UNIA powinna DZIAŁAĆ STRATEGICZNIE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "UNIA powinna DZIAŁAĆ STRATEGICZNIE"

Transkrypt

1 przyszłość unii _ TEKST> Małgorzata Bonikowska Świat daje Europie impulsy do przewartościowania jej sposobu myślenia o sobie. Państwa członkowskie UE mają szansę zmienić się ze słabnących pojedynczo liderów w federację, która będzie współtworzyć międzynarodowy sieciowy ład. Pod warunkiem że wypracują strategię wspólnego działania. UNIA powinna DZIAŁAĆ STRATEGICZNIE

2 państwo 90 _ 91 FOT.: NEWS ART/ Chris Van Es Europa jest dziś pogrążona w debatach o swej przyszłości. Debatach skoncentrowanych na niej samej. Europejskie państwa, przyzwyczajone do odgrywania roli światowych mocarstw, nadal wolą działać indywidualnie, a słowo federalizm wciąż budzi ogromne kontrowersje. Pomimo postępującej integracji systemów bankowych wielki europejski projekt integracyjny się zatrzymał. O wyjściu z UE wspomina nie tylko Wielka Brytania, a o wejściu powoli przestają mówić Islandia i Turcja. Tracą motywację, bo Europa nie jest już dzisiaj dla nich jedyną alternatywą. Sytuacja Europy widziana z oddali nie jest wesoła. Świat idzie do przodu bez niej. Świata zaś Europa potrzebuje dziś bardziej niż on jej, bo kontynent się starzeje. Ludność Europy to jedynie niecałe 10 proc. 7-miliardowej ludności globu. Pozostałe 90 proc. żyje innym rytmem, co rodzi pytania o europejskie pozycjonowanie się wobec tej reszty. Z upływem lat te proporcje jeszcze się pogorszą. Europejczyków będzie mniej (np. w ciągu 50 lat ludność Niemiec ma spaść o 30 mln) i będą znacznie starsi. Jeśli Europejczycy nie chcą, aby za kilkadziesiąt lat ktoś narzucał im nie tylko kierunek, w jakim mają się rozwijać, ale także to, co mają robić, powinni już dziś szukać sposobów na utrzymanie powszechnego szacunku dla Europy w świecie. Europa ma wciąż dużo do zaoferowania, ale staje się za droga, za leniwa i za bierna. Wkrótce nie będzie jej stać na finansowanie opiekuńczości względem swych obywateli (58 proc. wydatków socjalnych świata). Zmiany są więc nieuniknione, choć bez przerwy przez elity polityczne odwlekane. 17 _ 2013

3 przyszłość unii _ Główna myśl. Brak strategicznego działania może w przyszłości zamienić prężną Europę w bohatera sekcji zwłok robionej przez zaciekawionych Azjatów i Afrykańczyków.. Europejska Strategia Globalna, opracowana przez europejskie think tanki, wskazuje na konieczność pilnej debaty europejskich liderów nad tym, jak wspólnie działać w świecie. Świat za 50 lat Pytanie o scenariusze przyszłości Europy jest dziś zasadne, bo wszystko może się zdarzyć. Nie mamy pewności, czy nie przyglądamy się obecnie powolnej agonii Starego Kontynentu. Pewne jest raczej to, że śmierć nie przyjdzie nagle. Nic się nie rozpadnie, tylko raczej rozejdzie, rozmydli, w sposób niewidoczny dla nas samych uczestników tego procesu. Historia zna już takie przypadki. Obywatele Zachodniego Cesarstwa przez setki lat po zajęciu Rzymu przez Gotów mieli wrażenie, że ich imperium nadal trwa. Trwało, ale tylko jako koncepcja. Nowymi politycznymi bytami, które powstały, wykorzystując tę wielką ideę, rządzili odtąd już tylko dawni barbarzyńcy. Taki sam los może spotkać ideę zjednoczonej Europy, jeśli gospodarka Starego Kontynentu nie będzie konkurencyjna. Na razie Europa jest raczej jak tłusta kura, która dumnie kroczy po światowym podwórku. Dawno już jednak przestała znosić złote jaja i nie dostrzega, że rosnące potęgi patrzą na nią nie z podziwem, lecz łakomym okiem. Dobrym tego przykładem są Chiny. Przed Europą zarysowują się obecnie cztery drogi. Pierwsza to rozpad unii i osłabienie kontynentu, co spowoduje, że za kilkadziesiąt lat nie będzie się on liczył w globalnej grze nowego układu. Drugi to dryfowanie, ugrzęźnięcie w niekończących się debatach, które nie przyniosą radykalnej zmiany w żadnym kierunku. Trzeci to Europa wielu prędkości (multi speed Europe), zakładająca różne stopnie zintegrowania (kręgi) państw członkowskich. W końcu czwarty najtrudniejszy, ale najbardziej pożądany z punktu widzenia procesów zachodzących na świecie to Europa federalna. Przed światem także stoją cztery scenariusze. Pierwszy to chaos i niestabilność międzynarodowego ładu. Drugi to nowy bilateralny układ, a być może nowa zimna wojna między równoważącymi się potęgami: Stanami Zjednoczonymi i Chinami. Trzeci scenariusz to regionalizacja, funkcjonowanie świata w oparciu o sieciowe zależności i regionalnych liderów. Czwarty to wielosektorowa współpraca państw, regionów i organizmów ponadpaństwowych (multipolar collaboration) idąca równolegle z mozolnym budowaniem zaczątków globalnego zarządzania (global governance). Do roku 2030 świat zmieni się pod wpływem trendów występujących w kilku kluczowych obszarach: a Demografia: populacja globu zwiększy się do 8 mld. Wzrost gospodarczy będzie wolniejszy w krajach rozwiniętych, bo te będą się starzeć. Afryka prześcignie Azję w urbanizacji, a 60 proc. światowej populacji będzie żyło w miastach. Nasilą się migracje (w tym interkontynentalne). Konsekwencją wzrostu populacji będzie większy o kilkadziesiąt procent popyt na energię, ropę, gaz i żywność, co spowoduje wzrost zależności państw nieposiadających własnych zasobów surowcowych od tych, które je mają. b Kapitał ludzki: zmniejszą się obszary biedy, a rozbuduje się klasa średnia (4,9 mld ludzi w 2030 r.). Płace w różnych krajach będą się wyrównywać. Zwiększy się równość między płciami, także w krajach rozwijających się. Poprawi się jakość edukacji 90 proc. ludności świata będzie umiało czytać i pisać. Ta lepiej wykształcona populacja będzie używać internetu i nowych technologii. c Sfera publiczna: większa świadomość ludzi i przyspieszony obieg informacji doprowadzą do wzrostu indywidualizmu i wzmocnią postawy niezależności jednostek wobec państwa. Rządzący będą silniej uzależnieni od opinii publicznej, która będzie częściej włączać się w sprawy swych miast, regionów i państw, wymuszając w ten sposób szukanie nowych form dialogu społecznego z obywatelami. To stworzy podwaliny demokracji partycypacyjnej. Wzrośnie znaczenie wspólnot innego typu niż państwa wobec struktur państwowych, będą rosnąć społeczności internetowe i inne formy łączenia się ludzi, także ponadpaństwowe i międzykontynentalne. Nastąpi dyfuzja władzy (diffusion of power), czyli przejście w stronę wielopasmowego zarządzania polityką (multi-level governance), i z government do governance, czyli od rządzenia do harmonijnego zarządzania sprawami publicznymi z udziałem obywateli. d Stosunki międzynarodowe: świat stanie się multipolarny, a być może interpolarny. Wzrost zależności między państwami i regionami (interdependence) doprowadzi do

