Spis treści Wykaz ważniejszych skrótów Przedmowa do wydania drugiego Wprowadzenie ROZDZIAŁ 1. Rozwód

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Spis treści Wykaz ważniejszych skrótów Przedmowa do wydania drugiego Wprowadzenie ROZDZIAŁ 1. Rozwód"

Transkrypt

1

2

3 Spis treści Wykaz ważniejszych skrótów Przedmowa do wydania drugiego Wprowadzenie ROZDZIAŁ 1. Rozwód Rozwód podstawowe zagadnienia w ujęciu prawnym i historycznym Ogólna charakterystyka postępowania odrębnego w sprawie o rozwód Wyrok w sprawie o rozwód zakres materialnoprawnej ochrony praw podmiotowych ROZDZIAŁ 2. Postępowanie zabezpieczające ogólna charakterystyka Podstawowe zagadnienia historii rozwoju postępowania zabezpieczającego Tymczasowa ochrona prawna quasi-postępo wanie zabezpieczające w sprawach o rozwód analiza stanu prawnego przed nowelizacją Kodeksu postępowania cywilnego z 2 lipca 2004 r Charakter prawny polskiego modelu postępowania zabezpieczającego ROZDZIAŁ 3. Cele (funkcje) postępowania zabezpieczającego w sprawach o rozwód ROZDZIAŁ 4. Przedmiot postępowania zabezpieczającego w sprawach o rozwód ROZDZIAŁ 5. Przesłanki zabezpieczenia w postępowaniu rozwodowym Przesłanki dopuszczalności zabezpieczenia w sprawach rozwodowych Przesłanki zasadności zabezpieczenia w sprawach rozwodowych

4 Spis treści ROZDZIAŁ 6. Sposoby zabezpieczenia roszczeń w postępowaniu rozwodowym Sposoby zabezpieczenia roszczeń pieniężnych Sposoby zabezpieczenia roszczeń niepieniężnych Sposoby zabezpieczenia roszczeń w sprawach rozwodowych typowe rozstrzyg nięcia Uwagi ogólne Zabezpieczenie alimentów Władza rodzicielska, kontakty oraz inne sprawy powiązane z władzą rodzicielską Zabezpieczenie polegające na wydaniu potrzebnych przedmiotów Zabezpieczenie w sprawach dotyczących mieszkania ROZDZIAŁ 7. Przebieg postępowania zabezpieczającego w sprawie o rozwód Wszczęcie postępowania zabezpieczającego Treść i forma wnios ku o udzielenie zabezpieczenia Właś ciwość oraz skład sądu Rozpoznanie wnios ku o udzielenie zabezpieczenia Orzeczenie o udzieleniu zabezpieczenia ROZDZIAŁ 8. Postanowienia zabezpieczające w sprawie o rozwód charakter prawny ROZDZIAŁ 9. Środki zaskarżenia oraz zmiana i uchylenie postanowień o udzieleniu zabezpieczenia Zażalenie Uchylenie lub zmiana prawomocnego postanowienia (upadek zabezpieczenia z mocy orzeczenia) Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki ROZDZIAŁ 10. Upadek zabezpieczenia ROZDZIAŁ 11. Wykonanie postanowień zabezpieczających w sprawach o rozwód ROZDZIAŁ 12. Koszty postępowania zabezpieczającego w sprawach o rozwód ROZDZIAŁ 13. Naprawienie szkody wyrządzonej wykonaniem postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia w sprawie rozwodowej Wnioski końcowe Bibliografia

5 Wykaz ważniejszych skrótów Akty prawne d.k.p.c. rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 29 lis topada 1930 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 83, poz. 651; tekst jedn. Dz.U. z 1932 r. Nr 112, poz. 934; tekst jedn. Dz.U. z 1950 r. Nr 43, poz. 394 ze zm. uchylone) k.c. ustawa z 23 kwiet nia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 121) k.h. rozporządzenie Prezydenta RP z 27 czerw ca 1934 r. Kodeks hand lowy (Dz.U. Nr 57, poz. 502 ze zm. uchylone) k.p.c. ustawa z 17 lis topada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.) k.p.k. ustawa z 4 sierp nia 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. Nr 89, poz. 555 ze zm.) k.p.n. dekret z 18 lipca 1945 r. Kodeks postępowania niespornego Dz.U. Nr 27, poz. 169 ze zm. uchylony) k.r. ustawa z 27 czerw ca 1950 r. Kodeks rodzinny (Dz.U. Nr 34, poz. 308 ze zm. uchylona) k.r.o. ustawa z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 788 ze zm.) u.k.s.c. ustawa z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.) u.o kom. ustawa z 29 sierp nia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 231, poz ze zm.) Czasopisma Biul. SN BMS Dz.U. GSW KPP Mon.Prawn. NP NPC OSA Biuletyn Sądu Najwyższego Biuletyn Ministerstwa Sprawied liwości Dziennik Ustaw Gazeta Sądowa Warszawska Kwartalnik Prawa Prywatnego Monitor Prawniczy Nowe Prawo Nowy Proces Cywilny Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych 7

6 Wykaz ważniejszych skrótów OSN Orzecznictwo Sądów Polskich. Zbiór Orzeczeń Sądu Najwyższego ( ); Orzeczenia Sądu Najwyższego Izba Cywilna i Izba Karna ( ); Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna (1962 r.); Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna i Administracyjna oraz Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych OSNC Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna (od 1995 r.) OSNCP Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ( ) OSNP Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych (od 2003 r.) OSP Orzecznictwo Sądów Polskich OSPiKA Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych Pal. Palestra PE Przegląd Europejski PiP Państwo i Prawo PPC Polski Proces Cywilny PPE Przegląd Prawa Egzekucyjnego Prok. i Pr. Prokuratura i Prawo PS Przegląd Sądowy RPEiS Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny RPE Ruch Prawniczy i Ekonomiczny SC Studia Cywilistyczne ZNIBPS Zeszyty Naukowe Instytutu Badania Prawa Sądowego ZNUJ Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego Inne Lexis.pl Serwis Prawniczy LexisNexis SA Sąd Apelacyjny SIP System Informacji Prawnej wydawnictwa Wolters Kluwer SN Sąd Najwyższy SW Sąd Wojewódzki

7 Przedmowa do wydania drugiego Od czasu publikacji pierwszego wydania minęły 4 lata. W tym czasie postępowanie cywilne ulegało dalszym przeobrażeniom. Zmiany nie ominęły postępowania zabezpieczającego, co wpłynęło na kształt procedury w sprawach o rozwód. Obok zmian, wynikających z uchwalenia przepisów, pojawiły się nowe orzeczenia Sądu Najwyższego oraz sądów powszechnych dotyczące omawianej problematyki. W konsekwencji powstała konieczność aktualizacji książki. Z satysfakcją mogę stwierdzić, że część postulatów de lege ferenda, zgłoszonych w pierwszym wydaniu pracy Postępowanie zabezpieczające w sprawach o rozwód, została uwzględniona przez ustawodawcę i orzecznictwo. Z drugiej strony autor, będąc czynnym frontowym adwokatem, mógł w toku codziennej pracy prawniczej swoje poglądy poddać próbie, modyfikując swoje stanowisko stosownie do nowych doświadczeń. W konsekwencji w drugim wydaniu książki rozwinięto pewne zagadnienia oraz w niewielkim stopniu doszło do weryfikacji poglądów. Kontakt autora ze środowiskiem akademickim, sędziowskim i adwokackim umożliwił mu przez minione 4 lata przyjrzenie się zarówno poglądom doktryny, jak i judykatury. Ważnym przyczynkiem dla prowadzonych rozważań były spotkania autora ze środowiskiem sędziowskim w ramach zorganizowanych przez Stowarzyszenie Iustitia w dniach 20 wrześ nia 2013 r. oraz 14 lutego 2014 r. szkoleń. Głos sędziów pozwolił na poznanie stanowiska środowiska na temat postępowania zabezpieczającego w sprawach o rozwód, co stało się dla autora ważną inspiracją, mającą również wpływ na przedstawione w książce poglądy. Wiele uwag sędziów, na co dzień orzekających w sprawach rozwodowych, stało się cennym źródłem wiedzy, a także pozwoliło autorowi ponownie przemyśleć pewne kwestie. 9

