PORADNIK PRAWA RODZINNEGO I OPIEKUŃCZEGO

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PORADNIK PRAWA RODZINNEGO I OPIEKUŃCZEGO"

Transkrypt

1 PORADNIK PRAWA RODZINNEGO I OPIEKUŃCZEGO

2 Fundacja Energia dla Europy, Warszawa 2013 ISBN Zespół redakcyjny: Grzegorz Kądzielawski, Karolina Krasnowska, Teresa Mioduszewska, Ewelina Palcar, Maciej Wapiński Wydawca: Fundacja Energia dla Europy ul. Flory 5 m Warszawa KRS Nr konta: Wydano z finansowym wsparciem Funduszu Inicjatyw Obywatelskich

3 Spis treści Wstęp... 4 Zdaniem prawników... 5 Opis projektu Poradnictwo rodzinne on-line... 9 Porady prawne z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego...15 Prawo małżeńskie...15 Stosunki pokrewieństwa i powinowactwa...28 Sprawy alimentacyjne...45 Świadczenia rodzinne...56 Opieka i kuratela...70 Wykaz skrótów...84 Fundacja Energia dla Europy...85

4 WSTĘP

5 Rozwój poradnictwa prawnego w Polsce odbywa się z reguły w oparciu o aktywność niektórych organizacji pozarządowych, instytucji państwowych czy samorządów. Istnieją wprawdzie przepisy nakładające na takie podmioty publiczne, jak sądy, gminne i miejskie ośrodki pomocy społecznej, obowiązek udzielenia pomocy prawnej osobom, które mają problemy życiowe i nie potrafią sobie poradzić w danej sytuacji, ale nie zaspokajają one w pełni zapotrzebowania na tego rodzaju pomoc. Tworzenie prawa i jego egzekwowanie powinno opierać się na jasnych dla wszystkich zasadach. Tymczasem w Polsce brakuje systemowych rozwiązań w zakresie poradnictwa prawnego. Publikacja stanowi część realizowanego przez Fundację Energia dla Europy, wydawcę portalu ObserwatoriumRodzinne.pl, projektu Poradnictwo rodzinne on-line. Projekt został uruchomiony przy wsparciu Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich. Realizując projekt, udzielano bezpłatnych porad prawnych przez internet głównie osobom z mniejszych miejscowości, które mają utrudniony dostęp do profesjonalnych porad prawników, a także osobom nieposiadającym odpowiednich środków materialnych, aby z takiej usługi skorzystać. Niniejsza publikacja zawiera najczęstsze zagadnienia prawne oraz odpowiedzi prawników. Mam nadzieję, że pomoże ona w rozwiązaniu wielu problemów, niejasności i dostarczy niezbędnych informacji z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego. Grzegorz Kądzielawski Prezes Fundacji Energia dla Europy Warszawa, 10 grudnia 2013 r.

6 6

7 ZDANIEM PRAWNIKÓW Tworzenie prawa oraz jego egzekwowanie powinno być skorelowane z pełnym, aktualnym, powszechnym, bezpłatnym i przejrzystym dostępem do treści aktów prawnych, komentarzy oraz orzeczeń sądowych. Choć prawo do uzyskiwania takich informacji wynika z zasady demokratycznego państwa prawnego i jest gwarantowane konstytucyjnie, to nie zawsze jest w pełni zapewnione. Jednocześnie potrzeba dostępu do ujednoliconych wersji aktów prawnych jest coraz większa, co związane jest z faktem coraz szerszego regulowania przepisami prawnymi różnego rodzaju sfer życia społecznego i gospodarczego. Niekiedy laik w dziedzinie prawa może natrafić na pewne trudności w uzyskaniu aktualnej treści przepisu prawnego i wiarygodnej interpretacji, co w konsekwencji powoduje ponoszenie przez niego istotnych kosztów. Stosunkowo proste działania (np. konsultacje, poradnictwo) polegające na zwiększaniu świadomości i kultury prawnej, dbaniu o prawidłowe stosowanie prawa i dobrej legislacji nie tylko zwiększają zaufanie obywateli do własnego państwa, ale także przeciwdziałają wykluczeniu społecznemu. Katarzyna Lechowicz, prawnik Projekt poradnictwa on-line jest znakomitym sposobem na udzielanie pomocy prawnej osobom potrzebującym, a znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. Poza tym, udział studentów w projekcie pozwala im na zdobycie praktyki. Należy podkreślić, że poziom przygotowywanych przez studentów odpowiedzi jest wysoki. W poprawianych przeze mnie zagadnieniach zauważyłam, że najwięcej zmian musiałam wprowadzić w odniesieniu do zagadnień proceduralnych postępowania przed sądem czy notariuszem. Natomiast zagadnienia z zakresu pomocy społecznej studenci opanowali zdecydowanie lepiej. Karolina Kultys, Kancelaria Prawna TEMIDA 7

8 Ilość nadesłanych zapytań w ramach projektu Poradnictwo rodzinne on-line pokazuje, że program ten cieszył się sporym zainteresowaniem. Pożądana wobec tego byłaby jego kontynuacja. Szczegółowa analiza kwestii i problemów poruszonych w przesłanych pytaniach prawnych pokazuje, iż poradnictwo prawne stanowi ważny element w budowaniu i kształtowaniu świadomości prawnej obywateli. Realizacja programu pozwala stwierdzić, że pomimo funkcjonowania wielu stron internetowych poświęconych poradnictwu prawnemu, w dalszym ciągu istnieje zapotrzebowanie na tego typu usługi. Być może jest to spowodowane tym, iż wiele stron zajmujących się poradnictwem prawnym świadczy swoje usługi odpłatnie, prowadząc typowo komercyjną działalność. Karol Rukszto, Kancelaria Adwokacka Adwokat Karol Rukszto 8

9 OPIS PROJEKTU PORADNICTWO RODZINNE ON-LINE Projekt realizowany był przez Fundację Energia dla Europy (wydawcę portalu ObserwatoriumRodzinne.pl) od czerwca do listopada 2013 r. Partnerem merytorycznym projektu była Uczelnia Łazarskiego. Jego realizacja była możliwa dzięki dofinansowaniu z Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich. Porady prawne były udzielane on-line za pomocą platformy znajdującej się na portalu ObserwatoriumRodzinne.pl. Jest to serwis ekspercko-informacyjny, który od marcu 2012 r. dostarcza codziennie bieżących informacji nt. wielu aspektów funkcjonowania rodzin w Polsce oraz dobrych praktyk w tym zakresie w Europie i na świecie. Inicjatywa ma na celu tworzenie miejsca, w którym czytelnik znajdzie najnowsze informacje dotyczące rodziny. Na portalu zamieszczane są treści związane z życiem rodziny: prawem, edukacją, zdrowiem czy finansami. Redakcja portalu monitoruje wydarzenia związane z polityką rodzinną i na bieżąco informuje o nich, współpracuje z ekspertami, którzy służą wsparciem merytorycznym przy realizacji projektów. Promocja projektu odbyła się za pośrednictwem internetu (media społecznościowe) i w formie tradycyjnej poprzez dystrybucję materiałów (plakatów i ulotek) do Centrów Pomocy Rodzinie w całej Polsce oraz zaprzyjaźnionych organizacji, takich jak np. Związek Dużych Rodzin 3plus. Osoba zainteresowana uzyskaniem pomocy prawnej, wypełniała krótki formularz zamieszczony na portalu ObserwatoriumRodzinne.pl. Pytania były przesyłane do wolontariuszy (studenci prawa z Wydziału Prawa i Administracji Uczelni Łazarskiego), którzy przygotowywali projekty odpowiedzi. Następnie współpracujący z Fundacją prawnicy oceniali je i nanosili ewentualne korekty tak, aby do ostatecznych beneficjentów projektu trafiły profesjonalnie przygotowane odpowiedzi. 9

10 Cele projektu Poradnictwo rodzinne on-line : rozwój poradnictwa z prawa rodzinnego i opiekuńczego w formie online; umożliwienie osobom z mniejszych miejscowości i osobom nieposiadającym odpowiednich środków materialnych skorzystania z bezpłatnych porad prawnych z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego; upowszechnienie i promocja bezpłatnego poradnictwa prawnego w zakresie prawa rodzinnego i opiekuńczego; zwiększenie świadomości prawnej Polaków w zakresie prawa rodzinnego i opiekuńczego; stworzenie poradnika w formie elektronicznej, dostępnego na stronie internetowej dla każdego zainteresowanego i w formie tradycyjnej książkowej; stworzenie internetowej platformy profesjonalnego poradnictwa prawnego z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego. Bezpłatne poradnictwo z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego on-line okazało się być doskonałą metodą udzielania pomocy prawnej osobom, które jej potrzebują, a znajdują się np. w trudnej sytuacji materialnej czy mieszkają w mniejszych miejscowościach, przez co mają utrudniony dostęp do tego rodzaju form wsparcia. Porady były udzielane nieodpłatnie i przez internet, a więc miejsce zamieszkania osoby chcącej skorzystać z porady prawnika nie stanowiło problemu. Dodatkowym aspektem całego przedsięwzięcia była współpraca Fundacji z Uczelnią Łazarskiego. W jej ramach studenci prawa, przygotowując wstępny projekt odpowiedzi na pytanie prawne, mogli zdobywać cenną praktykę. W ramach projektu udzielono 154 porad prawnych. W założeniach projekt zawierał udzielenie min. 140 porad. Adresatami projektu z jednej strony były osoby, które mają trudność w samodzielnym odnalezieniu się przepisach prawa, a ze względu na brak odpowiednich środków finansowych nie mogą skorzystać z płatnych i profesjonalnych porad prawnych. Drugą grupą adresatów są użytkownicy internetu zainteresowani prawem rodzinnym, którym umożliwimy bezpłatny dostęp do elektronicznej wersji niniejszego poradnika za pośrednictwem portalu ObserwatoriumRodzinne.pl. Ilość miesięcznie udzielanych porad była zróżnicowana. Najwięcej zgłoszeń otrzymaliśmy w sierpniu (49) i wrześniu (49), a najmniej w lipcu (9) i listopadzie (4). 10