4 państwo 92 _ 93 Dominacja ekonomiczna przeniesie się z zachodu na wschód i południe globu. Chińczycy chcą żyć nie gorzej niż Europejczycy czy Amerykanie, a Państwo Środka mówi o własnym chińskim marzeniu zmiany natury siły w relacjach międzynarodowych. Jej wektorem będzie pozycja i wiarygodność kraju w regionie. Dominacja ekonomiczna przeniesie się z Zachodu na wschód i południe globu. Chińczycy chcą żyć nie gorzej niż Europejczycy czy Amerykanie, a Państwo Środka mówi o własnym chińskim marzeniu, czyli o powrocie do normalności po dwóch wiekach wstydu, kiedy azjatycka gospodarka przestała wytwarzać większość światowego PKB. Być może Chiny się także zdemokratyzują i będą pierwszym w historii świata państwem, które zestarzeje się, zanim się wzbogaci. Indie pozostaną młode populacyjnie i dynamiczne gospodarczo, staną się najliczniejszym państwem globu. Zwiększy się integracja rynków Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN). Afryka najmłodszy wiekowo kontynent, z miliardem aktywnych i zaradnych ludzi rozkwitnie, także dzięki współpracy w ramach Unii Afrykańskiej i wielu organizacji regionalnych. W 2050 r. liczba ludności tego kontynentu osiągnie 2 mld. Uzależniona od gospodarki gazowej Rosja osłabnie. Potencjalnymi nowymi liderami regionalnymi będą Turcja, Indonezja, Meksyk i Tajlandia. Znaczenie Zachodu (USA, UE) w świecie będzie się stopniowo zmniejszać. W 2050 r. już żaden z krajów UE nie znajdzie się na liście 10 wiodących światowych gospodarek. Opisane powyżej trendy wróżą Europie zmianę. Same w sobie nie powinny być jednak powodem do obaw. Oznaczają wyzwania także dla innych państw, w tym rosnących potęg gospodarczych. Multipolarność jest trudna, ale nie musi oznaczać światowej niestabilności. XXI w. ma szansę stać się stuleciem bez dominacji któregokolwiek z kontynentów czy państw. W budowaniu nowego sieciowego ładu międzynarodowego i przechodzeniu ze stosowania prawa siły do siły prawa (rule of power versus power of rules) europejski projekt jest bezcenny jako źródło inspiracji. To jedyne w swoim rodzaju doświadczenie pokojowego współtworzenia ponadnarodowej struktury w oparciu o ucieranie się stanowisk, 17 _ 2013

5 przyszłość unii _ Największą przewagą konkurencyjną Europy w globalnym świecie jest jej miękka siła, promieniująca przede wszystkim na kraje bliskiego i strategicznego sąsiedztwa Europy kompromisy i współdecydowanie (cooperative approach). Na tym modelu tworzenia ponadnarodowej struktury regionalnej wzorują się organizacje na innych kontynentach, m.in. ASEAN i Unia Afrykańska. Ale jednocześnie Unia Europejska jest mało wiarygodna wśród swoich sąsiadów, zwłaszcza na Bliskim Wschodzie i Południu. Powinna dążyć przede wszystkim do tego, by to zaufanie odbudować. Tym bardziej że największą przewagą konkurencyjną Europy w globalnym świecie jest jej miękka siła, promieniująca przede wszystkim na kraje bliskiego i strategicznego sąsiedztwa Europy. Prawa człowieka, standardy życia i pracy, demokracja to wypracowane przez Stary Kontynent wartości, które podziela cały cywilizowany świat. Rewizja czy nowa wizja? W 2003 r. w Unii Europejskiej powstała pierwsza wspólna strategia działań międzynarodowych (European Security Strategy). Europa była wówczas na integracyjnej fali, płynąc z historycznym prądem wielkiego rozszerzenia i planując europejską konstytucję. Dziś, zaledwie 10 lat później, kontynent żyje jakby w innym świecie. Szefowa europejskiej dyplomacji Catherine Ashton przyznaje, że nie dostrzega ze strony państw członkowskich woli politycznej, aby budować wspólną politykę zagraniczną. W tym kontekście znaczenia nabierają inicjatywy debat i dyskusji nad miejscem Europy w globalnym ładzie oraz wizji budowania jej twardej i miękkiej siły w świecie. Jedną z nich była inicjatywa stworzenia Europejskiej Strategii Globalnej, zainicjowana przez ministrów spraw zagranicznych Szwecji i Polski, do których dołączyły Włochy i Hiszpania. Nad strategią pracowało ponad 20 think tanków, w tym Polski Instytut Spraw Międzynarodowych oraz ośrodek analityczny THINKTANK.

