Identyfikacja obiektów podwodnych z wykorzystaniem cyfrowych systemów hydroakustycznych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Identyfikacja obiektów podwodnych z wykorzystaniem cyfrowych systemów hydroakustycznych"

Transkrypt

1 Artur GRZĄDZIEL, Dywizjon Zabezpieczenia Hydrograficznego Marynarki Wojennej, Gdynia Marian KOPCZEWSKI, Bartłomiej PĄCZEK Wydział Dowodzenia i Operacji Morskich, Akademia Marynarki Wojennej w Gdyni E mail: Identyfikacja obiektów podwodnych z wykorzystaniem cyfrowych systemów hydroakustycznych Streszczenie: W referacie przedstawiono, na przykładzie prac hydrograficznych prowadzonych przez okręt ORP Arctowski, metodykę identyfikacji obiektów podwodnych, z położeniem nacisku na sprzęt hydroakustyczny i komputerowy wykorzystywany w tym procesie. Scharakteryzowano rolę techniki komputerowej, dzięki której prace hydrograficzne prowadzone są bez narażania życia ludzkiego, a osiągnięte efekty wykraczają daleko poza te, które osiągniętoby bez zastosowania tej techniki. 1. Wstęp W XXI wieku elektronika i techniki komputerowe wkroczyły w niemal każdą dziedzinę życia. Jednym z obszarów, coraz szerszego zastosowania zaawansowanego sprzętu elektronicznego, w tym komputerowego, jest hydrografia morska. Spójrzmy więc na elementy, które składać się będą na system pomiarów hydrograficznych służący realizacji podstawowych zadań stawianych współczesnym jednostkom hydrograficznym. System ten scharakteryzowany zostanie przez pryzmat zadania, jakie postawione zostało okrętowi hydrograficznemu Marynarki Wojennej RP ORP Arctowski zadania przeprowadzenia kompleksowych badań hydrograficznych mających na celu identyfikację wykrytego obiektu podwodnego znacznych rozmiarów oraz określenie stopnia zagrożenia, jakie obiekt ten stwarzać może dla bezpieczeństwa żeglugi. 2. Elementy składowe współczesnego systemu pomiarów hydrograficznych Pojęcie hydrografia (opis wód) ma wiele różnych znaczeń, które umownie można podzielić na trzy grupy: po pierwsze jest to nauka opisująca wody na Ziemi, po drugie 7

2 jest to kompleks przedsięwzięć ukierunkowanych na zabezpieczenie żeglugi i wreszcie po trzecie zbiór wodnych obiektów na lądzie i ich zobrazowanie na mapie [3]. Prace hydrograficzne zaś, to szereg przedsięwzięć będących odpowiednikiem lądowych pomiarów geodezyjnych i topograficznych na obszarach wodnych. Charakterystycznym elementem tych prac, odróżniających je od prac geodezyjnych na lądzie, jest fakt, że wykonywane są one z ruchomych stanowisk pomiarowych (okręt, statek, łódź). Współcześnie prowadzone prace hydrograficzne możemy, ze względu na główne cele, jakie im przyświecają, podzielić na: badanie rzeźby dna morskiego; trałowanie hydroakustyczne; badanie osadów dna morskiego. Badanie rzeźby dna morskiego sprowadza się w praktyce do pomiarów batymetrycznych na zadanym akwenie, a historycznie wypracowany klasyczny model zbierania danych batymetrycznych stosowany jest po dzień dzisiejszy. Polega on na tym, że okręt przemieszczając się wzdłuż pewnej linii (profilu sondażowego) określa w sposób ciągły swoją pozycję, rejestrując jednocześnie, przy użyciu echosondy, wartości głębokości. Profile najczęściej projektuje się jeden obok drugiego równolegle. Szczegółowość uzyskanych danych batymetrycznych zależy więc, przede wszystkim, od odległości między profilami oraz od odległości między punktami pomiaru głębokości na profilu. Klasyczna metoda prowadzenia pomiarów batymetrycznych doprowadzona została obecnie do wysokiego stopnia doskonałości, między innymi dzięki rozwojowi ogólnodostępnych precyzyjnych systemów nawigacyjnych, nowoczesnych sposobów rejestracji danych oraz wydajnej komputerowej techniki obliczeniowej zdolnej przetworzyć znaczne ilości danych już na etapie prowadzonego sondażu. Metoda klasyczna posiada również pewne wady, do których przede wszystkim należy: istnienie między profilami sondażowymi przestrzeni całkowicie niezbadanej; wysoki wzrost kosztów i czasu przy próbach zwiększenia szczegółowości sondażu. W celu usunięcia tych wad stosuje się dwie drogi. Pierwsza to dodatkowe badanie przestrzeni między profilami poprzez trałowanie hydroakustyczne, druga zaś to przejście do powierzchniowego pomiaru głębokości. O ile jeszcze w latach 80. drogi te pozostawały wciąż w sferze badań i rozwoju, o tyle dzisiejsza technika, wsparta rosnącą mocą obliczeniową komputerów, zapewnia ich efektywną realizację. Pierwszą z dróg osiąga się poprzez uzupełnianie pomiarów batymetrycznych, realizowanych z wykorzystaniem echosond jednowiązkowych, skanowaniem sonarowym z użyciem zarówno sonarów burtowych, jak i sonarów holowanych za rufą jednostki sondującej. Drugą z dróg realizuje się poprzez zastępowanie, na pokładach jednostek nawodnych, echosond jednowiązkowych wielowiązkowymi, bądź laserowymi systemami pomiarowymi operującymi z pokładu nosicieli latających (samolotu, śmigłowca). Poważnym ograniczeniem systemów laserowych jest ich brak zdolności do wykonywania pomiarów batymetrycznych na większych głębokościach. Maksymalny zakres pomiaru głębokości zależy tutaj przede wszystkim od przejrzystości wody na danym 8

3 akwenie. Należy spodziewać się, że przez pewien czas echosondy wielowiązkowe pozostaną główną alternatywą w zakresie pomiarów batymetrycznych dla klasycznych echosond jednowiązkowych. Trałowanie hydroakustyczne realizowane nie jako element uzupełniający pomiary batymetryczne, lecz jako podstawowy cel pomiarów hydrograficznych cechują odmienne cele i oczekiwania użytkownika. Nastawione jest ono na sprawdzenie czystości trałowanego rejonu pod względem występowania obiektów podwodnych zalegających na dnie. Elementami takimi będą np.: wraki, głazy, elementy konstrukcji hydrotechnicznych, kable podwodne, denne obiekty minopodobne itp. Użytkownik oczekuje wówczas określonej z założonym prawdopodobieństwem informacji o występowaniu (bądź braku) w danym rejonie obiektów podwodnych. Dodatkowo użytkownik oczekuje, że wykryte obiekty zostaną dokładnie opisane parametrami takimi jak położenie (pozycja), wielkość, charakter itp. Wszelkie opisujące obiekt parametry służyć mają jego późniejszej identyfikacji. W realizacji każdego z powyższych zadań wykorzystywane są zarówno sonary burtowe operujące z powierzchni wody, jak i sonary holowane za rufą jednostki. Te ostatnie mają tę przewagę, że operując bliżej dna morskiego, w połączeniu z zastosowaniem wyższych częstotliwości roboczych oraz cyfrowej obróbki sygnału dostarczają wysokiej jakości sonogramów dających większe możliwości identyfikacji obiektów podwodnych niż w przypadku sonarów burtowych. Sonary nie są jednak jedynym źródłem informacji o obiektach podwodnych. Innym źródłem takiej informacji, szczególnie w przypadku poszukiwania wraków, są magnetometry, tj. urządzenia rejestrujące zmiany bądź zaburzenia ziemskiego pola magnetycznego wywołane obecnością obiektu to pole zaburzającego. Kluczowym zagadnieniem podczas pracy z holowanymi urządzeniami zaburtowymi (sonarem holowanym, magnetometrem) jest ich dokładne pozycjonowanie w toni wodnej. O ile określenie pozycji jednostki na powierzchni wody oraz sprzętu pomiarowego sztywno z nią powiązanego (sonar burtowy) możliwe jest przy użyciu wielu systemów nawigacyjnych, o tyle określenie dokładnego położenia w toni wodnej sprzętu pomiarowego, niepowiązanego sztywno z jednostką sondującą, jest już trudniejsze. Podstawowa metoda to określenie położenia sprzętu względem jednostki holującej na podstawie takich parametrów jak: pozycja jednostki holującej, jej kurs i prędkość, długość wydanej kabloliny, parametry dryfu i prądu morskiego. Metoda ta, zależna od szeregu zmiennych w czasie parametrów, nie zapewnia jednak wystarczających dokładności pomiaru. Współcześnie pozycjonowanie dowolnego przyrządu pomiarowego w toni wodnej realizuje się za pomocą systemów nawigacji podwodnej. U podstaw działania systemu nawigacji podwodnej (systemu pozycjonowania podwodnego) leżą zależności znane z nawigacyjnych systemów pozycjonowania opartych na pomiarze różnicy odległości między stacjami bazowymi. Zasadniczym elementem systemu jest szereg transduktorów akustycznych ustawianych w trójkąt lub kwadrat pod kadłubem statku. Odległości między poszczególnymi transduktorami decydują o zaklasyfikowaniu systemu do jednej z poniższych kategorii systemów: o krótkiej linii bazowej (SBL Short Base Line); o bardzo krótkiej linii bazowej (SSBL Super Short Base Line); o ultra krótkiej linii bazowej (USBL Ultra Short Base Line). 9