8 Wprowadzenie Podstawowym celem działań powoda w procesie cywilnym jest uzys kanie w możliwie najkrótszym czasie i najniższym kosztem wyroku rozstrzygającego w sposób wiążący w przedmiocie ochrony jego praw podmiotowych. Obowiązek państwa, w imieniu którego działają sądy, nie ogranicza się jednak do wydania wyroku, lecz polega także na stworzeniu odpowiednich środków, za pomocą których uprawniony będzie chroniony przed negatywnymi skutkami długotrwałości postępowania sądowego. Z jednej strony ten obowiązek państwa polega na zapewnieniu uprawnionemu ochrony przed działaniami osoby obowiązanej, mogącej udaremnić uzys kanie zaspokojenia. Z drugiej strony państwo ma za zadanie stworzenie takich rozwiązań normatywnych, które zagwarantują, że podmiot, który uprawdopodobni swoje roszczenie oraz interes prawny w uzys kaniu natychmiastowej ochrony prawnej, będzie mógł tymczasowo realizować swoje roszczenia już w trakcie toczącego się postępowania cywilnego. W takich wypadkach obowiązkowi państwa odpowiada prawo uprawnionego żądania zabezpieczenia przez sąd przez wydanie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia. Należy zauważyć, że często natychmiastowe udzielenie ochrony prawnej przed wydaniem wyroku jest jedynym środkiem mogącym zapewnić zainteresowanemu osiąg nięcie słusznego celu prowadzonego postępowania. Duże znaczenie postępowania zabezpieczającego przejawia się w tym, że wydanie orzeczenia o zabezpieczeniu ma na tyle doniosłe znaczenie, iż może w sposób ostateczny regulować okreś lony spór wydanie wyroku staje się wówczas jedynie formalnością lub jest w ogóle zbędne ze względu na brak zainteresowania dalszym tokiem sprawy przez strony. Niniejsza rozprawa ma na celu szczegółowe przedstawienie pro blemów postępowania zabezpieczającego w sprawach o rozwód na podstawie znowelizowanych przepisów Kodeksu postępowania cywilnego 1. Na skutek 1 Ustawa z 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 172, poz. 1804). 11

9 Wprowadzenie nowelizacji z 2 lipca 2004 r. nowe miejsce w systematyce prawa procesowego cywilnego uzys kało postępowanie zabezpieczające, które dotychczas pełniło w zasadzie jedynie funkcję postępowania pomocniczego 2. Ogólnie zmiany w obrębie postępowania zabezpieczającego, wprowadzone nowelizacją, ocenia się pozytywnie. Postępowanie zabezpieczające w obecnej formie jest bowiem nowoczesne i bardziej efektywne 3 ; nabrało samodzielnego charakteru zarówno w stosunku do postępowania egzekucyjnego, jak i rozpoznawczego 4. Aktualizują się tym samym poglądy M. Waligórskiego, który uważał postępowanie zabezpieczające za trzeci typ postępowania cywilnego (tzw. proces zabezpieczający), oprócz postępowania jurysdykcyjnego i egzekucyjnego 5. Wspomniana nowelizacja była wyrazem zarysowującej się już wcześ niej emancypacji postępowania zabezpieczającego 6. Na zmiany w dziedzinie postępowania zabezpieczającego oczekiwano stosunkowo długo, zapowiedzi modernizacji tych przepisów zaś odpowiadających potrzebom praktyki można było odnaleźć w wypowiedziach doktryny 7. Nowe uregulowania w zakresie postępowania zabezpieczającego nabrały szczególnego znaczenia w sprawach rozwodowych. Zamiast bowiem dotychczasowej procedury, zbliżonej do postępowania zabezpieczającego, 2 Patrz np. F. Zedler, Problemy postępowania zabezpieczającego w sprawach cywilnych, RPEiS 1988, nr 1, s. 67 i n.; P. Pogonowski, Postępowanie zabezpieczające, w: Postępowanie sądowe w sprawach gospodarczych, t. 7, red. T. Wiśniewski, Warszawa 2007, s Wywiad z K. Weitzem, Proces cywilny będzie mniej sformalizowany, Rzeczpospolita z 6 lipca 2009 r. 4 T. Ereciński, w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, red. T. Ereciński, Warszawa 2009, s. 474; M. Jędrzejewska, Wprowadzenie do Kodeksu postępowania cywilnego, Warszawa 2004, s. XXXI XXXII. 5 M. Waligórski, Proces cywilny. Funkcja i struktura, Warszawa 1947, s. 361; tenże, Proces cywilny. Funkcja i struktura. Zarys polskiego procesu cywilnego, Kraków 1952, s. 21 okreś la on proces zabezpieczający jako trzeci typ funkcjonalny, którego funkcja ogranicza się do ustalenia treści zabezpieczenia in concreto i urzeczywistnienia tego zabezpieczenia. Uznając pomocniczy charakter postępowania zabezpieczającego, autor ten uważał, że ma ono charakter pomocniczy drugiego stopnia w stosunku do prawa materialnego. 6 Patrz A. Jakubecki, Postępowanie zabezpieczające w sprawach z zakresu prawa własnoś ci intelektualnej, Kraków 2000, s F. Zedler, Problemy postępowania, s. 67; T. Ereciński, Sprawozdanie z VIII Światowego Kongresu Prawa Procesowego (Utrecht sierp nia 1987 r.), PiP 1988, nr

10 Wprowadzenie regulującego na czas toczącego się postępowania prawa i obowiązki małżonków oraz dzieci wychowywanych w założonej przez tych małżonków rodzinie, ustawodawca zdecydował się, zachowując odrębność postępowania w sprawach małżeńskich, zastosować do tych spraw ogólny reżim postępowania zabezpieczającego. Uzasadnia to potrzebę szerokiego zaprezentowania nowych, szczegółowych aspektów ogólnego postępowania zabezpieczającego w postępowaniu procesowym, stosowanych celem udzielenia zabezpieczenia w sprawach rozwodowych. Stosunkowo niewielka liczba monografii w literaturze polskiej, dotyczących postępowania zabezpieczającego, zwłaszcza po zmianie stanu prawnego w 2004 r., pozwala postawić tezę, że mimo doniosłego znaczenia postępowania zabezpieczającego w praktyce sądowej instytucja ta nie doczekała się wystarczającego zainteresowania nauki prawa. Brakuje też aktualnych kompleksowych opracowań, dotyczących postępowania odrębnego w sprawach małżeńskich. Chociaż dostrzega się wyraźnie, że postępowanie zabezpieczające w sprawach o rozwód ma charakter szczególny 8, nie ma w literaturze przedmiotu monografii poświęconej wyłącznie tym zagadnieniom, co powoduje, że obowiązujące unormowania prawne nie zostały dotychczas poddane całościowej analizie. Jedną z podstawowych tez niniejszej pracy jest twierdzenie, że obecna konstrukcja przesłanek zabezpieczenia (a zwłaszcza interes prawny), wynikająca z art k.p.c., daje zupełnie nowe, wszechstronne i elastyczne możliwości udzielenia zabezpieczenia w postępowaniu rozwodowym. W sprawach tych odesłanie, zawarte w definicji interesu prawnego (art k.p.c.), do celu postępowania głównego jako podstawy uprawdopodobnienia tego interesu, stwarza potrzeby odwołania się do aksjologii prawa rodzinnego i opiekuńczego, której nie może w opracowaniu zabraknąć. Sprawy małżeńskie, jak wszystkie sprawy z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego, wykazują bowiem wyraźną odrębność od spraw cywilnych sensu stricto. Pamiętać jednak należy, że zmiany systemowe, które dotknęły postępowania cywilnego po 1990 r., nie pozostały obojętne dla spraw rodzinnych, w tym spraw małżeńskich, a zwłaszcza procesów o rozwód, czyli sporów masowych o szczególnej wadze społecznej. Wybór tematu rozprawy zatem zobowiązuje również do rozważenia, na ile zasady naczelne postępowania cywilnego, a zwłaszcza dyspozycyjności, kontra- 8 Patrz J. Jagieła, Tymczasowa ochrona prawna w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2007, s

