CERKWI PRAWOSŁAWNEJ S T KOŚCIOŁA RZYMSKOKATOLICKIEGO Studium porównawcze

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "CERKWI PRAWOSŁAWNEJ S T KOŚCIOŁA RZYMSKOKATOLICKIEGO Studium porównawcze"

Transkrypt

1 Implikacje moralne teologii wspólnoty małżeńsko-rodzinnej w nauczaniu CERKWI PRAWOSŁAWNEJ S T KOŚCIOŁA RZYMSKOKATOLICKIEGO Studium porównawcze

2 Ś.P. Ks. Prał. Józefowi Leśniowskiem u długoletniemu Proboszczowi parafii MB Anielskiej w Dębicy poświęcam Autor

3

4 Ja c e k Ja n Pa w ł o w i c z Implikacje moralne teologii wspólnoty małżeńsko-rodzinnej w nauczaniu Cerkwi prawosławnej i Kościoła rzymskokatolickiego Studium porównawcze T u c h ó w 2011

5 Recenzja wydawnicza Ks. d r Jerzy Tofiluk, prof. ChAT Ks. prof, d r hab. J ó zef Z ab ielski, UK SW Opiekun naukowy Ks. prof, d r hab. M a ria n G rac zyk SDB, UK SW ISBN Skład, druk i oprawa: Mata Poligrafia WSD Redemptorystów ul. Wysoka 1, Tuchów,

6 ...jest bardzo ważne, aby ten wielki świat prawosławny z własnymi wewnętrznymi napięciami widział jednak także swoją wewnętrzną jedność z tym tak innym Kościołem łacińskim. Abyśmy mimo wszystkich różnic nabudowanych przez stulecia i uwarunkowanych między innymi przez kulturową odrębność - jednak znowu rozumieli i postrzegali się nawzajem w naszej wewnętrznej duchowej bliskości. Benedykt XVI (.Światłość świata)

7

8 SPIS TREŚCI P rz e d m o w a...13 W y k a z S k r ó t ó w...15 B i b l i o g r a f i a W s tę p...47 I. M a ł ż e ń stw o i r o d z in a w n a u c z a n iu Ko śc io ł a d o R o z ła m u 1054 r M ałżeństwo i rodzina w pierwszych wiekach K ościoła Art. 1. Ewangelie - źródłem nauczania nt. małżeństwa i rodziny 57 Art. 2. Nauka A postołów Św. Paweł A p o sto ł a. Żony niechaj będę poddane swoim mężom (Ef5,22) b. N ierozerwalność c. Dzieci, bądźcie posłuszne d. Niewolnicy, bądźcie we wszystkim p o słu szn i Nauczanie św. Piotra...65 Art. 3. Małżeństwo i rodzina w świetle prawa rzym skiego Z aręczyny M ałżeństw o R o zw o d y...70 Art. 4. M ałżeństwo chrześcijan Nauczanie Soborów i Synodów Kościoła Niepodzielnego o m ałżeństwie i ro d z in ie Art. 1. Sobory i synody..kościoła Niepodzielnego Siedem Soborów Powszechnych Synody (Sobory) lokalne Art. 2. M oralne aspekty w spólnoty m ałżeńsko-rodzinnej w postanowieniach soborów i synodów Małżeństwa m ieszane K azirodztw o Uprowadzenie C udzołóstwo... 89

9 Im p lik a c je m o ra ln e t e o lo g ii w s p ó ln o ty m a lż e ń s k o -ro d z in n e j w n a u c z a n iu C e rk w i p r a w o s ła w n e j i K o ś c io ła rz y m s k o k a to lick ie g o 5. Problem aborcji w orzeczeniach soborów i synodów Małżeństwa duchow nych Powtórne związki a. Powtórne małżeństwa osób rozwiedzionych...97 b. Powtórne małżeństwa wdów i w dow ców Wzajemne stosunki dzieci i rodziców Potępienie h erezji a. Kasjaniści b. M arcjonici c. Montaniści Art. 3. Przekaz Ojców Kościoła i pisarzy wczesnochrześcijańskich Miłość - fundam ent wspólnoty m ałżeńsko-rodzinnej 105 a. Ojcowie i Nauczyciele W schodni b. Ojcowie Z achodni Prokreacja i antykoncepcja Problem aborcji a. Problem momentu animacji b. Św. Augustyn o aborcji c. Ojcowie W schodni Nierozerwalność wspólnoty m ałżeńsko-rodzinnej a. Ojcowie W schodni b. Ojcowie Z achodni c. Instytucja separacji Wychowanie dzieci a. św. Jan Z ło to u sty b. św. A u g u styn I I. T e o l o g i a w s p ó l n o t y m a ł ż e ń s k o - r o d z i n n e j w u j ę c i u C e r k w i PR A W O SŁ A W N E J I K O Ś C IO Ł A R Z Y M S K O K A T O L IC K IE G O P O R O Z Ł A M IE 1054 R Ku rozum ieniu wspólnoty małżeńsko-rodzinnej Art. 1. M ałżeństwo - kontrakt czy przym ierze? Cerkiew praw osław na Kościół rzymskokatolicki Art. 2. M ałżeństwo jako sak ram en t Cerkiew praw osław na Kościół rzymskokatolicki Art. 3. M ałżeństwo i rodzina jako Domowy K ościół Małżeństwo i rodzina a inne sak ram en ty

10 S p is t r e ś c i Art. 1. Związek sakram entu m ałżeństw a i w spólnoty rodzinnej z Eucharystią Cerkiew prawosławna Kościół rzymskokatolicki Art. 2. Sakrament małżeństwa a sakram ent p o je d n a n ia Cerkiew prawosławna Kościół rzymskokatolicki Art. 3. Kapłaństwo a wspólnota m ałżeńsko-rodzinna Małżeństwo kapłanów w Cerkwi prawosławnej Rola ojca duchownego a. Cerkiew prawosław na b. Kościół rzymskokatolicki Cechy miłości m ałżeńskiej Art. 1. M iłość lu d z k a Art. 2. M iłość p e łn a Art. 3. W ierna i w yłączna Do końca życia czy na wieczność? a. Cerkiew prawosław na b. Kościół rzymskokatolicki Klauzule św. Mateusza (M t 5,32 i 19,9) a. Opinia tradycyjna b. Opinia prawosławna i protestancka c. Opinia opuszczenia lub pom inięcia d. Opinania inkluzyjna e. Opinia wyjaśniająca f. Opinia rabinistyczna Powtórne związki i sprawa rozwodów a. Cerkiew prawosław na b. Kościół rzymskokatolicki Powtórne związki wdów i w dow ców Art. 4. M iłość płodna III. W y zw a n ia m o r a l n e sto ją c e w s p ó ł c z e ś n ie p r z e d w spó l n o t ą MAŁŻEŃSKO-RODZINNĄ W NAUCZANIU OBU KOŚCIOŁÓW Zadania i obowiązki w spólnoty m ałżeńsko-rodzinnej wobec narodu i p a ń stw a Art. 1. Prokreacja - klucz do przetrw ania n a ro d u Cerkiew prawosławna Kościół rzymskokatolicki Art. 2. Wychowanie patriotyczne dzieci i m łodzieży

11 Im p lik a c je m o ra ln e t e o lo g ii w s p ó ln o ty m a łż e ń s k o -ro d z in n e j w n a u c z a n iu C e rk w i p r a w o s ła w n e j i K o ś c io ła rz y m s k o k a to lick ie g o 1. Miłość ojczyzny - patriotyzm Miłość ojczyzny w nauczaniu obu Kościołów a. Cerkiew prawosław na Symfonia cerkwi i Państwa Patriotyzm w nauczaniu Cerkwi b. Kościół rzymskokatolicki Art. 3. Przygotowanie m łodzieży do podjęcia zadań w społeczeństw ie Zadania i obowiązki m ałżonków wobec siebie nawzajem i wobec d z ie c i Art. 1. M ałżonkowie względem siebie naw zajem W zajemnej poszanowanie godności małżonków a. Godność osoby ludzkiej b. Cerkiew prawosławna c. Kościół rzymskokatolicki Powinności małżeńskie a. Znaczenie aktu małżeńskiego b. Cerkiew prawosławna c. Kościół rzymskokatolicki Art. 2. Rodzice względem dzieci Troska religijno-moralna a. Cerkiew prawosław na b. Kościół rzym skokatolicki Zaspokojenie potrzeb materialnych dziecka a. Cerkiew prawosław na b. Kościół rzymskokatolicki Art. 3. Zagrożenia współczesnej ro d zin y A lkoholizm a. Niszczenie relacji małżeńskich i rodzinnych b. Dzieci alkoholików c. Prawosławie i katolicyzm wobec problemu alkoholizmu Cerkiew praw osław na Kościół rzymskokatolicki Pornografia a. Definicja b. W pływ pornografii na małżeństwo Cerkiew praw osław na Kościół rzym skokatolicki c. W pływ pornografii na dzieci i m ło d zież

12 S p is t r e ś c i - Cerkiew praw osław na Kościół rzym skokatolicki Sekularyzacja a. Wyjaśnienie pojęć b. Sekularyzacja wspólnoty małżeńsko-rodzinnej Cerkiew praw osław na Kościół rzym skokatolicki Fala rozwodów a. Cerkiew prawosławna b. Kościół rzymskokatolicki W spólnota m ałżeńsko-rodzinna w obec problem ów związanych z początkiem życia Art. 1. Środki antykoncepcyjne i w czesnoporonne Porządkowanie p o jęć Cerkiew praw osław na Kościół rzymskokatolicki Art. 2. Sztuczne zapłodnienie Metody sztucznego zapłodnienia Cerkiew praw osław na Kościół rzymskokatolicki Art. 3. A borcja Cerkiew praw osław na Kościół rzymskokatolicki Art. 4. Eksperym enty na em brionach, terapia genowa, klonowanie Eksperymenty na em brionach Terapia genowa K lonowanie Art. 5. Diagnostyka p ren ataln a Obowiązki dzieci względem rodziców Art. 1. Cześć i posłuszeństwo należne ro d zico m Art. 2. Wdzięczność za dar życia i trud w ychow ania Art. 3. Obowiązek zapewnienia rodzicom opieki na sta ro ść 353 Art. 4. Problem eu tan azji Definicja eu ta n a zji Cerkiew praw osław na Kościół rzymskokatolicki Związki hom oseksualne jako zaprzeczenie i zagrożenie w spólnoty m ałżeńsko-rodzinnej Art. 1. Zjawisko hom oseksualizm u...363

13 Im p lik a c je m o ra ln e t e o lo g ii w s p ó ln o ty m a lż e ń s k o -ro d z in n e j w n a u c z a n iu C e rk w i p r a w o s ła w n e j i K o ś c io ła rz y m s k o k a to lick ie g o Art. 2. Przyczyny powstawania hom oseksualizm u Uwarunkowania biologiczne W pływ środow iska Uwarunkowania psychodynamiczne i osobowościowe Art. 3. Atak na tradycyjny m odel małżeństwa i ro d z in y Art. 4. Nauczanie Cerkwi prawosławnej i Kościoła katolickiego nt. hom oseksualizm u Cerkiew praw osław na Kościół rzymskokatolicki Z a k o ń c z e n i e S u m m a r y Pe3K)Me...399

