zauważyć zwrot do renomowanych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "zauważyć zwrot do renomowanych"

Transkrypt

1 PONIEDZIAŁEK 29 czerwca 2009 nr 124 (2500) B Prawo partner dodatku dla menedżera RAPORT Rynek usług prawniczych Kancelarie o wąskich specjalizacjach i ustalonej renomie nie muszą bać się kryzysu Kryzys finansowy nie odbił się negatywnie na rynku usług prawniczych. Kancelariom przybyło spraw związanych z restrukturyzacją przedsiębiorstw, upadłością i zwolnieniami grupowymi. Dużo pracy mają specjaliści z dziedziny prawa bankowego, ekonomii oraz doradcy podatkowi. MAŁGORZATA KRYSZKIEWICZ Rynek usług prawniczych zdaje się być odporny na zawirowania wywołane międzynarodowym kryzysem finansowym. Nie oznacza to jednak, że kancelarie nie poczyniły kroków, aby zabezpieczyć się przed negatywnymi skutkami, które mogą pojawić się w przyszłości. Część z nich podjęła decyzję o redukcji kosztów i zatrudniania, inne zdecydowały się na zmianę profilu działalności. Oczywiście zapotrzebowanie na konkretne usługi oferowane przez kancelarie ściśle wiąże się z kondycją finansową ich klientów. Dlatego też łatwe do zaobserwowania jest zmniejszenie zleceń w obszarze np. rynków kapitałowych, transakcji fuzji i przejęć. Na wzrost zainteresowania mogą za to liczyć działy kancelarii zajmujące się obsługą procesową. Eksperci są jednak zgodni negatywnych skutków kryzysu nie muszą obawiać się kancelarie o wąskich specjalizacjach oraz te, które wypracowały sobie renomę na polskim rynku. One nigdy nie będą narzekać na brak zleceń, nawet jeżeli przez pewien czas będzie ich nieco mniej. Przedsiębiorcy nie zrezygnują z obsługi specjalistów w sprawach skomplikowanych, wymagających dużego profesjonalizmu. Pod tym kątem daje się zauważyć zwrot do renomowanych kancelarii, mogących wykazać się pewnym dorobkiem, czy też widocznych jako specjalizujące się w danej dziedzinie komentuje Krzysztof Bramorski, radca prawny, partner zarządzający w Kancelarii BSO Prawo & Podatki we Wrocławiu. Branże osłabione Niedługo minie rok, od kiedy skutki kryzysu dotarły do Polski. Jest to już wystarczający okres czasu, aby móc zaobserwować zmiany na rynku prawniczym spowodowane załamaniem finansowym. Wyraźnie widoczne jest zmniejszenie się liczby zleceń, szczególnie w obszarze praktyki nieruchomościowej i rynków kapitałowych oraz transakcji fuzji i przejęć, co odbija się aczkolwiek z różną siłą także na innych praktykach, tradycyjnie związanych z obszarem M&A, a więc tzw. project finance, prawa antymonopolowego czy doradztwa podatkowego uważa dr Janusz Fiszer, partner w Kancelarii Prawnej White & Case i docent Uniwersytetu Warszawskiego. Z tą oceną sytuacji zgadzają się także inni eksperci. Kryzys spowodował pewne przesunięcie akcentów. Widoczne są sygnały o zmniejszeniu ilości pracy w ramach projektów inwestycyjnych, spektakularnych transakcji nieruchomościowych czy fuzji i przejęć potwierdza Krzysztof Bramorski. Zaznacza jednak, że nie należy oczekiwać tutaj nagłych decyzji, gdyż kancelarie, które wypracowały istotne know-how w tych dziedzinach, nie będą się go doraźnie pozbywać. W jego opinii stać je na przeczekanie chwilowej dekoniunktury. Z kolei Paweł Ciećwierz, adwokat, starszy wspólnik w Kancelarii Wardyński i Wspólnicy, zwraca uwagę, że kryzys spowoduje spadek zainteresowania usługami kancelarii, które prowadzą prostą obsługę korporacyjną. Przedsiębiorcy na pewno będą ciąć koszty usług zewnętrznych, a usług prawniczych w pierwszej kolejności. Znacznie więcej spraw będą przerzucać do obsługi wewnętrznej, zlecając sprawy wewnętrznym prawnikom czy nawet służbom finansowo-księgowym. Na zewnątrz będą zlecane głównie sprawy trudne i wymagające dogłębnej wiedzy specjalistycznej podkreśla Paweł Ciećwierz. i poszukiwane Nie wszystkie kancelarie stracą na czasach kryzysu. Jest wiele dziedzin prawa, z zakresu których przedsiębiorcy potrzebują i poszukują fachowców. Klienci częściej szukają dziś pomocy przy optymalizacji opodatkowania swoich przedsiębiorstw; częściej racjonalizują również strukturę korporacyjną swoich spółek oraz strukturę zatrudnienia. Oznacza to nowe wyzwania dla prawników, którzy zamiast do finalizowania dużych transakcji, przywyknąć muszą do nieco mniej spektakularnej pracy pisania memorandów prezentujących możliwe rozwiązania czy po prostu bieżącego doradztwa klientowi w toku prowadzenia przez niego swojej działalności twierdzi Marek Niedużak, prawnik z kancelarii Salans. Zdaniem ekspertów kancelarie starają się podążać za oczekiwaniami swoich klientów. Obecnie wiele kancelarii rozbudowuje swoje zespoły specjalizujące się w prowadzeniu Dokończenie na str. 2 ANALIZA Zlecanie czynności prawnych podmiotom zewnętrznym Na polskim rynku prawnym outsourcing nie ma uzasadnienia Dzięki outsourcingowi usług prawniczych możliwe jest ograniczanie kosztów pomocy prawnej oraz zwiększanie poziomu obsługi. W Polsce, z uwagi na odrębności systemu prawnego, ta forma świadczenia usług się nie przyjmie. Outsourcing usług prawniczych przez przedsiębiorców jest zjawiskiem typowym, wręcz pożądanym w dynamicznej gospodarce. Umożliwia ograniczenie kosztów pomocy prawnej (utrzymanie wewnętrznych departamentów prawnych) do opłaty za rzeczywiście otrzymaną usługę oraz zwiększa poziom profesjonalnej obsługi, gdyż przedsiębiorca może zwrócić się do specjalisty z konkretnej dziedziny prawa, której dotyczy dany problem. Jednakże outsourcing usług prawniczych przez same kancelarie prawne jest koncepcją nie dość, że ekscentryczną, to bardzo ryzykowną dla samych kancelarii. Przykład londyńskiej kancelarii podzlecającej część prac wykonywanych na rzecz swoich klientów prawnikom z tańszych krajów Commonwealth wydaje się mieć charakter odosobniony. Na polskim gruncie, pomijając wątpliwości natury prawnej i etycznej (klient decyduje się na wybór konkretnej kancelarii, kierując się jej renomą oraz kwalifikacjami wchodzących w jej skład prawników), outsourcing usług prawniczych z innych krajów, bądź prawnikom z zagranicy nie ma merytorycznego uzasadnienia. Wynika to głównie z odrębności polskiego systemu prawnego. O ile bariera językowa ogranicza outsourcing jedynie na zewnątrz polskiego rynku (znikoma jest liczba prawników z zagranicy władających biegle polskim językiem prawniczym), a coraz większe rzesze rodzimych adwokatów i radców prawnych władają biegle głównymi językami kultury zachodniej, to należy pamiętać, że swoistość rozwiązań prawnych w poszczególnych krajach uniemożliwia odpowiedzialne doradztwo prawne na gruncie przepisów kraju innego niż kraj wykonywania zawodu przez danego prawnika. Sama powtarzalność pewnych SŁOWNIK OUTSOURCING wykorzystywanie zasobów zewnętrznych, zlecanie wyspecjalizowanym podmiotom zewnętrznym procesów niezbędnych dla funkcjonowania własnego przedsiębiorstwa, które zostaną tam zrealizowane efektywniej, niż byłoby to możliwe we własnym zakresie. Dokończenie na str. 2 reklama Pierwszy wybór profesjonalisty

2 B2 PONIEDZIAŁEK 29 CZERWCA 2009 nr 124 PRAWO DLA MENEDŻERA Kancelarie o wąskich specjalizacjach i ustalonej renomie nie muszą bać się kryzysu Dokończenie ze str. 1 restrukturyzacji i upadłości przedsiębiorstw. Zarówno dłużnicy, jak i wierzyciele wymagają wysokospecjalistycznych porad w tym zakresie. Doradztwo podatkowe pod jednym dachem kancelarii prawnej także stanowi przykład poszerzenia specjalistycznej oferty dla klienta kancelaryjnego mówi Paweł Ciećwierz. W jego opinii kancelarie o wąskich czy wręcz niszowych specjalizacjach zyskały na czasach kryzysu. Podobnego zdania jest dr Janusz Fiszer. Obserwuje się ciekawe zjawisko dynamicznego rozwoju małych kancelarii specjalizujących się w relatywnie wąskich dziedzinach prawa prawa pracy, prawa ochrony środowiska, doradztwa w zakresie pozyskania i wykorzystania środków unijnych itp. wylicza dr Fiszer. Działy procesowe Ciekawym zjawiskiem, do którego powstania przyczynił się kryzys, jest wzrost zainteresowań usługami prawników specjalizujących się w prowadzeniu sporów sądowych. Pogarszająca się kondycja finansowa przedsiębiorstw prowadzi do zdarzeń, które wymagają reprezentacji adwokata czy radcy prawnego chodzi oczywiście o np. zabezpieczanie wierzytelności, postępowania sądowe, restrukturyzacje czy nawet upadłości. Siłą rzeczy więc kancelarie, które prowadzą skomplikowane procesy sądowe oraz mają doświadczenie w doradzaniu przedsiębiorcom przy restrukturyzacjach czy upadłościach, w dzisiejszych czasach mogą się wzmocnić komentuje Paweł Ciećwierz. Co więcej, działy procesowe zaczęły odgrywać większą rolę także w większych kancelariach. Była to dziedzina, której większe kancelarie zdawały się nie doceniać. Jednakże obecna sytuacja ekonomiczna kreuje bardziej konfliktogenne środowisko biznesowe. W kryzysie pomiędzy przedsiębiorcami pojawia się więcej sporów, np. dotyczących opóźnień w płatnościach albo braku wywiązania się ze zobowiązań zaciągniętych w czasach lepszej koniunktury tłumaczy Marek Niedużak. W jego opinii przedsiębiorcy wykazują się też większą gotowością do rozstrzygania tak wynikłych sporów na drodze sądowej. Sposób na kryzys Spowolnienie gospodarcze nie wpłynęło bezpośrednio na rynek usług prawniczych w Polsce. Nie oznacza to jednak, że kancelarie nie podejmują żadnych działań, aby zapobiec trudnościom, jakie mogą pojawić się w przyszłości. Wydaje się, że duże kancelarie, o zróżnicowanym profilu działalności, widzą receptę na spowolnienie gospodarcze w przesunięciu punktu ciężkości w ramach poszczególnych obszarów działalności. Zamiast rozbudowy praktyki nieruchomościowej i rynków kapitałowych oraz doradztwa w transakcjach fuzji i przejęć, alokują one środki czyli przesuwają prawników do tych praktyk, na które jest większe zapotrzebowanie mówi dr Janusz Fiszer. I dodaje, że jest to najbardziej racjonalna forma walki ze zjawiskami kryzysowymi. Tymczasem, jak wskazuje Krzysztof Bramorski, najciekawszą formą przystosowania do kryzysu, najbardziej korzystną dla rynku, jest podejmowana przez wiele kancelarii inicjatywa w oferowaniu usług, które w tym okresie mogą być szczególnie przydatne dla klientów. Nasza Kancelaria przygotowała np. szereg warsztatowych szkoleń objętych wspólną nazwą Pakietu antykryzysowego, a dotyczących np. zabezpieczania płatności na etapie tworzenia umów, stosowania odpowiednich rozwiązań z zakresu prawa pracy, optymalizacji podatkowej czy pytań z zakresu księgowości mówi Krzysztof Bramorski. OPINIA BARTOSZ MARCINKOWSKI radca prawny, partner w kancelarii Domański Zakrzewski Palinka Kryzys zagraża branży prawniczej podobnie jak innym gałęziom gospodarki. Kancelarie, reagując na zmiany w otoczeniu biznesowym, podejmują działania odpowiadające potrzebom ekonomicznym, kierując się przy tym zasadami wykonywania zawodu adwokata czy radcy prawnego. Dlatego nawet pomimo kryzysu nie dostrzega się np. stosowania zakazanej w tych zawodach reklamy świadczonych usług. Obserwowane obecnie zmiany rynkowe cechują, z perspektywy kancelarii prawniczej, pewne prawidłowości. Stanowczo mniej jest transakcji M&A (czyli zakupu i przejęć przedsiębiorstw) czy transakcji na rynku nieruchomości. Powyższe wynika zwłaszcza z trudności, które przedsiębiorcy napotykają, ubiegając się o źródła finansowania (trudno dostępne, drogie kredyty). Mniej pracy mają także specjaliści zajmujący się IPO (czyli wprowadzaniem firm na giełdę), dostrzegalne jest bowiem wyczekiwanie przedsiębiorców na bardziej dogodny moment giełdowego debiutu. Z drugiej strony, trudne czasy wywołają potrzebę restrukturyzacji przedsiębiorstw, zbywania ich nierentownych części, redukcji zatrudnienia czy wreszcie przeprowadzania procedur likwidacyjnych i upadłościowych. Wzrasta także niezwykle wyraźnie potrzeba szybkiego i efektywnego dochodzenia należności od kontrahentów. Kryzys będzie promować aktywność i szczególną dbałość o potrzeby klienta, a wytyczone poprzez rutynę działania istniejące sfery komfortu zostają obecnie poddane weryfikacji. Zmiany w kadrach Niektóre z kancelarii sięgają jednak po bardziej drastyczne środki w walce z kryzysem i decydują się na rozstanie z częścią swojej kadry pracowniczej. Firmy na pewno wykorzystują kryzys do zwalniania słabych pracowników i pozyskiwania z rynku lepszych i efektywniejszych. Zauważam, że pokolenie prawników po 35 roku życia zaczyna napotykać na bariery awansu na pozycje wspólników. To w połączeniu ze wzrostem liczby doskonale wykształconych młodych ludzi powoduje i powodować będzie powstawanie mniejszych firm oraz zjawisko odmładzania firm dużych i starszych stażem komentuje Andrzej Wierciński, adwokat, starszy partner w WKB Wierciński, Kwieciński, Baehr. Część kancelarii nie chce pozbywać się doświadczonej kadry i szuka innych rozwiązań niż redukcja zatrudnienia. W niektórych kancelariach dokonano redukcji płac, niekiedy w powiązaniu z analogicznym zmniejszeniem wymiaru czasu pracy nawet do 50 proc. Nie jest to jednak zjawisko powszechne mówi Janusz Fiszer. I podkreśla, że wydaje się, że z punktu widzenia kancelarii są to dobre, długofalowe decyzje, gdyż definitywne rozstawanie się z dobrymi pracownikami w momencie kryzysowym może spowodować, że wtedy, gdy nastąpi już ponowne ożywienie rynku usług prawniczych, niełatwo będzie znaleźć dobrych i wyszkolonych prawników. Rokowania na przyszłość Eksperci nie są natomiast zgodni, jeśli chodzi o przewidywania na temat kryzysu. Większość z nich pytana o przewidywane zakończenie trudnych czasów wykazuje ostrożny optymizm. Kryzys dotyka kancelarii w takim stopniu, w jakim odbija się na ich klientach. Różny będzie zatem czas i stopień reakcji na sytuację na rynku. Pierwsze oznaki ożywienia w Polsce są już widoczne, ostatnie dni przyniosły informacje o nowych inwestycjach mówi Krzysztof Bramorski. Zaznacza jednak, że długo jeszcze kancelarie będą ostrożnie podchodzić do rynku, co znajdzie odzwierciedlenie chociażby w polityce personalnej i płacowej. Na znaczące zmiany w tym zakresie przyjdzie z pewnością jeszcze poczekać. Tymczasem zdaniem dr. Janusza Fiszera w obecnej chwili trudno jest jednoznacznie ocenić, czy widoczne od jesieni 2008 r. spowolnienie na rynku usług prawniczych już osiągnęło swoje apogeum, czy też jeszcze się pogłębi. Wszystko zależy od rozwoju ogólnej sytuacji gospodarczej na świecie, szczególnie w Stanach Zjednoczonych i w Polsce. Aczkolwiek są sygnały, że w niektórych obszarach gospodarki spadła dynamika spowolnienia, to nadchodzący okres urlopowy (lipiec sierpień) tradycyjnie ubogi w nowe zlecenia może pogorszyć sytuację. Wyraźniejsza poprawa rynku nastąpi więc chyba najwcześniej po wakacjach letnich we wrześniu i październiku konkluduje dr Fiszer. Na polskim rynku prawnym outsourcing nie ma uzasadnienia Dokończenie ze str. 1 rozwiązań prawnych i ich podobieństwo w różnych krajach nie daje możliwości profesjonalnego doradztwa na gruncie prawa obcego, ponieważ o pozycji prawnej często decydują niuanse i kwestie bardzo szczegółowe. Nawet rozwiązania wspólnotowe jednakowe dla wszystkich krajów Unii Europejskiej na poziomie dyrektyw są później implementowane w sposób swoisty dla każdego kraju członkowskiego. Obszar wspólnych rozwiązań jest zatem dość wąski i ogranicza się do prawników zajmujących się stricte legislacją europejską. Najprawdopodobniej będzie on się w przyszłości poszerzał, ale nie należy się spodziewać szybkich zmian. Podobnie ma się sfera prawa międzynarodowego. Specyfika krajowych systemów prawnych powoduje, że kancelaria musiałaby podjąć wielkie ryzyko podzlecenia części swoich prac podmiotom z innego kraju, narażając się na niezrozumienie problemów prawnych przez podwykonawcę. Należy pamiętać, że kancelaria odpowiada za całość usługi wobec klienta, natomiast wspólnicy kancelarii odpowiadają całym swoim osobistym majątkiem za jej zobowiązania. Dlatego rozwiązania outsourcingu usług prawniczych, które są potencjalnie dostępne krajom z angielskiego systemu prawnego (chociaż i to wydaje się wątpliwe), raczej nie przyjmą się na rodzimym rynku. SZYMON MUSTER radca prawny, Barylski T., Olszewski A., Brzozowski A., Kancelaria Prawnicza