11 Wprowadzenie dyktoryjności, formalizmu procesowego, przy ograniczeniu aktywności sądu w prowadzeniu postępowania dowodowego, przeniknęły do postępowania rozwodowego. W tle pozostają też zmiany prawa materialnego rodzinnego 9, które pozwalają na świeże spojrzenie na instytucję rozwodu. Ta część rozważań, chociaż ze względu na procesowy charakter pracy ma charakter ograniczony, jest niezbędna, albowiem dopiero właś ciwe ujęcie zasad i celów prawa rodzinnego i opiekuńczego pozwala udzielić prawidłowej odpowiedzi na pytania dotyczące sposobu wykładni ogólnych przepisów postępowania zabezpieczającego, mających zastosowanie wprost w sprawach rozwodowych. Uwadze nie powinno umknąć, że przepisy procesowe jako normy instrumentalne powinny odpowiadać konstrukcjom i celom prawa materialnego 10, a jednocześ nie gwarantować prawo do sądu. W pracy niezbędne było też sięgnięcie do przepisów już nieobowiązujących oraz narosłych wokół nich poglądów judykatury i doktryny. Jest to uzasadnione tym, że posiłkowo zastosowano tu wykładnię historyczną. W związku z wejściem Polski do Unii Europejskiej, które spowodowało, że pojawiły się nowe źródła prawa w zakresie omawianej problematyki 11, celowe jest zasygnalizowanie niektórych rozwiązań, przyjętych w szczególności w państwach europejskich oraz normach wspólnotowych. Rozważania ograniczają się do postępowania o rozwód, albowiem jest to najważniejszy z procesów rozstrzyganych w ramach postępowania odrębnego w sprawach małżeńskich. Większość omawianych zagadnień jednak można odnieść do spraw o separację oraz o unieważnienie małżeństwa, które jako sprawy rozpoznawane w postępowaniu odrębnym w sprawach małżeńskich wykazują znaczne podobieństwa. 9 Ustawa z 17 czerw ca 2004 r. o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 162, poz. 1691) oraz ustawa z 6 lis topada 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 220, poz. 1431). Patrz M. Sychowicz, Stosunki majątkowe łączące małżonków w świet le nowych uregulowań Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, Rodzina i Prawo 2006, nr 1, s. 7 i n. 10 J. Jodłowski, Z. Resich, J. Lapierre, T. Misiuk-Jodłowska, K. Weitz, Postępowanie cywilne, Warszawa 2007, s W zakresie omawianej problematyki szczególne zainteresowanie budzi rozporządzenie Rady WE nr 2201/2003 z 27 lis topada 2003 r. dotyczące jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej, uchylające rozporządzenie (WE) nr 1347/2000 (Dz.Urz. UE 2003 L 338/1 ze zm.). 14

12 Rozdział 1 Rozwód 1.1. Rozwód podstawowe zagadnienia w ujęciu prawnym i historycznym Rozwód to instytucja prawna pozwalająca rozwiązać małżeństwo za życia małżonków 1. Okreś la się go także mianem złożonego zdarzenia prawnego wymagającego wytoczenia powództwa, jako przejawu woli małżonka, oraz prawomocnego orzeczenia sądu 2. Samo pojęcie rozwodu jest wieloznaczne i występuje w najszerszym socjologicznym ujęciu oraz węższym, prawnym 3. Rozwód jako instytucja prawa ma na celu uporządkowanie i zminimalizowanie skutków rozwiązania małżeństwa jako zjawiska społecznego 4. Już w czasach antycznych prawo dopuszczało rozwody. Instytucję tę znało prawo babilońskie, asyryjskie, hetyckie, egipskie, greckie i rzymskie 5. Początkowo w prawie rzymskim uprawnienie do żądania rozwodu mieli tylko mężczyźni, następnie uzys kały je również kobiety. W okresie poklasycznym ograniczono istniejącą pełną swobodę w zakresie uzyskiwania rozwodów 6. 1 Szerzej na temat instytucji rozwodu J. Winiarz, w: System prawa rodzinnego i opiekuńczego, red. J.St. Piątowski, Ossolineum 1985, s. 544 i n., T. Smyczyński, Prawo rodzinne i opiekuńcze, Warszawa 1997, s , W. Stojanowska, Rozwód a dobro dziecka, Warszawa 1979, s. 84 i n., K. Piasecki, Prawo małżeńskie, Warszawa 2001, s. 223 i n. 2 J. Winiarz, w: System prawa rodzinnego, s Na temat wieloznaczności pojęcia rozwodu T. Sokołowski, w: System prawa prywatnego. Prawo rodzinne i opiekuńcze, t. XI, red. T. Smyczyński, Warszawa 2009, s. 538 i n. 4 Tamże. 5 R. Taubenschlag, Rzymskie prawo prywatne na tle praw antycznych, Warszawa 1955, s. 249 i n. 6 J. Winiarz, w: System prawa rodzinnego, s

13 Rozdział 1. Rozwód Rozwody były dopuszczalne także po upadku Rzymu, m.in. w dawnym prawie germańskim, i dopiero pod wpływem doktryny chrześcijańskiej, uznającej małżeństwo za związek sakramentalny (a zatem sprawę boską), rozwód stał się co do zasady niedopuszczalny 7. Zakwestionowanie sakramentalnego charakteru małżeństwa w okresie reformacji w XVI w. spowodowało skierowanie kwestii rozwiązania małżeństwa na drogę świecką. Nauki Lutra, a także Knoksa sprawiły, że w połowie XVI w. wprowadzono rozwody w ściśle okreś lonych przypadkach (głównie cudzołóstwa i porzucenia małżonka) 8. W dobie oświecenia uznano kontraktowy charakter małżeństwa (podobnie było w dawnym prawie niemieckim, według którego małżeństwo postrzegano jako prywatną umowę albo jednostronne oświadczenie). Od tego czasu rozwód stał się elementem państwowego porządku prawnego. Dalszym istotnym etapem w historii stało się rewolucyjne prawo francuskie z 1792 r., dopuszczające rozwód także za wzajemną zgodą małżonków oraz w razie niezgodności charakterów 9. Wprowadzenie tych rozwiązań prawnych było echem XVIII-wiecznych teorii liberalnych przede 7 B. Czech, w: Kodeks rodzinny i opiekuńczy z komentarzem, red. K. Piasecki, Warszawa 2001, s Na temat koncepcji małżeństwa i rozwodu szeroko pisze J. Sokołowski w: System prawa prywatnego, s. 548), wskazując, że aktualny jest podział na dwa nurty pojmowania małżeństwa pierwszy chrześcijański (a w zasadzie już tylko katolicki), uznający małżeństwo za węzeł dozgonny i odrzucający rozwód z pozostawieniem jedynie możliwości stwierdzenia nieważności małżeństwa ab initio albo orzeczenia separacji, oraz drugi (liberalna koncepcja) uznający zjawisko rozpadu rodziny za naturalną konsekwencję społecznego faktu zaniku więzi uczuciowej między małżonkami, co uzasadnia prawo żądania rozwodu. 8 Patrz J. Górecki, O rozwodzie w prawie angielskim, PiP 1963, nr 3, s Autor ten jednak zwraca uwagę, że kościół anglikański w zasadzie stosował w dalszym ciągu normy katolickiego prawa małżeńskiego, w tym zasadę nierozerwalności małżeństwa. Zasada ta była w niewielkim stopniu łagodzona przez instytucję nieważności małżeństwa oraz separację. Rozwody w Anglii pojawiły się dopiero pod koniec XVII w. w formie szczególnej udzielał ich nie sąd, lecz parlament; instytucja ta dotyczyła jedynie wielkich właś cicieli ziemskich. 9 J. Winiarz, w: System prawa rodzinnego, s. 545, zwraca uwagę, że następnie Kodeks Napoleona, utrzymując instytucję rozwodu, zmniejszył liczbę przesłanek jego orzekania (eliminując m.in. niezgodność charakteru). Natomiast całkowite odejście od rozwiązań rewolucyjnych nastąpiło po upadku cesarstwa i uchwaleniu Karty Konstytucyjnej z 1814 r., która religię katolicką uczyniła religią państwową, co spowodowało wyeliminowanie rozwodu z porządku prawnego. Rozwody we Francji przywrócono dopiero w okresie II Republiki w 1884 r. 16