14 PRZEDMOWA To, co jest wspólne zarówno dla chrześcijańskiego Wschodu, jak i chrześcijańskiego Zachodu, to fakt, że właściwie rozumiana duchowość jest rzeczywistością, która rodzi się z wiary w Boga w Trójcy Osób, a wyraża się doświadczeniem Jego Obecności w życiu wierzącego trwającego we wspólnocie Kościoła. Każda autentyczna moralność i duchowość chrześcijańska musi mieć podstawy doktrynalne, a więc bazować na fundamentalnych prawdach dogmatycznych i nauczaniu Kościoła. Chrześcijanie mówiąc o problemach i zagadnieniach natury moralnej i duchowej, które występują we współczesnym, jednoczącym się świecie, zauważają problem podziału Kościoła, który nie pozwala, by w wielu ważnych kwestiach mówić jednym głosem. Siła wspólnego świadectwa przynosiłaby na pewno większe skutki w przeciwdziałaniu zagrożeniom natury moralnej jednoczącej się Europy i świata oraz w zachowywaniu dziedzictwa i zasad chrześcijańskiego życia. Świadomość laicyzacji, rezygnacji z chrześcijańskich norm, czy wręcz dechrystianizacji społeczeństwa coraz bardziej zmusza przedstawicieli Kościołów, by zastanowić się nad współpracą i wspólnym przeciwdziałaniem, tym niebezpiecznym zjawiskom. Książka ks. diakona J.J. Pawłowicza, będąca odpowiedzią na wezwanie współczesnego świata o świadectwo chrześcijańskie, jest ciekawym studium porównawczym o moralnych wyzwaniach wynikających z pojmowania czym jest małżeństwo i rodzina w nauczaniu Kościołów prawosławnego i rzymskokatolickiego. Autor wykorzystując swoją rozległą wiedzę z dużym talentem eksplikatorskim jak i pasją przedstawia zagadnienia, które w opinii Autora mogą stanowić podstawową płaszczyznę pojednania między siostrzanymi, a pom im o to rozjednanymi Kościołam i"

15 24 Im p lik a c je m o ra ln e t e o lo g ii w s p ó ln o ty m a lż e ń s k o -ro d z in n e j w n a u c z a n iu C e rk w i p r a w o s ła w n e j i K o ś c io ła rz y m s k o k a to lick ie g o Niniejsza książka jest studium porównawczym i poszerza zakres wiedzy w podejmowanej problematyce i czyni to w sferze wiedzy eklezjalnej, co pomaga szerzej patrzeć na Kościół Jezusa Chrystusa w Jego misteryjno-zbawczej perspektywie. Książka Implikacje moralne teologii wspólnoty małżeńsko-rodzinnej w nauczaniu Cerkwi prawosławnej i Kościoła rzymskokatolickiego może pomóc czytelnikowi zrozumieć nauczanie Kościołów o sakramencie miłości, jak się często określa małżeństwo, a przez to pomoc odnaleźć prawdziwą miłość Chrystusa we własnym małżeństwie i życiu. Ks. Jerzy Tofiluk Ks. mitrat dr Jerzy Tofiluk (ur. 20 listopada 1957 w Szczecinku) - polski duchowny prawosławny. Absolwent Wyższego Prawosławnego Seminarium Duchownego w Jabłecznej (1978) i Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej (1981). W latach wikariusz Katedry M etropolitalnej w Warszawie. Od 1982 roku pracuje w Katedrze Prawosławnej Teologii Dogmatycznej i Moralnej ChAT. W 1996 obronił pracę doktorską w ChAT. Od 2008 r. profesor nadzwyczajny. Od 1985 roku wykładowca, a od 15 sierpnia 1987 roku Rektor Prawosławnego Seminarium Duchownego. Od kwietnia 1998 adiunkt naukowy w Katedrze Teologii Prawosławnej Uniwersytetu w Białymstoku. Wykładowca teologii dogmatycznej i teologii ikony w Policealnym Studium Ikonograficznym w Bielsku Podlaskim. W Seminarium prowadzi wykłady z teologii dogmatycznej.

16 SKRÓTY AAS - Acta Apostolicae Sedis, Rzym 1909-* AK - Ateneum Kapłańskie, Włocławek » BiM Papieska Komisja Biblijna, Biblia a moralność. Biblijne korzenie postępowania chrześcijańskiego, Rzym , Kielce b. m..r. w. - bez miejsca i roku wydania ChL - Jan Paweł II, Posynodalna Adhortacja Apostolska Christifideles Laid, Rzym ChS - Chrześcijanin wświecie, Warszawa ComP - Communio. Międzynarodowy Przegląd Teologiczny, Poznań * CS - Colloquium Salutis, Wrocławskie Studia Teologiczne, Wrocław 1969-» CT - Collectanea Theologica. Przegląd teologiczny. Kwartalnik teologów polskich, Warszawa 1949/50 -» CV - Benedykt XVI, Encyklika o integralnym rozwoju ludzkim w miłości i prawdzie, Caritas in veritate, Rzym DC - Benedykt XVI, Encyklika o miłości chrześcijańskiej, Deus Caritas est, Rzym DE - Dekret o ekumenizmie, Unitatis redintegratio, Rzym DM - Dekret o działalności misyjnej Kościoła, Ad gentes divinitus, Rzym DP - Instrukcja KNW Dignitas personae dotycząca niektórych problem ów bioetycznych, Rzym DSP - Dokumenty Soborów Powszechnych DV - Instrukcja KNW Donum Vitae o szacunku dla rodzącego się życia ludzkiego i o godności jego przekazywania, Rzym DWCH - Deklaracja o wychowaniu chrześcijańskim, Gravissimus educationis, Rzym

17 16 Im p lik a c je m o ra ln e t e o lo g ii w s p ó ln o ty m a lż e ń s k o -ro d z in n e j w n a u c z a n iu C e rk w i p r a w o s ła w n e j i K o ś c io ła rz y m s k o k a to lick ie g o EAf EF EV FC HD HV lusmatr KA kat. KCP KDK KKP KNSK KNW KP KolComP KPK KPR LR NBA NKK Jan Paweł II, Adhortacja Apostolska Ecclesia in Africa, Rzym A. Sarmiento - J. Escrivá, Enchiridion Familiae. Textos del Magisterio Pontificio y Conciliar sobre el Matrimonio y la Familia (Siglos I a XX), Madrid Jan Paweł II, Encyklika o wartości i nienaruszalności życia ludzkiego, Evangelium vitae, Rzym Jan Paweł II, Adhortacja Apostolska o zadaniach rodziny chrześcijańskiej w świecie współczesnym, Familiaris consortio, Rzym Homo Dei. Przegląd ascetyczno-duszpasterski, Tuchów , Wrocław , Warszawa , Tuchów , Kraków » Paweł VI, Encyklika o zasadach moralnych w dziedzinie przekazywania życia ludzkiego Humanae vitae, Rzym lus matrimoniale. Ze studiów nad kościelnym prawem małżeńskim I-, red. W. Góralski, Lublin 1990-» Kanony Apostolskie, w: Kanony Kościoła Prawosławnego, tłum. A. Znosko, Hajnówka katecheza Katechizm Cerkwi Prawosławnej, red. M. Jakimiuk, Hieromnich Gabriel, J. Misiejuk, Hajnówka Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym, Gaudium etspes, Rzym Katechizm Kościoła Prawosławnego, Bóg Żywy, opr. Zespół wiernych prawosławnych, Kraków Kompendium Nauki Społecznej Kościoła, Kielce Kongregacja Nauki Wiary ripotomepeíí B/iaflMC/iaB UbinMH, KaHOHU^ecKoeripaeo, MocKBa Kolekcja Communio, Poznań » Kodeks Prawa Kanonicznego Karta Praw Rodziny, Rzym Jan Paweł II, List do Rodzin Gratissimam sane, Rzym Nuova Biblioteca Agostiniana, Roma » Nauczanie Kościoła Katolickiego, wyd. CD, Kraków 2003.

18 Skró ty 17 OPA OsRomPol PMos. PH PG PiP PK PL przem. PRR PSP PNRKP PPNDR Aleksy II, Oópamenue Ceameüiuezo üampuapxa Mockobckozo u eceti Pycu anekcun II k K/iupy, ílpuxodckum coeemam xpamoe zop. MocKBbi, HaMecmnuKaM u HacmoamenbHuu,aM cmaeponueua/ibhbixmonacmbipeü na Enapxua/ibHOM coópanuu 2006 zoda [Orędzie Świątobliwego Patriarchy Moskiewskiego i całej Rusi do kleru, Parafialnych rad świątyń miasta Moskwy, przełożonych i przeorysz klasztorów uczestników zebrania diecezjalnego w 2006 r.], Moskwa , wyd. intern, h ttp :// W W W.patriarchia.ru/db/print/173887/htm l. L'Osservatore Romano" Cittá del Vaticano, wydanie polskie, > Patriarchat Moskiewski Deklaracja KNW o niektórych zagadnieniach etyki seksualnej Persona Humana, Rzym Patrologiecursus completus. Series Graeca l-clxi, wyd. J.P. Mignę, Paris Papieska Rada ds. Środków Społecznego Przekazu, Pornografia i przemoc w środkach przekazu: odpowiedź duszpasterska, Rzym Prawo Kanoniczne, Warszawa * Patrologiae cursus completus. Series Latina, 1-222, ed. J.P. Mignę, Paris przemówienie Papieska Rada ds. Rodziny Pisma starochrześcijańskich pisarzy, Warszawa. OcHoebiyyeHuti PyccKoü flpaeocnaehoü L(epKeu o docmouhcmee, ceoóode u npaeax yenoeeka [Podstawy nauczania RKP o godności, wolności i prawach człowieka], Moskwa , wyd. intern, l, z dnia ; tłum. poi. Podstawy nauki Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego o godności, wolności i prawach człowieka, w: Elpis"2010, XII(XXIII), z (34-35), s Bydymue nokonehua HaąuoHa/ibHoe docmoahue Poccuu. ripozpammhbiü dokyiwehm XIII BceMupHozo pycckozo HapodHozo coóopa [Przyszłe pokolenia - narodowy dorobek Rosji. Programowy dokument XIII Ogólnoświatowego rosyjskiego narodowego soboru], Moskwa , wyd. intern, h ttp :// l z dnia