3 reklama

4 B4 PONIEDZIAŁEK 29 CZERWCA 2009 nr 124 PRAWO DLA MENEDŻERA ADWOKACI I RADCOWIE PRAWNI Akcje pomocy potrzebującym Ogromne zapotrzebowanie na darmowe porady prawne Adwokaci i radcowie prawni coraz chętniej angażują się w działalność pro bono. Świadczą o tym zorganizowane przez nich tegoroczne akcje udzielania bezpłatnych porad prawnych. Korporacje zapowiadają ich kontynuację. KRZYSZTOF TOMASZEWSKI Ponad 12 tys. porad prawnych udzielono w ramach akcji bezpłatnej pomocy Adwokaci pro bono. Porady dotyczyły najczęściej rozwodów, alimentów, spadków, zasiłków z ZUS oraz spraw majątkowych. W akcji uczestniczyło ponad 650 adwokatów w 134 miastach. Podczas akcji adwokaci zaobserwowali, że niemal połowa osób odwiedzających kancelarie w celu bezpłatnej porady dopytywała się o ceny usług prawnych świadczonych na normalnych zasadach. Upowszechnianie wiedzy Akcja osiągnęła jeden ze swoich celów, jakim było upowszechnienie wiedzy o możliwości zastosowania tzw. prawa ubogich, czyli zwolnienia z kosztów sądowych i przyznania adwokata z urzędu, opłacanego przez państwo. Przynajmniej 1/3 spośród osób niezamożnych odwiedzających kancelarie właśnie od nas dowiedziała się o uprawnieniu do pełnomocnika z urzędu. Cieszymy się, że choć w ten sposób podnieśliśmy świadomość prawną części naszego społeczeństwa. Ta wiedza powinna być upowszechniana także przez szkoły i organizacje społeczne powiedział adwokat Dariusz Wojnar, koordynator akcji. Wobec tak dużego powodzenia akcji Naczelna Rada Adwokacka będzie takie przedsięwzięcia organizować cyklicznie. Zapowiedziano, że kolejna ogólnopolska akcja bezpłatnych porad prawnych odbędzie się jesienią 2009 r. Niebieski parasol Z kolei radcowie prawni zorganizowali ogólnopolską akcję Niebieski parasol. Jej nazwa pochodzi od koloru lamówek, które są na radcowskich togach. W ramach tej akcji z darmowych porad radców prawnych skorzystało około 3 tysięcy osób. Potrzebującym doradzało około 600 radców prawnych i aplikantów. Jak poinformował Krzysztof Mering z biura prasowego Krajowej Izby Radców Prawnych (KIRP), pierwotnie planowano, że radcowie będą udzielali potrzebującym przede wszystkim porad związanych z prawami konsumenckimi. Okazało się jednak, że zgłaszano również inne problemy. I tak np. we Wrocławiu dominowały sprawy lokalowe oraz spadkowe. Nie brakowało także spraw rodzinnych. W Gdańsku, gdzie zgłosiła się rekordowa liczba chętnych, przeważały sprawy spadkowe oraz cywilne związane z obrotem nieruchomościami. Zainteresowanie poradami było tak duże, że trzeba było zwiększyć liczbę dyżurujących radców, a w ostatnim dniu wydłużyć czas udzielania porad, tak aby przyjęci zostali wszyscy chętni. Okręgowa Izba 12 tys. Radców Prawnych w Krakowie zorganizowała także punkty udzielania informacji prawnych w Nowym Sączu i Tarnowie. Osoby korzystające z pomocy prawnej w ramach akcji były przede wszystkim zainteresowane tematyką prawa rzeczowego i prawem spadkowym. W Poznaniu 35 proc. osób, które zgłosiły się na dyżur radców prawnych, pytało o kwestie związane z prawem mieszkaniowym, 18 proc. spadkowym, zaś 14 proc. z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego. W anonimowej ankiecie, która wypełniały osoby korzystające z pomocy, 100 proc. ankietowanych uznało akcję za potrzebną. porad udzielono w ramach akcji Adwokaci pro bono OPINIA JOANNA AGACKA-INDECKA prezes Naczelnej Rady Adwokackiej Postulowano jej kontynuowanie w przyszłości, wprowadzenie specjalizacji porad oraz rejestracji zgłaszających się z podziałem na konkretne godziny. Jak podkreśla Krzysztof Mering, z powodu ogromnego zainteresowania akcją Niebieski Parasol, samorząd radcowski nie wyklucza, że podobne przedsięwzięcie zostanie zorganizowane w przyszłości. Potrzeba rzetelnych wyjaśnień Z badań przeprowadzonych przez OBOP na zlecenie KIRP wynika, że jedynie 14 proc. Polaków w ostatnich pięciu latach konsultowało się z prawnikami. Co ciekawe, tylko 1 proc. badanych wskazało, że przeszkodą dla kontaktów z prawnikiem są wysokie ceny porad. Pozostali badani twierdzili, że nie mieli takiej potrzeby. Jednak tydzień bezpłatnych informacji prawnych i ogromne zainteresowanie akcją świadczą o tym, że zapotrzebowanie na rzetelne wyjaśnienia prawne jest w społeczeństwie ogromne. Powodzenie akcji Adwokaci pro bono przeszło nasze oczekiwania. Cieszę się, że w ten sposób pomogliśmy tak licznej rzeszy potrzebujących. Tak ogromne zainteresowanie pokazuje, jak cenna jest dla naszego społeczeństwa fachowa wiedza prawnicza. Dziękuję wszystkim dziennikarzom i mediom, które, propagując naszą akcję, przyczyniły się do pomocy osobom potrzebującym. TRZY PYTANIA DO... MACIEJA BOBROWICZA prezesa Krajowej Rady Radców Prawnych Polacy nie widzą różnic między adwokatem a radcą Czy Polacy chętnie korzystają z usług radców prawnych i adwokatów? Zasadniczy wpływ na rynek usług prawnych ma świadomość prawna obywateli. Z badań wykonanych przez TNS OBOP wynika, iż znajduje się ona na bardzo niskim poziomie. Przeciętny Polak nie rozumie prawa, nie zna systemu wymiaru sprawiedliwości i nie wie, jak i gdzie dochodzić swoich praw. Większość Polaków nie jest w stanie wskazać różnicy pomiędzy radcą prawnym a adwokatem. Wielu nie wie, co to jest pozew, jaka jest różnica między prawem karnym a cywilnym czy też administracyjnym. Polacy nie mają też potrzeby korzystania z usług prawników. Na pytanie, czy w ciągu ostatnich pięciu lat badani korzystali z usług prawnika, tylko 14 proc. odpowiedziało twierdząco i tylko 1 proc. badanych przyznał, iż powodem była zbyt wysoka cena usługi. Dla 99 proc. ankietowanych przyczyną nieskorzystania z usług prawnych był brak takiej potrzeby. Także przedsiębiorcy stosunkowo rzadko korzystają z pomocy prawnej. Tylko 3 proc. z nich skorzystałoby z usług prawnika do sporządzenia umowy, mimo iż niejednokrotnie dotyczy ona ogromnych sum i stanowi poważne ryzyko. Czy poziom wykonywania zawodów prawniczych w Polsce jest zbliżony do europejskiego? Wymagane standardy wykonywania zawodów prawniczych są wspólne wszystkim europejskim demokracjom. Jednak były z tym pewne problemy. Na początku września 2007 r., na zaproszenie Krajowej Rady Radców Prawnych, przybyli do Polski adwokaci z całego świata zrzeszeni w Radzie Adwokatur i Stowarzyszeń Prawniczych Europy (CCBE) oraz w Międzynarodowym Stowarzyszeniu Prawników (IBA), by uczestniczyć w obradach prawniczego okrągłego stołu. Miejsce spotkania wyznaczono w naszym kraju, bowiem międzynarodowe środowiska prawnicze zaniepokojone były stanem poszanowania wartości prawa w Polsce, w związku z wprowadzanymi zmianami w ustawodawstwie, zmierzającymi do ograniczenia niezależności wymiaru sprawiedliwości i zawodów prawniczych. Proponowane wówczas rozwiązania pozostały na szczęście jedynie zapisem na kartach historii. Nie oznacza to, że nie ma dziś problemów. Nadal nie funkcjonuje pomoc prawna dla ubogich. Sprawy w sądach ciągną się latami, a koszty są skuteczną barierą dla większości Polaków. Trwają prace nad regulacjami dotyczącymi otwarcia rynku usług prawnych. Co się zmieni? Od dawna nie ma monopolu na rynku usług prawnych. Obok adwokatów, radców prawnych i notariuszy działają również doradcy prawni. Jest to grupa ok. 20 tys. podmiotów oferujących swe usługi w ramach działalności gospodarczej. Zgodnie z projektem ustawy o państwowych egzaminach prawniczych na rynku mają się pojawić doradcy prawni o kompetencjach zbliżonych do radców prawnych. Nakładające się kompetencje radców prawnych i doradców budzą uzasadnione przekonanie o ich niekonstytucyjności. Trudno wyobrazić sobie, że będą oni mogli wykonywać prawie dokładnie te same czynności, co radcy prawni. Proponowane rozwiązanie jest ewenementem na skalę europejską. Prawie we wszystkich krajach Europy pomoc prawną w pełnym zakresie mogą świadczyć jedynie adwokaci. Rozmawiała DARIA STOJAK