14 1.1. Rozwód podstawowe zagadnienia w ujęciu prawnym i historycznym wszystkim Bouchotte a, który w pracy Observations sur le divorce głosił potrzebę wprowadzenia możliwości łatwego rozwiązywania małżeństw 10. W Polsce w okresie międzywojennym prawo małżeńskie nie zostało zunifikowane. Na terenie byłego Królestwa Kongresowego obowiązywało prawo małżeńskie z 1836 r., natomiast na pozostałym obszarze wschodnim dawnej Rzeczypospolitej było stosowane rosyjskie prawo cywilne z 1832 r. (tom X część pierwsza Zwodu Praw). Prawo małżeńskie dawnej Kongresówki przewidywało separację małżonków wszystkich wyznań, a rozwód dostosowywało do przepisów prawa wyznaniowego, co oznaczało, że w stosunku do katolików nie można było orzekać rozwodu. Na obszarze byłego zaboru pruskiego obowiązywał Kodeks cywilny niemiecki z 1896 r., dopuszczający separację i rozwód bez względu na wyznanie. Natomiast na terenie dawnego zaboru austriackiego obowiązywał Kodeks cywilny austriacki z 1811 r., który przewidywał separację i rozwód (także tutaj rozwód nie był dopuszczalny dla katolików). Dodać warto, że w Spiszu i Orawie obowiązywało prawo węgierskie (ustawa o małżeństwie z 1894 r.), które przewidywało zarówno separację, jak i rozwód 11. Rozwód stał się ogólnie dostępny dopiero od 1 stycznia 1946 r., tj. z chwilą wejścia w życie dekretu z 25 wrześ nia 1945 r. Prawo małżeńskie 12, znoszącego jednocześ nie instytucję separacji. Dekret ten w art. 24 okreś lał, że sąd na żądanie jednego z małżonków orzeka rozwód, jeżeli uzna, iż wzgląd na dobro niepełnoletnich dzieci nie stoi temu na przeszkodzie, oraz jeżeli stwierdzi stały rozkład pożycia małżeńskiego, w szczególności dlatego, że drugi z małżonków przykładowo dopuścił się cudzołóstwa, nastawał na życie małżonka, dziecka, odmawiał środków na utrzymanie rodziny, opuścił wspólne miejsce zamieszkania bez słusznej przyczyny, dopuścił się przestępstwa hańbiącego, wiódł hulaszcze lub rozwiązłe życie, uprawiał zajęcie hańbiące lub osiągał z tego zyski, nałogowo upijał się lub narkotyzował, zapadł na chorobę weneryczną lub inną zaraźliwą dla małżonka lub niebezpieczną dla potomstwa, chorobę psychiczną, cierpiał na niemoc płciową przed ukończeniem 50. roku życia. 10 Ē. Combier, Le divorce et la séparation de corps suivi d une étude sur les législations étrangères, Paris 1881, s Szerzej na ten temat J. Panowicz-Lipska, Skutki prawne separacji faktycznej, Poznań 1991, s. 38 i n. oraz powołane tam piś miennictwo. 12 Dz.U. Nr 48, poz

15 Rozdział 1. Rozwód Podstawą orzeczenia rozwodu był stały rozkład pożycia małżeńskiego wywołany przez przyczynę zawinioną lub niezawinioną. Na podstawie przytoczonego przepisu orzecznictwo sądowe doprowadziło do wykreowania zasady rekryminacji, polegającej na odmawianiu rozwodu małżonkowi, który wyłącznie swoim zawinionym zachowaniem doprowadził do rozkładu pożycia 13. Nowe unormowania wprowadził Kodeks rodzinny z 27 czerw ca 1950 r. 14, obowiązujący od 1 października 1950 r., który jako przesłankę rozwodu przyjął zupełny i trwały rozkład pożycia, wywołany przez ważne powody (art k.r.). Kodeks z 1950 r. nie wymieniał choćby przykładowo powodów rozkładu pożycia. Zgodnie z art k.r., mimo istnienia zupełnego i trwałego rozkładu pożycia, rozwód nie był dopuszczalny, gdyby dobro małoletnich dzieci miało wskutek niego ucierpieć; ponadto rozwód nie mógł być orzeczony w wypadku, gdy żądał go jeden z małżonków wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi z małżonków wyraził zgodę na rozwód (art k.r.). W art k.r. wprowadzono także zasadę, że mimo braku zgody małżonka sąd, mając na względzie interes społeczny, mógł orzec rozwód w przypadkach wyjątkowych, jeżeli małżonkowie pozostawali w długotrwałym rozłączeniu. Obowiązujący Kodeks rodzinny i opiekuńczy (ustawa z 25 lutego 1964 r. 15 ), który wszedł w życie 1 stycznia 1965 r., w art. 56 k.r.o. recypował z Kodeksu rodzinnego z 1950 r. podstawowe przesłanki rozwodowe, wprowadzając pewne zmiany mające na celu usunięcie nasuwających się wątpliwości przy interpretacji dotychczas obowiązujących przepisów. Według obowiązujących regulacji orzeczenie rozwodu jest dopuszczalne, gdy sąd ustali, że pożycie małżeńskie uległo zupełnemu i trwałemu rozkładowi, a nie istnieją tzw. negatywne przesłanki rozwodu. Jednakże zgodnie z art i 3 k.r.o. mimo istnienia trwałego i zupełnego rozkładu pożycia orzeczenie rozwodu jest niedopuszczalne w następujących wypadkach: jeżeli wskutek rozwodu miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków 16, jeżeli z innych względów rozwód byłby sprzeczny 13 B. Czech, w: Kodeks rodzinny i opiekuńczy, s Patrz też orzeczenia SN: z 28 maja 1948 r., WA.C. 126/48, OSN 1948, nr III, poz. 128, oraz z 10 czerw ca 1948 r., IC 286/48, PiP 1948, nr 12, s. 111, z glosą J. Witeckiego. 14 Dz.U. Nr 34, poz. 308 ze zm. 15 Tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 788 ze zm. 16 Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie wyjaś niają pojęcia wspólnych dzieci małżonków. Powszechnie przyjęta wykładnia obejmuje nim zarówno małoletnie dzieci, 18

Uchwała z dnia 24 listopada 2006 r., III CZP 106/06

Uchwała z dnia 24 listopada 2006 r., III CZP 106/06 Uchwała z dnia 24 listopada 2006 r., III CZP 106/06 Sędzia SN Józef Frąckowiak (przewodniczący) Sędzia SN Iwona Koper (sprawozdawca) Sędzia SN Krzysztof Pietrzykowski Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Nowicka

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Nowicka Sygn. akt III CZP 48/07 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 19 czerwca 2007 r. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Marian Kocon Protokolant Bożena

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05

Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05 Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05 Sędzia SN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz Sędzia SN Jan Górowski Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jadwigi

Bardziej szczegółowo

Materialnoprawne podstawy rozwodu

Materialnoprawne podstawy rozwodu Część I Materialnoprawne podstawy rozwodu I. Ogólna charakterystyka rozwodu II. Przyczyny rozkładu pożycia małżeńskiego 1. Przyczyny rozkładu pożycia. Przebaczenie 2. Zawinione przyczyny rozwodu 2.1. Alkoholizm

Bardziej szczegółowo

Copyright by Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. 2006. Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. ISBN: 83-7444-421-5. Stan prawny na 1 sierpnia 2006 r.