4 Kolejnymi elementami systemu są transpondery odzewowe montowane na pokładach podwodnych urządzeń pomiarowych, takich jak chociażby zdalnie sterowane pojazdy podwodne czy sonary holowane. W systemach SBL i SSBL mierzony jest czas transmisji akustycznej między transduktorami a transponderem, kiedy wszystkie umieszczone na kadłubie transduktory otrzymują odpowiedź od transpondera. Porównując różnice czasów między odebraniem sygnałów akustycznych można obliczyć różnice odległości transpondera od poszczególnych transduktorów, a stąd jego pozycję [5]. W systemach USBL przestajemy mówić o oddzielnych transduktorach, gdyż transduktory kadłubowe występujące w systemach SBL i SSBL zastąpiono jednym transceiverem, który zawiera jeden dedykowany transduktor nadawczy i kilka transduktorów odbiorczych. Komunikując się akustycznie z transponderem, transceiver przekształca opóźnienie, aż do uzyskania odpowiedzi w odpowiednim zakresie. Ponadto, niewielkie różnice w czasie przybycia odpowiedzi przy poszczególnych transduktorach w macierzy transceivera można wykorzystać do określenia kierunku źródła. Takie małe opóźnienia (mikrosekundowe) są analizowane jako różnice fazowo-czasowe. Dane te są następnie analizowane tak, by znaleźć najlepsze dopasowanie. Jako że stosuje się więcej niż trzy transduktory odbiorcze, nadmiarowe informacje można wykorzystać do pomiaru spójności danych, a więc jakości pozycji. System USBL, choć wygodniejszy w instalacji od SBL, jest bardziej skomplikowany i wymaga starannej regulacji i kalibracji [5]. Miniaturyzacja elektroniki stała się częścią współczesnych systemów hydrograficznych. Gdy pominiemy takie elementy urządzeń, jak hydroakustyczne przetworniki nadawcze i odbiorcze, których rozmiary zależą od długości emitowanej fali dźwiękowej, to okaże się, że pozostałe elementy to niewielkich rozmiarów bloki elektroniki nadawczo odbiorczej, sterującej pracą poszczególnych systemów. Bloki te zazwyczaj współpracują ze standardowymi komputerami klasy PC, działającymi pod kontrolą jednego ze znanych systemów operacyjnych (Windows, Linux, Unix). Współcześnie prowadzone prace hydrograficzne to przedsięwzięcia angażujące znaczne ilości nowoczesnego sprzętu elektronicznego. Wszelkie wymienione wcześniej systemy są jak klocki układanki, których dobór zależy przede wszystkim od rodzaju realizowanego zadania oraz celu, jaki chcemy osiągnąć. 3. Identyfikacja obiektu podwodnego na przykładzie wraku Graff Zeppelin Wchodzący w skład Dywizjonu Zabezpieczenia Hydrograficznego Marynarki Wojennej okręt ORP Arctowski otrzymał zadanie zweryfikowania wykrytego 41.6 Mm na północ od latarni morskiej Rozewie obiektu podwodnego o znacznych wymiarach przestrzennych. Ten nieznany dotychczas obiekt o długości 257 m został odkryty przez statek badawczy St. Barbara wykonujący w tym rejonie badania dna morskiego. Zadanie, jakie postawiono przed okrętem to wykonanie kompleksowych badań hydrograficznych mających na celu identyfikację wykrytego obiektu podwodnego oraz określenie stopnia zagrożenia, jakie stwarzać on może dla bezpieczeństwa żeglugi. 10

5 Do badań wykorzystano hydrograficzny sprzęt pomiarowy jaki znajduje się na wyposażeniu okrętu oraz zdalny pojazd podwodny ROV (Remotely Operated Vehicle), będący na wyposażeniu Zakładu Technologii Nurkowania i Prac Podwodnych Akademii Marynarki Wojennej. Akwen sondażowy o wymiarach 1130 m x 580 m, pokryto siatką profili sondażowych zgodnie z założeniami klasycznej metody prowadzenia pomiarów batymetrycznych. Pomiary batymetryczne prowadzone z wykorzystaniem systemu echosondy wielowiązkowej MBES (Multibeam Echosounder) umożliwiły szybkie zlokalizowanie wraku i 100% pokrycie dna wiązkami akustycznymi. W efekcie uzyskano pełny obraz rozkładu głębokości na wyznaczonym akwenie (rysunek 1). Wykorzystana do pomiarów echosonda wielowiązkowa EM-3000D jest echosondą, w której układ dwóch głowic hydroakustycznych pracujących na częstotliwości 300 khz generuje jednocześnie 254 wiązki pomiarowe. Wstępne zbadanie obiektu za pomocą MBES umożliwiło: wyznaczenie punktów nad obiektem z minimalnymi głębokościami; zaprojektowanie profili sondażowych do pomiarów sondami pionowymi; wyznaczenie profili do badania sonarowego; wypracowanie metodyki użycia sonaru holowanego na kolejnych etapach badań; sprawdzenie czystości dna wokół obiektu podwodnego. Po uzyskaniu wstępnego planu batymetrycznego wybrano punkty z głębokościami minimalnymi nad obiektem i zaprojektowano profile podstawowe dla pomiarów echosondami jednowiązkowymi SBES (Single Beam Echo Sounder). Już na tym etapie badań można było z dużym prawdopodobieństwem stwierdzić, że badany obiekt to wrak jednostki pływającej. Dokonując analizy zebranych echogramów, zarówno pochodzących z echosondy pionowej jak i echosondy wielowiązkowej, uzyskano następujące wyniki: długość obiektu wynosi około 260 m; wrak jest przechylony na prawą burtę a jego szerokość wynosi 35 m; głębokość minimalna nad wrakiem to 60 m; głębokość otoczenia wynosi 87 m. Ponadto, na podstawie danych batymetrycznych zebranych wyłącznie za pomocą echosondy wielowiązkowej MBES zwymiarowano wrak, określono współrzędne dziobu, rufy i śródokręcia oraz obliczono kurs zalegania na dnie. W rezultacie opracowania danych batymetrycznych MBES uzyskano następujące wyniki [1]: głębokość minimalna nad wrakiem 58,9 m; wrak leży na kursie 059,3 ; wysokość obiektu nad dnem wynosi 27,8 m; długość wraku 257 m; winda lotnicza dziobowa i rufowa o wymiarach 13 m x 13 m; 11

6 otwór na śródokręciu w miejscu występowania środkowej widny lotniczej i maszynowni ma wymiary 56 m x 13 m; zniszczona nadbudówka (wyspa) na prawej burcie o długości 62 m; szerokość pasa dna badanego za pomocą echosondy wielowiązkowej MBES podczas jednokrotnego przejścia okrętu nad wrakiem wynosiła średnio 200 m. Rys. 1. Plan batymetryczny z głębokościami w skali kolorystycznej Źródło: pomiary hydrograficzne ORP Arctowski Po uzyskaniu pełnej informacji o głębokościach minimalnych nad wrakiem oraz w jego otoczeniu, rozpoczęto kolejny etap identyfikacji, tj. badania sonarowe (trałowanie hydroakustyczne). Celem tej części prac było zarejestrowanie wysokiej rozdzielczości obrazów sonarowych dna morskiego i samego obiektu podwodnego za pomocą sonarów bocznych SSS (Side Scan Sonar). Do badania wraku wykorzystano zarówno burtowy sonar boczny, jak i sonar holowany (typu towfish ) pracujący jednocześnie na dwóch częstotliwościach (100 khz/500 khz). Cyfrowy sonar zaburtowy DF-100 holowany był na 200 m kablu kevlarowym, a dane rejestrowane były w komputerowym systemie akwizycji CODA-50. Okręt przemieszczał się równolegle do dłuższej osi obiektu oświetlając go wiązką sonarową. W sonarze bocznym SSS obraz tworzony jest poprzez odbieranie kolejno wysłanych impulsów i łączenie ich w całość na ekranie bądź papierze termicznym. Pojedyncza linia danych nie przemawia do operatora, jednak gdy linie te łączone są z kolejnymi odebranymi liniami, to w całości tworzą bardzo plastyczny i wyraźny obraz przedstawiający ukształtowanie dna, wraki i inne obiekty podwodne. Klasyczne rejestratory 12

