Doktor Zygmunt Klukowski

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Doktor Zygmunt Klukowski"

Transkrypt

1 Doktor Zygmunt Klukowski fot. biblioteki KUL W latach byłem drużynowym drużyny harcerskiej przy Gimnazjum w Szczebrzeszynie. Moim przybocznym był Tadeusz Kościelski, wychowywany od dziecka, a potem usynowiony przez państwo Zofię i Zygmunta Klukowskich. Przyjaźniliśmy się z nim również poza harcerstwem, a dodatkowo łączyło nas posiadanie niewielkiego arsenału broni, po którym zostały tylko fotografie. Od roku 1947, podczas nauki w Liceum w Zamościu, mieszkaliśmy razem w pokoju wynajętym u Państwa Składników przy ulicy Długiej. Stąd i moje bywanie u państwa Klukowskich, z różną zresztą częstotliwością, na różnych etapach życia doktora. W pierwszych latach po wojnie, kiedy dr Klukowski pełnił funkcje dyrektora szpitala i mieszkał w mieszkaniu służbowym na jego terenie, bardzo niechętnie, lub wręcz nie pozwalał Tadeuszowi przyprowadzać gości. Dla doktora mieszkanie było azylem, oazą ciszy i spokoju, w którym w czasie wolnym od pracy, a miał go bardzo mało, zawsze zbyt mało do potrzeb, zajmował się pisaniem, segregowaniem materiałów, lub czytaniem. Każdy przychodzący przerywał mu pracę i odwracał od niej uwagę. Byłem tam, wraz z Cezarem Klusem, siostrzeńcem szefa Zamojskiego Inspektoratu AK majora Markiewicza Kaliny, zaledwie dwa czy trzy razy z okazji imienin Tadeusza. Także kilka razy, kiedy państwo Klukowscy gdzieś wyjeżdżali, i wtedy podciągaliśmy doktorowi nalewki, które trzymał w butlach, w składziku.

2 Stąd, jeśli spotykam ludzi, lub słyszę o ludziach, którzy powołując się na przyjaźń z Tadeuszem twierdzą, że byli w tym czasie częstymi gośćmi w domu państwa Klukowskich, pytam złośliwie o rozkład pokoi, lub, w którym pokoju sypiał Tadeusz. I z pełną satysfakcją przyjmuję brak odpowiedzi. Być może bywali, ale w latach późniejszych, już w innym mieszkaniu. Jako ciekawostkę, zresztą ogólnie znaną, dodam, że na drzwiach biblioteki doktora widniał napis, iż żadnych książek nie pożycza, czego bezwzględnie przestrzegał. Opowiadania niektórych o tym jak korzystali z biblioteki Klukowskiego kładę między bajki. Książkę pożyczył mi tylko raz. Ale dał nam do czytania słownik wyrazów obcych, z którego nauczyliśmy się z Tadeuszem wielu słów, i mieliśmy satysfakcję stosując je w potocznej rozmowie tak, że często nasz rozmówca nie bardzo wiedział, co do niego mówimy. Po pozbawieniu doktora stanowiska dyrektora szpitala, musiał zrezygnować z mieszkania służbowego i przeprowadził się do znajdującej się naprzeciwko szpitala kamienicy Guzowskich. Tam bywałem częściej. Pozostawiono, na jakiś czas, doktorowi pomieszczenie w szpitalu, w którym znajdowały się jego zbiory, biblioteka, i wszystkie potrzebne mu do pisania przedmioty. Tam przebywał doktor najczęściej. Stamtąd przychodził na obiad. Siedząc przy stole w oczekiwaniu na podanie zupy, czy drugiego dania, z rękoma opartymi do przegubów o stół, lekko bębnił palcami, usłyszawszy zaś, że ktoś poruszył jakiś miejscowy temat z zaciekawieniem zwracał się do niego z całą serią szybkich pytań: co, co, co, co. Również w tym nowym mieszkaniu Tadeusz przyjmował niewielu więcej kolegów. Nabierał cech dra Klukowskiego, a mianowicie pewnego dystansu do otoczenia. Wyrażało się to postawą: widzę cię, witam się z tobą, ale nie mamy sobie wiele do powiedzenia. Oczywiście wszystko to w taktowny i kulturalny sposób, który mógł mylić ludzi mniej subtelnych. Podobnie i pani Zofia Klukowska nie lubiła w nowym mieszkaniu wielu odwiedzin. Potwierdza to Ryszard Guzowski wnuk właściciela kamienicy, mój i Tadeusza rówieśnik i kolega. Była zrzędliwa, aczkolwiek nie opryskliwa i bez złości do ludzi. Może tak nam się wydawało, może tylko dawała wyraz swojemu niezadowoleniu np. z tego, że nie wycieramy dokładnie butów. Sprawiała wrażenie osoby niezadowolonej z życia. Trudno jej się dziwić. Wyszła za mąż mając 22 lata za 46-letniego doktora, wg ówczesnych kryteriów dosyć starego człowieka, który miał trzy namiętności: szpital, bibliofilstwo i pisanie. Na dom i żonę już nie wystarczało zapewne zbyt wiele czasu, a nie wiem czy panią Zofię interesowały specjalnie intelektualne zainteresowania męża. Państwo Klukowscy nie utrzymywali prawie żadnych stosunków towarzyskich, i w tej sytuacji życie pani Zofii sprowadzało się w zasadzie do spraw przyziemnych, jak dbanie o porządek i czystość mieszkania, oraz na zajęciach kuchennych. Z jej nie opublikowanych pamiętników często przebija szarość życia: zakupy na targu i sprzeczki za służącą i Tadeuszem. Pani Zofia nie miała własnych dzieci, a Tadeusz zjawił się w jej życiu jako kilkuletnie chłopiec. Jej stosunek do niego nie był zły, ale nie matczyny. Nawet po adopcji Tadeusza, mówiąc o sobie, nie używano zwrotów: mama, tata, lecz zawsze wymyślonych wcześniej: o Zofii- Niunia, o Zygmuncie- Czusiek, które czasami bliższe było brzmieniu Tusiek, a o Tadeuszu Łeczek (od osiołeczek). Dr Klukowski w swoim Dzienniku wymienia Tadeusza bodaj dwa razy, w

3 dwóch emocjonalnych sytuacjach, nazywając go synkiem. Pani Zofia mówiąc do kogoś o Tadeuszu nazywała go Tadzik. * * * Doktor Zygmunt Klukowski urodził się 23 stycznia 1885 r. w Odessie jako syn Jordana, magistra farmacji--właściciela apteki, i Felicji z Podkowińskich. Gimnazjum ukończył w Moskwie, i tam rozpoczął studia medyczne. Ponieważ w Rosji zamknięto wszystkie wyższe uczelnie po wybuchu rewolucji 1905 r., dalsze studia kontynuował w Krakowie, gdzie również ożenił się z koleżanką ze studiów Heleną Wojciechowską. W czasie krakowskich studiów brał czynny udział w pracach PPS wożąc m.in. bibułę do Warszawy. Aresztowany za to przez carskie władze przesiedział w osławionym X pawilonie kilka miesięcy. Ideałom PPS był wierny do końca życia. Po uzyskaniu w Krakowie, w roku 1911, dyplomu doktora wszech nauk lekarskich wrócił do Rosji, i po rocznych studiach uzupełniających na uniwersytecie w Kazaniu uzyskał nostryfikację dyplomu. Jako ciekawostkę można podać, że na uniwersytecie w Kazaniu nostryfikowała dyplomy zdecydowana większość Polaków z Rosji studiujących w Krakowie, na różnych zresztą wydziałach. O Kazaniu wspomina np. Melchior Wańkowicz. Po wybuchu pierwszej wojny światowej został Klukowski powołany do armii carskiej, i przebył całą wojnę jako lekarz wojskowy. W październiku 1918 r. znalazł się wraz z żoną i kilkuletnim synem Jerzym w Warszawie, bez środków do życia. Przypadkowo spotkany kolega z krakowskich studiów okazał się lekarzem powiatowym w Zamościu. Zaproponował Klukowskiemu posadę lekarza w Krasnobrodzie. Po rocznym tam pobycie dr Klukowski w 1919 roku objął stanowisko dyrektora szpitala w Szczebrzeszynie. Tu wykazał się dużym talentem organizacyjnym. Zaczął także specjalizować się w ginekologii i położnictwie. Uzyskał w tym zakresie dużą popularność i klientelę, a w dalszej kolejności i zarobki. Jednak jako człowiek i obywatel nie zdobył w okresie międzywojennym sympatii wśród społeczności Szczebrzeskiej--hermetycznej i zacofanej. Hermetycznej z powodu braku, przez dziesiątki, a nawet setki lat, możliwości wyjazdu poza Szczebrzeszyn na studia czy do pracy. Zacofanej, gdyż po zamknięciu przez władze carskie w 1852 r. ostatniej szkoły, przez 63 lata, czyli za życia trzech pokoleń, nie było w zasadzie w Szczebrzeszynie szkoły chociażby czteroklasowej. Dopiero w 1915 r., po wkroczeniu do Szczebrzeszyna Austriaków utworzono szkołę powszechną. W tym samym czasie doprowadzono do Szczebrzeszyna linię kolejową, i utwardzono wiodące doń drogi. Kiedy Klukowski zjawił się w 1919 roku jako nikomu nieznany dyrektor szpitala panował, w Szczebrzeszynie i okolicy, powszechny analfabetyzm, ciemnota, i związana z nimi wiara w zabobony. A także, niewykluczająca zabobonów, pobożność ludowa : masowa, silnie maryjna, koncentrująca się na emocjach i celebrze, a nie na zgłębianiu wiary. Manifestował swoje ateistyczne poglądy, deklarował publicznie swoją sympatię do PPS. Był z tym, dla społeczności Szczebrzeszyna, jak i nielicznego grona miejscowej inteligencji (kilkunastu: księży, sędziów, adwokatów i