6 państwo 94 _ 95 Debaty towarzyszące tworzeniu strategii, dotyczące wizji polityki zagranicznej Europy, pozwoliły na wyłonienie kilku rekomendacji: 1 Europejscy przywódcy powinni wykazać się większą wyobraźnią polityczną, dokonując właściwych wyborów strategicznych. Jeśli chcą znaleźć odpowiedzi na pytanie o to, co robić dziś, powinni myśleć długofalową perspektywą (kilkudziesięciu lat). Świat w roku 2050 może być tworzony z aktywnym udziałem Europy albo bez niej, ale to będzie zależało od wyborów, których dziś dokonują liderzy Unii Europejskiej i państw członkowskich. 2 Podstawą sukcesów Europy w świecie jest jej ład wewnętrzny i siła gospodarki. Europa powinna więc mniej mówić o tym, jak postrzegają ją inni, a skoncentrować się na porządkach we własnym domu. I to szybko, by każdego dnia nie tracić części wpływów. Zatem dla budowania silnej pozycji Europy w globalnym świecie najważniejsze są jej sprawy wewnętrzne: dokończenie tworzenia jednolitego rynku i dalsza integracja państw. Nie ma ucieczki od dyskusji o federacji. Pozostaje tylko mieć nadzieję, że droga do niej biegnie jedynie przez kryzys gospodarczy, a nie konflikt militarny, jak to było w przypadku Stanów Zjednoczonych. Strach ma podobno wielkie oczy, ale widocznie Europa za mało się boi, skoro nie znajduje powodu do radykalnych rozwiązań. 3 Polityka zagraniczna UE nie powinna być rozpatrywana w oderwaniu od priorytetów gospodarczych. Działania w ramach innych polityk UE, zwłaszcza handlowej, przemysłowej, energetycznej i chroniącej konkurencyjność, okazują się coraz bardziej efektywnym instrumentem aktywności międzynarodowej, co udowodniło m.in. postępowanie antymonopolowe wobec Gazpromu. 4 Jeśli Europa chce być globalnym aktorem, powinna wykorzystywać wszystkie swoje atuty. Unia jest np. wciąż największym dawcą pomocy rozwojowej na świecie (60 mld euro rocznie). Powinna się swoją hojnością bardziej szczycić i ją efektywnie komunikować. Instrument ten może być również używany jako narzędzie nacisku, jeśli będzie bardziej niż dziś warunkowy. 5 Jednocześnie Europa nie powinna sobie układać stosunków z sąsiadami wyłącznie poprzez pieniądze, czyli more (money) for more (reforms). Unia Europejska to nie bankomat, a takie wyobrażenia ugruntowały dotychczasowe praktyki. Należy położyć akcent na budowanie rzeczywistych partnerstw w oparciu o otwarte relacje handlowe, mocniejsze więzi gospodarcze i wzmacnianie instytucji. 6 Absolutnie kluczowa dla roli Europy w regionie będzie przyszłość Turcji, Rosji i Ukrainy. W scenariuszu optymistycznym można sobie wyobrazić, że wszystkie trzy kraje stają się członkami UE. W wersji pesymistycznej Rosja i Turcja mogą stać się państwami mocno rywalizującymi z Europą o zasoby i wpływy w świecie, a Ukraina uzależni się od Rosji. 7 W wymiarze globalnym Europa musi zacząć mówić jednym głosem mieć wspólną strategię wobec rosnących potęg. Państwa członkowskie nie mogą konkurować ze sobą na zagranicznych rynkach. Inaczej nowe mocarstwa, uczone na brytyjskich wzorcach kolonialnych ( dziel i rządź ), będą rozgrywać i ogrywać Europę. Te nauki akurat dobrze zakorzeniły się w krajach, które w przeszłości doświadczyły europejskiej dominacji. 8 Kluczowe dla globalnej pozycji Unii Europejskiej są jej relacje ze Stanami Zjednoczonymi. Zwarcie szeregów zachodniego świata jest najlepszym antidotum na przeżywane obecnie kryzysy. Mocna relacja UE USA stoi na dwóch nogach: gospodarce i bezpieczeństwie. Podpisanie transatlantyckiego porozumienia o otwarciu handlu i inwestycji (transatlantic trade and investment partnership) oraz przeformułowanie NATO w zbrojne ramię UE mogą skutecznie scementować ten układ na lata. 9 Mimo utraty swojej siły i motoryki model europejski jest wciąż w świecie bardziej pożądany niż model amerykański. Jednocześnie rosnące gospodarki krajów Afryki, Azji czy Ameryki Łacińskiej niechętnie patrzą na Europę o twarzy byłych kolonizatorów: Francuzów, Brytyjczyków, Niemców, Portugalczyków, Hiszpanów, 17 _ 2013

7 przyszłość unii _ Holendrów czy Włochów. Większa reprezentacja i aktywność polityków z nowych państw członkowskich, zwłaszcza z Polski (jako największego kraju Europy Środkowo-Wschodniej), nadałaby wizerunkowi Europy neutralny kontekst, pozbawiony podejrzeń o chęć pouczania czy dominacji. 10 Jeśli UE nie chce być rozegrana, powinna sama stać się rozgrywającym. Budowanie sieciowego światowego ładu na podstawie wartości, które są Zachodowi bliskie, byłoby najlepszym dla nas rozwiązaniem, ale wcale nie jest ono oczywiste. Dlatego Europa powinna aktywnie włączać się w proces szukania formuł globalnego zarządzania jednak nie z perspektywy lidera, lecz akuszera. Jeżeli będzie chciała dalej dominować, europejskie przywództwo zostanie zakwestionowane. Jeśli będzie aktywna i wiarygodna, przekaże swoje wartości także innym. 11 Odpowiedź na pytanie, jaka będzie pozycja Europy w świecie za kilkadziesiąt lat, interesuje każdego Europejczyka. W debatę o przyszłości Europy warto włączyć obywateli, a zwłaszcza przedsiębiorców, którzy są praktycznie zaangażowani w realizację polityki gospodarczej UE i obserwują procesy zachodzące na światowych rynkach. yes, we can? Czy Europa umie działać strategicznie? Nie, jeśli jej przyszłość zostanie pozostawiona biurokratom. Eurokraci są znakomicie wykształceni, nie mają jednak wizji i silnego politycznego przywództwa, co sprzyja przemienianiu Unii w jej karykaturę, utożsamianą z regulacjami opisującymi krzywizny banana. To jeden z powodów, dla którego od projektu europejskiego odwracają się obywatele. Ale jednocześnie każdy Europejczyk stawia sobie pytanie, jaka będzie Europa za kilkadziesiąt lat. To nas wszystkich naprawdę obchodzi. Wizję europejskiej przyszłości i związane z nią wyzwania i zagrożenia mogą dobrze zarysować ludzie od myślenia, czyli think tanki, np. opracowując Europejską Strategię Globalną. Eksperci nie mają jednak wpływu na decyzje. A w czasach zmian najważniejsza jest polityczna siła, aby zdefiniowane kierunki strategii wdrożyć. W sytuacjach przełomowych liczy się działanie. Lepiej zrobić mniej, niż chcieć zrobić dużo i nie zrobić nic. Z tego punktu widzenia europejski kryzys jest bezcenny, bo może wymusić wolę zmian. Nie powinien być zmarnowany. Strategia globalnego działania Unii Europejskiej jest potrzebna nie tylko jako podstawa do politycznych decyzji, ale także do zmiany europejskiej narracji. Amerykanie umieli w czasie kryzysu zdobyć się na pozytywne myślenie i działanie (Yes, we can!). Również Europa, bombardowana negatywnym przekazem (kryzys, kłopoty, upadek, rozpad), powinna pomyśleć o budowaniu nowej, atrakcyjnej i przekonującej świat opowieści o sobie. To już nie będzie historia o zapobieganiu wojnie, francusko-niemieckim pojednaniu, kontrolowaniu nieokrzesanych Niemiec przez bardziej cywilizowane narody. Trzeba znaleźć narrację, która tłumaczy, czym jest Unia Europejska dzisiaj, jakie wartości łączą Europę i jakie są jej aspiracje co do roli w świecie. Rekomendacje THINKTANK: 1. Debata o znaczeniu Unii Europejskiej w świecie i jej globalnej konkurencyjności często dotyczy ogólników oderwanych od rzeczywistych wyzwań. W dyskusji na te tematy warto mocniej uwzględnić głos przedsiębiorców, których spojrzenie jest praktyczne. 2. refleksja na temat przyszłości Unii dotyczy i interesuje również obywateli. Instytucje Unii Europejskiej mogłyby robić więcej, by o tym z nimi rozmawiać.