7 danych sonarowych zobrazowywały dno i obiekty na nim leżące na nośniku papierowym (papier termiczny czy elektroczuły) w formie analogowej. Nowoczesne, systemy sonarów bocznych zapewniają ciągłą rejestrację danych w postaci cyfrowej. Dane takie mogą być archiwizowane na nośnikach danych i poddawane dalszej obróbce i przetwarzaniu komputerowemu. Tak zwany dobry obraz sonarowy to obraz przypominający zdjęcie fotograficzne. Zobrazowanie jest ostre i czytelne, z widocznymi cieniami, dużym uszczegółowieniem, a całość łatwa w interpretacji. Niestety sam sprzęt pomiarowy to nie wszystko. Doświadczony operator sonaru to kolejny czynnik, od którego zależy to, co zobaczymy na monitorze. Dobór odpowiednich kątów przejścia obok wraku może okazać się kluczowym w całym procesie jego weryfikacji i identyfikacji. Ogromne znaczenie ma również przestrzeganie pewnych standardowych kryteriów i zasad mających zastosowanie do prędkości holowania, wysokości sonaru nad dnem, wybranego zakresu pracy sonaru, czy odległości między halsami trałowymi. Spełniając powyższe wymagania operator sonaru jest w stanie uzyskać bardzo dobry jakościowo sonogram. W przypadku identyfikowanego przez ORP Arctowski obiektu, najlepsze obrazy sonarowe uzyskano podczas holowania sonaru 200 metrów za rufą okrętu, z zakresem pracy ustawionym na 100 metrów, z prędkością 1,5 węzła i odległością boczną od wraku wynoszącą 40 metrów. Przy takich ustawieniach wysokość holowania sonaru wynosiła 47 metrów nad dnem. Rysunek 2 prezentuje sonogram ukazujący szczegóły lewej burty wraku oraz pokładu lotniczego. Rys. 2. Sonogram wraku lotniskowca Graf Zeppelin Źródło: pomiary hydrograficzne ORP Arctowski Ostatni etap prac badawczych to inspekcja obiektu przy użyciu pojazdu ROV. Do identyfikacji wizualnej wykorzystano zdalnie sterowany pojazd podwodny produkcji francuskiej typu SUPER ACHILLE składający się z jednostki głębinowej (pojazd), urządzeń zasilających, urządzeń kontroli i sterowania oraz kabloliny o długości 300 m. Podczas realizacji zadania wykonano szereg zanurzeń pojazdu ROV filmując domniemany wrak lotniskowca. W tej części prac pomiarowych zarejestrowano około 3,5 h materiał video zawierający 13

8 obraz fragmentów wraku i jego otoczenia. Film został w całości zdigitalizowany, co umożliwiło poddanie go dalszej obróbce cyfrowej w celu wyodrębnienia klatek filmu zawierających charakterystyczne elementy konstrukcyjne jednostki. 4. Wnioski Zasadniczą metodą identyfikacji obiektu podwodnego jest porównanie materiałów uzyskanych podczas prowadzenia pomiarów hydrograficznych z materiałami archiwalnymi, zdjęciami 3D obiektów o analogicznych cechach. W przypadku wraków jednostek pływających, są to m.in. plany i schematy statku czy okrętu. Analiza taka polega przede wszystkim na określeniu cech geometrycznych obiektu podwodnego, porównaniu ich z wymiarami rzeczywistymi oraz wyselekcjonowaniu z materiału sonograficznego dobrej jakości ujęć wraku a następnie zestawieniu w tej samej skali z materiałami źródłowymi. W przedstawionym w referacie przypadku wraku lotniskowca Graf Zeppelin, uzyskano zgodność co do podstawowych rozmiarów okrętu, położenia i wymiarów nadbudówki, usytuowania platform i sponsonów na burtach jednostki, nisz burtowych, bąbli przeciwtorpedowych, kazamat i charakterystycznych ośmiokątnych podnośników (wind) lotniczych. Wyodrębnione klatki zdjęciowe zarejestrowane pojazdem SUPER ACHILLE porównywano z dokumentacją i rysunkami 3D lotniskowca wykonanymi na podstawie dokumentacji technicznej i materiałów archiwalnych. Powiększono wybrane zdjęcia i fragmenty dokumentacji i ponownie poddano obróbce cyfrowej poszukując zgodności obydwu materiałów. Na tej podstawie oraz na podstawie logicznego następowania po sobie sekwencji filmu a dokładnie fragmentów zgodnych z dokumentacją techniczną dokonano identyfikacji jednostki: lotniskowiec Graf Zeppelin. Oceniając zagrożenie, jakie stwarza wrak dla żeglugi, nie można zapomnieć o takich obszarach działalności ludzkiej na morzu, jak rybołówstwo (szczególnie realizowane przy pomocy włoków dennych), czy działalność okrętów podwodnych zarezerwowana dla marynarki wojennej. Wrak o długości 257 metrów to poważny zaczep, na którym rybacy rwą swoje sieci, co potwierdzają zresztą ujęcia video uzyskane przez pojazd podwodny, ukazujące ich plątaninę na wraku. W kontekście natomiast zaawansowanego sprzętu hydroakustycznego i komputerowego XXI wieku, podkreślić należy, że uzyskanie tak plastycznych obrazów wraku nie byłoby możliwe bez ich wykorzystania. Pamiętać trzeba, że pozioma przejrzystość wody w Morzu Bałtyckim na głębokości ok. 80 m nie przekracza 1,5 m. Warto zauważyć, że wykorzystanie, w ramach prac weryfikacyjnych i identyfikacyjnych, sprzętu hydroakustycznego i komputerowego sprawiło, że nie było potrzeby angażowania wykwalifikowanych, głębokowodnych nurków, a wszystkie fazy przeprowadzonej identyfikacji wraku były bezpieczne dla życia ludzkiego. 14

9 Literatura 1. Beczek D., Grządziel A., Banaszak M., Kłosiński A., Olejnik A., Badanie wraku lotniskowca Graf Zeppelin przy użyciu współczesnych hydroakustycznych i wizyjnych środków hydrograficznych [w] Proceedings of the XV-th International Scientific and Technical Conference The Role of Navigation in Support of Human Activity on the Sea, AMW, Gdynia Beczek D., Grządziel A., Pączek B., Zastosowanie wybranych systemów hydroakustycznych do wizualizacji wraków na polskich obszarach morskich, XIV-th International Scientific and Technical Conference The Part of Navigation in Support of Human Activity on the Sea, AMW, Gdynia Kierzkowski W., Pomiary morskie. Cz. I. Pomiary hydrograficzne. T. 1. WSMW, Gdynia Pączek B., Współczesne metody prowadzenia prac hydrograficznych, Przegląd Hydrograficzny Nr 1, BHMW, Gdynia Gajewski L., Łukowski R., Plichta M., Budźko M., System pozycjonowania podwodnego Fusion. Dokumentacja techniczna. Seabed Polska. Gdańsk

WSPÓŁCZESNE METODY PROWADZENIA PRAC HYDROGRAFICZNYCH

WSPÓŁCZESNE METODY PROWADZENIA PRAC HYDROGRAFICZNYCH Kpt. mar. mgr inż. Bartłomiej Pączek WSPÓŁCZESNE METODY PROWADZENIA PRAC HYDROGRAFICZNYCH Pojęcie hydrografia (opis wód) ma wiele różnych znaczeń, które umownie można podzielić na trzy grupy: po pierwsze

Bardziej szczegółowo

BADANIE WRAKU LOTNISKOWCA GRAF ZEPPELIN PRZY UŻYCIU WSPÓŁCZESNYCH HYDROAKUSTYCZNYCH I WIZYJNYCH ŚRODKÓW HYDROGRAFICZNYCH

BADANIE WRAKU LOTNISKOWCA GRAF ZEPPELIN PRZY UŻYCIU WSPÓŁCZESNYCH HYDROAKUSTYCZNYCH I WIZYJNYCH ŚRODKÓW HYDROGRAFICZNYCH Proceedings of the XV-th International Scientific and Technical Conference The Role of Navigation in Support of Human Activity on the Sea Gdynia, Poland November15-17, 2006 BADANIE WRAKU LOTNISKOWCA GRAF

Bardziej szczegółowo

1. SONAR OBSERWACJI DOOKRĘŻNEJ I TECHNIKA POMIARÓW

1. SONAR OBSERWACJI DOOKRĘŻNEJ I TECHNIKA POMIARÓW kmdr ppor. Artur GRZĄDZIEL Dywizjon Zabezpieczenia Hydrograficznego Marynarki Wojennej ORP Arctowski ZASTOSOWANIE PRZENOŚNEJ GŁOWICY SONAROWEJ DO POSZUKIWANIA OBIEKTÓW PODWODNYCH I ZABEZPIECZENIA PRAC

Bardziej szczegółowo

Polskie Towarzystwo Medycyny i Techniki Hiperbarycznej 67

Polskie Towarzystwo Medycyny i Techniki Hiperbarycznej 67 Polish Hyperbaric Research M. Kozłowska MOŻLIWOŚCI MONITOROWANIA RUCHU OBIEKTÓW PODWODNYCH W HYDROGRAFII MORSKIEJ Pozycjonowanie, a w konsekwencji monitorowanie ruchu obiektów na powierzchni Ziemi obecnie

Bardziej szczegółowo

Wyjaśnić praktyczne zagadnienia tworzenia cyfrowej mapy dna

Wyjaśnić praktyczne zagadnienia tworzenia cyfrowej mapy dna C1 I. KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: HYDROGRAFIA. Kod przedmiotu: HA. Jednostka prowadząca: Wydział Nawigacji i Uzbrojenia Okrętowego 4. Kierunek: Nawigacja 5. Specjalność: hydrografia 6. Dział:

Bardziej szczegółowo

- wypracowanie metodyki użycia systemów holowanych w kolejnym etapie badań, - sprawdzenie czystości dna wokół obiektu podwodnego.

