Spis treści Wykaz ważniejszych skrótów Przedmowa do wydania drugiego Wprowadzenie ROZDZIAŁ 1. Rozwód

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Spis treści Wykaz ważniejszych skrótów Przedmowa do wydania drugiego Wprowadzenie ROZDZIAŁ 1. Rozwód"

Transkrypt

1

2

3 Spis treści Wykaz ważniejszych skrótów Przedmowa do wydania drugiego Wprowadzenie ROZDZIAŁ 1. Rozwód Rozwód podstawowe zagadnienia w ujęciu prawnym i historycznym Ogólna charakterystyka postępowania odrębnego w sprawie o rozwód Wyrok w sprawie o rozwód zakres materialnoprawnej ochrony praw podmiotowych ROZDZIAŁ 2. Postępowanie zabezpieczające ogólna charakterystyka Podstawowe zagadnienia historii rozwoju postępowania zabezpieczającego Tymczasowa ochrona prawna quasi-postępo wanie zabezpieczające w sprawach o rozwód analiza stanu prawnego przed nowelizacją Kodeksu postępowania cywilnego z 2 lipca 2004 r Charakter prawny polskiego modelu postępowania zabezpieczającego ROZDZIAŁ 3. Cele (funkcje) postępowania zabezpieczającego w sprawach o rozwód ROZDZIAŁ 4. Przedmiot postępowania zabezpieczającego w sprawach o rozwód ROZDZIAŁ 5. Przesłanki zabezpieczenia w postępowaniu rozwodowym Przesłanki dopuszczalności zabezpieczenia w sprawach rozwodowych Przesłanki zasadności zabezpieczenia w sprawach rozwodowych

4 Spis treści ROZDZIAŁ 6. Sposoby zabezpieczenia roszczeń w postępowaniu rozwodowym Sposoby zabezpieczenia roszczeń pieniężnych Sposoby zabezpieczenia roszczeń niepieniężnych Sposoby zabezpieczenia roszczeń w sprawach rozwodowych typowe rozstrzyg nięcia Uwagi ogólne Zabezpieczenie alimentów Władza rodzicielska, kontakty oraz inne sprawy powiązane z władzą rodzicielską Zabezpieczenie polegające na wydaniu potrzebnych przedmiotów Zabezpieczenie w sprawach dotyczących mieszkania ROZDZIAŁ 7. Przebieg postępowania zabezpieczającego w sprawie o rozwód Wszczęcie postępowania zabezpieczającego Treść i forma wnios ku o udzielenie zabezpieczenia Właś ciwość oraz skład sądu Rozpoznanie wnios ku o udzielenie zabezpieczenia Orzeczenie o udzieleniu zabezpieczenia ROZDZIAŁ 8. Postanowienia zabezpieczające w sprawie o rozwód charakter prawny ROZDZIAŁ 9. Środki zaskarżenia oraz zmiana i uchylenie postanowień o udzieleniu zabezpieczenia Zażalenie Uchylenie lub zmiana prawomocnego postanowienia (upadek zabezpieczenia z mocy orzeczenia) Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki ROZDZIAŁ 10. Upadek zabezpieczenia ROZDZIAŁ 11. Wykonanie postanowień zabezpieczających w sprawach o rozwód ROZDZIAŁ 12. Koszty postępowania zabezpieczającego w sprawach o rozwód ROZDZIAŁ 13. Naprawienie szkody wyrządzonej wykonaniem postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia w sprawie rozwodowej Wnioski końcowe Bibliografia

5 Wykaz ważniejszych skrótów Akty prawne d.k.p.c. rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 29 lis topada 1930 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 83, poz. 651; tekst jedn. Dz.U. z 1932 r. Nr 112, poz. 934; tekst jedn. Dz.U. z 1950 r. Nr 43, poz. 394 ze zm. uchylone) k.c. ustawa z 23 kwiet nia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 121) k.h. rozporządzenie Prezydenta RP z 27 czerw ca 1934 r. Kodeks hand lowy (Dz.U. Nr 57, poz. 502 ze zm. uchylone) k.p.c. ustawa z 17 lis topada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.) k.p.k. ustawa z 4 sierp nia 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. Nr 89, poz. 555 ze zm.) k.p.n. dekret z 18 lipca 1945 r. Kodeks postępowania niespornego Dz.U. Nr 27, poz. 169 ze zm. uchylony) k.r. ustawa z 27 czerw ca 1950 r. Kodeks rodzinny (Dz.U. Nr 34, poz. 308 ze zm. uchylona) k.r.o. ustawa z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 788 ze zm.) u.k.s.c. ustawa z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.) u.o kom. ustawa z 29 sierp nia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 231, poz ze zm.) Czasopisma Biul. SN BMS Dz.U. GSW KPP Mon.Prawn. NP NPC OSA Biuletyn Sądu Najwyższego Biuletyn Ministerstwa Sprawied liwości Dziennik Ustaw Gazeta Sądowa Warszawska Kwartalnik Prawa Prywatnego Monitor Prawniczy Nowe Prawo Nowy Proces Cywilny Orzecznictwo Sądów Apelacyjnych 7

6 Wykaz ważniejszych skrótów OSN Orzecznictwo Sądów Polskich. Zbiór Orzeczeń Sądu Najwyższego ( ); Orzeczenia Sądu Najwyższego Izba Cywilna i Izba Karna ( ); Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna (1962 r.); Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna i Administracyjna oraz Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych OSNC Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna (od 1995 r.) OSNCP Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Cywilna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ( ) OSNP Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych (od 2003 r.) OSP Orzecznictwo Sądów Polskich OSPiKA Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych Pal. Palestra PE Przegląd Europejski PiP Państwo i Prawo PPC Polski Proces Cywilny PPE Przegląd Prawa Egzekucyjnego Prok. i Pr. Prokuratura i Prawo PS Przegląd Sądowy RPEiS Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny RPE Ruch Prawniczy i Ekonomiczny SC Studia Cywilistyczne ZNIBPS Zeszyty Naukowe Instytutu Badania Prawa Sądowego ZNUJ Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego Inne Lexis.pl Serwis Prawniczy LexisNexis SA Sąd Apelacyjny SIP System Informacji Prawnej wydawnictwa Wolters Kluwer SN Sąd Najwyższy SW Sąd Wojewódzki

7 Przedmowa do wydania drugiego Od czasu publikacji pierwszego wydania minęły 4 lata. W tym czasie postępowanie cywilne ulegało dalszym przeobrażeniom. Zmiany nie ominęły postępowania zabezpieczającego, co wpłynęło na kształt procedury w sprawach o rozwód. Obok zmian, wynikających z uchwalenia przepisów, pojawiły się nowe orzeczenia Sądu Najwyższego oraz sądów powszechnych dotyczące omawianej problematyki. W konsekwencji powstała konieczność aktualizacji książki. Z satysfakcją mogę stwierdzić, że część postulatów de lege ferenda, zgłoszonych w pierwszym wydaniu pracy Postępowanie zabezpieczające w sprawach o rozwód, została uwzględniona przez ustawodawcę i orzecznictwo. Z drugiej strony autor, będąc czynnym frontowym adwokatem, mógł w toku codziennej pracy prawniczej swoje poglądy poddać próbie, modyfikując swoje stanowisko stosownie do nowych doświadczeń. W konsekwencji w drugim wydaniu książki rozwinięto pewne zagadnienia oraz w niewielkim stopniu doszło do weryfikacji poglądów. Kontakt autora ze środowiskiem akademickim, sędziowskim i adwokackim umożliwił mu przez minione 4 lata przyjrzenie się zarówno poglądom doktryny, jak i judykatury. Ważnym przyczynkiem dla prowadzonych rozważań były spotkania autora ze środowiskiem sędziowskim w ramach zorganizowanych przez Stowarzyszenie Iustitia w dniach 20 wrześ nia 2013 r. oraz 14 lutego 2014 r. szkoleń. Głos sędziów pozwolił na poznanie stanowiska środowiska na temat postępowania zabezpieczającego w sprawach o rozwód, co stało się dla autora ważną inspiracją, mającą również wpływ na przedstawione w książce poglądy. Wiele uwag sędziów, na co dzień orzekających w sprawach rozwodowych, stało się cennym źródłem wiedzy, a także pozwoliło autorowi ponownie przemyśleć pewne kwestie. 9