5 PRAWO DLA MENEDŻERA PONIEDZIAŁEK 29 CZERWCA 2009 nr 124 B5 WK INDEX Przewaga pesymistów Prawnicy są zaniepokojeni kondycją gospodarki Kancelarie obsługujące polski biznes wciąż z niepokojem patrzą na sytuację naszej gospodarki. Głosy zapowiadające poprawę sytuacji w przyszłości są jednak coraz wyraźniejsze. Wyniki przeprowadzonego po raz siódmy na zlecenie wydawnictwa Wolters Kluwer Polska przez pracownię Ipsos badania WK Index pokazują, że partnerzy z dużych kancelarii, ale także prawnicy prowadzący mniejsze lokalne kancelarie, dużo wiedzą o polskiej gospodarce. Potwierdzają także to, że prawidłowo oceniają oni jej kondycję i perspektywy na przyszłość. Najważniejszy z publikowanych na podstawie tego badania parametrów, czyli tytułowy WK Index, wyraźnie obniżył się w ciągu ostatniego półrocza i wynosi 91 punktów na 200 możliwych, co oznacza spadek o 12 pkt w stosunku do poprzedniego badania. To najniższy wynik w całej historii badania i pierwszy, w którym przeważają pesymistyczne opinie co do sytuacji całej gospodarki oraz sytuacji w branży usług prawniczych. Nie da się zaprzeczyć, że mamy spowolnienie gospodarcze. Aż 2/3 z prawników obsługujących przedsiębiorstwa zauważyło, że wyniki finansowe ich klientów pogorszyły się w ostatnim roku. To ogromny skok liczby takich ocen. Szczególnie gdy przypomni się, że w poprzednim badaniu taką WK INDEX: TRENDY W BRANŻY USŁUG PRAWNICZYCH Już po raz siódmy przeprowadzone zostało przez firmę badawczą IPSOS, na zlecenie Wolters Kluwer Polska, badanie wśród partnerów firm prawniczych. Celem tych badań jest ocena klimatu gospodarczego oraz sytuacji w branży usług prawniczych wśród przedstawicieli środowisk prawniczych w Polsce. Swoje stanowisko wyrażają prawnicy partnerzy w największych kancelariach w Warszawie oraz w firmach regionalnych, obsługujących przede wszystkim obrót gospodarczy. Siódme badanie było przeprowadzane w dniach od 21 maja do 17 czerwca 2009 r. metodą wywiadu telefonicznego (CATI). Poprzedzone zostało akcją wprowadzającą, polegającą na przedstawieniu przedstawicielom kancelarii założeń, celu oraz zastosowań badania. W badaniu wzięło udział 27 partnerów reprezentujących największe działające w Polsce kancelarie prawnicze. Równolegle prowadzono badanie lokalnych rynków usług prawniczych. W badaniu wzięło udział 99 wspólników i partnerów reprezentujących kancelarie prawnicze z siedzibą w jednym z następujących województw: lubelskie, małopolskie, podlaskie, pomorskie, wielkopolskie. Wszystkie kancelarie obsługiwały firmy zatrudniające więcej niż trzy osoby. ocenę prezentowało tylko 13 proc. ankietowanych, oraz że liczba zauważających pozytywnie zmiany w kondycji obsługiwanych firm spadła z 1/3 do zaledwie 4 proc. Według uczestników ankiety bezrobocie wzrasta i trend ten może utrzymać się w najbliższej przyszłości. Prawnicy obserwowali ostatnio, że ich klienci raczej zwalniali pracowników, a rzadziej widzieli zatrudnianie nowych ludzi. Jeszcze gorsze są opinie dotyczące napływu do Polski zagranicznego kapitału, prawie wszyscy ankietowani twierdzą, że w ostatnim okresie trafia go do naszego kraju mniej. Charakterystyczną cechą obecnej sytuacji w gospodarce jest też zmniejszenie się zainteresowania przedsiębiorstw inwestycjami. Opinie prawników trzeba uznać w tym zakresie za wiarygodne, gdyż to oni właśnie pomagają wielkim międzynarodowym koncernom w wyszukiwaniu w naszym kraju miejsc do inwestowania oraz w przeprowadzaniu fuzji i przejęć i generalnie wspierają firmy w procesie inwestycyjnym. Podobnie poważnie trzeba traktować ich opinie, że w najbliższym okresie może nie być w tej dziedzinie poprawy. Z części badania dotyczącej spraw, jakimi zajmują się kancelarie, wynika, że wyraźnie mniej otrzymują one zleceń z zakresu obsługi fuzji i przejęć, obsługi pozyskiwanego kapitału i wprowadzania spółek na giełdę oraz transakcji związanych z obrotem nieruchomościami. No cóż, jeszcze jedno potwierdzenie spowolnienia gospodarczego. Za to prawie trzykrotnie wzrosła w ciągu minionego roku liczba prawników otrzymujących więcej zleceń związanych z windykacją i restrukturyzacją należności, co też jest wyraźnym symptomem sytuacji kryzysowej. Przybyło również generalnie gospodarczych sporów sądowych i z zakresu prawa pracy. Mimo negatywnych opinii na temat kondycji polskiej gospodarki w minionym roku, prawnicy obsługujący przedsiębiorstwa najwyraźniej uznają, że najgorsze ma ona już za sobą. Tylko jeden na pięciu z nich uważa, że kondycja firm może się jeszcze pogorszyć, a pozostali przewidują stabilizację lub nawet poprawę sytuacji. We współpracy ze swoimi klientami ze sfer gospodarczych prawnicy muszą wyczuwać jakieś korzystne zjawiska, skoro w ciągu sześciu miesięcy podwoiła się grupa tych, którzy uważają, że w najbliższym roku sytuacja poprawi się, a udział twierdzących, że będzie się pogarszać, spadła z ponad połowy do 1/3. Optymizmem może napawać odpowiedź na postawione w ankiecie pytanie, czy sprawy naszego kraju zmierzają w dobrym czy w złym kierunku. Prawie czterech na pięciu uczestników odpowiedziało, że w dobrym. Ocena sytuacji gospodarczej i kondycji przedsiębiorstw ma wpływ na strategie kancelarii prawniczych. Mimo osłabienia koniunktury gospodarczej starają się one w miarę możliwości unikać zwolnień pracowników, co można wiązać z ich stosunkowo dużym optymizmem co do najbliższej przyszłości polskiej gospodarki. Ponad połowa badanych uważa, że w ciągu najbliższego roku popyt na ich usługi będzie rósł w podobnym jak dotychczas lub nawet nieco wyższym tempie, chociaż ich ceny raczej ustabilizują się lub wzrosną tylko w niewielkim stopniu. Niestety, mniej optymizmu przynosi część badania poświęcona barierom, na jakie natrafiają przedsiębiorcy w swojej działalności. We wszystkich edycjach WK Indeks pytano o ten problem, ale ostatnia ankieta przynosi dość zaskakujące dane. Otóż mimo kryzysu o ponad połowę zmalała liczba opinii, że bardzo poważnym dla przedsiębiorstw problemem są opóźnienia w terminach płatności. Za to prawie podwoiła się grupa tych, którzy za taki poważny problem uważają przewlekłość postępowań sądowych w sprawach gospodarczych. Ta ocena musi niepokoić, szczególnie że Ministerstwo Sprawiedliwości od lat zapowiada poprawę sytuacji w tym zakresie. Najwyraźniej nie bardzo to wychodzi. Tradycyjnie jako poważne czynniki utrudniające prowadzenie działalności gospodarczej wymieniane są przez prawników (a więc także ich klientów): biurokracja i skomplikowane procedury administracyjnoprawne, niska jakość prawa, niska sprawność procesów upadłościowych, a także poziom obciążeń podatkowych i pozapłacowych kosztów pracy oraz korupcja w otoczeniu gospodarki. Najnowsze badanie WK Index potwierdza po raz kolejny, że opinie uczestników ankiety są zgodne z ocenami polskiej gospodarki formułowanymi przez ekonomistów. Pokazuje także, że prawnicy, a szczególnie duże kancelarie, są tą grupą, którą warto pytać zarówno o opinie na temat aktualnej sytuacji gospodarczej, jak i wykorzystywać je do prognozowania przyszłości. WŁODZIMIERZ ALBIN prezes Wolters Kluwer Polska reklama W siódmej edycji badania WK Index tylko 4 proc. badanych partnerów w kancelariach spodziewa się pogorszenia koniunktury na rynku usług prawniczych. Już nie ponad połowa, jak podczas poprzedniej edycji badania WK Index, ale tylko 33 proc. ankietowanych uważa, że sytuacja gospodarcza pogorszy się w ciągu najbliższych 12 miesięcy. Jest kryzys, ale ankietowani optymistycznie patrzą w przyszłość.

6 B6 PONIEDZIAŁEK 29 CZERWCA 2009 nr 124 PRAWO DLA MENEDŻERA ANALIZA Zainteresowanie polskim sektorem usług prawnych Sieciowe kancelarie nie będą uciekać z Polski Sieciowe kancelarie potrafią doskonale wykorzystać szanse, jakie stworzył kryzys. Ich zainteresowanie polskim rynkiem prawnym nie osłabnie. Wydawać się mogło, że wszechobecny kryzys ominie te branże, które ze względu na swoją specyfikę posiadają wrodzoną odporność na jakiekolwiek zawirowania ekonomiczne, branże, które przetrwać mogą, co do zasady, wszystko. Międzynarodowe kancelarie wydawały się w tej grupie najbardziej stabilne, a to ze względu na fakt, iż z prawem każdy przeciętny obywatel ma do czynienia regularnie, w zasadzie przez całą dobę. Tym bardziej dotyczy to przedsiębiorców, wśród których przodują zagraniczne firmy i inwestorzy. Zastanawiający jest zatem sposób rozwoju sytuacji w odniesieniu do prawników obsługujących zagranicznych klientów, w szczególności tych kancelarii, które są oddziałem międzynarodowych korporacji, i wszystkich tych kancelarii, które z racji swej szerokiej specjalizacji działają aktywnie również poza granicami Polski. Kancelarie międzynarodowe, tj. wywodzące się z zagranicy lub działające transgranicznie, wykazują z założenia bardzo szerokie spektrum oferowanych usług. Przodują tutaj oczywiście międzynarodowe inwestycje, fuzje i przejęcia, przekształcenia majątkowe i transfery między- i społeczne. narodowe i inne transakcje w skali makro. Wychodząc z takiego punktu widzenia, można na pierwszy rzut oka stwierdzić, iż kryzys na rynkach światowych skutecznie ostudził zapały, zaś część aktywności przestała być prowadzona lub została na bliżej nieokreślony czas zawieszona. Głębsza analiza prowadzić jednak może do wniosków zgoła odmiennych. Oczywiście obniżenie wartości niektórych walut, problemy światowych przedsiębiorców i inwestorów, musiały spowodować spadek ich aktywności na arenie międzynarodowej, w tym również w Polsce. To zaś spowodować musiało mniejsze niż dotychczas zapotrzebowanie na fachowe wsparcie profesjonalnych prawników. Z całą pewnością jednak kryzys, powodując spadek aktywności jednej branży, automatycznie implikować musiał aktywność innej, w myśl naczelnej zasady, która występuje nie tylko w naukach przyrodniczych, tj. każdej akcji towarzyszyć musi reakcja. Kancelaria prawna, zwłaszcza międzynarodowa, jest zaś potrzebna w każdej branży. Jako przykład służyć może sytuacja na rynku nieruchomości. Kryzys spowodował spadek cen mieszkań, zwłaszcza w nowym budownictwie. Ponieważ jednocześnie banki zaostrzyły zdecydowanie swoją politykę kredytową, przeciętny obywatel polski nie jest w stanie podołać nawet tym nowym obniżonym cenom. Powoduje to dużą liczbę nowych mieszkań, które tylko czekają na kupca. Tym zaś stać się może inwestor zagraniczny, który najczęściej zainteresowany będzie zakupem hurtowej liczby lokali. W tym momencie na arenę wkraczają rzeczone kancelarie, Kancelarie międzynarodowe, które od dłuższego czasu aktywnie działają na rynku polskim, znakomicie wpasowały się w realia ekonomiczne Fot. Archiwum JACEK ŚWIECA radca prawny Kancelaria Radców Prawnych Kalwas i Wspólnicy które, dzięki swoim kontaktom, stanowią nie tylko podmiot pośredniczący pomiędzy zagranicznym kapitałem a polskimi możliwościami, ale również, a może nawet przede wszystkim, służą bezcenną pomocą i wsparciem prawnym. Podobne przykłady można mnożyć, albowiem gros branż skorzystało na kryzysie bądź chce na nim skorzystać. Będąc zatem osobą decyzyjną w kancelarii międzynarodowej, należy im to umożliwić, przedstawiając właściwe scenariusze i ścieżki prawne, a następnie wspierając, za stosowne stawki, cały zaplanowany proces. Kancelarie międzynarodowe, które od dłuższego czasu aktywnie działają na rynku polskim, znakomicie wpasowały się w realia ekonomiczne i społeczne. Pamiętać należy, iż ich celem jest nie tylko obsługa dużych przedsięwzięć, ale również kwestii o zasięgu średnim, lokalnym, a nawet pomoc osobom fizycznym. Polski rynek, choć od wystartowania kapitalizmu minęło już dwadzieścia lat, nadal zawiera elementy, które muszą dostosować się do określonych wymogów unijnych bądź po prostu dopiąć tego poziomu, który cechuje państwa zachodnie. Nieoceniona zatem okazuje się pomoc kancelarii zagranicznych i międzynarodowych w tych działaniach, które określić można mianem szeroko pojętego lobbingu. Udział takich prawników, występujących z ramienia określonych organizacji lub po prostu powołanych jako ekspertów, w komisjach sejmowych, roboczych grupach ministerialnych itd. wydaje się nie do przecenienia. Wnosząc wiedzę o zagranicznych, a dobrze funkcjonujących, elementach zagranicznych porządkach prawnych, przyczynić się oni mogą do pozytywnego rozwoju sytuacji politycznej, ekonomicznej i społecznej Polski. Nie można również zapominać, iż kryzys, który dotknął również i rynek polski, wstrzymać mógł nowe inwestycje i projekty, ale niekoniecznie zawsze powodował upadłość lub zawieszenie działalności danego przedsiębiorcy, który do tej pory obsługiwany był przez międzynarodową kancelarię. Wiele wytworzonych w ten sposób trangranicznych stosunków gospodarczych i międzynarodowych powiązań biznesowych przetrwało i, choć być może w mniej lub bardziej ograniczonym zakresie, funkcjonuje nadal. To zaś oznacza, iż bieżąca obsługa prawna jest nadal potrzebna, zaś problemy praktyczne, kazusy i spory sądowe nadal muszą być rozwiązywane. Przekłada się to bezpośrednio na aktualność zapotrzebowania na prawników prowadzących szeroko zakrojone wsparcie biznesowe, zwłaszcza to, które świadczone jest przez międzynarodową kancelarię. RYNEK USŁUG PRAWNYCH Zarządzanie kancelariami Obecnie zdrowy rozsądek nie wystarcza już do Od września tego roku prawnicy będą mogli zdobywać w Warszawie wiedzę z zakresu zarządzania kancelarią prawną. Aby odnieść sukces na rynku usług prawniczych, nie wystarczy już bowiem tylko wiedza z zakresu prawa. KRZYSZTOF POLAK Zreguły firmami prawniczymi kierują prawnicy. Przez wiele lat kształtowania się w Polsce wolnego rynku usług prawnych taki sposób działania wystarczał. Dziś już nie. Studia prawnicze i aplikacja przygotowują do świadczenia usług prawnych. Przyszli prawnicy nie są jednak uczeni, jak prowadzić biznes. Firma prawnicza, jak każdy podmiot biznesowy, wymaga profesjonalnego zarządzania, tj. oceny rynku usług prawniczych, potrzeb potencjalnych klientów, planowania działań, strategii, stosowania umiejętnego marketingu, zarządzania ryzykiem itd. Potrzeba profesjonalizacji Do niedawna prawnikom wydawało się, że wystarczy zdobyć odpowiednie wykształcenie prawnicze i już, z pomocą zdrowego rozsądku, można być dobrym menedżerem. Z kolei absolwenci studiów menedżerskich często przyjmują pogląd, że skoro akty prawne są dostępne, to wystarczy je przeczytać, by poznać prawo. Tymczasem oba te podejścia bazują na stereotypach ocenia prof. Jolanta Jabłońska-Bonca, prorektor ds. studiów prawniczych w Akademii Leona Koźminiego. Wprawdzie działalnością gospodarczą nierzadko kierują ludzie bez dyplomu z zakresu zarządzania. Odnoszą sukcesy dzięki osobistym predyspozycjom. Gdy jednak ich przedsięwzięcie rozrasta się w coraz większe przedsiębiorstwo stają przed coraz trudniejszymi wyzwaniami, zaczynają dostrzegać potrzebę edukacji. Podobnie jest z prawnikami. Kto kończy aplikację sądzi, że już jest przygotowany do podboju rynku, więc zakłada firmę i uruchamia działalność. W sytuacji gdy firma rozwija się, dostrzega jednak potrzebę profesjonalizacji w zakresie zarządzania finansami, personelem, marketingiem itd. Wiele firm prawniczych nie ma jeszcze pracowników profesjonalnie przygotowanych do budowania przewagi konkurencyjnej na rynku to utrudnia im rozwój. Współpraca ze specjalistami Takiej wiedzy i takich umiejętności prawnicy nie zdobywają przecież podczas wielu lat swojej żmudnej edukacji, poprzedzającej zdobycie aplikacji wskazuje prof. Jabłońska-Bonca. Jednak w trakcie aktywności zawodowej często zauważają ten brak i wówczas niektórzy z nich zastanawiają się nad dalszymi studiami o profilu menedżerskim dodaje. Wielu prawników, którzy odnieśli już sukces w świadczeniu usług prawnych, pozostaje przy swojej profesji. Zadania zarzą-