- wypracowanie metodyki użycia systemów holowanych w kolejnym etapie badań, - sprawdzenie czystości dna wokół obiektu podwodnego. rys.: Magdalena Seredyńska 12 lipca 2006 r., w czasie badań dna morskiego przez statek badawczy St. Barbara wchodzący w skład floty spółki Petrobaltic S.A., w pobliżu Morskiej Kopalni Ropy Naftowej na

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie obrazów sonarowych do wyznaczania pozycji pojazdów podwodnych

Wykorzystanie obrazów sonarowych do wyznaczania pozycji pojazdów podwodnych WĄŻ Mariusz 1 NAUS Krzysztof Wykorzystanie obrazów sonarowych do wyznaczania pozycji pojazdów podwodnych nawigacja podwodna sonar hydrografia Streszczenie Artykuł przedstawia wyniki badań wykorzystania

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJE. Wykorzystanie morskich technik i środków hydrograficznych w badaniach akwenów śródlądowych obszary działań i możliwości

PREZENTACJE. Wykorzystanie morskich technik i środków hydrograficznych w badaniach akwenów śródlądowych obszary działań i możliwości 87 PREZENTCJE Wykorzystanie morskich technik i środków hydrograficznych w badaniach akwenów śródlądowych obszary działań i możliwości KMDR POR. DRIUSZ GRBIEC kademia Marynarki Wojennej, Instytut Nawigacji

Bardziej szczegółowo

Urządzenia Elektroniki Morskiej Systemy Elektroniki Morskiej

Urządzenia Elektroniki Morskiej Systemy Elektroniki Morskiej Wydział Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej Katedra Systemów Elektroniki Morskiej Stacja Badań Hydroakustycznych Urządzenia Elektroniki Morskiej Systemy Elektroniki Morskiej

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA BAZY DANYCH NAWIGACYJNO-HYDROGRAFICZNEGO ZABEZPIECZENIA (NHZ) NA POLSKICH OBSZARACH MORSKICH

KONCEPCJA BAZY DANYCH NAWIGACYJNO-HYDROGRAFICZNEGO ZABEZPIECZENIA (NHZ) NA POLSKICH OBSZARACH MORSKICH ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK LII NR 3 (186) 2011 Czesł aw Dyrcz Akademia Marynarki Wojennej KONCEPCJA BAZY NAWIGACYJNO-HYDROGRAFICZNEGO ZABEZPIECZENIA (NHZ) NA POLSKICH OBSZARACH MORSKICH

Bardziej szczegółowo

INWENTARYZACJA BATYMETRYCZNA REDY PORTU GDAŃSK NA PRZEDPOLU HISTORYCZNEGO UJŚCIA RZEKI WISŁY

INWENTARYZACJA BATYMETRYCZNA REDY PORTU GDAŃSK NA PRZEDPOLU HISTORYCZNEGO UJŚCIA RZEKI WISŁY mgr inż. Jacek KSZAŁKA, mgr inż. Janusz GĘSTWICKI Wydział Pomiarów Morskich Urząd Morski w Gdyni, SHM RP INWENTARYZACJA BATYMETRYCZNA REDY PRTU GDAŃSK NA PRZEDPLU HISTRYCZNEG UJŚCIA RZEKI WISŁY Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA STACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2010/11

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA STACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2010/11 Załącznik nr 7 STUDIA STACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2010/11 Jednostka: KATEDRA GEODEZJI SATELITARNEJ I NAWIGACJI PROMOTOR Prof. dr hab. inż. Stanisław Oszczak PROMOTOR Mieczysław Bakuła 1.

Bardziej szczegółowo

kmdr ppor. mgr inż. Artur GRZĄDZIEL dywizjon Zabezpieczenia Hydrograficznego MW, ORP ARCTOWSKI TECHNIKA SONARU BOCZNEGO W BADANIACH HYDROGRAFICZNYCH

kmdr ppor. mgr inż. Artur GRZĄDZIEL dywizjon Zabezpieczenia Hydrograficznego MW, ORP ARCTOWSKI TECHNIKA SONARU BOCZNEGO W BADANIACH HYDROGRAFICZNYCH kmdr ppor. mgr inż. Artur GRZĄDZIEL dywizjon Zabezpieczenia Hydrograficznego MW, ORP ARCTOWSKI TECHNIKA SONARU BOCZNEGO W BADANIACH HYDROGRAFICZNYCH Poszukiwanie i lokalizowanie obiektów podwodnych leżących

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z opracowania danych z pomiarów morskich wykonanych w rejonach A - Głębia Gdańska oraz C Bałtyk środkowy (etap 1)

Sprawozdanie z opracowania danych z pomiarów morskich wykonanych w rejonach A - Głębia Gdańska oraz C Bałtyk środkowy (etap 1) Sprawozdanie z opracowania danych z pomiarów morskich wykonanych w rejonach A - Głębia Gdańska oraz C Bałtyk środkowy (etap 1) Sprawozdanie 01/12 Data: 2012-11-30 Wersja: 1.00 Opracował: Dariusz Grabiec

Bardziej szczegółowo

Recenzja Rozprawy doktorskiej Pana mgr Piotra Majewskiego pt Akustyczne rozpoznanie form występowania gazonośnych osadów w Bałtyku Południowym

Recenzja Rozprawy doktorskiej Pana mgr Piotra Majewskiego pt Akustyczne rozpoznanie form występowania gazonośnych osadów w Bałtyku Południowym Prof. dr Hab. Stanisław Rudowski Gdańsk. 26 Maja 2014 Instytut Morski w Gdańsku Ul. Długi Targ 41/42, 80-830 Gdański Tel. 609199302, e-mail starud@im.gda.pl Recenzja Rozprawy doktorskiej Pana mgr Piotra

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Figiel, Piotr Dzikowicz. Skanowanie 3D przy projektowaniu i realizacji inwestycji w Koksownictwie KOKSOPROJEKT

Zbigniew Figiel, Piotr Dzikowicz. Skanowanie 3D przy projektowaniu i realizacji inwestycji w Koksownictwie KOKSOPROJEKT 1 Zbigniew Figiel, Piotr Dzikowicz Skanowanie 3D przy projektowaniu i realizacji inwestycji w Koksownictwie 2 Plan prezentacji 1. Skanowanie laserowe 3D informacje ogólne; 2. Proces skanowania; 3. Proces

Bardziej szczegółowo

DOWIĄZANIE GEODEZYJNE W WYBRANYCH ZADANIACH SPECJALNYCH REALIZOWANYCH NA MORZU 1

DOWIĄZANIE GEODEZYJNE W WYBRANYCH ZADANIACH SPECJALNYCH REALIZOWANYCH NA MORZU 1 kmdr rez. dr Zdzisław KOPACZ Akademia Marynarki Wojennej, SHM RP kmdr rez. dr inż. Wacław MORGAŚ Akademia Marynarki Wojennej, SHM RP DOWIĄZANIE GEODEZYJNE W WYBRANYCH ZADANIACH SPECJALNYCH REALIZOWANYCH

Bardziej szczegółowo

7. Metody pozyskiwania danych

7. Metody pozyskiwania danych 7. Metody pozyskiwania danych Jedną z podstawowych funkcji systemu informacji przestrzennej jest pozyskiwanie danych. Od jakości pozyskanych danych i ich kompletności będą zależały przyszłe możliwości

Bardziej szczegółowo

Temat: Zaprojektowanie procesu kontroli jakości wymiarów geometrycznych na przykładzie obudowy.

Temat: Zaprojektowanie procesu kontroli jakości wymiarów geometrycznych na przykładzie obudowy. Raport z przeprowadzonych pomiarów. Temat: Zaprojektowanie procesu kontroli jakości wymiarów geometrycznych na przykładzie obudowy. Spis treści 1.Cel pomiaru... 3 2. Skanowanie 3D- pozyskanie geometrii

Bardziej szczegółowo

MOZAIKOWANIE OBRAZÓW SONAROWYCH. Wstęp

MOZAIKOWANIE OBRAZÓW SONAROWYCH. Wstęp mgr inż. Renata KABEROW kmdr ppor. mgr inż. Marek SZATAN Biuro Hydrograficzne Marynarki Wojennej MOZAIKOWANIE OBRAZÓW SONAROWYCH Wstęp Aktualnie istnieje kilka technologii pozwalających oglądać obiekty

Bardziej szczegółowo

1 Obsługa aplikacji sonary

1 Obsługa aplikacji sonary Instrukcja laboratoryjna do ćwiczenia: Badanie własności sonarów ultradźwiękowych Celem niniejszego ćwiczenia jest zapoznanie osób je wykonujących z podstawowymi cechami i możliwościami interpretacji pomiarów

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE

AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE Instytut InŜynierii Ruchu Morskiego Zakład Urządzeń Nawigacyjnych Ćwiczenie nr 2 Parametry techniczno - eksploatacyjne radarów Szczecin 2009 TEMAT: Parametry techniczno - eksploatacyjne

Bardziej szczegółowo

ScrappiX. Urządzenie do wizyjnej kontroli wymiarów oraz kontroli defektów powierzchni

ScrappiX. Urządzenie do wizyjnej kontroli wymiarów oraz kontroli defektów powierzchni ScrappiX Urządzenie do wizyjnej kontroli wymiarów oraz kontroli defektów powierzchni Scrappix jest innowacyjnym urządzeniem do kontroli wizyjnej, kontroli wymiarów oraz powierzchni przedmiotów okrągłych

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu PowRek

Instrukcja obsługi programu PowRek Instrukcja obsługi programu PowRek środa, 21 grudnia 2011 Spis treści Przeznaczenie programu... 4 Prezentacja programu... 5 Okno główne programu... 5 Opis poszczególnych elementów ekranu... 5 Nowy projekt...