8 Wprowadzenie Podstawowym celem działań powoda w procesie cywilnym jest uzys kanie w możliwie najkrótszym czasie i najniższym kosztem wyroku rozstrzygającego w sposób wiążący w przedmiocie ochrony jego praw podmiotowych. Obowiązek państwa, w imieniu którego działają sądy, nie ogranicza się jednak do wydania wyroku, lecz polega także na stworzeniu odpowiednich środków, za pomocą których uprawniony będzie chroniony przed negatywnymi skutkami długotrwałości postępowania sądowego. Z jednej strony ten obowiązek państwa polega na zapewnieniu uprawnionemu ochrony przed działaniami osoby obowiązanej, mogącej udaremnić uzys kanie zaspokojenia. Z drugiej strony państwo ma za zadanie stworzenie takich rozwiązań normatywnych, które zagwarantują, że podmiot, który uprawdopodobni swoje roszczenie oraz interes prawny w uzys kaniu natychmiastowej ochrony prawnej, będzie mógł tymczasowo realizować swoje roszczenia już w trakcie toczącego się postępowania cywilnego. W takich wypadkach obowiązkowi państwa odpowiada prawo uprawnionego żądania zabezpieczenia przez sąd przez wydanie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia. Należy zauważyć, że często natychmiastowe udzielenie ochrony prawnej przed wydaniem wyroku jest jedynym środkiem mogącym zapewnić zainteresowanemu osiąg nięcie słusznego celu prowadzonego postępowania. Duże znaczenie postępowania zabezpieczającego przejawia się w tym, że wydanie orzeczenia o zabezpieczeniu ma na tyle doniosłe znaczenie, iż może w sposób ostateczny regulować okreś lony spór wydanie wyroku staje się wówczas jedynie formalnością lub jest w ogóle zbędne ze względu na brak zainteresowania dalszym tokiem sprawy przez strony. Niniejsza rozprawa ma na celu szczegółowe przedstawienie pro blemów postępowania zabezpieczającego w sprawach o rozwód na podstawie znowelizowanych przepisów Kodeksu postępowania cywilnego 1. Na skutek 1 Ustawa z 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 172, poz. 1804). 11

9 Wprowadzenie nowelizacji z 2 lipca 2004 r. nowe miejsce w systematyce prawa procesowego cywilnego uzys kało postępowanie zabezpieczające, które dotychczas pełniło w zasadzie jedynie funkcję postępowania pomocniczego 2. Ogólnie zmiany w obrębie postępowania zabezpieczającego, wprowadzone nowelizacją, ocenia się pozytywnie. Postępowanie zabezpieczające w obecnej formie jest bowiem nowoczesne i bardziej efektywne 3 ; nabrało samodzielnego charakteru zarówno w stosunku do postępowania egzekucyjnego, jak i rozpoznawczego 4. Aktualizują się tym samym poglądy M. Waligórskiego, który uważał postępowanie zabezpieczające za trzeci typ postępowania cywilnego (tzw. proces zabezpieczający), oprócz postępowania jurysdykcyjnego i egzekucyjnego 5. Wspomniana nowelizacja była wyrazem zarysowującej się już wcześ niej emancypacji postępowania zabezpieczającego 6. Na zmiany w dziedzinie postępowania zabezpieczającego oczekiwano stosunkowo długo, zapowiedzi modernizacji tych przepisów zaś odpowiadających potrzebom praktyki można było odnaleźć w wypowiedziach doktryny 7. Nowe uregulowania w zakresie postępowania zabezpieczającego nabrały szczególnego znaczenia w sprawach rozwodowych. Zamiast bowiem dotychczasowej procedury, zbliżonej do postępowania zabezpieczającego, 2 Patrz np. F. Zedler, Problemy postępowania zabezpieczającego w sprawach cywilnych, RPEiS 1988, nr 1, s. 67 i n.; P. Pogonowski, Postępowanie zabezpieczające, w: Postępowanie sądowe w sprawach gospodarczych, t. 7, red. T. Wiśniewski, Warszawa 2007, s Wywiad z K. Weitzem, Proces cywilny będzie mniej sformalizowany, Rzeczpospolita z 6 lipca 2009 r. 4 T. Ereciński, w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, red. T. Ereciński, Warszawa 2009, s. 474; M. Jędrzejewska, Wprowadzenie do Kodeksu postępowania cywilnego, Warszawa 2004, s. XXXI XXXII. 5 M. Waligórski, Proces cywilny. Funkcja i struktura, Warszawa 1947, s. 361; tenże, Proces cywilny. Funkcja i struktura. Zarys polskiego procesu cywilnego, Kraków 1952, s. 21 okreś la on proces zabezpieczający jako trzeci typ funkcjonalny, którego funkcja ogranicza się do ustalenia treści zabezpieczenia in concreto i urzeczywistnienia tego zabezpieczenia. Uznając pomocniczy charakter postępowania zabezpieczającego, autor ten uważał, że ma ono charakter pomocniczy drugiego stopnia w stosunku do prawa materialnego. 6 Patrz A. Jakubecki, Postępowanie zabezpieczające w sprawach z zakresu prawa własnoś ci intelektualnej, Kraków 2000, s F. Zedler, Problemy postępowania, s. 67; T. Ereciński, Sprawozdanie z VIII Światowego Kongresu Prawa Procesowego (Utrecht sierp nia 1987 r.), PiP 1988, nr

10 Wprowadzenie regulującego na czas toczącego się postępowania prawa i obowiązki małżonków oraz dzieci wychowywanych w założonej przez tych małżonków rodzinie, ustawodawca zdecydował się, zachowując odrębność postępowania w sprawach małżeńskich, zastosować do tych spraw ogólny reżim postępowania zabezpieczającego. Uzasadnia to potrzebę szerokiego zaprezentowania nowych, szczegółowych aspektów ogólnego postępowania zabezpieczającego w postępowaniu procesowym, stosowanych celem udzielenia zabezpieczenia w sprawach rozwodowych. Stosunkowo niewielka liczba monografii w literaturze polskiej, dotyczących postępowania zabezpieczającego, zwłaszcza po zmianie stanu prawnego w 2004 r., pozwala postawić tezę, że mimo doniosłego znaczenia postępowania zabezpieczającego w praktyce sądowej instytucja ta nie doczekała się wystarczającego zainteresowania nauki prawa. Brakuje też aktualnych kompleksowych opracowań, dotyczących postępowania odrębnego w sprawach małżeńskich. Chociaż dostrzega się wyraźnie, że postępowanie zabezpieczające w sprawach o rozwód ma charakter szczególny 8, nie ma w literaturze przedmiotu monografii poświęconej wyłącznie tym zagadnieniom, co powoduje, że obowiązujące unormowania prawne nie zostały dotychczas poddane całościowej analizie. Jedną z podstawowych tez niniejszej pracy jest twierdzenie, że obecna konstrukcja przesłanek zabezpieczenia (a zwłaszcza interes prawny), wynikająca z art k.p.c., daje zupełnie nowe, wszechstronne i elastyczne możliwości udzielenia zabezpieczenia w postępowaniu rozwodowym. W sprawach tych odesłanie, zawarte w definicji interesu prawnego (art k.p.c.), do celu postępowania głównego jako podstawy uprawdopodobnienia tego interesu, stwarza potrzeby odwołania się do aksjologii prawa rodzinnego i opiekuńczego, której nie może w opracowaniu zabraknąć. Sprawy małżeńskie, jak wszystkie sprawy z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego, wykazują bowiem wyraźną odrębność od spraw cywilnych sensu stricto. Pamiętać jednak należy, że zmiany systemowe, które dotknęły postępowania cywilnego po 1990 r., nie pozostały obojętne dla spraw rodzinnych, w tym spraw małżeńskich, a zwłaszcza procesów o rozwód, czyli sporów masowych o szczególnej wadze społecznej. Wybór tematu rozprawy zatem zobowiązuje również do rozważenia, na ile zasady naczelne postępowania cywilnego, a zwłaszcza dyspozycyjności, kontra- 8 Patrz J. Jagieła, Tymczasowa ochrona prawna w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2007, s