7 PRAWO DLA MENEDŻERA DEBATA Rynek usług prawniczych Kryzys trzeba przeczekać Kancelarie muszą być gotowe na kryzys, który tak naprawdę jeszcze nie dotknął polskiego rynku. Ratunkiem przed jego skutkami może być dywersyfikacja usług lub zmniejszenie kosztów prowadzonej działalności. MAŁGORZATA KRYSZKIEWICZ P olscy prawnicy muszą nauczyć się szybko reagować na zmiany zachodzące na rynkach finansowych. Jako usługodawcy powinni umieć sprostać zmieniającym się oczekiwaniom swoich klientów. Dzięki temu łatwiej im będzie przetrwać trudne czasy. Tak uważają eksperci, którzy wzięli udział w debacie zorganizowanej z okazji ogłoszenia wyników badania opinii partnerów firm prawniczych na temat kondycji gospodarki oraz sytuacji w branży usług prawniczych. Sondaż przeprowadziła firma badawcza IPSOS, na zlecenie Wolters Kluwer Polska. Skutki kryzysu Debatę, w której wzięli udział Beata Gessel-Kalinowska vel Kalisz, wspólnik zarządzający w Kancelarii GESSEL, Wojciech Kocot, prof. Uniwersytetu Warszawskiego, Maciej Bobrowicz, prezes Krajowej Rady Radców Prawnych (KRRP) oraz Ireneusz Jabłoński, ekspert z Centrum im. Adama Smitha zdominował temat globalnego kryzysu na rynkach finansowych. Rozmówcy zastanawiali się, w jaki sposób wpłynął on na polski rynek usług prawniczych. Jeżeli w gospodarce mamy kryzys, to prawnicy też muszą to odczuć mówiła Beata Gessel. Na potwierdzenie tej tezy podała przykład dużych kancelarii, które na przełomie ostatniego roku zwalniały swoich pracowników na poziomie ok. 20 proc. Podobnego zdania na temat skutków kryzysu był Maciej Bobrowicz. Twierdzenie, że prawnicy zawsze znajdą dla siebie pracę, niezależnie od tego, co dzieje się Fot. Wojciech Górski w gospodarce, nie do końca jest prawdziwe podkreślał prezes KRRP. I przypominał, że rynek usług prawnych w Polsce to nie tylko duże kancelarie warszawskie. Najwięcej jest bowiem kancelarii jednoosobowych, którym z pewnością trudniej utrzymać się na rynku w czasach dekoniunktury. Jednak zdaniem ekspertów kryzys w Polsce nie jest tak bardzo odczuwalny, jak u naszych zachodnich sąsiadów. Jak wskazywał Ireneusz Jabłoński, jest to efekt niezbyt dynamicznego podążania przez Polskę za trendami zachodnimi. Siłą naszej gospodarki jest sektor małych i średnich przedsiębiorstw. To one zatrudniają większość pracowników podkreślał Ireneusz Jabłoński A takie mniejsze podmioty są bardziej elastyczne od wielkich korporacji. Mogą więc łatwiej reagować na zmiany zachodzące na rynkach i szybko się do nich dostosowywać. Naszym atutem jest także fakt, że Polacy są najbardziej pracowitym narodem w Europie. Z badań wynika, że pracujemy najefektywniej podkreślał Ireneusz Jabłoński. Recepta na kryzys Uczestnicy dyskusji zastanawiali się także nad rozwiązaniami, jakie powinni zastosować prawnicy, aby przetrwać na rynku w czasach dekoniunktury. Kancelarie nie mogą skupiać się tylko na obsłudze wielkich inwestorów zagranicznych, albowiem takie podmioty w czasach złej koniunktury najczęściej po prostu wycofują się z rynku mówił Wojciech Kocot. Uważa on, że receptą na kryzys może być dokonanie dywersyfikacji usług świadczonych przez prawników. Z tą opinią nie do końca zgadzał się Maciej Bobrowicz. Kancelarie rozpoznawane są przez klientów jako specjalizujące się w danej dziedzinie podkreślał. Podobnego zdania była Beata Gessel, która podkreślała, że specjalizacja to wartość na rynku usług prawniczych. Reakcje rynku Prawnicy muszą przeczekać kryzys. Rozwiązaniem może być np. połączenie się z inną kancelarią lub dokonanie przeglądu kosztów prowadzonej działalności i zrezygnowanie z tych pozycji, z których zrezygnować można i które generują niepotrzebne koszty tłumaczyła Beata Gessel. Wszyscy zgodnie twierdzili, że zwalnianie dobrych, sprawdzonych pracowników to najgorsze rozwiązanie. Kryzys bowiem kiedyś się skończy, a wówczas okaże się, że kancelaria, pozbawiona specjalistycznej kadry, nie jest już atrakcyjna dla klientów. Paneliści rozmawiali także nad nowym zjawiskiem, jakie pojawiło się na międzynarodowym rynku prawniczym, a mianowicie outsourcowaniu niektórych usług prawnych. Działanie to polega na zlecaniu wykonywania pewnych czynności prawnych specjalistom z innych krajów, którzy nie są zatrudnieni w strukturach kancelarii. Dzisiaj usługi świadczone przez prawników niewiele różnią się od innych usług, a prawo jest mniej skomplikowane niż dawniej mówiła Beata Gessel. Tak więc, skoro w innych branżach outsourcing jest zjawiskiem powszechnym, to można przypuszczać, że również na rynku usług prawniczych będzie się on rozwijał. Jest to nowy trend, ale jeżeli okaże się, że kancelariom będzie się to opłacało, a klienci będą zadowoleni z efektów takiej usługi, to outsourcing może stać się zjawiskiem powszechnym także na rynku prawniczym mówiła Beata Gessel. Tymczasem Maciej Bobrowicz wskazywał na fakt, że outsourcowane są jedynie czynności bardzo proste, o niskim ryzyku. Często są to czynności zestandaryzowane. Rynek oczekuje od prawników coraz szybszych efektów za coraz niższą cenę. Myślę, że outsourcing to rozwiązanie, jakie znalazły kancelarie, aby sprostać tym wymaganiom podsumował Maciej Bobrowicz. kierowania firmą prawniczą dzania finansami, personelem, zły dźwignię do podnoszenia jaczy działalnością marketingową kości usług i rozwoju. powierzają wyspecjalizowanym Zdaniem klientów ze sfery menedżerom. biznesu wiedza i kompetencje Prawnik nie musi zajmować prawnicze zaledwie w 53 proc. się zarządzaniem finansami stanowią o ogólnej ocenie kanswojej firmy, ale powinien pro- celarii. Obok nich liczy się też wadzić partnerski dialog znajomość biznesu, z wyspecjalizowanym w którym się działa, w tym zakresie menezdolność do zrozudżerem podkreśla mienia sytuacji i proprof. Jabłońska-Bonca. blemów klienta, kokancelaria prawnicza munik at ywność, umiejętność przekoto podmiot biznesowy. Dlatego wszystkie znane Rozwój kancelarii nywania i negocjacji, łączy się terminowość, szybw biznesie metody podze wzrostem kość reakcji. Z badań noszenia jakości usług popytu na wynika również, że i pozyskiwania klientów umiejętności prawnicy mogą i pomają tutaj również zamenedżerskie winni szukać w tym stosowanie. Potwierdzazakresie profesjonalją to doświadczenia kannego wsparcia. celarii prawnych, które Można opierać w stosowaniu znanych się na intuicji i rozz biznesu metod znala- sądku, ale lepiej skorzystać ze sprawdzonych metod przekonuje prof. Jabłońska-Bonca. Radcy prawnemu czy adwokatowi potrzebne są takie umiejętności, jak zarządzanie sprawą sądową, umiejętność komunikowania się z klientem, negocjowania czy znajomość narzędzi marketingowych i umiejętność ich stosowania dodaje Maciej Bobrowicz, prezes Krajowej Rady Radców Prawnych. Przyczyna sukcesu Rynek usług prawnych dojrzewa. Polskie kancelarie coraz częściej w swoich działaniach przekraczają granice kraju. Łączy się to ze wzrostem popytu na profesjonalną wiedzę i umiejętności menedżerskie. Duże kancelarie o zasięgu międzynarodowym, które zatrudniają więcej niż stu prawników, nie miałyby szansy na utrzymanie swojej pozycji, gdyby nie były profesjonalnie zarządzane. Ich przykład staje się wzorem dla rozwijających się polskich podmiotów. We wrześniu 2009 r. Akademia Leona Koźmińskiego uruchamia studia podyplomowe adresowane do prawników, poświęcone zarządzaniu kancelarią prawną. Obecnie liczba tego rodzaju programów kształcenia na świecie nie przekracza dziesięciu. Z tego najważniejsze są oferowane w USA i Wielkiej Brytanii. Zdaniem kadry, która przygotowała program wspomnianych studiów w Warszawie, to właśnie dzięki biznesowemu podejściu kancelarie z krajów anglosaskich znajdują się w czołówce światowych kancelarii prawniczych. PONIEDZIAŁEK 29 CZERWCA 2009 nr 124 B7