8 państwo 96 _ 97 Kryzys w Europie nie jest dziś tylko stanem gospodarki, ale również stanem umysłu. Jeśli narodowym liderom zależy jeszcze na wspólnej Europie i jej przyszłości, powinni Europejczykom zmęczonym integracyjną ideą, niewzbudzającą już ich entuzjazmu, za to wymagającą nowych wyrzeczeń dać nową wizję integracji. Wizję bazującą na dobrej opowieści na nowe czasy, zbudowaną w oparciu o silne przewagi, jakie Europa wciąż ma: sukces, dobrobyt, przełamywanie różnic, współdecydowanie, otwarcie rynków, swoboda przemieszczania się ludzi, wysoki standard życia, najwyższa jakość produktów i usług, wspólne wartości. Inaczej moment, w którym dziś znajduje się Unia Europejska, może za kilkadziesiąt lat stać się kanwą innej opowieści powtarzanej ku przestrodze historii o nieudanej integracji, zmarnowanych szansach i rozwianych nadziejach. dr Małgorzata Bonikowska: partner zarządzający ośrodka analitycznego THINKTANK oraz prezes Centrum Stosunków Międzynarodowych. Europejska Strategia Globalna powstała z inicjatywy ministrów spraw zagranicznych Polski i Szwecji. Jej adresatem jest Europejska Służba Działań Zewnętrznych, a autorem europejskie think tanki. W projekcie brały udział cztery rządowe instytuty z Polski, Szwecji, Włoch i Hiszpanii (Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, The Swedish Institute of International Affairs, Istituto Affari Internazionali, Real Instituto ELcano) oraz kilkanaście innych think tanków, w tym polski ośrodek analityczny THINKTANK. Tekst strategii można pobrać na stronie: Artykuł nr R1317P _ 2013

Bezpieczeństwo energetyczne

Bezpieczeństwo energetyczne Bezpieczeństwo energetyczne Kilka slajdów z wykładu Andrzej Szczęśniak ekspert rynku energii i bezpieczeństwa www.szczesniak.pl Agenda wykładu 1. Fundamenty 2. Globalne wyzwania i USA 3. Europa i Rosja

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 26 września 2013, godz. 15:30 17:00 Centrum Konferencyjne Sheraton Panel dyskusyjny Bezpieczeństwo energetyczne. Jaki model dla kogo? Ile solidarności, ile państwa, ile

Bardziej szczegółowo

Surowce energetyczne a energia odnawialna

Surowce energetyczne a energia odnawialna Surowce energetyczne a energia odnawialna Poznań 6 czerwca 2012 1 Energia = cywilizacja, dobrobyt Warszawa 11 maja 2012 Andrzej Szczęśniak Bezpieczeństwo energetyczne - wykład dla PISM 2 Surowce jako twarda

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe

Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ A 388068 Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe Redakcja i opracowanie: Andrzej Ciupiński Kazimierz Malak WARSZAWA 2004 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 CZĘŚĆ I. NOWE PODEJŚCIE DO POLITYKI

Bardziej szczegółowo

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND TRANSATLANTIC TRENDS POLAND P.1 Czy uważa Pan(i), że dla przyszłości Polski będzie najlepiej, jeśli będziemy brali aktywny udział w sprawach światowych, czy też jeśli będziemy trzymali się od nich z daleka?

Bardziej szczegółowo

11294/09 TRANS 257 AVIATION 96 MAR 96 ENV 457 ENER 234 IND 76

11294/09 TRANS 257 AVIATION 96 MAR 96 ENV 457 ENER 234 IND 76 RADA UNII EUROPEJSKIEJ Bruksela, 5 października 2009 r. (06.10) (OR. en) 14075/09 TRANS 373 MAR 136 AVIATION 156 ENV 634 ENER 320 IND 121 NOTA Od: Do: Nr wniosku Kom.: Dotyczy: Sekretariat Generalny Rady

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Lubelska Konferencja Spółek Komunalnych, 22.10.2014 Od 20 lat Polska skutecznie goni bogaty Zachód 70.0 PKB

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII Prezentacja J.M. Barroso, przewodniczącego Komisji Europejskiej, na szczyt Rady Europejskiej w dniu 4 lutego 2011 r. Spis treści 1 I. Dlaczego polityka energetyczna

Bardziej szczegółowo

problemy polityczne współczesnego świata

problemy polityczne współczesnego świata Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmuller problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 1998 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności -

Bardziej szczegółowo

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of Przemówienie Ambasadora Stephena D. Mulla Ceremonia wręczenia dyplomów WIEMBA Uniwersytet Warszawski 29 czerwca 2013r. Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i wielu poświęceniom otrzymujecie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 Gość Honorowy: Federacja Rosyjska 16-18 października 2013 Świnoujście Heringsdorf

PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 Gość Honorowy: Federacja Rosyjska 16-18 października 2013 Świnoujście Heringsdorf PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 Gość Honorowy: Federacja Rosyjska 16-18 października 2013 Świnoujście Heringsdorf Dzień pierwszy (16 października 2013) 09:00-13:00 Rejestracja uczestników. 13:00-15:45

Bardziej szczegółowo

Znaczenie porozumienia transatlantyckiego dla konkurencyjności UE

Znaczenie porozumienia transatlantyckiego dla konkurencyjności UE Znaczenie porozumienia transatlantyckiego dla konkurencyjności UE Dr Bernadeta Baran Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Plan wystąpienia Podstawy prawne gospodarczej współpracy transatlantyckiej Skala

Bardziej szczegółowo

Problemy polityczne współczesnego świata

Problemy polityczne współczesnego świata A 372536 Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmiiller Problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 2002 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... 11. Strona internetowa książki... 14. Uwagi na temat statystyk migracyjnych... 15. Rozdział 1. Wprowadzenie...

Spis treści. Przedmowa... 11. Strona internetowa książki... 14. Uwagi na temat statystyk migracyjnych... 15. Rozdział 1. Wprowadzenie... Spis treści Przedmowa.............................................................. 11 Strona internetowa książki................................................. 14 Uwagi na temat statystyk migracyjnych......................................

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT 69--69; 68-7-0 UL. ŻURAWIA A, SKR. PT. INTERNET http://www.cbos.pl OŚRODEK INFORMACJI 69-6-9, 6-76- 00-0 W A R S Z A W A E-mail: sekretariat@cbos.pl TELEFAX

Bardziej szczegółowo

ROLA EUROATLANTYCKIEGO SYSTEMU W WIELOBIEGUNOWYM ŚWIECIE W KONTEKŚCIE KSZTAŁTUJĄCEGO SIĘ NOWEGO ŁADU GLOBALNEGO

ROLA EUROATLANTYCKIEGO SYSTEMU W WIELOBIEGUNOWYM ŚWIECIE W KONTEKŚCIE KSZTAŁTUJĄCEGO SIĘ NOWEGO ŁADU GLOBALNEGO RAPORT ROCZNY Z REALIZACJI PROJEKTU BADAWCZEGO PT. ROLA EUROATLANTYCKIEGO SYSTEMU W WIELOBIEGUNOWYM ŚWIECIE W KONTEKŚCIE KSZTAŁTUJĄCEGO SIĘ NOWEGO ŁADU GLOBALNEGO NARODOWE CENTRUM NAUKI RAPORT ZA ROK 2012

Bardziej szczegółowo

Finanse ubezpieczeń społecznych

Finanse ubezpieczeń społecznych Finanse ubezpieczeń społecznych Wykład 4. Procesy demograficzne a polityka społeczna Averting... rozdz. 1, Clark et al. (2004) Społeczeństwo się starzeje. Coraz więcej osób dożywa starości, ale również

Bardziej szczegółowo

Ryszard Unia Europejska

Ryszard Unia Europejska A 377214 Ryszard Unia Europejska jako aktor stosunków międzynarodowych Wydawnictwo Naukowe Scholar Warszawa 2003 Spis treści Wstęp 13 Rozdział I Budowanie unii politycznej państw Wspólnoty Europejskiej:

Bardziej szczegółowo

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce 2 Trendy yglobalne Globalizacja Zmiany demograficzne Zmiany klimatu WYZWANIE: Konieczność budowania trwałych podstaw wzrostu umożliwiających realizację aspiracji rozwojowych

Bardziej szczegółowo

Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP

Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP Raport na temat działalności Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP Kierunki eksportu i importu oraz zachowania MSP w Europie Lipiec 2015 European SME Export

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych Wyciąg z raportu Uwarunkowania gospodarcze i geopolityczne Polski sprawiają, że konieczne jest zaproponowanie modelu rynku gazu, który odpowiadał będzie na wyzwania stojące przed tym rynkiem w aspekcie

Bardziej szczegółowo

. omasz Stępniewskr. ^ Geopolityka regionu MORZA CZARNEG. ^, w pozimnowojennym świecie

. omasz Stępniewskr. ^ Geopolityka regionu MORZA CZARNEG. ^, w pozimnowojennym świecie . omasz Stępniewskr ^ Geopolityka regionu MORZA CZARNEG ^, w pozimnowojennym świecie Wstęp 11 Geopolityka jako przedmiot badań - wprowadzenie 23 CZĘŚĆ 1 (Geo)polityka państw nadbrzeżnych regionu Morza

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

VII Konferencja Naukowa: Bezpieczeństwo a rozwój gospodarczy i jakość życia w świetle zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych

VII Konferencja Naukowa: Bezpieczeństwo a rozwój gospodarczy i jakość życia w świetle zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych VII Konferencja Naukowa: Bezpieczeństwo a rozwój gospodarczy i jakość życia w świetle zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych Wzorem lat ubiegłych Wyższa Szkoła Gospodarki Euroregionalnej im. Alcide de Gasperi

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

Seminaria europejskie

Seminaria europejskie Seminaria europejskie koordynatorka: Aleksandra Saczuk a.saczuk@schuman.org.pl SE(5) 7.12.2009 Partnerstwo Wschodnie polski sukces w unijnej polityce zewnętrznej Partnerstwo Wschodnie jest polskim sukcesem

Bardziej szczegółowo

Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29

Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29 Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29 2 Eksport jest siłą napędową niemieckiej gospodarki. Niemcy są także znaczącym importerem surowców, głównie energetycznych, ale i wysoko przetworzonych wyrobów

Bardziej szczegółowo

Zwiększenie konkurencyjności regionu poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu. Magdalena Woźniak - Miszewska Szczecin, 23-24 listopada 2011 r.

Zwiększenie konkurencyjności regionu poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu. Magdalena Woźniak - Miszewska Szczecin, 23-24 listopada 2011 r. Zwiększenie konkurencyjności regionu poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu Magdalena Woźniak - Miszewska Szczecin, 23-24 listopada 2011 r. Plan wystąpienia: 1. Cel główny 2. Centrum Obsługi Inwestorów

Bardziej szczegółowo

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Makrootoczenie: Otoczenie polityczne Otoczenie ekonomiczne Otoczenie społeczne Otoczenie technologiczne

Bardziej szczegółowo

Ruch komitetów obywatelskich 1989-1990

Ruch komitetów obywatelskich 1989-1990 Ruch komitetów obywatelskich 1989-1990 Charakter Małopolskiego Komitetu Obywatelskiego Siedzą w środkowym rzędzie: prof. Jerzy Mikułowski Pomorski późniejszy rektor AE, prof. Aleksander Koj ówczesny rektor

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

Udział wykonawców projektu w konferencjach i wygłoszone referaty:

Udział wykonawców projektu w konferencjach i wygłoszone referaty: Udział wykonawców projektu w konferencjach i wygłoszone referaty: Józef M. Fiszer 1) Zadania i perspektywy Unii Europejskiej w wielobiegunowym świecie; The Future of European Union New forms of internal

Bardziej szczegółowo

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A Gospodarka światowa w 2015 Mateusz Knez kl. 2A Koło Ekonomiczne IV LO Nasze koło ekonomiczne współpracuje z Uniwersytetem Ekonomicznym w Poznaniu. Wspólne działania rozpoczęły się od podpisania umowy pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie... 7. ROZDZIAŁ I Konkurencyjne uwarunkowania wzrostu gospodarczego Unii Europejskiej

Wprowadzenie... 7. ROZDZIAŁ I Konkurencyjne uwarunkowania wzrostu gospodarczego Unii Europejskiej SPIS TREŚCI Wprowadzenie............................................... 7 ROZDZIAŁ I Konkurencyjne uwarunkowania wzrostu gospodarczego Unii Europejskiej.....................................................

Bardziej szczegółowo

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 2 Polska w 2014 r. była, po raz kolejny, liderem wśród państw Europy Środkowo-Wschodniej pod względem pozyskania inwestycji zagranicznych - wynika

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu

Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu Rafał Rowiński, Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce Inwestycje w badania i rozwój są jednym ze sposobów wyjścia z kryzysu gospodarczego. Średni

Bardziej szczegółowo

Gospodarka i rynki finansowe Gdynia 11.05.2016 XTB ONLINE TRADING. www.xtb.pl www.tradebeat.pl

Gospodarka i rynki finansowe Gdynia 11.05.2016 XTB ONLINE TRADING. www.xtb.pl www.tradebeat.pl Gospodarka i rynki finansowe Gdynia 11.05.2016 ONLINE TRADING www.tradebeat.pl Gospodarka i rynki finansowe 1. Wzrost na świecie i oczekiwania 2. Chiny zagrożeniem numer jeden dla światowej gospodarki

Bardziej szczegółowo

Sektor bankowy w Europie. Co zmienił kryzys? Warszawa, 16 maja 2013 r.

Sektor bankowy w Europie. Co zmienił kryzys? Warszawa, 16 maja 2013 r. Sektor bankowy w Europie. Co zmienił kryzys? Warszawa, 16 maja 2013 r. Czy kryzys finansowy wymusi zmiany w dotychczasowych modelach biznesowych europejskich banków? Maciej Stańczuk Polski Bank Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

PRZYSZŁOŚĆ / POTĘGA KRAJÓW WSCHODZĄCYCH

PRZYSZŁOŚĆ / POTĘGA KRAJÓW WSCHODZĄCYCH PRZYSZŁOŚĆ / POTĘGA KRAJÓW WSCHODZĄCYCH 50 % światowego produktu brutto generowane jest w ramach krajów wschodzących. Wnioski same się nasuwają. Warto inwestować w rosnące przedsiębiorstwa oraz przybierające

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie: Bariery informacyjne efektywnego planowania rozwoju i partycypacji społecznej

Wprowadzenie: Bariery informacyjne efektywnego planowania rozwoju i partycypacji społecznej Publiczny dostęp do informacji o zagospodarowaniu przestrzennym Wprowadzenie: Bariery informacyjne efektywnego planowania rozwoju i partycypacji społecznej dr Maciej Borsa Prezes Oddziału Katowickiego