Bardziej szczegółowo

CHEMSEA Chemical munitions search & assessment identyfikacja obiektów podwodnych wnioski z badań za pomocą zdalnie sterowanego pojazdu podwodnego

CHEMSEA Chemical munitions search & assessment identyfikacja obiektów podwodnych wnioski z badań za pomocą zdalnie sterowanego pojazdu podwodnego Olejnik Adam 1 Michalak Jarosław CHEMSEA Chemical munitions search & assessment identyfikacja obiektów podwodnych wnioski z badań za pomocą zdalnie sterowanego pojazdu podwodnego Wstęp Naukowcy biorący

Bardziej szczegółowo

DBM/ZIU-II-3791/1/13/13

DBM/ZIU-II-3791/1/13/13 Dyrektor Andrzej Borowiec Urząd Morski w Szczecinie Plac Batorego 4 70-207 Szczecin Fotorelacja z oceny archeologicznej znaleziska w Kanale Mielińskim w wyniku rozstrzygniętego przetargu w oparciu o zawartą

Bardziej szczegółowo

TELEDETEKCJA Z ELEMENTAMI FOTOGRAMETRII WYKŁAD 10

TELEDETEKCJA Z ELEMENTAMI FOTOGRAMETRII WYKŁAD 10 TELEDETEKCJA Z ELEMENTAMI FOTOGRAMETRII WYKŁAD 10 Fotogrametria to technika pomiarowa oparta na obrazach fotograficznych. Wykorzystywana jest ona do opracowywani map oraz do różnego rodzaju zadań pomiarowych.

Bardziej szczegółowo

Kmdr mgr inż. Andrzej Kowalski Kmdr ppor. dr inż. Dariusz Grabiec

Kmdr mgr inż. Andrzej Kowalski Kmdr ppor. dr inż. Dariusz Grabiec Kmdr mgr inż. Andrzej Kowalski Kmdr ppor. dr inż. Dariusz Grabiec Autorzy poniższego artykułu przedstawili szczegółowe informacje dotyczące struktury dywizjonu w latach 1957-1989, które do tej pory nie

Bardziej szczegółowo

Mobilny system dowodzenia, obserwacji, rozpoznania i łączności

Mobilny system dowodzenia, obserwacji, rozpoznania i łączności 1.30 1.71 Projekt rozwojowy nr O R00 0008 11 finansowany przez NCBiR pt.: Mobilny system dowodzenia, obserwacji, rozpoznania i łączności 23.11.2012, Gdańsk Informacje podstawowe XI konkurs na finansowanie

Bardziej szczegółowo

METODYKA PROJEKTOWANIA I TECHNIKA REALIZACJI

METODYKA PROJEKTOWANIA I TECHNIKA REALIZACJI METODYKA PROJEKTOWANIA I TECHNIKA REALIZACJI Wykład jedenasty Przykład złożonego systemu elektronicznego: Łączność przewodowa w kompleksie nurkowym z korekcją mowy helowej Typowy kompleks nurkowy składa

Bardziej szczegółowo

Raport z magnetometrycznych pomiarów morskich w rejonie Głębi Gdańskiej

Raport z magnetometrycznych pomiarów morskich w rejonie Głębi Gdańskiej Raport z magnetometrycznych pomiarów morskich w rejonie Głębi Gdańskiej Raport 467/12 Data: 2012-05-15 Wersja: 1.01 Opracowali: Sprawdził: Zatwierdził: Agnieszka Brzezińska, Dorota Cichowska, Łukasz Gajewski,

Bardziej szczegółowo

Wraki w polskiej strefie ekonomicznej

Wraki w polskiej strefie ekonomicznej WWF Polska Światowy Fundusz Na Rzecz Przyrody Projekt pilotażowy -usuwanie zalegających sieci w Bałtyku Wraki w polskiej strefie ekonomicznej Dr inż. Benedykt Hac Seminarium lokalizacyjne 20 kwietnia 2011

Bardziej szczegółowo

ROV JAKO PLATFORMA POMIARÓW ECHOSONDĄ WIELOWIĄZKOWĄ ROV AS MULTIBEAM ECHO SOUNDER PLATFORM

ROV JAKO PLATFORMA POMIARÓW ECHOSONDĄ WIELOWIĄZKOWĄ ROV AS MULTIBEAM ECHO SOUNDER PLATFORM Polish Hyperbaric Research Marcin Plichta Prospect Road, Arnhall Business Park, Westhill, Aberdeenshire, AB32 6FE, Scotland, UK Tel +44 1224526762 Fax +44 1224527000 Mob +48 601491180 Marcin.Plichta@subsea7.com

Bardziej szczegółowo

Precyzyjne pozycjonowanie w oparciu o GNSS

Precyzyjne pozycjonowanie w oparciu o GNSS Precyzyjne pozycjonowanie w oparciu o GNSS Załącznik nr 2 Rozdział 1 Techniki precyzyjnego pozycjonowania w oparciu o GNSS 1. Podczas wykonywania pomiarów geodezyjnych metodą precyzyjnego pozycjonowania

Bardziej szczegółowo

SYSTEM HYDROGRAFICZNY RZGW W SZCZECINIE

SYSTEM HYDROGRAFICZNY RZGW W SZCZECINIE SYSTEM HYDROGRAFICZNY RZGW W SZCZECINIE. GROMADZENIE, PRZETWARZANIE ORAZ WIZUALIZACJA CIĄGŁEJ INFORMACJI BATYMETRYCZNEJ RZEKI ODRY KRZYSZTOF IWAN, TOMASZ ZAWADZKI REGIONALNY ZARZĄD GOSPODARKI WODNEJ W

Bardziej szczegółowo

Pomiary rezystancji izolacji

Pomiary rezystancji izolacji Stan izolacji ma decydujący wpływ na bezpieczeństwo obsługi i prawidłowe funkcjonowanie instalacji oraz urządzeń elektrycznych. Dobra izolacja to obok innych środków ochrony również gwarancja ochrony przed

Bardziej szczegółowo

121 OPIS OCHRONNY PL 60062

121 OPIS OCHRONNY PL 60062 mmwimil akuiwalu i RZECZPOSPOLITA POLSKA 121 OPIS OCHRONNY PL 60062 WZORU UŻYTKOWEGO 13) Y1 [2U Numer zgłoszenia: 107888 5i) Intel7: Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej @ Data zgłoszenia: 01.04.1998

Bardziej szczegółowo

Specjaliści w oczyszczaniu z niewybuchów

Specjaliści w oczyszczaniu z niewybuchów Specjaliści w oczyszczaniu z niewybuchów Explosive s.c. Prace Wyburzeniowe i Minerskie 80-001 Gdańsk, ul. Trakt Św. Wojciecha 336 kom.: +48 602-371-475, tel.: +48 58 309-00-94, fax: +48 58 764-19-57 biuro@explosive.pl

Bardziej szczegółowo

System informacji przestrzennej w Komendzie Miejskiej w Gdańsku. Rysunek 1. Centrum monitoringu w Komendzie Miejskiej Policji w Gdańsku.

System informacji przestrzennej w Komendzie Miejskiej w Gdańsku. Rysunek 1. Centrum monitoringu w Komendzie Miejskiej Policji w Gdańsku. System informacji przestrzennej w Komendzie Miejskiej w Gdańsku. W Gdańsku tworzony jest obecnie miejski System Informacji Przestrzennej, który będzie stanowił podstawę m.in. Systemu Ratownictwa Miejskiego

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS.

Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS. Planowanie inwestycji drogowych w Małopolsce w latach 2007-2013 Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS.