19 18 Im p lik a c je m o ra ln e t e o lo g ii w s p ó ln o ty m a lż e ń s k o -ro d z in n e j w n a u c z a n iu C e rk w i p r a w o s ła w n e j i K o ś c io ła rz y m s k o k a to lick ie g o PSKRKP - OcHoebi Cou,uanbHou KoHU,enu,uu PyccKou ilpaeocnaehou LlepKeu [Podstawy Społecznej Koncepcji Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego], Moskwa , wyd. intern. h ttp ://w w w. patriarhia.ru/db/print/ htm l, z dnia RH - Jan Paweł II, Encyklika Redemptorhominis, Rzym RCP - Rosyjska Cerkiew Prawosławna RTK / RT - Roczniki Teologiczno-Kanoniczne (od 1991/92 Roczniki Teologiczne), Lublin » SMR - Słownik małżeństwa i rodziny, red. E. Ozorkowski, Warszawa- Łomianki STh - Sancti Thomae Aquinatis, Suma teologiczna I-III, t. I-XXXIV, Londyn VoxP - VoxPatrum, KUL, Lublin » Wyd. - W ydawnictwo wyd. intern. - wydanie internetowe

20 BIBLIOGRAFIA I. ŹRÓDŁA 1. P ie rw sz o rz ę d n e - Biblia Tysiąclecia, Poznań - Warszawa Biblia Warszawsko-Praska, (tł. K. Romaniuk), Warszawa Biblia Jerozolimska, Poznań Biónn. Khuzu CeameHHoeo üucahhn Cmapozo ma Hoeoeo 3aeimy, Buflai-ma KuiBCbKoT natpiapxii' YKpai'HCbKoT llpaboc/iabhot l_(epkbm KuiBCbKoro llatpiapxaty, Kmib Novum Testamentum Graeceet Latine, United Bibie Societes, London a. N auczanie Ojców Kościoła i innych pisarzy chrześcijańskich A t e n a g o r a s z A te n, Prośba za chrześcijanami, tłum. S. Kalinkowski, Warszawa A u g u s t y n Ś w., De bono coniugali (Wartości małżeństwa), (tł. W. Borowicz), w: Pisma św. Augustyna o małżeństwie i dziewictwie. Przekład i komentarz, (red.) A. Eckman,Lublin 2003, s A u g u s t y n Ś w., De bono viduitatis (O doskonałym wdowieństwie), (tł. T. Gacia), w: Pisma św. Augustyna o małżeństwie i dziewictwie. Przekład i komentarz, (red.) A. Eckman, Lublin 2003, s

21 Im p lik a c je m o ra ln e t e o lo g ii w s p ó ln o ty m a lż e ń s k o -ro d z in n e j w n a u c z a n iu C e rk w i p r a w o s ła w n e j i K o ś c io ła rz y m s k o k a to lick ie g o A u g u s t y n Ś w., Deconiugiis adulterinis (Cudzołożne małżeństwa), (tł. M. Damian OFM, M. Cieśluk), w: Pisma św. Augustyna o małżeństwie i dziewictwie. Przekład komentarz, (red.) A. Eckman, Lublin 2003, s A u g u s t y n Ś w., De continentia (O powściągliwości), (tł. S. Laskowski), w: Pisma św. Augustyna o małżeństwie i dziewictwie. Przekład i komentarz, (red.) A. Eckman,, Lublin 2003, s A u g u s t y n Ś w., De nuptiis et concupiscentia (Małżeństwo i pożądliwość), (tł. K. Kościelniak OFMConv), w: Pisma św. Augustyna o małżeństwie i dziewictwie. Przekład komentarz, (red.) A. Eckman,, Lublin 2003, s A u g u s t y n Ś w., De Santa virginitate (O świętym dziewictwie), (tł. R. Bobel, H. Hojko), w: Pisma św. Augustyna o małżeństwie i dziewictwie. Przekład i komen tarz, (red.) A. Eckman,, Lublin 2003, s B a z y l i W i e l k i Ś w., Drugi List kanoniczny do Amfilocha - Biskupa Ikonium, (tł. S. Kalinkowski), w: Canones Patrum Graecorum, Kraków 2009, s. 41*-51*. B a z y l i W i e l k i Ś w., Listy (wybór), (tł., wstęp i opr. W. Krzyżaniak), Warszawa B a z y l i W i e l k i Ś w., Pisma ascetyczne: Wstęp do Zarysu ascezy, O sądzie Bożym, O wierze, Reguły moralne, (tł. J. Naumowicz), Kraków B a z y l i W i e l k i Ś w., Pisma ascetyczne: Zarys ascezy, Reguły dłuższe i Reguły krótsze, (tł. J. Naumowicz), Kraków C e z a r y z A r l e s, Kazania, (tł. S. Ryznar), Warszawa D io n iz y Ś w., ListdoBazylidesa (tł. S. Kalinkowski), w: Canones Patrum Graecorum, Kraków 2009, s. 1*-4*. G r z e g o r z z N y s s y Ś w., O stworzeniu człowieka (De opificio hominis), (tł. M. Przyszychowska), Kraków G r z e g o r z P a l a m a s Ś w., Homilie, (red.) S.Oikonomos, Ateny H e rm a s. Pasterz, (tł. A. Świderkówna), w: (red.) W. Myszor, Ojcowie Apostolscy, Warszawa 1990, s H ip o lit Ś w., Odparcie wszystkich herezji (Philosophumena), księga IX, w: M. Michalski, Antologia literatury patrystycznej, 1.1, Warszawa 1975, s Jan C h r y z o s t o m Św., Homilie na Księgę Rodzaju, (tł. S. Karczma rek), Kraków Jan C h r y z o s to m Św., Homilia XXIV na List św. Pawła do Rzymian 4, \n : Homilie na list do Rzymian, (tł. T. Sin ko), Kraków 1998, s Jan C h r y z o s to m Św., O małżeństwie: Homilia 20 na List do Efezjan (tł. M. Jurek), w: Św. Jan Chryzostom o małżeństwie, wychowaniu dzieci i ascezie, (opr.) J. Naumowicz, Kraków 2002, s

22 Jan C h r y z o s t o m Św., O wychowaniu dzieci (tł. W. Kania), w: Św. Jan Chryzostom 0 małżeństwie, wychowaniu dzieci iascezie, (opr.) J. Naumowicz, Kraków 2002, s J u s ty n Św., Apologia I i II, w: Pierwsi apologeci greccy, (tł. L. Misiarczyk), Kraków 2004, s Mi n u c ju sz Fe liks, Oktawiusz, (tł. J. Sajdak), Poznań T e rt u lia n, Apologetyk, w: M. Michalski, Antologia literatury patrystycznej, t. I, Warszawa 1975, s T e rt u lia n, Do żony (Ad uxorem), w: Wybór pism II, (opr.) W. Myszor, K. Obrycki, E. Sta nu la, Warszawa 1983, s T e rt u lia n, O duszy,w:m.m\cha\sk\,antologialiteraturypatrystycznej,t 1,Warszawa 1975, s T ym o te u sz Św., Odpowiedzi prawne na pytania postawione mu przez biskupów 1duchownych, (tł. S. Kalinkowski), w: Canones Patrum Graecorum, Kraków 2009, s. 91 *-97*. * * *, Apokalipsa Piotra, (tł. S. Kur), w: (red.) M. Starowieyski, Apokryfy Nowego testamentu. Listy i Apokalipsy chrześcijańskie, t. III, Kraków , s * * *, List do Diogneta, (tł. M. Michalski), w: M. Michalski, Antologia literatury patrystycznej, 1.1, Warszawa 1975, s * * *, Nauka (Didache) Dwunastu Apostołów, (tł. A. Świderkówna), w: Pierwsi świadkowie. Wybór najstarszych pism chrześcijańskich, Kraków 1988, s b. N auczanie Soborów i Synodów S o b o ry K o ścio ła n ie p o d z ie lo n e g o Sobór Nicejski I (325), w: Dokumenty Soborów Powszechnych, t. I, (opr.) A. Baron, H. Pietras, Kraków 2001, s Sobór Konstantynopolitański I (381), w: Dokumenty Soborów Powszechnych, 1.1, (opr.) A. Baron, H. Pietras, Kraków 2001, s Sobór Efeski (431), w: Dokumenty Soborów Powszechnych, t. I, (opr.) A. Baron, H. Pietras, Kraków 2001, s Sobór Chalcedoński (451), w: Dokumenty Soborów Powszechnych, 1.1, (opr.) A. Baron, H. Pietras, Kraków 2001, s

23 Im p lik a c je m o ra ln e t e o lo g ii w s p ó ln o ty m a lż e ń s k o -ro d z in n e j w n a u c z a n iu C e rk w i p r a w o s ła w n e j i K o ś c io ła rz y m s k o k a to lick ie g o Sobór Konstantynopolitański II (553), w: Dokumenty Soborów Powszechnych, t.1, (opr.) A. Baron, H. Pietras, Kraków 2001, s Sobór Konstantynopolitański III ( ), w: Dokumenty Soborów Powszechnych, 1.1, (opr.) A. Baron, H. Pietras, Kraków 2001, s Sobór Nicejski (787),), w: Dokumenty Soborów Powszechnych, t. I, (opr.) A. Baron, H. Pietras, Kraków 2001, s S o b o ry P o w s z e c h n e i S o b o ry L o k a ln e C e rk w i P ra w o s ła w n e j Piąto-szósty Sobór Powszechny - Trullański ( ), w: A. Znosko, Kanony Kościoła Prawosławnego, 1.1, Hajnówka 2000, s Sobór Lokalny w Ancyrze (314), w: A. Znosko, Kanony Kościoła Prawosławnego, t. I, Hajnówka 2000, s Sobór Lokalny w Neocezarei ( ), w: A. Znosko, Kanony Kościoła Prawosławnego, 1.1,Hajnówka 2000, s Sobór Lokalny w Gangarze (340), w: A. Znosko, Kanony Kościoła Prawosławnego, 1.1, Hajnówka 2000, s Sobór Lokalny w Antiochii (341), w: A. Znosko, Kanony Kościoła Prawosławnego, t. I, Hajnówka 2000, s Sobór Lokalny w Laodycei (343), w: A. Znosko, Kanony Kościoła Prawosławnego, t. I, Hajnówka 2000, s Sobór Lokalny w Sardynce (343), w: A. Znosko, Kanony Kościoła Prawosławnego, t. I, Hajnówka 2000, s S o b o ry i S y n o d y K o ścio ła rz y m s k o k a to lic k ie g o II Sobór Lyoński (1274), BF, s Bulla unii z Ormianami ExultateDeo Soboru Florenckiego ( ), w: DSP, t. III, (opr.) A. Baron, H. Pietras, Kraków 2004, s Sobór Trydencki ( ), Nauka, kanony oraz inne sprawy dotyczące sakramentu małżeństwa, w: DSP, t. IV, (opr.) A. Baron, H. Pietras, Kraków 2004, s Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym, Gaudium et spes, Rzym 1965, w: Sobór Watykański II, Konstytucje, Dekrety, Deklaracje, Poznań 2002, s Dekret o Kościołach Wschodnich katolickich, Orientalium Ecclesiarum, Rzym 1965, w: Sobór Watykański II, Konstytucje, Dekrety, Deklaracje, dz. cyt., s