Copyright by Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. 2006. Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. ISBN: 83-7444-421-5. Stan prawny na 1 sierpnia 2006 r. Stan prawny na 1 sierpnia 2006 r. Redakcja: Ewa Fonkowicz Redakcja serii: Alicja Pollesch Wydawca: Justyna Kossak Sk³ad, ³amanie: Krystyna Lisiowska Copyright by Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. 2006 Wolters

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSA Władysław Pawlak. Protokolant Iwona Budzik

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSA Władysław Pawlak. Protokolant Iwona Budzik Sygn. akt III CZP 77/12 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 28 listopada 2012 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSA Władysław Pawlak Protokolant Iwona Budzik w sprawie

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 17 maja 2007 r., III CZP 43/07

Uchwała z dnia 17 maja 2007 r., III CZP 43/07 Uchwała z dnia 17 maja 2007 r., III CZP 43/07 Sędzia SN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) Sędzia SN Iwona Koper (sprawozdawca) Sędzia SN Zbigniew Kwaśniewski Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Joanny

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 22 lipca 2005 r., III CZP 52/05

Uchwała z dnia 22 lipca 2005 r., III CZP 52/05 Uchwała z dnia 22 lipca 2005 r., III CZP 52/05 Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Józef Frąckowiak Sędzia SN Jan Górowski Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi Jolanty G. o wznowienie

Bardziej szczegółowo

Postanowienie. z dnia 17 maja 2007 r. Sąd Najwyższy III CZP 44/07

Postanowienie. z dnia 17 maja 2007 r. Sąd Najwyższy III CZP 44/07 Postanowienie z dnia 17 maja 2007 r. Sąd Najwyższy III CZP 44/07 Przewodniczący: Sędzia SN Irena Gromska-Szuster (spr.). Sędziowie SN: Iwona Koper, Zbigniew Kwaśniewski. Protokolant: Bożena Nowicka. Sąd

Bardziej szczegółowo

SEPARACJA KOMENTARZ WZORY PISM KOMENTARZE PROBLEMOWE LEX MARCIN BIAŁECKI. Warszawa 2014

SEPARACJA KOMENTARZ WZORY PISM KOMENTARZE PROBLEMOWE LEX MARCIN BIAŁECKI. Warszawa 2014 SEPARACJA KOMENTARZ WZORY PISM MARCIN BIAŁECKI Warszawa 2014 KOMENTARZE PROBLEMOWE LEX Stan prawny na 1 września 2013 r. Wydawca Magdalena Stojek-Siwińska Redaktor prowadzący Marzena Molatta Opracowanie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Kowalska

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Kowalska Sygn. akt III CZP 41/08 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 12 czerwca 2008 r. SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Katarzyna Tyczka-Rote Protokolant Bożena

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 5 lutego 2010 r., III CZP 132/09

Uchwała z dnia 5 lutego 2010 r., III CZP 132/09 Uchwała z dnia 5 lutego 2010 r., III CZP 132/09 Sędzia SN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Jan Górowski Sędzia SN Marian Kocon Sąd Najwyższy w sprawie ze skarg dłużniczki Beaty

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt II CSK 469/08 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 19 lutego 2009 r. SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący) SSN Iwona Koper SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2002 R. I KZP 20/02

UCHWAŁA Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2002 R. I KZP 20/02 UCHWAŁA Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2002 R. I KZP 20/02 Dopuszczalne jest orzeczenie na podstawie art. 42 1 k.k. zakazu prowadzenia pojazdów określonego rodzaju, kierowanie którymi nie wymaga posiadania uprawnień

Bardziej szczegółowo

Materialnoprawne podstawy rozwodu oraz post powanie odr bne w sprawie o rozwód. Komentarz praktyczny wraz z wzorami pism procesowych

Materialnoprawne podstawy rozwodu oraz post powanie odr bne w sprawie o rozwód. Komentarz praktyczny wraz z wzorami pism procesowych Andrzej Zieliƒski Rozwód Materialnoprawne podstawy rozwodu oraz post powanie odr bne w sprawie o rozwód Komentarz praktyczny wraz z wzorami pism procesowych PRAWO SÑDOWE PRAWO SÑDOWE PRAWO SÑDOWE Andrzej

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI Wykaz skrótów Wykaz literatury Przedmowa do wydania Piątego Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające Rozdział II.

SPIS TREŚCI Wykaz skrótów Wykaz literatury Przedmowa do wydania Piątego Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające Rozdział II. SPIS TREŚCI Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Przedmowa do wydania Piątego... XI XIII XV Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające... 1 1. Prawo rodzinne i prawo opiekuńcze w systemie prawa... 3 I. Pojęcie

Bardziej szczegółowo

Prawo prywatne międzynarodowe i międzynarodowe postępowanie cywilne

Prawo prywatne międzynarodowe i międzynarodowe postępowanie cywilne Prawo prywatne międzynarodowe i międzynarodowe postępowanie cywilne Redakcja Ewa Kamarad Mateusz Stankiewicz Tara Białogłowska, Ewa Kamarad Katarzyna Kaperczak, Zbigniew Kiedacz Aneta Sarwicka, Mateusz

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Jan Górowski (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Jan Górowski (sprawozdawca) Sygn. akt V CSK 35/08 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 11 czerwca 2008 r. SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Jan Górowski (sprawozdawca) w sprawie z urzędu J.

Bardziej szczegółowo

Opinia. do ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy Kodeks postępowania cywilnego. (druk nr 920)

Opinia. do ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy Kodeks postępowania cywilnego. (druk nr 920) Warszawa, 10 czerwca 2015 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy Kodeks postępowania cywilnego (druk nr 920) I. Cel i przedmiot ustawy Nowelizacja ustawy z dnia 25

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 14/11

Uchwała z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 14/11 Uchwała z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 14/11 Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący) Sędzia SN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) Sędzia SN Marian Kocon Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jerzego

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I. Władza rodzicielska. Przedmowa... Wykaz skrótów... Wykaz literatury...

Spis treści. Rozdział I. Władza rodzicielska. Przedmowa... Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Przedmowa................................................ Wykaz skrótów............................................. Wykaz literatury............................................ XIII XV XIX Rozdział I.

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 3/05

Uchwała z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 3/05 Uchwała z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 3/05 Sędzia SN Elżbieta Skowrońska-Bocian (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Barbara Myszka Sędzia SN Marek Sychowicz Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Skarbu

Bardziej szczegółowo

Dorobek naukowy Publikacje książkowe

Dorobek naukowy Publikacje książkowe Dorobek naukowy Publikacje książkowe Postępowanie o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej, Warszawa 1992. Postępowanie cywilne. Kompendium, Warszawa 1996 II wydanie - uaktualnione

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego

UCHWAŁA składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego Sygn. akt III CZP 72/11 UCHWAŁA składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 5 czerwca 2012 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Wojciech Katner SSN Anna Owczarek SSN Henryk

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE CYWILNE TESTY, ĆWICZENIA, DIAGRAMY. Paweł Cioch Edyta Gapska Joanna Studzińska

POSTĘPOWANIE CYWILNE TESTY, ĆWICZENIA, DIAGRAMY. Paweł Cioch Edyta Gapska Joanna Studzińska POSTĘPOWANIE CYWILNE TESTY, ĆWICZENIA, DIAGRAMY Paweł Cioch Edyta Gapska Joanna Studzińska Warszawa 2012 Spis treści SPIS TREŚCI Wykaz skrótów 9 CZĘŚĆ PIERWSZA TESTY 11 Rozdział 1 Zagadnienia wstępne postępowanie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 13. Przedmowa... 15. Wprowadzenie... 27

Spis treści. Wykaz skrótów... 13. Przedmowa... 15. Wprowadzenie... 27 Wykaz skrótów..................................................... 13 Przedmowa........................................................ 15 Wprowadzenie.....................................................

Bardziej szczegółowo

Prawo rodzinne i opiekuńcze. Wydanie 5. Autor: Marek Andrzejewski

Prawo rodzinne i opiekuńcze. Wydanie 5. Autor: Marek Andrzejewski Prawo rodzinne i opiekuńcze. Wydanie 5. Autor: Marek Andrzejewski Wykaz skrótów Wykaz literatury Przedmowa do wydania Piątego Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające 1. Prawo rodzinne i prawo opiekuńcze

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 16 czerwca 2009 r. I PK 226/08

Wyrok z dnia 16 czerwca 2009 r. I PK 226/08 Wyrok z dnia 16 czerwca 2009 r. I PK 226/08 Sprawy dotyczące odpowiedzialności majątkowej żołnierzy są rozpoznawane w postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu prawa pracy (art. 1 k.p.c. w związku z art.