Bardziej szczegółowo

Naziemne systemy nawigacyjne. Wykorzystywane w nawigacji

Naziemne systemy nawigacyjne. Wykorzystywane w nawigacji Naziemne systemy nawigacyjne Wykorzystywane w nawigacji Systemy wykorzystujące radionamiary (CONSOL) Stacja systemu Consol składała się z trzech masztów antenowych umieszczonych w jednej linii w odległości

Bardziej szczegółowo

Problematyka budowy skanera 3D doświadczenia własne

Problematyka budowy skanera 3D doświadczenia własne Problematyka budowy skanera 3D doświadczenia własne dr inż. Ireneusz Wróbel ATH Bielsko-Biała, Evatronix S.A. iwrobel@ath.bielsko.pl mgr inż. Paweł Harężlak mgr inż. Michał Bogusz Evatronix S.A. Plan wykładu

Bardziej szczegółowo

PL 175488 B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 175488 (13) B1. (22) Data zgłoszenia: 08.12.1994

PL 175488 B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 175488 (13) B1. (22) Data zgłoszenia: 08.12.1994 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 175488 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 306167 (22) Data zgłoszenia: 08.12.1994 (51) IntCl6: G01K 13/00 G01C

Bardziej szczegółowo

dr hab. inż. prof. nadzw. AM Andrzej Klewski prof. nadzw. AM Andrzej Klewski prof. nadzw. AM Andrzej Klewski prof. nadzw. AM Andrzej Klewski

dr hab. inż. prof. nadzw. AM Andrzej Klewski prof. nadzw. AM Andrzej Klewski prof. nadzw. AM Andrzej Klewski prof. nadzw. AM Andrzej Klewski Tematy prac dyplomowych INŻYNIERSKICH dla studentów studiów STACJONARNYCH prowadzone przez nauczycieli akademickich KATEDRY GEOINFORMATYKI na rok akademicki 2011/2012 kierunek GEODEZJA I KARTOGRAFIA Lp.

Bardziej szczegółowo

NOWOCZESNE LABORATORIUM BADAWCZE NA STATKU R/V BALTICA

NOWOCZESNE LABORATORIUM BADAWCZE NA STATKU R/V BALTICA NOWOCZESNE LABORATORIUM BADAWCZE NA STATKU R/V BALTICA Krzysztof Pawlikowski PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ Z EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU ROZWOJU REGIONALNEGO v.3.4 Charakterystyka statku r/v

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe

Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe Jarosław Gliwiński, Łukasz Rogacz Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe ćw. Zastosowania wielofunkcyjnej karty pomiarowej Data wykonania: 06.03.08 Data oddania: 19.03.08 Celem ćwiczenia było poznanie

Bardziej szczegółowo

Hydrografia morska - Quo vadis? (Krótkie spojrzenie na kierunki rozwoju hydrograficznych metod i środków pomiarowych)

Hydrografia morska - Quo vadis? (Krótkie spojrzenie na kierunki rozwoju hydrograficznych metod i środków pomiarowych) Kmdr ppor. dr inż. Dariusz Grabiec Hydrografia morska - Quo vadis? (Krótkie spojrzenie na kierunki rozwoju hydrograficznych metod i środków pomiarowych) Technika wykonywania pomiarów hydrograficznych była

Bardziej szczegółowo

PRZEPISY PUBLIKACJA NR 19/P ANALIZA STREFOWEJ WYTRZYMAŁOŚCI KADŁUBA ZBIORNIKOWCA

PRZEPISY PUBLIKACJA NR 19/P ANALIZA STREFOWEJ WYTRZYMAŁOŚCI KADŁUBA ZBIORNIKOWCA PRZEPISY PUBLIKACJA NR 19/P ANALIZA STREFOWEJ WYTRZYMAŁOŚCI KADŁUBA ZBIORNIKOWCA 2010 Publikacje P (Przepisowe) wydawane przez Polski Rejestr Statków są uzupełnieniem lub rozszerzeniem Przepisów i stanowią

Bardziej szczegółowo

System Automatycznej Identyfikacji. Automatic Identification System (AIS)

System Automatycznej Identyfikacji. Automatic Identification System (AIS) System Automatycznej Identyfikacji Automatic Identification System (AIS) - 2 - Systemy GIS wywodzą się z baz danych umożliwiających generację mapy numerycznej i bez względu na zastosowaną skalę mapy wykonują

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany system wizualizacji parametrów nawigacyjnych w PNDS

Zintegrowany system wizualizacji parametrów nawigacyjnych w PNDS dr inż. kpt. ż.w. Andrzej Bąk Zintegrowany system wizualizacji parametrów nawigacyjnych w PNDS słowa kluczowe: PNDS, ENC, ECS, wizualizacja, sensory laserowe Artykuł opisuje sposób realizacji procesu wizualizacji

Bardziej szczegółowo

Stan opracowania metadanych zbiorów i usług danych przestrzennych dla tematu sieci transportowe w zakresie transportu lotniczego

Stan opracowania metadanych zbiorów i usług danych przestrzennych dla tematu sieci transportowe w zakresie transportu lotniczego RADA INFRASTRUKTURY INFORMACJI PRZESTRZENNEJ Stan opracowania metadanych zbiorów i usług danych przestrzennych dla tematu sieci transportowe w zakresie transportu lotniczego Źródło Autorstwo dokumentu

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Targi Spawalnicze ExpoWELDING 2012 16-18 października 2012 NOWOŚCI TARGOWE

Międzynarodowe Targi Spawalnicze ExpoWELDING 2012 16-18 października 2012 NOWOŚCI TARGOWE Międzynarodowe Targi Spawalnicze ExpoWELDING 2012 16-18 października 2012 NOWOŚCI TARGOWE FIRMA: SOMAR S.A. ul. Karoliny 4 40-186 Katowice tel. 32 359 71 00 fax. 32 359 71 11 e-mail: biuro@somar.com.pl

Bardziej szczegółowo

Współczesna kartografia morska zadania, technologie i produkty

Współczesna kartografia morska zadania, technologie i produkty kmdr dr Dariusz GRABIEC Biuro Hydrograficzne Marynarki Wojennej Współczesna kartografia morska zadania, technologie i produkty Wprowadzenie (1) Zadania kartografii morskiej Dla użytkownika cywilnego: Zapewnienie

Bardziej szczegółowo

Analiza wykonalności dla wskaźnika: dostępność obszarów pod zabudowę

Analiza wykonalności dla wskaźnika: dostępność obszarów pod zabudowę Analiza wykonalności dla wskaźnika: dostępność obszarów pod zabudowę Analizę wykonalności dla wskaźnika dostępności obszarów pod zabudowę wykonamy zgodnie z przedstawionym schematem postępowania rozpoczynając

Bardziej szczegółowo

- WALKER Czteronożny robot kroczący

- WALKER Czteronożny robot kroczący - WALKER Czteronożny robot kroczący Wiktor Wysocki 2011 1. Wstęp X-walker jest czteronożnym robotem kroczącym o symetrycznej konstrukcji. Został zaprojektowany jako robot którego zadaniem będzie przejście

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZĘŚĆ I POZYSKIWANIE ZDJĘĆ, OBRAZÓW I INNYCH DANYCH POCZĄTKOWYCH... 37

Spis treści CZĘŚĆ I POZYSKIWANIE ZDJĘĆ, OBRAZÓW I INNYCH DANYCH POCZĄTKOWYCH... 37 Spis treści Przedmowa... 11 1. Przedmiot fotogrametrii i rys historyczny jej rozwoju... 15 1.1. Definicja i przedmiot fotogrametrii... 15 1.2. Rozwój fotogrametrii na świecie... 23 1.3. Rozwój fotogrametrii

Bardziej szczegółowo

Temat pracy dyplomowej Promotor Dyplomant CENTRUM INŻYNIERII RUCHU MORSKIEGO. prof. dr hab. inż. kpt.ż.w. Stanisław Gucma.

Temat pracy dyplomowej Promotor Dyplomant CENTRUM INŻYNIERII RUCHU MORSKIEGO. prof. dr hab. inż. kpt.ż.w. Stanisław Gucma. kierunek: Nawigacja, : Transport morski, w roku akademickim 2012/2013, Temat dyplomowej Promotor Dyplomant otrzymania 1. Nawigacja / TM 2. Nawigacja / TM dokładności pozycji statku określonej przy wykorzystaniu

Bardziej szczegółowo

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH Scientific Bulletin of Che lm Section of Technical Sciences No. 1/2008 WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH WE WSPÓŁRZĘDNOŚCIOWEJ TECHNICE POMIAROWEJ MAREK MAGDZIAK Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji, Politechnika

Bardziej szczegółowo

ROLA HYDROGRAFII W DZIAŁALNOŚCI ZARZĄDU MORSKIEGO PORTU GDAŃSK S.A.