4 aptekarza), prawie wywrotowcem. Uczestniczył przez kilka pierwszych lat w życiu tej miejscowej inteligencji tak ją opisując w swoich pamiętnikach: W krótki czasie poznałem miejscowe towarzystwo i panujące stosunki. Pierwszą osobą jak zwykle bywa w małych miasteczkach był proboszcz ks. Kanonik Andrzej Wadowski [...]. Drugie miejsce zajmował rejent Aleksander Krzywdziński, bardzo popularny, ponieważ już trzydzieści lat mieszkał w Szczebrzeszynie. Niesłychanie pedantyczny i sumienny w swoim zawodzie, jowialny staruszek. Jako senior miejscowych działaczy przemawiał zawsze na uroczystościach 3 maja, (co roku zupełnie to samo), a na przyjęciach imieninowych wygłaszał z pamięci lub odczytywał toasty wierszowane, zawczasu ułożone podług ustalonego od dawna szablonu ( na przykład: pani Jadwiga kręci się jak fryga ). [...] Towarzysko udzielałem się bardzo mało, zwłaszcza, że w tym czasie nie miałem jeszcze żadnego pojęcia o brydżu, przez co ogromnie traciłem w oczach miejscowej elity. Stałem trochę na uboczu miejscowego towarzystwa. Lecz z nastaniem świąt Bożego Narodzenia i Wielkanocy w pierwszych latach musiałem dokonywać przyjętego tu obyczaju obchodzenia wszystkich znajomych domów. Najpierw zbierali się wszyscy u ks. Kanonika Wadowskiego i tu jedli pierwsze śniadanie, potem szli do apteki do państwa Szczygłowskich na solidne jedzenie, jak gdyby obiadowe, stąd udawali się do rejenta Krzywdzińskiego, który wciąż dostawał jakieś stare butelczyny i niezmiernie rad był swoim gościom. Następnie w coraz lepszych humorach wstępowali na przekąskę do doktorostwa Kozickich, a na ostatek do nas. To niesamowite obżarstwo trwało bez przerwy od godziny do Na wieczór wracali jeszcze wszyscy do apteki na brydża, no i kolację, lecz ja już w tym udziału nie brałem.[...] Przez kilka lat z rzędu stosowałem się do tego zwyczaju, aż któregoś roku zbuntowałem się i nigdzie nie poszedłem. Od tego czasu nie uprawiałem już pielgrzymki świątecznej. Trudno było jednak wymawiać się od okresowych większych przyjęć proszonych. Tak mnie w końcu zaczęła nużyć atmosfera tych zebrań towarzyskich z jałowymi rozmowami i płaskimi dowcipami, w czym celowali niektórzy księża, że czasem kazałem o pewnej godzinie posyłać po siebie gońca z wezwaniem do jakiegoś nagłego wypadku w szpitalu.[...]. Ostentacyjne zlekceważył tym inteligencję Szczebrzeską, zapyziałą i nieruchliwą intelektualnie, a także układy międzyludzkie, jakie wytwarzają się w każdym małym miasteczku. Wyrobił sobie opinię hulaki, gdy, jak przyznaje w swoich pamiętnikach, podczas jednej nocy karnawałowej potrafił bawić się na kilku zabawach (wiadomo, że nie sam), po czym bezpośrednio przystępował do pracy. Chcąc zawrzeć drugie małżeństwo, w kilka lat po opuszczeniu go w 1922 r. przez pierwszą żonę, a nie mogąc uzyskać z nią rozwodu, przystępuje do kościoła ewangelickiego. Był to szok dla ultrakatolickich mieszkańców Szczebrzeszyna. Żydów traktował na równi z innymi pacjentami, zaskarbiając sobie ich sympatię, w mieście, w którym tylko kilka sklepów było w rękach polskich, a kilkadziesiąt w żydowskich, zdecydowana większość kamienic należała do Żydów, a skup płodów rolnych i ustalanie ich cen (bardzo niskich z powodu braku konkurencji) należał, w promieniu kilkudziesięciu kilometrów, do żydowskich hurtowników. W mieście, w którym chrześcijańska część ludność w znacznej większości głosowała na antysemicką Narodową Demokrację. Stąd plotka, że podobno pochodzi z żydów i naprawdę nazywa się Kluk

5 Smutnym skutkiem tego ostatniego było zdarzenie, już w czasach okupacji niemieckiej, tak opisane przez dra Klukowskiego: Przyszedł dziś do mnie jeden z urzędników pocztowych i pokazał mi przechwycony na poczcie list anonimowy ze Szczebrzeszyna, adresowany do gestapo w Biłgoraju na imię gestapowca Majewskiego. Anonim podpisany literami XY pisany ręcznie niezbyt ortograficznie. Pierwsze oskarżenie jest przeciwko mnie jako rzekomo zadeklarowanemu bolszewikowi m.in. pisze autor, że prowadziłem agitację komunistyczną w Seminarium Nauczycielskim..., że w 1939 roku w czasie pobytu u nas wojsk radzieckich osobiście zjawiłem się w magistracie i ofiarowałem im swoją współpracę. Na zakończenie autor zapewnia, że pochodzę z Żydów i że moje prawdziwe nazwisko jest Kluk" Z jednej strony list ten ubawił mnie z powodu swej bezsensownej treści, zwłaszcza, gdy dowiedziałem się o moim żydowskim pochodzeniu, lecz z drugiej strony jestem pod nieprzyjemnym wrażeniem ludzkiej głupoty i podłości. Potrafił leczyć biednych za darmo, ale i pobierać dość znaczne honoraria, które pozwalały mu żyć na wysokiej stopie. Pisze: W Szczebrzeszynie równolegle ze mną osiadł dr Kozicki [..]. Przez kilka lat byliśmy tu tylko my dwaj i materialnie powodziło się nam bardzo dobrze. Nie mieliśmy konkurencji żydowskiej, bo jakimś dziwnym trafem lekarze żydzi omijali Szczebrzeszyn. Jako jedyny w Szczebrzeszynie kupuje sobie samochód za 14,500 złotych, podczas gdy całoroczny budżet miasta wynosił około złotych. Od Zamościa do Biłgoraja oprócz niego samochód posiadali tylko, hr. Zamoyski, i inż. Waligóra właściciel fabryki kalafonii i terpentyny ALWA. Miało to miejsce w mieście ogarniętym ogromnym bezrobociem i niewyobrażalną dzisiaj biedą. Byłem świadkiem jak spora część mieszkańców całymi rodzinami, przez całe lato, chodziła do oddalonego o kilka kilometrów lasu za Brodzką Górą, aby na plecach przynosić do domu zbierany tam chrust, którego zapas musiał wystarczyć na bieżące potrzeby i całą zimę. Pracy było niewiele i to tylko dla ludzi posiadających jakiś zawód. Naprawdę w wielu domach zapałki dzielono na dwie części, całą zimę jadło się kapuśniak i kartofle, a jako przysmak zacierkę, na przednówku rarytasem był chleb. Sporo moich kolegów w szkole wydłubywało zaprawę murarską z murów i zjadało ją, bo ich organizm upominał się o wapno tak potrzebne do wzrostu młodych kości, a odpowiedniego pożywienia nie mieli. Żeni się dr Klukowski po raz drugi w wieku 46 lat z 22- letnią dziewczyną. Dzisiaj, po kilku dziesięcioleciach, taki związek wywołuje najwyżej wzruszenie ramion. Ale wtedy? Wywołał olbrzymie zgorszenie, uważano go za niemoralny. Na dodatek, ze względu na wiek znajomych i przyjaciół żony, zaczyna doktor prowadzić życie młodzieżowe. Już zaawansowany (wg ówczesnych kryteriów) wiekowo, siwy, niski i korpulentny towarzyszy żonie w grze w siatkówkę. Albo z wysiłkiem stara się dotrzymać kroku na 30 kilometrowej trasie narciarskiej młodej żonie, i młodemu sędziemu. Lekarz i dyrektor szpitala! Ktoś, kto powinien dawać przykład maluczkim! Zgroza! Ile i jakie piękne tematy do plotek w każdym domu--inteligenta i analfabety.