24 Dekret o ekumenizmie, Unitatis redintegratio, Rzym 1964, w: Sobór Watykański II, Konstytucje, Dekrety, Deklaracje, dz. cyt., s Deklaracja o wychowaniu chrześcijańskim, Gravissimus educationis, Rzym 1965, w: Sobór WatykańskiII, Konstytucje, Dekrety, Deklaracje, dz. cyt., s Drugorzędne - Dokum enty Cerkwi prawosławnej i Kościoła rzym skokatolickiego A. Dokumenty Cerkwi prawosławnej Kamexu3ucllempa Moeu/iu, KmTb - riapn>k 1996 r. Kanony Apostolskie, w: A. Znosko, Kanony Kościoła Prawosławnego, t. I, Hajnówka 2000, s Bóg Żywy Katechizm Kościoła Prawosławnego, opr. Zespół wiernych prawosławnych, Kraków Katechizm Cerkwi Prawosławnej, (red.) M. Jakimiuk, Hieromnich Gabriel, J. Misiejuk, Hajnówka Sakrament Małżeństwa, Białystok ripotomepem BiiAfluciiAB LJbinmh, KaHOHU^ecKoe llpaeo, MocKBa G re c k a C erkiew P ra w o s ła w n a, Basis Position oftheassistedreproduction, Athens , wyd intern, html G r e c k a P r a w o s ł a w n a A r c h id ie c e z j a A m e r y k i P ó ł n o c n e j i P o ł u d n io w e j, Oświadczenie na temat homoseksualizmu. XXIII Kongres Duchowieństwa i Laikatu, Filadelfia 1976, cyt. za S. Harakas, Kościół prawosławny wobec kwestii moralnych, w: Prawosławie - światło wiary i zdrój doświadczenia, (red.) K. Leśniewski, J. Leśniewska, Lublin 1999, s P a t r ia r c h a t M o s k ie w s k i,?kyphafl Ne 1003acedanua CeauĄeHHoeo CuHoda PyccKOU flpaeocnaehou L\epKeu om 27 dekaópz 2005 z oda, Moskwa , wyd. intern,

25 Im p lik a c je m o ra ln e t e o lo g ii w s p ó ln o ty m a lż e ń s k o -ro d z in n e j w n a u c z a n iu C e rk w i p r a w o s ła w n e j i K o ś c io ła rz y m s k o k a to lick ie g o P a t r ia r c h a t M o s k ie w s k i,3anenehuecenuąehhoeocuhodapycckou flpaeocnaehou LlepKeu e C6R3U c peuiehuem, npuhambim 27 OKmnópn 2005 zoda AccaMÓneeu LlepKeu LLIeeu,uu, yypedum b o<fiuu,ua/ibhbiu o6pad 6/iaeoc/ioeeHuaodHono/ibixnap, Moskwa , wyd. intern, h ttp :// P a t r ia r c h a t M o s k ie w s k i, OcHoebi Coąua/ibHou KoHU,enu,uu PyccKou flpaeocnaehou L\epKeu, MocKBa ab ryct a 2000 n, wyd. inter. h ttp ://w w w. patriarchia.ru/db/text/ html, z dnia P a t r ia r c h a t M o sk ie w sk i, 3aneneHue Cny>K6bi KOMMynuKau,uu OBL\C M il e cemu c nnahomu npoeedenua mak Ha3bieaeMbix «napadoe eopdocmu» cekcya/ibhbix MeHbuiuHcme, Moskwa r., wyd. intern, h ttp :// P a t r ia r c h a t M o sk ie w sk i, flpaea yenoeeka u HpaecmeeHHaft omeemcmeehhoemb, Moskwa , wyd. intern., text/ html, z dnia P a t r ia r c h a t M o s k ie w s k i, OcHoebiyyeHun PyccKou flpaeocnaehou L(epKeu o docmo- UHcmee, ceo6odeunpaeax^enoeeka, Moskwa n, wyd. intern. l, z dnia ; tłum. poi. Podstawy nauki Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego o godności, wolności i prawach człowieka, w: Elpis" 2010, XII(XXIII), z (34-35), s P a t r ia r c h a t M o sk ie w sk i, B yd y m u e n o K oneh ua H a ą u o H a nbh o e d o c m o a H u e P o ccu u. flp o e pa M M H b iu dokym eh m XIII B cem upnoeo p ycck ozo n a p o d n o e o c o ó o p a, Moskwa , wyd. intern., db/text/ htm l, z dnia P a t r ia r c h a t M o sk ie w sk i, «Xpucm uah C Kaa cem bft - M a n a a ą e p K o e b " u o ch oea 3 d o p o e o e o oóuąecm ea». l/lm o e o e b iu dokym eh m n /ie n a p H o e o 3 a ce d a n u a X pucm uah C K oeo Me>KK0H<fieccu0Ha/ibH020 K o n c y n b m a m u e n o z o K O M um em a c m p a H CHT u B a n m u u, Moskwa , wyd. intern. z dnia Prawosławne praw o kościelne, cz. I., Warszawa Prawosławne praw o kościelne, cz. II., Warszawa R a d a ds. E ty ki B io e tyk i przy p a tria rc h a c ie M o sk ie w skim, 3axeneHue o HpaecmeeHHbixnpo6/ieMax, cen3ahhbixcpa3eumuem penpodykmuehbix mexhonozuu, Moskwa , wyd. intern., &id=1 l& ltemid=14, z dnia

Recenzja wydawnicza. Studium porównawcze. Jacek Jan Pawłowicz. TUCHÓW 2011, s. 406

Recenzja wydawnicza. Studium porównawcze. Jacek Jan Pawłowicz. TUCHÓW 2011, s. 406 Jacek Jan Pawłowicz Implikacje moralne teologii wspólnoty małżeńsko-rodzinnej w nauczaniu Cerkwi prawosławnej i Kościoła rzymskokatolickiego. Studium porównawcze TUCHÓW 2011, s. 406 Książkę można nabyć

Bardziej szczegółowo

Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI

Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI Polish FF Curriculum Translation in Polish Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI 1. Objawienie: Pismo Św. i Tradycja a. Pismo Święte: Części,

Bardziej szczegółowo

Ks. dr Tadeusz Zadykowicz

Ks. dr Tadeusz Zadykowicz Ks. dr Tadeusz Zadykowicz Biogram naukowy W 1988-94 odbył studia z filozofii i teologii w Wyższym Seminarium Duchownym w Białymstoku; magisterium uzyskał na Wydziale Teologii KUL na podstawie pracy Ideowe

Bardziej szczegółowo

Jan Paweł II Adhortacja Apostolska Christifideles Laici X. 132 Jan Paweł II Adhortacja Apostolska Christifideles Laici X. 206 Jan Paweł II Adhortacja

Jan Paweł II Adhortacja Apostolska Christifideles Laici X. 132 Jan Paweł II Adhortacja Apostolska Christifideles Laici X. 206 Jan Paweł II Adhortacja X. NAUCZANIE KOŚCIOŁA - nauczanie Papieża - dokumenty Stolicy Apostolskiej - dokumenty Soborów oraz Biskupów - Prawo Kanoniczne AUTOR TYTUŁ NUMER STATUS Znak nr 7-9 (1982) Społeczne nauczanie KK. X. 77

Bardziej szczegółowo

NAZWA MODUŁU KSZTAŁCENIA Teologia moralna szczegółowa I: Bioetyka teologiczna

NAZWA MODUŁU KSZTAŁCENIA Teologia moralna szczegółowa I: Bioetyka teologiczna NAZWA MODUŁU KSZTAŁCENIA Teologia moralna szczegółowa I: Bioetyka teologiczna NAZWA W JĘZYKU ANGIELSKIM: Detailed Moral Theology I KOD MODUŁU: 1-TS-1-TMTMSZ1, 1-TN-1-TMTMSZ1 KIERUNEK STUDIÓW: teologia

Bardziej szczegółowo

NAZWA MODUŁU KSZTAŁCENIA Teologia moralna szczegółowa II: Etyka życia seksualnego

NAZWA MODUŁU KSZTAŁCENIA Teologia moralna szczegółowa II: Etyka życia seksualnego NAZWA MODUŁU KSZTAŁCENIA Teologia moralna szczegółowa II: Etyka życia seksualnego NAZWA W JĘZYKU ANGIELSKIM: Detailed Moral Theology II KOD MODUŁU: 13-TS-14-TMTMSZ2, 13-TN-14-TMTMSZ2 KIERUNEK STUDIÓW:

Bardziej szczegółowo

Bibliografia prac naukowych Ks. Stanisława Olejnika. Studia Theologica Varsaviensia 6/1, 285-288

Bibliografia prac naukowych Ks. Stanisława Olejnika. Studia Theologica Varsaviensia 6/1, 285-288 Bibliografia prac naukowych Ks. Stanisława Olejnika Studia Theologica Varsaviensia 6/1, 285-288 1968 Studia Theol. Varsav. 6 (1968) nr 1 Bibliografia prac naukowych Ks. Stanisława Olejnika 1948 1. Pełna

Bardziej szczegółowo

I. Ty ścieżkę życia mi ukażesz

I. Ty ścieżkę życia mi ukażesz Ks. Michał Miecznik ROZKŁAD MATERAŁU W KLASACH LO (zgodny z programem nauczania nr AZ-4-0/). Ty ścieżkę życia mi ukażesz MESĄC LCZBA GODZN TREŚC NAUCZANA WYNKAJĄCE Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ KATECHEZY. Ukochani

Bardziej szczegółowo

K. Guzikowski, R. Misiak (red.) Pontyfikat Jana Pawła II. Zagadnienia społeczne i historyczne.

K. Guzikowski, R. Misiak (red.) Pontyfikat Jana Pawła II. Zagadnienia społeczne i historyczne. K. Guzikowski, R. Misiak (red.) Pontyfikat Jana Pawła II. Zagadnienia społeczne i historyczne. Spis treści: Przedmowa 11 Wstęp 13 Część II Zagadnienia historyczne. G. Wejman, Papież Jan Paweł II w Szczecinie

Bardziej szczegółowo

BIBLIOGRAFIA. stan z 03.2015

BIBLIOGRAFIA. stan z 03.2015 Ks. dr Krzysztof Sosna BIBLIOGRAFIA stan z 03.2015 Druki zwarte: Chrześcijański model wychowania młodzieży w polskich publikacjach Akcji Katolickiej w latach 1930-1939, Katowice 2002, Księgarnia św. Jacka,

Bardziej szczegółowo

I. Program studiów 6-letnich jednolitych magisterskich Kierunek: Teologia Specjalność: Kapłańska

I. Program studiów 6-letnich jednolitych magisterskich Kierunek: Teologia Specjalność: Kapłańska 1. Przedmioty obowiązkowe 1.1. Kanon studiów teologicznych I. Program studiów 6-letnich jednolitych magisterskich Kierunek: Teologia Specjalność: Kapłańska Wstęp do filozofii Z 1 Historia filozofii starożytnej