11 miesiąc liczba zgłoszeń czerwiec 22 lipiec 9 sierpień 49 wrzesień 49 październik 21 listopad 4 Zgodnie z regulaminem projektu, porady prawne były udzielane w ramach określonego zakresu, który obejmował: 1. Prawo małżeńskie, w tym: a. zawarcie małżeństwa; b. rozwód i separacja; c. małżeńskie ustroje majątkowe. 2. Prawa i obowiązki małżonków, w tym: a. stosunki pokrewieństwa i powinowactwa; b. stosunki między rodzicami i dziećmi; c. przysposobienie i piecza zastępcza. 3. Sprawy alimentacyjne, w tym: a. obowiązek alimentacyjny; b. dochodzenie roszczeń alimentacyjnych. 4. Świadczenia rodzinne, w tym: a. zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku; b. świadczenia opiekuńcze. 5. Opieka i kuratela. Największa część z nadesłanych problemów prawnych dotyczyła prawa małżeńskiego oraz praw i obowiązków małżonków. Wiele pytań pojawiło się także w związku ze zmianami prawa dotyczącego rodzin. W większości autorkami pytań były kobiety (104). Jedynie 50 mężczyzn zdecydowało się skorzystać z porady prawnej on-line. Spośród pytań nadesłanych przez kobiety, 58 deklarowało zamieszkanie w mieście, a 46 na wsi. W przypadku mężczyzn więcej zgłoszeń pochodziło od tych mieszkających w mieście (35) niż na wsi (15). 11

12 kobiety miesiąc wieś miasto czerwiec 4 12 lipiec 3 3 sierpień wrzesień październik 8 7 listopad 0 4 mężczyźni miesiąc wieś miasto czerwiec 0 6 lipiec 1 2 sierpień 4 17 wrzesień 8 6 październik 2 4 listopad 0 0 Największa ilość zgłoszeń została przesłana z województwa mazowieckiego (22) i podkarpackiego (17), a najmniej odnotowano z wielkopolskiego (3). województwo liczba zgłoszeń mazowieckie 22 małopolskie 10 świętokrzyskie 12 podkarpackie 17 kujawsko-pomorskie 5 dolnośląskie 15 lubelskie 14 warmińsko-mazurskie 13 lubuskie 7 opolskie 4 wielkopolskie 3 łódzkie 4 zachodniopomorskie 6 pomorskie 7 śląskie 5 podlaskie 10 Należy zaznaczyć, że z tzw. Polski Wschodniej, w skład której wchodzą województwa: świętokrzyskie, podkarpackie, lubelskie, warmińsko-mazurskie i podlaskie, otrzymaliśmy 66 zgłoszeń. Z uwagi na słabszy rozwój tej części Polski, liczba 66 zgłoszeń przy liczbie całościowej 154 wydaje się być zadowalająca. Można więc stwierdzić, że zamiar dotarcia do osób mających utrudniony dostęp do pro- 12

13 fesjonalnych usług czy to ze względu na odległość, czy też przyczyny materialne, został spełniony. województwo liczba zgłoszeń świętokrzyskie 12 podkarpackie 17 lubelskie 14 warmińsko-mazurskie 13 podlaskie 10 Fundacja Energia dla Europy we współpracy z Uczelnią Łazarskiego nadal będzie kontynuowała projekt bezpłatnego poradnictwa prawnego z zakresu tematyki rodzinnej. Ewelina Palcar koordynator programu rodzinnego Fundacji Energia dla Europy 13

14

15 PORADY PRAWNE Z ZAKRESU PRAWA RODZINNEGO I OPIEKUŃCZEGO Prawo małżeńskie 1. Wychodzę za mąż. W jaki sposób już teraz mogę zabezpieczyć się przed ewentualnymi długami przyszłego męża? Najbardziej skutecznym zabezpieczeniem jest intercyza (umowa ustanawiająca rozdzielność majątkową). W intercyzie małżonkowie zniosą ustrój wspólnoty majątkowej, określą również, które ze składników majątku, który już istniał lub powstanie w przyszłości, wejdą do majątku osobistego każdego z nich. Powyższą umowę można zawrzeć przed zawarciem związku małżeńskiego wyłącznie w formie aktu notarialnego. W czasie trwania małżeństwa również można zmienić ustrój majątkowy między małżonkami w formie notarialnej lub przed sądem, jeśli któryś z małżonków nie chce udać się do notariusza. Taka umowa będzie rodziła skutki prawne tylko wówczas, jeżeli zobowiązanie zostało zaciągnięte po dniu zniesienia ustroju wspólności ustawowej i wierzyciel został poinformowany przez małżonka o zawarciu umowy ustanawiającej rozdzielność majątkową. Skuteczne zawarcie umowy skutkuje tym, że wierzyciel będzie uprawniony do prowadzenia egzekucji wyłącznie z majątku osobistego dłużnika, do którego zalicza się wynagrodzenie za pracę, czy też dochody uzyskiwane z prowadzonej działalności gospodarczej. Dodatkowo należy podkreślić, że za długi małżonka nie będzie Pani odpowiadała, jeżeli nie została Pani o nich poinformowana lub nie zgodziła się Pani na ich zaciągnięcie. Nie będzie też Pani odpowiadać za długi przyszłego męża, które zaciągnie on przed zawarciem związku małżeńskiego. 15

16 2. Czy małżeństwo zawarte poza granicami naszego kraju przez dwójkę Polaków będzie ważne? Czy polska władza będzie je uznawała? A czy Kościół katolicki także? Obywatele polscy mogą zawrzeć związek małżeński za granicą przed duchownym, urzędnikiem stanu cywilnego albo polskim konsulem. O możliwości zawarcia ślubu decydować będzie wtedy prawo polskie, z kolei forma małżeństwa podlega prawu państwa, w którym związek małżeński będzie zawierany. Małżeństwo zawarte poza granicami Polski będzie ważne, jeśli zostanie zachowana forma wymagana przez prawo polskie. Wymagane jest ukończenie, co do zasady 18 lat, zdolność do czynności prawnych, zaś przyszły małżonek nie może pozostawać w innym związku małżeńskim. Pierwszym sposobem na zawarcie związku małżeńskiego dwójki obywateli polskich może być zawarcie małżeństwa przed konsulem. W tym celu należy zgłosić się do konsulatu na dwa miesiące przed planowaną uroczystością i złożyć następujące dokumenty: 1. podanie o wydanie zaświadczenia o możliwości zawarcia małżeństwa przez obywatela polskiego za granicą; 2. dokumenty tożsamości; 3. odpisy skrócone aktów urodzenia; 4. zapewnienie, że nie wiadomo o jakichkolwiek okolicznościach, które uniemożliwiają zawarcie małżeństwa (konieczne jest podpisanie takiego zapewnienia na miesiąc przed datą ślubu przed konsulem bądź w USC ostatniego miejsca zamieszkania w Polsce); 5. dowód ustania lub unieważnienia małżeństwa w przypadku wcześniejszego małżeństwa albo nieistnienia małżeństwa w przypadku toczącego się postępowania o nieistnienie małżeństwa; 6. opłata konsularna. Oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński składa się w obecności konsula oraz dwóch świadków. Aby wywarło skutki prawne, musi zostać wpisane do polskich akt. Oświadczenie przesyłane jest do Urzędu Stanu Cywilnego właściwego dla dzielnicy Śródmieście miasta Warszawy. Na jego podstawie Urząd Cywilny sporządza akt małżeństwa. Drugim sposobem jest ślub cywilny przed zagranicznym urzędnikiem stanu cywilnego. Osoby, które zamierzają zawrzeć małżeństwo w taki sposób powinny zwrócić się do miejscowego urzędu stanu cywilnego z prośbą o informacje, jakie dokumenty są konieczne do zawarcia małżeństwa w danym kraju. Najczęściej będą to: 1. ważny paszport; 2. odpis aktu urodzenia; 3. zaświadczenie o braku prawnych przeciwwskazań do zawarcia małżeństwa; 4. zaświadczenie o zdolności prawnej do zawarcia małżeństwa za granicą, które można uzyskać po złożeniu zapewnienia osobiście w USC w Polsce albo za pośrednictwem Wydziału Konsularnego. 16

17 Zaświadczenie to jest ważne 3 miesiące. Słowa przysięgi muszą być wypowiedziane w języku zrozumiałym dla obu stron tak, aby nie można było podważyć ważności małżeństwa. Jeśli chodzi o zawarcie małżeństwa w Kościele katolickim, to można uczynić to tylko w kraju, który ma podpisany konkordat ze Stolicą Apostolską i w którym religia katolicka jest powszechnie uznawana. Zawarcie małżeństwa kościelnego za granicą praktycznie nie różni się od zawarcia go w kraju. Najpierw narzeczeni muszą uzyskać zgodę proboszcza własnej parafii. Następnie zostają wygłaszane zapowiedzi. Narzeczeni muszą także uczęszczać na nauki przedmałżeńskie. Jedyną dodatkową formalnością jest konieczność zwrócenia się do polskiej placówki dyplomatycznej z prośbą o koordynaty od polskiego księdza. Proboszcz parafii wystawia wtedy tzw. delegację, która określa właściwą parafię za granicą, w której odbędzie się ślub. Odebranie delegacji przez zagraniczną parafię gwarantuje wydanie świadectwa ślubu. Proboszcz zagranicznej parafii jest zobowiązany przesłać akt ślubu do parafii jednego z małżonków. Po ślubie zawartym za granicą należy w Polsce złożyć wniosek o umiejscowienie aktu cywilnego w urzędzie stanu cywilnego ostatniego miejsca zamieszkania. Jeśli osoba, która ubiega się o takie umiejscowienie nie ma w Polsce miejsca zamieszkania, to składa wniosek w urzędzie ostatniego miejsca zamieszkania. Do wniosku należy dołączyć następujące dokumenty: 1. odpis aktu małżeństwa wystawiony przez właściwy urząd, z adnotacją na temat nazwiska przyjętego po ślubie; 2. tłumaczenie ww. aktu na język polski wykonane przez tłumacza przysięgłego albo konsula. 3. Kupiłem mieszkanie. Teraz się żenię. Czy po ślubie mieszkanie wejdzie do współwłasności i będzie moje i żony? Zgodnie z art. 31 KRiO, z chwilą zawarcia małżeństwa między małżonkami powstaje z mocy ustawy wspólność majątkowa, która obejmuje przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub jednego z nich. Tworzą one majątek wspólny. Przedmioty majątkowe, które nie należą do wspólności majątkowej stanowią majątek osobisty małżonka. Katalog składników majątku osobistego każdego z małżonków wymieniony został w art. 33 KRiO. Należą do niego m.in. przedmioty majątkowe, które zostały nabyte przed powstaniem wspólności majątkowej. Oznacza to, że zakupione przez Pana mieszkanie będzie należało do Pańskiego majątku osobistego. Jeżeli wyraża Pan chęć ustanowienia żony współwłaścicielem mieszkania, może Pan w drodze umowy w formie aktu notarialnego ustanowić umowny ustrój majątkowy i rozszerzyć wspólność majątkową o poszczególne przedmioty nabyte przed zawarciem małżeństwa. Innym sposobem, aby żona stała się współwłaścicielem nieruchomości jest darowizna na rzecz żony udziału w prawie własności mieszkania. Wówczas 17