11 Wprowadzenie dyktoryjności, formalizmu procesowego, przy ograniczeniu aktywności sądu w prowadzeniu postępowania dowodowego, przeniknęły do postępowania rozwodowego. W tle pozostają też zmiany prawa materialnego rodzinnego 9, które pozwalają na świeże spojrzenie na instytucję rozwodu. Ta część rozważań, chociaż ze względu na procesowy charakter pracy ma charakter ograniczony, jest niezbędna, albowiem dopiero właś ciwe ujęcie zasad i celów prawa rodzinnego i opiekuńczego pozwala udzielić prawidłowej odpowiedzi na pytania dotyczące sposobu wykładni ogólnych przepisów postępowania zabezpieczającego, mających zastosowanie wprost w sprawach rozwodowych. Uwadze nie powinno umknąć, że przepisy procesowe jako normy instrumentalne powinny odpowiadać konstrukcjom i celom prawa materialnego 10, a jednocześ nie gwarantować prawo do sądu. W pracy niezbędne było też sięgnięcie do przepisów już nieobowiązujących oraz narosłych wokół nich poglądów judykatury i doktryny. Jest to uzasadnione tym, że posiłkowo zastosowano tu wykładnię historyczną. W związku z wejściem Polski do Unii Europejskiej, które spowodowało, że pojawiły się nowe źródła prawa w zakresie omawianej problematyki 11, celowe jest zasygnalizowanie niektórych rozwiązań, przyjętych w szczególności w państwach europejskich oraz normach wspólnotowych. Rozważania ograniczają się do postępowania o rozwód, albowiem jest to najważniejszy z procesów rozstrzyganych w ramach postępowania odrębnego w sprawach małżeńskich. Większość omawianych zagadnień jednak można odnieść do spraw o separację oraz o unieważnienie małżeństwa, które jako sprawy rozpoznawane w postępowaniu odrębnym w sprawach małżeńskich wykazują znaczne podobieństwa. 9 Ustawa z 17 czerw ca 2004 r. o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 162, poz. 1691) oraz ustawa z 6 lis topada 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 220, poz. 1431). Patrz M. Sychowicz, Stosunki majątkowe łączące małżonków w świet le nowych uregulowań Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, Rodzina i Prawo 2006, nr 1, s. 7 i n. 10 J. Jodłowski, Z. Resich, J. Lapierre, T. Misiuk-Jodłowska, K. Weitz, Postępowanie cywilne, Warszawa 2007, s W zakresie omawianej problematyki szczególne zainteresowanie budzi rozporządzenie Rady WE nr 2201/2003 z 27 lis topada 2003 r. dotyczące jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej, uchylające rozporządzenie (WE) nr 1347/2000 (Dz.Urz. UE 2003 L 338/1 ze zm.). 14

12 Rozdział 1 Rozwód 1.1. Rozwód podstawowe zagadnienia w ujęciu prawnym i historycznym Rozwód to instytucja prawna pozwalająca rozwiązać małżeństwo za życia małżonków 1. Okreś la się go także mianem złożonego zdarzenia prawnego wymagającego wytoczenia powództwa, jako przejawu woli małżonka, oraz prawomocnego orzeczenia sądu 2. Samo pojęcie rozwodu jest wieloznaczne i występuje w najszerszym socjologicznym ujęciu oraz węższym, prawnym 3. Rozwód jako instytucja prawa ma na celu uporządkowanie i zminimalizowanie skutków rozwiązania małżeństwa jako zjawiska społecznego 4. Już w czasach antycznych prawo dopuszczało rozwody. Instytucję tę znało prawo babilońskie, asyryjskie, hetyckie, egipskie, greckie i rzymskie 5. Początkowo w prawie rzymskim uprawnienie do żądania rozwodu mieli tylko mężczyźni, następnie uzys kały je również kobiety. W okresie poklasycznym ograniczono istniejącą pełną swobodę w zakresie uzyskiwania rozwodów 6. 1 Szerzej na temat instytucji rozwodu J. Winiarz, w: System prawa rodzinnego i opiekuńczego, red. J.St. Piątowski, Ossolineum 1985, s. 544 i n., T. Smyczyński, Prawo rodzinne i opiekuńcze, Warszawa 1997, s , W. Stojanowska, Rozwód a dobro dziecka, Warszawa 1979, s. 84 i n., K. Piasecki, Prawo małżeńskie, Warszawa 2001, s. 223 i n. 2 J. Winiarz, w: System prawa rodzinnego, s Na temat wieloznaczności pojęcia rozwodu T. Sokołowski, w: System prawa prywatnego. Prawo rodzinne i opiekuńcze, t. XI, red. T. Smyczyński, Warszawa 2009, s. 538 i n. 4 Tamże. 5 R. Taubenschlag, Rzymskie prawo prywatne na tle praw antycznych, Warszawa 1955, s. 249 i n. 6 J. Winiarz, w: System prawa rodzinnego, s

13 Rozdział 1. Rozwód Rozwody były dopuszczalne także po upadku Rzymu, m.in. w dawnym prawie germańskim, i dopiero pod wpływem doktryny chrześcijańskiej, uznającej małżeństwo za związek sakramentalny (a zatem sprawę boską), rozwód stał się co do zasady niedopuszczalny 7. Zakwestionowanie sakramentalnego charakteru małżeństwa w okresie reformacji w XVI w. spowodowało skierowanie kwestii rozwiązania małżeństwa na drogę świecką. Nauki Lutra, a także Knoksa sprawiły, że w połowie XVI w. wprowadzono rozwody w ściśle okreś lonych przypadkach (głównie cudzołóstwa i porzucenia małżonka) 8. W dobie oświecenia uznano kontraktowy charakter małżeństwa (podobnie było w dawnym prawie niemieckim, według którego małżeństwo postrzegano jako prywatną umowę albo jednostronne oświadczenie). Od tego czasu rozwód stał się elementem państwowego porządku prawnego. Dalszym istotnym etapem w historii stało się rewolucyjne prawo francuskie z 1792 r., dopuszczające rozwód także za wzajemną zgodą małżonków oraz w razie niezgodności charakterów 9. Wprowadzenie tych rozwiązań prawnych było echem XVIII-wiecznych teorii liberalnych przede 7 B. Czech, w: Kodeks rodzinny i opiekuńczy z komentarzem, red. K. Piasecki, Warszawa 2001, s Na temat koncepcji małżeństwa i rozwodu szeroko pisze J. Sokołowski w: System prawa prywatnego, s. 548), wskazując, że aktualny jest podział na dwa nurty pojmowania małżeństwa pierwszy chrześcijański (a w zasadzie już tylko katolicki), uznający małżeństwo za węzeł dozgonny i odrzucający rozwód z pozostawieniem jedynie możliwości stwierdzenia nieważności małżeństwa ab initio albo orzeczenia separacji, oraz drugi (liberalna koncepcja) uznający zjawisko rozpadu rodziny za naturalną konsekwencję społecznego faktu zaniku więzi uczuciowej między małżonkami, co uzasadnia prawo żądania rozwodu. 8 Patrz J. Górecki, O rozwodzie w prawie angielskim, PiP 1963, nr 3, s Autor ten jednak zwraca uwagę, że kościół anglikański w zasadzie stosował w dalszym ciągu normy katolickiego prawa małżeńskiego, w tym zasadę nierozerwalności małżeństwa. Zasada ta była w niewielkim stopniu łagodzona przez instytucję nieważności małżeństwa oraz separację. Rozwody w Anglii pojawiły się dopiero pod koniec XVII w. w formie szczególnej udzielał ich nie sąd, lecz parlament; instytucja ta dotyczyła jedynie wielkich właś cicieli ziemskich. 9 J. Winiarz, w: System prawa rodzinnego, s. 545, zwraca uwagę, że następnie Kodeks Napoleona, utrzymując instytucję rozwodu, zmniejszył liczbę przesłanek jego orzekania (eliminując m.in. niezgodność charakteru). Natomiast całkowite odejście od rozwiązań rewolucyjnych nastąpiło po upadku cesarstwa i uchwaleniu Karty Konstytucyjnej z 1814 r., która religię katolicką uczyniła religią państwową, co spowodowało wyeliminowanie rozwodu z porządku prawnego. Rozwody we Francji przywrócono dopiero w okresie II Republiki w 1884 r. 16