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 8 października 2003 r., III CZP 68/03

Uchwała z dnia 8 października 2003 r., III CZP 68/03 Uchwała z dnia 8 października 2003 r., III CZP 68/03 Sędzia SN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) Sędzia SN Barbara Myszka Sędzia SN Marek Sychowicz (sprawozdawca) Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Skarbu

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk

POSTANOWIENIE. SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk Sygn. akt IV CZ 60/09 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 17 września 2009 r. SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie

Bardziej szczegółowo

Osoby fizyczne i ich zdolność do czynności prawnych konspekt wykładu

Osoby fizyczne i ich zdolność do czynności prawnych konspekt wykładu dr Grzegorz Gorczyński Katedra Prawa Cywilnego i Prawa Prywatnego Międzynarodowego WPiA UŚ Osoby fizyczne i ich zdolność do czynności konspekt wykładu Bibliografia: Z. Radwański, A. Olejniczak, Prawo cywilne

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E 1. Pierwsza z proponowanych zmian dotyczy poszerzenia katalogu organizacji społecznych, które mogą wytaczać powództwa na rzecz obywateli i wstępować za ich zgodą do już toczących

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Tadeusz Żyznowski

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Tadeusz Żyznowski Sygn. akt I CK 460/04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 21 stycznia 2005 r. SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 29 października 2004 r., III CZP 58/04

Uchwała z dnia 29 października 2004 r., III CZP 58/04 Uchwała z dnia 29 października 2004 r., III CZP 58/04 Sędzia SN Józef Frąckowiak (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Zbigniew Kwaśniewski Sędzia SN Zbigniew Strus Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

PRAWO SPADKOWE I RODZINNE

PRAWO SPADKOWE I RODZINNE TESTY PRAWO SPADKOWE I RODZINNE MAREK STUS Warszawa 2012 Spis treści 5 Spis treści Wykaz skrótów... 7 Wprowadzenie... 9 Część I Prawo spadkowe... 11 Rozdział 1 Spadek i ogólne zasady dziedziczenia... 13

Bardziej szczegółowo

Prawo rodzinne i opiekuńcze

Prawo rodzinne i opiekuńcze Podręczniki Prawnicze Prawo rodzinne i opiekuńcze Tadeusz Smyczyński 6. wydanie C. H. Beck PODRĘCZNIKI PRAWNICZE Tadeusz Smyczyński Prawo rodzinne i opiekuńcze Ukochanemu synkowi Michałowi Prawo rodzinne

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 14 lutego 2005 r. I UK 166/04

Wyrok z dnia 14 lutego 2005 r. I UK 166/04 Wyrok z dnia 14 lutego 2005 r. I UK 166/04 Powództwo pracownika przeciwko pracodawcy o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy podlega oddaleniu ze względu na brak biernej legitymacji procesowej

Bardziej szczegółowo

Europejskie post powanie nakazowe i w sprawie drobnych roszczeƒ

Europejskie post powanie nakazowe i w sprawie drobnych roszczeƒ Agata Harast-Sidowska Europejskie post powanie nakazowe i w sprawie drobnych roszczeƒ Komentarz praktyczny Wzory pism procesowych i orzeczeƒ sàdowych PRAWO SÑDOWE PRAWO SÑDOWE PRAWO SÑDOWE Agata Harast-Sidowska

Bardziej szczegółowo

Wyrok z 10 lipca 2000 r., SK 12/99 POJĘCIE SPRAWY CYWILNEJ

Wyrok z 10 lipca 2000 r., SK 12/99 POJĘCIE SPRAWY CYWILNEJ Wyrok z 10 lipca 2000 r., SK 12/99 POJĘCIE SPRAWY CYWILNEJ Rodzaj postępowania: skarga konstytucyjna Inicjator: osoba fizyczna Skład orzekający: 5 sędziów Zdania odrębne: 0 Przedmiot kontroli Wzorce kontroli

Bardziej szczegółowo

ROZWÓD I JEGO KONSEKWENCJE PRAWNE - PRZEWODNIK STRONY POSTĘPOWANIA

ROZWÓD I JEGO KONSEKWENCJE PRAWNE - PRZEWODNIK STRONY POSTĘPOWANIA Gdańsk, październik 2011 r. ROZWÓD I JEGO KONSEKWENCJE PRAWNE - PRZEWODNIK STRONY POSTĘPOWANIA Niniejsze opracowanie porusza temat postępowania rozwodowego, jego podstaw prawnych oraz związanych z nim

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt III CK 277/05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 30 listopada 2005 r. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Grzelka SSN Iwona

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) Sygn. akt I CSK 684/12 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 15 lutego 2013 r. SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) w sprawie z powództwa T. B.

Bardziej szczegółowo

Prawo zatrudnienia. Małgorzata Gersdorf. Wydanie 1

Prawo zatrudnienia. Małgorzata Gersdorf. Wydanie 1 Prawo zatrudnienia Małgorzata Gersdorf Wydanie 1 Warszawa 2013 Redaktor prowadzący: Joanna Choroszczak-Magiera Redakcja techniczna: Krzysztof Koziarek Projekt okładki i stron tytułowych: Michał Piotrowski

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak SSA Jacek Grela (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak SSA Jacek Grela (sprawozdawca) Sygn. akt V CZ 100/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 23 stycznia 2015 r. SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak SSA Jacek Grela (sprawozdawca) w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

Marek Biernacki. Rzecznik Praw Dziecka. Marek Michalak. Minister Sprawiedliwości

Marek Biernacki. Rzecznik Praw Dziecka. Marek Michalak. Minister Sprawiedliwości Marek Michalak Pan ZSRI5OO42O 14/KW Praw Dziecka brakiem realizacji prawa dziecka do kontaktu z obojgiem rodziców, proszę działań legislacyjnych. mających na celu zabezpieczenie praw i dobra dzieci w tym

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian SSN Jan Górowski (sprawozdawca) Protokolant Iwona Budzik

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian SSN Jan Górowski (sprawozdawca) Protokolant Iwona Budzik Sygn. akt III CZP 73/08 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 23 lipca 2008 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian SSN Jan Górowski (sprawozdawca) Protokolant Iwona Budzik

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PRAWA PRYWATNEGO

PODSTAWY PRAWA PRYWATNEGO PODSTAWY PRAWA PRYWATNEGO Małżeństwo, rozwód i separacja. Ustroje majątkowe między małżonkami. Podział majątku po rozwodzie. Odpowiedzialność za długi małżonka. Część I PLAN ZAJĘĆ NA SEMESTR ZIMOWY 1.

Bardziej szczegółowo

Postanowienie z dnia 30 lipca 1998 r. I PZ 32/98

Postanowienie z dnia 30 lipca 1998 r. I PZ 32/98 Postanowienie z dnia 30 lipca 1998 r. I PZ 32/98 1. Sąd może sprawdzić spełnianie przez radcę prawnego warunku pozwalającego na zastępowanie osób fizycznych, polegającego na wykonywaniu zawodu w kancelarii

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 8/12. Dnia 20 kwietnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie :

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 8/12. Dnia 20 kwietnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt III CZP 8/12 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 20 kwietnia 2012 r. SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Barbara Myszka SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa małoletniego

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. Wprowadzenie... 15

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. Wprowadzenie... 15 Wykaz skrótów......................................... 11 Wprowadzenie......................................... 15 Rozdział I. Umowne ustroje majątkowe małżonków................. 23 1. Małżeńskie ustroje

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda Sygn. akt II PK 296/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 19 marca 2012 r. SSN Maciej Pacuda w sprawie z powództwa J. P. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A. o odszkodowanie, po

Bardziej szczegółowo

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 1. 2. Prawne definicje rodziny Wspieranie rodziny w świetle ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej Prawne definicje

Bardziej szczegółowo

I. W zakresie kwestii poruszanych w rozdziale 2 Małżeństwo proponuję

I. W zakresie kwestii poruszanych w rozdziale 2 Małżeństwo proponuję 1 W odniesieniu do zagadnień omówionych w podręczniku Elementy Prawa w dziale Prawo Rodzinne proponuję do wykorzystania następującą dodatkową tematykę: I. W zakresie kwestii poruszanych w rozdziale 2 Małżeństwo

Bardziej szczegółowo

ROZWÓD aspekty proceduralne i materialnoprawne.

ROZWÓD aspekty proceduralne i materialnoprawne. Marta Witoszyńska Sędzia Sądu Okręgowego w Łodzi KONSPEKT WYKŁADU Z ZAKRESU PRAWA RODZINNEGO NA SZKOLENIE ORGANIZOWANE W SŁOKU W DNIACH 27-29 LISTOPADA 2009r. PRZEZ OKRĘGOWĄ IZBĘ RADCÓW PRAWNYCH W ŁODZI

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III CSK 169/11. Dnia 26 stycznia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie :

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III CSK 169/11. Dnia 26 stycznia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt III CSK 169/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 26 stycznia 2012 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Frąckowiak SSN Iwona Koper w sprawie z wniosku Witolda

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wykaz ważniejszych skrótów

Spis treści Wykaz ważniejszych skrótów Wykaz ważniejszych skrótów... 11 1. Czasopisma... 11 2. Piśmiennictwo... 12 Wprowadzenie... 13 Rozdział I Regulacja skutków prawnych separacji w prawie obcym i kanonicznym oraz w prawie polskim w ujęciu

Bardziej szczegółowo

W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ W świetle art. 17 3 prawa prywatnego międzynarodowego samo miejsce zamieszkiwania małżonków może mięć zasadnicze znaczenie dla istniejącego między nimi reżimu majątkowego. Tego rodzaju zależność sprawia,

Bardziej szczegółowo

WYROK Z DNIA 15 WRZEŚNIA 2004 R. SNO 33/04. Przewodniczący: sędzia Wiesław Kozielewicz. Sędziowie SN: Zbigniew Strus, Andrzej Wróbel (sprawozdawca).

WYROK Z DNIA 15 WRZEŚNIA 2004 R. SNO 33/04. Przewodniczący: sędzia Wiesław Kozielewicz. Sędziowie SN: Zbigniew Strus, Andrzej Wróbel (sprawozdawca). WYROK Z DNIA 15 WRZEŚNIA 2004 R. SNO 33/04 Przewodniczący: sędzia Wiesław Kozielewicz. Sędziowie SN: Zbigniew Strus, Andrzej Wróbel (sprawozdawca). Sąd Najwyższy Sąd Dyscyplinarny w Warszawie z udziałem

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wykaz skrótów

Spis treści Wykaz skrótów Spis treści Wykaz skrótów... 7 Elżbieta Holewińska-Łapińska Wpływ orzecznictwa Sądu Najwyższego na praktykę sądów powszechnych w sprawach o unieważnienie małżeństwa z powodu choroby psychicznej i niedorozwoju

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Maria Szulc (sprawozdawca) SSN Dariusz Zawistowski. Protokolant Katarzyna Bartczak

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Maria Szulc (sprawozdawca) SSN Dariusz Zawistowski. Protokolant Katarzyna Bartczak Sygn. akt III CZP 19/15 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 13 maja 2015 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Maria Szulc (sprawozdawca) SSN Dariusz Zawistowski Protokolant Katarzyna Bartczak

Bardziej szczegółowo

Postanowienie z dnia 9 lipca 2002 r. III RN 129/01

Postanowienie z dnia 9 lipca 2002 r. III RN 129/01 Postanowienie z dnia 9 lipca 2002 r. III RN 129/01 Decyzja w przedmiocie przyznania odszkodowania za szkodę spowodowaną wydaniem nieważnej decyzji administracyjnej i stwierdzeniem jej nieważności (art.

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący) SSN Jolanta Frańczak (sprawozdawca) SSN Zbigniew Hajn

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący) SSN Jolanta Frańczak (sprawozdawca) SSN Zbigniew Hajn Sygn. akt I UK 470/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 16 kwietnia 2015 r. SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący) SSN Jolanta Frańczak (sprawozdawca) SSN Zbigniew Hajn w sprawie z odwołania B.

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Katarzyna Gonera

POSTANOWIENIE. SSN Katarzyna Gonera Sygn. akt I BP 3/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 25 listopada 2015 r. SSN Katarzyna Gonera w sprawie z powództwa M. J. przeciwko D. R. o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Okręgowego

Bardziej szczegółowo

Wykład Postępowanie cywilne 22 II 2011

Wykład Postępowanie cywilne 22 II 2011 Wykład Postępowanie cywilne 22 II 2011 1. Jakim środkiem zaskarżenia jest skarga kasacyjna 2. Dopuszczalność skargi kasacyjnej 3. Niedopuszczalność skargi kasacyjnej 4. Legitymacja do wniesienia skargi

Bardziej szczegółowo

Postanowienie z dnia 23 listopada 2006 r. II PZ 43/06

Postanowienie z dnia 23 listopada 2006 r. II PZ 43/06 Postanowienie z dnia 23 listopada 2006 r. II PZ 43/06 Od apelacji lub skargi kasacyjnej w sprawie z zakresu prawa pracy należy uiścić opłatę stosunkową od wartości przedmiotu zaskarżenia, choćby była niższa

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt IV CSK 296/14. Dnia 9 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie:

POSTANOWIENIE. Sygn. akt IV CSK 296/14. Dnia 9 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: Sygn. akt IV CSK 296/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 9 października 2014 r. SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Katner SSA Elżbieta Fijałkowska w sprawie z

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 28 października 2004 r., III CZP 56/04

Uchwała z dnia 28 października 2004 r., III CZP 56/04 Uchwała z dnia 28 października 2004 r., III CZP 56/04 Sędzia SN Tadeusz Domińczyk (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Antoni Górski Sędzia SN Kazimierz Zawada Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Brygidy

Bardziej szczegółowo

do ustawy z dnia 27 maja 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy Kodeks postępowania cywilnego (druk nr 920)

do ustawy z dnia 27 maja 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy Kodeks postępowania cywilnego (druk nr 920) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy M A T E R I A Ł P O R Ó W N AW C Z Y do ustawy z dnia 27 maja 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy Kodeks postępowania cywilnego (druk

Bardziej szczegółowo

KOMENTARZ. Ustawa. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Katarzyna Zdun-Załęska WYDANIE 1

KOMENTARZ. Ustawa. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Katarzyna Zdun-Załęska WYDANIE 1 KOMENTARZ Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego Katarzyna Zdun-Załęska WYDANIE 1 Stan prawny na 1 maja 2014 roku Warszawa 2014 Spis treści Spis treści

Bardziej szczegółowo

Pisanie prac magisterskich SPIS TREŚCI informacji i materiałów dydaktycznych na temat pisania prac magisterskich i licencjackich

Pisanie prac magisterskich SPIS TREŚCI informacji i materiałów dydaktycznych na temat pisania prac magisterskich i licencjackich Pisanie prac magisterskich - pomoc w pisaniu prac licencjackich i prac magisterskich dla studentów i firm. Więcej prac magisterskich na stronie www.pisanie-prac.info.pl. Niniejszy fragment pracy może być

Bardziej szczegółowo

z zakresu prawa pracy

z zakresu prawa pracy Wzory pism procesowych z zakresu prawa pracy Wydanie 2 Michał Raczkowski Aleksandra Woźniak Warszawa 2014 Spis treści Spis treści Spis treści Wykaz skrótów...............................................

Bardziej szczegółowo

KODEKS RODZINNY I OPIEKUŃCZY

KODEKS RODZINNY I OPIEKUŃCZY KOMENTARZ Marek Andrzejewski, Henryk Dolecki, Anita Lutkiewicz-Rucińska, Adam Olejniczak, Tomasz Sokołowski, Anna Sylwestrzak, Andrzej Zielonacki KODEKS RODZINNY I OPIEKUŃCZY pod redakcją Henryka Doleckiego

Bardziej szczegółowo

Komentarze z wokandy. Komentarz. do spr aw z zakresu postępowania zabezpieczającego i egzekucyjnego. Marcin Uliasz. pod redakcją Jacka Ignaczewskiego

Komentarze z wokandy. Komentarz. do spr aw z zakresu postępowania zabezpieczającego i egzekucyjnego. Marcin Uliasz. pod redakcją Jacka Ignaczewskiego Komentarze z wokandy Komentarz do spr aw z zakresu postępowania zabezpieczającego i egzekucyjnego Marcin Uliasz pod redakcją Jacka Ignaczewskiego Wydanie 1 Warszawa 2013 Opracowanie redakcyjne: Katarzyna

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Rozdział I. Władza rodzicielska

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Rozdział I. Władza rodzicielska Przedmowa... Wykaz skrótów... Wykaz literatury... XIII XV XIX Rozdział I. Władza rodzicielska A. Komentarz tezowy... 3 Kodeks rodzinny i opiekuńczy.... 3 Tytuł II. Pokrewieństwo i powinowactwo... 3 Dział

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Przedmowa... XXXIII. Część I. Rozwód i separacja w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym

Spis treści. Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Przedmowa... XXXIII. Część I. Rozwód i separacja w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym Wykaz skrótów... Wykaz literatury... XIX XXV Przedmowa.... XXXIII Część I. Rozwód i separacja w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym A. Komentarz tezowy... 3 Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) SSN Dariusz Zawistowski

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) SSN Dariusz Zawistowski Sygn. akt III CZP 57/09 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 17 września 2009 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

1.9. Jurysdykcja wyłączna...46 1.9.1. Uwagi ogólne...46 1.9.2. Przypadki jurysdykcji wyłącznej...47 1.10. Umowy jurysdykcyjne...49 1.11.