Bardziej szczegółowo

POLSKA WSPÓŁPRACA ROZWOJOWA

POLSKA WSPÓŁPRACA ROZWOJOWA POLSKA WSPÓŁPRACA ROZWOJOWA Wieloletni program współpracy rozwojowej 2016-2020 kryteria wyboru priorytetów geograficznych materiały robocze Departament Współpracy Rozwojowej Ministerstwo Spraw Zagranicznych

Bardziej szczegółowo

Gorący kontynent 2015-06-09 10:02:32

Gorący kontynent 2015-06-09 10:02:32 Gorący kontynent 2015-06-09 10:02:32 2 Afryka to najbiedniejszy kontynent, ale Bank Światowy oczekuje, że większość tamtejszych krajów osiągnie do 2025 r. status państw o średnim dochodzie definiowanym

Bardziej szczegółowo

Sylabus przedmiotu / modułu kształcenia - (studia podyplomowe)

Sylabus przedmiotu / modułu kształcenia - (studia podyplomowe) Sylabus przedmiotu / modułu kształcenia - (studia podyplomowe) Nazwa przedmiotu/modułu kształcenia Pozyskiwanie środków z funduszy UE i ich administrowanie Nazwa w języku angielskim Język wykładowy polski

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE STUDIA II STOPNIA

BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE STUDIA II STOPNIA Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu magisterskiego na kierunku BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE STUDIA II STOPNIA

Bardziej szczegółowo

70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ

70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ 70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ Wojna 1939-1945 była konfliktem globalnym prowadzonym na terytoriach: Europy, http://wiadomosci.dziennik.pl/wydarzenia/galeria/402834,5,niemcy-atakuja-polske-ii-wojna-swiatowa-na-zdjeciach-koszmar-ii-wojny-swiatowej-zobacz-zdjecia.html

Bardziej szczegółowo

STRATEGICZNE FORUM BEZPIECZEŃSTWA STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO RP

STRATEGICZNE FORUM BEZPIECZEŃSTWA STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO RP STRATEGICZNE FORUM BEZPIECZEŃSTWA STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO RP Założenia i implementacja Stanisław Koziej Szef BBN www.bbn.gov.pl @SKoziej 7 stycznia 2015 r. 1 AGENDA 1. GŁÓWNE ZAŁOŻENIA SBN

Bardziej szczegółowo

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie.

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Potrzeby rozwojowe światowego przemysłu powodują, że globalny popyt na roboty przemysłowe odznacza się tendencją wzrostową. W związku z tym, dynamiczny

Bardziej szczegółowo

Opracowanie wniosków i rekomendacji na Ogólnopolskie Forum Inicjatyw Pozarządowych. Rola trzeciego sektora w rozwoju kraju

Opracowanie wniosków i rekomendacji na Ogólnopolskie Forum Inicjatyw Pozarządowych. Rola trzeciego sektora w rozwoju kraju Opracowanie wniosków i rekomendacji na Ogólnopolskie Forum Inicjatyw Pozarządowych Rola trzeciego sektora w rozwoju kraju Diagnoza Po odzyskaniu przez Polskę wolności w 1989 r. nastąpił dynamiczny rozwój

Bardziej szczegółowo

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 2 Bank of America Merrill Lynch podniósł prognozy wzrostu PKB dla Polski - z 3,3 do 3,5 proc. w 2015 r. i z 3,4 do 3,7 proc. w 2016 r. W raporcie o gospodarce

Bardziej szczegółowo

Warszawa, maj 2014 ISSN 2353-5822 NR 59/2014 WYDARZENIA NA UKRAINIE A POCZUCIE ZAGROŻENIA W EUROPIE ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ

Warszawa, maj 2014 ISSN 2353-5822 NR 59/2014 WYDARZENIA NA UKRAINIE A POCZUCIE ZAGROŻENIA W EUROPIE ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ Warszawa, maj 2014 ISSN 2353-5822 NR 59/2014 WYDARZENIA NA UKRAINIE A POCZUCIE ZAGROŻENIA W EUROPIE ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia

Bardziej szczegółowo

Polityka społeczna. (na podstawie Wikipedii) Opracował(a): Imię i nazwisko studenta

Polityka społeczna. (na podstawie Wikipedii) Opracował(a): Imię i nazwisko studenta Polityka społeczna (na podstawie Wikipedii) Opracował(a): Imię i nazwisko studenta Spis treści 1Wstęp...3 2Cele polityki społecznej...3 3Etapy rozwoju politechniki społecznej...4 3.α Od prawa ubogich do

Bardziej szczegółowo

Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia

Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia dr.inż. Wojciech Winogrodzki Prezes Zarządu Członek Konfederacji Lewiatan Przygotowując moje wystąpienie wykorzystałem:

Bardziej szczegółowo

OSTRÓDA, 30.05-1.06.2012 r. Jonathan Erskine Dyrektor Wykonawczy Sieci European Health Property Network

OSTRÓDA, 30.05-1.06.2012 r. Jonathan Erskine Dyrektor Wykonawczy Sieci European Health Property Network OSTRÓDA, 30.05-1.06.2012 r. Jonathan Erskine Dyrektor Wykonawczy Sieci European Health Property Network Sieć European Health Property Network (EuHPN) Misja EuHPN Naszym celem jest promocja lepszych standardów

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ w LUBLINIE. Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych

REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ w LUBLINIE. Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych Zadanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych BIULETYN INFORMACYJNY sierpień 2014 10 LAT POLSKIEGO ROLNICTWA W UNII EUROPEJSKIEJ W NUMERZE POLECAMY : MISJE GOSPODARCZE UGANDA ANGOLA

Bardziej szczegółowo

Jacek Szlachta. Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego. Białystok 20 luty 2014 roku

Jacek Szlachta. Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego. Białystok 20 luty 2014 roku Jacek Szlachta Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego Białystok 20 luty 2014 roku 1 Struktura prezentacji 1. Zapisy strategii województwa podlaskiego do roku 2020 w

Bardziej szczegółowo

Komercjalizacja nauki w Polsce i na świecie. Maciej Strzębicki

Komercjalizacja nauki w Polsce i na świecie. Maciej Strzębicki Komercjalizacja nauki w Polsce i na świecie Maciej Strzębicki Własna firma Inkubator przedsiębiorczości Kryzys Praca na uczelni Garaż VC/PE Wdrożona idea Innowacje Wydatki na badania i rozwój Komercjalizacja

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA MIĘDZYNARODOWEGO HOLANDII

STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA MIĘDZYNARODOWEGO HOLANDII Warszawa, 3 września 2013 r. STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA MIĘDZYNARODOWEGO HOLANDII /Notatka analityczna/ SYNTEZA W związku z dynamicznymi i głębokimi zmianami zachodzącymi na arenie międzynarodowej, postępującą

Bardziej szczegółowo

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR)

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) To koncepcja, według, której firmy dobrowolnie prowadzą działalność uwzględniającą interesy społeczne i ochronę środowiska,

Bardziej szczegółowo

Forum Myśli Strategicznej

Forum Myśli Strategicznej Forum Myśli Strategicznej Strategie rozwoju obszarów kluczowych dla polskiego społeczeństwa i gospodarki - wyzwania dla przyszłości, 27.04.2015 prof. dr hab. Julian Auleytner Zrealizowane tematy 1. Czy

Bardziej szczegółowo

Poważny krok w kierunku normalności

Poważny krok w kierunku normalności Poważny krok w kierunku normalności Dwadzieścia lat po podpisaniu polsko-niemieckiego Traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy : wyniki raportu Instytutu Allensbach na temat relacji polskoniemieckich

Bardziej szczegółowo

Prezes Zarządu KDPW. Warszawa, 9 stycznia 2012 r.