ROLA HYDROGRAFII W DZIAŁALNOŚCI ZARZĄDU MORSKIEGO PORTU GDAŃSK S.A. mgr inż. Michał PAWŁOWSKI Zarząd Morskiego Portu Gdańsk S.A. ROLA HYDROGRAFII W DZIAŁALNOŚCI ZARZĄDU MORSKIEGO PORTU GDAŃSK S.A. Gospodarka narodowa jest ogółem przedsięwzięć mających decydujący wpływ

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie deflektometrii do pomiarów kształtu 3D. Katarzyna Goplańska

Zastosowanie deflektometrii do pomiarów kształtu 3D. Katarzyna Goplańska Zastosowanie deflektometrii do pomiarów kształtu 3D Plan prezentacji Metody pomiaru kształtu Deflektometria Zasada działania Stereo-deflektometria Kalibracja Zalety Zastosowania Przykład Podsumowanie Metody

Bardziej szczegółowo

METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA

METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA AMFETAMINY Waldemar S. Krawczyk Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Głównej Policji, Warszawa (praca obroniona na Wydziale Chemii Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki

Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Przedmiot: Badania nieniszczące metodami elektromagnetycznymi Numer Temat: Badanie materiałów kompozytowych z ćwiczenia: wykorzystaniem fal elektromagnetycznych

Bardziej szczegółowo

Podstawy Nawigacji. Kierunki. Jednostki

Podstawy Nawigacji. Kierunki. Jednostki Podstawy Nawigacji Kierunki Jednostki Program wykładów: Istota, cele, zadania i rodzaje nawigacji. Podstawowe pojęcia i definicje z zakresu nawigacji. Morskie jednostki miar. Kierunki na morzu, rodzaje,

Bardziej szczegółowo

korwetę zwalczania okrętów podwodnych

korwetę zwalczania okrętów podwodnych szkolenia Anna Niwczyk Marynarka Wojenna zorganizowała paradę okrętów i lotnictwa morskiego w Zatoce Gdańskiej 26 czerwca 2011 roku. Pierwszy raz od kilkunastu lat marynarka wojenna prezentowała swoją

Bardziej szczegółowo

Sonarowe systemy wykrywania zagroŝeń z wody firmy Kongsberg Mesotech

Sonarowe systemy wykrywania zagroŝeń z wody firmy Kongsberg Mesotech Sonarowe systemy wykrywania zagroŝeń z wody firmy Kongsberg Mesotech Kongsberg Mesotech produkuje sprzęt hydroakustyczny, są to: Altimetry Sonary skanujące jedno Sonary i echosondy wielowiązkowe Sonary

Bardziej szczegółowo

Aspekty tworzenia Numerycznego Modelu Terenu na podstawie skaningu laserowego LIDAR. prof. dr hab. inż.. Andrzej Stateczny

Aspekty tworzenia Numerycznego Modelu Terenu na podstawie skaningu laserowego LIDAR. prof. dr hab. inż.. Andrzej Stateczny Aspekty tworzenia Numerycznego Modelu Terenu na podstawie skaningu laserowego LIDAR prof. dr hab. inż.. Andrzej Stateczny mgr inż.. Krzysztof W. Łogasz Numeryczny Model Terenu podstawowe pojęcia NMT pol.

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie stacji bazowych telefonii komórkowej na tle pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez duże ośrodki radiowo-telewizyjne

Promieniowanie stacji bazowych telefonii komórkowej na tle pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez duże ośrodki radiowo-telewizyjne Promieniowanie stacji bazowych telefonii komórkowej na tle pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez duże ośrodki radiowo-telewizyjne Fryderyk Lewicki Telekomunikacja Polska, Departament Centrum Badawczo-Rozwojowe,

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE TECHNICZNE K-1.1 METRYKA MAPY ZASADNICZEJ. Arkusz... Skala...

WYTYCZNE TECHNICZNE K-1.1 METRYKA MAPY ZASADNICZEJ. Arkusz... Skala... WYTYCZNE TECHNICZNE K-1.1 METRYKA MAPY ZASADNICZEJ Arkusz... Skala... WARSZAWA 1980 Warszawa, dnia 27 marca 1980 r. GŁÓWNY URZĄD GEODEZJI I KARTOGRAFII ul. Jasna 2/4 skrytka pocztowa 145 tel. 26-42-21

Bardziej szczegółowo

Pojazdy przeciążone zagrożeniem dla trwałości nawierzchni drogowych: metody przeciwdziałania

Pojazdy przeciążone zagrożeniem dla trwałości nawierzchni drogowych: metody przeciwdziałania Pojazdy przeciążone zagrożeniem dla trwałości nawierzchni drogowych: metody przeciwdziałania Prof. dr hab. inż. Leszek Rafalski Mgr inż. Michał Karkowski II WARMIŃSKO-MAZURSKIE FORUM DROGOWE LIDZBARK WARMIŃSKI

Bardziej szczegółowo

Modernizacja spektrometru EPR na pasmo X firmy Bruker model ESP-300 Autorzy: Jan Duchiewicz, Andrzej Francik, Andrzej L. Dobrucki, Andrzej Sadowski,

Modernizacja spektrometru EPR na pasmo X firmy Bruker model ESP-300 Autorzy: Jan Duchiewicz, Andrzej Francik, Andrzej L. Dobrucki, Andrzej Sadowski, Modernizacja spektrometru EPR na pasmo X firmy Bruker model ESP-300 Autorzy: Jan Duchiewicz, Andrzej Francik, Andrzej L. Dobrucki, Andrzej Sadowski, Stanisław Walesiak (Politechnika Wrocławska, ITTiA),

Bardziej szczegółowo

FOTOGRAMETRIA I TELEDETEKCJA

FOTOGRAMETRIA I TELEDETEKCJA FOTOGRAMETRIA I TELEDETEKCJA 2014-2015 program podstawowy dr inż. Paweł Strzeliński Katedra Urządzania Lasu Wydział Leśny UP w Poznaniu Format Liczba kolorów Rozdzielczość Wielkość pliku *.tiff CMYK 300

Bardziej szczegółowo

Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski

Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski 1. Obciążenia środowiskowe (wiatr, falowanie morskie, prądy morskie, poziomy zwierciadła wody, oddziaływanie lodu) 2. Poziomy obciążeń

Bardziej szczegółowo

8. Analiza danych przestrzennych

8. Analiza danych przestrzennych 8. naliza danych przestrzennych Treścią niniejszego rozdziału będą analizy danych przestrzennych. naliza, ogólnie mówiąc, jest procesem poszukiwania (wydobywania) informacji ukrytej w zbiorze danych. Najprostszym

Bardziej szczegółowo

Czujniki podczerwieni do bezkontaktowego pomiaru temperatury. Czujniki stacjonarne.

Czujniki podczerwieni do bezkontaktowego pomiaru temperatury. Czujniki stacjonarne. Czujniki podczerwieni do bezkontaktowego pomiaru temperatury Niemiecka firma Micro-Epsilon, której WObit jest wyłącznym przedstawicielem w Polsce, uzupełniła swoją ofertę sensorów o czujniki podczerwieni

Bardziej szczegółowo

PR242012 23 kwietnia 2012 Mechanika Strona 1 z 5. XTS (extended Transport System) Rozszerzony System Transportowy: nowatorska technologia napędów

PR242012 23 kwietnia 2012 Mechanika Strona 1 z 5. XTS (extended Transport System) Rozszerzony System Transportowy: nowatorska technologia napędów Mechanika Strona 1 z 5 XTS (extended Transport System) Rozszerzony System Transportowy: nowatorska technologia napędów Odwrócona zasada: liniowy silnik ruch obrotowy System napędowy XTS firmy Beckhoff

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁTOWANIE KLIMATU AKUSTYCZNEGO PROJEKTOWANYCH STANOWISK PRACY Z WYKORZYSTANIEM NARZĘDZI WSPOMAGAJĄCYCH

KSZTAŁTOWANIE KLIMATU AKUSTYCZNEGO PROJEKTOWANYCH STANOWISK PRACY Z WYKORZYSTANIEM NARZĘDZI WSPOMAGAJĄCYCH KSTAŁTOWANIE KLIMATU AKUSTYCNEGO PROJEKTOWANYCH STANOWISK PRACY WYKORYSTANIEM NARĘDI WSPOMAGAJĄCYCH Waldemar PASKOWSKI, Artur KUBOSEK Streszczenie: W referacie przedstawiono wykorzystanie metod wspomagania

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE TECHNIKI SONARU BOCZNEGO DO POSZUKIWANIA I ZOBRAZOWANIA OBIEKTÓW DENNYCH NA AKWENACH PORTOWYCH

ZASTOSOWANIE TECHNIKI SONARU BOCZNEGO DO POSZUKIWANIA I ZOBRAZOWANIA OBIEKTÓW DENNYCH NA AKWENACH PORTOWYCH GRZĄDZIEL Artur 1 FELSKI Andrzej 2 Sonar boczny, obiekty podwodne, akwen portowy ZASTOSOWANIE TECHNIKI SONARU BOCZNEGO DO POSZUKIWANIA I ZOBRAZOWANIA OBIEKTÓW DENNYCH NA AKWENACH PORTOWYCH W artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Budowa pionowa drzewostanu w świetle przestrzennego rozkładu punktów lotniczego skanowania laserowego

Budowa pionowa drzewostanu w świetle przestrzennego rozkładu punktów lotniczego skanowania laserowego Budowa pionowa drzewostanu w świetle przestrzennego rozkładu punktów lotniczego skanowania laserowego Marcin Myszkowski Marek Ksepko Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Białymstoku PLAN PREZENTACJI

Bardziej szczegółowo

Planowanie, realizacja i dokumentacja wzorcowego procesu digitalizacji 3D

Planowanie, realizacja i dokumentacja wzorcowego procesu digitalizacji 3D Planowanie, realizacja i dokumentacja wzorcowego procesu digitalizacji 3D obiektów muzealnych Robert Sitnik OGX OPTOGRAPHX Instytut Mikromechaniki i Fotoniki Politechnika Warszawska Plan prezentacji 1)

Bardziej szczegółowo

SAMOCHODOWY RADAR POWSZECHNEGO STOSOWANIA

SAMOCHODOWY RADAR POWSZECHNEGO STOSOWANIA Koncern Delphi opracował nowy, wielofunkcyjny, elektronicznie skanujący radar (ESR). Dzięki wykorzystaniu pozbawionej ruchomych części i sprawdzonej technologii monolitycznej, radar ESR zapewnia najlepsze

Bardziej szczegółowo

Pomiary analizatorem widma PEM szczegółowa analiza widma w badanych punktach

Pomiary analizatorem widma PEM szczegółowa analiza widma w badanych punktach Pomiary analizatorem widma PEM szczegółowa analiza widma w badanych punktach W 2013 roku WIOŚ w Katowicach w wybranych 10 punktach pomiarowych wykonał pomiary uzupełniające analizatorem widma NARDA SRM

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ II PARAMETRYCZNE PROJEKTOWANIE 2D

CZĘŚĆ II PARAMETRYCZNE PROJEKTOWANIE 2D CZĘŚĆ II PARAMETRYCZNE PROJEKTOWANIE 2D Projektowanie parametryczne jest możliwe wyłącznie za pomocą pełnej wersji programu AutoCAD. AutoCAD LT ma bardzo ograniczone możliwości w tym zakresie. Pozwala

Bardziej szczegółowo

Projektowanie nalotu fotogrametrycznego

Projektowanie nalotu fotogrametrycznego Projektowanie nalotu fotogrametrycznego Akty prawne normujące pomiary fotogrametryczne w Polsce: 1. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011r. w sprawie standardów

Bardziej szczegółowo

Różne sposoby widzenia świata materiał dla ucznia, wersja z instrukcją

Różne sposoby widzenia świata materiał dla ucznia, wersja z instrukcją CZĘŚĆ A CZŁOWIEK Pytania badawcze: Różne sposoby widzenia świata materiał dla ucznia, wersja z instrukcją Czy obraz świata jaki rejestrujemy naszym okiem jest zgodny z rzeczywistością? Jaki obraz otoczenia

Bardziej szczegółowo

ALISTER 9 AUTONOMICZNY POJAZD PODWODNY DO WYKRYWANIA MIN ORAZ BADANIA WARUNKÓW HYDROLOGICZNYCH

ALISTER 9 AUTONOMICZNY POJAZD PODWODNY DO WYKRYWANIA MIN ORAZ BADANIA WARUNKÓW HYDROLOGICZNYCH ALISTER 9 AUTONOMICZNY POJAZD PODWODNY DO WYKRYWANIA MIN ORAZ BADANIA WARUNKÓW HYDROLOGICZNYCH Zaawansowany technologicznie robot podwodny zaprojektowany do wykrywania min morskich i do współpracy ze zdalnie

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa St. inż. I stopnia, sem. IV, Transport. Luty 2015. Automatyzacja statku 1.

Politechnika Gdańska Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa St. inż. I stopnia, sem. IV, Transport. Luty 2015. Automatyzacja statku 1. Politechnika Gdańska Wydział Oceanotechniki i Okrętownictwa St. inż. I stopnia, sem. IV, Transport Automatyzacja statku 1 WPROWADZENIE M. H. Ghaemi Luty 2015 Automatyzacja statku 1. Wprowadzenie 1 Kierunek:

Bardziej szczegółowo

Stanowisko do pomiaru fotoprzewodnictwa

Stanowisko do pomiaru fotoprzewodnictwa Stanowisko do pomiaru fotoprzewodnictwa Kraków 2008 Układ pomiarowy. Pomiar czułości widmowej fotodetektorów polega na pomiarze fotoprądu w funkcji długości padającego na detektor promieniowania. Stanowisko

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu zamówienia

Opis przedmiotu zamówienia Opis przedmiotu zamówienia Program funkcjonalny dla realizacji zamówienia pod nazwą Dostawa jednostki pływającej wyposażonej w urządzenia do skanowania dna rzeki Odry I. Informacje wstępne Na odcinku rzeki

Bardziej szczegółowo

PL 209211 B1. AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA, Kraków, PL 24.07.2006 BUP 15/06

PL 209211 B1. AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA, Kraków, PL 24.07.2006 BUP 15/06 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 209211 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 372150 (51) Int.Cl. G01N 27/87 (2006.01) B66B 7/12 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22)

Bardziej szczegółowo

Badanie ultradźwiękowe grubości elementów metalowych defektoskopem ultradźwiękowym

Badanie ultradźwiękowe grubości elementów metalowych defektoskopem ultradźwiękowym Badanie ultradźwiękowe grubości elementów metalowych defektoskopem ultradźwiękowym 1. Badania nieniszczące wprowadzenie Badania nieniszczące polegają na wykorzystaniu nieinwazyjnych metod badań (bez zniszczenia

Bardziej szczegółowo

Linia pozycyjna. dr inż. Paweł Zalewski. w radionawigacji

Linia pozycyjna. dr inż. Paweł Zalewski. w radionawigacji Linia pozycyjna dr inż. Paweł Zalewski w radionawigacji Wprowadzenie Jednym z zadań nawigacji jest określenie pozycji jednostki ruchomej - człowieka, pojazdu, statku czy samolotu. Pozycję ustala się przez

Bardziej szczegółowo

SYSTEM MONITOROWANIA TEMPERATURY

SYSTEM MONITOROWANIA TEMPERATURY SYSTEM MONITOROWANIA TEMPERATURY BEZPIECZEŃSTWO ŻYCIA CODZIENNEGO Dla konsumenta gwarancja zachowania prawidłowych warunków przechowywania produktów. Dla rodziców pewność, że ich dzieci w przedszkolach

Bardziej szczegółowo

ROLA POMIARÓW BATYMETRYCZNYCH W BEZPIECZEŃSTWIE PRZECIWPOWODZIOWYM

ROLA POMIARÓW BATYMETRYCZNYCH W BEZPIECZEŃSTWIE PRZECIWPOWODZIOWYM Autorzy: inż. Karolina Laskowska, inż. Mateusz Lesiak Opiekun naukowy : mgr inż. Marcin Lisowski ROLA POMIARÓW BATYMETRYCZNYCH W BEZPIECZEŃSTWIE PRZECIWPOWODZIOWYM Streszczenie. Niewystarczająca liczba

Bardziej szczegółowo

Mapy zagrożenia powodziowego od strony morza

Mapy zagrożenia powodziowego od strony morza Mapy zagrożenia powodziowego od strony morza Wyniki - Centrum Modelowania Powodzi i Suszy w Gdyni Monika Mykita IMGW PIB Oddział Morski w Gdyni 28.11.2012 r. Obszar działania CMPiS w Gdyni Obszar działania

Bardziej szczegółowo

Wyrównanie podstawowej osnowy geodezyjnej na obszarze Polski

Wyrównanie podstawowej osnowy geodezyjnej na obszarze Polski Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Dział Osnów Podstawowych Wyrównanie podstawowej osnowy geodezyjnej na obszarze Polski Ewa Kałun kierownik działu osnów podstawowych CODGiK Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Robocza baza danych obiektów przestrzennych

Robocza baza danych obiektów przestrzennych Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Robocza baza danych obiektów przestrzennych Autor: Wilkosz Justyna starszy specjalista Szkolenie Powiatowej Służby Geodezyjnej i

Bardziej szczegółowo

Bałtyckie Centrum Badawczo-Wdrożeniowe Gospodarki Morskiej i jego rola we wzmacnianiu innowacyjności Pomorza Zachodniego.

Bałtyckie Centrum Badawczo-Wdrożeniowe Gospodarki Morskiej i jego rola we wzmacnianiu innowacyjności Pomorza Zachodniego. Bałtyckie Centrum Badawczo-Wdrożeniowe Gospodarki Morskiej i jego rola we wzmacnianiu innowacyjności Pomorza Zachodniego. KONCEPCJA STRUKTURY ORGANIZACYJNEJ CENTRUM Zakład b-r górnictwa morskiego Prowadzenie

Bardziej szczegółowo

Skrócona instrukcja obsługi rejestratorów marki

Skrócona instrukcja obsługi rejestratorów marki Skrócona instrukcja obsługi rejestratorów marki v 1.0, 22-05-2014 1 Spis treści 1. Wprowadzenie do technologii HD-CVI...3 2. Pierwsze uruchomienie...3 3. Logowanie i przegląd menu rejestratora...4 4. Ustawienia

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO

LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ TRANSPORTU KATEDRA LOGISTYKI I TRANSPORTU PRZEMYSŁOWEGO NR 1 POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO Katowice, październik 5r. CEL ĆWICZENIA Poznanie zjawiska przesunięcia fazowego. ZESTAW

Bardziej szczegółowo

(54) Sposób pomiaru cech geometrycznych obrzeża koła pojazdu szynowego i urządzenie do

(54) Sposób pomiaru cech geometrycznych obrzeża koła pojazdu szynowego i urządzenie do RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19)PL (11)167818 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 2 9 3 7 2 5 (22) Data zgłoszenia: 0 6.0 3.1 9 9 2 (51) Intcl6: B61K9/12

Bardziej szczegółowo