18 nieruchomość ta nie będzie należała do majątku wspólnego, a będzie częścią majątku osobistego żony. 4. W jaki sposób zabezpieczyć współmałżonkę w razie mojej nagłej śmierci? Jesteśmy małżeństwem i nie mamy rozdzielności majątkowej. Istnieje możliwość zabezpieczenia Pańskiej małżonki na wypadek Pańskiej nagłej śmierci. W takim przypadku, aby Pańska małżonka mogła uzyskać dostęp do środków zgromadzonych na Pańskim koncie, musi Pan złożyć w banku, w którym posiada Pan rachunek bankowy, stosowną dyspozycję tzw. dyspozycja wkładem na wypadek śmierci. Zgodnie z art. 56 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe, ma Pan prawo złożyć dyspozycję wypłaty określonej sumy pieniędzy z Pańskiego konta wskazanej osobie, którą może być Pańska małżonka, wstępni (np. rodzice), zstępni (np. dzieci) lub rodzeństwo. Taka dyspozycja musi zostać złożona na piśmie i tylko w takiej formie może być modyfikowana. Ponadto na mocy ust. 2 wskazanego przepisu, wspomniana dyspozycja podlega ograniczeniu, co do kwoty, jaka może zostać wypłacona. Wysokość ewentualnej wypłaty nie może przekraczać 20-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku. W przypadku nagłej śmierci maksymalną możliwą do wypłacenia kwotę liczy się według wartości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia określonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego dla miesiąca poprzedzającego śmierć posiadacza rachunku bankowego. Kwota może zostać wypłacona kilku osobom, w zależności od liczby wystosowanych przez Pana dyspozycji. Należy jednak pamiętać, iż suma zapisanych w dyspozycjach kwot nie może przekraczać określonego w ustawie limitu. W przypadku wskazania wyższej kwoty wówczas bank wypłaci najpierw kwotę uregulowaną w ostatniej złożonej dyspozycji, a pozostałe osoby mogą nie dostać w takim przypadku nic. Innymi słowy dyspozycja późniejsza ma pierwszeństwo przed dyspozycją wcześniejszą. Kwota podlegająca wypłacie na mocy dyspozycji nie wchodzi do masy spadkowej. W związku z tym osoby, które uzyskały jakiekolwiek środki z rachunku bankowego na podstawie wydanej przez właściciela dyspozycji w dalszym ciągu, o ile nie zrzekły się prawa do spadku lub też nie zostały uznane za niegodne dziedziczenia, mają prawo do uzyskania należnej im części spadku. Natomiast środki pozostałe na rachunku po zrealizowaniu wydanych dyspozycji zaliczają się do masy spadkowej. Zgodnie z art. 56 ust. 3 Prawa bankowego posiadacz rachunku bankowego może w każdej chwili zmienić lub cofnąć wydaną dyspozycję wkładem na wypadek śmierci. Jednak, aby wywoływało to skutki prawne, musi to zostać dokonane na piśmie. Środki na postawie dyspozycji można uzyskać przedstawiając w banku wiarygodny dokument potwierdzający śmierć właściciela rachunku. Najczęściej wystarczy akt zgonu. W przypadku np. katastrofy, gdy jest 18

19 wiadome, że nikt nie przeżył, zmarły był jedynym żywicielem rodziny, a wydanie aktu zgonu może potrwać kilka dni pieniądze mogą zostać wypłacone pomimo braku takiego dokumentu, aby nie pozostawić rodziny zmarłej osoby bez środków do życia. W przypadku pozostałych przedmiotów i środków wchodzących w skład masy spadkowej, dostęp do nich jest możliwy poprzez uzyskanie prawomocnego postanowienia sądu o nabyciu spadku lub też poprzez spisanie stosownego poświadczenia dziedziczenia u notariusza. Innymi formami zabezpieczenia małżonka, a także pozostałych członków rodziny, na wypadek nagłej śmierci jest zawarcie ubezpieczenia na życie. Tego typu polisy znajdują się w ofercie prawie każdej firmy ubezpieczeniowej bądź banków. 5. Mój mąż wziął kredyt bez mojej wiedzy i bez mojej zgody. Czy mogę sprzeciwić się spłacie tego kredytu? Czy muszę spłacać go razem z mężem? Od dnia 20 stycznia 2005 roku obowiązuje w polskim prawie nowa zasada dotycząca zaciągania kredytów, a mianowicie, kredyty mogą być zaciągane przez jednego z małżonków, bez zgody drugiego. Umowa zawarta w taki sposób jest ważna. Co do zasady jednak małżonek nie odpowiada za długi swojego współmałżonka zaciągnięte bez jego zgody bez znaczenia jest czy małżonkowie posiadają wspólność majątkową czy rozdzielność majątkową. Z godnie z art KRiO wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku wspólnego małżonków tylko wtedy, jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka. Przepis ten nie określa, w jakiej formie taka zgoda powinna być udzielona, zatem przyjąć można, że zgoda powyższa wyrażona może być nawet w formie ustnej. Jednak wówczas wierzyciel (np. bank) będzie miał trudności ze wszczęciem postępowania egzekucyjnego przeciwko drugiemu małżonkowi. Przepis art. 787 KPC stanowi, że aby uzyskać klauzulę wykonalności (co jest niezbędne do wszczęcia egzekucji komorniczej) przeciwko małżonkowi dłużnika i dochodzić wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym z majątku wspólnego, wierzyciel powinien udowodnić dokumentem urzędowym lub prywatnym, że wierzytelność powstała z czynności prawnej (np. umowy) dokonanej za zgodą małżonka. Dlatego dla wierzyciela lepiej jest zgodę współmałżonka dłużnika w Pani przypadku, Pani zgodę na zaciągnięcie kredytu posiadać w formie pisemnej. Równorzędną formą, do formy pisemnej, będzie także dokument elektroniczny opatrzony bezpiecznym podpisem elektronicznym. Wywołuje on w postępowaniu cywilnym takie same skutki jak tradycyjny dokument pisemny. Jak zostało to zaznaczone na wstępie, z prawnego punktu widzenia umowa kredytu lub pożyczki zawarta przez jednego z małżonków bez zgody drugiego jest ważna. Biorąc jednak pod uwagę przywołane wyżej kwestie egzekucyjne, banki z reguły przy kredytach 19

20 na większe kwoty wymagają zgody współmałżonka. Inaczej sprawa przedstawia się przy zawieraniu umów o tzw. szybkie kredyty gotówkowe na mniejsze sumy. Większość banków do określonej wysokości kredytów takiego rodzaju (zazwyczaj do kilku tysięcy złotych) zgody współmałżonka od swoich klientów nie wymaga. Jeżeli w ocenie banku osoba ubiegająca się o kredyt lub pożyczkę będzie posiadać zdolność kredytową, tj. zdolność do spłaty zaciągniętego kredytu lub pożyczki wraz z odsetkami w terminach uzgodnionych z bankiem, to jest duża szansa, że taką pożyczkę lub kredyt otrzyma. Warto również zaznaczyć, że w powyższej sytuacji małżonek dłużnika nie zostanie poinformowany przez bank o zaciągniętym kredycie lub pożyczce z uwagi na tajemnicę bankową, do przestrzegania, której banki są zobowiązane. Jeżeli małżonek zaciągnął kredyt lub pożyczkę bez zgody drugiego współmałżonka to wierzyciel (bank), gdy dług nie zostanie uregulowany, może żądać zaspokojenia m.in. z majątku osobistego współmałżonka, który kredyt lub pożyczkę zaciągnął. Majątek osobisty to przedmioty i prawa, które przysługują tylko i wyłącznie jednemu małżonkowi. W skład takiego majątku wchodzą w pierwszym rzędzie przedmioty majątkowe nabyte przez przed powstaniem wspólności majątkowej tj. przed zawarciem małżeństwa. Do majątku osobistego małżonka należą także niektóre przedmioty majątkowe i prawa nabyte w trakcie małżeństwa np. przedmioty nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił, tj. zapisał je obojgu małżonków. Ale przede wszystkim bank może dochodzić swojej należności z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej. Od zasady, że małżonek nie odpowiada za długi swojego współmałżonka zaciągnięte bez jego zgody, istnieje wyjątek. Wierzyciel będzie miał podstawy do żądania spłaty kredytu lub pożyczki zaciągniętej przez jednego małżonka bez zgody drugiego małżonka, jeżeli kredyt lub pożyczka przeznaczone były na zaspokojenie tzw. zwykłych potrzeb rodziny. Art KRiO, stanowi, że oboje małżonkowie są odpowiedzialni solidarnie, tzn. wspólnie, za zobowiązania zaciągnięte przez jednego z nich w sprawach wynikających z zaspokajania potrzeb tego rodzaju. Sąd Najwyższy w swoim wyroku z dnia 22 września 1966 r. stwierdził, że przez zobowiązania zaciągnięte w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny, należy rozumieć jedynie te zobowiązania, które odnoszą się do normalnych, codziennych potrzeb rodziny, wymagających bezwzględnie zaspokojenia bez potrzeby podejmowania przez małżonków specjalnych decyzji, np. należność za wodę, czynsz, czy gaz - tak więc tak jak w przedmiotowym stanie faktycznym (wyrok SN z dnia 22 września 1966 r., I CR 544/06). Podsumowując, jeśli kredyt lub pożyczka zostaną przeznaczone na finansowanie takich potrzeb, drugi małżonek odpowiada wobec banku solidarnie nawet, jeśli zobowiązania 20

21 nie zaciągnął albo nie wyraził na nie zgody. W takim wypadku bank lub inny podmiot udzielający kredytu lub pożyczki będzie mógł wystąpić do sądu z pozwem przeciwko drugiemu małżonkowi i w razie korzystnego dla siebie wyroku wyegzekwować dług z majątku wspólnego małżonków oraz ich majątków osobistych. 6. Jesteśmy z żoną parę lat po ślubie. Niestety żona wydaje bardzo dużo. Chciałbym się dowiedzieć, w jaki sposób mogę ustanowić między nami rozdzielność majątkową? Rozdzielność majątkowa dotyczy tylko majątku wspólnego małżonków. Może ona zostać ustanowiona w majątkowej umowie małżeńskiej (intercyza), jak i w postępowaniu sądowym. W pierwszym przypadku, jeśli będą Państwo zgodni co do wprowadzenia rozdzielności majątkowej, wystarczy udać się do notariusza, który sporządzi stosowną umowę. Umowa musi zostać sporządzona w formie aktu notarialnego, w przeciwnym wypadku jest bezwzględnie nieważna. Należy również zaznaczyć, że umowa majątkowa małżeńska nie musi polegać na ustanowieniu pełnej rozdzielności majątkowej małżonków, intercyza może również wspólność ustawową jedynie ograniczyć lub rozszerzyć. Za sporządzenie aktu notarialnego dokumentującego umowę majątkową małżeńską notariusz pobiera taksę wynoszącą maksymalnie 400 zł netto oraz 6 zł netto za każdą stronę wypisu takiego aktu notarialnego (wysokość tę określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, Dz.U nr 148 poz. 1564, z późń. zm.). Druga możliwość została uregulowana w art. 52 KRiO. Na mocy 1 wspomnianego przepisu każdy z małżonków może z ważnych powodów żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej. Powództwo o ustanowienie rozdzielności majątkowej wytacza się wyłącznie przed sąd rejonowy (pozew składa się do Wydziału Rodzinnego i Nieletnich), w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma sąd miejsca zamieszkania powoda. Złożenie pozwu wiąże się, zgodnie z art. 27 pkt 6 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. (Dz.U nr 167 poz. 1398, z późn. zm.) o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, z uiszczeniem opłaty w wysokości 200 zł. Tak ustanowiona rozdzielność majątkowa nazywana jest ustrojem przymusowym. Aby ustanowić ustój przymusowy, sąd w postępowaniu dowodowym musi dojść do przekonania, że trwanie małżonków we wspólności majątkowej będzie zagrożeniem dla interesu majątkowego jednego bądź obojga z nich. Przesłanką do ustanowienia rozdzielności sądowej może być, np. trwonienie majątku, brak przykładania się do jego powstawania, alkoholizm, 21

22 faktyczna separacja, tocząca się sprawa o rozwód bądź separację. Co do zasady, orzeczenie rozdzielności majątkowej następuje z datą złożenia pozwu do sądu w tej sprawie, bądź z datą wydania wyroku. Fakt, iż postępowanie jest wszczynane wobec braku zgody drugiej strony na dokonanie rozdzielności majątkowej, nie zamyka możliwości stronie pozwanej do wyrażenia takiej zgody już po wszczęciu postępowania. Gdy strony dochodzą do porozumienia wówczas następuje uznanie powództwa i sąd kończy postępowanie. W przeciwnym razie sąd prowadzi postępowanie dowodowe w celu ustalenia przesłanek koniecznych do ustanowienia rozdzielności majątkowej w drodze postępowania sądowego. Co do zasady, orzeczenie rozdzielności majątkowej następuje z datą złożenia pozwu do sądu bądź z datą wydania wyroku. Jednak na żądanie jednego bądź obojga małżonków, w wyjątkowych sytuacjach, sąd może orzec rozdzielność majątkową z datą wsteczną. 7. Mąż kupił bez mojej wiedzy nowy samochód. Nie mamy rozdzielności majątkowej, a więc korzysta ze wspólnych pieniędzy. W jaki sposób mogę sprzeciwić się wydawaniu pieniędzy przez męża? Zaznaczam, że mąż nie zgodzi się na intercyzę. Przy zakupie ze wspólnych pieniędzy, nie jest zawsze wymagana zgoda współmałżonka. Zgoda jest obligatoryjna w sytuacjach: 1) czynności prowadzące do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, oddanie nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków; 2) czynności prawne prowadzące do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia prawa rzeczowego, którego przedmiotem jest budynek lub lokal; 4) czynności prowadzące do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia i wydzierżawienia gospodarstwa rolnego i przedsiębiorstwa, 5) darowizny z majątku wspólnego, z wyjątkiem drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych. Zgodnie z KRiO każdy z małżonków ma prawo do samodzielnego zarządzania majątkiem wspólnym chyba, że będą to czynności zwykłego zarządu. Czynności zwykłego zarządu to takie, które wiążą się z bieżącym korzystaniem z różnych rzeczy zgodnie z ich przeznaczeniem oraz co ważne, utrzymywanie rzeczy w niepogorszonym stanie. W związku z tym, że nie zawarliście Państwo intercyzy pozostajecie w ustroju wspólności majątkowej - z chwilą zawartego związku małżeńskiego. Większość małżeństw w Polsce pozostaje przy ustawowej wspólności majątkowej i wówczas małżonkowie powinni pamiętać o następujących zasadach zarządu majątkiem wspólnym: 1) w czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku 22

! Cotygodniowa audycja w każdą środę od godz. 11:00 w Programie I Polskiego Radia.

! Cotygodniowa audycja w każdą środę od godz. 11:00 w Programie I Polskiego Radia. CZY MAŁŻEŃSTWO SIĘ OPŁACA?! Cotygodniowa audycja w każdą środę od godz. 11:00 w Programie I Polskiego Radia. 1. Czy mój małżonek może żądać dostępu do mojego wynagrodzenia za pracę? Jeżeli jeden z małżonków

Bardziej szczegółowo

1. Ustrój majątkowy w małżeństwie 2. Zarząd majątkiem wspólnym małżonków 3. Odpowiedzialność małżonków za długi

1. Ustrój majątkowy w małżeństwie 2. Zarząd majątkiem wspólnym małżonków 3. Odpowiedzialność małżonków za długi Prawo rodzinne i opiekuńcze Kodeks rodzinny i opiekuńczy ustawa z dn. 25.02. 1964r. /Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm./ Przedmiotem prawa rodzinnego i opiekuńczego są stosunki prawne w małżeństwie między małżonkami

Bardziej szczegółowo

PRAWO RODZINNE. Autorzy: Arkadiusz Krzysztof Bieliński, Maciej Pannert. Wykaz skrótów Wybrana literatura Przedmowa Wstęp

PRAWO RODZINNE. Autorzy: Arkadiusz Krzysztof Bieliński, Maciej Pannert. Wykaz skrótów Wybrana literatura Przedmowa Wstęp PRAWO RODZINNE Autorzy: Arkadiusz Krzysztof Bieliński, Maciej Pannert Wykaz skrótów Wybrana literatura Przedmowa Wstęp Rozdział I. Rodzina i powiązania rodzinne 1.Rodzina i powiązania rodzinne 2.Prawo

Bardziej szczegółowo

FISZKA III POSZCZEGÓLNE UMOWY MAJĄTKOWE MAŁŻEŃSKIE I ICH USTALENIA

FISZKA III POSZCZEGÓLNE UMOWY MAJĄTKOWE MAŁŻEŃSKIE I ICH USTALENIA FISZKA III POSZCZEGÓLNE UMOWY MAJĄTKOWE MAŁŻEŃSKIE I ICH USTALENIA Obowiązujące zasady dotyczą wszystkich niezależnie od wybranego małżeńskiego ustroju majątkowego i niezależnie od daty zawarcia związku

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 5 lutego 2010 r., III CZP 132/09

Uchwała z dnia 5 lutego 2010 r., III CZP 132/09 Uchwała z dnia 5 lutego 2010 r., III CZP 132/09 Sędzia SN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Jan Górowski Sędzia SN Marian Kocon Sąd Najwyższy w sprawie ze skarg dłużniczki Beaty

Bardziej szczegółowo

Spis treści Tytuł I Małżeństwo Tytuł II Pokrewieństwo i powinowactwo

Spis treści Tytuł I Małżeństwo Tytuł II Pokrewieństwo i powinowactwo Spis treści Tytuł I Małżeństwo...5 Dział I Zawarcie małżeństwa...5 Dział II Prawa i obowiązki małżonków...15 Dział III Małżeńskie ustroje majątkowe...18 Rozdział I Ustawowy ustrój majątkowy...18 Rozdział

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI Wykaz skrótów Wykaz literatury Przedmowa do wydania Piątego Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające Rozdział II.

SPIS TREŚCI Wykaz skrótów Wykaz literatury Przedmowa do wydania Piątego Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające Rozdział II. SPIS TREŚCI Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Przedmowa do wydania Piątego... XI XIII XV Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające... 1 1. Prawo rodzinne i prawo opiekuńcze w systemie prawa... 3 I. Pojęcie

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie majątkowe Wnioskodawcy prowadzącego działalność gospodarczą (z Współmałżonkiem*)

Oświadczenie majątkowe Wnioskodawcy prowadzącego działalność gospodarczą (z Współmałżonkiem*) Załącznik nr do wniosku o pożyczkę Oświadczenie majątkowe Wnioskodawcy prowadzącego działalność gospodarczą (z Współmałżonkiem*) DANE WNIOSKODAWCY. (imię i nazwisko) DANE WSPÓŁMAŁŻONKA WNIOSKODAWCY (wypełnić

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 13. Słowo wstępne... 15. Wprowadzenie... 17. CZĘŚĆ PIERWSZA. Umowny podział majątku wspólnego... 27

Spis treści. Wykaz skrótów... 13. Słowo wstępne... 15. Wprowadzenie... 17. CZĘŚĆ PIERWSZA. Umowny podział majątku wspólnego... 27 Spis treści Spis treści Wykaz skrótów.............................................. 13 Słowo wstępne.............................................. 15 Wprowadzenie..............................................

Bardziej szczegółowo

Rozdział I. Pisma procesowe i orzeczenia sądowe dotyczące małżeństwa... 1

Rozdział I. Pisma procesowe i orzeczenia sądowe dotyczące małżeństwa... 1 Przedmowa... XI Wykaz skrótów... XV Rozdział I. Pisma procesowe i orzeczenia sądowe dotyczące małżeństwa... 1 1. Pozew o ustalenie w przedmiocie zmiany płci... 3 2. Wyrok ustalający zmianę płci (1)...

Bardziej szczegółowo

Spis treści Tytuł I Małżeństwo Tytuł II Pokrewieństwo i powinowactwo

Spis treści Tytuł I Małżeństwo Tytuł II Pokrewieństwo i powinowactwo Spis treści Tytuł I Małżeństwo...5 Dział I Zawarcie małżeństwa...5 Dział II Prawa i obowiązki małżonków...15 Dział III Małżeńskie ustroje majątkowe...18 Rozdział I Ustawowy ustrój majątkowy...18 Rozdział

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów...

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów... Przedmowa... Wykaz skrótów... XI XV Rozdział I. Pisma procesowe i orzeczenia sądowe dotyczące małżeństwa... 1 1. Pozew o ustalenie w przedmiocie zmiany płci... 3 2. Wyrok ustalający zmianę płci (1)...

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw 1) (Dz. U. Nr 162, poz.

USTAWA. z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw 1) (Dz. U. Nr 162, poz. USTAWA z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw 1) (Dz. U. Nr 162, poz. 1691) Art. 1. W ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw 1)

USTAWA z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw 1) Kancelaria Sejmu s. 1/12 USTAWA z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw 1) Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1691. Art.

Bardziej szczegółowo

Zgłoszenie urodzenia dziecka. Sporządzenie aktu urodzenia.

Zgłoszenie urodzenia dziecka. Sporządzenie aktu urodzenia. Zgłoszenie urodzenia dziecka. Sporządzenie aktu urodzenia. Zgłoszenie urodzenia dziecka. Sporządzenie aktu urodzenia. I. Podstawy prawne. 1. Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego

Bardziej szczegółowo

TYTUŁ II POKREWIEŃSTWO I POWINOWACTWO

TYTUŁ II POKREWIEŃSTWO I POWINOWACTWO TYTUŁ II POKREWIEŃSTWO I POWINOWACTWO 2. Protokół podpisuje osoba, która przyjęła oświadczenie, oraz osoba, która je złożyła, chyba że nie może ona go podpisać. Przyczynę braku podpisu należy podać w protokole.

Bardziej szczegółowo

Prawo rodzinne i opiekuńcze. Wydanie 5. Autor: Marek Andrzejewski

Prawo rodzinne i opiekuńcze. Wydanie 5. Autor: Marek Andrzejewski Prawo rodzinne i opiekuńcze. Wydanie 5. Autor: Marek Andrzejewski Wykaz skrótów Wykaz literatury Przedmowa do wydania Piątego Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające 1. Prawo rodzinne i prawo opiekuńcze

Bardziej szczegółowo

Związki. nieformalne. e-poradnik

Związki. nieformalne. e-poradnik e-poradnik Prawo Prawo Prawo Prawo Prawo Związki nieformalne Stosunki majątkowe między konkubentami Mieszkanie konkubentów Jak dziedziczą konkubenci Prawa dzieci ze związków nieformalnych Prawo podatkowe

Bardziej szczegółowo

do ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (druk nr 790)

do ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (druk nr 790) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy M A T E R I A Ł P O R Ó W N AW C Z Y do ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach

Bardziej szczegółowo

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 1. 2. Prawne definicje rodziny Wspieranie rodziny w świetle ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej Prawne definicje

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYPŁAT ŚRODKÓW GWARANTOWANYCH DOKONYWANYCH PRZEZ BANKOWY FUNDUSZ GWARANCYJNY. Rozdział 1. Postanowienia ogólne

REGULAMIN WYPŁAT ŚRODKÓW GWARANTOWANYCH DOKONYWANYCH PRZEZ BANKOWY FUNDUSZ GWARANCYJNY. Rozdział 1. Postanowienia ogólne Załącznik nr 3 do uchwały nr 87/DGD/2015 Zarządu Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 26 listopada 2015 r. REGULAMIN WYPŁAT ŚRODKÓW GWARANTOWANYCH DOKONYWANYCH PRZEZ BANKOWY FUNDUSZ GWARANCYJNY Rozdział

Bardziej szczegółowo

Pozew spadkobiercy pracownika o zapłatę odprawy pośmiertnej

Pozew spadkobiercy pracownika o zapłatę odprawy pośmiertnej Pozew spadkobiercy pracownika o zapłatę odprawy pośmiertnej Informacje ogólne Odprawa pośmiertna Odprawa pośmiertna to jedno ze szczególnych świadczeń wypłacanych w związku ze śmiercią pracownika. W zasadzie

Bardziej szczegółowo

o prawie pomocy w postępowaniu w sprawach cywilnych prowadzonym w państwach członkowskich Unii Europejskiej[1]

o prawie pomocy w postępowaniu w sprawach cywilnych prowadzonym w państwach członkowskich Unii Europejskiej[1] U S T A W A z dnia 17 grudnia 2004 r. o prawie pomocy w postępowaniu w sprawach cywilnych prowadzonym w państwach członkowskich Unii Europejskiej[1] Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Ustawa określa:

Bardziej szczegółowo

USTAWA Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 r.

USTAWA Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 r. USTAWA Kodeks rodzinny i opiekuńczy z dnia 25 lutego 1964 r. (tekst pierwotny: Dz.U. z 1964 r., Nr 9, poz. 59) (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., Nr 131, poz. 788) TYTUŁ I MAŁŻEŃSTWO DZIAŁ I ZAWARCIE MAŁŻEŃSTWA

Bardziej szczegółowo

Egzekucja z rachunków bankowych. Paweł Pyzik

Egzekucja z rachunków bankowych. Paweł Pyzik Egzekucja z rachunków bankowych Paweł Pyzik Egzekucja z rachunków bankowych sądowa egzekucja z rachunku bankowego prowadzona przez komornika sądowego administracyjna egzekucja z rachunku bankowego prowadzona

Bardziej szczegółowo

Koszty związane z zabezpieczeniem zwrotu, w tym także z usunięciem tego zabezpieczenia po wygaśnięciu lub rozwiązaniu umowy, ponosi wnioskodawca.

Koszty związane z zabezpieczeniem zwrotu, w tym także z usunięciem tego zabezpieczenia po wygaśnięciu lub rozwiązaniu umowy, ponosi wnioskodawca. WYJAŚNIENIA DOTYCZĄCE ZABEZPIECZEŃ Formami zabezpieczenia zwrotu otrzymanych środków na rozpoczęcie działalności gospodarczej może być: poręczenie; weksel z poręczeniem wekslowym (aval); gwarancja bankowa;

Bardziej szczegółowo

CO DZIEJE SIĘ Z NASZYM KONTEM BANKOWYM PO ŚMIERCI?

CO DZIEJE SIĘ Z NASZYM KONTEM BANKOWYM PO ŚMIERCI? CO DZIEJE SIĘ Z NASZYM KONTEM BANKOWYM PO ŚMIERCI? Po naszej śmierci pełnomocnictwa do naszego konta wygasają Wypłata środków z rachunku bankowego następuje na rzecz spadkobierców, którzy przedstawią postanowienie

Bardziej szczegółowo

KARTA USŁUG NR 1/USC

KARTA USŁUG NR 1/USC KARTA USŁUG NR 1/USC Nazwa usługi: Wydanie odpisu z akt stanu cywilnego, zaświadczeń o dokonanych w księgach stanu cywilnego wpisach lub o ich braku, zaświadczeń o zaginięciu lub zniszczeniu księgi stanu

Bardziej szczegółowo

w postępowaniu nakazowym art. 485 par. 2a kpc#

w postępowaniu nakazowym art. 485 par. 2a kpc# Pozew o zapłatę w postępowaniu nakazowym art. 485 par. 2a kpc# , dnia r. Sąd 1 w Wydział ul., _ Powód: (imię i nazwisko/firma i siedziba/w przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wprowadzenie... Wykaz skrótów...