Prezes Zarządu KDPW. Warszawa, 9 stycznia 2012 r. Strategia KDPW na lata 2010 2013. 2013 dr Iwona Sroka Prezes Zarządu KDPW Warszawa, 9 stycznia 2012 r. Horyzont czasowy Strategia KDPW na lata 2010 2013 2013 została przyjęta przez Radę Nadzorczą Spółki

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 I PLANETA ZIEMIA. ZIEMIA JAKO CZĘŚĆ WSZECHŚWIATA 1. Pierwotne wyobrażenia o kształcie Ziemi i ich ewolucja 11 2. Wszechświat. Układ Słoneczny 12 3. Ruch obrotowy Ziemi i jego konsekwencje

Bardziej szczegółowo

Możliwości inwestycyjne w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej

Możliwości inwestycyjne w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej Możliwości inwestycyjne w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej Czerwiec 2014 POLSKA* wiodąca destynacja dla bezpośrednich inwestycji zagranicznych w 2012 roku silny gracz w Europie w 2012 roku 3. miejsce

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 1. Stary Kontynent Europa 2. Jedna Europa wiele narodów 3. Zgoda i waśnie w Europie 4. Gdzie można spotkać renifera? 5. Zimna wyspa na morzu

Bardziej szczegółowo

Firmy rodzinne w gospodarce Polski i Świata

Firmy rodzinne w gospodarce Polski i Świata Firmy rodzinne w gospodarce Polski i Świata Jarosław Chołodecki wiceprezes zarządu stowarzyszenia Inicjatywa Firm Rodzinnych www.firmyrodzinne.pl Forum Debaty Publicznej Konkurencyjność mikro, małych i

Bardziej szczegółowo

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT C- A IDEA SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI BIZNESU. PODSTAWY CSR. Skąd się wziął CSR? Historia społecznej odpowiedzialności biznesu. Koncepcja zrównoważonego rozwoju.

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz 2012 Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne Maciej Bieńkiewicz Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - istota koncepcji - Nowa definicja CSR: CSR - Odpowiedzialność przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Czy oszczędności krajowe będą w stanie finansować długoterminowy wzrost gospodarczy w Polsce?

Czy oszczędności krajowe będą w stanie finansować długoterminowy wzrost gospodarczy w Polsce? Czy oszczędności krajowe będą w stanie finansować długoterminowy wzrost gospodarczy w Polsce? Rafał Antczak Członek Zarządu Deloitte Consulting S.A. Europejski Kongres Finansowy Sopot, 23 czerwca 2015

Bardziej szczegółowo

Polskie 10 lat w Unii

Polskie 10 lat w Unii Polskie 10 lat w Unii Polityczne aspekty członkostwa -jak Polska zmieniła Europę Dobra sytuacja ekonomiczna w czasach kryzysu BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE KORZYSTNY BUDŻET UE NA LATA 2014-2020 Euroentuzjazm

Bardziej szczegółowo

Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska

Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska Anna Ruzik CASE Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych Instytut Pracy i Spraw Społecznych Plan prezentacji Wyzwania demograficzne

Bardziej szczegółowo

Nowe narzędzia pozycjonowania uczelni założenia U-Map i U-Multirank. Szansa, czy zagrożenie dla polskich uczelni?

Nowe narzędzia pozycjonowania uczelni założenia U-Map i U-Multirank. Szansa, czy zagrożenie dla polskich uczelni? Nowe narzędzia pozycjonowania uczelni założenia U-Map i U-Multirank. Szansa, czy zagrożenie dla polskich uczelni? Gliwice, 30.11.2012 Jakub Brdulak Ekspert Boloński U-Map i U-Multirank Jakub Brdulak 1

Bardziej szczegółowo

Struktura prezentacji:

Struktura prezentacji: PROCES BOLOŃSKI KOLEJNY ETAP Ranking szanghajski czy ranking europejski nowe propozycje oceny uczelni dr Jakub J. Brdulak Katedra Zarządzania Innowacjami, SGH jakub.brdulak@gmail.com +48 605 067 647 Szkoła

Bardziej szczegółowo

AGER2015. DEFINING THE ENTREPRENEURIAL SPIRIT Polska

AGER2015. DEFINING THE ENTREPRENEURIAL SPIRIT Polska AGER2015 DEFINING THE ENTREPRENEURIAL SPIRIT Polska PROJEKT SONDAŻU Edycja 6 edycja Partner Katedra Strategii i Organizacji Zarządzania, Uniwersytet Techniczny w Monachium, Niemcy. Okres prowadzenia badań

Bardziej szczegółowo

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce?

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Maciej Bukowski Instytut Badań Strukturalnych Warszawa, 25.05.2012 Plan Wprowadzenie po co Polsce (eko)innowacje. Pułapka średniego dochodu Nie ma ekoinnowacyjności

Bardziej szczegółowo

EUROPA W PERSPEKTYWIE ROKU 2050

EUROPA W PERSPEKTYWIE ROKU 2050 POLSKA AKADEMIA NAUK KANCELARIA PAN KOMITET PROGNOZ POLSKA 2000 PLUS' EUROPA W PERSPEKTYWIE ROKU 2050 EUROPĘ IN THE PERSPECTIVE TO 2050 Warszawa 2007 SPIS TREŚCI Uwagi wstępne 10 EUROPA 2050 - WYZWANIA

Bardziej szczegółowo

Spotkanie Partnerów projektu. Biuro GOM, 10 kwietnia 2013 r.

Spotkanie Partnerów projektu. Biuro GOM, 10 kwietnia 2013 r. Spotkanie Partnerów projektu Zintegrowana Miejsce i data prezentacji Strategia Rozwoju Metropolii Biuro GOM, 10 kwietnia 2013 r. Dlaczego potrzebna jest strategia? Dostosowanie do wymogów UE w nowej perspektywie

Bardziej szczegółowo

Zmiany na ekonomicznej mapie świata

Zmiany na ekonomicznej mapie świata Zmiany na ekonomicznej mapie świata Ryszard Petru Główny Ekonomista BRE Banku, Dyrektor Banku ds. Strategii i Nadzoru Właścicielskiego Starogard Gdański, 22.10.2010 1 Agenda Wschodząca Azja motorem światowego

Bardziej szczegółowo

Polski sukces 1989-2014. Tytuł prezentacji Dokonania i perspektywy

Polski sukces 1989-2014. Tytuł prezentacji Dokonania i perspektywy Polski sukces 1989-2014. Tytuł prezentacji Dokonania i perspektywy Wyniki badania ankietowego Dr Jarosław Górski Wydział Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Europejski Instytutu Marketingu Miejsc

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Dokumenty List od Premiera Czasy, w których żyjemy, to czasy komputerów, telefonów komórkowych, SMSów, czatów, Internetu i serwisów społecznościowych.