Bardziej szczegółowo

Religia ks. Paweł Mielecki Klasa IV

Religia ks. Paweł Mielecki Klasa IV Religia ks. Paweł Mielecki Klasa IV Na ocenę celującą uczeń: Posiada wiedzę i umiejętności przewidziane na ocenę bardzo dobrym (co najmniej w 90%), a nad to: Samodzielnie i twórczo rozwija własne zainteresowania

Bardziej szczegółowo

o d ro z m ia r u /p o w y ż e j 1 0 c m d ł c m śr e d n ic y 5 a ) o ś r e d n ic y 2,5 5 c m 5 b ) o śr e d n ic y 5 c m 1 0 c m 8

o d ro z m ia r u /p o w y ż e j 1 0 c m d ł c m śr e d n ic y 5 a ) o ś r e d n ic y 2,5 5 c m 5 b ) o śr e d n ic y 5 c m 1 0 c m 8 T A B E L A O C E N Y P R O C E N T O W E J T R W A Ł E G O U S Z C Z E R B K U N A Z D R O W IU R o d z a j u s z k o d z e ń c ia ła P r o c e n t t r w a łe g o u s z c z e r b k u n a z d r o w iu

Bardziej szczegółowo

Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach. Kościoła Zielonoświątkowego w RP

Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach. Kościoła Zielonoświątkowego w RP Pismo Święte podstawowym źródłem treści w programach nauczania biblijnego Kościoła Zielonoświątkowego w RP Podstawa Programowa katechezy zielonoświątkowej Za podstawowe źródło treści oraz główną przesłankę

Bardziej szczegółowo

Ks. Ryszard Selejdak. Stawać się i być kapłanem Chrystusa

Ks. Ryszard Selejdak. Stawać się i być kapłanem Chrystusa Ks. Ryszard Selejdak Stawać się i być kapłanem Chrystusa Ks. Ryszard Selejdak Stawać się i być kapłanem Chrystusa Częstochowa 2013 Redaktor serii: ks. Ireneusz Skubiś Redaktor tomu: Margita Kotas Redakcja

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA NAUCZANIA RELIGII PRAWOSŁANEJ POLSKIEGO AUTOKEFALICZNEGO KOŚCIOŁA PRAWOSŁAWNEGO SZKOŁA PODSTAWOWA

PODSTAWA PROGRAMOWA NAUCZANIA RELIGII PRAWOSŁANEJ POLSKIEGO AUTOKEFALICZNEGO KOŚCIOŁA PRAWOSŁAWNEGO SZKOŁA PODSTAWOWA PODSTAWA PROGRAMOWA NAUCZANIA RELIGII PRAWOSŁANEJ POLSKIEGO AUTOKEFALICZNEGO KOŚCIOŁA PRAWOSŁAWNEGO SZKOŁA PODSTAWOWA Szkoła podstawowa Etap I Klasy I- III Cele katechetyczne: 1. Zachęcanie do aktywnego

Bardziej szczegółowo

PAŚ OWCE MOJE. Homilie i przemówienia Benedykta XVI wybrane w 65. rocznicę święceń kapłańskich

PAŚ OWCE MOJE. Homilie i przemówienia Benedykta XVI wybrane w 65. rocznicę święceń kapłańskich PAŚ OWCE MOJE Homilie i przemówienia Benedykta XVI wybrane w 65. rocznicę święceń kapłańskich PAŚ OWCE MOJE Homilie i przemówienia Benedykta XVI wybrane w 65. rocznicę święceń kapłańskich Częstochowa 2016

Bardziej szczegółowo

PASTORALNA Tezy do licencjatu

PASTORALNA Tezy do licencjatu PASTORALNA Tezy do licencjatu 1. Relacja teologii pastoralnej do nauk teologicznych i pozateologicznych. 2. Główne koncepcje teologii pastoralnej. 3. Funkcje autorealizacji Kościoła w parafii. 4. Dobro

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH II Gimnazjum W Gimnazjum nr 53

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH II Gimnazjum W Gimnazjum nr 53 ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH II Gimnazjum W Gimnazjum nr 53 Numer programu AZ-3-02/10 Tytuł programu: Jezus Chrystus Drogą, prawdą i życiem Numer podręcznika AZ -32-02/10-0 Tytuł podręcznika:

Bardziej szczegółowo

Wydawnictwo WAM, 2013 WSPÓLNOTA ŁASKI; Ks. Cezary Smuniewski

Wydawnictwo WAM, 2013 WSPÓLNOTA ŁASKI; Ks. Cezary Smuniewski Spis treści Wstęp...5 Część 1 ZAGADNIENIA WPROWADZAJące...9 1.1. Przedzałożenia metody...9 1.1.1. Przekraczanie progu zdumienia...10 1.1.2. Teologia łaski na II Soborze Watykańskim...18 1.1.3. Teo-centryzm

Bardziej szczegółowo

Moduł I. Podstawy wychowania do życia w rodzinie 24 godz. (24 wykłady) zakończony egzaminem

Moduł I. Podstawy wychowania do życia w rodzinie 24 godz. (24 wykłady) zakończony egzaminem OPZ załącznik nr 1 Przygotowanie i przeprowadzenie wykładów oraz ćwiczeń audytoryjnych w ramach Kursu kwalifikacyjnego z zakresu zajęć edukacyjnych Wychowanie do życia w rodzinie - 4 zadania. Tematyka

Bardziej szczegółowo

1. ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA MODUŁU. Opis efektu kształcenia. kształcenia modułu. kierunku TMA_W01 TMA_W04 TMA_W08 TMA_W17 TMA_W18

1. ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA MODUŁU. Opis efektu kształcenia. kształcenia modułu. kierunku TMA_W01 TMA_W04 TMA_W08 TMA_W17 TMA_W18 NAZWA MODUŁU KSZTAŁCENIA: Teologia ekumeniczna II NAZWA W JĘZYKU ANGIELSKIM: Ecumenical Theology II KOD MODUŁU: 12-TN-13-TDTE2 KIERUNEK STUDIÓW: teologia POZIOM STUDIÓW: jednolite magisterskie PROFIL KSZTAŁCENIA:

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 17 WSTĘP REDAKCJI... 19 I. DOKUMENTY PAPIESKIE ENCYKLIKI

SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 17 WSTĘP REDAKCJI... 19 I. DOKUMENTY PAPIESKIE ENCYKLIKI SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 17 WSTĘP REDAKCJI... 19 I. DOKUMENTY PAPIESKIE ENCYKLIKI Encyklika VERITATIS SPLENDOR O NIEKTÓRYCH PODSTAWOWYCH PROBLEMACH NAUCZANIA MORALNEGO KOŚCIOŁA Jan Paweł II (6 VIII 1993)...

Bardziej szczegółowo

Sobór Watykański II, Konstytucja Gaudium et spes, n. 48d. 3. Por. Sobór Watykański II, Konstytucja Gaudium et spes, n

Sobór Watykański II, Konstytucja Gaudium et spes, n. 48d. 3. Por. Sobór Watykański II, Konstytucja Gaudium et spes, n Instrukcja Papieskiej Rady do spraw Tekstów Legislacyjnych Dignitas connubii, opublikowana w 2005 r. 1, na temat prowadzenia kanonicznych procesów o nieważność małżeństwa, we Wstępie zwraca uwagę, że godność

Bardziej szczegółowo

Plan studiów stacjonarnych, specjalność katechetyczno-pastoralna od roku akademickiego 2013/2014

Plan studiów stacjonarnych, specjalność katechetyczno-pastoralna od roku akademickiego 2013/2014 Nazwa kierunku studiów: TEOLOGIA Poziom : studia jednolite magisterskie studiów: stacjonarne Profil : ogólnoakademicki Rok rozpoczęcia programu: 2013/2014 zgodnie z uchwałą RW z 25.06.2012 r., kor: 3.06.2013;

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH I LICEUM. TEMAT Godz. TREŚCI NAUCZANIA WYNIKAJĄCE Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ KATECHEZY Czas realizacji

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH I LICEUM. TEMAT Godz. TREŚCI NAUCZANIA WYNIKAJĄCE Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ KATECHEZY Czas realizacji ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH I LICEUM Numer programu : AZ-4-01/10 Tytuł programu: Świadek Chrystusa Numer podręcznika AZ-41-01/10-Wa-1/12 Tytuł podręcznika: Być świadkiem Zmartwychwstałego

Bardziej szczegółowo

INDEKS VOX PATRUM V. BIBLIOGRAFIE

INDEKS VOX PATRUM V. BIBLIOGRAFIE INDEKS VOX PATRUM V. BIBLIOGRAFIE Ambroży z Mediolanu w polskich studiach (S. Longosz), t. 34-35, 575-606. w L Osservatore Romano w Roku Ambrozjańskim (P. Woźniak), t. 34-35, 607-608. Antyk chrześcijański

Bardziej szczegółowo

http://www.opoka.org.pl/biblioteka/w/wp/jan_pawel_ii/homilie/8pl_blonia_18082002.html

http://www.opoka.org.pl/biblioteka/w/wp/jan_pawel_ii/homilie/8pl_blonia_18082002.html Zakres tematyczny: Podczas powitalnego przemówienia Jana Pawła II na krakowskim lotnisku Balice, w czasie ostatniej Pielgrzymki do Ojczyzny, której główną myślą były słowa: Bóg bogaty w miłosierdzie, najmocniej

Bardziej szczegółowo

Echa Przeszłości 11,

Echa Przeszłości 11, Irena Makarczyk Międzynarodowa Konferencja: "Dzieje wyznaniowe obu części Prus w epoce nowożytnej: region Europy Wschodniej jako obszar komunikacji międzywyznaniowej", Elbląg 20-23 września 2009 roku Echa

Bardziej szczegółowo

XIII. CZASOPISMA. - różne czasopisma religijne - miesięcznik naszej Parafii

XIII. CZASOPISMA. - różne czasopisma religijne - miesięcznik naszej Parafii XIII. CZASOPISMA - różne czasopisma religijne - miesięcznik naszej Parafii AUTOR TYTUŁ NUMER STATUS Apostoł Miłosierdzia Bożego nr 3 (2002) XIII. 312 Apostolstwo chorych nr 9 (2010) XIII. 318 Być sobą

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne: klasa III liceum Świadczę o Jezusie w rodzinie Wydawnictwo Gaudium, Lublin

Wymagania edukacyjne: klasa III liceum Świadczę o Jezusie w rodzinie Wydawnictwo Gaudium, Lublin Wymagania edukacyjne: klasa III liceum Świadczę o Jezusie w rodzinie Wydawnictwo Gaudium, Lublin l.p. Temat Treści Wymagania (Uczeń:..) 1. Ty ścieżkę życia mi ukażesz 1 Powołanie do szczęścia Powołanie