1.9. Jurysdykcja wyłączna...46 1.9.1. Uwagi ogólne...46 1.9.2. Przypadki jurysdykcji wyłącznej...47 1.10. Umowy jurysdykcyjne...49 1.11. Spis treści Wykaz skrótów...11 Rozdział pierwszy Rys historyczny współpracy sądowej w sprawach cywilnych i handlowych we Wspólnotach Europejskich i Unii Europejskiej...13 1. Międzynarodowe postępowanie

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III CZP 96/09. Dnia 26 listopada 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie :

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III CZP 96/09. Dnia 26 listopada 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt III CZP 96/09 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 26 listopada 2009 r. SSN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

Uchwała dnia 24 lutego 2010 r., III CZP 133/09

Uchwała dnia 24 lutego 2010 r., III CZP 133/09 Uchwała dnia 24 lutego 2010 r., III CZP 133/09 Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Marian Kocon Sędzia SN Bogumiła Ustjanicz Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku wierzycieli

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE UZASADNIENIE

ZAGADNIENIE PRAWNE UZASADNIENIE Sygn. akt III CZP 9/15 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie egzekucyjnej o świadczenie pieniężne, prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w sprawie w przedmiocie skargi wierzyciela na czynność

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III CSK 154/14. Dnia 22 stycznia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie:

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III CSK 154/14. Dnia 22 stycznia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: Sygn. akt III CSK 154/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 22 stycznia 2015 r. SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marta Romańska SSN Karol Weitz w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt I CSK 14/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 11 października 2013 r. SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk SSN Józef Frąckowiak

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Hajn (przewodniczący) SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca) SSN Jolanta Strusińska-Żukowska

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Hajn (przewodniczący) SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca) SSN Jolanta Strusińska-Żukowska Sygn. akt I PZ 1/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 9 kwietnia 2015 r. SSN Zbigniew Hajn (przewodniczący) SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca) SSN Jolanta Strusińska-Żukowska w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

OBSŁUGA PRAWNICZYCH BAZ DANYCH. Semestr zimowy 2015/2016 SSP I

OBSŁUGA PRAWNICZYCH BAZ DANYCH. Semestr zimowy 2015/2016 SSP I OBSŁUGA PRAWNICZYCH BAZ DANYCH Semestr zimowy 2015/2016 SSP I Zajęcia nr 3 Publiczne bazy orzeczeń Cz. I Serwis Sądu Najwyższego Serwis Naczelnego Sądu Administracyjnego i Centralna Baza Orzeczeń Sądów

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt I UK 11/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 27 czerwca 2013 r. SSN Zbigniew Korzeniowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Hajn SSN Roman Kuczyński

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 13 lipca 2011 r., III CZP 39/11

Uchwała z dnia 13 lipca 2011 r., III CZP 39/11 Uchwała z dnia 13 lipca 2011 r., III CZP 39/11 Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz Sędzia SN Krzysztof Strzelczyk Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Katner SSN Bogumiła Ustjanicz

POSTANOWIENIE. SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Katner SSN Bogumiła Ustjanicz Sygn. akt V CSK 98/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 9 stycznia 2014 r. SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Katner SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Wojciech Jan Katner (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) odmawia podjęcia uchwały.

POSTANOWIENIE. SSN Wojciech Jan Katner (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) odmawia podjęcia uchwały. Sygn. akt III CZP 78/09 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 29 października 2009 r. SSN Wojciech Jan Katner (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) w sprawie

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt III SK 1/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 29 czerwca 2011 r. SSN Jerzy Kwaśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Korzeniowski SSN Roman

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt I UK 183/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 20 sierpnia 2014 r. SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Beata Gudowska SSN

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Protokolant Ewa Krentzel

POSTANOWIENIE. Protokolant Ewa Krentzel Sygn. akt I CSK 713/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 14 listopada 2014 r. SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Dariusz Zawistowski Protokolant

Bardziej szczegółowo

Przedmowa... Wykaz skrótów... Literatura...

Przedmowa... Wykaz skrótów... Literatura... Przedmowa... Wykaz skrótów... Literatura... IX XI XV Część I. Uwagi wstępne... 1 Część II. Wymagania formalne wspólne dla środków zaskarżenia... 9 1. Uwagi wstępne... 11 2. Wymagania spełniania warunków

Bardziej szczegółowo

Rozdział I. Pisma procesowe i orzeczenia sądowe dotyczące małżeństwa... 1

Rozdział I. Pisma procesowe i orzeczenia sądowe dotyczące małżeństwa... 1 Przedmowa... XI Wykaz skrótów... XV Rozdział I. Pisma procesowe i orzeczenia sądowe dotyczące małżeństwa... 1 1. Pozew o ustalenie w przedmiocie zmiany płci... 3 2. Wyrok ustalający zmianę płci (1)...

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt I PZ 15/11. Dnia 6 września 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie :

POSTANOWIENIE. Sygn. akt I PZ 15/11. Dnia 6 września 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt I PZ 15/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 6 września 2011 r. SSN Katarzyna Gonera (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Iwulski SSA Jolanta Frańczak w sprawie z powództwa S.

Bardziej szczegółowo

WYKAZ SKRÓTÓW k.c. k.k. k.k.w. Konstytucja RP k.p. k.p.a. k.p.c. k.r. k.r.o. p.a.s.c. p.p.m. p.p.r. pr. spółdz. p.u.n. p.w.k.c. Źródła prawa ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁAD Sąd Okręgowy w Opolu I Wydział Cywilny Powódka: Pozwany: POZEW O SEPARACJĘ Uzasadnienie Dowód: Dowód:

PRZYKŁAD Sąd Okręgowy w Opolu I Wydział Cywilny Powódka: Pozwany: POZEW O SEPARACJĘ Uzasadnienie Dowód: Dowód: PRZYKŁAD Głuchołazy, dnia.. Sąd Okręgowy w Opolu I Wydział Cywilny Powódka:... Imię i nazwisko adres.. Pozwany: Imię i nazwisko adres... POZEW O SEPARACJĘ Wnoszę o: 1. orzeczenie separacji małżonków...

Bardziej szczegółowo

21. Sprawy z zakresu geodezji i kartografii

21. Sprawy z zakresu geodezji i kartografii 21. Sprawy z zakresu geodezji i kartografii Wśród spraw z zakresu geodezji i kartografii dominowały sprawy oznaczone podsymbolem 6120, dotyczące ewidencji gruntów i budynków. Głównym zagadnieniem, poruszanym

Bardziej szczegółowo

Prawo rodzinne i opiekuñcze

Prawo rodzinne i opiekuñcze Ma³gorzata ¹czkowska Anna Natalia Schulz Anna Urbañska Prawo rodzinne i opiekuñcze testy pytania kazusy tablice REPETYTORIA C H BECK REPETYTORIA C. H. BECK Prawo rodzinne i opiekuñcze W sprzeda y: A.K.

Bardziej szczegółowo

Opodatkowanie dochodów nieujawnionych. Piotr Pietrasz

Opodatkowanie dochodów nieujawnionych. Piotr Pietrasz Opodatkowanie dochodów nieujawnionych Piotr Pietrasz Opodatkowanie dochodów nieujawnionych Piotr Pietrasz monografie Wydawca: Ewa Fonkowicz Redaktor prowadz¹cy: Ewa Fonkowicz Sk³ad i ³amanie: Studio Lotus

Bardziej szczegółowo