8 B8 PONIEDZIAŁEK 29 CZERWCA 2009 nr 124 PRAWO DLA MENEDŻERA Rozmawiamy z BEATĄ GESSEL-KALINOWSKĄ VEL KALISZ, wspólnikiem zarządzającym w Kancelarii GESSEL Kobiety są silnie reprezentowane we wszystkich zawodach prawniczych Współczesne kobiety potrafią walczyć o swoje i osiągają sukces. Są liderkami przedsiębiorczości w Polsce. Największą reprezentację mają w korporacji notarialnej ponad 60 proc. wszystkich notariuszy w Polsce to kobiety. Skąd wziął się pomysł na zorganizowanie Kongresu Kobiet, który odbył się w Warszawie w dniach od 20 do 21 czerwca? O idei Kongresu usłyszałam od Henryki Bochniarz, prezydent PKPP Lewiatan, która uznała, że przy okazji obchodów uroczystości dwudziestolecia wolnych wyborów w Polsce za mało mówi się o roli kobiet w transformacji ustroju. Przekonała nas, kobiety o różnych, często przeciwstawnych poglądach, do zjednoczenia sił i przygotowania w bardzo krótkim czasie zaledwie dwóch miesięcy ogólnopolskiego Kongresu Kobiet. Przyznam, że ten pomysł od razu mi się spodobał i szybko podjęłam decyzję o poprowadzeniu panelu poświęconemu kobietom w zawodach prawniczych, który przekornie nazwałam Jak kobiety sprawiedliwość zdobywały. W jakich zawodach prawniczych kobiety czują się najlepiej? W których jest ich najwięcej? Wśród kobiet zaproszonych przeze mnie do panelu były przedstawicielki wymiaru sprawiedliwości, profesorki akademickie, pani prokurator, sędzia sądu najwyższego, pani adwokat, panie radczynie prawne, pani notariusz, szefowa działu prawnego w wielkiej korporacji. Rzadko padało z ich ust słowo dyskryminacja. Wnioski, które nasuwają mi się po panelu, są takie, że w większości zawodów prawniczych kobiety znajdują swoje miejsce, chociaż są pewne wyjątki. To zależy przede wszystkim od ich predyspozycji, chęci i siły przebicia, ale zdarza się i tak, że okoliczności nie sprzyjają rozwojowi kariery. Jeśli chodzi o liczbę kobiet, to mamy zebrane dane z poszczególnych korporacji i ich zestawienie jest ze wszech miar pouczające. Największą reprezentację mają kobiety w korporacji notarialnej ponad 60 proc. wszystkich notariuszy w Polsce to kobiety. Ponad 50 proc. kobiet jest też wśród radców prawnych i prokuratorów. Zdecydowanie mniej jest kobiet wśród adwokatów i kadry akademickiej (około 30 proc.). Czy w Polsce w zawodach prawniczych kobiety mają takie same szanse jak mężczyźni? Fot. Wojciech Górski Kobiety bardziej boją się, że stracą swoją pracę albo jeśli awansują na wysokie stanowisko, to nie będą miały powrotu do pracy merytorycznej I tak, i nie. Są zawody prawnicze, w których kobietom zapewnia się bezpieczeństwo socjalne, które pozwalają kobietom na bezpieczny powrót do zawodu po przerwie spowodowanej urodzeniem dziecka. W kancelariach prawnych liczba kobiet prawniczek jest porównywalna z liczbą mężczyzn prawników, według danych zebranych przez mnie od 40 największych kancelarii w Polsce (według rankingu Rzeczpospolitej z kwietnia 2009) jest to około 44 proc. Gorzej to niestety wygląda, jeśli spojrzymy na liczbę kobiet wspólniczek w kancelariach prawnych ich udział spada do 22 proc. Bardzo zrównoważoną pod tym względem kancelarią, oprócz kancelarii, którą sama zarządzam, jest kancelaria Wardyński i Wspólnicy, gdzie ten stosunek wynosi 44 proc. Kobiet jest dużo i z każdym rokiem ich liczba się powiększa (ponad połowa studentów prawa to kobiety), ale na wyższych stanowiskach, we władzach korporacji, mężczyźni dominują. Pytanie tylko, czy kobiety zawsze chcą piąć się po szczeblach kariery zawodowej? Czy czasem same nie rezygnują, bojąc się kosztów sukcesu? Na pytanie, dlaczego nie zdecydowały się na przyjęcie awansu, kobiety odpowiadały, że czują się zobligowane obowiązkami domowymi, inne, że cenią sobie jakość życia poza pracą, niektóre zaś otwarcie przyznały, co mnie osobiście zadziwia, że nie zdecydowały się na awans, żeby nie zarabiać więcej od swoich mężów. Czy sytuacja kobiet po roku 1989 uległa znaczącej poprawie w zawodach prawniczych? Na pewno zmieniła się mentalność ludzi. Kobiety częściej potrafią walczyć o swoje i osiągają sukces. Są liderkami przedsiębiorczości w Polsce. Zmiana systemu spowodowała poszerzenie perspektyw pracy dla prawników. Ale są i minusy, wspólne pewnie nie tylko dla sytuacji kobiet w zawodach prawniczych, a mianowicie mniejsze bezpieczeństwo socjalne. Kobiety bardziej boją się, że stracą swoją pracę albo jeśli awansują na wysokie stanowisko, to nie będą miały powrotu do pracy merytorycznej. Za przykład takiej sytuacji podawano minister Barbarę Piwnik. Co jest atutem kobiet zajmujących się zawodowo prawem? Kiedyś usłyszałam od jednego z klientów naszej kancelarii, że woli pracować z kobietami prawniczkami. Rzecz dotyczyła wielomilionowych kontraktów, skomplikowanych i wyczerpujących negocjacji. Zapytałam go, dlaczego tak uważa. Odpowiedział, że kobiety, w przeciwieństwie do mężczyzn, nie koncentrują się na własnym ego. Nie zajmuje ich samcza rywalizacja i są skuteczniejsze w walce po stronie swojego klienta i sprawy. Te słowa towarzyszą mi do dzisiaj. Rozmawiała MAŁGORZATA KRYSZKIEWICZ BEATA GESSEL-KALINOWSKA VEL KALISZ radca prawny i ekspert w dziedzinie transakcji kapitałowych, fuzji i przejęć, postępowań arbitrażowych, prawa spółek ANALIZA Zmiany na rynku usług prawnych po 1989 roku Prawnik jest dziś osobistym doradcą klienta Zmiany, jakie zaszły w ciągu ostatnich 20 lat, odcisnęły swoje piętno także na rynku usług prawnych. Klienci kancelarii częściej sięgają po pomoc prawników i są bardziej wymagający. DARIA STOJAK MAŁGORZATA KRYSZKIEWICZ Ostatnie 20-lecie przyniosło głębokie przemiany społeczne i ekonomiczne. Zarówno przedsiębiorcy, jak i osoby fizyczne są dziś bardziej świadomi swoich praw. Zdają sobie także sprawę, że nie mają wystarczających kompetencji, aby samodzielnie zadbać o wszystkie swoje dobra. Dlatego też coraz częściej sięgają po pomoc prawników. Chcą, aby taki specjalista zapewnił im bezpieczeństwo prawne. Dziś bowiem prawnik ma być doradcą, a nie tylko i wyłącznie zastępcą procesowym w sądzie. Prawo i ekonomia W ciągu ostatnich kilkunastu lat zmieniła się formuła, w jakiej prawnicy doradzają swoim klientom. Przed 20 laty ludzie najczęściej sięgali po pomoc speców od prawa, gdy było to wymuszone kontaktem z instytucjami wymiaru sprawiedliwości. Obecnie klienci, i to zarówno osoby fizyczne, jak i przedsiębiorcy, oczekują, że prawnik będzie przede wszystkim zajmował się kształtowaniem ich relacji prawnych z osobami trzecimi. Choć nadal nasz zawód kojarzy się ze sprawami karnymi, to sporo adwokatów specjalizuje się w obsłudze biznesu, bo takie są wyzwania współczesnego rynku usług prawniczych mówi Joanna Agacka-Indecka, prezes Naczelnej Rady Adwokackiej. Zjawisko to związane jest z rozwojem gospodarczym. W obecnych czasach prawnik to także doradca biznesowy, który, znając charakter działalności swojego klienta, potrafi wskazać najlepszą dla niego drogę, i to nie od strony prawnej, ale także z biznesowego punktu widzenia mówi Tomasz Szarek, radca prawny z kancelarii Iurico. Aby sprostać tym zadaniom, prawnicy wciąż muszą uzupełniać swoją wiedzę. I to nie tylko tę z zakresu samego prawa. Dzięki znajomości zasad ekonomii prawnicy są bowiem w stanie zrozumieć biznesowe realia, w jakich porusza się ich klient. Tak więc poszerzanie wiedzy pozwala im świadczyć pomoc prawną w sposób kompleksowy. Zmiany ostatnich 20 lat spowodowały, że wiele kancelarii, a także pojedynczych radców prawnych czy adwokatów, wyspecjalizowało się w wąskich gałęziach prawa. Dziś prawo jest coraz bardziej skomplikowane. Trudno również wskazać dziedzinę życia, której nie regulują konkretne przepisy. Wąskie specjalizacje Wcześniej niemal wszyscy byli prawnikami uniwersalnymi. Dziś specjalizacja pozwala na zwiększenie efektywności obsługi. Dzięki temu klient otrzymuje rozwiązanie problemu prawnego szybciej, a porada ma wysoką jakość merytoryczną mówi dr Maciej Skory. Efekt tego jest taki, że ludzie zaczynają traktować prawnika bardziej jako doradcę, a mniej jako pełnomocnika procesowego, którego zadaniem jest wygrać proces. Z roku na rok kolejne gałęzie prawa ulegały znaczącym modernizacjom i dostosowaniu do nowych realiów. Proces ten nadal trwa, a ostatnimi czasy uległ nawet przyśpieszeniu. Oznacza to, że prawnicy nieustannie muszą się dokształcać. Rozrost prawa skłonił samorząd adwokacki do wprowadzenia obowiązkowych szkoleń zawodowych dla adwokatów. Musimy bowiem stale doskonalić się w wielu nowych dziedzinach prawa wyjaśnia Joanna Agacka-Indecka. Dotyczy to zwłaszcza szeroko pojmowanego prawa europejskiego i międzynarodowego. Wyższa świadomość obywateli Z roku na rok zmienia się też świadomość prawna obywateli. Choć nadal oceniamy jej poziom jako dość niski, to jednak zapotrzebowanie na nasze usługi wciąż rośnie i staramy się tym wyzwaniom odpowiadać mówi Joanna Agacka-Indecka. Polacy są coraz bardziej świadomi swoich praw, a co za tym idzie, coraz częściej i śmielej sięgają po środki, które pozwalają je egzekwować. Coraz częściej akceptowane jest stanowisko, iż zapobiegawcza konsultacja danego problemu z prawnikiem pomoże uniknąć znacznych kosztów w przyszłości uważa radca prawny Tomasz Szarek. Jednakże nadal duży procent społeczeństwa szuka pomocy prawnika dopiero wtedy, gdy dochodzi do sporu sądowego. Niestety, często okazuje się, że jest już wówczas za późno. Zdanie to podziela Michał Tomczak, adwokat i partner w kancelarii adwokackiej Tomczak i Partnerzy. Zmiany w sferze świadomości prawnej są powolne. Staną się one bardziej zauważalne, gdy dojdzie do wymiany pokoleń. Edukacja ludzi wywodzących swą świadomość z poprzedniej epoki nie odniesie bowiem aż tak wyraźnych skutków uważa prawnik. Z całą pewnością można natomiast stwierdzić, że znacznie poprawiła się wiedza na temat OPINIA ochrony danych osobowych i szeroko pojętych dóbr osobistych. Prasa, nawet ta codzienna, często donosi o zmianach w prawie, o ciekawych procesach, interesujących orzeczeniach sądowych. Sprawia to, iż obywatele w większym niż dotychczas stopniu mają tzw. świadomość prawną konkluduje dr Maciej Skory. ROBERT MIKULSKI radca prawny, partner zarządzający Kancelaria Radców Prawnych Stopczyk & Mikulski Mówiąc o rozwoju zawodów prawniczych w ciągu minionych 20 lat, w pierwszej kolejności niewątpliwie należy wskazać na zauważalny od dawna i stale postępujący proces specjalizacji podmiotów profesjonalnie świadczących usługi prawne. Rozwój rynku usług prawnych wymusza sytuację, w której prawnik po odbyciu aplikacji, która wyposaża go w ogólną wiedzę z podstawowych dziedzin prawa, w ramach własnej praktyki i samokształcenia zmuszony jest poszukiwać niszy prawnej, w której będzie mógł stać się ekspertem. Jest to w głównej mierze uwarunkowane potrzebami rynku potencjalny klient często poszukuje wysoko wyspecjalizowanego eksperta w wąskich dziedzinach gospodarki. Nie bez znaczenia jest również silnie postępujący rozwój dziedzin gospodarki, które jeszcze 20 lat temu nie wymagały tak zaawansowanej pomocy prawnej jak obecnie lub nawet nie istniały. Są to przede wszystkim sektory energetyki, informatyzacji czy rynki kapitałowe. Stale pojawiają się także nowe technologie, produkty i usługi, których wdrożenie w chwili obecnej już niemal zawsze wymaga wsparcia prawnego. Prawnicy wyszli na przeciw tym oczekiwaniom są to bowiem dziedziny, w których w ostatnich latach odnajdują obszary swej praktyki i w których się specjalizują.