14 1.1. Rozwód podstawowe zagadnienia w ujęciu prawnym i historycznym wszystkim Bouchotte a, który w pracy Observations sur le divorce głosił potrzebę wprowadzenia możliwości łatwego rozwiązywania małżeństw 10. W Polsce w okresie międzywojennym prawo małżeńskie nie zostało zunifikowane. Na terenie byłego Królestwa Kongresowego obowiązywało prawo małżeńskie z 1836 r., natomiast na pozostałym obszarze wschodnim dawnej Rzeczypospolitej było stosowane rosyjskie prawo cywilne z 1832 r. (tom X część pierwsza Zwodu Praw). Prawo małżeńskie dawnej Kongresówki przewidywało separację małżonków wszystkich wyznań, a rozwód dostosowywało do przepisów prawa wyznaniowego, co oznaczało, że w stosunku do katolików nie można było orzekać rozwodu. Na obszarze byłego zaboru pruskiego obowiązywał Kodeks cywilny niemiecki z 1896 r., dopuszczający separację i rozwód bez względu na wyznanie. Natomiast na terenie dawnego zaboru austriackiego obowiązywał Kodeks cywilny austriacki z 1811 r., który przewidywał separację i rozwód (także tutaj rozwód nie był dopuszczalny dla katolików). Dodać warto, że w Spiszu i Orawie obowiązywało prawo węgierskie (ustawa o małżeństwie z 1894 r.), które przewidywało zarówno separację, jak i rozwód 11. Rozwód stał się ogólnie dostępny dopiero od 1 stycznia 1946 r., tj. z chwilą wejścia w życie dekretu z 25 wrześ nia 1945 r. Prawo małżeńskie 12, znoszącego jednocześ nie instytucję separacji. Dekret ten w art. 24 okreś lał, że sąd na żądanie jednego z małżonków orzeka rozwód, jeżeli uzna, iż wzgląd na dobro niepełnoletnich dzieci nie stoi temu na przeszkodzie, oraz jeżeli stwierdzi stały rozkład pożycia małżeńskiego, w szczególności dlatego, że drugi z małżonków przykładowo dopuścił się cudzołóstwa, nastawał na życie małżonka, dziecka, odmawiał środków na utrzymanie rodziny, opuścił wspólne miejsce zamieszkania bez słusznej przyczyny, dopuścił się przestępstwa hańbiącego, wiódł hulaszcze lub rozwiązłe życie, uprawiał zajęcie hańbiące lub osiągał z tego zyski, nałogowo upijał się lub narkotyzował, zapadł na chorobę weneryczną lub inną zaraźliwą dla małżonka lub niebezpieczną dla potomstwa, chorobę psychiczną, cierpiał na niemoc płciową przed ukończeniem 50. roku życia. 10 Ē. Combier, Le divorce et la séparation de corps suivi d une étude sur les législations étrangères, Paris 1881, s Szerzej na ten temat J. Panowicz-Lipska, Skutki prawne separacji faktycznej, Poznań 1991, s. 38 i n. oraz powołane tam piś miennictwo. 12 Dz.U. Nr 48, poz

15 Rozdział 1. Rozwód Podstawą orzeczenia rozwodu był stały rozkład pożycia małżeńskiego wywołany przez przyczynę zawinioną lub niezawinioną. Na podstawie przytoczonego przepisu orzecznictwo sądowe doprowadziło do wykreowania zasady rekryminacji, polegającej na odmawianiu rozwodu małżonkowi, który wyłącznie swoim zawinionym zachowaniem doprowadził do rozkładu pożycia 13. Nowe unormowania wprowadził Kodeks rodzinny z 27 czerw ca 1950 r. 14, obowiązujący od 1 października 1950 r., który jako przesłankę rozwodu przyjął zupełny i trwały rozkład pożycia, wywołany przez ważne powody (art k.r.). Kodeks z 1950 r. nie wymieniał choćby przykładowo powodów rozkładu pożycia. Zgodnie z art k.r., mimo istnienia zupełnego i trwałego rozkładu pożycia, rozwód nie był dopuszczalny, gdyby dobro małoletnich dzieci miało wskutek niego ucierpieć; ponadto rozwód nie mógł być orzeczony w wypadku, gdy żądał go jeden z małżonków wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi z małżonków wyraził zgodę na rozwód (art k.r.). W art k.r. wprowadzono także zasadę, że mimo braku zgody małżonka sąd, mając na względzie interes społeczny, mógł orzec rozwód w przypadkach wyjątkowych, jeżeli małżonkowie pozostawali w długotrwałym rozłączeniu. Obowiązujący Kodeks rodzinny i opiekuńczy (ustawa z 25 lutego 1964 r. 15 ), który wszedł w życie 1 stycznia 1965 r., w art. 56 k.r.o. recypował z Kodeksu rodzinnego z 1950 r. podstawowe przesłanki rozwodowe, wprowadzając pewne zmiany mające na celu usunięcie nasuwających się wątpliwości przy interpretacji dotychczas obowiązujących przepisów. Według obowiązujących regulacji orzeczenie rozwodu jest dopuszczalne, gdy sąd ustali, że pożycie małżeńskie uległo zupełnemu i trwałemu rozkładowi, a nie istnieją tzw. negatywne przesłanki rozwodu. Jednakże zgodnie z art i 3 k.r.o. mimo istnienia trwałego i zupełnego rozkładu pożycia orzeczenie rozwodu jest niedopuszczalne w następujących wypadkach: jeżeli wskutek rozwodu miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków 16, jeżeli z innych względów rozwód byłby sprzeczny 13 B. Czech, w: Kodeks rodzinny i opiekuńczy, s Patrz też orzeczenia SN: z 28 maja 1948 r., WA.C. 126/48, OSN 1948, nr III, poz. 128, oraz z 10 czerw ca 1948 r., IC 286/48, PiP 1948, nr 12, s. 111, z glosą J. Witeckiego. 14 Dz.U. Nr 34, poz. 308 ze zm. 15 Tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 788 ze zm. 16 Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie wyjaś niają pojęcia wspólnych dzieci małżonków. Powszechnie przyjęta wykładnia obejmuje nim zarówno małoletnie dzieci, 18

Zdzisław Krzemiński. Alimenty i ojcostwo. Komentarz

Zdzisław Krzemiński. Alimenty i ojcostwo. Komentarz Zdzisław Krzemiński Alimenty i ojcostwo Komentarz Zdzisław Krzemiński Alimenty i ojcostwo Komentarz 3. wydanie Warszawa 2008 Stan prawny na 1 stycznia 2008 Wydawca: Izabela Dorf Sk³ad i ³amanie: Studio

Bardziej szczegółowo

KODEKS POSTĘPOWANIA CYWILNEGO POSTĘPOWANIE ZABEZPIECZAJĄCE

KODEKS POSTĘPOWANIA CYWILNEGO POSTĘPOWANIE ZABEZPIECZAJĄCE KODEKS POSTĘPOWANIA CYWILNEGO POSTĘPOWANIE ZABEZPIECZAJĄCE KOMENTARZ Dariusz Zawistowski 2. wydanie Warszawa 2013 Stan prawny na 1 marca 2013 r. Wydawca Magdalena Stojek-Siwińska Redaktor prowadzący Adam

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 24 listopada 2006 r., III CZP 106/06

Uchwała z dnia 24 listopada 2006 r., III CZP 106/06 Uchwała z dnia 24 listopada 2006 r., III CZP 106/06 Sędzia SN Józef Frąckowiak (przewodniczący) Sędzia SN Iwona Koper (sprawozdawca) Sędzia SN Krzysztof Pietrzykowski Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Nowicka

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Nowicka Sygn. akt III CZP 48/07 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 19 czerwca 2007 r. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Marian Kocon Protokolant Bożena

Bardziej szczegółowo

Postępowanie zabezpieczające

Postępowanie zabezpieczające Postępowanie zabezpieczające Dariusz Zawistowski Postępowanie zabezpieczające Komentarz Wybór orzeczeń praktyczne komentarze Stan prawny na 20 lipca 2007 r. Redakcja: Ewa Fonkowicz Wydawca: Marcin Skrabka

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05

Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05 Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05 Sędzia SN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz Sędzia SN Jan Górowski Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jadwigi

Bardziej szczegółowo

Ubezwłasnowolnienie. w polskim systemie prawnym. Aspekty materialnoprawne i formalnoprawne. Larysa Ludwiczak. Wydanie 1