6 Dr. Klukowski w swojej bibliotece fot. Biblioteki KUL Zdecydowana większość mieszkańców Szczebrzeszyna nic nie wiedziała o drugim obliczu dra Klukowskiego. Regionalisty, człowieka oddanego kulturze, w szczególności rozwojowi czytelnictwa, miłośnikowi książki. Współtwórcy muzeum i biblioteki miejskiej w Zamościu, Teki Zamojskiej, i wielu, wielu innych przedsięwzięć kulturalnych i oświatowych. Nawet ci nieliczni, którzy o tym wiedzieli, gorszyli się tym, że organizował wystawy książek, i oprowadzał po nich dzieci. Uważali to za dziwactwo, które nie przystoi poważnemu człowiekowi, lekarzowi, dyrektorowi szpitala. Ludzie na jego stanowisku po pracy zajmują się życiem towarzyskim, brydżem, może i czytaniem książek, ale nie oprowadzaniem dzieci po wystawach. Sam Klukowski o tym pisze: Ucierpiała natomiast bardzo moja opinia jako lekarza... Tak się już ułożyło na prowincji, że jeżeli jakiś lekarz kilka godzin dziennie traci na grę w karty, a przy tym nie gardzi i alkoholem, to nic mu nie szkodzi jako lekarzowi, gdy zaś inny ten sam czas zużywa na jakąś pracę naukową lub studia specjalne, lecz nie lekarskie, to się mówi, że medycyna go nie obchodzi. Dopiero podczas wojny wielkie zaangażowanie dra Klukowskiego w walkę z okupantem, kiedy mieszkańcy Szczebrzeszyna i okolic stali razem z dr Klukowskim w jednym szeregu, przynosi mu szacunek u znacznej części społeczeństwa. Szczególnie tych z pokolenia dwudziestolecia międzywojennego, którzy wykształceni w Seminarium Nauczycielskim i Liceum wyrośli na świadomych, o szerokich poglądach obywateli, umiejących docenić jego patriotyzm i działalność.

7 Jako nieprzeciętny historyk-amator zebrał niezwykły zasób dokumentów obrazujących terror hitlerowski na Zamojszczyźnie, wysiedlanie jej ludności, zagładę Żydów. A także walk oddziałów AK i BCh w jej obronie, w tym zbiór osobistych wspomnień uczestników tych walk, zarówno dowódców jak i zwykłych żołnierzy. Były to relacje pisane na gorąco, a więc stanowiące swoiste dokumenty historyczne. W prowadzonym przez doktora szpitalu leczyło się wielu rannych partyzantów. W jego mieszkaniu służbowym często przebywał ktoś z konspiratorów, odbywały się tam spotkania, a czasem narady dowódców oddziałów partyzanckich. Stąd znajomość licznych uczestników ruchu oporu. Wszystkie zebrane dokumenty i relacje pozwoliły dr Klukowskiemu na zredagowanie i opublikowanie kilku tomów materiałów źródłowych do dziejów i walki Zamojszczyzny, a osobiste przeżycia do prowadzenia dzień po dniu kapitalnego Dziennika z lat okupacji, który stanowi do dzisiaj źródło wiadomości dla zajmujących się historią okupowanej Zamojszczyzny. Część tego dziennika, dotycząca początkowego okresu PRL, stanowi dokument dotąd w Polsce niespotykany. O nasilającym się terrorze stalinowskim, o losach ludzi z okupacyjnego podziemia, o ich walce z nowym wrogiem. Szacunek i uznanie rośnie nie tylko na skutek jego publikacji, ale także dalszego zaangażowania w działalność niepodległościową, która doprowadziła go do czterokrotnego aresztowania przez UB. Pierwszy raz r. zostaje aresztowany wraz z Marianem Książkiem ps. Nieuchwytny, Aleksandrem Łysakiem ps. Młot, i Henrykiem Guzowskim ps. Konar późniejszym księdzem infułatem, kanonikiem gremialnym diecezji Gorzowskiej, i prałatem Jego Świątobliwości Ojca Świętego. Aresztowało ich UB z Tomaszowa Lubelskiego, i tam też zostali osadzeni w więzieniu. Oskarżono ich o wzięcie udziału w zakończeniu kursu podoficerskiego WiN, które odbyło się r. koło Suśca. Dowodem były wykonane przez jakiegoś agenta zdjęcia, na których ich rozpoznano. Na zdjęciach były także inne osoby, np. ks. Franciszek Kapalski kapelan AK i WiN, których UB-owcy z Tomaszowa nie mogli rozpoznać, a nie wpadło im do głowy, aby poprosić o to swoich kolegów z Zamościa. Ponieważ był to czas amnestii przetrzymano ich w areszcie tylko kilka dni z wyjątkiem Henryka Guzowskiego, który przebywał w więzieni dłużej. Miał zresztą poważniejsze zarzuty niż pozostali, ponieważ prowadził tajną drukarnię. Po raz drugi aresztowano doktora r. i osadzono w areszcie UB w Zamościu. Prawdopodobnie chodziło o areszt prewencyjny przed zbliżającym się referendum tzw. 3 x tak. Żona doktora, pani Zofia Klukowska, przebywająca w tym czasie w Warszawie, natychmiast interweniowała u ministra sprawiedliwości Henryka Świątkowskiego. Minister Świątkowski to przedwojenny zamojski adwokat, działacz PPS-owski, dobrze znający doktora z przedwojennej działalności kulturalnej. Interwencja pomogła, doktor został po czterech dniach zwolniony. Niestety trzecie i czwarte aresztowanie doktora zakończyło się już wyrokami. W kwietniu 1950 r. został aresztowany pod zarzutem należenia do tajnej organizacji. Początkowo osadzono go w areszcie UB w Zamościu, a następnie w więzieniu na Zamku w Lublinie. Po roku śledztwa otrzymał wyrok dwu lata więzienia. Zaraz po wyroku zwolniono go, ponieważ odbył już połowę kary. Na stosunkowo łagodniejsze potraktowanie go niż innych zadziałało

8 zapewne i to, że był już znanym historykiem, autorem książek ukazujących gehennę Zamojszczyzny i zagładę żydów, świadkiem w procesie hitlerowskich oprawców. Ostatni raz został zatrzymany w lipcu 1952 r. pod zarzutem, że wiedział a nie powiedział. Chodziło o to, że jego przybrany syn Tadeusz działał od marca do lipca 1952 r. w nielegalnej organizacji niepodległościowej Kraj, a dr Klukowski wiedząc o tym nie powiadomił organów ścigania. Skończyło się to karą dziesięciu lat więzienia, co dla liczącego sześćdziesiąt siedem lat, chorego poważnie na serce doktora, równało się wyrokowi śmierci. I tu dopisało szczęście, gdyż w 1954 r. objęła go amnestia. Dla Tadeusza zaś skończyło się wyrokiem śmierci wykonanym roku. (Patrz--Wspomnienia: Tadeusz Klukowski) W czasie pobytu w wiezieniu na Zamku Lubelskim, po aresztowaniu w 1950 r., i związanymi z tym przeżyciami, oraz dzięki współwięźniowi, prof. Czummie z KUL, dr Klukowski zaczął odzyskiwać wiarę. Po zwolnieniu w 1954 r. z więzienia we Wronkach postanowił powrócić do kościoła Rzymskokatolickiego. Przygotowywał się do tego aktu z księdzem wyznaczonym przez lubelskiego biskupa. Najwięcej zawdzięcza jednak przyjacielskim rozmowom, czy wręcz naukom byłego współpracownika z BiP, księdza Henryka Guzowskiego ps. Konar, aresztowanego wraz z Klukowskim r. Był z nim daleko mniej skrępowany w rozmowach o wierze, kościele, sakramentach świętych niż z księdzem wyznaczonym przez biskupa. Ksiądz Guzowski szczegółowo opisał (opis w posiadaniu autora) ten proces odzyskiwania wiary przez dr Klukowskiego. Zmarł dr. Klukowski w listopadzie 1959 r.--przyczyną był rak prostaty. Na pogrzebie, który odbył się w asyście duchowieństwa uroczyście ogłoszono fakt jego powrotu do kościoła rzymskokatolickiego. Dzisiejsze społeczeństwo Szczebrzeszyna prawie nic nie wie o tym, jaki był dr Klukowski w oczach ówczesnych współmieszkańców. Zna za to, i słusznie jest dumne z jego osiągnięć. A także, z perspektywy dzisiejszego czasu, zupełnie inaczej oceniałoby jego zachowania niż ich ojcowie i dziadowie. I tylko żal, że dzisiejsza młodzież i średnie pokolenie mieszkańców Szczebrzeszyna nie wie jak naprawdę wyglądał doktor Zygmunt Klukowski. Pomnik, który tam się znajduje nie przypomina w niczym tego dra Klukowskiego, jakiego przez kilkadziesiąt lat oglądali ich przodkowie. Przedstawia starego, chudego, schorowanego człowieka, jakim znał go autor pomnika.