Spis treści. Wprowadzenie... Wykaz skrótów... Wprowadzenie... Wykaz skrótów... IX XIII Część I. Wzory pism procesowych w sprawach rodzinnych... 1 Uwagi wstępne... 3 Dział I. Wzory pozwów i wniosków wszczynających postępowanie nieprocesowe w sprawach

Bardziej szczegółowo

Wniosek kierowany przez nabywcę do BGK za pośrednictwem... (nazwa Banku kredytującego)

Wniosek kierowany przez nabywcę do BGK za pośrednictwem... (nazwa Banku kredytującego) Załącznik nr 1 do umowy w sprawie stosowania finansowego wsparcia WNIOSEK NABYWCY O DOFINANSOWANIE WKŁADU WŁASNEGO ZE ŚRODKÓW FUNDUSZU DOPŁAT w związku z ubieganiem się o kredyt na nabycie pierwszego mieszkania

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZEŃ Z FUNDUSZU ALIMENTACYJNEGO

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZEŃ Z FUNDUSZU ALIMENTACYJNEGO WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ŚWIADCZEŃ Z FUNDUSZU ALIMENTACYJNEGO Kto może otrzymać świadczenia z funduszu alimentacyjnego? Świadczenia z funduszu alimentacyjnego oznaczają świadczenia pieniężne wypłacane

Bardziej szczegółowo

Wniosek o zmianę imienia i nazwiska

Wniosek o zmianę imienia i nazwiska Wniosek o zmianę imienia i nazwiska Informacje ogólne Kto moŝe wnioskować Zmiana imienia lub nazwiska moŝe nastąpić na wniosek kaŝdego obywatela polskiego oraz cudzoziemca nie posiadającego obywatelstwa

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO CENTRUM MEDIACYJNEGO PRZY NACZELNEJ RADZIE ADWOKACKIEJ W WARSZAWIE

REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO CENTRUM MEDIACYJNEGO PRZY NACZELNEJ RADZIE ADWOKACKIEJ W WARSZAWIE REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO CENTRUM MEDIACYJNEGO PRZY NACZELNEJ RADZIE ADWOKACKIEJ W WARSZAWIE 1. Zakres zastosowania 1. Przedmiotem niniejszego Regulaminu jest unormowanie zasad rozstrzygania

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Nowicka

UCHWAŁA. Protokolant Bożena Nowicka Sygn. akt III CZP 48/07 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 19 czerwca 2007 r. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Marian Kocon Protokolant Bożena

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SOCJALNEGO NA ROK AKADEMICKI 2013/2014

WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SOCJALNEGO NA ROK AKADEMICKI 2013/2014 Załącznik nr 1 do regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów WSZiB w Krakowie WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SOCJALNEGO NA ROK AKADEMICKI 2013/2014

Bardziej szczegółowo

Dochodzenie roszczeń między przedsiębiorcami. Marcin Świerżewski, aplikant radcowski

Dochodzenie roszczeń między przedsiębiorcami. Marcin Świerżewski, aplikant radcowski Dochodzenie roszczeń między przedsiębiorcami Marcin Świerżewski, aplikant radcowski Dokumenty niezbędne do wytoczenia powództwa umowa zawarta między stronami, faktura VAT, wezwanie do dobrowolnego spełnienia

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 3/05

Uchwała z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 3/05 Uchwała z dnia 18 marca 2005 r., III CZP 3/05 Sędzia SN Elżbieta Skowrońska-Bocian (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Barbara Myszka Sędzia SN Marek Sychowicz Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Skarbu

Bardziej szczegółowo

W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ W świetle art. 17 3 prawa prywatnego międzynarodowego samo miejsce zamieszkiwania małżonków może mięć zasadnicze znaczenie dla istniejącego między nimi reżimu majątkowego. Tego rodzaju zależność sprawia,

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

USTAWA. z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. USTAWA z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. (Dz. U. Nr 9, poz. 59) (Zmiany: Dz. U. z 1975 r. Nr 45, poz. 234; z 1986 r. Nr 36, poz. 180; z 1990 r. Nr 34, poz. 198; z 1995 r. Nr 83, poz.

Bardziej szczegółowo

Regulamin rachunków systematycznego oszczędzania Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo- Kredytowej Beskidy w Bielsku Białej

Regulamin rachunków systematycznego oszczędzania Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo- Kredytowej Beskidy w Bielsku Białej Załącznik do uchwały Zarządu nr 7/XIV/10 z dnia 31.05.2010r. Regulamin rachunków systematycznego oszczędzania Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo- Kredytowej Beskidy w Bielsku Białej Regulamin obowiązuje

Bardziej szczegółowo

Rozdział II Umowne ustroje majątkowe

Rozdział II Umowne ustroje majątkowe TYTUŁ I MAŁŻEŃSTWO 3. Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dług jednego z małżonków został zaspokojony z majątku wspólnego. Art. 46. [Stosowanie odpowiednich przepisów ustawy] W sprawach

Bardziej szczegółowo

POZEW o rozwód. 4. Zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu według norm przepisanych. Uzasadnienie

POZEW o rozwód. 4. Zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu według norm przepisanych. Uzasadnienie ...,... miejscowość data W Z Ó R Sąd Okręgowy w...miejscowość... Wydział Cywilny. Powód: imię i nazwisko, zawód zam. miejscowość, ulica numer domu, lokalu Pozwany: imię i nazwisko, zawód zam. miejscowość,

Bardziej szczegółowo

Dokumenty potwierdzające dochody uzyskane przez studenta i rodzinę studenta

Dokumenty potwierdzające dochody uzyskane przez studenta i rodzinę studenta Załącznik nr 4 do Regulaminu przyznawania pomocy materialnej dla studentów Zachodniopomorskiej Szkoły Biznesu w Szczecinie (Zarządzenie Rektora nr 5/2013) Dokumenty potwierdzające dochody uzyskane przez

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIE O POWROCIE OSOBY ROZWIEDZIONEJ DO NAZWISKA, KTÓRE NOSIŁA PRZED ZAWARCIEM MAŁŻEŃSTWA, SKŁADANE PRZED KIEROWNIKIEM USC

OŚWIADCZENIE O POWROCIE OSOBY ROZWIEDZIONEJ DO NAZWISKA, KTÓRE NOSIŁA PRZED ZAWARCIEM MAŁŻEŃSTWA, SKŁADANE PRZED KIEROWNIKIEM USC KARTA USŁUG NR 11 OŚWIADCZENIE O POWROCIE OSOBY ROZWIEDZIONEJ DO NAZWISKA, KTÓRE NOSIŁA PRZED ZAWARCIEM MAŁŻEŃSTWA, SKŁADANE PRZED KIEROWNIKIEM USC 1. Wniosek (do pobrania na miejscu) 2. Koniecznie jest

Bardziej szczegółowo

I Wydział Cywilny. w Sądzie Rejonowym w Puławach /PROCES/ /POSTĘPOWANIE UPROSZCZONE/ /POSTĘPOWANIE NAKAZOWE I UPOMINAWCZE/

I Wydział Cywilny. w Sądzie Rejonowym w Puławach /PROCES/ /POSTĘPOWANIE UPROSZCZONE/ /POSTĘPOWANIE NAKAZOWE I UPOMINAWCZE/ I Wydział Cywilny w Sądzie Rejonowym w Puławach /PROCES/ 1. Naruszenie posiadania 200 zł 2. Opróżnienie lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu 200 zł 3. Ustalenie wstąpienia w stosunek najmu

Bardziej szczegółowo

SPOSOBY NABYCIA OBYWATELSTWA POLSKIEGO

SPOSOBY NABYCIA OBYWATELSTWA POLSKIEGO Źródło: http://msw.gov.pl Wygenerowano: Czwartek, 15 października 2015, 15:50 SPOSOBY NABYCIA OBYWATELSTWA POLSKIEGO REGULACJA PRAWNA Zagadnienia nabycia obywatelstwa polskiego i jego utraty reguluje ustawa

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SOCJALNEGO NA SEMESTR ZIMOWY/LETNI ROKU AKADEMICKIEGO 2015/2016

WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SOCJALNEGO NA SEMESTR ZIMOWY/LETNI ROKU AKADEMICKIEGO 2015/2016 Załącznik nr 1 do regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów WSZiB w Krakowie WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SOCJALNEGO NA SEMESTR ZIMOWY/LETNI

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN DZIAŁALNOŚCI KREDYTOWEJ DEUTSCHE BANK POLSKA S.A. 1 DEFINICJE

REGULAMIN DZIAŁALNOŚCI KREDYTOWEJ DEUTSCHE BANK POLSKA S.A. 1 DEFINICJE REGULAMIN DZIAŁALNOŚCI KREDYTOWEJ DEUTSCHE BANK POLSKA S.A. 1 DEFINICJE Bank Deutsche Bank Polska S.A. z siedzibą w Warszawie. Kredytobiorca będąca Konsumentem osoba fizyczna lub osoby fizyczne wymienione

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 2005 Nr 167 poz. 1398

Dz.U. 2005 Nr 167 poz. 1398 Kancelaria Sejmu s. 1/34 Dz.U. 2005 Nr 167 poz. 1398 USTAWA z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Opracowano na podstawie: tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594, Nr 152, poz.

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Tytuł I MAŁŻEŃSTWO. DZIAŁ I Zawarcie małżeństwa

USTAWA z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Tytuł I MAŁŻEŃSTWO. DZIAŁ I Zawarcie małżeństwa Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy Tytuł I MAŁŻEŃSTWO DZIAŁ I Zawarcie małżeństwa Art. 1. 1. Małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O RENTĘ RODZINNĄ z ubezpieczenia społecznego rolników

WNIOSEK O RENTĘ RODZINNĄ z ubezpieczenia społecznego rolników WNIOSEK O RENTĘ RODZINNĄ z ubezpieczenia społecznego rolników..., dnia... 20... r. Przed wypełnieniem należy dokładnie zapoznać się z informacją zamieszczoną w dalszej części formularza A. DANE DOTYCZĄCE

Bardziej szczegółowo

Rodzeństwo dzieci pochodzące od tych samych rodziców.

Rodzeństwo dzieci pochodzące od tych samych rodziców. Wersja 03 Projekt lipiec 2013, listopad 2014 obywatelski projekt zmian ustaw w celu równego traktowania rodziców zmiany naniesiono kursywą. część. 1. KRiO W ustawie z dnia 25 lutego 1964 roku Kodeks rodzinny

Bardziej szczegółowo

WERYFIKACJA ZAWARTEJ UGODY ORAZ POSTĘPOWANIE PO ZAKOŃCZENIU MEDIACJI

WERYFIKACJA ZAWARTEJ UGODY ORAZ POSTĘPOWANIE PO ZAKOŃCZENIU MEDIACJI dr Marta Janina Skrodzka WERYFIKACJA ZAWARTEJ UGODY ORAZ POSTĘPOWANIE PO ZAKOŃCZENIU MEDIACJI Wprowadzenie Najbardziej pożądanym rezultatem prowadzenia postępowania mediacyjnego jest zawarcie przez strony

Bardziej szczegółowo

Pełnomocnictwo do dokonania czynności procesowej

Pełnomocnictwo do dokonania czynności procesowej Pełnomocnictwo do dokonania czynności procesowej Informacje ogólne Określenie Przed sądem cywilnym strony (powód, pozwany), ich organy (np. zarząd spółki z o.o.), a także przedstawiciele ustawowi (osoby

Bardziej szczegółowo

Susz, listopad 2004 r.