Ubezwłasnowolnienie. w polskim systemie prawnym. Aspekty materialnoprawne i formalnoprawne. Larysa Ludwiczak. Wydanie 1 Ubezwłasnowolnienie w polskim systemie prawnym Aspekty materialnoprawne i formalnoprawne Larysa Ludwiczak Wydanie 1 Warszawa 2012 Redaktor prowadzący: Joanna Ośka Opracowanie redakcyjne: Agata Raczkowska

Bardziej szczegółowo

Materialnoprawne podstawy rozwodu

Materialnoprawne podstawy rozwodu Część I Materialnoprawne podstawy rozwodu I. Ogólna charakterystyka rozwodu II. Przyczyny rozkładu pożycia małżeńskiego 1. Przyczyny rozkładu pożycia. Przebaczenie 2. Zawinione przyczyny rozwodu 2.1. Alkoholizm

Bardziej szczegółowo

KOMENTARZ. Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Ewa Tomaszewska. Stan prawny na 1 maja 2014 roku

KOMENTARZ. Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Ewa Tomaszewska. Stan prawny na 1 maja 2014 roku KOMENTARZ Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów Ewa Tomaszewska W Y DA N I E 1 Stan prawny na 1 maja 2014 roku Warszawa 2014 Spis treści Spis treści Spis treści Wykaz skrótów................................................

Bardziej szczegółowo

Copyright by Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. 2006. Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. ISBN: 83-7444-421-5. Stan prawny na 1 sierpnia 2006 r.

Copyright by Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. 2006. Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. ISBN: 83-7444-421-5. Stan prawny na 1 sierpnia 2006 r. Stan prawny na 1 sierpnia 2006 r. Redakcja: Ewa Fonkowicz Redakcja serii: Alicja Pollesch Wydawca: Justyna Kossak Sk³ad, ³amanie: Krystyna Lisiowska Copyright by Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o. 2006 Wolters

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 19 stycznia 2005 r., V CK 364/04

Wyrok z dnia 19 stycznia 2005 r., V CK 364/04 Wyrok z dnia 19 stycznia 2005 r., V CK 364/04 W razie wniesienia apelacji od wyroku orzekającego rozwód w części dotyczącej winy rozkładu pożycia małżeńskiego tylko przez jednego małżonka, sąd drugiej

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 20 października 2010 r., III CZP 59/10

Uchwała z dnia 20 października 2010 r., III CZP 59/10 Uchwała z dnia 20 października 2010 r., III CZP 59/10 Sędzia SN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Hubert Wrzeszcz Sędzia SN Dariusz Zawistowski Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Andrzeja

Bardziej szczegółowo

LexisNexis Polska Sp. z o.o.

LexisNexis Polska Sp. z o.o. Redaktor prowadzący: Agnieszka M. Zagozda Opracowanie redakcyjne: Michał Dymiński Redakcja techniczna: Małgorzata Duda Projekt okładki i stron tytułowych: Michał Piotrowski Copyright by LexisNexis Polska

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSA Władysław Pawlak. Protokolant Iwona Budzik

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSA Władysław Pawlak. Protokolant Iwona Budzik Sygn. akt III CZP 77/12 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 28 listopada 2012 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSA Władysław Pawlak Protokolant Iwona Budzik w sprawie

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 17 maja 2007 r., III CZP 43/07

Uchwała z dnia 17 maja 2007 r., III CZP 43/07 Uchwała z dnia 17 maja 2007 r., III CZP 43/07 Sędzia SN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) Sędzia SN Iwona Koper (sprawozdawca) Sędzia SN Zbigniew Kwaśniewski Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Joanny

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Antoni Górski SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) Protokolant Iwona Budzik

POSTANOWIENIE. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Antoni Górski SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) Protokolant Iwona Budzik Sygn. akt III CZP 109/08 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 20 listopada 2008 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Antoni Górski SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) Protokolant Iwona

Bardziej szczegółowo

Postanowienie z dnia 25 stycznia 2001 r., III CKN 1454/00

Postanowienie z dnia 25 stycznia 2001 r., III CKN 1454/00 Postanowienie z dnia 25 stycznia 2001 r., III CKN 1454/00 Sprawy unormowane przepisami ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. Nr 111, poz. 535 ze zm.) są sprawami z zakresu

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 22 lipca 2005 r., III CZP 52/05

Uchwała z dnia 22 lipca 2005 r., III CZP 52/05 Uchwała z dnia 22 lipca 2005 r., III CZP 52/05 Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Józef Frąckowiak Sędzia SN Jan Górowski Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi Jolanty G. o wznowienie

Bardziej szczegółowo

Część I Komentarz praktyczny z orzecznictwem

Część I Komentarz praktyczny z orzecznictwem Część I Komentarz praktyczny z orzecznictwem Rozdział 1. Uwagi wstępne Rozdział 2. Wymagania formalne wspólne dla środków zaskarżenia 1. Uwagi wstępne 2. Wymagania spełniania warunków przepisanych dla

Bardziej szczegółowo

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2014 r. III CZP 128/13

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2014 r. III CZP 128/13 Id: 20382 [S]posób doręczenia określony w art. 1160 k.p.c., należy stosować także do wyroków sądów polubownych. ( ) [B]rak dostatecznych podstaw, aby przez pisemne zawiadomienie, o którym mowa w art. 1160

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ I. Funkcje prawa o postępowaniu administracyjnym i prawa o postępowaniu sądowoadministracyjnym

ROZDZIAŁ I. Funkcje prawa o postępowaniu administracyjnym i prawa o postępowaniu sądowoadministracyjnym Spis treści Wykaz skrótów Przedmowa Część pierwsza ZAGADNIENIA OGÓLNE ROZDZIAŁ I. Funkcje prawa o postępowaniu i prawa o postępowaniu sądowo ROZDZIAŁ II. Zasady podstawowe postępowania oraz postępowania

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Wojciech Katner SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)

UCHWAŁA. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Wojciech Katner SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) Sygn. akt III CZP 28/13 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 22 maja 2013 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Wojciech Katner SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) w sprawie egzekucyjnej z wniosku

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa do siódmego wydania Przedmowa do czwartego wydania Przedmowa do pierwszego wydania... 19

Spis treści. Przedmowa do siódmego wydania Przedmowa do czwartego wydania Przedmowa do pierwszego wydania... 19 Spis treści Spis treści Wykaz skrótów.......................................................... 13 Przedmowa do siódmego wydania........................................ 15 Przedmowa do czwartego wydania.......................................

Bardziej szczegółowo

Postanowienie. z dnia 17 maja 2007 r. Sąd Najwyższy III CZP 44/07

Postanowienie. z dnia 17 maja 2007 r. Sąd Najwyższy III CZP 44/07 Postanowienie z dnia 17 maja 2007 r. Sąd Najwyższy III CZP 44/07 Przewodniczący: Sędzia SN Irena Gromska-Szuster (spr.). Sędziowie SN: Iwona Koper, Zbigniew Kwaśniewski. Protokolant: Bożena Nowicka. Sąd

Bardziej szczegółowo

SEPARACJA KOMENTARZ WZORY PISM KOMENTARZE PROBLEMOWE LEX MARCIN BIAŁECKI. Warszawa 2014

SEPARACJA KOMENTARZ WZORY PISM KOMENTARZE PROBLEMOWE LEX MARCIN BIAŁECKI. Warszawa 2014 SEPARACJA KOMENTARZ WZORY PISM MARCIN BIAŁECKI Warszawa 2014 KOMENTARZE PROBLEMOWE LEX Stan prawny na 1 września 2013 r. Wydawca Magdalena Stojek-Siwińska Redaktor prowadzący Marzena Molatta Opracowanie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Kowalska

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Kowalska Sygn. akt III CZP 41/08 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 12 czerwca 2008 r. SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Katarzyna Tyczka-Rote Protokolant Bożena

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część pierwsza ZAGADNIENIA OGÓLNE

Spis treści. Część pierwsza ZAGADNIENIA OGÓLNE Spis treści Wykaz skrótów.......................................................... 13 Przedmowa............................................................. 15 Część pierwsza ZAGADNIENIA OGÓLNE ROZDZIAŁ

Bardziej szczegółowo

SŁUŻEBNOŚĆ PRZESYŁU. Służebność przesyłu. i roszczenia uzupełniające. Wzory wniosków i pozwów sądowych Przepisy. Roman Dziczek

SŁUŻEBNOŚĆ PRZESYŁU. Służebność przesyłu. i roszczenia uzupełniające. Wzory wniosków i pozwów sądowych Przepisy. Roman Dziczek SŁUŻEBNOŚĆ PRZESYŁU Służebność przesyłu i roszczenia uzupełniające Wzory wniosków i pozwów sądowych Przepisy Roman Dziczek Wydanie 1, 2013 Redaktor prowadzący: Katarzyna Bojarska Opracowanie redakcyjne:

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 13

Spis treści. Wykaz skrótów... 13 Spis treści Spis treści Wykaz skrótów.............................................. 13 Wstęp..................................................... 15 1. Uwagi ogólne materialne i procesowe.........................