Bardziej szczegółowo

Pakiet ECTS Europeistyka I. IV. Aneks. 4.1. Alfabetyczny wykaz przedmiotów na studiach I stopnia wraz kodami ECTS

Pakiet ECTS Europeistyka I. IV. Aneks. 4.1. Alfabetyczny wykaz przedmiotów na studiach I stopnia wraz kodami ECTS IV. Aneks 4.1. Alfabetyczny wykaz przedmiotów na studiach I stopnia wraz kodami ECTS Uwaga: nie wszystkie przedmioty ujęte w zestawieniu są realizowane w roku ak. 2010-11. Lp. A. Przedmioty kształcenia

Bardziej szczegółowo

Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30

Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30 Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30 2 Liczba wyprodukowanych samochodów w 2015 r. przekroczy 600 tys. wobec ok. 580 tys. w 2014 roku - ocenił dla PAP Jakub Faryś, prezes Polskiego Związku

Bardziej szczegółowo

GEOGRAFIA. WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA II GIM Elżbieta Zdybel

GEOGRAFIA. WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA II GIM Elżbieta Zdybel GEOGRAFIA WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA II GIM Elżbieta Zdybel Dział programu I. Afryka Materiał nauczania Afryki Ukształtowanie powierzchni i budowa geologiczna Rowy tektoniczne Klimat Strefy klimatycznoroślinne

Bardziej szczegółowo

PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013

PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 PROGRAM V BALTIC BUSINESS FORUM 2013 Gość Honorowy: Federacja Rosyjska 16-18 października 2013 Świnoujście Heringsdorf Dzień pierwszy (16 października 2013) 09:00-13:00 Rejestracja uczestników. 13:00-15:45

Bardziej szczegółowo

V Konferencja dla Budownictwa

V Konferencja dla Budownictwa V Konferencja dla Budownictwa V Konferencja dla Budownictwa, 21-22.05.2013 Uwarunkowania makroekonomiczne i średnioterminowe perspektywy dla naszej gospodarki Prof. Witold Orłowski V Konferencja dla Budownictwa,

Bardziej szczegółowo

Ranking gospodarek świata 2010

Ranking gospodarek świata 2010 Drukuj zamknij Ranking gospodarek świata 2010 03.11.2010, 12:04 Instytut Globalizacji ogłosił III edycję rankingu najszybciej rozwijających się państw, z którego wynika, że Państwo Środka posiada najbardziej

Bardziej szczegółowo

WIELOPOZIOMOWEZARZĄDZANIEWUNIEUROPEJSKIEJ-ROLASAMORZĄDÓW

WIELOPOZIOMOWEZARZĄDZANIEWUNIEUROPEJSKIEJ-ROLASAMORZĄDÓW WIELOPOZIOMOWEZARZĄDZANIEWUNIEUROPEJSKIEJ-ROLASAMORZĄDÓW Konferencja skierowana do członków i ich zastępców polskiej delegacji w Komitecie Regionów WARSZAWA, 27-28 WRZEŚNIA 2012 Kompleksowa współzależność

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA

OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA - w ramach projektu Razem Blisko Krakowa zintegrowany rozwój podkrakowskiego obszaru

Bardziej szczegółowo

Zróżnicowanie strategii rozwoju rolnictwa kraje OECD, BRICS i Ukraina

Zróżnicowanie strategii rozwoju rolnictwa kraje OECD, BRICS i Ukraina Renata Grochowska Janusz Rowiński Zróżnicowanie strategii rozwoju rolnictwa kraje OECD, BRICS i Ukraina Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Państwowy Instytut Badawczy Warszawa, 28 października

Bardziej szczegółowo

Międzyrynkowa analiza kursów walutowych SPIS TREŚCI

Międzyrynkowa analiza kursów walutowych SPIS TREŚCI Międzyrynkowa analiza kursów walutowych Ashraf Laidi SPIS TREŚCI Przedmowa Podziękowania Wprowadzenie Rozdział 1. Dolar i złoto Koniec systemu z Bretton Woods złoto rozpoczyna hossę Restrykcyjna polityka

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialny biznes

Odpowiedzialny biznes Odpowiedzialny biznes Społeczna odpowiedzialność biznesu jako źródło sukcesu w województwie śląskim 1 2 Koncepcja Społeczna Odpowiedzialność Biznesu (ang. Social Corporate Responsibility CSR) to koncepcja,

Bardziej szczegółowo

PROMOCJA POLSKIEJ GOSPODARKI I WSPARCIE PRZEDSIĘBIORSTW NA RYNKACH ZAGRANICZNYCH 2013-2014

PROMOCJA POLSKIEJ GOSPODARKI I WSPARCIE PRZEDSIĘBIORSTW NA RYNKACH ZAGRANICZNYCH 2013-2014 PROMOCJA POLSKIEJ GOSPODARKI I WSPARCIE PRZEDSIĘBIORSTW NA RYNKACH ZAGRANICZNYCH 2013-2014 JANUSZ PIECHOCIŃSKI Wiceprezes Rady Ministrów, Minister Gospodarki 2 EKSPORT MOTOR WZROSTU GOSPODARCZEGO POLSKI

Bardziej szczegółowo

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 BIBLIOTEKA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH Agnieszka Pogorzelska ekspert ds. funduszy europejskich w Centralnym Punkcie Informacyjnym Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 Strona 2 Spis treści

Bardziej szczegółowo

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Piotr Banaszyk Katedra Logistyki Międzynarodowej Globalny kryzys ekonomiczny opinie Banku Światowego W 2013 r. gospodarka eurolandu pozostanie w recesji, kurcząc się o 0,1

Bardziej szczegółowo

Wieś dla Seniorów Seniorzy dla wsi

Wieś dla Seniorów Seniorzy dla wsi Wieś dla Seniorów Seniorzy dla wsi Seniorzy są wśród nas Szybko postępujące zmiany demograficzne ostatnich 20 lat spowodowały rosnący udział osób starszych w Polsce. Zmiany struktury demograficznej związane

Bardziej szczegółowo

XXXIII BIULETYN EUROPEJSKI. Biura ds. Unii Europejskiej KIG. czerwiec 2013

XXXIII BIULETYN EUROPEJSKI. Biura ds. Unii Europejskiej KIG. czerwiec 2013 XXXIII BIULETYN EUROPEJSKI Biura ds. Unii Europejskiej KIG czerwiec 2013 Będzie wolny handel pomiędzy UE i USA W dniu 17 czerwca podczas Szczytu G8 Unia Europejska i USA wyraziły chęć zawarcia transatlantyckiej

Bardziej szczegółowo

For internal use only

For internal use only Polska nowym przemysłowym liderem Europy? Polski sektor produkcyjny jest drugim najbardziej konkurencyjnym w Europie. Jednocześnie wytworzona w nim warto ść dodana rośnie najszybciej w regionie. Jesteś

Bardziej szczegółowo

współpraca się opłaca

współpraca się opłaca współpraca się opłaca POSTRZEGANIE WSPÓŁPRACY Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWA SPOŁECZNIE ODPOWIEDZIALNE dr Marta Karwacka 1 co robię... BADAM DORADZAM PISZĘ WYKŁADAM 2 współpraca międzysektorowa

Bardziej szczegółowo