Susz, listopad 2004 r. Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 53/2004 Zarządu BS w Suszu z dnia 22.11.2004 r. REGULAMIN OTWIERANIA I PROWADZENIA RACHUNKÓW OSZCZĘDNOŚCIOWYCH Z WKŁADAMI PŁATNYMI NA KAŻDE ŻĄDANIE W ZŁOTYCH DLA OSÓB MAŁOLETNICH

Bardziej szczegółowo

Pozew o rozwód. Informacje ogólne. Rozwód. Rozwodem określa się rozwiązanie małŝeństwa przez sąd, wówczas gdy między małŝonkami

Pozew o rozwód. Informacje ogólne. Rozwód. Rozwodem określa się rozwiązanie małŝeństwa przez sąd, wówczas gdy między małŝonkami Pozew o rozwód Informacje ogólne Rozwód Rozwodem określa się rozwiązanie małŝeństwa przez sąd, wówczas gdy między małŝonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład poŝycia. Za trwały rozkład poŝycia uwaŝa się

Bardziej szczegółowo

B.SPÓŁDZIELCZE LOKATORSKIE PRAWO DO LOKALU MIESZKALNEGO

B.SPÓŁDZIELCZE LOKATORSKIE PRAWO DO LOKALU MIESZKALNEGO B.SPÓŁDZIELCZE LOKATORSKIE PRAWO DO LOKALU MIESZKALNEGO 25. 1. Przez umowę o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia zobowiązuje się oddać członkowi lokal mieszkalny

Bardziej szczegółowo

Bank Spółdzielczy w Olecku ul. Cicha 2, Oddział. Wniosek o udzielenie kredytu na cele konsumpcyjne dla osób fizycznych

Bank Spółdzielczy w Olecku ul. Cicha 2, Oddział. Wniosek o udzielenie kredytu na cele konsumpcyjne dla osób fizycznych Data wpływu Numer w rejestrze Bank Spółdzielczy w Olecku ul. Cicha 2, Oddział. Wniosek o udzielenie kredytu na cele konsumpcyjne dla osób fizycznych I. Informacje dotyczące Wnioskodawcy/ Wnioskodawców

Bardziej szczegółowo

Autorzy Przedmowa Wykaz skrótów Część

Autorzy Przedmowa Wykaz skrótów Część Spis treści Autorzy... Przedmowa... Wykaz skrótów... IX XI XIII Część I. Wzory pism procesowych... 1 Rozdział 1. Wzory pism w postępowaniu pojednawczym przed sądem pracy i zakładową komisją pojednawczą...

Bardziej szczegółowo

Nazwisko i imię studenta. Imię ojca. matki. Nr albumu Rok studiów Kierunek Nr konta bankowego: - - - - - -

Nazwisko i imię studenta. Imię ojca. matki. Nr albumu Rok studiów Kierunek Nr konta bankowego: - - - - - - Załącznik nr 1 do Regulaminu przyznawania pomocy materialnej dla studentów WSKS w Gdyni Dziekan Wyższej Szkoły Komunikacji Społecznej w Gdyni Nazwisko i imię studenta Adres stałego zamieszkania Telefon

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. Wprowadzenie... 15

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. Wprowadzenie... 15 Wykaz skrótów......................................... 11 Wprowadzenie......................................... 15 Rozdział I. Umowne ustroje majątkowe małżonków................. 23 1. Małżeńskie ustroje

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RACHUNKÓW LOKAT TERMINOWYCH SPÓŁDZIELCZEJ KASY OSZCZĘDNOŚCIOWO- KREDTOWEJ IM. POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH. I. Postanowienia ogólne

REGULAMIN RACHUNKÓW LOKAT TERMINOWYCH SPÓŁDZIELCZEJ KASY OSZCZĘDNOŚCIOWO- KREDTOWEJ IM. POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH. I. Postanowienia ogólne REGULAMIN RACHUNKÓW LOKAT TERMINOWYCH SPÓŁDZIELCZEJ KASY OSZCZĘDNOŚCIOWO- KREDTOWEJ IM. POWSTAŃCÓW ŚLĄSKICH I. Postanowienia ogólne 1 Regulamin określa zasady otwierania i prowadzenia rachunków lokat terminowych,

Bardziej szczegółowo

Regulamin rachunków lokat terminowych w Powszechnej Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej. I. Postanowienia ogólne

Regulamin rachunków lokat terminowych w Powszechnej Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej. I. Postanowienia ogólne REG: Regulamin rachunków lokat terminowych Strona 1 z 5 Regulamin rachunków lokat terminowych w Powszechnej Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej I. Postanowienia ogólne 1 Regulamin określa zasady

Bardziej szczegółowo

Pozew o odszkodowanie z powodu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia

Pozew o odszkodowanie z powodu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia Pozew o odszkodowanie z powodu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia Informacje ogólne Uprawnienia pracownika Niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia uprawnia

Bardziej szczegółowo

1 z 19 2009-12-20 16:27

1 z 19 2009-12-20 16:27 1 z 19 2009-12-20 16:27 USTAWA z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. (Dz. U. z dnia 5 marca 1964 r.) Tytuł I. MAŁŻEŃSTWO DZIAŁ I ZAWARCIE MAŁŻEŃSTWA. Art. 1. (1) 1. Małżeństwo zostaje

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 11 sierpnia 2015 r. Poz. 1137 USTAWA z dnia 24 lipca 2015 r. 1), 2) o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego, ustawy Prawo o notariacie oraz

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 17 grudnia 2004 r.

USTAWA z dnia 17 grudnia 2004 r. Kancelaria Sejmu s. 1/10 USTAWA z dnia 17 grudnia 2004 r. o prawie pomocy w postępowaniu w sprawach cywilnych prowadzonym w państwach członkowskich Unii Europejskiej oraz o prawie pomocy w celu ugodowego

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. (tekst jednolity) TYTUŁ I. Małżeństwo DZIAŁ I. Zawarcie małżeństwa

USTAWA. z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. (tekst jednolity) TYTUŁ I. Małżeństwo DZIAŁ I. Zawarcie małżeństwa Dz.U.2012.788 2013-01-01 zm. Dz.U.2012.1529 art. 133 USTAWA z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity) TYTUŁ I Małżeństwo DZIAŁ I Zawarcie małżeństwa Art. 1. 1. Małżeństwo

Bardziej szczegółowo

DOCHODY MAŁOLETNICH W ZEZNANIU PODATKOWYM RODZICÓW, OSOBY SAMOTNIE WYCHOWUJĄCEJ DZIECKO LUB OSOBISTYM

DOCHODY MAŁOLETNICH W ZEZNANIU PODATKOWYM RODZICÓW, OSOBY SAMOTNIE WYCHOWUJĄCEJ DZIECKO LUB OSOBISTYM DOCHODY MAŁOLETNICH W ZEZNANIU PODATKOWYM RODZICÓW, OSOBY SAMOTNIE WYCHOWUJĄCEJ DZIECKO LUB OSOBISTYM - art. 7 updof OBOWIĄZEK Osoby (rezydenci i nierezydenci), które wychowują małoletnie dzieci 1 (lub

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 25 lutego 1964 r. Tytuł I MAŁŻEŃSTWO

USTAWA z dnia 25 lutego 1964 r. Tytuł I MAŁŻEŃSTWO Kancelaria Sejmu s. 1/52 USTAWA z dnia 25 lutego 1964 r. Opracowano na podstawie: tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 788, 1529, z 2013 r. poz. 1439. Kodeks rodzinny i opiekuńczy Tytuł I MAŁŻEŃSTWO DZIAŁ I Zawarcie

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Tytuł I MAŁŻEŃSTWO. DZIAŁ I Zawarcie małżeństwa

USTAWA z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Tytuł I MAŁŻEŃSTWO. DZIAŁ I Zawarcie małżeństwa Kancelaria Sejmu s. 1/51 USTAWA z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy Tytuł I MAŁŻEŃSTWO DZIAŁ I Zawarcie małżeństwa Art. 1. 1. Małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie

Bardziej szczegółowo

Niewykonany kontrakt może zrealizować ktoś inny

Niewykonany kontrakt może zrealizować ktoś inny Niewykonany kontrakt może zrealizować ktoś inny Wierzyciel może wystąpić do sądu o upoważnienie go do wykonania konkretnej czynności, np. otynkowania warsztatu, na koszt jego dłużnika. Po udzieleniu takiego

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 25 lutego 1964 r. Tytuł I MAŁŻEŃSTWO

USTAWA z dnia 25 lutego 1964 r. Tytuł I MAŁŻEŃSTWO Kancelaria Sejmu s. 1/50 USTAWA z dnia 25 lutego 1964 r. Opracowano na podstawie: t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 788, 1529, z 2013 r. poz. 1439. Kodeks rodzinny i opiekuńczy Tytuł I MAŁŻEŃSTWO DZIAŁ I Zawarcie

Bardziej szczegółowo

W publikacji znajdują się następujące wzory z komentarzem: 1. Postanowienie sądu o odrzuceniu pozwu z powodu niedopuszczalności drogi sadowej; 2.