Bardziej szczegółowo

Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne. Autorzy: Barbara Adamiak i Janusz Borkowski. Wykaz skrótów. Przedmowa

Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne. Autorzy: Barbara Adamiak i Janusz Borkowski. Wykaz skrótów. Przedmowa Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne. Autorzy: Barbara Adamiak i Janusz Borkowski Wykaz skrótów Przedmowa Część pierwsza ZAGADNIENIA OGÓLNE ROZDZIAŁ I. Funkcje prawa o postępowaniu administracyjnym

Bardziej szczegółowo

Spis treści Rozdział I. Geneza, rozwój i model sądownictwa administracyjnego w Polsce

Spis treści Rozdział I. Geneza, rozwój i model sądownictwa administracyjnego w Polsce Przedmowa... V Wykaz skrótów... XIII Rozdział I. Geneza, rozwój i model sądownictwa administracyjnego w Polsce... 1 1. Początki sądowej kontroli administracji na ziemiach polskich... 6 2. Najwyższy Trybunał

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 13

Spis treści. Wykaz skrótów... 13 Wykaz skrótów............................................... 13 Wstęp........................................................ 17 ROZDZIAŁ I. Rys historyczny instytucji służących zabezpieczeniu majątku

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów...

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów... Przedmowa.................................................... Wykaz skrótów................................................. str. V XV Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające........................... 1

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 5 lutego 2010 r., III CZP 132/09

Uchwała z dnia 5 lutego 2010 r., III CZP 132/09 Uchwała z dnia 5 lutego 2010 r., III CZP 132/09 Sędzia SN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Jan Górowski Sędzia SN Marian Kocon Sąd Najwyższy w sprawie ze skarg dłużniczki Beaty

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt II CSK 469/08 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 19 lutego 2009 r. SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący) SSN Iwona Koper SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

KRÓTKIE KOMENTARZE BECKA. Rozwód po nowelizacji

KRÓTKIE KOMENTARZE BECKA. Rozwód po nowelizacji KRÓTKIE KOMENTARZE BECKA Rozwód po nowelizacji Polecamy nasze publikacje z serii Krótkie Komentarze Becka: J. Ignaczewski OBOWIĄZEK ALIMENTACYJNY PO NOWELIZACJI. ART. 128 144 1 KRO J. Ignaczewski MAŁŻEŃSKIE

Bardziej szczegółowo

Marcin Kłoda Wybrane problemy międzyczasowe ostatnich nowelizacji prawa rodzinnego. Palestra 43/11(503), 20-28

Marcin Kłoda Wybrane problemy międzyczasowe ostatnich nowelizacji prawa rodzinnego. Palestra 43/11(503), 20-28 Wybrane problemy międzyczasowe ostatnich nowelizacji prawa rodzinnego Palestra 43/11(503), 20-28 1999 IWybrane problemy międzyczasowe ostatnich nowelizacji prawa rodzinnego 1. Uwagi ogólne Niniejszy artykuł

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Katarzyna Gonera

POSTANOWIENIE. SSN Katarzyna Gonera Sygn. akt I PZ 4/06 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 28 marca 2006 r. SSN Katarzyna Gonera w sprawie z powództwa J. W. przeciwko M. Polska Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o przywrócenie

Bardziej szczegółowo

Komentarz. Część I. VIII. Sąd właściwy do przyjęcia skargi kasacyjnej 1. Komentarz 2. Wybór orzecznictwa

Komentarz. Część I. VIII. Sąd właściwy do przyjęcia skargi kasacyjnej 1. Komentarz 2. Wybór orzecznictwa Część I Komentarz I. Skarga kasacyjna w polskim prawie cywilnym II. System kasacyjny a system rewizyjny III. Charakter prawny skargi kasacyjnej IV. Cel i funkcja skargi kasacyjnej V. Dopuszczalność skargi

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 5 grudnia 2002 r., III CKN 943/99

Wyrok z dnia 5 grudnia 2002 r., III CKN 943/99 Wyrok z dnia 5 grudnia 2002 r., III CKN 943/99 Małżonek nie ma interesu prawnego w żądaniu ustalenia nieważności umowy nabycia przez osobę trzecią od współmałżonka własności nieruchomości, jeżeli na jej

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI Wykaz skrótów Wykaz literatury Przedmowa do wydania Piątego Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające Rozdział II.

SPIS TREŚCI Wykaz skrótów Wykaz literatury Przedmowa do wydania Piątego Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające Rozdział II. SPIS TREŚCI Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Przedmowa do wydania Piątego... XI XIII XV Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające... 1 1. Prawo rodzinne i prawo opiekuńcze w systemie prawa... 3 I. Pojęcie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Konstrukcja prawna pełnomocnictwa procesowego

Spis treści. Konstrukcja prawna pełnomocnictwa procesowego Wykaz skrótów................................. 13 Przedmowa.................................... 15 Część pierwsza Konstrukcja prawna pełnomocnictwa procesowego Rozdział I. Prawo do wsparcia i reprezentacji............

Bardziej szczegółowo

Prawo prywatne międzynarodowe i międzynarodowe postępowanie cywilne

Prawo prywatne międzynarodowe i międzynarodowe postępowanie cywilne Prawo prywatne międzynarodowe i międzynarodowe postępowanie cywilne Redakcja Ewa Kamarad Mateusz Stankiewicz Tara Białogłowska, Ewa Kamarad Katarzyna Kaperczak, Zbigniew Kiedacz Aneta Sarwicka, Mateusz

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE U Z A S A D N I E N I E

ZAGADNIENIE PRAWNE U Z A S A D N I E N I E Sygn. akt III CZP 100/14 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie ze skargi dłużnika na czynność komornika w sprawie egzekucyjnej o świadczenie pieniężne, prowadzonej przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE CYWILNE TESTY, ĆWICZENIA, DIAGRAMY. Paweł Cioch Edyta Gapska Joanna Studzińska

POSTĘPOWANIE CYWILNE TESTY, ĆWICZENIA, DIAGRAMY. Paweł Cioch Edyta Gapska Joanna Studzińska POSTĘPOWANIE CYWILNE TESTY, ĆWICZENIA, DIAGRAMY Paweł Cioch Edyta Gapska Joanna Studzińska Warszawa 2012 Spis treści SPIS TREŚCI Wykaz skrótów 9 CZĘŚĆ PIERWSZA TESTY 11 Rozdział 1 Zagadnienia wstępne postępowanie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2002 R. I KZP 20/02

UCHWAŁA Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2002 R. I KZP 20/02 UCHWAŁA Z DNIA 26 WRZEŚNIA 2002 R. I KZP 20/02 Dopuszczalne jest orzeczenie na podstawie art. 42 1 k.k. zakazu prowadzenia pojazdów określonego rodzaju, kierowanie którymi nie wymaga posiadania uprawnień

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 21 października 2005 r., III CZP 75/05

Uchwała z dnia 21 października 2005 r., III CZP 75/05 Uchwała z dnia 21 października 2005 r., III CZP 75/05 Sędzia SN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) Sędzia SN Bronisław Czech (sprawozdawca) Sędzia SN Tadeusz Żyznowski Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

KOSZTY SĄDOWE W SPRAWACH CYWILNYCH

KOSZTY SĄDOWE W SPRAWACH CYWILNYCH KOSZTY SĄDOWE W SPRAWACH CYWILNYCH KOMENTARZ Edyta Gapska Warszawa 2013 Spis treści SPIS TREŚCI Wykaz skrótów 11 Rozdział 1. Pojęcie kosztów postępowania w sprawach cywilnych 13 Rozdział 2. Koszty sądowe

Bardziej szczegółowo

Materialnoprawne podstawy rozwodu oraz post powanie odr bne w sprawie o rozwód. Komentarz praktyczny wraz z wzorami pism procesowych

Materialnoprawne podstawy rozwodu oraz post powanie odr bne w sprawie o rozwód. Komentarz praktyczny wraz z wzorami pism procesowych Andrzej Zieliƒski Rozwód Materialnoprawne podstawy rozwodu oraz post powanie odr bne w sprawie o rozwód Komentarz praktyczny wraz z wzorami pism procesowych PRAWO SÑDOWE PRAWO SÑDOWE PRAWO SÑDOWE Andrzej

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I. Władza rodzicielska. Przedmowa... Wykaz skrótów... Wykaz literatury...