Doktor Zygmunt Klukowski

Doktor Zygmunt Klukowski 1 Romuald Kołodziejczyk Doktor Zygmunt Klukowski Fot. Biblioteka KUL Dr Zygmunt Klukowski W latach 1945-47 byłem drużynowym drużyny harcerskiej przy Gimnazjum i Liceum w Szczebrzeszynie. Moim przybocznym

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

Igor Siódmiak. Moim wychowawcą był Pan Łukasz Kwiatkowski. Lekcji w-f uczył mnie Pan Jacek Lesiuk, więc chętnie uczęszczałem na te lekcje.

Igor Siódmiak. Moim wychowawcą był Pan Łukasz Kwiatkowski. Lekcji w-f uczył mnie Pan Jacek Lesiuk, więc chętnie uczęszczałem na te lekcje. Igor Siódmiak Jak wspominasz szkołę? Szkołę wspominam bardzo dobrze, miałem bardzo zgraną klasę. Panowała w niej bardzo miłą atmosfera. Z nauczycielami zawsze można było porozmawiać. Kto był Twoim wychowawcą?

Bardziej szczegółowo

O NAŚLADOWANIU CHRYSTUSA

O NAŚLADOWANIU CHRYSTUSA O NAŚLADOWANIU CHRYSTUSA Tomasz a Kempis Przekład Jan Ożóg SJ Wydawnictwo WAM Księża Jezuici Kraków 2014 Wprowadzenie Z książeczką Tomasza a Kempis O naśladowaniu Chrystusa po raz pierwszy spotkałem się

Bardziej szczegółowo

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Jako mała dziewczynka miałam wiele marzeń. Chciałam pomagać innym ludziom. Szczególnie starzy, samotni

Bardziej szczegółowo

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Na świecie żyło wielu ludzi, których losy uznano za bardzo ciekawe i zamieszczono w pięknie wydanych książkach. Zdarzało się też to w gminie Trzebina, gdzie

Bardziej szczegółowo

Instytut Pamięci Narodowej - Poznań

Instytut Pamięci Narodowej - Poznań Instytut Pamięci Narodowej - Poznań Źródło: http://poznan.ipn.gov.pl/pl7/edukacja/edukacja-poznan/spotkania-z-historia/37700,90-urodziny-pulkownika-jana-gorski ego-poznan-18-kwietnia-2012.html Wygenerowano:

Bardziej szczegółowo

Warszawa, styczeń 2012 BS/8/2012 ROLA DZIADKÓW W NASZYM ŻYCIU

Warszawa, styczeń 2012 BS/8/2012 ROLA DZIADKÓW W NASZYM ŻYCIU Warszawa, styczeń 2012 BS/8/2012 ROLA DZIADKÓW W NASZYM ŻYCIU Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 13 stycznia 2011 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul. Żurawia

Bardziej szczegółowo

Dzięki ćwiczeniom z panią Suzuki w szkole Hagukumi oraz z moją mamą nauczyłem się komunikować za pomocą pisma. Teraz umiem nawet pisać na komputerze.

Dzięki ćwiczeniom z panią Suzuki w szkole Hagukumi oraz z moją mamą nauczyłem się komunikować za pomocą pisma. Teraz umiem nawet pisać na komputerze. Przedmowa Kiedy byłem mały, nawet nie wiedziałem, że jestem dzieckiem specjalnej troski. Jak się o tym dowiedziałem? Ludzie powiedzieli mi, że jestem inny niż wszyscy i że to jest problem. To była prawda.

Bardziej szczegółowo

Skrajne ubóstwo. 2717 rodzin włączonych do projektu. 33% z nich to rodziny dotknięte chorobą. żyje w skrajnym ubóstwie. bądź niepełnosprawnością.

Skrajne ubóstwo. 2717 rodzin włączonych do projektu. 33% z nich to rodziny dotknięte chorobą. żyje w skrajnym ubóstwie. bądź niepełnosprawnością. Skrajne ubóstwo 2717 rodzin włączonych do projektu żyje w skrajnym ubóstwie. 33% z nich to rodziny dotknięte chorobą bądź niepełnosprawnością. tyle, co na papierosy 66% rodzin włączonych do Paczki w 2013

Bardziej szczegółowo

Umiłowani, jeśli Bóg tak nas umiłował, to i my winniśmy się wzajemnie miłować. (1 J 4,11) Droga Uczennico! Drogi Uczniu!

Umiłowani, jeśli Bóg tak nas umiłował, to i my winniśmy się wzajemnie miłować. (1 J 4,11) Droga Uczennico! Drogi Uczniu! Droga Uczennico! Drogi Uczniu! Jesteś już uczniem i właśnie rozpoczynasz swoją przygodę ze szkołą. Poznajesz nowe koleżanki i nowych kolegów. Tworzysz razem z nimi grupę klasową i katechetyczną. Podczas

Bardziej szczegółowo

Dom Ani Mój dom znajduje się w niewielkiej wsi 20km od Ostródy. Dla mnie jest miejscem niezwykłym, chyba najwspanialszym na świecie. To z nim wiążą się moje przeżycia z dzieciństwa, gdyż mieszkam tu od

Bardziej szczegółowo

CZYTANIE B1/B2 W małym europejskim domku (wersja dla studenta) Wywiad z Moniką Richardson ( Świat kobiety nr????, rozmawia Monika Gołąb)

CZYTANIE B1/B2 W małym europejskim domku (wersja dla studenta) Wywiad z Moniką Richardson ( Świat kobiety nr????, rozmawia Monika Gołąb) CZYTANIE B1/B2 W małym europejskim domku (wersja dla studenta) Wywiad z Moniką Richardson ( Świat kobiety nr????, rozmawia Monika Gołąb) Proszę przeczytać tekst, a następnie zrobić zadania: Dziennikarka.

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA NA TEMAT SONDAŻY BS/55/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA NA TEMAT SONDAŻY BS/55/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia polski-polski

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia polski-polski Życzenia : Ślub Gratulujemy! Życzymy Wam wszystkiego, co najlepsze! Gratulujemy! Życzymy Wam wszystkiego, co najlepsze! młodej parze Gratulacje i najlepsze życzenia w dniu ślubu! Gratulacje i najlepsze

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

mgr inż. Andrzej Kursa www.aferyprawa.com Zakład Karny : 01.06.2007 33-100 Tarnów, ul. Konarskiego 2

mgr inż. Andrzej Kursa www.aferyprawa.com Zakład Karny : 01.06.2007 33-100 Tarnów, ul. Konarskiego 2 mgr inż. Andrzej Kursa www.aferyprawa.com Zakład Karny : 01.06.2007 33-100 Tarnów, ul. Konarskiego 2 Sygn. IV RNsm 247/07 Sąd Rejonowy - Wydział IV Rodzinny i Nieletnich Termin: 13.06.2007 43-300 Bielsko-Biała,

Bardziej szczegółowo

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia chiński-polski

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia chiński-polski Życzenia : Ślub 祝 贺, 愿 你 们 幸 福 快 乐, 天 长 地 久 Gratulujemy! Życzymy Wam wszystkiego, co najlepsze! młodej parze 致 以 我 对 你 们 婚 姻 真 诚 的 祝 福 Gratulacje i najlepsze życzenia w dniu ślubu! młodej parze 恭 喜 喜 结

Bardziej szczegółowo

Jan Draheim, burmistrz Gębic w latach 1919 1932

Jan Draheim, burmistrz Gębic w latach 1919 1932 Jan Draheim, burmistrz Gębic w latach 1919 1932 Jan Draheim urodził się 21 czerwca 1873 r. w Kamionku jako jedno z siedmiorga dzieci Szczepana i Pelagii (z Krugerów) Draheimów. Dnia 16 kwietnia 1884 r.,

Bardziej szczegółowo

Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego

Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego Zebranie informacji na temat migrantów z danego obszaru stanowi poważny problem, gdyż ich nieobecność zazwyczaj wiąże się z niemożliwością przeprowadzenia

Bardziej szczegółowo

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!!