W publikacji znajdują się następujące wzory z komentarzem: 1. Postanowienie sądu o odrzuceniu pozwu z powodu niedopuszczalności drogi sadowej; 2. W publikacji znajdują się następujące wzory z komentarzem: 1. Postanowienie sądu o odrzuceniu pozwu z powodu niedopuszczalności drogi sadowej; 2. Postanowienie sądu o podjęciu sprawy w trybie nieprocesowym;

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Tytuł I MAŁŻEŃSTWO. DZIAŁ I Zawarcie małżeństwa

USTAWA z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Tytuł I MAŁŻEŃSTWO. DZIAŁ I Zawarcie małżeństwa Kancelaria Sejmu s. 1/48 USTAWA z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy Tytuł I MAŁŻEŃSTWO DZIAŁ I Zawarcie małżeństwa Art. 1. 1. Małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Tytuł I MAŁŻEŃSTWO. DZIAŁ I Zawarcie małżeństwa

USTAWA z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Tytuł I MAŁŻEŃSTWO. DZIAŁ I Zawarcie małżeństwa Kancelaria Sejmu s. 1/47 USTAWA z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy Tytuł I MAŁŻEŃSTWO DZIAŁ I Zawarcie małżeństwa Art. 1. 1. Małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie

Bardziej szczegółowo

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Kodeks rodzinny i opiekuńczy USTAWA z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z dnia 5 marca 1964 r.) Tytuł I. MAŁŻEŃSTWO DZIAŁ I ZAWARCIE MAŁŻEŃSTWA. Art. 1. (1) 1. Małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 2 stycznia 2015 r. Poz. 2 USTAWA z dnia 5 grudnia 2014 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. (Dz. U. z dnia 5 marca 1964 r.) Tytuł I. MAŁŻEŃSTWO DZIAŁ I ZAWARCIE MAŁŻEŃSTWA.

USTAWA. z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. (Dz. U. z dnia 5 marca 1964 r.) Tytuł I. MAŁŻEŃSTWO DZIAŁ I ZAWARCIE MAŁŻEŃSTWA. Dz.U.64.9.59 1976-03-01 zm. Dz.U.1975.45.234 art. 1 1987-03-01 zm. Dz.U.1986.36.180 art. 85 1990-05-27 zm.wyn.z Dz.U.1990.34.198 art. 3 pkt 5 1995-10-20 zm. Dz.U.1995.83.417 art. 1 1998-11-15 zm. Dz.U.1998.117.757

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. (Dz. U. z dnia 5 marca 1964 r.) Tytuł I. MAŁŻEŃSTWO DZIAŁ I ZAWARCIE MAŁŻEŃSTWA.

USTAWA z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. (Dz. U. z dnia 5 marca 1964 r.) Tytuł I. MAŁŻEŃSTWO DZIAŁ I ZAWARCIE MAŁŻEŃSTWA. USTAWA z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. (Dz. U. z dnia 5 marca 1964 r.) Tytuł I. MAŁŻEŃSTWO DZIAŁ I ZAWARCIE MAŁŻEŃSTWA. Art. 1. (1) 1. Małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III CZP 64/12

POSTANOWIENIE. Sygn. akt III CZP 64/12 Sygn. akt III CZP 64/12 POSTANOWIENIE Dnia 16 listopada 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) SSN Anna Owczarek (sprawozdawca) SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

URZĄD STANU CYWILNEGO

URZĄD STANU CYWILNEGO URZĄD STANU CYWILNEGO LISTA SPRAW Wydanie dokumentu z ksiąg stanu cywilnego Zgłoszenie urodzenia dziecka Zawarcie związku małżeńskiego Zgłoszenie zgonu Wpisanie do polskich ksiąg aktu stanu cywilnego sporządzonego

Bardziej szczegółowo

KANCELARIA DORADZTWA FINANSOWO PRAWNEGO INSTYTUT BADAŃ I EKSPERTYZ GOSPODARCZYCH. Przedsiębiorca dziś i jutro Edycja 2014

KANCELARIA DORADZTWA FINANSOWO PRAWNEGO INSTYTUT BADAŃ I EKSPERTYZ GOSPODARCZYCH. Przedsiębiorca dziś i jutro Edycja 2014 KANCELARIA DORADZTWA FINANSOWO PRAWNEGO INSTYTUT BADAŃ I EKSPERTYZ GOSPODARCZYCH Przedsiębiorca dziś i jutro Edycja 2014 E-SĄD ELEKTRONICZNE POSTĘPOWANIE UPOMINAWCZE Zobowiązanie stosunek cywilnoprawny

Bardziej szczegółowo

Kodeks rodzinny i opiekuńczy Ustawa z dnia 25.02.1964 r. z późn. zmianami

Kodeks rodzinny i opiekuńczy Ustawa z dnia 25.02.1964 r. z późn. zmianami Kodeks rodzinny i opiekuńczy Ustawa z dnia 25.02.1964 r. z późn. zmianami Tytuł I Małżeństwo Dział I Zawarcie małżeństwa Art. 1. 1. Małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIE O STANIE RODZINNYM, MAJĄTKU, DOCHODACH I ŹRÓDŁACH UTRZYMANIA POUCZENIE

OŚWIADCZENIE O STANIE RODZINNYM, MAJĄTKU, DOCHODACH I ŹRÓDŁACH UTRZYMANIA POUCZENIE OŚWIADCZENIE O STANIE RODZINNYM, MAJĄTKU, DOCHODACH I ŹRÓDŁACH UTRZYMANIA POUCZENIE 1) Druk należy wypełnić czytelnie, dokonując wpisów bez skreśleń i poprawek. 2) Każdą rubrykę niezacieniowaną należy

Bardziej szczegółowo

Pozew o separację. jest dopuszczalne (np. wskutek rozwodu ucierpiałoby dobro wspólnych małoletnich dzieci

Pozew o separację. jest dopuszczalne (np. wskutek rozwodu ucierpiałoby dobro wspólnych małoletnich dzieci Pozew o separację Informacje ogólne Separacja Separacja oznacza uchylenie, lecz nie rozwiązanie małŝeństwa. MałŜonkowie pozostający w separacji nie mają prawa wstąpić w nowy związek małŝeński. Sąd orzeka

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 21 marca 2014 r. Poz. 366 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI. z dnia 26 lutego 2014 r.

Warszawa, dnia 21 marca 2014 r. Poz. 366 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI. z dnia 26 lutego 2014 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 21 marca 2014 r. Poz. 366 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 26 lutego 2014 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia wzoru

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 24 marca 1920 r.

USTAWA z dnia 24 marca 1920 r. Kancelaria Sejmu s. 1/8 USTAWA z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców Art. 1. 1. Nabycie nieruchomości przez cudzoziemca wymaga zezwolenia. Zezwolenie jest wydawane, w drodze

Bardziej szczegółowo

REKOMENDACJA WDROŻENIOWA FUNDACJI NA RZECZ KREDYTU HIPOTECZNEGO

REKOMENDACJA WDROŻENIOWA FUNDACJI NA RZECZ KREDYTU HIPOTECZNEGO SYGN. 2011.12.12_RWF/NOT/JK REKOMENDACJA WDROŻENIOWA FUNDACJI NA RZECZ KREDYTU HIPOTECZNEGO dotyczy: ZAPEWNIENIE SPÓJNEJ PRAKTYKI BANKOWO- -NOTARIALNEJ W ZAKRESIE KREDYTOWANIA HIPOTECZNEGO Akt, którego

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o orzecznictwie sądów powszechnych w sprawach o rozwód

Podstawowe informacje o orzecznictwie sądów powszechnych w sprawach o rozwód Marlena Gilewicz Naczelnik Wydziału Statystyki w Departamencie Organizacyjnym w Ministerstwie Sprawiedliwości Podstawowe informacje o orzecznictwie sądów powszechnych w sprawach o rozwód W latach 2000

Bardziej szczegółowo

... dnia... (imię i nazwisko) W N I O S E K

... dnia... (imię i nazwisko) W N I O S E K ... dnia... (imię i nazwisko)...... (adres zamieszkania) DYREKTOR WOJSKOWEGO BIURA EMERYTALNEGO W W N I O S E K Na podstawie art. 31 ust. 3 i art. 24 ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym

Bardziej szczegółowo

GRUPY SPOŁECZNE Rodzina

GRUPY SPOŁECZNE Rodzina POKREWIEŃSTWO I POWINOWACTWO pokrewieństwo wspólni przodkowie w linii prostej v jedna osoba pochodzi od drugiej np. dziadek, ojciec, syn, wnuk v wstępni ci od których się pochodzi (dziadek, ojciec) v zstępni

Bardziej szczegółowo

POZEW W PRZEDMIOCIE PRZYCZYNIANIA SIĘ DO ZASPOKAJANIA POTRZEB RODZINY. W imieniu Powódki., stosowne pełnomocnictwo przedkładam w załączeniu wnoszę o:

POZEW W PRZEDMIOCIE PRZYCZYNIANIA SIĘ DO ZASPOKAJANIA POTRZEB RODZINY. W imieniu Powódki., stosowne pełnomocnictwo przedkładam w załączeniu wnoszę o: , dnia Sąd Rejonowy w. Wydział Rodzinny i Nieletnich.... Powódka:, zam. reprezentowana przez... Pozwany:, zamieszkały POZEW W PRZEDMIOCIE PRZYCZYNIANIA SIĘ DO ZASPOKAJANIA POTRZEB RODZINY W imieniu Powódki.,

Bardziej szczegółowo

POCZĄWSZY OD 01 WRZEŚNIA BR. ROKU PRZYJMOWANE BĘDĄ WNIOSKI USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU RODZINNEGO WRAZ Z DODATKAMI NA OKRES ZASIŁKOWY 2012/2013.

POCZĄWSZY OD 01 WRZEŚNIA BR. ROKU PRZYJMOWANE BĘDĄ WNIOSKI USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU RODZINNEGO WRAZ Z DODATKAMI NA OKRES ZASIŁKOWY 2012/2013. UWAGA! PRZYPOMINA SIĘ O OBOWIĄZKU DOSTARCZENIA DO 15 WRZEŚNIA BR. AKTUALNEGO ZAŚWIADCZENIA ZE SZKOŁY O KONTYNUACJI NAUKI W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 PRZEZ UCZNIA SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ niedostosowanie

Bardziej szczegółowo

ROZWÓD aspekty proceduralne i materialnoprawne.

ROZWÓD aspekty proceduralne i materialnoprawne. Marta Witoszyńska Sędzia Sądu Okręgowego w Łodzi KONSPEKT WYKŁADU Z ZAKRESU PRAWA RODZINNEGO NA SZKOLENIE ORGANIZOWANE W SŁOKU W DNIACH 27-29 LISTOPADA 2009r. PRZEZ OKRĘGOWĄ IZBĘ RADCÓW PRAWNYCH W ŁODZI

Bardziej szczegółowo