Bardziej szczegółowo

SpiS treści. Osoba ludzka

SpiS treści. Osoba ludzka SpiS treści Sło wo Bi sku pa Płoc kie go... 5 Sło wo Prze wod ni czą ce go Ze spo łu Re dak cyj ne go... 7 Od re dak cji... 9 Osoba ludzka Godność osoby ludzkiej... 13 Powołanie do szczęścia... 16 Wolność

Bardziej szczegółowo

Osobiste świadectwo...3

Osobiste świadectwo...3 Spis treści Osobiste świadectwo...3 Część I Wierzę w Ducha Świętego który od Ojca pochodzi - J 15.26...9 Orzeczenia Soborów Powszechnych o Symbolu Wiary i o pochodzeniu Ducha Świętego...11 I Sobór powszechny

Bardziej szczegółowo

XIII. CZASOPISMA. - różne czasopisma religijne - miesięcznik naszej Parafii - aktualne wydania Gościa Niedzielnego, Miłujcie się

XIII. CZASOPISMA. - różne czasopisma religijne - miesięcznik naszej Parafii - aktualne wydania Gościa Niedzielnego, Miłujcie się XIII. CZASOPISMA - różne czasopisma religijne - miesięcznik naszej Parafii - aktualne wydania Gościa Niedzielnego, Miłujcie się AUTOR TYTUŁ NUMER STATUS - Być sobą (1989-1991) XIII. 156 - Chrześcijanin

Bardziej szczegółowo

Radom, 18 października 2012 roku. L. dz. 1040/12 DEKRET. o możliwości uzyskania łaski odpustu zupełnego w Roku Wiary. w Diecezji Radomskiej

Radom, 18 października 2012 roku. L. dz. 1040/12 DEKRET. o możliwości uzyskania łaski odpustu zupełnego w Roku Wiary. w Diecezji Radomskiej Bp Henryk Tomasik: Dekret o możliwości uzyskania łaski odpustu zupełnego w Roku Wiary w Diecezji Ra Radom, 18 października 2012 roku L. dz. 1040/12 DEKRET o możliwości uzyskania łaski odpustu zupełnego

Bardziej szczegółowo

I SYNOD DIECEZJI LEGNICKIEJ ( ) Przypatrzmy się powołaniu naszemu

I SYNOD DIECEZJI LEGNICKIEJ ( ) Przypatrzmy się powołaniu naszemu I SYNOD DIECEZJI LEGNICKIEJ (2007-2012) Przypatrzmy się powołaniu naszemu I SYNOD DIECEZJI LEGNICKIEJ (2007-2012) Przypatrzmy się powołaniu naszemu Tom pierwszy PROGRAM ODNOWY RELIGIJNO-MORALNEJ LEGNICA

Bardziej szczegółowo

Klasa 2 Gimnazjum - pytania

Klasa 2 Gimnazjum - pytania Klasa 2 Gimnazjum - pytania Dział I Świat, który powierzył mi Bóg 1 Piękno i trud młodości -Wymień zagrożenia związane z okresem młodości. Co znaczy Chrystusowe wezwanie chodź za Mną"? Jak dobrze przeżyć

Bardziej szczegółowo

Sympozja i konferencje ogólnopolskie

Sympozja i konferencje ogólnopolskie Sympozja i konferencje ogólnopolskie 1. Działalność naukowo-badawcza Księdza Profesora Józefa Pastuszki. Styczeń 1990, udział w dyskusji. 2. Konferencja dla pracowników WODR. Referat: Etyka zawodu w doradztwie

Bardziej szczegółowo

JAN PAWEŁ II O NAUCE

JAN PAWEŁ II O NAUCE JAN PAWEŁ II O NAUCE (1978 2005) Wstęp Zenon Kardynał Grocholewski Słowo Arcybiskupa Metropolity Warszawskiego Arcybiskup Kazimierz Nycz Słowo Założyciela Ks. Marian Piwko CR Wprowadzenie Ks. prof. dr

Bardziej szczegółowo

Kierunek i poziom studiów: nauki o rodzinie, I stopień

Kierunek i poziom studiów: nauki o rodzinie, I stopień Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: nauki o rodzinie, I stopień Sylabus modułu: Moralno-społeczny aspekt małżeństwa i rodziny (11-R1S-14-r1_31) 1. Informacje ogólne koordynator

Bardziej szczegółowo

ADWENT, BOŻE NARODZENIE I OKRES ZWYKŁY

ADWENT, BOŻE NARODZENIE I OKRES ZWYKŁY Archidiecezjalny Program Duszpasterski ADWENT, BOŻE NARODZENIE I OKRES ZWYKŁY ROK A Komentarze do niedzielnej liturgii słowa Poznań 2007/2008 25 Adwent I Niedziela Adwentu 2 grudnia 2007 Iz 2, 1-5 Ps 122

Bardziej szczegółowo

BERNARD SESBOÜÉ SŁOWO ZBAWIENIA SPIS TREŚCI

BERNARD SESBOÜÉ SŁOWO ZBAWIENIA SPIS TREŚCI BERNARD SESBOÜÉ SŁOWO ZBAWIENIA SPIS TREŚCI Wykaz skrótów Prezentacja (B. Sesboüé SJ) FAZA PIERWSZA. OD POCZĄTKÓW DO SOBORU TRYDENCKIEGO. APOLOGIA WIARY I METODA DYSKURSU DOGMATYCZNEGO (B. Sesboüé SJ)

Bardziej szczegółowo

Parafia Rokitnica. Kalendarz

Parafia Rokitnica. Kalendarz Parafia Rokitnica Kalendarz 2012 KOŚCIÓŁ PARAFIALNY P.W. NAJŚW. SERCA PANA JEZUSA W ZABRZU ROKITNICY Wj eż d ż a ją c d o Ro k i t n i c y, z w ł a s z c z a d r o g a m i o d s t r o n y Mi e ch o w i

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii dla klasy IV. I. Podstawowe:

Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii dla klasy IV. I. Podstawowe: Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii dla klasy IV I. Podstawowe: Na ocenę celującą uczeń: Spełnia wymagania na ocenę bardzo dobrą. Posiada wiedzę i umiejętności, które są efektem samodzielnej

Bardziej szczegółowo

Kierunki działania Akcji Katolickiej w Polsce na rok 2010/2011

Kierunki działania Akcji Katolickiej w Polsce na rok 2010/2011 Kierunki działania Akcji Katolickiej w Polsce na rok 2010/2011 Hasło: We wspólnocie z Bogiem Motto biblijne: Wytrwajcie we Mnie, a ja [będę trwał] w was (J 15, 1.4) Kierunki działania przygotowano w oparciu

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Wydawnictwo WAM, 2008 Redakcja naukowa dr hab. KRYSTYNA ABLEWICZ, prof. WSF-P Ignatianum Korekta JADWIGA ŚWIĄTEK Projekt okładki i stron tytułowych ANDRZEJ SOCHACKI ISBN 978-83-7505-079-0 WYDAWNICTWO WAM

Bardziej szczegółowo

Widzieć Oceniać Działać. czyli trochę o metodzie formacji w

Widzieć Oceniać Działać. czyli trochę o metodzie formacji w Widzieć Oceniać Działać czyli trochę o metodzie formacji w Katolickim Stowarzyszeniu Młodzieży. Plan spotkania Wstęp Geneza Widzieć Oceniać Działać Przykład Warsztaty (30 min) Podsumowanie (30 min) Wstęp

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne

Wymagania edukacyjne Wymagania edukacyjne PRZEDMIOT: Religia KLASA: II ZSZ NUMER PROGRAMU NAUCZANIA (ZAKRES): RE-ZSP-Z-11/12 Lp 1. 2. Dział programu I.. Wędrując ku dorosłości II. Ty ścieżkę życia mi ukażesz Poziomy wymagań

Bardziej szczegółowo

Lista czasopism krajowych do prenumeraty na rok 2015

Lista czasopism krajowych do prenumeraty na rok 2015 Lista czasopism krajowych do prenumeraty na rok 2015 1. ACTA MEDIAEVALIA (ISSN 0137-3064) 2. ACTA NUNTIATURAE POLONAE (ISSN ---) 3. ACTA POLONIAE HISTORICA (ISSN 0001-6829) 4. ANAMNESIS (ISSN 1428-9210)

Bardziej szczegółowo

S E M E S T R I I. Wędrując ku dorosłości Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra

S E M E S T R I I. Wędrując ku dorosłości Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra KRYTERIA OCENIANIA W ZAKRESIE III KLASY LICEUM OPRACOWANE NA PODSTAWIE MATERIAŁÓW KATECHETYCZNYCH JESTEM ŚWIADKIEM CHRYSTUSA W RODZINIE Z SERII: DROGI ŚWIADKÓW CHRYSTUSA S E M E S T R I I. Wędrując ku

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z religii dla klasy pierwszej liceum

Kryteria oceniania z religii dla klasy pierwszej liceum Kryteria oceniania z religii dla klasy pierwszej liceum ROZDZIAŁ CELUJĄCY BARDZO DOBRY DOBRY DOSTATECZNY DOPUSZCZAJĄCY NIEDOSTATECZNY I. Kim jestem? 2. Uzupełnia zdobytą na 3. Aktywnie uczestniczy w lekcji

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY PLAN PRACY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 Klasa I gimnazjum religia. Nauczyciel: ks. Aleksander Michalak T E M A T

SZCZEGÓŁOWY PLAN PRACY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 Klasa I gimnazjum religia. Nauczyciel: ks. Aleksander Michalak T E M A T S T YC Z E Ń G R U D Z I E Ń L I S T O P A D P A Ź D Z I E R N I K W R Z E S I E Ń SZCZEGÓŁOWY PLAN PRACY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 Klasa I gimnazjum religia MIESIĄC Nr lekcji Liczba godzin Nauczyciel:

Bardziej szczegółowo

Chrześcijaństwo: Prawosławie. Weronika Druchniak

Chrześcijaństwo: Prawosławie. Weronika Druchniak Chrześcijaństwo: Prawosławie Weronika Druchniak Prawosławie doktryna ortodoksyjnego kościoła chrześcijańskiego jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła katolickiego, które powstały w wyniku rozłamu

Bardziej szczegółowo

Chrzest Święty to pierwszy i najpotrzebniejszy sakrament, który gładzi grzechy, daje nam godność dziecka Bożego oraz czyni członkiem Kościoła.