Spis treści. Rozdział I. Władza rodzicielska. Przedmowa... Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Przedmowa................................................ Wykaz skrótów............................................. Wykaz literatury............................................ XIII XV XIX Rozdział I.

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Jan Górowski (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Jan Górowski (sprawozdawca) Sygn. akt V CSK 35/08 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 11 czerwca 2008 r. SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Jan Górowski (sprawozdawca) w sprawie z urzędu J.

Bardziej szczegółowo

Opinia. do ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy Kodeks postępowania cywilnego. (druk nr 920)

Opinia. do ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy Kodeks postępowania cywilnego. (druk nr 920) Warszawa, 10 czerwca 2015 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy Kodeks postępowania cywilnego (druk nr 920) I. Cel i przedmiot ustawy Nowelizacja ustawy z dnia 25

Bardziej szczegółowo

Postanowienie z dnia 27 marca 2002 r. III RN 9/01

Postanowienie z dnia 27 marca 2002 r. III RN 9/01 Postanowienie z dnia 27 marca 2002 r. III RN 9/01 Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi wniesionej w związku z niewydaniem przez organ rentowy decyzji w sprawie świadczeń

Bardziej szczegółowo

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2014 r. III CZ 39/14

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2014 r. III CZ 39/14 id: 20385 1. Przedmiotem orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie jest rozstrzygnięcie sporu określonego treścią powództwa albo zakończenie postępowania co do tego sporu. Toczący się przed sądem polubownym

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 23 lipca 2008 r., III CZP 73/08

Uchwała z dnia 23 lipca 2008 r., III CZP 73/08 Uchwała z dnia 23 lipca 2008 r., III CZP 73/08 Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący) Sędzia SN Elżbieta Skowrońska-Bocian Sędzia SN Jan Górowski (sprawozdawca) Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Sylwii

Bardziej szczegółowo

Postępowanie cywilne

Postępowanie cywilne Kinga Flaga-Gieruszyńska Postępowanie cywilne pytania 7. wydanie REPETYTORIA C H BECK Postępowanie cywilne W sprzedaży: E. Marszałkowska-Krześ (red.) POSTĘPOWANIE CYWILNE, wyd. 2 Podręczniki Prawnicze

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 3/05

Uchwała z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 3/05 Uchwała z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 3/05 Sędzia SN Elżbieta Skowrońska-Bocian (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Barbara Myszka Sędzia SN Marek Sychowicz Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Skarbu

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 14/11

Uchwała z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 14/11 Uchwała z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 14/11 Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący) Sędzia SN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) Sędzia SN Marian Kocon Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jerzego

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Halina Kiryło

POSTANOWIENIE. SSN Halina Kiryło Sygn. akt III SK 29/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 14 stycznia 2014 r. SSN Halina Kiryło w sprawie z powództwa P. T. K. C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. przeciwko Prezesowi

Bardziej szczegółowo

Druk Fabryka Druku Sp. z o.o. ul. Zgrupowania AK Kampinos 6, Warszawa

Druk Fabryka Druku Sp. z o.o. ul. Zgrupowania AK Kampinos 6, Warszawa Projekt okładki Jan Straszewski ISBN: 978-83-62250-34-9 Copyright by Uczelnia Techniczno-Handlowa im. Heleny Chodkowskiej w Warszawie Opracowanie redakcyjne Joanna Paszkowska Adres wydawcy Uczelnia Techniczno-Handlowa

Bardziej szczegółowo

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 1993 r. I CRN 6/93

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 1993 r. I CRN 6/93 id: 20138 1. [P]rzepisy części II k.p.c., dotyczące zabezpieczenia roszczenia, mają zastosowanie w sprawie z tzw. elementem zagranicznym. ( ) Istnienie jurysdykcji krajowej dla postępowania rozpoznawczego,

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 29 października 2003 r., III CZP 69/03

Uchwała z dnia 29 października 2003 r., III CZP 69/03 Uchwała z dnia 29 października 2003 r., III CZP 69/03 Sędzia SN Jan Górowski (przewodniczący) Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) Sędzia SN Tadeusz Domińczyk Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego

UCHWAŁA składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego Sygn. akt III CZP 72/11 UCHWAŁA składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 5 czerwca 2012 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Wojciech Katner SSN Anna Owczarek SSN Henryk

Bardziej szczegółowo

Prawo rodzinne i opiekuńcze. Wydanie 5. Autor: Marek Andrzejewski

Prawo rodzinne i opiekuńcze. Wydanie 5. Autor: Marek Andrzejewski Prawo rodzinne i opiekuńcze. Wydanie 5. Autor: Marek Andrzejewski Wykaz skrótów Wykaz literatury Przedmowa do wydania Piątego Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające 1. Prawo rodzinne i prawo opiekuńcze

Bardziej szczegółowo

Dorobek naukowy Publikacje książkowe

Dorobek naukowy Publikacje książkowe Dorobek naukowy Publikacje książkowe Postępowanie o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej, Warszawa 1992. Postępowanie cywilne. Kompendium, Warszawa 1996 II wydanie - uaktualnione

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 8 października 2003 r., III CZP 68/03

Uchwała z dnia 8 października 2003 r., III CZP 68/03 Uchwała z dnia 8 października 2003 r., III CZP 68/03 Sędzia SN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) Sędzia SN Barbara Myszka Sędzia SN Marek Sychowicz (sprawozdawca) Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Skarbu

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 13. Przedmowa... 15. Wprowadzenie... 27

Spis treści. Wykaz skrótów... 13. Przedmowa... 15. Wprowadzenie... 27 Wykaz skrótów..................................................... 13 Przedmowa........................................................ 15 Wprowadzenie.....................................................

Bardziej szczegółowo

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz ze

Wniosek. Rzecznika Praw Obywatelskich. r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz ze Naczelny Sąd Administracyjny Izba Ogólnoadministracyjna Wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich Na podstawie art. 264 2 w związku z art. 15 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca) SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

POSTANOWIENIE. SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca) SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec Sygn. akt II UK 88/10 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 1 września 2010 r. SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca) SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec w sprawie

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego

POSTANOWIENIE. składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego Sygn. akt III CZP 46/11 POSTANOWIENIE składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 20 grudnia 2011 r. Prezes SN Tadeusz Ereciński (przewodniczący) SSN Antoni Górski SSN Jacek

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak SSN Maria Szulc (sprawozdawca)

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak SSN Maria Szulc (sprawozdawca) Sygn. akt II CSK 84/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 30 października 2014 r. SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak SSN Maria Szulc (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 4 września 2008 r. III SN 1/08

Wyrok z dnia 4 września 2008 r. III SN 1/08 Wyrok z dnia 4 września 2008 r. III SN 1/08 Na wydane na podstawie art. 17 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jednolity tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 19/13. Dnia 22 maja 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie :

UCHWAŁA. Sygn. akt III CZP 19/13. Dnia 22 maja 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt III CZP 19/13 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 22 maja 2013 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Katner SSN Barbara Myszka w sprawie ze skargi dłużniczki M.