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! 1 1. Podaj imię i nazwisko burmistrza Gostynia i starosty Powiatu Gostyńskiego.

Bardziej szczegółowo

Czyli w co bawili się nasi rodzice i dziadkowie

Czyli w co bawili się nasi rodzice i dziadkowie Czyli w co bawili się nasi rodzice i dziadkowie Ta gra polegała na tym że rysowało się trasę wyścigu i trzeba było pstrykać kapslami tak, by dotrzeć do mety. Ten, kto był najszybciej na mecie ten wygrywał.

Bardziej szczegółowo

AUDIO / VIDEO (A 2 / B1 ) (wersja dla studenta) ROZMOWY PANI DOMU ROBERT KUDELSKI ( Pani domu, nr )

AUDIO / VIDEO (A 2 / B1 ) (wersja dla studenta) ROZMOWY PANI DOMU ROBERT KUDELSKI ( Pani domu, nr ) AUDIO / VIDEO (A 2 / B1 ) (wersja dla studenta) ROZMOWY PANI DOMU ROBERT KUDELSKI ( Pani domu, nr 4-5 2009) Ten popularny aktor nie lubi udzielać wywiadów. Dla nas jednak zrobił wyjątek. Beata Rayzacher:

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań o Janie Pawle II

Zestaw pytań o Janie Pawle II Zestaw pytań o Janie Pawle II 1. Jakie wydarzenie miało miejsce 18.02.1941r? 2. Dokąd Karol Wojtyła przeprowadził się wraz z ojcem w sierpniu 1938 r? 3. Jak miała na imię matka Ojca Św.? 4. Kiedy został

Bardziej szczegółowo

Na krawędzi pamięci rzecz o zagładzie kutnowskich Żydów

Na krawędzi pamięci rzecz o zagładzie kutnowskich Żydów Patronat Honorowy: Na krawędzi pamięci rzecz o zagładzie kutnowskich Żydów Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Kutnowskiej zaprasza na obchody, upamiętniające 75. rocznicę utworzenia przez Niemców w Kutnie, getta

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolski Konkurs Aktywny zuch, harcerz i uczeń w szkole II edycja r r. KARTA PRACY nr 2b

Ogólnopolski Konkurs Aktywny zuch, harcerz i uczeń w szkole II edycja r r. KARTA PRACY nr 2b Ogólnopolski Konkurs Aktywny zuch, harcerz i uczeń w szkole II edycja 19.01. 2016 r. - 19.06. 2016 r. KARTA PRACY nr 2b ZADANIE 2 - Mapa pamięci o miejscach i bohaterach stworzenie mapki z zaznaczeniem

Bardziej szczegółowo

Krystyna Siedlecka. z domu. Cichocka

Krystyna Siedlecka. z domu. Cichocka Krystyna Siedlecka z domu Cichocka Krystyna Cichocka Jedyna córka Marianny i Bolesława Cichockich, urodziła się 25 X 1933 r. w Warszawie. 5-letnia Krysia 3 4-letnia Krysia 4 Dzieciństwo Do września 1944

Bardziej szczegółowo

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!!

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W dniu 30-04-2010 roku przeprowadziłem wywiad z moim opą -tak nazywam swojego holenderskiego dziadka, na bardzo polski temat-solidarność. Ten dzień jest może najlepszy

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolski Konkurs Aktywny zuch, harcerz i uczeń w szkole II edycja r r.

Ogólnopolski Konkurs Aktywny zuch, harcerz i uczeń w szkole II edycja r r. Klasa 2A Ogólnopolski Konkurs Aktywny zuch, harcerz i uczeń w szkole II edycja 19.01. 2016 r. - 19.06. 2016 r. KARTA PRACY 2a ZADANIE 2 - Mapa pamięci o miejscach i bohaterach stworzenie mapki z zaznaczeniem

Bardziej szczegółowo

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Nasze zajęcia w ramach Szkoły Dialogu odbyły się 27 i 28 kwietnia oraz 26 i 27 maja. Nauczyły nas one sporo

Bardziej szczegółowo

Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia

Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia WSPOMNIENIA Z LAT 70 NA PODSTAWIE KRONIK SZKOLNYCH. W ramach Internetowego Projektu Zbieramy Wspomnienia pomiędzy końcem jednych, a początkiem drugich zajęć wybrałam

Bardziej szczegółowo

Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia

Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia Co to są prawa?....3 Co to jest dobro dziecka?....4 Co to jest ochrona przed dyskryminacją?....5 Co to jest ochrona?....6 Co to jest sąd?...7 Co to jest

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE AKCJI DRUGIE ŻYCIE

PODSUMOWANIE AKCJI DRUGIE ŻYCIE PODSUMOWANIE AKCJI DRUGIE ŻYCIE I LO IM. KAROLA MARCINKOWSKIEGO W POZNANIU KLASA MEDICUS-2 Wychowawca klasy: mgr Renata Mikołajczyk-Szwaczkowska POZNAŃ 2013/2014 25 października 2013r. - w naszej szkole

Bardziej szczegółowo

Harcerski Krąg Seniorów i Starszyzny im. Szarych Szeregów w Piastowie, ul. 11- listopada 8

Harcerski Krąg Seniorów i Starszyzny im. Szarych Szeregów w Piastowie, ul. 11- listopada 8 Harcerski Krąg Seniorów i Starszyzny im. Szarych Szeregów w Piastowie, ul. 11- listopada 8 W roku 1973-im rozpoczęła się w Piastowie działalność Klubu Seniorów Harcerzy i Pożarników, od 1983-go roku po

Bardziej szczegółowo

Alwernia. Moja Mała Ojczyzna. Opracowała: Karolina Hojowska

Alwernia. Moja Mała Ojczyzna. Opracowała: Karolina Hojowska Alwernia Moja Mała Ojczyzna Opracowała: Karolina Hojowska Nazywam się Karolina Hojowska, mam trzynaście lat i mieszkam w Alwerni. Tutaj też chodzę do Szkoły Podstawowej, jestem uczennicą klasy szóstej.

Bardziej szczegółowo

Historia Szkoły Podstawowej nr 6 im. Juliusza Słowackiego w Sosnowcu

Historia Szkoły Podstawowej nr 6 im. Juliusza Słowackiego w Sosnowcu Historia Szkoły Podstawowej nr 6 im. Juliusza Słowackiego w Sosnowcu Szkoła Podstawowa nr 6 im. Juliusza Słowackiego w Sosnowcu swoją obecną siedzibę przy ul. Wawel 13 zajmuje od 1924 roku. Fragment internetowego

Bardziej szczegółowo

Szkoła tolerancji Janusza Korczaka

Szkoła tolerancji Janusza Korczaka Szkoła tolerancji Janusza Korczaka Warszawa, 2012 data Szkoła tolerancji Zajęcia na kanwie utworów literackich Janusza Korczaka. W warsztatach kładziemy nacisk na rozwój umiejętności współpracy i dialogu,

Bardziej szczegółowo

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Dał Polsce wolność, granice, moc i szacunek. Warsztaty historyczne KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Śladami Józefa Piłsudskiego Część 2: DAŁ POLSCE WOLNOŚĆ, GRANICE, MOC SZACUNEK Podczas studiów Józef zaangażował

Bardziej szczegółowo

Jarosławiu, w murach którego mieści się obecnie I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Jarosławiu.