Badanie opinii Partnerów firm prawniczych na temat kondycji gospodarki oraz sytuacji w branży usług prawniczych

Badanie opinii Partnerów firm prawniczych na temat kondycji gospodarki oraz sytuacji w branży usług prawniczych Badanie opinii Partnerów firm prawniczych na temat kondycji gospodarki oraz sytuacji w branży usług prawniczych Rozdziały Strony Wprowadzenie 3 Podsumowanie najważniejszych wyników 9 Ocena ogólnej sytuacji

Bardziej szczegółowo

Badanie opinii Partnerów firm prawniczych na temat kondycji gospodarki oraz sytuacji w branży usług prawniczych

Badanie opinii Partnerów firm prawniczych na temat kondycji gospodarki oraz sytuacji w branży usług prawniczych Badanie opinii Partnerów firm prawniczych na temat kondycji gospodarki oraz sytuacji w branży usług prawniczych Nimm2 Lachgummi Warszawa, czerwiec 2010 2 Spis treści Rozdziały: Strony: Wprowadzenie 3 Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

Badanie opinii Partnerów firm prawniczych na temat kondycji gospodarki oraz sytuacji w branży usług prawniczych

Badanie opinii Partnerów firm prawniczych na temat kondycji gospodarki oraz sytuacji w branży usług prawniczych Badanie opinii Partnerów firm prawniczych na temat kondycji gospodarki oraz sytuacji w branży usług prawniczych Raport z badania przeprowadzonego na zlecenie Wolters Kluwer Polska Największe kancelarie

Bardziej szczegółowo

Badanie opinii Partnerów firm prawniczych na temat kondycji gospodarki oraz sytuacji w branży usług prawniczych Fala III

Badanie opinii Partnerów firm prawniczych na temat kondycji gospodarki oraz sytuacji w branży usług prawniczych Fala III Badanie opinii Partnerów firm prawniczych na temat kondycji gospodarki oraz sytuacji w branży usług prawniczych Fala III Rozdziały Strony Wprowadzenie 3 Podsumowanie najważniejszych wyników 9 Ocena ogólnej

Bardziej szczegółowo

KANCELARIA PRAWNA ARKANA

KANCELARIA PRAWNA ARKANA KANCELARIA PRAWNA ARKANA KOMPLEKSOWE ROZWIĄZANIA PRAWNE DLA BIZNESU ARKANA TO PROFESJONALNE USŁUGI PRAWNE DLA FIRM ARKANA oznacza tajniki kunsztu mistrzów danej dziedziny wiedzy. Stąd nazwa naszej Kancelarii.

Bardziej szczegółowo

Firmy bardziej aktywne na rynku pracy. Raport Pracuj.pl Rynek Pracy Specjalistów w II kwartale 2014

Firmy bardziej aktywne na rynku pracy. Raport Pracuj.pl Rynek Pracy Specjalistów w II kwartale 2014 Warszawa, 8 lipca 2014 r. Firmy bardziej aktywne na rynku pracy Raport Pracuj.pl Rynek Pracy Specjalistów w II kwartale 2014 Jak wynika z kwartalnego raportu Pracuj.pl, sytuacja na rynku pracy w II kwartale

Bardziej szczegółowo

98 283 tys. - tyle ofert pracy opublikowały firmy w serwisie Pracuj.pl w I kwartale 2014 roku

98 283 tys. - tyle ofert pracy opublikowały firmy w serwisie Pracuj.pl w I kwartale 2014 roku Warszawa, 8 kwietnia 2014 r. Firmy znów szukają więcej osób do pracy Raport Pracuj.pl Rynek Pracy Specjalistów w I kwartale 2014 Jak wynika z kwartalnego raportu Pracuj.pl, znów jest nieco lepiej na rynku

Bardziej szczegółowo

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 2016 CONSULTING DLA MŚP Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 1 O raporcie Wraz ze wzrostem świadomości polskich przedsiębiorców rośnie zapotrzebowanie na różnego rodzaju usługi doradcze. Jednakże

Bardziej szczegółowo

Program. Umowy stosowane na rynku pracy w Polsce i w UE. Elastyczne możliwości zatrudniania i współpracy na czas kryzysu gospodarczego.

Program. Umowy stosowane na rynku pracy w Polsce i w UE. Elastyczne możliwości zatrudniania i współpracy na czas kryzysu gospodarczego. Program Umowy stosowane na rynku pracy w Polsce i w UE. Elastyczne możliwości zatrudniania i współpracy na czas kryzysu gospodarczego 09.02.2012 / Sala Konferencyjna AHK Polska / ul. Miodowa 14 / Warszawa

Bardziej szczegółowo

PMR. Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej FREE ARTICLE. www.rynekbudowlany.com

PMR. Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej FREE ARTICLE. www.rynekbudowlany.com FREE ARTICLE Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej Źródło: Raport Sektor budowlany w Polsce I połowa 2010 Prognozy na lata 2010-2012 Bartłomiej Sosna Kwiecień 2010 PMR P U B L I C A T I O N S Bartłomiej

Bardziej szczegółowo

STUDIA Z GWARANCJĄ SUKCESU

STUDIA Z GWARANCJĄ SUKCESU Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku ul. Ks.Stanisława Suchowolca 6, 15-567 Białystok

Bardziej szczegółowo

PODATEK OD NIERUCHOMOŚCI - OPTYMALIZACJA

PODATEK OD NIERUCHOMOŚCI - OPTYMALIZACJA PODATEK OD NIERUCHOMOŚCI - OPTYMALIZACJA PODATEK OD NIERUCHOMOŚCI ISTOTNE ZOBOWIĄZANIE Podatek od nieruchomości, w przypadku podmiotów dysponujących znacznym majątkiem trwałym, stanowi niejednokrotnie

Bardziej szczegółowo

Helping to Make a Difference

Helping to Make a Difference Russell Bedford www.russellbedford.pl Helping to Make a Difference Prawo Podatki Audyt Księgowość Doradztwo Gospodarcze Szkolenia i konferencje Russell Bedford Poland Szanowni Państwo, Z poważaniem, Zapraszamy

Bardziej szczegółowo

Kryzys zmienił rynek usług prawnych w Polsce

Kryzys zmienił rynek usług prawnych w Polsce Kryzys zmienił rynek usług prawnych w Polsce Publication: Dziennik Gazeta Prawna Provider: INFOR PL S.A. June 29, 2010 Do kancelarii trafia mniej spraw z zakresu fuzji i przejęć oraz IPO. Ustabilizowała

Bardziej szczegółowo

Sprzedaż: żmudna praca dla wytrwałych czy droga do kariery? Badanie dotyczące postrzegania zawodu sprzedawcy (w Polsce).

Sprzedaż: żmudna praca dla wytrwałych czy droga do kariery? Badanie dotyczące postrzegania zawodu sprzedawcy (w Polsce). Sprzedaż: żmudna praca dla wytrwałych czy droga do kariery? Badanie dotyczące postrzegania zawodu sprzedawcy (w Polsce). Od kilkunastu lat, kiedy Polska znalazła się w warunkach wolnorynkowych, liczba

Bardziej szczegółowo

dr Andrzej Woźniakowski Instytut Pracy i Spraw Socjalnych Grudzień 2010

dr Andrzej Woźniakowski Instytut Pracy i Spraw Socjalnych Grudzień 2010 ROZWÓJ KWALIFIKACJI ZAWODOWYCH PRACOWNIKÓW JAKO CEL POLITYKI PERSONALNEJ POLSKICH FIRM POKONYWANIE BARIER WYNIKAJĄCYCH ZE SCHEMATÓW MYŚLENIA I OGRANICZEŃ BUDŻETOWYCH dr Andrzej Woźniakowski Instytut Pracy

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2013 BS/152/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW

Warszawa, październik 2013 BS/152/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW Warszawa, październik 2013 BS/152/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku

Bardziej szczegółowo

OFERT PRZYBYWA, ALE NIE DLA WSZYSTKICH

OFERT PRZYBYWA, ALE NIE DLA WSZYSTKICH Warszawa, 18 kwietnia 2011 r. OFERT PRZYBYWA, ALE NIE DLA WSZYSTKICH Raport Pracuj.pl Rynek Pracy Specjalistów w I kwartale 2011 roku Przybywa ofert pracy. W I kwartale 2011 ogłoszeń w serwisie Pracuj.pl

Bardziej szczegółowo

Lepsze nastroje w firmach, ale skłonność do inwestycji niewielka

Lepsze nastroje w firmach, ale skłonność do inwestycji niewielka Badanie Keralla Research II kw. 2015 Nastroje i koniunktura w przedsiębiorstwach - Informacja prasowa Lepsze nastroje w firmach, ale skłonność do inwestycji niewielka W tym kwartale poprawiły się nastroje

Bardziej szczegółowo

Bariery rozwoju sektora MSP

Bariery rozwoju sektora MSP 1 Wrocław, grudzień 2008 2 Co czwarty właściciel firmy już czuje się dotknięty przez kryzys, kolejne 40 procent przedsiębiorców liczy się z jego konsekwencjami. Dla sektora MSP największy problem to dziś

Bardziej szczegółowo

Młode kobiety i matki na rynku pracy

Młode kobiety i matki na rynku pracy OTTO POLSKA Młode kobiety i matki na rynku pracy Raport z badania OTTO Polska 2013-03-01 OTTO Polska przy wsparciu merytorycznym stowarzyszenia Aktywność Kobiet na Dolnym Śląsku przeprowadziła badanie

Bardziej szczegółowo

POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW INFORMACJA SYGNALNA PORTFEL NALEŻNOŚCI POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna 1 PORTFEL NALEŻNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Metodyka badania. Badanie zostało przeprowadzone w okresie 02.2013 04.2013.

Metodyka badania. Badanie zostało przeprowadzone w okresie 02.2013 04.2013. Spis treści 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 16 Metodyka badania Czynniki decydujące o wyborze kancelarii prawnej Źródła pozyskania informacji o kancelarii prawnej Częstotliwość korzystania z usług prawniczych

Bardziej szczegółowo

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Mężczyzna, w wieku do 40 lat, wykształcony, chcący osiągać wyższe zarobki i być niezależny taki portret startującego polskiego przedsiębiorcy można nakreślić analizując

Bardziej szczegółowo

Plany Pracodawców. Wyniki 28. edycji badania 7 grudnia 2015 r.

Plany Pracodawców. Wyniki 28. edycji badania 7 grudnia 2015 r. Plany Pracodawców Wyniki 28. edycji badania 7 grudnia 2015 r. Plan raportu Metodologia badania Plany Pracodawców Wyniki 28. edycji badania ocena bieżącej sytuacji gospodarczej kraju a sytuacja finansowa

Bardziej szczegółowo

RAPORT NT. SYTUACJI GOSPODARCZEJ REGIONU

RAPORT NT. SYTUACJI GOSPODARCZEJ REGIONU RAPORT NT. SYTUACJI GOSPODARCZEJ REGIONU Wstęp Przedstawiamy wyniki badania ankietowego nt. sytuacji gospodarczej w regionie, które zostało przygotowane na podstawie rozmów z przedsiębiorcami z powiatów:

Bardziej szczegółowo

lipiec 2013 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna

lipiec 2013 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna lipiec 2013 r. Projekt badawczy: Konferencji Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce oraz Krajowego Rejestru Długów Informacja sygnalna PORTFEL NALEŻNOŚCI POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW dr Piotr Białowolski lipiec

Bardziej szczegółowo

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Spis treści 2 Pomysł na firmę / 3 1. Klienci biura pośrednictwa kredytowego / 4 2. Cele i zasoby

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki studia drugiego stopnia profil ogólnoakademicki Objaśnienie oznaczeń: S1A obszar

Bardziej szczegółowo

WPROWADZANIE INWESTORÓW POLSKICH NA RYNKI OBCE

WPROWADZANIE INWESTORÓW POLSKICH NA RYNKI OBCE WPROWADZANIE INWESTORÓW POLSKICH NA RYNKI OBCE SEKRETEM BIZNESU JEST WIEDZIEĆ TO, CZEGO NIE WIEDZĄ INNI Arystoteles Onassis SZANOWNI PAŃSTWO, Lubelskie Centrum Consultingu sp. z o. o. powstało w 2009 roku

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA ŚWIADCZENIE USŁUG PRAWNICZYCH. Adres do korespondencji: 02-121 Warszawa, ul. Korotyńskiego 7 lok.9 tel. 668482888.

OFERTA NA ŚWIADCZENIE USŁUG PRAWNICZYCH. Adres do korespondencji: 02-121 Warszawa, ul. Korotyńskiego 7 lok.9 tel. 668482888. kancelaria@legalista.pl, www.legalista.pl OFERTA NA ŚWIADCZENIE USŁUG PRAWNICZYCH Adres do korespondencji: 02-121 Warszawa, ul. Korotyńskiego 7 lok.9 tel. 668482888. Informacje o Kancelarii Strona 2 Kancelaria

Bardziej szczegółowo

Ostrożny optymizm w branży ociepleń

Ostrożny optymizm w branży ociepleń 15 grudnia 2014 Informacja prasowa Ostrożny optymizm w branży ociepleń Wyniki VII fali badania TNS Polska nt. rynku ETICS w Polsce Wśród producentów systemów ociepleń obserwuje się polepszenie nastrojów

Bardziej szczegółowo

{ Dział Prawa Handlowego i Obrotu Międzynarodowego }

{ Dział Prawa Handlowego i Obrotu Międzynarodowego } { Dział Prawa Handlowego i Obrotu Międzynarodowego } Specjalizacją prawników Działu Prawa Handlowego i Obrotu Międzynarodowego jest prawo gospodarcze prywatne, w szczególności prawo handlowe, w tym prawo

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA PRASOWA Warszawa, 27 marca 2014 r.

INFORMACJA PRASOWA Warszawa, 27 marca 2014 r. INFORMACJA PRASOWA Warszawa, 27 marca 2014 r. Przedsiębiorcy oczekują ożywienia gospodarczego pierwsze wskazania Indeksu Optymizmu Przedsiębiorców Pracodawców RP Przedsiębiorcy coraz optymistyczniej oceniają

Bardziej szczegółowo

Standard HRD BP i jego konsekwencje dla sposobu definiowania projektów rozwojowych

Standard HRD BP i jego konsekwencje dla sposobu definiowania projektów rozwojowych Standard HRD BP i jego konsekwencje dla sposobu definiowania projektów rozwojowych Stowarzyszenie PSTD istnieje od 2005 roku i jest organizacją zrzeszającą profesjonalistów zajmujących się obszarem szkoleń.

Bardziej szczegółowo

Izba Gospodarcza Regionu Płockiego

Izba Gospodarcza Regionu Płockiego Izba Gospodarcza Regionu Płockiego perspektywa Biznesu KRZYSZTOF IZMAJŁOWICZ P R E Z E S I Z B Y G O S P O D A R C Z E J R E G I O N U P Ł O C K I E G O Kim jesteśmy Izba Gospodarcza Regionu Płockiego,

Bardziej szczegółowo

Oferta dla przesiębiorców

Oferta dla przesiębiorców Oferta dla przesiębiorców Kancelaria Prawna Tomasz Święch e-mail: biuro@swiech-legal.pl NIP: 784-237-73-35 ul. Żurawia 6/12 00-503 Warszawa tel.: +48 790 888 153 ul. Bolesława Chrobrego 32 62-200 Gniezno

Bardziej szczegółowo

RAPORT. Polskie firmy nie chcą iść na rękę klientom. Plany polskich przedsiębiorstw dotyczących przejścia na faktury elektroniczne

RAPORT. Polskie firmy nie chcą iść na rękę klientom. Plany polskich przedsiębiorstw dotyczących przejścia na faktury elektroniczne Polskie firmy nie chcą iść na rękę klientom RAPORT Plany polskich przedsiębiorstw dotyczących przejścia na faktury elektroniczne Zespół mailpro.pl MailPro Sp. z o.o. S t r o n a 1 Wstęp Od początku 2011

Bardziej szczegółowo

Mniej przedsiębiorców będzie prowadzić pełną księgowość

Mniej przedsiębiorców będzie prowadzić pełną księgowość EWIDENCJE Propozycja podwyższenia limitu przychodów Mniej przedsiębiorców będzie prowadzić pełną księgowość ZMIANA PRAWA - Z 800 tys. do 1,2 mln euro ma zwiększyć się limit do prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Bardziej szczegółowo

Trudne czasy dla polskiego budownictwa

Trudne czasy dla polskiego budownictwa Warszawa, 21 maja 2013 r. Informacja prasowa Trudne czasy dla polskiego budownictwa Budownictwo w Polsce. Edycja 2013 - raport firmy doradczej KPMG, CEEC Research i Norstat Polska. W 2013 roku zarządzający

Bardziej szczegółowo

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Polskie banki osiągnęły w I półroczu łączny zysk netto na poziomie 8,04 mld zł, po wzroście

Bardziej szczegółowo

Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców

Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców 2011 Anna Tarnawa Kierownik Sekcji Badań i Analiz Departament Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców Warszawa, 22 listopada 2011 r. Działalność

Bardziej szczegółowo

Jeśli pragniesz zrealizować marzenia w zakresie finansów, polecamy Ci kierunek technik ekonomista.

Jeśli pragniesz zrealizować marzenia w zakresie finansów, polecamy Ci kierunek technik ekonomista. Jeśli pragniesz zrealizować marzenia w zakresie finansów, polecamy Ci kierunek technik ekonomista. Jeżeli jesteś osobą mającą wszechstronne zainteresowania, interesujesz się tym, co dzieje się wokół Ciebie

Bardziej szczegółowo

Wybór specjalności. Stosunki Gospodarcze

Wybór specjalności. Stosunki Gospodarcze Wydział Nauk Ekonomicznych Studia niestacjonarne II stopnia, rok akademicki 2013/2014 Wybór specjalności na kierunku: Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze Katedry organizujące dydaktykę na kierunku MSG

Bardziej szczegółowo

w w w. t a t a r a. c o m. p l

w w w. t a t a r a. c o m. p l www.tatara.com.pl Wstęp Kancelaria Prawa Restrukturyzacyjnego i Upadłościowego Tatara i Współpracownicy Nasza Kancelaria specjalizuje się w obsłudze prawnej szeroko pojętych procesów restrukturyzacyjnych.

Bardziej szczegółowo

Raport BIG - specjalny dodatek. Kobiecy punkt widzenia

Raport BIG - specjalny dodatek. Kobiecy punkt widzenia Raport BIG - specjalny dodatek Kobiecy punkt widzenia Wstęp Szanowni Państwo, Przedstawiamy specjalny dodatek do. edycji Raportu BIG o nastrojach wśród polskich przedsiębiorców, jest on poświęcony opiniom

Bardziej szczegółowo

PROFESJONALNY OUTSOURCING PARTNERSKI DLA INSTYTUCJI FINANSOWYCH. 2015 Businessface Sp. z o.o. 01-199 Warszawa ul. Leszno 21 DALEJ

PROFESJONALNY OUTSOURCING PARTNERSKI DLA INSTYTUCJI FINANSOWYCH. 2015 Businessface Sp. z o.o. 01-199 Warszawa ul. Leszno 21 DALEJ PROFESJONALNY OUTSOURCING PARTNERSKI DLA INSTYTUCJI FINANSOWYCH 1 KIM JESTEŚMY? KIM JESTEŚMY 2 O NAS Profesjonalny Outsourcing Partnerski dla Instytucji Finansowych. NASZĄ MISJĄ jest uwalnianie biznesu

Bardziej szczegółowo

Badanie strategicznych strategicznych branż bran w M a Małopolsce branże IT i B&R Krakó ków, 1 8 gru n a 2008 r.

Badanie strategicznych strategicznych branż bran w M a Małopolsce branże IT i B&R Krakó ków, 1 8 gru n a 2008 r. wmałopolsce branże IT i B&R Kraków, 18 grudnia 2008 r. CEL BADANIA: uzyskanie informacji na temat sytuacji przedsiębiorstw oraz na temat zapotrzebowania na kadry wśród podmiotów gospodarczych działających

Bardziej szczegółowo

Gdy kontrahent jest niesolidny 2015-06-09 16:18:56

Gdy kontrahent jest niesolidny 2015-06-09 16:18:56 Gdy kontrahent jest niesolidny 2015-06-09 16:18:56 2 W ustawodawstwie białoruskim nie istnieje termin windykacja, działalność windykacyjna, w rozumieniu światowej praktyki prawniczej, określana jako egzekwowanie

Bardziej szczegółowo

Rozwiązania prawne dla biura projektowego

Rozwiązania prawne dla biura projektowego Rozwiązania prawne dla biura projektowego Biura projektowe napotykają na liczne problemy prawne, związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, zatrudnianiem pracowników, zawieraniem i realizacją umów, podatkami,

Bardziej szczegółowo

Raport miesiąca Rejestracja w urzędzie pracy

Raport miesiąca Rejestracja w urzędzie pracy Raport miesiąca Rejestracja w urzędzie pracy Rejestracja w urzędzie pracy to proces dobrowolny. Wiele osób rejestruje się jednak, by zwiększyć swoje szanse na rynku pracy, dzięki pomocy uzyskanej z urzędu.

Bardziej szczegółowo

GOTOWI DO KARIERY. na Wydziale Gospodarki Międzynarodowej

GOTOWI DO KARIERY. na Wydziale Gospodarki Międzynarodowej GOTOWI DO KARIERY na Wydziale Gospodarki Międzynarodowej 1. KANDYDACI Masz otwarty umysł? Rynek Polski to dla Ciebie za mało i chcesz swobodnie poruszać się po gospodarce zglobalizowanego świata, odnosząc

Bardziej szczegółowo

S i e m i a n o w s k i M i e t l a r e k & P a r t n e r z y

S i e m i a n o w s k i M i e t l a r e k & P a r t n e r z y S i e m i a n o w s k i M i e t l a r e k & P a r t n e r z y K a n c e l a r i a A d w o k a t ó w i R a d c ó w P r a w n y c h 61-730 Poznań, ul. Młyńska 13/9, tel. +48 61 852 41 04, fax +48 61 852

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Radcy Prawnego dr Paweł Bojarski

Kancelaria Radcy Prawnego dr Paweł Bojarski r Kancelaria Radcy Prawnego dr Paweł Bojarski Kancelaria Radcy Prawnego dr Pawła Bojarskiego powstała w 2004 roku. Od tego czasu rozwijamy się wraz z naszymi Klientami, na bieżąco reagując na zmiany gospodarki

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY

Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY projektu Wiedza dla gospodarki (POKL.04.01.01-00-250/09) (współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Ogólna Prezentacja Kancelarii

Ogólna Prezentacja Kancelarii Ogólna Prezentacja Kancelarii Kim jesteśmy? Jesteśmy niezależną kancelarią prawną specjalizującą się w doradztwie dla klientów biznesowych oraz klientów indywidualnych w zakresie umów kredytowych. Partnerzy

Bardziej szczegółowo

Na początku XXI wieku bezrobocie stało się w Polsce i w Europie najpoważniejszym problemem społecznym, gospodarczym i politycznym.

Na początku XXI wieku bezrobocie stało się w Polsce i w Europie najpoważniejszym problemem społecznym, gospodarczym i politycznym. BEZROBOCIE rodzaje, skutki i przeciwdziałanie 1 2 3 Bezrobocie problemem XXI wieku Na początku XXI wieku bezrobocie stało się w Polsce i w Europie najpoważniejszym problemem społecznym, gospodarczym i

Bardziej szczegółowo

Oferta Usług Kancelarii Doradców Biznesowych i Prawnych

Oferta Usług Kancelarii Doradców Biznesowych i Prawnych Kancelaria Doradców Biznesowych i Prawnych KDBiP sp. z o.o. Biuro Obsługi Klienta: os. Złotego Wieku 91/3 31-618 Kraków tel/fax. 12 649 12 34 mob. 513 910 705 Oferta Usług Kancelarii Doradców Biznesowych

Bardziej szczegółowo

Raport miesiąca - Aktywność w okresie poszukiwania pracy

Raport miesiąca - Aktywność w okresie poszukiwania pracy Raport miesiąca - Aktywność w okresie poszukiwania pracy Okres pozostawania bez pracy to czas, który warto wykorzystać na zdobycie dodatkowych kwalifikacji. Jak wygląda pod tym względem aktywność osób

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia 1 Co to jest biznesplan? Biznes plan można zdefiniować jako długofalowy i kompleksowy plan działalności organizacji gospodarczej lub realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Pakiet Promocyjny dedykowanych kursów e-learningowych dla polskich piłkarzy

Pakiet Promocyjny dedykowanych kursów e-learningowych dla polskich piłkarzy Pakiet Promocyjny dedykowanych kursów e-learningowych dla polskich piłkarzy PARTNER O WSZiC WSZiC to uczelnia, której przewodnią ideą jest hasło Profesjonalizm w sporcie. Poprzez nasze działania staramy

Bardziej szczegółowo

Ramowa oferta współpracy w zakresie obsługi prawnej.

Ramowa oferta współpracy w zakresie obsługi prawnej. Ramowa oferta współpracy w zakresie obsługi prawnej. Wrocław Prezentowana oferta składa się z następujących części: I. Prezentacja Kancelarii CASUS, ZARZYCKA & Wspólnicy. II. Prezentacja prawników Kancelarii.

Bardziej szczegółowo

Czynniki sukcesu przy transakcjach fuzji i przejęć. Rynki Kapitałowe

Czynniki sukcesu przy transakcjach fuzji i przejęć. Rynki Kapitałowe Czynniki sukcesu przy transakcjach fuzji i przejęć Rynki Kapitałowe Warszawa, 24 września 2008 1 A. Bankowość Inwestycyjna BZWBK Obszar Rynków Kapitałowych B. Wybrane aspekty badania C. Wnioski i rekomendacje

Bardziej szczegółowo

Raport z badania dotyczącego potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy. 1. Wstęp. 2. Dane ilościowe

Raport z badania dotyczącego potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy. 1. Wstęp. 2. Dane ilościowe Raport z badania dotyczącego potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy 1. Wstęp Niniejszy raport został opracowany celem przedstawienia potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy w całej Polsce

Bardziej szczegółowo

CEM Instytut BadańRynku i Opinii Publicznej Sp. z o.o. 30-134 Kraków ul. Zarzecze 38 B tel. 012 6375438 faks 012 6386913 http://www.cem.pl cem@cem.

CEM Instytut BadańRynku i Opinii Publicznej Sp. z o.o. 30-134 Kraków ul. Zarzecze 38 B tel. 012 6375438 faks 012 6386913 http://www.cem.pl cem@cem. CEM Instytut BadańRynku i Opinii Publicznej Sp. z o.o. 30-134 Kraków ul. Zarzecze 38 B tel. 012 6375438 faks 012 6386913 http://www.cem.pl cem@cem.pl Rynek usług doradczych w województwie pomorskim Wyniki

Bardziej szczegółowo

RAPORT. z wykonania projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

RAPORT. z wykonania projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki RAPORT z wykonania projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Nazwa projektu: Profesjonalizacja i konkurencyjność szkolenia specjalistyczne dla instalatorów i projektantów instalacji wodociągowych

Bardziej szczegółowo

Warunki do rozwoju finansowania zwrotnego dla instytucji ekonomii społecznej w Polsce. Zaproszenie do dyskusji. Anna Królikowska

Warunki do rozwoju finansowania zwrotnego dla instytucji ekonomii społecznej w Polsce. Zaproszenie do dyskusji. Anna Królikowska Warunki do rozwoju finansowania zwrotnego dla instytucji ekonomii społecznej w Polsce Zaproszenie do dyskusji Anna Królikowska Warunki do rozwoju finansowania zwrotnego dla instytucji ekonomii społecznej

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Prawna LexArt Iwona Kamińska ul. Broniewskiego 17 lok. 1 87-100 TORUŃ tel. 605 992 994 e-mail: sekretariat@kancelarialexart.

Kancelaria Prawna LexArt Iwona Kamińska ul. Broniewskiego 17 lok. 1 87-100 TORUŃ tel. 605 992 994 e-mail: sekretariat@kancelarialexart. Kancelaria Prawna LexArt Iwona Kamińska ul. Broniewskiego 17 lok. 1 87-100 TORUŃ tel. 605 992 994 e-mail: sekretariat@kancelarialexart.pl Szanowni Państwo Mamy przyjemność zaprezentować Państwu ofertę

Bardziej szczegółowo

Rynek pracy w dobie kryzysu

Rynek pracy w dobie kryzysu Rynek pracy w dobie kryzysu Raport Agencji Work Express Wstęp Od momentu, w którym pojawiły się doniesienia o kryzysie, można zaobserwować mniejszą mobilność pracowników i ich malejące zainteresowanie

Bardziej szczegółowo

www.asap24.com.pl Środki Unijne TRWALE WSPIERAJĄCE ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORSTWA 0 801 2727 24 (22 654 09 35)

www.asap24.com.pl Środki Unijne TRWALE WSPIERAJĄCE ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORSTWA 0 801 2727 24 (22 654 09 35) Środki Unijne TRWALE WSPIERAJĄCE ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORSTWA 0 801 2727 24 (22 654 09 35) Właścicielu! Dyrektorze! Czy poszukujesz środków na rozwój swojej działalności? Chciałbyś sfinansować nowy projekt?

Bardziej szczegółowo

budujemy zaufanie w audycie

budujemy zaufanie w audycie budujemy zaufanie w audycie Misją 4AUDYT jest dostarczanie klientom najlepszych, zindywidualizowanych i kompleksowych rozwiązań biznesowych w zakresie finansów i rachunkowości, z uwzględnieniem ich skutków

Bardziej szczegółowo

Oferta Usług Kancelarii Doradców Biznesowych i Prawnych

Oferta Usług Kancelarii Doradców Biznesowych i Prawnych Kancelaria Doradców Biznesowych i Prawnych KDBiP sp. z o.o. Biuro Obsługi Klienta: os. Złotego Wieku 91/3 31-618 Kraków tel/fax. 12 649 12 34 mob. 513 910 705 Oferta Usług Kancelarii Doradców Biznesowych

Bardziej szczegółowo

Profil i struktura Firmy. Zespół zarządzający. Struktura akcjonariatu. Opis działalności. Rynek. Prognozy finansowe.

Profil i struktura Firmy. Zespół zarządzający. Struktura akcjonariatu. Opis działalności. Rynek. Prognozy finansowe. Profil i struktura Firmy Zespół zarządzający Struktura akcjonariatu Opis działalności Rynek Prognozy finansowe Strategia rozwoju Emisja obligacji Oferta prywatna Kontakt PROFIL FIRMY Firma Forma prawna

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE: PRZYGOTOWUJĄCE DO PODJĘCIA PRACY NA STANOWISKU JUNIOR ACCOUNTANT W MIĘDZYNARODOWYCH CENTRACH USŁUG BPO BPO/SSC

SZKOLENIE: PRZYGOTOWUJĄCE DO PODJĘCIA PRACY NA STANOWISKU JUNIOR ACCOUNTANT W MIĘDZYNARODOWYCH CENTRACH USŁUG BPO BPO/SSC BEZPŁATNE SZKOLENIE Przygotowujące do podjęcia pracy na stanowisku Junior Accountant w międzynarodowych centrach usług BPO/SSC WWW.WSB.PL DOWIEDZ SIĘ CZYM ZAJMUJĄ SIĘ DZIAŁY BPO I SSC I DLACZEGO POSZUKUJĄ

Bardziej szczegółowo

Wsparcie i Doradztwo Prawno-Podatkowe Zawsze jesteśmy krok do przodu.

Wsparcie i Doradztwo Prawno-Podatkowe Zawsze jesteśmy krok do przodu. Wsparcie i Doradztwo Prawno-Podatkowe Zawsze jesteśmy krok do przodu. Mariański Group Zachód Doradztwo Prawno-Podatkowe Sp.K. Jesteśmy grupą nowoczesnych kancelarii prawnych stworzoną przez Prof. dr hab.

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT PRASOWY. Badanie EOS Praktyki płatnicze w krajach europejskich 2015 Trend rosnący: Poprawa praktyk płatniczych w całej Europie

KOMUNIKAT PRASOWY. Badanie EOS Praktyki płatnicze w krajach europejskich 2015 Trend rosnący: Poprawa praktyk płatniczych w całej Europie KOMUNIKAT PRASOWY Badanie EOS Praktyki płatnicze w krajach europejskich 2015 Trend rosnący: Poprawa praktyk płatniczych w całej Europie W Europie Zachodniej tylko co piąta faktura jest regulowana po terminie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Informacja o badaniu Pomimo trudnej sytuacji na rynku pracy, zarówno polskie jak i międzynarodowe przedsiębiorstwa coraz częściej dostrzegają

Bardziej szczegółowo

Dołącz do Najlepszych

Dołącz do Najlepszych Dołącz do Najlepszych Kancelaria Weil istnieje od 1931 roku i jest jedną z najbardziej znanych międzynarodowych firm prawniczych, zapewniając kompleksową obsługę prawną klientów instytucjonalnych oraz

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Radców Prawnych JGA Ginckaj, Morawiec, Olszewski, Stankiewicz Spółka partnerska 40-062 Katowice, ul. Kilińskiego 34 tel.

Kancelaria Radców Prawnych JGA Ginckaj, Morawiec, Olszewski, Stankiewicz Spółka partnerska 40-062 Katowice, ul. Kilińskiego 34 tel. KANCELARIA to spółka prawnicza, która powstała w roku 2000. Kancelaria JGA to przede wszystkim partner w biznesie - od początku swej działalności kancelaria współpracuje stale z licznymi podmiotami prowadzącymi

Bardziej szczegółowo

Program. Delegowanie Polaków do Niemiec (Unii Europejskiej) i Niemców (Osób z UE) do Polski aspekty podatkowe i prawne.

Program. Delegowanie Polaków do Niemiec (Unii Europejskiej) i Niemców (Osób z UE) do Polski aspekty podatkowe i prawne. Program Delegowanie Polaków do Niemiec (Unii Europejskiej) i Niemców (Osób z UE) do Polski aspekty podatkowe i prawne Cele szkolenia Celem szkolenia jest zaprezentowanie podstawowych informacji dotyczących

Bardziej szczegółowo

RAPORT MIESIĘCZNY CZERWIEC 2014 r.

RAPORT MIESIĘCZNY CZERWIEC 2014 r. RAPORT MIESIĘCZNY CZERWIEC 2014 r. Zarząd Spółki Presto S.A. z siedzibą w Warszawie, działając w oparciu o pkt. 16 Załącznika Nr 1 do Uchwały Nr 293/2010 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Mieszkania: ceny transakcyjne trzymają poziom

Mieszkania: ceny transakcyjne trzymają poziom RAPORT Open Finance, lipiec 2009 r. Mieszkania: ceny transakcyjne trzymają poziom W lipcu nie doszło do istotnego pogorszenia nastrojów na rynku mieszkaniowym, choć spodziewaliśmy się go od trzeciego kwartału.

Bardziej szczegółowo

Emporium Group Sp. z o.o. NIP: 8971764595 Departament księgowości ul. Rynek 39/40 REGON: 021310610 ul. Kilioskiego 28 50-102 Wrocław KRS: 0000361420

Emporium Group Sp. z o.o. NIP: 8971764595 Departament księgowości ul. Rynek 39/40 REGON: 021310610 ul. Kilioskiego 28 50-102 Wrocław KRS: 0000361420 Kompleksowe usługi księgowe: Prowadzenie pełnej księgowości (księgi rachunkowe) Prowadzenie książki przychodów i rozchodów (KPiR) Ryczałt Rozliczenia ZUS i VAT Kadry Płace Zeznania podatkowe Ewidencje

Bardziej szczegółowo

Płońsk i Pułtusk w korelacji

Płońsk i Pułtusk w korelacji Płońsk i Pułtusk w korelacji Wprowadzenie Główna cechą rejonu testowania (Płoński i Pułtusk) ich charakter roliczo przemysłowy. Tereny rolnicze to znaczna część obszarów powiatów (ta obserwacja osób badanych

Bardziej szczegółowo

(wymagana rezerwacja miejsc w Centrum Informacji i Promocji WDK Gorzyce) Organizatorzy: Partnerzy wydarzenia:

(wymagana rezerwacja miejsc w Centrum Informacji i Promocji WDK Gorzyce) Organizatorzy: Partnerzy wydarzenia: (wymagana rezerwacja miejsc w Centrum Informacji i Promocji WDK Gorzyce) Organizatorzy: Partnerzy wydarzenia: Żyjemy i funkcjonujemy biznesowo w trudnym czasie, zwanym w mediach często kryzysem. W wielu

Bardziej szczegółowo

Ubóstwo kobiet badanie Eurobarometru wnioski dla Polski

Ubóstwo kobiet badanie Eurobarometru wnioski dla Polski Ubóstwo kobiet badanie Eurobarometru wnioski dla Polski 17% kobiet w UE znajduje się na granicy ubóstwa. Wyniki badania Eurobarometru przeprowadzonego we wrześniu 2009 roku, wskazują, że w każdej grupie

Bardziej szczegółowo

Seminarium informacyjno naukowe

Seminarium informacyjno naukowe Seminarium informacyjno naukowe Budownictwo na Lubelszczyźnie w statystyce perspektywy dla nauki Przemiany budownictwa ostatniej dekady w woj. lubelskim na tle kraju w świetle badań statystycznych Zofia

Bardziej szczegółowo

W prognozach mniej optymizmu

W prognozach mniej optymizmu Wrzesień PENGAB =. Wskaźnik Ocen. -. Wskaźnik Prognoz. -. -. W prognozach mniej optymizmu Index Pengab Pengab wartość trendu cyklu / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Bardziej szczegółowo

Firma Fast Finance S.A. 1

Firma Fast Finance S.A. 1 Firma Fast Finance S.A. 1 PEWNY ZYSK NA NIEPEWNE CZASY Fast Finance S.A. Spółka publiczna notowana na NewConnect Prezentuje jeden z najwyższych współczynników rentowności operacyjnej spośród wszystkich

Bardziej szczegółowo

Mikro, małe i średnie firmy prognoza 2014-2015

Mikro, małe i średnie firmy prognoza 2014-2015 Badanie Konfederacji Lewiatan Kondycja sektora MMŚP 2014 Mikro, małe i średnie firmy prognoza 2014- Małgorzata Starczewska-Krzysztoszek Konfederacja Lewiatan Warszawa, 21 sierpnia 2014 Dane wykorzystane

Bardziej szczegółowo

Finanse dla niefinansistów

Finanse dla niefinansistów Finanse dla niefinansistów Może inny podtytuł? Wszystkie prawa zastrzeżone Racjonalne i świadome podejmowanie decyzji zarządczych, lepsze zarządzanie i wykorzystanie zasobów przedsiębiorstwa, zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Jeden procent dla Organizacji Pożytku Publicznego. Badanie TNS Polska. Jeden procent dla OPP

Jeden procent dla Organizacji Pożytku Publicznego. Badanie TNS Polska. Jeden procent dla OPP Jeden procent dla Organizacji Pożytku Publicznego Badanie TNS Polska Jeden procent dla OPP Wprowadzenie Na początku funkcjonowania ustawa o OPP nie ułatwiała podatnikom dokonywania odpisów 1%. Musieli

Bardziej szczegółowo

Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki

Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki Prezentacja wyników badań Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki Uniwersytet Warszawski PERSPEKTYWA PREZESÓW Badanie zrealizowane w okresie marzec-kwiecień 2014. Skierowane do prezesów 500 największych firm

Bardziej szczegółowo

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 2 Polska w 2014 r. była, po raz kolejny, liderem wśród państw Europy Środkowo-Wschodniej pod względem pozyskania inwestycji zagranicznych - wynika

Bardziej szczegółowo

Jak zdobywać rynki zagraniczne

Jak zdobywać rynki zagraniczne Jak zdobywać rynki zagraniczne Nagroda Emerging Market Champions 2014 *Cytowanie bez ograniczeń za podaniem źródła: Jak zdobywać rynki zagraniczne. Badanie Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy zrealizowane

Bardziej szczegółowo

ZAPROSZENIE Konferencja

ZAPROSZENIE Konferencja ZAPROSZENIE Konferencja W imieniu kancelarii Domański Zakrzewski Palinka i firmy Mercer (Polska) Sp. z o.o. zapraszamy na konferencję pt. NOWOCZESNA DZIAŁALNOŚĆ SOCJALNA PRACODAWCY, CZYLI FUNDUSZ I NIE

Bardziej szczegółowo

Zrównoważony wzrost koniunktury

Zrównoważony wzrost koniunktury marzec PENGAB =. +. Zrównoważony wzrost koniunktury Wskaźnik Ocen. +. Wskaźnik Prognoz. -. Index Pengab Pengab wartość trendu cyklu / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / / /

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE BADAŃ ANKIETOWYCH W RAMACH AKCJI - PRACODAWCA 2012-2013

PODSUMOWANIE BADAŃ ANKIETOWYCH W RAMACH AKCJI - PRACODAWCA 2012-2013 Akademickie Biuro Karier Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Elblągu ul. Grunwaldzka 137, pok.112, 82-300 Elbląg tel: (0-55) 629 05 48 tax: (0-55) 629 05 10 PODSUMOWANIE BADAŃ ANKIETOWYCH W RAMACH AKCJI

Bardziej szczegółowo