Chrzest Święty to pierwszy i najpotrzebniejszy sakrament, który gładzi grzechy, daje nam godność dziecka Bożego oraz czyni członkiem Kościoła. I. Sakramenty 1. Chrzest Co to jest Chrzest Święty? Chrzest Święty to pierwszy i najpotrzebniejszy sakrament, który gładzi grzechy, daje nam godność dziecka Bożego oraz czyni członkiem Kościoła. Udzielamy

Bardziej szczegółowo

W: Pierwszy Synod Diecezji Rzeszowskiej Rzeszów 2004 s

W: Pierwszy Synod Diecezji Rzeszowskiej Rzeszów 2004 s Instrukcja o Przygotowaniu do Sakramentu Małżeństwa W: Pierwszy Synod Diecezji Rzeszowskiej 2001-2004. Rzeszów 2004 s. 255-258. W trosce o realizację wskazań II Synodu Plenarnego oraz Dyrektorium Duszpasterstwa

Bardziej szczegółowo

ks. Krzysztof Gonet Wyższe Metropolitalne Seminarium Duchowne Archidiecezji Warszawskiej Św. Jana Chrzciciela

ks. Krzysztof Gonet Wyższe Metropolitalne Seminarium Duchowne Archidiecezji Warszawskiej Św. Jana Chrzciciela 205 ks. Krzysztof Gonet Wyższe Metropolitalne Seminarium Duchowne Archidiecezji Warszawskiej Św. Jana Chrzciciela Działy księgozbioru podręcznego w czytelni Biblioteki Seminaryjnej w Warszawie APOLOGETYKA-AP

Bardziej szczegółowo

JAN PAWEŁ II DO POLSKICH UCZONYCH

JAN PAWEŁ II DO POLSKICH UCZONYCH JAN PAWEŁ II DO POLSKICH UCZONYCH (1978 2005) Słowo Założyciela Ks. Marian Piwko CR Wprowadzenie Ks. prof. dr hab. Stanisław Urbański Wybór i opracowanie Adam Wieczorek Szkoła Wyższa im. Bogdana Jańskiego

Bardziej szczegółowo

Seksualność w służbie miłości. Dr hab. Urszula Dudziak, prof. KUL

Seksualność w służbie miłości. Dr hab. Urszula Dudziak, prof. KUL Seksualność w służbie miłości Dr hab. Urszula Dudziak, prof. KUL Bibliografia: Spis treści Człowiek to ktoś, kto kocha (Biblia, teologia, filozofia personalizmu, etyka, psychologia, familiologia) Sposoby

Bardziej szczegółowo

Ks. Andrzej Michalik ACADEMICA DZIŚ I JUTRO. Część II Wybrane zagadnienia duszpasterskie

Ks. Andrzej Michalik ACADEMICA DZIŚ I JUTRO. Część II Wybrane zagadnienia duszpasterskie ACADEMICA Ks. Andrzej Michalik 35 DUSZPASTERZ WCZORAJ, DZIŚ I JUTRO Część II Wybrane zagadnienia duszpasterskie by Wydawnictwo BIBLOS, Tamów 1997 ISBN 83-86889-33-0 SPIS TREŚCI WSTĘP........... 11 Rozdział

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne

Wymagania edukacyjne Wymagania edukacyjne PRZEDMIOT: Religia KLASA: II TECHNIKUM NUMER PROGRAMU NAUCZANIA (ZAKRES): RE-ZSP.T-11/12 Lp 1. Dział programu I. Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię Poziomy wymagań Konieczny K

Bardziej szczegółowo

WYKAZ PODRĘCZNIKÓW I ŚRODKÓW DYDAKTYCZNYCH DO NAUKI RELIGII PRAWOSŁAWNEJ W SZKOLE PONADGIMNAZJALNEJ

WYKAZ PODRĘCZNIKÓW I ŚRODKÓW DYDAKTYCZNYCH DO NAUKI RELIGII PRAWOSŁAWNEJ W SZKOLE PONADGIMNAZJALNEJ WYKAZ PODRĘCZNIKÓW I ŚRODKÓW DYDAKTYCZNYCH DO NAUKI RELIGII PRAWOSŁAWNEJ W SZKOLE PONADGIMNAZJALNEJ opracowany przez: Lillę Busłowską i Ewę Ostapkowicz DROGA PRAWDA ŻYCIE Lilla Busłowska Dekanalny Instytut

Bardziej szczegółowo

STATUT PUBLICZNEGO STOWARZYSZENIA WIERNYCH RUCH RODZIN NAZARETAŃSKICH DIECEZJI ŁOMŻYŃSKIEJ. Preambuła. Rozdział I. Postanowienia ogólne

STATUT PUBLICZNEGO STOWARZYSZENIA WIERNYCH RUCH RODZIN NAZARETAŃSKICH DIECEZJI ŁOMŻYŃSKIEJ. Preambuła. Rozdział I. Postanowienia ogólne STATUT PUBLICZNEGO STOWARZYSZENIA WIERNYCH RUCH RODZIN NAZARETAŃSKICH DIECEZJI ŁOMŻYŃSKIEJ Preambuła Ruch Rodzin Nazaretańskich wyrósł z inicjatywy ks. Tadeusza Dajczera (f2009) i ks. Andrzeja Buczela

Bardziej szczegółowo

K R Y T E R I A O C E N I A N I A z katechezy w zakresie klasy VI szkoły podstawowej

K R Y T E R I A O C E N I A N I A z katechezy w zakresie klasy VI szkoły podstawowej K R Y T E R I A O C E N I A N I A z katechezy w zakresie klasy VI szkoły podstawowej Kryteria w zakresie oceny niedostatecznej Uczeń : - nie spełnia wymagań koniecznych na ocenę dopuszczającą, - odmawia

Bardziej szczegółowo

Kierunek i poziom studiów: teologia, jednolite magisterskie Sylabus modułu: Etyka i bioetyka (11-TS-13-FEB)

Kierunek i poziom studiów: teologia, jednolite magisterskie Sylabus modułu: Etyka i bioetyka (11-TS-13-FEB) Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: teologia, jednolite magisterskie Sylabus modułu: Etyka i bioetyka (11-TS-13-FEB) 1. Informacje ogólne koordynator modułu ks. dr Witold

Bardziej szczegółowo

Zasady postępowania duszpasterskiego w sprawach małżeństwa, rozwodu i powtórnego małżeństwa

Zasady postępowania duszpasterskiego w sprawach małżeństwa, rozwodu i powtórnego małżeństwa Zasady postępowania duszpasterskiego w sprawach małżeństwa, rozwodu i powtórnego małżeństwa I. MAŁŻEŃSTWO 1. Małżeństwo jest ustanowionym przez Boga duchowym i prawnym związkiem między mężczyzną i kobietą.

Bardziej szczegółowo

- Focolari - - Domowy Kościół - Droga Neokatechumenalna

- Focolari - - Domowy Kościół - Droga Neokatechumenalna Katecheza rodzinna - Focolari - - Domowy Kościół - Droga Neokatechumenalna RUCH FOCOLARI JEDNOŚĆ KOMUNIA WSPÓLNOTA DUCHOWOŚĆ KOMUNII SOBÓR WATYKAŃSKI II JAN PAWEŁ II BENEDYKT XVI OD 1967 R. RUCH NOWE NOWY

Bardziej szczegółowo

Wiadomości ogólne. VIII Dział 2 Religia. Teologia. VIII.1 Dział 2 Religia. Teologia wiadomości ogólne

Wiadomości ogólne. VIII Dział 2 Religia. Teologia. VIII.1 Dział 2 Religia. Teologia wiadomości ogólne Wiadomości ogólne VIII Dział 2 Religia. Teologia VIII.1 Dział 2 Religia. Teologia wiadomości ogólne Dział 2 Religia. Teologia obejmuje teologię, systematykę Kościołów chrześcijańskich i religii niechrześcijańskich

Bardziej szczegółowo

Wymagania podstawowe do matury z katechezy 2013 Uczeń w klasie maturalnej posiada umiejętności i wiedzę według których potrafi :

Wymagania podstawowe do matury z katechezy 2013 Uczeń w klasie maturalnej posiada umiejętności i wiedzę według których potrafi : Wymagania podstawowe do matury z katechezy 2013 Uczeń w klasie maturalnej posiada umiejętności i wiedzę według których potrafi : 1.Umocnić wiarę: I. Uzasadnia, że człowiek jest dzieckiem Boga. Wylicza

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH III Gimnazjum W Gimnazjum nr 53

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH III Gimnazjum W Gimnazjum nr 53 ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH III Gimnazjum W Gimnazjum nr 53 Numer programu AZ-3-02/10 Tytuł programu: Jezus Chrystus Drogą, prawdą i życiem Numer podręcznika AZ -33-02/10-0 Tytuł podręcznika:

Bardziej szczegółowo

3. RODZINA KOŚCIOŁEM DOMOWYM

3. RODZINA KOŚCIOŁEM DOMOWYM 3. RODZINA KOŚCIOŁEM DOMOWYM MAREK FIAŁKOWSKI OFMCONV Genezy pojęcia rodziny jako domowego Kościoła należy upatrywać w pismach Nowego Testamentu. Szczególnie jest to widoczne w Listach św. Pawła, który

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania. w zakresie 1 klasy liceum i technikum. opracowane na podstawie materiałów katechetycznych

Kryteria oceniania. w zakresie 1 klasy liceum i technikum. opracowane na podstawie materiałów katechetycznych Kryteria oceniania w zakresie 1 klasy liceum i technikum opracowane na podstawie materiałów katechetycznych W Kościele z serii Drogi świadków Chrystusa podręcznik nr AZ-41-01/10-KR-1/12 do nauczania religii

Bardziej szczegółowo

2 7k 0 5k 2 0 1 5 S 1 0 0 P a s t w a c z ł o n k o w s k i e - Z a m ó w i e n i e p u b l i c z n e n a u s ł u g- i O g ł o s z e n i e o z a m ó w i e n i u - P r o c e d u r a o t w a r t a P o l

Bardziej szczegółowo

kształcenia modułu TP2_2 Poznanie różnorakich form działalności pastoralnej Kościoła. TkMA_W05

kształcenia modułu TP2_2 Poznanie różnorakich form działalności pastoralnej Kościoła. TkMA_W05 NAZWA MODUŁU KSZTAŁCENIA: Teologia pastoralna II NAZWA W JĘZYKU ANGIELSKIM: Pastoral Theology II KOD MODUŁU: 13-TS-14-TP2, 13-TN-13-TP2 KIERUNEK STUDIÓW: teologia POZIOM STUDIÓW: jednolite magisterskie

Bardziej szczegółowo

Małżeństwo i rodzina w nauczaniu Jana Pawła II podczas jego pielgrzymek do Ojczyzny

Małżeństwo i rodzina w nauczaniu Jana Pawła II podczas jego pielgrzymek do Ojczyzny Katarzyna Dymek: Małżeństwo i rodzina w nauczaniu Jana Pawła II Strona 2 Katarzyna Dymek Małżeństwo i rodzina w nauczaniu Jana Pawła II podczas jego pielgrzymek do Ojczyzny Copyright by e bookowo & Katarzyna

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z religii dla klasy II b gimnazjum w 2016/17.