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 29 października 2004 r., III CZP 58/04

Uchwała z dnia 29 października 2004 r., III CZP 58/04 Uchwała z dnia 29 października 2004 r., III CZP 58/04 Sędzia SN Józef Frąckowiak (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Zbigniew Kwaśniewski Sędzia SN Zbigniew Strus Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) SSN Barbara Myszka. Protokolant Bożena Kowalska

UCHWAŁA. SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) SSN Barbara Myszka. Protokolant Bożena Kowalska Sygn. akt III CZP 86/14 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 26 listopada 2014 r. SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) SSN Barbara Myszka Protokolant Bożena

Bardziej szczegółowo

Postanowienie z dnia 19 kwietnia 2007 r. I UZ 6/07

Postanowienie z dnia 19 kwietnia 2007 r. I UZ 6/07 Postanowienie z dnia 19 kwietnia 2007 r. I UZ 6/07 Ustanowione w art. 94 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.) zwolnienie Skarbu Państwa

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk

POSTANOWIENIE. SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk Sygn. akt IV CZ 60/09 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 17 września 2009 r. SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie

Bardziej szczegółowo

Osoby fizyczne i ich zdolność do czynności prawnych konspekt wykładu

Osoby fizyczne i ich zdolność do czynności prawnych konspekt wykładu dr Grzegorz Gorczyński Katedra Prawa Cywilnego i Prawa Prywatnego Międzynarodowego WPiA UŚ Osoby fizyczne i ich zdolność do czynności konspekt wykładu Bibliografia: Z. Radwański, A. Olejniczak, Prawo cywilne

Bardziej szczegółowo

Przedmowa... IX Wykaz skrótów... XI Literatura... XVII

Przedmowa... IX Wykaz skrótów... XI Literatura... XVII Spis treści Przedmowa... IX Wykaz skrótów... XI Literatura... XVII Część I. Komentarz praktyczny z orzecznictwem... 1 Rozdział 1. Uwagi wstępne... 3 Rozdział 2. Wymagania formalne wspólne dla środków zaskarżenia...

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Hajn (przewodniczący) SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca) SSN Małgorzata Gersdorf

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Hajn (przewodniczący) SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca) SSN Małgorzata Gersdorf Sygn. akt II PZ 17/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 16 lipca 2013 r. SSN Zbigniew Hajn (przewodniczący) SSN Bogusław Cudowski (sprawozdawca) SSN Małgorzata Gersdorf w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Jan Górowski (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Jan Górowski (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz Sygn. akt V CZ 53/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 7 listopada 2013 r. SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Jan Górowski (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Tadeusz Żyznowski

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Tadeusz Żyznowski Sygn. akt I CK 460/04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 21 stycznia 2005 r. SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN

Bardziej szczegółowo

Postanowienie z dnia 6 kwietnia 2007 r. II PZ 12/07

Postanowienie z dnia 6 kwietnia 2007 r. II PZ 12/07 Postanowienie z dnia 6 kwietnia 2007 r. II PZ 12/07 Oznaczenie w apelacji wartości przedmiotu zaskarżenia podlega w uzasadnionych przypadkach sprawdzeniu przez sąd na podstawie art. 25 1 k.p.c. w związku

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Barbara Myszka (przewodniczący) SSN Marta Romańska (sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk

POSTANOWIENIE. SSN Barbara Myszka (przewodniczący) SSN Marta Romańska (sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk Sygn. akt II CZ 117/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 25 kwietnia 2014 r. SSN Barbara Myszka (przewodniczący) SSN Marta Romańska (sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa

Bardziej szczegółowo

PRAWO SPADKOWE I RODZINNE

PRAWO SPADKOWE I RODZINNE TESTY PRAWO SPADKOWE I RODZINNE MAREK STUS Warszawa 2012 Spis treści 5 Spis treści Wykaz skrótów... 7 Wprowadzenie... 9 Część I Prawo spadkowe... 11 Rozdział 1 Spadek i ogólne zasady dziedziczenia... 13

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Anna Owczarek SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Anna Owczarek SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) Sygn. akt II CZ 57/12 POSTANOWIENIE Dnia 20 lipca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Anna Owczarek SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E 1. Pierwsza z proponowanych zmian dotyczy poszerzenia katalogu organizacji społecznych, które mogą wytaczać powództwa na rzecz obywateli i wstępować za ich zgodą do już toczących

Bardziej szczegółowo

ROZWÓD I JEGO KONSEKWENCJE PRAWNE - PRZEWODNIK STRONY POSTĘPOWANIA

ROZWÓD I JEGO KONSEKWENCJE PRAWNE - PRZEWODNIK STRONY POSTĘPOWANIA Gdańsk, październik 2011 r. ROZWÓD I JEGO KONSEKWENCJE PRAWNE - PRZEWODNIK STRONY POSTĘPOWANIA Niniejsze opracowanie porusza temat postępowania rozwodowego, jego podstaw prawnych oraz związanych z nim

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 16 czerwca 2009 r. I PK 226/08

Wyrok z dnia 16 czerwca 2009 r. I PK 226/08 Wyrok z dnia 16 czerwca 2009 r. I PK 226/08 Sprawy dotyczące odpowiedzialności majątkowej żołnierzy są rozpoznawane w postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu prawa pracy (art. 1 k.p.c. w związku z art.

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt IV CNP 99/08 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 23 kwietnia 2009 r. SSN Iwona Koper (przewodniczący) SSN Zbigniew Kwaśniewski SSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Romualda Spyt (przewodniczący) SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca) SSN Józef Iwulski

POSTANOWIENIE. SSN Romualda Spyt (przewodniczący) SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca) SSN Józef Iwulski Sygn. akt III SO 5/10 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 8 września 2010 r. SSN Romualda Spyt (przewodniczący) SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca) SSN Józef Iwulski w sprawie z wniosku Z. D.

Bardziej szczegółowo

Prawo rodzinne i opiekuńcze

Prawo rodzinne i opiekuńcze Podręczniki Prawnicze Prawo rodzinne i opiekuńcze Tadeusz Smyczyński 6. wydanie C. H. Beck PODRĘCZNIKI PRAWNICZE Tadeusz Smyczyński Prawo rodzinne i opiekuńcze Ukochanemu synkowi Michałowi Prawo rodzinne

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 25 czerwca 2008 r., III CZP 53/08

Uchwała z dnia 25 czerwca 2008 r., III CZP 53/08 Uchwała z dnia 25 czerwca 2008 r., III CZP 53/08 Sędzia SN Gerard Bieniek (przewodniczący) Sędzia SN Marian Kocon (sprawozdawca) Sędzia SN Katarzyna Tyczka-Rote Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Skarbu

Bardziej szczegółowo

4. Bezstronność a wybrane naczelne zasady dotyczące organizacji i funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości I. Zasada jawności II. Zasada kol

4. Bezstronność a wybrane naczelne zasady dotyczące organizacji i funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości I. Zasada jawności II. Zasada kol Wprowadzenie... Wykaz skrótów... Wykaz literatury... XI XVII XXIII Rozdział I. Pojęcie bezstronności sędziego w polskim systemie prawa... 1 1. Pojęcie bezstronności sędziego... 1 2. Bezstronność a niezależność

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów...

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów... Przedmowa... Wykaz skrótów... IX XI Apelacja cywilna Część I. Komentarz praktyczny... 1 Rozdział 1. Wstęp... 3 Rozdział 2. Dopuszczalność apelacji... 6 Rozdział 3. Podmioty legitymowane do składania apelacji...

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda

POSTANOWIENIE. SSN Maciej Pacuda Sygn. akt II PK 296/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 19 marca 2012 r. SSN Maciej Pacuda w sprawie z powództwa J. P. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A. o odszkodowanie, po

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PRAWA PRYWATNEGO

PODSTAWY PRAWA PRYWATNEGO PODSTAWY PRAWA PRYWATNEGO Małżeństwo, rozwód i separacja. Ustroje majątkowe między małżonkami. Podział majątku po rozwodzie. Odpowiedzialność za długi małżonka. Część I PLAN ZAJĘĆ NA SEMESTR ZIMOWY 1.

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Romualda Spyt

POSTANOWIENIE. SSN Romualda Spyt Sygn. akt III UK 95/10 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 21 września 2010 r. SSN Romualda Spyt w sprawie z odwołania P. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odszkodowanie z tytułu

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. Wprowadzenie... 15

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. Wprowadzenie... 15 Wykaz skrótów......................................... 11 Wprowadzenie......................................... 15 Rozdział I. Umowne ustroje majątkowe małżonków................. 23 1. Małżeńskie ustroje

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt I PK 260/06 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 9 maja 2007 r. SSN Zbigniew Hajn (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Roman Kuczyński SSN Romualda Spyt w sprawie

Bardziej szczegółowo