Jarosławiu, w murach którego mieści się obecnie I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Jarosławiu. Kazimierz Józef Michalski, syn Michała i Aleksandry ze Stelmachniewiczów, urodził się 29 lutego 1908 r. w Sieniawie. Tam uczęszczał do Szkoły Powszechnej i tam spędził lata dzieciństwa. Następnie ukończył

Bardziej szczegółowo

Ilustracja 41. Dowód osobisty. Ilustracja 42

Ilustracja 41. Dowód osobisty. Ilustracja 42 Rozdział 3 Mierniczy Przysięgły W półtora miesiąca po zwolnieniu z Wojska, Leopold Kleofas Paszkowski zatrudnił się w Okręgowym Urzędzie Ziemskim w Łucku, jako starszy geometra. Angaż Leopolda Kleofasa

Bardziej szczegółowo

KSIĄŻECZKA ZUCHA SPRAWNEGO. 21 Gromada Zuchowa Misie Patysie. Opracowała: pwd. Aleksandra Nowak

KSIĄŻECZKA ZUCHA SPRAWNEGO. 21 Gromada Zuchowa Misie Patysie. Opracowała: pwd. Aleksandra Nowak KSIĄŻECZKA ZUCHA SPRAWNEGO 21 Gromada Zuchowa Misie Patysie Opracowała: pwd. Aleksandra Nowak JA W przyszłości chciałabym być, opowiedziałam o tym na zbiórce. Nazywam się W wolnym czasie lubię Urodziny

Bardziej szczegółowo

Twoje prawa obywatelskie

Twoje prawa obywatelskie Twoje prawa obywatelskie Dostęp do praw i sprawiedliwości dla osób z niepełnosprawnością intelektualną Inclusion Europe Raport Austria Anglia Belgia Bułgaria Chorwacja Cypr Czechy Dania Estonia Finlandia

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014

Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014 Imię i nazwisko Klasa III Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014 Zestaw humanistyczny Kurs fotografii Instrukcja dla ucznia 1. Wpisz swoje imię i nazwisko oraz klasę. 2. Bardzo uważnie czytaj tekst

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SŁUCHANIE I PISANIE (A2) Oto opinie kilku osób na temat polityki i obecnej sytuacji politycznej:

POLITYKA SŁUCHANIE I PISANIE (A2) Oto opinie kilku osób na temat polityki i obecnej sytuacji politycznej: POLITYKA SŁUCHANIE I PISANIE (A2) Oto opinie kilku osób na temat polityki i obecnej sytuacji politycznej: Ania (23 l.) Gdybym tylko mogła, nie słuchałabym wiadomości o polityce. Nie interesuje mnie to

Bardziej szczegółowo

Lech Wierusz spaceruje obok basenu w sanatorium.

Lech Wierusz spaceruje obok basenu w sanatorium. Lech Wierusz Urodził się 18 kwietnia 1917 roku w Dolsku, koło Śremu. Ojciec Antoni był lekarzem, mama była nauczycielką. Naukę szkolną rozpoczął w Poznaniu. Lubił język polski, historię, biologię i majsterkowanie.

Bardziej szczegółowo

Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej al. Szucha 25 00-918 Warszawa

Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej al. Szucha 25 00-918 Warszawa RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich RPO - 725408 - I/13/NC 00-090 Warszawa Tel. centr. 0-22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 0-22 827 64 53 Pani Krystyna Szumilas Minister Edukacji Narodowej

Bardziej szczegółowo

Historia szkoły w Jerzykowie

Historia szkoły w Jerzykowie Historia szkoły w Jerzykowie Szkoła w Jerzykowie została zbudowana w roku 1905. Nauka rozpoczęł ęła się 22 sierpnia 1905 roku. Pierwszym nauczycielem był Niemiec ewangelik Scholz, który przybył tu z Pruszewca.

Bardziej szczegółowo

Są rodziny, w których życie kwitnie.

Są rodziny, w których życie kwitnie. Są rodziny, w których życie kwitnie. Są rodziny, w których jest źle. Czy Twój dom jest spokojnym miejscem? Czy masz dokąd wracad? Czy czujesz się w domu bezpiecznie? Jeśli tak, to gratuluję. Niektóre dzieci

Bardziej szczegółowo

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Pałac na Wyspie Pałac Myślewicki Biały Domek Stara Pomarańczarnia Podchorążówka Stara Kordegarda Amfiteatr Stajnie i wozownie Wejścia do Łazienek Królewskich 2 3 O CO TU CHODZI? Kto

Bardziej szczegółowo

Zamość Rotunda Muzeum Martyrologii Zamojszczyzny

Zamość Rotunda Muzeum Martyrologii Zamojszczyzny Zamość Historia Miejsce upamiętnienia zbrodni niemieckich w dawnej działobitni twierdzy zamojskiej, zwanej Rotundą, przy ul. Męczenników Rotundy [na lewo za Bramą Szczebrzeską [ul. Szczebrzeska]. Po kampanii

Bardziej szczegółowo

I./2. Dokumenty ( sensu stricto) dotyczące relatora ----- "I./3. Inne materiały dokumentacyjne dotyczące relatora

I./2. Dokumenty ( sensu stricto) dotyczące relatora ----- I./3. Inne materiały dokumentacyjne dotyczące relatora 1 I./l. Relacja ^ /I I./2. Dokumenty ( sensu stricto) dotyczące relatora ----- "I./3. Inne materiały dokumentacyjne dotyczące relatora "II. Materiały uzupełniające relację III./l. Materiały dotyczące rodziny

Bardziej szczegółowo

W numerze: - 80 lat biłgorajskiego szpitala - 50-lecie SM Łada - Wreszcie nowa hala sportowa

W numerze: - 80 lat biłgorajskiego szpitala - 50-lecie SM Łada - Wreszcie nowa hala sportowa W numerze: - 80 lat biłgorajskiego szpitala - 50-lecie SM Łada - Wreszcie nowa hala sportowa Pierwszy budynek Szpitala Powiatowego wł. fot. A. Burlewicz Oddział dziecięcy i oddział zakaźny Szpitala Powiatowego

Bardziej szczegółowo

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM KATARZYNA ŻYCIEBOSOWSKA POPICIU WYDAWNICTWO WAM Zamiast wstępu Za każdym razem, kiedy zaczynasz pić, czuję się oszukana i porzucona. Na początku Twoich ciągów alkoholowych jestem na Ciebie wściekła o to,

Bardziej szczegółowo

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wstęp......6 Rozdział I: Co wpływa na to, jakim jesteś ojcem?...... 8 Twoje korzenie......8 Stereotypy.... 10 1. Dziecku do prawidłowego rozwoju wystarczy matka.... 11 2. Wychowanie to

Bardziej szczegółowo

Wydanie specjalne gazetki szkolnej Na szóstkę. z okazji. Ogólnopolskiego Dnia Praw Dziecka. obchodzonego 20 listopada

Wydanie specjalne gazetki szkolnej Na szóstkę. z okazji. Ogólnopolskiego Dnia Praw Dziecka. obchodzonego 20 listopada Wydanie specjalne gazetki szkolnej Na szóstkę z okazji Ogólnopolskiego Dnia Praw Dziecka obchodzonego 20 listopada Chcesz dowiedzieć się, jakie masz prawa i obowiązki?! A do tego wygrać nagrodę? Nic prostszego!

Bardziej szczegółowo

Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, ps. Stary Doktor lub pan doktor (ur. 22 lipca 1878 w Warszawie, zm. około 6 sierpnia 1942 w komorze

Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, ps. Stary Doktor lub pan doktor (ur. 22 lipca 1878 w Warszawie, zm. około 6 sierpnia 1942 w komorze Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, ps. Stary Doktor lub pan doktor (ur. 22 lipca 1878 w Warszawie, zm. około 6 sierpnia 1942 w komorze gazowej obozu zagłady w Treblince) polski pedagog, publicysta,

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

Auschwitz historia, pamięć i edukacja Nauczanie o Holokauście w autentycznym miejscu pamięci

Auschwitz historia, pamięć i edukacja Nauczanie o Holokauście w autentycznym miejscu pamięci DZIEŃ PIERWSZY Auschwitz historia, pamięć i edukacja Nauczanie o Holokauście w autentycznym miejscu pamięci Europejskie seminarium dla nauczycieli Kraków Auschwitz-Birkenau 7-13 października 2007 Niedziela,

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca.

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca. Sposób na wszystkie kłopoty Marcin wracał ze szkoły w bardzo złym humorze. Wprawdzie wyjątkowo skończył dziś lekcje trochę wcześniej niż zwykle, ale klasówka z matematyki nie poszła mu najlepiej, a rano

Bardziej szczegółowo

Młodzież 2010. Plany, dążenia i aspiracje Materialne warunki życia i dostęp do technologii informacyjnej Znajomości języków obcych

Młodzież 2010. Plany, dążenia i aspiracje Materialne warunki życia i dostęp do technologii informacyjnej Znajomości języków obcych Młodzież 2010 Plany, dążenia i aspiracje Materialne warunki życia i dostęp do technologii informacyjnej Znajomości języków obcych Barbara Badora, CBOS PLANY, DĄŻD ĄŻENIA I ASPIRACJE ŻYCIOWE MŁODZIEM ODZIEŻY

Bardziej szczegółowo

Ksiądz Stefan Sawecki, inne parafie i nie tylko 1

Ksiądz Stefan Sawecki, inne parafie i nie tylko 1 Ksiądz Stefan Sawecki, inne parafie i nie tylko 1 Zdjęcie 1 Rok 1943, 12 sierpnia. Sosnowiec. Wanda i Jerzy przesyłają swoje podobizny kochanemu Stefankowi. 2 Ksiądz Stefan Sawecki, inne parafie i nie

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS HUMANISTYCZNY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POZNAŃ 2011/2012 ETAP REJONOWY

WOJEWÓDZKI KONKURS HUMANISTYCZNY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POZNAŃ 2011/2012 ETAP REJONOWY KOD UCZNIA: Drogi Uczestniku! WOJEWÓDZKI KONKURS HUMANISTYCZNY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POZNAŃ 2011/2012 ETAP REJONOWY Dialog to budowanie wzajemności ks. prof. Józef Tischner Test zawiera pytania z kilku

Bardziej szczegółowo

Kim jest autor niezwykłej kolekcji zdjęć. Zawodowcem?

Kim jest autor niezwykłej kolekcji zdjęć. Zawodowcem? Kim jest autor niezwykłej kolekcji zdjęć. Zawodowcem? Paweł P. Reszka 13.06.2012, aktualizacja: 13.06.2012 19:07 Jedno ze zdjęć znalezionych przy Rynek 4 Kolekcję zdjęć znaleziono na strychu kamienicy

Bardziej szczegółowo

Stanisława Grabska

Stanisława Grabska Pierwsza Dama polskiej teologii Stanisława Grabska 1922-2008 Najbliżsi Stanisławy Stanisława Grabska urodziła się 20 marca 1922 we Lwowie w polskiej rodzinie patriotycznej o wielkim potencjale intelektualnym

Bardziej szczegółowo

M Ą D R O Ś Ć N O C Y

M Ą D R O Ś Ć N O C Y K H E N C Z E N T H R A N G U R I N P O C Z E A SONG FOR T H E K I NG Od pewnego czasu Gampopa miewał wiele dziwnych i żywych snów. Udał się więc do Milarepy po radę. Ten odpowiedział mu: Jesteś wielkim

Bardziej szczegółowo

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD K A T A R Z Y N A O R K I S Z S T O W A R Z Y S Z E N I E N A R Z E C Z D Z I E C I Z N A D P O B U D L I W O Ś C I Ą P S Y C H O R U C H O W Ą Moment narodzenia

Bardziej szczegółowo

JANUSZ KORCZAK- CZŁOWIEK, KTÓRY KOCHAŁ DZIECI

JANUSZ KORCZAK- CZŁOWIEK, KTÓRY KOCHAŁ DZIECI JANUSZ KORCZAK- CZŁOWIEK, KTÓRY KOCHAŁ DZIECI CELE PROJEKTU: przybliżenie uczniom sylwetki Janusza Korczaka, zapoznanie z jego nowatorskimi poglądami na wychowanie dzieci; uświadomienie dzieciom posiadania

Bardziej szczegółowo

Raport z badań preferencji licealistów

Raport z badań preferencji licealistów Raport z badań preferencji licealistów Uniwersytet Jagielloński 2011 Raport 2011 1 Szanowni Państwo, definiując misję naszej uczelni napisaliśmy, że Zadaniem Uniwersytetu było i jest wytyczanie nowych

Bardziej szczegółowo

WIELE JEST SERC, KTÓRE CZEKAJĄ NA EWANGELIĘ. Kolęda 2013/2014 Materiały dla koordynatorów

WIELE JEST SERC, KTÓRE CZEKAJĄ NA EWANGELIĘ. Kolęda 2013/2014 Materiały dla koordynatorów WIELE JEST SERC, KTÓRE CZEKAJĄ NA EWANGELIĘ Kolęda 2013/2014 Materiały dla koordynatorów ale, to już było W roku wiary, idąc za Matką Bożą Loretańską peregrynującą po Diecezji Warszawsko-Praskiej byliśmy

Bardziej szczegółowo

Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN

Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Źródło: http://pamiec.pl/pa/kalendarium-1/14061,2-sierpnia-1940-roku-sformowano-slynny-polski-dywizjon-mysliwski-303-sluzacy-w -n.html Wygenerowano: Piątek, 2 września

Bardziej szczegółowo

od 2011 roku, dzień 1 marca został ustanowiony świętem państwowym, poświęconym żołnierzom zbrojnego podziemia antykomunistycznego.

od 2011 roku, dzień 1 marca został ustanowiony świętem państwowym, poświęconym żołnierzom zbrojnego podziemia antykomunistycznego. od 2011 roku, dzień 1 marca został ustanowiony świętem państwowym, poświęconym żołnierzom zbrojnego podziemia antykomunistycznego. Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych jest obchodzony corocznie jest

Bardziej szczegółowo

MÓJ SZKOLNY KOLEGA Z AFRYKI. Możemy być dumni z naszych poczynań i zaangażowania w akcję niesienia pomocy dzieciom z Zambii.

MÓJ SZKOLNY KOLEGA Z AFRYKI. Możemy być dumni z naszych poczynań i zaangażowania w akcję niesienia pomocy dzieciom z Zambii. MÓJ SZKOLNY KOLEGA Z AFRYKI Możemy być dumni z naszych poczynań i zaangażowania w akcję niesienia pomocy dzieciom z Zambii. Współzawodniczymy w czynieniu dobra! 12 czerwca do naszej szkoły zawitała siostra

Bardziej szczegółowo

ŚWIĘTYMI BĄDŹCIE. MATKA ZOFIA CZESKA

ŚWIĘTYMI BĄDŹCIE. MATKA ZOFIA CZESKA s. M. Renata Pawlak, prezentka s. M. Aurelia Patrzyk, prezentka ŚWIĘTYMI BĄDŹCIE. MATKA ZOFIA CZESKA wiek: klasy IV - VI czas: 45 minut cele ogólne: dydaktyczny: zapoznanie z osobą Sł. B. Zofii Czeskiej

Bardziej szczegółowo

Andrzej Olaszek. Piastowski Słownik Biograficzny

Andrzej Olaszek. Piastowski Słownik Biograficzny Andrzej Olaszek Piastowski Słownik Biograficzny Mieszkaniec Piastowa od urodzenia. Aktywny działacz harcerstwa w Piastowie. Działacz Koła Seniorów przy Harcerskiej Izbie Pamięci. Współtwórca Harcerskiej

Bardziej szczegółowo

lekarz, pedagog, pisarz, publicysta, działacz społeczny pochodzenia żydowskiego.

lekarz, pedagog, pisarz, publicysta, działacz społeczny pochodzenia żydowskiego. JANUSZ KORCZAK Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, znany też jako: Stary Doktor lub Pan doktor padoktor (ur. 22 lipca 1878 lub 1879 w Warszawie, zm. 5 sierpnia lub 6 sierpnia 1942 w Treblince)

Bardziej szczegółowo

Anita Leszczyńska KONSPEKT LEKCJI WYCHOWAWCZEJ KLASA V TEMAT: GRZECZNOŚĆ NIE JEST NAUKĄ ŁATWĄ ANI MAŁĄ.

Anita Leszczyńska KONSPEKT LEKCJI WYCHOWAWCZEJ KLASA V TEMAT: GRZECZNOŚĆ NIE JEST NAUKĄ ŁATWĄ ANI MAŁĄ. Anita Leszczyńska KONSPEKT LEKCJI WYCHOWAWCZEJ KLASA V TEMAT: GRZECZNOŚĆ NIE JEST NAUKĄ ŁATWĄ ANI MAŁĄ. REALIZOWANE ZAGADNIENIA PROGRAMU WYCHOWAWCZEGO SZKOŁY: - realizacja szkolnego programu profilaktyki:

Bardziej szczegółowo

Temat: Sakrament chrztu świętego

Temat: Sakrament chrztu świętego Temat: Sakrament chrztu świętego UWAGA! Do spotkania należy przygotować obrzędy chrztu świętego (powinny być dostępne w zakrystii) oraz w miarę możliwości drugą część spotkania przeprowadzić w kościele

Bardziej szczegółowo

Anna Kraszewska ( nauczyciel religii) Katarzyna Nurkowska ( nauczyciel języka polskiego) Publiczne Gimnazjum nr 5 w Białymstoku SCENARIUSZ JASEŁEK

Anna Kraszewska ( nauczyciel religii) Katarzyna Nurkowska ( nauczyciel języka polskiego) Publiczne Gimnazjum nr 5 w Białymstoku SCENARIUSZ JASEŁEK Anna Kraszewska ( nauczyciel religii) Katarzyna Nurkowska ( nauczyciel języka polskiego) Publiczne Gimnazjum nr 5 w Białymstoku SCENARIUSZ JASEŁEK Czas wydarzeń : 24 grudnia Występują : Mama Tata Dzieci

Bardziej szczegółowo

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek Historia życia kapłana. Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 1 Historia życia kapłana Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 26.10.1934 19.11.2008 (praca w trakcie opracowywania) Część III Renata Kulik, Henryk Kulik

Bardziej szczegółowo

Ignacy Domeyko. Obywatel Świata

Ignacy Domeyko. Obywatel Świata Ignacy Domeyko Obywatel Świata Czasy młodości Ignacy Domeyko urodził się 31 lipca 1802 w Niedźwiadce na terenie dzisiejszej Białorusi. Od najmłodszych lat interesował się naukami ścisłymi, a w szczególności

Bardziej szczegółowo

Kielce, Drogi Mikołaju!

Kielce, Drogi Mikołaju! I miejsce Drogi Mikołaju! Kielce, 02.12.2014 Mam na imię Karolina, jestem uczennicą klasy 5b Szkoły Podstawowej nr 15 w Kielcach. Uczę się dobrze. Zbliża się 6 grudnia. Tak jak każde dziecko, marzę o tym,

Bardziej szczegółowo

Plan pracy godzin wychowawczych w klasie V

Plan pracy godzin wychowawczych w klasie V Plan pracy godzin wychowawczych w klasie V Tematy i zagadnienia (cele) Korelacja ze ścieżką edukacyjną Metody i środki realizacji Osiągnięcia ucznia (realizacja celów) 1. Jak być dobrym zespołem? zasady

Bardziej szczegółowo

HOLOCAUST SIEDLECKICH ŻYDÓW

HOLOCAUST SIEDLECKICH ŻYDÓW HOLOCAUST SIEDLECKICH ŻYDÓW Żydzi osiedlili się w Siedlcach w połowie XVI wieku. Początkowo zajmowali się karczmarstwem, a później także rzemiosłami i kupiectwem. W roku 1794 została wybudowana żydowska

Bardziej szczegółowo

Materiały nadesłane przez szkoły biorące udział w programie edukacyjnym Przywróćmy Pamięć 2005/2006

Materiały nadesłane przez szkoły biorące udział w programie edukacyjnym Przywróćmy Pamięć 2005/2006 Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 1 w Chełmie PROJEKT: Cały świat to jeden wielki Chełm Realizacja projektu Cały świat to jeden wielki Chełm - marzec 2006 Mamy za sobą kolejny etap realizacji projektu.

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ANKIETY: JA I SZKOŁA - Ankieta dla uczniów

ANALIZA ANKIETY: JA I SZKOŁA - Ankieta dla uczniów ANALIZA ANKIETY: JA I SZKOŁA - Ankieta dla uczniów Ankieta przeprowadzona wśród uczniów klas IV V w Szkole Podstawowej nr 79. Jej celem zbadanie atmosfery panującej wśród uczniów w szkole, korelacji nauczyciel

Bardziej szczegółowo

Konspekt prezentacji Janusz Kusociński- patron naszej szkoły

Konspekt prezentacji Janusz Kusociński- patron naszej szkoły Konspekt prezentacji Janusz Kusociński- patron naszej szkoły 1. Slajd tytułowy- cytat Janusza Kusocińskiego 2.Slajd- Rodzina Janusz Kusociński urodził się 15 stycznia 1907 r. w Warszawie, jako szóste,

Bardziej szczegółowo

Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy?

Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy? Kogo podziwiasz dzisiaj, a kogo podziwiałeś w przeszłości? Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy? Jaka jest Twoja ulubiona potrawa? Czy wiesz

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO

PLAN PRACY SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO PLAN PRACY SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO Rok szkolny 2014/2015 OPIEKUNKI: mgr Joanna Guzowska mgr Elżbieta Szczepańska Lp. Co jest do zrobienia? Realizowane cele Termin Odpowiedzialni realizacji 1. I i II wojna

Bardziej szczegółowo

Profesjonalne CV oto podstawy dobrego życiorysu

Profesjonalne CV oto podstawy dobrego życiorysu Profesjonalne CV oto podstawy dobrego życiorysu Czy zastanawiałeś się nad tym, jak powinno wyglądać profesjonalne CV? Przeczytałeś masę poradników dostępnych w internecie i nadal nie wiesz, jak zabrać

Bardziej szczegółowo

TEST SPRAWDZAJĄCY UMIEJĘTNOŚĆ CZYTANIA ZE ZROZUMIENIEM DLA KLASY IV NA PODSTAWIE TEKSTU PT. DZIEŃ DZIECKA

TEST SPRAWDZAJĄCY UMIEJĘTNOŚĆ CZYTANIA ZE ZROZUMIENIEM DLA KLASY IV NA PODSTAWIE TEKSTU PT. DZIEŃ DZIECKA TEST SPRAWDZAJĄCY UMIEJĘTNOŚĆ CZYTANIA ZE ZROZUMIENIEM DLA KLASY IV NA PODSTAWIE TEKSTU PT. DZIEŃ DZIECKA Drogi uczniu! Instrukcja dla użytkownika testu Najpierw przeczytaj uważnie tekst. Następnie rozwiązuj

Bardziej szczegółowo

Wspomnienie, w setną rocznicę urodzin, Boczkowski Feliks (1909-1942), mgr praw i ekonomii

Wspomnienie, w setną rocznicę urodzin, Boczkowski Feliks (1909-1942), mgr praw i ekonomii Historia Grabowca, Feliks Boczkowski 1 Wspomnienie, w setną rocznicę urodzin, Boczkowski Feliks (1909-1942), mgr praw i ekonomii Chłopak ze wsi, radca z Warszawy, więzień z Oświęcimia w pamięci naszej

Bardziej szczegółowo

Rok 2010 rokiem chopinowskim

Rok 2010 rokiem chopinowskim Fryderyk Chopin Rok 2010 rokiem chopinowskim Rozpoczęły się oficjalne obchody dwusetnej rocznicy narodzin największego polskiego kompozytora Fryderyka Franciszka Chopina. Jego wkład w rozwój światowej

Bardziej szczegółowo

Gościmy gimnazjalistów ze Społecznego Gimnazjum STO nr 8 w Krakowie. Augustów, 17-19 września 2014

Gościmy gimnazjalistów ze Społecznego Gimnazjum STO nr 8 w Krakowie. Augustów, 17-19 września 2014 Gościmy gimnazjalistów ze Społecznego Gimnazjum STO nr 8 w Krakowie Augustów, 17-19 września 2014 . Jarosław Pytlak - dyrektor Zespołu Szkół STO na Bemowie w Warszawie - zaproponował realizację projektu

Bardziej szczegółowo

TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ!

TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ! TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ! Witaj! W tym krótkim PDFie chcę Ci wytłumaczyć dlaczego według mnie jeżeli chcesz wyglądać świetnie i utrzymać świetną sylwetkę powinieneś

Bardziej szczegółowo

POŚWIĘCENIE TABLICY KU PAMIĘCI BŁ. KS. JERZEGO POPIEŁUSZKI

POŚWIĘCENIE TABLICY KU PAMIĘCI BŁ. KS. JERZEGO POPIEŁUSZKI POŚWIĘCENIE TABLICY KU PAMIĘCI BŁ. KS. JERZEGO POPIEŁUSZKI 30. 11. 2011 roku w Sanktuarium Błogosławionej Matki Bolesławy w Białymstoku miała miejsce podniosła uroczystość, która jest nawiązaniem do historii

Bardziej szczegółowo

HANS CHRISTIAN ANDERSEN. Przygotawała Katarzyna Semla SP-5 Żywiec

HANS CHRISTIAN ANDERSEN. Przygotawała Katarzyna Semla SP-5 Żywiec HANS CHRISTIAN ANDERSEN Przygotawała Katarzyna Semla SP-5 Żywiec HANS CHRISTIAN ANDERSEN Żył w latach 1805 1875; Prozaik, poeta, dramaturg i baśniopisarz duński; W wieku 14 lat, po śmierci ojca, we wrześniu

Bardziej szczegółowo

Ochotniczka swym postępowaniem w pracy zastępu i drużyny, w domu i w najbliższym otoczeniu stara się zasłużyć na miano harcerki

Ochotniczka swym postępowaniem w pracy zastępu i drużyny, w domu i w najbliższym otoczeniu stara się zasłużyć na miano harcerki Ochotniczka swym postępowaniem w pracy zastępu i drużyny, w domu i w najbliższym otoczeniu stara się zasłużyć na miano harcerki Druhna:... Opiekunka stopnia:... Zastęp:... II POSTAWA. 1. Idea. a/ uczestniczy

Bardziej szczegółowo

1 Uzależnienia jak ochronić siebie i bliskich Krzysztof Pilch

1 Uzależnienia jak ochronić siebie i bliskich Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wprowadzenie......5 Rozdział I: Rodzaje uzależnień...... 7 Uzależnienia od substancji......8 Uzależnienia od czynności i zachowań.... 12 Cechy wspólne uzależnień.... 26 Rozdział II: Przyczyny

Bardziej szczegółowo