Wymagania edukacyjne z religii dla klasy II b gimnazjum w 2016/17. Wymagania edukacyjne z religii dla klasy II b gimnazjum w 2016/17. Rozdział Celujący Bardzo dobry Dobry Dostateczny Dopuszczający I. Boża wspólnota 2. Aktywnie uczestniczy w lekcji i biegle posługuje się

Bardziej szczegółowo

ROZWIĄZANIE MAŁŻEŃSTWA I STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI MAŁŻEŃSTWA W SĄDACH KOŚCIELNYCH

ROZWIĄZANIE MAŁŻEŃSTWA I STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI MAŁŻEŃSTWA W SĄDACH KOŚCIELNYCH Seweryn Świaczny ROZWIĄZANIE MAŁŻEŃSTWA I STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI MAŁŻEŃSTWA W SĄDACH KOŚCIELNYCH PISMA PROCESOWE 2. wydanie Warszawa 2012 Stan prawny na 30 kwietnia 2012 r. Wydawca Anna Hara Redaktor

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z religii. w zakresie 1 klasy technikum. opracowane na podstawie materiałów katechetycznych

Kryteria oceniania z religii. w zakresie 1 klasy technikum. opracowane na podstawie materiałów katechetycznych Kryteria oceniania z religii w zakresie 1 klasy technikum opracowane na podstawie materiałów katechetycznych W Kościele z serii Drogi świadków Chrystusa podręcznik nr AZ-41-01/10-KR-1/12 do nauczania religii

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe zasady oceniania - Religia klasa IV-VI

Przedmiotowe zasady oceniania - Religia klasa IV-VI 1 Przedmiotowe zasady oceniania - Religia klasa IV-VI Szkoła Podstawowa nr 1 w Nowy Tomyślu Ocenianie poszczególnych form aktywności. Ocenie podlegają: a. prace klasowe (sprawdziany), b. kartkówki, c.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII DLA UCZNIÓW KLASY IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII DLA UCZNIÓW KLASY IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII DLA UCZNIÓW KLASY IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ PROGRAM NAUCZANIA POZNAJĘ BOGA I W NIEGO WIERZĘ PODRĘCZNIK JESTEM CHRZEŚCIJANINEM ROZDZIAŁ 1. Żyję w przyjaźni z Jezusem rozumie sens

Bardziej szczegółowo

Liturgia Trydencka dzisiaj

Liturgia Trydencka dzisiaj CONVERSI AD D OMINUM! Zwróćmy się ku Panu! Liturgia Trydencka dzisiaj Ks. Mateusz Szewczyk Co to jest liturgia? SACROSANCTUM CONCILIUM "Słusznie zatem uważa się liturgię za wypełnianie kapłańskiej funkcji

Bardziej szczegółowo

SYSTEM OCENIANIA RELIGII

SYSTEM OCENIANIA RELIGII Przedmiotowy SYSTEM OCENIANIA RELIGII W ZAKRESIE KLASY PIĄTEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ OPRACOWANY NA PODSTAWIE MATERIAŁÓW KATECHETYCZNYCH UMIŁOWANI W JEZUSIE CHRYSTUSIE red. ks. J. SZPET, D. JACKOWIAK KSIĘGARNIA

Bardziej szczegółowo

Ks. dr Ryszard Podpora

Ks. dr Ryszard Podpora Ks. dr Ryszard Podpora Biogram naukowy Urodzony 6 I 1959; 1985 ukończył studia na Wydziale Teologii KUL broniąc pracę magisterską Stary Testament w opisie Męki Pańskiej w Ewangelii według św. Jana, napisaną

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który: posiada religijne wykraczające poza program nauczania i potrafi je zaprezentować, jest bardzo aktywny na lekcji, chętnie włącza się

Bardziej szczegółowo

Spis treści VII. Rozdział 1. Wprowadzenie do etyki. Rozdział 2. Zarys dziejów etyki lekarskiej. Rozdział 3. Prawa pacjenta

Spis treści VII. Rozdział 1. Wprowadzenie do etyki. Rozdział 2. Zarys dziejów etyki lekarskiej. Rozdział 3. Prawa pacjenta Spis treści Rozdział 1. Wprowadzenie do etyki 1.1. Podstawowe pojęcia etyki ogólnej, niezbędne do zrozumienia zasad etyki lekarskiej i bioetyki..................................... 1 1.2. Pojęcia dobra

Bardziej szczegółowo

KALENDARIUM ZAMIERZEŃ DUSZPASTERSKICH wrzesień sierpień 2017

KALENDARIUM ZAMIERZEŃ DUSZPASTERSKICH wrzesień sierpień 2017 KALENDARIUM ZAMIERZEŃ DUSZPASTERSKICH wrzesień 2016 - sierpień 2017 Data Temat Przedsięwzięcie wrzesień 1. Czwartek Wspomnienie św. Bronisławy 77.rocznica wybuchu II wojny św.; Nowy Rok Szkolny 2016/17

Bardziej szczegółowo

15. ANEKS. Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński. Rodzinny dom

15. ANEKS. Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński. Rodzinny dom 82 15. ANEKS Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński Rodzinny dom 82 Ludwikowo - fundamenty starego kościoła 83 Ludwikowo - dzisiejsza kaplica parafialna kiedyś była

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z religii kl. VI w oparciu o realizowany program Poznaję Boga i w Niego wierzę nr: AZ-2-01/10

Wymagania edukacyjne z religii kl. VI w oparciu o realizowany program Poznaję Boga i w Niego wierzę nr: AZ-2-01/10 Wymagania edukacyjne z religii kl. VI w oparciu o realizowany program Poznaję Boga i w Niego wierzę nr: AZ-2-01/10 Ocena niedostateczny Uczeń nie opanował umiejętności i wiadomości określonych w podstawie

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z religii w pierwszej klasie liceum.

Rozkład materiału z religii w pierwszej klasie liceum. Rozkład materiału z religii w pierwszej klasie liceum. l.p. Temat Treści Wymagania 1. Kim jestem? 1 Ja chrześcijanin. tożsamość chrześcijanina, sakrament dojrzałości chrześcijańskiej, nauka religii w szkole

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału nauczania- treści programowe dla klasy IV technikum

Rozkład materiału nauczania- treści programowe dla klasy IV technikum Rozkład materiału nauczania- treści programowe dla klasy IV technikum Do przedmiotu: Religia Dla klasy: IV technikum Tygodniowa liczba godzin: 2 Przyjęto liczbę tygodni nauki: 26 Środki dydaktyczne: podręcznik

Bardziej szczegółowo

Jezus przyznaje się do mnie

Jezus przyznaje się do mnie Jezus przyznaje się do mnie Natalia Podosek: ( ) w świecie aktorstwa, w którym na co dzień się obracasz, temat Pana Boga jest spychany na margines zainteresowania, a czasami wręcz wyśmiewany przez niektóre

Bardziej szczegółowo

Kalendarium Roku Wiary podany przez Stolicę Apostolską

Kalendarium Roku Wiary podany przez Stolicę Apostolską Kalendarium Roku Wiary podany przez Stolicę Apostolską 2012 rok 6 października, Asyż Dziedziniec Pogan w mieście św. Franciszka: dialog między wierzącymi i niewierzącymi na temat wiary. 7 28 października,

Bardziej szczegółowo

Stanowisko biskupów polskich w sprawie małżeństwa katolickiego zawieranego poza miejscem świętym

Stanowisko biskupów polskich w sprawie małżeństwa katolickiego zawieranego poza miejscem świętym Stanowisko biskupów polskich w sprawie małżeństwa katolickiego zawieranego poza miejscem świętym Wstęp 1. W ostatnich latach w Polsce zauważa się wyraźny wzrost liczby próśb o zawarcie małżeństwa katolickiego

Bardziej szczegółowo

Normy typograficzne i metodologiczne artykułów w Roczniku Teologii Katolickiej

Normy typograficzne i metodologiczne artykułów w Roczniku Teologii Katolickiej Normy typograficzne i metodologiczne artykułów w Roczniku Teologii Katolickiej 1. Zasady publikowania Redakcja przyjmuje do publikacji artykuły naukowe w języku polskim i językach kongresowych (angielskim,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII KLASA I ROK SZKOLNY 2012/ 2013 katechetka Genowefa Szymura Ocena dopuszczająca * podstawowe prawdy wiary: Wierzę w Boga, 10 Przykazań, Przykazanie Miłości Ocena dostateczna,

Bardziej szczegółowo

Łk 1, 1-4 KRĄG BIBLIJNY

Łk 1, 1-4 KRĄG BIBLIJNY Łk 1, 1-4 KRĄG BIBLIJNY Tomasz Kiesling Oborniki 2013 Być jak Teofil dziś Teofil konkretne imię adresata, chrześcijanina, do którego pisze św. Łukasz Ewangelię. Ewangelista przeprowadził wiele rozmów

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA O PRZYGOTOWANIU DOROSŁYCH DO PRZYJĘCIA SAKRAMENTÓW WTAJEMNICZENIA CHRZEŚCIJAŃSKIEGO

INSTRUKCJA O PRZYGOTOWANIU DOROSŁYCH DO PRZYJĘCIA SAKRAMENTÓW WTAJEMNICZENIA CHRZEŚCIJAŃSKIEGO INSTRUKCJA O PRZYGOTOWANIU DOROSŁYCH DO PRZYJĘCIA SAKRAMENTÓW WTAJEMNICZENIA CHRZEŚCIJAŃSKIEGO 1. Wtajemniczenie chrześcijańskie oznacza proces chrystianizacji, czyli stawania się chrześcijaninem. Złożony

Bardziej szczegółowo

Cele nauczania w ramach przedmiotu - religia.

Cele nauczania w ramach przedmiotu - religia. Cele nauczania w ramach przedmiotu - religia. Katecheza jest wychowaniem w wierze dzieci i młodzieży. Obejmuje przede wszystkim wyjaśnianie nauki chrześcijańskiej, podawanej w sposób systematyczny i całościowy

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do podręcznika Jezus działa i zbawia dla klasy 2 gimnazjum zgodnego z Programem nauczania religii nr AZ-3-01/10

Rozkład materiału do podręcznika Jezus działa i zbawia dla klasy 2 gimnazjum zgodnego z Programem nauczania religii nr AZ-3-01/10 Rozkład materiału do podręcznika Jezus działa i zbawia dla klasy 2 gimnazjum zgodnego z Programem nauczania religii nr AZ-3-01/10 Grupa tematyczna Tytuł jednostki Treści Wymagania uczeń potrafi Nabywane

Bardziej szczegółowo

Jan Paweł II. "Nie bój się, nie lękaj! Wypłyń na głębię!" Jan Paweł II

Jan Paweł II. Nie bój się, nie lękaj! Wypłyń na głębię! Jan Paweł II Jan Paweł II "Nie bój się, nie lękaj! Wypłyń na głębię!" Jan Paweł II Krótkie kalendarium ur. 18 maja 1920 - w Wadowicach 1.11.1946- przyjęcie święceń kapłańskich 4.07. 1958- minowanie na biskupa 16.10.1978-

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo