Kraków Nr 66 Kwiecieñ 2005 r.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Kraków Nr 66 Kwiecieñ 2005 r."

Transkrypt

1 1 Kraków Nr 66 Kwiecieñ 2005 r.

2 2 (...) nie ustawajcie w tej modlitwie - raz jeszcze powtarzam - za ycia mojego i po œmierci.

3 W numerze: Pismo Ma³opolskiej Okrêgowej Izby Pielêgniarek i Po³o nych Wydaje: Ma³opolska Okrêgowa Izba Pielêgniarek i Po³o nych Adres redakcji: Biuro Ma³opolskiej Okrêgowej Izby Pielêgniarek i Po³o nych Kraków ul. Dunajewskiego 6 IIIp. fax/tel XX Zjazd Delegatów MOIPiP Stanowiska XX Zjazd Delegatów MOIPiP Wnioski XX Zjazd Delegatów MOIPiP Apel XX Zjazd Delegatów MOIPiP Pismo z Naczelnej Rady Pielêgniarek i Po³o nych dotycz¹ce wytycznych w zakresie stosowania penicyliny Zalecenia Konsultanta Krajowego w Dziedzinie Pediatrii Zalecenia Krajowego Konsultanta w Dziedzinie Pielêgniarstwa Pediatrycznego Pismo Krajowego Konsultanta w Dziedzinie Pielêgniarstwa Ginekologiczno - Po³o niczego Monika Warzybok - Po³o na z Sercem Plebiscyt Najmilsza pielêgniarka i po³o na w Ma³opolsce Beata Kalisz, Janina êgosz - MIÊDZYNARODOWA KONFE- RENCJA - Zapobieganie skutkom niedoboru pielêgniarek na rynku pracy biuro czynne: od poniedzia³ku do pi¹tku w godz Monika Ca³a - Rozwód 16 Sprawy zwi¹zane z PRAWEM WYKONYWANIA ZAWODU za³atwiane s¹ w poniedzia³ek w godz oraz od wtorku do pi¹tku w godz Andrzej Pilch - Zatrucia pokarmowe w materiale Oddzia³u Obserwacyjno-ZakaŸnego Szpitala Specjalistycznego im. Stefana eromskiego w Krakowie w roku Porad prawnych dla cz³onków samorz¹du z zakresu: PRAWA PRACY I PRAWA MEDYCZNEGO udziela prawnik mgr Zbigniew Cybulski we wtorki w godz , w czwartki w godz Telefon: El bieta Lis - Oddzia³ Chorób Wewnêtrznych z Pododdzia³em Intensywnej Opieki i Rehabilitacji Kardiologicznej Szpitala Powiatowego w Limanowej Marta Janusz - Przygoda z pielêgniarstwem w Anglii Helena Matoga KATYÑ rocznica wydania wyroku œmierci Izabela Æwiertnia - S³uga Bo a Hanna Chrzanowska Gabriela Ginalska - Matka bezbronnych Porad prawnych dla cz³onków samorz¹du z zakresu: PRAWA CYWILNEGO, PRAWA RODZINNEGO, PRAWA KARNEGO I PRAWA PRACY udziela adwokat Monika Ca³a w œrody w godz Telefon: Posiedzenia Komisji Socjalnej odbywaj¹ siê w pierwsz¹ œrodê miesi¹ca Kasa czynna codziennie od Danuta Œlusarczyk - Opieka profilaktyczna w œwietle regulacji prawnych Informacje Komisji Kszta³cenia MOIPiP Informacja dla cz³onków samorz¹du Miêdzynarodowa Konferencja Naukowo Szkoleniowa Rekolekcje pracowników s³u by zdrowia IV Zjazd PTPAiIO Konferencjê Naukowo-Szkoleniow¹ Apel do ludzi dobrej woli Ma³opolskie Stowarzyszenie Komitetów ds. Zaka eñ Szpitalnych III Ogólnopolska Konferencja Naukowo Szkoleniowa Konkurs Kondolencje Bo ena Dworska - Modlitwa Pielêgniarki

4 Kraków, 24 lutego 2005 XX Zjazd Delegatów MOIPiP W dniu 24 lutego 2005 r. w Nowohuckim Centrum Kultury odby³ siê regulaminowy XX Zjazd Delegatów MOIPiP wynikaj¹cy z zapisu ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. (Dz. U. Nr 41 poz. 178). W ZjeŸdzie uczestniczy³o 227 Delegatów na 333 uprawnionych. Zjazd otworzy³ Przewodnicz¹cy Ma³opolskiej Okrêgowej Rady Pielêgniarek i Po³o nych mgr Tadeusz Wadas. Delegaci dokonali wyboru Prezydium Zjazdu. Przewodnicz¹cym Zjazdu wybrano - Stanis³awa ukasika, Wiceprzewodnicz¹c¹ - Ewê Doeringer, Sekretarzem Zjazdu - Ewê Kostrz. Ponadto Zjazd wybra³ dwóch sekretarzy protokolantów - Beatê Kalisz i Annê Budka. Zjazd uchwali³ nowe regulaminy Organów Ma³opolskiej Okrêgowej Izby Pielêgniarek i Po³o nych, które s¹ dostêpne w biurze i na stronie internetowej Izby. Delegaci w trakcie obrad przyjêli sprawozdania z dzia³alnoœci wszystkich organów Izby, oraz sprawozdanie z wykonania bud etu za rok Delegaci uchwalili bud et na rok 2005 oraz prowizorium bud etowe na I-szy kwarta³ roku l l l l uchwa³a nr 5 w sprawie: przyjêcia sprawozdania z dzia³alnoœci Okrêgowego S¹du Pielêgniarek I Po- ³o nych MOIPiP w Krakowie, uchwa³a nr 6 w sprawie: przyjêcia sprawozdania z dzia³alnoœci Okrêgowej Komisji Rewizyjnej MO- IPiP w Krakowie, uchwa³a nr 7 w sprawie: przyjêcia planu pracy Ma³opolskiej Okrêgowej Rady Pielêgniarek i Po- ³o nych w Krakowie na rok 2005, uchwa³a nr 8 w sprawie: bud etu Ma³opolskiej Okrêgowej Izby Pielêgniarek i Po³o nych w Krakowie na rok 2005, l uchwa³a nr 9 w sprawie: remontu i adaptacji na cele siedziby Ma³opolskiej Okrêgowej Izby Pielêgniarek i Po³o nych stanowi¹cego w³asnoœæ Izby budynku przy ul. Szlak 61 w Krakowie. Podczas Zjazdu podjêto stanowiska, wnioski i apel w sprawach istotnych dla pielêgniarek i po³o nych, które przedstawiamy na nastêpnych stronach. Goœæmi Zjazdu byli Przewodnicz¹ca Ogólnopolskiego Zwi¹zku Zawodowego Pielêgniarek i Po³o nych Regio- 4 l l l l Delegaci przyjêli 9 uchwa³: uchwa³a nr 1 w sprawie: regulaminów organów Ma³opolskiej Okrêgowej Izby Pielêgniarek i Po³o - nych w Krakowie, uchwa³a nr 2 w sprawie: przyjêcia sprawozdañ z dzia³alnoœci Ma³opolskiej Okrêgowej Rady Pielêgniarek i Po³o nych w Krakowie, uchwa³a nr 3 w sprawie: przyjêcia sprawozdania finansowego Ma³opolskiej Okrêgowej Izby Pielêgniarek i Po³o nych za rok 2004, uchwa³a nr 4 w sprawie: przyjêcia sprawozdania z dzia³alnoœci Okrêgowego Rzecznika Odpowiedzialnoœci Zawodowej MOIPiP,

5 * * * nu Ma³opolskiego - Gra yna Gaj, Przewodnicz¹ca Ogólnopolskiego Zwi¹zku Zawodowego Pielêgniarek i Pielêgniarzy - Lucyna Wodecka - Hajto, Przewodnicz¹ca Polskiego Towarzystwa Pielêgniarskiego - Bogumi³a Kubowicz, G³ówna Ksiêgowa MOIPiP - Bo ena Cheæko. Obs³ugê prawn¹ Zjazdu prowadzili: adwokat Monika Ca³a oraz mecenas Zbigniew Cybulski. Zjazd przebiega³ w spokoju i mi³ej atmosferze. Wszystkim Delegatom i Goœciom sk³adamy serdeczne podziêkowania za przybycie i merytoryczny udzia³ w ZjeŸdzie. Dziêkujemy równie wszystkim Komisjom Zjazdowym i Delegatom, którzy czynnie w³¹czyli siê w pracê podczas XX Zjazdu Delegatów MOIPiP. Stanowiska podjête przez XX Zjazd Delegatów MOIPiP STANOWISKO NR 1 XX Okrêgowego Zjazdu Delegatów Ma³opolskiej Okrêgowej Izby Pielêgniarek i Po³o nych z dnia 24 lutego 2005 r. w sprawie: utworzenia w Krakowie Szko³y Po³o nych. Dzia³aj¹c w imieniu XX Okrêgowego Zjazdu Delegatów Ma³opolskiej Okrêgowej Izby Pielêgniarek i Po³o - nych w Krakowie, zwracamy uwagê odpowiednim w³adzom na zamkniêcie w Krakowie dotychczas istniej¹cej szko³y kszta³c¹cej po³o ne, bez utworzenia alternatywy w postaci uruchomienia na Uniwersytecie Jagielloñskim studiów licencjackich, równie w postaci licencjatu pomostowego, co w niechlubny sposób zamknê³o tradycjê ponad 200 lat kszta³cenia po³o nych w Krakowie. Za kilka lat w Ma³opolsce dojdzie do sytuacji tak du- ych braków kadrowych wœród po³o nych, ze nawet przy istniej¹cym ni u demograficznym nie bêdzie mia³ kto odbieraæ porodów i opiekowaæ siê po³o nicami. Wed³ug Raportu o stanie pielêgniarstwa w województwie ma³opolskim, sporz¹dzonym w grudniu 2004 roku w naszym Sekretarz XX Zjazdu MOIPiP (-) Ewa Kostrz regionie nie ma mo liwoœci kszta³cenia siê w tym zawodzie, a œrednia wieku po³o nych wynosi 44 lata. Od ponad roku przedstawiciele naszego œrodowiska prowadz¹ rozmowy z Urzêdem Marsza³kowskim w tej sprawie, napotykaj¹ jednak na niezrozumia³y opór materii, brak zrozumienia i jakiegokolwiek zaanga owania poza nic nie znacz¹cymi deklaracjami o woli wspó³pracy w tym zakresie. Nasze œrodowisko w trosce o bezpieczeñstwo zdrowotne obywateli województwa ma³opolskiego musi przemówiæ g³oœno i w sposób zdecydowany: brak kszta³cenia w kierunku po³o nictwa za kilka lat bêdzie mia³ negatywne prze³o enie na jakoœæ us³ug i opieki po³o niczej. Wnioskujemy o jak najszybsze pozytywne rozwi¹zania i powrót do tradycji kszta³cenia po³o nych w Krakowie. Przewodnicz¹cy XX Zjazdu MOIPiP (-) Stanis³aw ukasik STANOWISKO NR 2 XX Okrêgowego Zjazdu Delegatów Ma³opolskiej Okrêgowej Izby Pielêgniarek i Po³o nych z dnia 24 lutego 2005 r. w sprawie: trudnej sytuacji materialnej pielêgniarek i po³o nych. Delegaci XX Okrêgowego Zjazdu Delegatów Ma³opolskiej Okrêgowej Izby Pielêgniarek i Po³o nych w Krakowie wyra aj¹ swój stanowczy protest przeciwko postêpuj¹cej degradacji finansowej œrodowiska pielêgniarskiego. 5

6 Pomimo zapowiedzi kolejnych rz¹dów, sytuacja nie poprawia siê, a wrêcz przeciwnie, nastêpuje ci¹g³e jej pogorszenie. Trudna i odpowiedzialna praca, przy jednoczesnym realnie coraz ni szym uposa eniu, powoduje, e do zawodu trafia coraz mniej nowych ludzi, a wykszta³cone pielêgniarki pracy w zawodzie nie podejmuj¹, lub z niego odchodz¹. Polityka kolejnych ekip rz¹dz¹cych polegaj¹ca na przerzucaniu na barki pielêgniarek i po³o nych odpowiedzialnoœci za katastrofalny stan publicznej s³u by zdrowia, obni aniu stawek kapitacyjnych dla pielêgniarek, obni aniu wydatków na publiczn¹ s³u bê zdrowia, co powoduje poczucie braku stabilizacji, zagro- Sekretarz XX Zjazdu MOIPiP (-) Ewa Kostrz enia i spadku zaufania do naszego zawodu, jest polityk¹ samozag³ady. Ujmê i wstyd naszemu krajowi przynosi masowa emigracja pielêgniarek i po³o nych za chlebem, przypominaj¹ca migracje biednych warstw spo³eczeñstwa do Ameryki na prze³omie XIX i XX wieku. Je eli proces pauperyzacji œrodowiska pielêgniarskiego nie zostanie zahamowany, poprzez umo liwienie godnego wykonywania zawodu w kraju, to przy jednoczesnym starzeniu siê spo³eczeñstwa za kilkanaœcie lat bêdzie to zawód wymieraj¹cy. Lekcewa enie narastaj¹cego problemu sprawi, e pañstwo polskie stanie przed realnym zagro eniem naruszenia stabilizacji zdrowotnej kraju. Przewodnicz¹cy XX Zjazdu MOIPiP (-) Stanis³aw ukasik STANOWISKO NR 3 XX Okrêgowego Zjazdu Delegatów Ma³opolskiej Okrêgowej Izby Pielêgniarek i Po³o nych z dnia 24 lutego 2005 r. w sprawie: zasad i kryteriów dofinansowania studiów pomostowych. Sekretarz XX Zjazdu MOIPiP (-) Ewa Kostrz Delegaci XX Okrêgowego Zjazdu Delegatów Ma³opolskiej Okrêgowej Izby Pielêgniarek i Po³o nych wyra- aj¹ swoje g³êbokie zaniepokojenie i dezaprobatê ustalonymi zasadami dofinansowania studiów pomostowych dla pielêgniarek i po³o nych. Wprowadzenie przez powy sze zasady podzia³u œrodowiska wed³ug niezrozumia³ych kryteriów poprzez pozbawienie mo liwoœci dofinansowania pielêgniarek i po- ³o nych bêd¹cych absolwentkami liceów medycznych i dwuletnich medycznych szkó³ zawodowych stoi w jaskrawej sprzecznoœci z ide¹ przewodni¹ wprowadzenia studiów pomostowych, maj¹cych daæ mo liwoœæ uzupe³nienia kwalifikacji przede wszystkim absolwentkom liceów medycznych. Po raz kolejny w œrodowisko pielêgniarskie uderza niekonsekwencja w ustanawianiu przepisów prawa przez ustawodawcê, sprzecznych z wymogami innych obowi¹zuj¹cych przepisów prawa. Je eli studia pomostowe mia³y byæ dla pielêgniarek mo liwoœci¹ uzupe³nienia kwalifikacji, i je eli do tej pory rodzaj ukoñczonej szko³y nie wp³ywa³ na rodzaj kwalifikacji i prawa wykonywania zawodu, ta jednolitoœæ musi byæ utrzymana równie na poziomie dofinansowywania studiów pomostowych. Kwestia powy sza jest o tyle wa na, e dotyczy przewa aj¹cej czêœci œrodowiska pielêgniarek i po³o nych, z regu³y osób o najni szym uposa eniu, nie bêd¹cych w stanie samodzielnie podo³aæ wysi³kowi finansowemu, z jakim wi¹ e siê ukoñczenie studiów pomostowych. Je eli studia pomostowe powo³ane w celu wyrównania kwalifikacji, maj¹ doprowadziæ do powstania jednolitej, wykszta³conej kadry pielêgniarskiej, tak¹ szansê musi mieæ ka da pielêgniarka i po³o na w naszym kraju, bez wzglêdu na genezê swojego wykszta³cenia. Przewodnicz¹cy XX Zjazdu MOIPiP (-) Stanis³aw ukasik STANOWISKO NR 4 XX Okrêgowego Zjazdu Delegatów Ma³opolskiej Okrêgowej Izby Pielêgniarek i Po³o nych z dnia 24 lutego 2005 r. w sprawie: protestu œrodowiska pielêgniarek i po³o nych. 6 Delegaci XX Okrêgowego Zjazdu Ma³opolskiej Okrêgowej Izby Pielêgniarek i Po³o nych popieraj¹ trwaj¹cy protest œrodowiska pielêgniarek i po³o nych w zwi¹zku z brakiem dzia³añ w³adz publicznych zmierzaj¹cych do

7 ratowania polskiej s³u by zdrowia. Delegaci wyra aj¹ swe g³êbokie zaniepokojenie w zwi¹zku z wejœciem w ycie znowelizowanego art. 890 kodeksu postêpowania cywilnego. Zmiana brzmienia przepisu pozwoli na prowadzenie egzekucji komorniczej z rachunku bankowego bez ograniczeñ ³¹cznie z dotychczas wy³¹czonymi spod egzekucji œrodkami przeznaczonymi na wynagrodzenia pracowników zak³adów opieki zdrowotnej. Organy ustawodawcze poprzez swoje wczeœniejsze decyzje m.in. przyjêcie tzw. ustawy 203 bez zabezpieczenia œrodków na realizacjê wynikaj¹cych z niej podwy- ek w znacznym stopniu przyczyni³y siê do pog³êbienia i tak ju katastrofalnej sytuacji polskiej s³u by zdrowia. Dziœ za b³êdy polskiego ustawodawcy, uchwalanie ustaw z naruszeniem postanowieñ konstytucji, niemo - Sekretarz XX Zjazdu MOIPiP (-) Ewa Kostrz noœæ podjêcia stosownych ustaw pozwalaj¹cych na odd³u enie s³u by zdrowia maj¹ odpowiedzieæ pracownicy polskiej publicznej s³u by zdrowia, którzy poprzez egzekucjê komornicz¹ zostan¹ pozbawieni nawet swoich dotychczasowych g³odowych pensji. W zwi¹zku, z powy szym Delegaci wzywaj¹ organy W³adzy Pañstwowej do podjêcia niezw³ocznych prac zmierzaj¹cych do wprowadzenia stosownych zmian w przepisach prawa zabezpieczaj¹cych gwarancjê wynagrodzenia za pracê pracowników publicznej s³u by zdrowi. Nie podjêcie dzia³añ doprowadzi do ca³kowitej zapaœci polskiego systemu ochrony zdrowia co narazi ycie i zdrowie tysiêcy pacjentów korzystaj¹cych ze œwiadczeñ zdrowotnych. Przewodnicz¹cy XX Zjazdu MOIPiP (-) Stanis³aw ukasik Wnioski podjête przez XX Zjazd Delegatów MOIPiP WNIOSEK NR 1 XX Okrêgowego Zjazdu Delegatów Ma³opolskiej Okrêgowej Izby Pielêgniarek i Po³o nych z dnia 24 lutego 2005 r. w sprawie: przypomnienia o mo liwoœci przeprowadzenia wyborów uzupe³niaj¹cych w okrêgach gdzie w sposób naturalny uby³ delegat na zjazd lub pe³nomocnik nie wywi¹zuje siê ze swoich obowi¹zków. Sekretarz XX Zjazdu MOIPiP (-) Ewa Kostrz Uzasadnienie: przedstawiony problem pojawia siê w niektórych okrêgach co skutkuje zmniejszeniem iloœci delegatów i informacji o dzia³alnoœci MOIPiP w œrodowisku. Przewodnicz¹cy XX Zjazdu MOIPiP (-) Stanis³aw ukasik WNIOSEK NR 2 XX Okrêgowego Zjazdu Delegatów Ma³opolskiej Okrêgowej Izby Pielêgniarek i Po³o nych z dnia 24 lutego 2005 r. w sprawie: zobowi¹zania Ma³opolskiej Okrêgowej Rady Pielêgniarek i Po³o nych do zwrócenia siê do Rady Miasta Krakowa w sprawie nie podejmowania decyzji o restrukturyzacji ³obków Gminy Miejskiej Kraków do czasu wyliczenia faktycznych niezbêdnych kosztów ponoszonych na rzecz dziecka i ujednolicenia ich dla wszystkich placówek, a tak e zakoñczenia zmian organizacyjnych rozpoczêtych od 1 stycznia 2005 r. po przejêciu ww. placówek przez Wydzia³ Spraw Spo³ecznych i Zarz¹dzania Kryzysowego. Przedstawiane Radnym koszty nie odzwierciedlaj¹ faktycznie ponoszonych nak³adów na 1 dziecko. Nie zosta³o wyliczone zatrudnienie wg obowi¹zuj¹cych w tym zakresie przepisów. Trwaj¹ prace porz¹dkuj¹ce stan organizacyjno - prawny prowadzone przez Wydzia³ Spraw Spo³ecznych i Zarz¹dzania Kryzysowego. Sekretarz XX Zjazdu MOIPiP (-) Ewa Kostrz Przewodnicz¹cy XX Zjazdu MOIPiP (-) Stanis³aw ukasik 7

8 WNIOSEK NR 3 XX Okrêgowego Zjazdu Delegatów Ma³opolskiej Okrêgowej Izby Pielêgniarek i Po³o nych z dnia 24 lutego 2005 r. w sprawie: zobowi¹zania Rady MOIPiP do podjêcia dzia³añ zmierzaj¹cych do zarejestrowania niepublicznego zak³adu opieki zdrowotnej, którego organem za³o ycielskim by³aby MOIPiP. Delegaci XX Okrêgowego Zjazdu Ma³opolskiej Okrêgowej Izby Pielêgniarek i Po³o nych zobowi¹zuj¹ Radê MOIPiP do podjêcia dzia³añ umo liwiaj¹cych zarejestrowanie niepublicznego zak³adu opieki zdrowotnej, którego organem za³o ycielskim by³aby MOIPiP. Utworzony przez MOIPiP niepubliczny zak³ad opieki zdrowotnej sprawowa³by opiekê zdrowotn¹ w zakresie m.in.: - d³ugoterminowej opieki pielêgniarskiej na podstawie umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia, - dy urów na podstawie indywidualnych umów z pacjentami, - odbierania porodów na podstawie indywidualnych umów z pacjentami, - œwiadczeñ pielêgniarskich i po³o niczych na podstawie umów ze Szpitalami. Zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zak³adach opieki zdrowotnej - zak³ad opieki zdrowotnej mo e byæ utworzony m. in. przez: 6) fundacjê, zwi¹zek zawodowy, samorz¹d zawodowy lub stowarzyszenie, Natomiast zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o samorz¹dzie pielêgniarek i po³o onych samorz¹d pielêgniarek i po³o nych reprezentuje zawodowe, spo³eczne i gospodarcze interesy tych zawodów. Jednostkami organizacyjnymi samorz¹du posiadaj¹cymi osobowoœæ prawn¹ s¹: okrêgowe izby pielêgniarek i po- ³o nych oraz Naczelna Izba Pielêgniarek i Po³o nych. Art. 56 cytowanej ustawy stanowi, i samorz¹d mo e prowadziæ dzia³alnoœæ gospodarcz¹. W œwietle powy szych przepisów Ma³opolska Okrêgowa Izba Pielêgniarek i Po³o nych mo e byæ organem za³o ycielskim dla niepublicznego zak³adu opieki zdrowotnej. Jego zarejestrowanie pozwoli na zaktywizowanie zawodowe œrodowiska pielêgniarek i po³o nych, a jednoczeœnie umo liwi pielêgniarkom i po³o nym pozyskiwanie dodatkowych œrodków finansowych z tytu³u œwiadczenia pracy na rzecz za³o onego przez MOIPiP zak³adu opieki zdrowotnej. Sekretarz XX Zjazdu MOIPiP (-) Ewa Kostrz Przewodnicz¹cy XX Zjazdu MOIPiP (-) Stanis³aw ukasik Apel podjêty przez XX Zjazd Delegatów MOIPiP APEL NR 1 XX Okrêgowego Zjazdu Delegatów Ma³opolskiej Okrêgowej Izby Pielêgniarek i Po³o nych z dnia 24 lutego 2005 r. skierowany do Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej Delegaci XX Okrêgowego Zjazdu Ma³opolskiej Okrêgowej Izby Pielêgniarek i Po³o nych w Krakowie apeluj¹ do Marsza³ka i Pos³ów Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej o wznowienie prac nad z³o onym w Sejmie obywatelskim projektem nowelizacji ustawy o zawodach pielêgniarki i po³o nej. Projekt dotyczy m.in. wczeœniejszego nabywania uprawnieñ emerytalnych przez pielêgniarki i po³o ne le- gitymuj¹ce siê 30-letnim sta em pracy w zawodzie oraz ustalenia wynagrodzenia dla pielêgniarek i po³o nych na godziwym poziomie poprzez zrównanie i uzale nienie od œredniej krajowej p³acy w sektorze przedsiêbiorstw. Propozycje zawarte w obywatelskim projekcie nowelizacji ustawy o zawodach pielêgniarki i po³o nej pozwol¹ na poprawê od lat zaniedbywanej i ci¹gle pogarszaj¹cej siê sytuacji pielêgniarek i po³o nych. 8 Sekretarz XX Zjazdu MOIPiP (-) Ewa Kostrz Przewodnicz¹cy XX Zjazdu MOIPiP (-) Stanis³aw ukasik

9 NACZELNA IZBA PIELÊGNIAREK I PO O NYCH Naczelna Rada Pielêgniarek i Po³o nych NRPiP/XVII/29/05 Warszawa, dnia 24 lutego 2005 r. Pan Tadeusz Wadas Przewodnicz¹cy Ma³opolskiej Okrêgowej Izby Pielêgniarek i Po³o nych w Krakowie Szanowny Panie Przewodnicz¹cy, W nawi¹zaniu do pisma z dnia 25 stycznia 2005 roku, dotycz¹cego wytycznych w zakresie stosowania penicyliny i œrodków penicylinopochodnych, z uwzglêdnieniem warunków, w jakich mog¹ byæ stosowane oraz podania podstaw prawnych, wyjaœniam co nastêpuje. Podstawami prawnymi, okreœlaj¹cymi zakres obowi¹zków i uprawnieñ dotycz¹cych stosowania penicyliny i œrodków penicylinopochodnych przez pielêgniarki s¹: ustawa z dnia 5 lipca 1996 roku o zawodach pielêgniarki i po³o nej (t. j. Dz. U. z 2001 r., Nr 57, poz. 602) - zwana dalej ustaw¹ oraz rozporz¹dzenie Ministra Zdrowia i Opieki Spo³ecznej z dnia 2 wrzeœnia 1997 roku w sprawie zakresu i rodzaju œwiadczeñ zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych, wykonywanych przez pielêgniarkê samodzielnie, bez zlecenia lekarskiego, oraz zakres i rodzaj takich œwiadczeñ wykonywanych przez po³o n¹ samodzielnie sprawie (Dz. U. z 1997r., Nr 116, poz. 750) - zwane dalej rozporz¹dzeniem. Na podstawie art. 4 wy ej wymienionej ustawy, pielêgniarka wykonuje czynnoœci w³aœciwe dla zawodu poprzez realizacjê zleceñ lekarskich w procesie diagnostyki, leczenia i rehabilitacji. Dlatego te, g³ówn¹ podstaw¹ do podania leku, przez pielêgniarkê lub po³o n¹, niezale nie od warunków w jakich lek jest podawany, bêdzie udokumentowane zlecenie lekarskie. Pielêgniarka, mo e wykonaæ zabieg, w warunkach domowych, bez obecnoœci lekarza, jedynie na podstawie wyraÿnego zapisu zawartego w zleceniu. Zgodnie z art. 45 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 roku o zawodzie lekarza i lekarza dentysty (t. j. Dz. U. z 2002 r. Nr 21 poz. 204 ze zm.), lekarz ponosi odpowiedzialnoœæ za powy sze czynnoœci, natomiast pielêgniarka zobligowana jest do prawid³owego wykonania zlecenia lekarskiego. Jednoczeœnie art. 22 punkt 5 ustawy o zawodach pielêgniarki i po³o nej daje pielêgniarce prawn¹ mo liwoœæ odmowy wykonania zlecenia lekarskiego, pod warunkiem podania przyczyny na piœmie. Wskazane wy ej rozporz¹dzenie Ministra Zdrowia w l ust. 3, który stanowi katalog zamkniêty œwiadczeñ leczniczych dopuszczonych do samodzielnego wykonywania przez pielêgniarkê, nie zawiera zapisów dotycz¹cych stosowania penicyliny oraz œrodków penicylinopochodnych. W zwi¹zku z tym, nale y stwierdziæ, e pielêgniarka mo e samodzielnie samodzielnie stosowaæ wy ej wymienione œrodki, wy³¹cznie na wyraÿne zlecenie lekarza. Reasumuj¹c, nale y stwierdziæ, e w chwili obecnej nie obowi¹zuj¹ szczegó³owe regulacje prawne dotycz¹ce przedmiotowej sprawy. Przypomnieæ nale y, i do 5 sierpnia 1997 roku obowi¹zywa³o zarz¹dzenie Ministra Zdrowia i Opieki Spo³ecznej z dnia 7 wrzeœnia 1981 roku w sprawie wykonywania niektórych czynnoœci zawodowych przez pielêgniarkê i po³o n¹ (Dz. Urz. MZiOS Nr 12, poz. 45). Zosta³o ono uchylone przez Ministra Zdrowia i Opieki Spo³ecznej w ustêpie 3 obwieszczenia MZiOS z dnia 8 lipca 1997 roku w sprawie wykazu obowi¹zuj¹cych resortowych aktów prawnych (Dz. Urz. MZiOS Nr 4, poz. 26 z dnia 5 sierpnia 1997 roku). W powy szym wykazie znalaz³y siê jednak, jako obowi¹zuj¹ce, wytyczne Ministra Zdrowia i Opieki Spo³ecznej z dnia 23 marca 1977 roku w sprawie stosowania penicyliny i wykonywania skórnych prób uczuleniowych. Brak jest natomiast komunikatu Ministra Zdrowia i Opieki Spo³ecznej z dnia 30 maja 1978 roku (LS.Int. 02-5/78) w sprawie postêpowania w razie polekowego wstrz¹su anafilaktycznego. Powy szy komunikat zosta³ opracowany przez Krajowe Zespo³y Specjalistyczne w Dziedzinie Anestezjologii i Interny przy wspó³udziale Departamentu Opieki Zdrowotnej i Rehabilitacji. Ostatnia poprawiona wersja pochodzi z dnia 1 grudnia 1993 roku i jak siê okazuje odnosi siê ona równie do nieobowi¹zuj¹cego ju zarz¹dzenia MZiOS z dnia 7 wrzeœnia 1981 roku w sprawie wykonywania niektórych czynnoœci zawodowych przez pielêgniarki i po³o ne. Pomocne w okre- 9

10 œleniu wytycznych stosowania penicyliny mog¹ okazaæ siê tak e nastêpuj¹ce dokumenty (w za³¹czeniu): a. Zalecenia Konsultanta Krajowego w Dziedzinie Pediatrii w sprawie zlecania przez lekarzy rodzinnych do wykonania w domu wstrzykniêæ do ylnych b¹dÿ domiêœniowych antybiotyków - u dzieci do 3-go miesi¹ca ycia, b. Zalecenia Krajowego Konsultanta w Dziedzinie Pielêgniarstwa Pediatrycznego nr 2/2004 z dnia 16 marca 2004 roku w sprawie podawania antybiotyków u noworodków i niemowl¹t do 3-go miesi¹ca ycia. Z wyrazami szacunku Zalecenia Konsultanta Krajowego w Dziedzinie Pediatrii w sprawie: zlecania przez lekarzy rodzinnych do wykonania w domu wstrzykniêæ do ylnych b¹dÿ domiêœniowych antybiotyków - u dzieci do 3-go miesi¹ca ycia Wykonywanie iniekcji do ylnych lub domiêœniowych w domu chorego dziecka w wieku do 3-go miesi¹ca ycia uwa am za nieuzasadnione, niedopuszczalne i niebezpieczne. Iniekcje do ylne mog¹ byæ wykonywane wy- ³¹cznie w warunkach szpitalnych, gdzie jest nadzór lekarza i mo liwoœæ kompleksowej pomocy w sytuacji wyst¹pienia powik³añ. Stosowanie leków do ylnie, w tym i antybiotyków, wskazuje na to, e stan dziecka jest powa ny i nie ma mo liwoœci podawania leków doustnie. Wówczas jest uzasadnienie do hospitalizacji dziecka. W przeciwnym razie brak jest wskazañ do leczenia do ylnego i naruszania ci¹g³oœci tkanek, co mo e poci¹gn¹æ za sob¹ powa ne powik³ania. Podobnie, stosowanie antybiotyków domiêœniowo u dzieci do 3-go miesi¹ca ycia (czêsto dwa lub trzykrotnie w ci¹gu doby) jest nieuzasadnione w warunkach domowych i okrutne. Je eli stan dziecka w tym wieku jest dobry i nie wymaga ono pobytu w szpitalu, to mo e ono byæ leczone doustnym podawaniem antybiotyków. Wykonywanie kilkakrotnie w ci¹gu doby nieuzasadnionych iniekcji domiêœniowych jest nara aniem dziecka na ogromny stres, mo liwoœæ powik³añ miejscowych i ogólnych. Tak wiêc wykonywanie iniekcji do ylnych i domiêœniowych (wielokrotnie) u dzieci do 3-go miesi¹ca ycia uwa- am za postêpowanie niezgodne z aktualn¹ wiedz¹ medyczn¹. Pielêgniarki nie powinny wykonywaæ zleceñ lekarskich, które mog¹ byæ niebezpieczne dla dziecka, co jest wystarczaj¹cym uzasadnieniem do odmowy (art. 22 p. 5 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. - Dz. U. z 2001 r. Nr 57, poz. 602). Lekarz zlecaj¹cy iniekcje do ylne w domu dziecka nie potrafi jednoznacznie oceniæ jego stanu, albo dziecko wymaga leczenia do ylnego i hospitalizacji albo mo e byæ leczone w domu doustnie. Nieprzestrzeganie zaleceñ Konsultanta, w przypadku jakichkolwiek powik³añ, nara a lekarza na konsekwencje - odpowiedzialnoœæ za nieumyœlne nara enie dziecka na uszczerbek zdrowia lub zagro enie ycia. doc. dr hab. med. Anna Dobrzyñska Zalecenia Krajowego Konsultanta w Dziedzinie Pielêgniarstwa Pediatrycznego nr 2/2004 z dnia 16 marca 2004 r. w sprawie: podawania antybiotyków u noworodków i niemowl¹t do 3 miesi¹ca ycia 10 W celu zminimalizowania ryzyka powstania powik³añ takich jak m.in.: - uszkodzenie nerwu kulszowego - uszkodzenie tkanki miêœniowej - oraz ból (spowodowany czêstotliwoœci¹ iniekcji dla utrzymania poziomu terapeutycznego antybiotyku i objêtoœci¹ podawanego roztworu), u noworodków i niemowl¹t, które nie posiadaj ¹ dostatecznie wykszta³conej tkanki miêœniowej, zaleca siê podawanie antybiotyków drog¹ infuzji i wykluczenie iniekcji domiêœniowych, szczególnie wykonywanych w warunkach domowych. W realizacji procedury podawania antybiotyków, zaleca siê przestrzegania nastêpuj¹cych zasad: 1. Antybiotyki mog¹ byæ podawane tylko na podstawie pisemnego zlecenia lekarza. 2. Antybiotyki powinny byæ podawane w rozcieñczeniu, w odpowiednio zalecanej dawce i zalecanym czasie trwania infuzji. Aby utrzymaæ sta³y poziom terapeutyczny leku zaleca siê stosowanie pomp infuzyjnych. 3. Przed podaniem leku nale y sprawdziæ 3 razy nazwê leku, termin wa noœci, dawkê i nazwisko pacjenta. 4. W przypadku zlecenia kilku antybiotyków równocze-

11 œnie, nale y raczej unikaæ ich ³¹cznego podawania, do ka dego antybiotyku wybraæ odrêbny dostêp ylny. W wyj¹tkowych sytuacjach, w których nie mo na unikn¹æ ³¹cznego podawania antybiotyków, nale y zachowaæ szczególn¹ ostro noœæ i sprawdziæ ich zgodnoœæ ³¹czenia 5. Do antybiotykoterapii drog¹ infuzji nale y wybraæ odpowiedni¹ liniê naczyniow¹, z zastosowaniem zasad aseptyki za³o yæ cewnik ylny, który nale y unieruchomiæ przezroczystym, ja³owym opatrunkiem umo - liwiaj¹cym obserwacjê miejsca wk³ucia. 6. Miejsce wk³ucia nale y obserwowaæ w kierunku wyst¹pienia powik³añ, takich jak m.in.: zaczerwienienie, obrzêk, wynaczynienie, wysuniêcie cewnika itp. W przypadku wyst¹pienia powik³añ nale y usun¹æ cewnik. Maksymalny czas pozostawania cewnika w naczyniu okreœla producent cewników. S¹ to najczêœciej 72 godziny, przy zachowaniu regularnej pielêgnacji miejsca wk³ucia. 7. Za³o enie cewnika, obserwacjê i pielêgnacjê miejsca wk³ucia nale y udokumentowaæ w dokumentacji medycznej pacjenta. 8. Pielêgniarka, po³o na realizuj¹ca antybiotykoterapiê powinna znaæ dzia³anie podawanych leków, ich sposób podawania, przechowywania i skutki uboczne oraz posiadaæ wiedzê i umiejêtnoœci z zakresu resuscytacji kr¹ eniowo-oddechowej i zastosowania produktów leczniczych wchodz¹cych w sk³ad zestawu przeciwwstrz¹sowego, ratuj¹cego ycie. Maj¹c na uwadze powy sze zasady, zaleca siê realizowanie antybiotykoterapii u noworodków i niemowl¹t do 3 miesi¹ca ycia przez po³o ne i pielêgniarki pediatryczne, które posiadaj¹ wiedzê i umiejêtnoœci w zakresie farmakoterapii noworodków i niemowl¹t w warunkach szpitalnych. mgr Krystyna Piskorz Konsultant Krajowy w Dziedzinie Pielêgniarstwa Pediatrycznego Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dzieciêcy Olsztyn, ul. o³nierska 18, tel , fax KRAJOWY KONSULTANT W DZIEDZINIE PIELÊGNIARSTWA GINEKOLOGICZNO - PO O NICZEGO mgr Leokadia Jêdrzejewska Dolnoœl¹ska Okrêgowa Izba Pielêgniarek i Po³o nych, Wroc³aw, ul. Powstañców Œl¹skich 50 tel. /fax /071/ , KK/10/03/05 Wroc³aw, dnia r. Pan Tadeusz Wadas Przewodnicz¹cy Ma³opolskiej Okrêgowej Rady Pielêgniarek i Po³o nych Szanowny Panie Przewodnicz¹cy Rozpatruj¹c zagadnienie zwi¹zane z zatrudnieniem po³o nych w gabinetach zabiegowych, nale y odnieœæ siê do trzech kwestii, a mianowicie do rodzaju gabinetu zabiegowego, zakresu œwiadczeñ zdrowotnych realizowanych przez po³o n¹ oraz do œwiadczeniobiorców jej us³ug. Artyku³ 5 ustawy o zawodach pielêgniarki i po³o nej okreœla warunki wykonywania zawodu oraz prezentuje katalog realizowanych przez po³o n¹ œwiadczeñ, w tym pielêgnacyjnych, zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych. Wiêkszoœæ zadañ wskazanych w ustawie, zwi¹zanych jest z opiek¹ nad kobiet¹ ciê arn¹, rodz¹c¹ i noworodkiem. Wœród œwiadczeñ po³o nej wymienia siê równie, realizacjê zleceñ lekarskich oraz samodzielne udzielanie w okreœlonym zakresie œwiadczeñ, niezbêdnych w procesie diagnostyki, leczenia i rehabilitacji, oraz podejmowanie koniecznych dzia³añ w sytuacjach nag³ych, do czasu przybycia lekarza w tym dzia³añ po³o - niczych. Wykorzystuj¹c przytoczony wy ej zapis ustawy mo na za³o yæ, e nie ma przeszkód formalnych aby po- ³o na mog³a wykonywaæ czynnoœci zlecone przez lekarza w gabinecie zabiegowym œwiadcz¹cym us³ugi tylko dla kobiet i dzieci. Problemem jednak okazuje siê, powierzenie jej opiece ca³ej populacji, a nie tylko kobiet i dzieci, do których jest upowa niona. Maj¹c na uwadze powy - sze, z przykroœci¹ stwierdzam, e po³o na nie mo e byæ zatrudniona w standardowych gabinetach zabiegowych w podstawowej opiece zdrowotnej. Natomiast nie ma przeszkód prawnych, aby po³o na w takim zakresie o jakim mowa, w cytowanym powy ej przepisie art. 5 ust. 1-2 ustawy o zawodzie pielêgniarki i po³o nej oraz & 4-6 rozporz¹dzenia Ministra Zdrowia i Opieki Zdrowotnej z dnia 2 wrzeœnia 1997r. w sprawie zakresu i rodzaju œwiadczeñ zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych, wykonywa³a te zadania, je eli pracodawca uzna, i posiadane przez ni¹ kwalifikacje i kompetencje s¹ wystarczaj¹ce. Z powa aniem (-) Leokadia Jêdrzejowska 11

12 Monika Warzybok Po³o na z Sercem Nivea Baby wraz Magazynem Mam dziecko wybra³y w marcu 2005 Po³o n¹ z Sercem. Akcja Po³o na z sercem mia³a na celu uhonorowanie po³o ne œrodowiskowe, które okazuj¹ najwiêcej troski m³odym mamom. Czytelniczki Mam dziecko od stycznia 2004 przesy³a³y kupony z imionami i nazwiskami po³o nych, które ich zdaniem, zas³uguj¹ na wyró nienie. Jedn¹ z laureatek jest Pani Jadwiga Bêbenek z Krakowa. Poni ej publikujemy wywiad z Pani¹ Jadwig¹. 12 n Jak zareagowa³a Pani na wiadomoœæ o nagrodzie? By³am mi³o zaskoczona. n Co oznacza dla Pani nagroda? Na pewno sprawi³a du o radoœci, jest jednoczeœnie motywacja do podjêcia nowych wyzwañ i bardziej wytê onej pracy. Jest to dla mnie zawodowy sukces. Dziêkujê wszystkim, którzy siê do niego przyczynili. n Czym szczegó³owym na tle innych po³o nych trzeba siê wyró niaæ, eby podopieczne pomyœla³y oto w³aœnie jest Po³o na z Sercem? Wed³ug mnie niczym, trzeba po prostu swoja pracê wykonywaæ sumienie i podchodziæ do niej z sercem. n Czy poza tytu³em Po³o na z Sercem otrzymuje Pani jakieœ inne dowody na to, e Pani starania daj¹ zadowolenie pacjentom? Mam zdjêcia dzieci w domu, które odwiedza³am, zdarza siê, e rodzice mówi¹ do dzieci widz¹c mnie na ulicy o zobacz to ta Pani, która siê tob¹ opiekowa³a. S¹ to takie drobne dowody sympatii. Zdarza³o siê, e zapraszano mnie na chrzciny do dzieci, z wieloma rodzinami do dziœ utrzymujê kontakty. n Pamiêta Pani jakiœ szczególnie trudny przypadek patrona u? Problem, z którym poradzi- ³a sobie Pani, chocia by³o bardzo trudno? Mia³am dwa takie przypadki. By³y to przypadki kiedy po porodzie zmar³y matki noworodków. By³o mi tam ciê ko, w domu by³o smutno. Dzieci ze wzglêdu na brak matki wymaga³y szczególnej opieki, a ojcowie nauki pielêgnacji dziecka. n Jak obecnie m³ode mamy odnosz¹ siê do po- ³o nych i co trzeba zrobiæ, eby mama zaufa- ³a osobie, której powierza swój najwiêkszy skarb dziecko? M³ode mamy potrzebuj¹ wsparcia i pomocy przy pielêgnacji dziecka. Czuj¹ siê Jadwiga Bêbenek Przychodnia Kraków-Po³udnie, Wola Duchacka wtedy pewniej i maj¹ œwiadomoœæ, e mog¹ liczyæ na po³o n¹ w przypadku jakichkolwiek trudnoœci. Ogólnie bardzo chêtnie korzystaj¹ z naszych porad a po zakoñczeniu patrona u czêsto kontaktuj¹ siê telefonicznie w sprawie pielêgnacji dziecka. Obecnie jest tak, e m³odzi tatusiowie chc¹ siê uczyæ pielêgnacji i wraz z matka opiekowaæ swoim dzieckiem. Cieszy mnie to, poniewa obserwuje ze zmienia siê mentalnoœæ ludzi w sposobie postrzegania kobiety i dziecka. n Jaka jest prywatnie osoba, która otrzyma³a tytu³ Po³o nej z Sercem? Jestem spokojn¹, pogodn¹, bardzo wra liw¹ zw³aszcza na krzywdê dziecka. Chêtnie uzdrowi- ³abym œwiat a zw³aszcza zadba³abym o to eby ka - de dziecko mia³o ciep³y dom i rodziców. Mam dwoje doros³ych dzieci: córka ma 28 lat, jest mê- atk¹ i miesza w Wiedniu a syn robi doktorat z geologii, geofizyki i in ynierii œrodowiska. Jestem te babci¹, mam dwóch wspania³ych wnuków Kubusia i Patryka. W zawodzie po³o nej pracuje od 31 lat, bardzo to lubiê i nie zmieni³abym na aden inny zawód œwiata. n Jakie s¹ dalsze plany zawodowe Po³o nej z Sercem? Chcia³abym podnosiæ swoje kwalifikacja zawodowe by w pe³ni móc realizowaæ siê jako po³o na œrodowiskowa, zaspokajaæ potrzeby moich podopiecznych, a gdy przejdê na emeryturê to dalej chce byæ aktywna, myœlê wtedy o dzia³alnoœci charytatywnej.

13 PLEBISCYT NAJMILSZA PIELÊGNIARKA I PO O NA W MA OPOLSCE W czwartek 31 marca na ³amach Dziennika Polskiego rozpocz¹³ siê plebiscyt Najmilsza pielêgniarka i po- ³o na w Ma³opolsce zorganizowany przez Ma³opolsk¹ Okrêgow¹ Izbê Pielêgniarek i Po³o nych, pod patronatem Marsza³ka Województwa Ma³opolskiego. Plebiscyt prowadzony bêdzie przez miesi¹c: trzy razy w tygodniu we wtorki, czwartki i soboty ukazywaæ siê bêd¹ kupony plebiscytowe, na których czytelnicy wpisuj¹ imiê i nazwisko, oraz przychodniê lub szpital, gdzie pracuje ich ulubiona pielêgniarka lub po³o na. Do kuponów mo na do³¹czyæ uzasadnienie swojego wyboru. Organizatorzy plebiscytu chc¹ poznaæ opinie pacjentów na temat najwa niejszych cech osobowoœciowych postaw i zachowañ najbardziej cenionych przez pacjentów. Celem plebiscytu jest wy³onienie i uhonorowanie tych pielêgniarek i po³o nych, które zawsze z yczliwoœci¹ i oddaniem s³u ¹ ma³opolskim pacjentom. G³osowaæ mo na na osoby zatrudnione w publicznych i niepublicznych placówkach, w przychodniach, w szpitalach i w prywatnych praktykach. Nad prawid³owym przebiegiem plebiscytu czuwa Kapitu³a, w której zasiadaj¹ reprezentanci Ma³opolskiej Okrêgowej Izby Pielêgniarek i Po³o nych, Urzêdu Marsza³kowskiego i mediów patronuj¹cych plebiscytowi. Og³oszenie wyników nast¹pi w dniu r. na uroczystej Gali w kinie Kijów w Krakowie, szczegó³owy program Gali po³¹czonej z II Spotkaniami Szkoleniowymi Pielêgniarek i Po³o nych zostanie zamieszczony na stronie internetowej Ma³opolskiej Izby: KAPITU A PLEBISCYTU Najmilsza Pielêgniarka i Po³o na w Ma³opolsce Tadeusz Wadas - Przewodnicz¹cy MORPiP, Urszula Sanak - Dyr. Wydz. Zdrowia Urzêdu Marsza³kowskiego, Redaktor Dorota Dejmek - Dziennik Polski, Redaktor Anna S³oñska - Radio Plus. REGULAMIN PLEBISCYTU Najmilsza Pielêgniarka i Po³o - na w Ma³opolsce jest udostêpniony na portierni w krakowskiej siedzibie Dziennika Polskiego oraz na stronie internetowej Izby Ma- ³opolskiej: 13

14 POLSKIE TOWARZYSTWO PIELÊGNIARSKIE MA OPOLSKA OKRÊGOWA IZBA PIELÊGNIAREK I PO O NYCH mgr BEATA KALISZ mgr JANINA ÊGOSZ Kraków, 11 marca 2005 r. MIÊDZYNARODOWA KONFERENCJA Zapobieganie skutkom niedoboru pielêgniarek na rynku pracy Dnia 11 marca br. w Auli II Katedry Chorób Wewnêtrznych CM UJ na ul. Skawiñskiej 8, odby³a siê Miêdzynarodowa Konferencja na temat: Zapobieganie skutkom niedoboru pielêgniarek na rynku pracy. Konferencjê zorganizowa³o PTP (Polskie Towarzystwo Pielêgniarskie) Oddzia³ Ma- ³opolski i MOIPiP (Ma³opolska Okrêgowa Izba Pielêgniarek i Po³o nych). Jest to wynikiem wspó³pracy PTP Oddzia³ Ma³opolski i RCN (Royal College of Nursing) z Wielkiej Brytanii i realizacji Programu Political Leadership in Nursing (Polityka wp³ywu w Pielêgniarstwie). W konferencji wziê³o udzia³ ok. 110 osób, byli to: Pielêgniarki Naczelne i Dyrektorzy szpitali, reprezentanci Urzêdu Marsza³kowskiego, Naczelnej Rady Pielêgniarek i Po³o nych, przewodnicz¹ce okrêgowych izb pielêgniarek i po³o nych, cz³onkowie PTP i Rady MOIPiP. Sesjê wyk³adow¹ prowadzi³a mgr Anna Tylek, w I czêœci przedstawiono tematy: Raport: Analiza zatrudnienia pielêgniarek w Ma³opolsce - mgr Tadeusz Wadas Europejski Program Badañ nad Prac¹ Pielêgniarek NEXT dr Janusz Pokorski 14

15 Uwarunkowania kszta³cenia pielêgniarek w Polsce, a zapotrzebowanie na us³ugi zdrowotne - dr Maria Kózka Uwarunkowania migracji pielêgniarek - mgr Anna Tylek W II czêœci goœcie zagraniczni przedstawili: Miêdzynarodowy niedobór pielêgniarek, przyk³ad s³u by zdrowia w Anglii a sytuacja pielêgniarek w œrodkowej Europie dr Ma³gorzata Brykczyñska (Londyn, Wielka Brytania) Zmiany w pielêgniarstwie poprawiaj¹ce opiekê pielêgniarsk¹ Hilda Vorlickova i Darja Navratilova (Brno, Republika Czeska). priorytetem jest zwiêkszenie pensji pielêgniarek, wa ne, aby I rok studiów, kszta³cenie dla wszystkich zawodów by³ wspólny w obszarze medycznym, gdzie punktem centralnym jest pacjent, wskazany jest schemat organizacji pracy zawodowej tj. zastosowanie tzw. elastycznoúci bezpiecznej (nie dodatkowa praca), tylko i wy³¹cznie ró - ne wymiary czasu pracy np. 3/4, 1/2, 1/4 etatu. Taki system funkcjonuje w innych krajach np. w Hiszpanii, zg³oszono postulat: mini program medycyny pracy i ergonomii w kszta³ceniu pielêgniarek. Na zakoñczenie konferencji odby³a siê dyskusja panelowa, której moderatorem by³a dr Maria Kózka. W dyskusji udzia³ wziêli: Wicemarsza³ek Województwa Ma³opolskiego Andrzej Sasu³a, dr Janusz Pokorski, mgr Tadeusz Wadas, dr Gra yna Rogala Pawelczyk, dr Anna Blak Kaleta, mgr Anna Tylek, dr El bieta Buczkowska, mgr El bieta Baum Chróœcicka. Wnioski z dyskusji: koniecznoœæ utworzenia nowego zawodu pomocy pielêgniarskiej, wykonuj¹cej podstawowe czynnoœci pielêgniarskie (jasno okreœliæ uprawnienia pielêgniarki i asystentki), umo liwienie zawierania kontraktów z pielêgniarkami odnoœnie sprawowania opieki d³ugoterminowej, pielêgniarki potrzebuj¹ to samoœci zawodowej i autonomii zawodu, wa na rola do wykonania to promocja zawodu pielêgniarki, 15 kwietnia 2005 r. na warsztatach koñcowych planowane jest podsumowanie i zakoñczenie prac w ramach dwuletniej wspó³pracy PTP/RCN i realizacji Programu Political Leadership in Nursing. yczymy kole ankom i kolegom, aby wszystko, czego nauczyli siê w ramach realizacji polityki wp³ywu, umiejêtnoœci lobbingu nadal s³u y³y na rzecz rozwoju œrodowiska pielêgniarskiego. 15

16 MONIKA CA A ADWOKAT ROZWÓD 16 Drodzy Czytelnicy, kontynuuj¹c nasz cykl o sprawach z ycia wziêtych dziœ przedstawiê najwa niejsze informacje o rozwi¹zaniu ma³ eñstwa poprzez rozwód. Oczywiœcie liczê na to, e je eli zdecydujesz siê Drogi Czytelniku na zakoñczenie ma³ eñstwa i wszczêcie sprawy rozwodowej, bêdzie to decyzja przemyœlana i maj¹ca rzeczywiœcie solidne podstawy w trudnej ma³ eñskiej rzeczywistoœci. Rozwód w œwietle wszelkich badañ jest pod wzglêdem iloœci prze ytego stresu drugim po œmierci wspó³ma³ onka prze yciem. Nale y sobie zdaæ sprawê, e w przypadku posiadania w ma³ eñstwie dzieci, decyzja o rozwodzie podjêta przez osobê doros³¹, uderzy swym negatywnym skutkiem przede wszystkim w dzieci. Je eli jednak Drogi Czytelniku, decyzja o zakoñczeniu ma³ eñstwa jest przez Ciebie podjêta w sposób œwiadomy, poni szy tekst pozwoli Ci na przejœcie przez prawne aspekty zakoñczenia wspólnego po ycia. Zawieraj¹c ma³ eñstwo mamy nadziejê na jego trwa- ³oœæ. Polskie prawo rodzinne opiera siê na zasadzie trwa³oœci ma³ eñstwa, postuluje ochronê rodziny za³o onej przez ma³ onków i ochronê dobra ma³oletnich dzieci. Konsekwencj¹ tych za³o eñ jest uzale nienie dopuszczalnoœci rozwodu od okreœlonych przes³anek: trwa³oœæ rozk³adu po ycia - wymaga siê, aby rozk³ad po ycia by³ trwa³y, tzn., e ma³ onkowie nie powróc¹ ju do wspólnego po ycia. zupe³noœæ rozk³adu po ycia - polega na tym, e zanik³y trzy zasadnicze wiêzi miêdzy ma³ onkami; psychiczna (uczuciowa), fizyczna i gospodarcza. Rozwód nie mo e zostaæ orzeczony, mimo istnienia zupe³nego i trwa³ego rozk³adu po ycia ma³ eñskiego, je eli ¹da tego wy³¹cznie winny ma³ onek. Wina ma³ onka wi¹ e siê z naruszeniem obowi¹zków wynikaj¹cych z zawarcia ma³- eñstwa, tj. wspólnego po ycia, wzajemnej pomocy, lojalnoœci i wiernoœci, uw³aczanie jego godnoœci, naruszanie jego nietykalnoœci fizycznej. Wina jako przes³anka negatywna dla orzeczenia rozwodu musi byæ wy³¹czna po stronie ¹daj¹cego ma³ onka. Od tej zasady s¹ dwa wyj¹tki: - rozwód jest dopuszczalny, je eli drugi ma³ onek wyrazi nañ zgodê (zgodê na rozwód mo na cofn¹æ) S¹d nie mo e orzec rozwodu, je eli wskutek niego mia³oby ucierpieæ dobro wspólnych ma³oletnich dzieci. S¹d bêdzie tak e chroni³ dobro dziecka pe³noletniego, ale niepe³nosprawnego, dobro ma³ onka niewinnego rozk³adu, a znajduj¹cego siê w trudnej sytuacji, np. bêd¹cego w stanie ciê kiej przewlek³ej choroby. S¹d w wyroku rozwodowym musi orzec o: 1. W³adzy rodzicielskiej nad wspólnymi dzieæmi obu stron, co oznacza, e mo e powierzyæ wykonywanie w³adzy rodzicielskiej nad dzieckiem jednemu z ma³- onków, a w³adzê drugiemu z nich ograniczyæ do okreœlonych uprawnieñ i obowi¹zków w stosunku do osoby dziecka, czyli decydowania o kierunku jego kszta³cenia, leczenia, wyjazdach wakacyjnych, itp. - mo e orzec o zawieszeniu, ograniczeniu lub pozbawieniu jednego lub obojga rodziców w³adzy rodzicielskiej; - mo e te powierzyæ wykonywanie w³adzy rodzicielskiej obojgu rodzicom (okreœla wtedy miejsce pobytu dziecka przy jednym z rodziców. 2. Alimentach dla dzieci Je eli S¹d powierza jednemu z ma³ onków opiekê nad dzieckiem, to od drugiego zas¹dza okreœlon¹ kwotê alimentów. Ma³ onek, któremu powierzono opiekê nad dzieckiem zobowi¹zany jest do ponoszenia pozosta- ³ych kosztów oraz osobistych starañ o utrzymanie i wychowanie dzieci. Zakres obowi¹zku alimentacyjnego wyznaczaj¹ dwa czynniki: usprawiedliwione potrzeby uprawnionego i mo liwoœci zarobkowe oraz maj¹tkowe zobowi¹zanego. Alimentów nie mo na siê zrzec, ale mo na ich nie egzekwowaæ. 3. Korzystaniu ze wspólnego mieszkania, je eli jest z³o ony taki wniosek. S¹d orzeka co do korzystania z mieszkania niezale nie od tytu³u prawnego, nie zmienia ich i nie tworzy nowych praw podmiotowych w odniesieniu do mieszkania. Jest to faktyczne rozdzielenie ma³ onków w ramach ich dotychczasowego mieszkania. S¹d uwzglêdnia potrzeby dzieci i ma³ onka, któremu powierzono opiekê nad nimi. Na wniosek jednego z ma³ onków S¹d rozstrzyga o: 1. Eksmisji ma³ onka z mieszkania wspólnego. Mo - liwe jest to tylko w wyj¹tkowych przypadkach, gdy jedno z ma³ onków swym ra ¹co nagannym zachowaniem uniemo liwia wspólne zamieszkiwanie. Tylko w tym przypadku i tylko podczas procesu rozwodowego mo liwe jest orzeczenie eksmisji jednego z ma³ onków niezale nie od tego, jaki tytu³ prawny przys³uguje ma³ onkom do ich mieszkania; 2. Podziale maj¹tku wspólnego. S¹d mo e uchyliæ siê od rozstrzygniêcia podzia³u maj¹tku w wyroku rozwodowym, je eli podzia³ spowodowa³by nadmierna zw³okê w postêpowaniu 3. Alimentach dla ma³ onka - tylko je eli nie zosta³ uznany wy³¹cznie winnym rozpadu ma³ eñstwa.

17 Co do alimentacji ma³ onka, istniej¹ dwa rodzaje obowi¹zku alimentacyjnego: - zwyk³y obowi¹zek alimentacyjny -w przypadku, gdy zaistnieje przes³anka niedostatku po stronie uprawnionego, który w³asnymi si³ami nie jest w stanie zaspokoiæ swych uprawnionych potrzeb oraz przes³anki mo liwoœci zarobkowo-maj¹tkowych po stronie drugiej. Na tej podstawie alimentów mo e ¹daæ ma³ onek winny od winnego, jak i niewinny od niewinnego. Obowi¹zek alimentacyjny miêdzy ma³ onkami (nawet rozwiedzionymi) wyprzedza obowi¹zek alimentacyjny innych krewnych. Obowi¹zek ten wygasa z up³ywem piêciu lat od orzeczenia rozwodu, w wyj¹tkowych przypadkach s¹d mo e przed³u yæ okres piêcioletni. Obowi¹zek alimentacyjny wygasa, gdy osoba uprawniona zawar³a nowe ma³ eñstwo. - szerszy obowi¹zek alimentacyjny - obci¹ a ma³ onka wy³¹cznie winnego wzglêdem ma³ onka niewinnego. W tym przypadku nie jest konieczne popadniêcie ma³- onka niewinnego w niedostatek, wystarczy ustalenie, e rozwód poci¹ga za sob¹ istotne pogorszenie sytuacji materialnej ma³ onka niewinnego. Z ¹daniem zas¹dzenia alimentów ma³ onek mo e wyst¹piæ tak e poza postêpowaniem rozwodowym w odrêbnym procesie. Obowi¹zek ten wygasa w razie zawarcia nowego ma³- eñstwa przez ma³ onka uprawnionego. 4. Sposobach utrzymywania osobistych kontaktów z dzieæmi. S¹dem w³aœciwym jest S¹d Okrêgowy, w którego okrêgu ma³ onkowie mieli ostatnie wspólne zamieszkanie, je- eli choæ jedno z nich w tym okrêgu przebywa. Aby wszcz¹æ postêpowanie o rozwód, sk³adamy do s¹du pozew. Pozew sk³ada osoba zwana powodem, strona przeciwna zwana jest pozwanym. Pozew - jest to pismo procesowe i powinno odpowiadaæ warunkom przewidzianym dla pozwu, tj. zawieraæ: 1. Oznaczenie S¹du 2. Oznaczenie rodzaju pisma 3. Imiê i nazwisko, adres stron oraz ewentualnie pe³nomocników 4. Osnowê wniosku oraz uzasadnienie - przytoczenie uzasadniaj¹cych wniosek okolicznoœci 5. Dowody na poparcie przytoczonych okolicznoœci 6. Podpis strony lub jej pe³nomocnika. Pozew podlega op³acie. Od pozwu o rozwód pobiera siê wpis tymczasowy w granicach od 30 do 600 z³otych. Od zawartych w pozwie wniosków (oraz zg³oszonych póÿniej w toku postêpowania) o wydanie rozstrzygniêcia w sprawie, o której S¹d i tak orzeka z urzêdu, nie pobiera siê dalszego wpisu. W orzeczeniu koñcz¹cym sprawê S¹d ustala sumê wpisu ostatecznego. S¹d nie podejmuje adnej czynnoœci od pisma, od którego nie zosta³a uiszczona op³ata. S¹d wzywa powoda, aby pod rygorem zwrotu pisma uiœci³ op³atê w terminie tygodniowym. Je eli powód nie jest w stanie ponosiæ kosztów s¹dowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny, mo e domagaæ siê ju w pozwie lub odrêbnym piœmie z³o onym w terminie tygodniowym zakreœlonym mu na uiszczenie wpisu - zwolnienia z tych kosztów. Sk³adaj¹c taki wniosek, musi z³o yæ oœwiadczenie obejmuj¹ce dok³adne dane o stanie rodzinnym, maj¹tku i dochodach. Zasad¹ jest, e koszty ponosi strona przegrywaj¹ca. Jednak e w sytuacji czêœciowego uwzglêdnienia ¹dañ, koszty mog¹ byæ wzajemnie zniesione. Postêpowanie o rozwód jest postêpowaniem odrêbnym uregulowanym w artykule KPC. Jest zasad¹, e przed wyznaczeniem terminu pierwszej rozprawy, wzywa siê strony do osobistego stawienia siê do s¹du na posiedzenie pojednawcze. Zdarza siê, i w trakcie postêpowania pojednawczego ma³ onkowie jednak zmieniaj¹ zdanie co do rozwodu, jednaj¹ siê i postanawiaj¹ kontynuowaæ ma³ eñstwo. W przypadku jednak gdy postêpowania pojednawcze nie odniesie skutku, ma³ onkowie siê nie pojednaj¹, S¹d z urzêdu stwierdza, ze do pojednania nie dosz³o, kieruje sprawê na rozprawê i prowadzi postêpowanie dowodowe. Mo e zaistnieæ równie sytuacja, ze w toku postêpowania Sad nabierze przekonania, e nie dosz³o do zupe³nego i trwa³ego rozk³adu po ycia- wówczas aby daæ czas ma³ onkom na przemyœlenie sytuacji- zawiesza postêpowanie. Podjêcie postêpowania zawieszonego nastêpuje na wniosek jednej ze stron, nie wczeœniej jednak ni po up³ywie trzech miesiêcy. Jeœli adna ze stron w ci¹gu roku nie zg³osi wniosku podjêcie postêpowania zawieszonego, S¹d umarza postêpowanie. Ju w pozwie mo na wnosiæ o wydanie postanowienia normuj¹cego na czas procesu obowi¹zki ma³ onków do przyczyniania siê do zaspakajania potrzeb rodziny (alimenty), okreœlenia sposobu korzystania z mieszkania, sposobu roztoczenia pieczy nad dzieæmi. W przypadku zgodnej woli stron co do rozwi¹zania ma³ eñstwa poprzez rozwód bez orzekania o winie, postêpowanie trwa przeciêtnie pó³ roku, S¹d wyznacza postêpowanie pojednawcze i jedn¹ rozprawê. Gdy w ma³ eñstwie s¹ ma³oletnie dzieci, S¹d wzywa do przedstawienia œwiadka zeznaj¹cego na okolicznoœæ sytuacji wychowawczo-opiekuñczej dziecka( mo e to byæ ktoœ z rodziny lub bliski znajomy), b¹dÿ te zleca przeprowadzenie wywiadu kuratorskiego w miejscu zamieszkania dziecka. W przypadku gdy strony postêpowania tocz¹ spór co do orzeczenia o winie, postêpowanie mo e trwaæ nawet kilka lat- s¹ rekordziœci nie mog¹cy siê rozwieœæ od 8 lat! Generalnie je eli zale y nam na jak najszybszym zakoñczeniu ma³ eñstwa i uporz¹dkowaniu swoich spraw osobistych, niezale nie od skali konfliktu pomiêdzy stronami, zawsze warto przed S¹dem zaprezentowaæ postawê spokojn¹ i godn¹, bez nadmiernych negatywnych emocji. Ostatecznie pamiêtajmy o tym, jak bardzo byliœmy zakochani zawieraj¹c ma³ eñstwo... ycz¹c Wam Drodzy Czytelnicy udanych i trwa³ych ma³- eñstw, pozostajê z powa aniem - Adw. Monika Ca³a. 17

18 UNIWERSYTET JAGIELLOÑSKI COLLEGIUM MEDICUM WYDZIA OCHRONY ZDROWIA INSTYTUT PIELÊGNIARSTWA ANDRZEJ PILCH Zatrucia pokarmowe w materiale Oddzia³u Obserwacyjno-ZakaŸnego Szpitala Specjalistycznego im. Stefana eromskiego w Krakowie w roku 2002 Praca licencjacka napisana w Zak³adzie Pielêgniarstwa Klinicznego CMUJ pod kierunkiem dr Marii Kózki STRESZCZENIE 18 Choroby przewodu pokarmowego wywo³ane spo ywaniem wody lub pokarmów zanieczyszczonych drobnoustrojami chorobotwórczymi towarzysz¹ ludziom od najdawniejszych czasów. Równie w ostatnich latach czêsto s³yszymy o epidemiach zaka eñ i zatruæ pokarmowych, które wybuchaj¹ nie tylko w krajach rozwijaj¹cych siê, ale równie wysoko rozwiniêtych. S¹ one czêsto skutkiem zaniedbañ w systemach kontroli w przemyœle ywieniowym, zw³aszcza w jego sektorze surowców pochodzenia zwierzêcego. Zatrucia pokarmowe mo emy podzieliæ na zatrucia o etiologii zakaÿnej i chemicznej. Zatrucia o etiologii zakaÿnej mog¹ byæ wywo³ywane przez wirusy, bakterie i ich toksyny, riketsje, paso yty, pierwotniaki. Szczególnymi przypadkami zatruæ pokarmowych o etiologii biologicznej s¹ zatrucia grzybami. Zatrucia o etiologii chemicznej s¹ najczêœciej powodowane przez ró nego rodzaju zanieczyszczenia ywnoœci œrodkami chemicznymi (jak np. konserwanty, barwniki, antybiotyki, pestycydy). Najczêœciej obserwuje siê jednak zatrucia pokarmowe pochodzenia bakteryjnego. W naszym kraju stanowi¹ one powa ny problem epidemiologiczny, szczególnie latem i wczesn¹ jesieni¹, kiedy to na skutek migracji turystycznej znacznie trudniej utrzymaæ odpowiedni poziom w zakresie higieny ywienia, przechowywania i produkcji ywnoœci. Zatrucie pokarmowe (intoxicatio alimentaris, gastroenteritis acuta) o etiologii zakaÿnej to ostra choroba o³¹dka i jelit wystêpuj¹ca po krótkim (30 min - 2 godz.) lub d³u szym (nawet do 48 godz.) czasie od spo ycia pokarmów zaka onych drobnoustrojami lub ich toksynami. Wiêksze opóÿnienie pojawienia siê objawów zatrucia ma miejsce w botulizmie (zatrucie jadem pa³eczki kie³basianej - Clostridium botulinum). Nale y pamiêtaæ, e zatrucie pokarmowe o nieco innych objawach mo e wyst¹piæ po spo yciu truj¹cych grzybów lub pokarmów zawieraj¹cych pestycydy (owoce). Zatrucia o etiologii bakteryjnej, mimo zró nicowania czynników etiologicznych, cechuj¹ siê pewnymi wspólnymi objawami, jak: biegunka, bóle brzucha, nudnoœci, wymioty (czêsto gwa³towne), bóle i zawroty g³owy, niekiedy podwy szona ciep³ota cia³a, os³abienie, odwodnienie i w skrajnych sytuacjach - stany zagro enia ycia na tle zaburzeñ wodno-elektrolitowych. W ostatnich latach w wielu krajach - w tym równie i w Polsce - dosz³o do znacznych zmian w sytuacji epidemiologicznej chorób zakaÿnych przewodu pokarmowego. Mia³o na to wp³yw wiele czynników, wœród których nale y wymieniæ: 1. Poprawê stanu sanitarnego ludnoœci w zakresie zaopatrzenia w wodê i produkty spo ywcze, w zwi¹zku z wprowadzeniem nowych technologii ich przygotowywania. 2. Zmianê sposobu ywienia. 3. Szerokie stosowanie antybiotyków, które spowodowa³o wzrost opornoœci na te leki i sta³o siê przyczyn¹ zaka eñ szpitalnych szerz¹cych siê drog¹ pokarmow¹. Jest to powa ny problem, przede wszystkim oddzia³ów noworodkowych i dzieciêcych. Z jednej strony poprawa warunków ycia, sposobu od ywiania ludnoœci wp³ywaj¹ na zmniejszenie niebezpieczeñstwa zakaÿnych zatruæ pokarmowych, z drugiej zaœ rozwój turystyki, otwarcie granic na wschód i zachód, rozwój komunikacji miêdzykontynentalnej, mog¹ mieæ niekorzystny wp³yw na rozwój zakaÿnych zatruæ pokarmowych. Równie powstawanie gêsto zaludnionych, du- ych aglomeracji miejskich, niedostatecznie zaopatrzonych w wodê, brak dostatecznej liczby urz¹dzeñ sanitarnych sprzyjaj¹ przede wszystkim chorobom przewodu pokarmowego. Ponadto, powszechna wymiana handlowa ywnoœci, zmiany w zakresie jej produkcji, przygotowywania posi³ków przyczyniaj¹ siê do zwiêkszenia ryzyka szerzenia siê zakaÿnych chorób drog¹ pokarmow¹. Istotnym z epidemiologicznego punktu widzenia problemem jest rozwijaj¹ca siê od ponad 10 lat pandemia zatruæ pokarmowych wywo³anych przez Salmonella enteritidis, zbieraj¹ca szczególnie tragiczne niwo w krajach ubogich. Z danych Œwiatowej Organizacji Zdrowia i Wspólnoty Europejskiej wynika, i po drugiej wojnie œwiatowej zmniejszy³a siê znacznie na œwiecie liczba zachorowañ na dur brzuszny i dury rzekome, natomiast stwierdzono istotny wzrost zachorowañ na salmonellozy oraz zakaÿne zatrucia pokarmowe o innej etiologii. ZakaŸne zatrucia pokarmowe podlegaj¹ okreœlonym prawom rozwoju procesu chorobowego i epidemiologicznego w danym œrodowisku biologicznym oraz w okreœlonej populacji ludzkiej. Zaka enia drog¹ pokarmow¹ mog¹ przybieraæ postaæ zachorowañ masowych lub sporadycz-

19 nych. Rocznie w Polsce notuje siê oko³o 3000 przypadków zatruæ i zaka eñ pokarmowych. Oko³o po³owa z nich to zachorowania w zbiorowych ogniskach zatruæ, gdzie choruj¹ ponad 4 osoby. Nale y jednak pamiêtaæ, e rzeczywista liczba zatruæ pokarmowych jest znacznie wy- sza, poniewa zwykle rejestruje siê przypadki o przebiegu ciê kim - wymagaj¹ce pomocy lekarskiej. Mo na wyró niæ naturalne prawa rz¹dz¹ce rozwojem procesu epidemicznego zatruæ pokarmowych oraz prawa spo³eczno-ekonomiczne, mog¹ce mieæ wp³yw na kszta³towanie siê danej sytuacji epidemiologicznej w spo³eczeñ- stwie. Nale y tu wymieniæ stan higieniczno-sanitarny urz¹dzeñ komunalnych, higienê miejsc pracy oraz warunki bytu ludnoœci. Aby dosz³o do powstania epidemii zatrucia pokarmowego musz¹ byæ spe³nione trzy warunki: 1. ród³o zaka enia, 2. Drogi szerzenia siê zaka enia, 3. Osoby wra liwe na zaka enia. Podstawowe elementy procesu epidemiologicznego i kierunki profilaktyki w zatruciach pokarmowych ilustruje rycina 1. RYC. 1 Podstawowe elementy procesu epidemicznego i kierunki profilaktyki w zatruciach pokarmowych ród³o zaka enia Drogi szerzenia siê transmisji Podatna populacja Nosicielstwo (chory cz³owiek, zwierzêta domowe, dzikie, ptactwo) Woda Zaka one produkty (mleko i jego przetwory, miêso) Likwidacja - rozpoznanie, - leczenie, - izolacja, - higiena. - zabiegi dezynfekcyjne, - chemioprofilaktyka, - oœwiata sanitarna. - kontrola serologiczna i mikrobiologiczna zwierz¹t hodowlanych, - kontrola pasz, - re im sanitarny w hodowli. - szczepienia, - oœwiata sanitarna. G³ównymi czynnikami etiologicznymi zaka eñ przewodu pokarmowego s¹: Salmonella sp. (enteritidis, typhimurium, cholerae suis), Shigella (dysenteriae, sonnei, flexneri, boydii), Escherichia coli (ETEC, EPEC, EIEC, EHEC), Staphylococcus (aureus), Streptococcus sp., Campylobacter sp. (jejuni, coli), Klebsiella sp., Pseudomonas sp., Clostridium (difficile, perfringens, botulinum), Listeria sp., Enterococcus sp., rotawirusy. Drobnoustroje chorobotwórcze mog¹ byæ obecne na rêkach osób przygotowuj¹cych posi³ki. Praktyka czêstego mycia r¹k jest ci¹gle jeszcze niedoceniana, chocia powszechnie wiadomo, i wiêkszoœæ zaka eñ przenoszonych jest t¹ drog¹. Zaka enia pokarmowe s¹ czêsto okreœlane, równie jako choroby brudnych r¹k. Przyczyn¹ dolegliwoœci o³¹dkowo-jelitowych, wystêpuj¹cych po spo yciu posi³ku, mo e byæ miêso pochodz¹ce od chorych zwierz¹t, a tak e ska enie ywnoœci bêd¹ce skutkiem nieprzestrzegania zasad higieny w czasie przerobu i przechowywania produktów spo ywczych oraz przygotowywania posi³ków. Z informacji Pañstwowego Zak³adu Higieny (PZH) wynika, e wiêkszoœæ ognisk zaka eñ wystêpuje po spo yciu potraw przygotowywanych w gospodarstwach domowych (62,3% w 1997 r. i 58,3% w 1999r.). Przyczyn¹ ska enia ywnoœci w warunkach domowych mo e byæ: zanieczyszczony sprzêt gospodarstwa domowego (drewniane deski do krojenia, maszynka do miêsa) lub przechowywanie ywnoœci w nieodpowiednich warunkach. Epidemie w oœrodkach zbiorowego ywienia (przedszkola, szpitale, kolonie) wystêpuj¹ rzadziej, ale swoim zasiêgiem obejmuj¹ znacznie wiêksz¹ liczbê osób. ród³em zaka eñ mog¹ byæ osoby chore lub nosiciele szczepów patogennych. Wykazano, e ryzyko wyst¹pienia zaka eñ i zatruæ pokarmowych jest zwi¹zane z wiekiem (czêœciej wystêpuje u osób starszych i najm³odszych dzieci), ponadto okolicznoœci¹ sprzyjaj¹c¹ jest niska kwaœnoœæ soku o³¹dkowego. ywnoœæ oraz woda s¹ najczêstszymi noœnikami zarazków i przyczyn¹ chorób zakaÿnych. Przez wodê mog¹ byæ przenoszone wszelkie zaka enia, których czynniki etiologiczne mog¹ przetrwaæ przez pewien czas poza organizmem ludzkim. Ska enie wody pitnej flor¹ ka³ow¹ (przeciek z kanalizacji, zanieczyszczenie z szamba) mo e byæ przyczyn¹ zbiorowych zatruæ i epidemii. Przyczyn¹ zaka enia mo e byæ nie tylko spo ywanie zanieczyszczonej wody pitnej, ale równie sa³aty, owoców oraz innych surowych pokarmów w niej mytych. Domowe szkodniki (prusaki, karaluchy, mrówki faraona) oraz muchy przenosz¹ na ywnoœæ bakterie i wirusy chorobotwórcze. Dlatego wa na jest ochrona ywnoœci przed ich dostêpem. 19

20 TABELA NR 1 Mikroorganizmy najczêœciej wywo³uj¹ce zatrucia pokarmowe i objawy przez nie wywo³ywane. Drobnoustrój Salmonella (serotypy odzwierzêce) Echerichia coli Campylobacter jejuni/coli Listeria sp. Staphylococcus aureus Clostridium botulinum Okres inkubacji Wymioty Biegunka Gor¹czka 4-48 godz. + / godz dni 3-70 dni 1-8 godz godz. + / - + / - + / / / / - + / - Rezerwuar zarazka Drób, zwierzêta hodowlane Zwierzêta hodowlane Zwierzêta hodowlane i dzikie, m³ode psy, koty, kury, indyki Zwierzêta hodowlane (owce, króliki), domowe (œwinki morskie) Cz³owiek, zwierzêta hodowlane Cz³owiek, zwierzêta hodowlane i dzikie Noœniki drobnoustrojów Jaja, potrawy z drobiu, mleko, miêso Miêso (niedosma one, np. z grila), mleko, woda Bezpoœrednio od zwierz¹t, woda, miêso, mleko Bezpoœrednio od zwierz¹t, woda, mleko, sery, miêso Miêso, mleko, jaja Konserwy domowe (grzyby, miêso) 20 W bakteryjnych zatruciach pokarmowych, choroba rozpoczyna siê nagle i najczêœciej przebiega w postaci ostrego nie ytu o³¹dka i jelit. Pierwsze objawy to zwykle bóle brzucha, nudnoœci, wymioty, po których wystêpuje biegunka. Stolce pocz¹tkowo czêste (nawet ponad 15 wypró nieñ na dobê), ka³owe, potem wodniste, cuchn¹ce, niekiedy z domieszk¹ œluzu i krwi. Równoczeœnie pojawiaj¹ siê dreszcze i gor¹czka C, a tak e objawy ogólne, jak ból g³owy, bóle miêœni, os³abienie, ob³o enie jêzyka. W przypadku wiêkszego odwodnienia pojawia siê uczucie suchoœci w jamie ustnej i pragnienie. Zwykle obni a siê ciœnienie têtnicze krwi i przyspiesza têtno. W zaka eniach Salmonella enteritidis mog¹ wyst¹piæ objawy sugeruj¹ce tzw. ostry brzuch, z objawami otrzewnowymi. Pocz¹tkowo burzliwe objawy, po 1-2 dobach ³agodniej¹ i zwykle ustêpuj¹ bez leczenia. Rzadziej, przebieg pocz¹tkowy zatrucia salmonellozowego powoduje postaæ cholerowat¹, z bardzo czêstymi wypró nieniami, bezwiednym oddawaniem stolca, wymiotami, narastaj¹cymi szybko objawami odwodnienia, z kwasic¹ i zagra aj¹cym wstrz¹sem. Postaæ czerwonkowata zatrucia charakteryzuje siê silniejszymi bólami brzucha, czêsto przypominaj¹cymi kolkê z obecn¹ w kale domieszk¹ œwie ej krwi. Postaæ durowata choroby œwiadczy o prze³amaniu przez Salmonella bariery jelitowej. Wysoka wówczas gor¹czka utrzymuje siê 7-10 dni, towarzysz¹ jej silne bóle g³owy i z³e samopoczucie, niekiedy wyczuwalna jest powiêkszona œledziona. Zdrowienie nastêpuje powoli. Nieco inny przebieg maj¹ zatrucia pokarmowe o etiologii gronkowcowej, gdzie pocz¹tek choroby jest bardzo ostry, nag³y. Choroba rozpoczyna siê z³ym samopoczuciem, czêsto zawrotami g³owy, ostrymi bólami brzucha, nudnoœciami i szybko pojawiaj¹cymi siê gwa³townymi wymiotami. Mog¹ wyst¹piæ objawy zapaœci naczyniowej, ze spadkiem ciœnienia krwi, tachykardi¹, bladoœci¹ pow³ok skórnych, a nawet zaburzeniami œwiadomoœci. Wymioty utrzymuj¹ siê d³ugo, a do wydalenia z o³¹dka enterotoksyny. Gor¹czka, nawet wysoka, ponad 38 C, pojawia siê na pocz¹tku choroby i ustêpuje zwykle wraz z ustaniem wymiotów. LuŸne stolce nie nale ¹ do objawów charakterystycznych tej postaci zatrucia; pojawiaj¹ siê nieco póÿniej i utrzymuj¹ siê krótko. Choroba trwa zwykle kilkanaœcie godzin i je eli nie dosz³o do znaczniejszych zaburzeñ w gospodarce wodno-elektrolitowej, chory szybko wraca do zdrowia. Precyzyjna identyfikacja przyczyny ostrego zapalenie o³¹dka i jelit nie ma zasadniczego znaczenia, gdy stan chorego jest doœæ dobry, a obfita biegunka lub wymioty wystêpuj¹ bez objawów ogólnoustrojowych. Gdy podejrzewa siê wybuch epidemii zakaÿnej biegunki lub, gdy stan chorego jest ciê ki, a choroba wi¹ e siê z objawami ogólnoustrojowymi, identyfikacja czynnika etiologicznego staje siê wa na. Rozpoznanie opiera siê na: 1. Wywiadzie - wskazówki dotycz¹ce drobnoustroju wywo³uj¹cego biegunkê mo na znaleÿæ okreœlaj¹c rodzaj biegunki, czas inkubacji i objawy towarzysz¹ce. 2. Diagnostyce laboratoryjnej: a. próbki stolca s¹ materia³em do diagnostyki zapalenia o³¹dka i jelit przebiegaj¹cych z wodnist¹ biegunk¹, b. biopsja jelit mo e dostarczyæ wiêcej informacji, jeœli podejrzewa siê biegunkê inwazyjn¹, c. posiewy krwi s¹ wskazane, gdy wystêpuj¹ objawy ogólnoustrojowe, d. test immunoenzymatyczny (EIA) pozwala na identyfikacjê czynników wirusowych lub egzotoksyn. W diagnostyce ró nicowej nale y wzi¹æ pod uwagê nieinfekcyjne lub pozajelitowe przyczyny biegunki. Nale ¹ do nich: zespó³ jelita dra liwego, nieswoiste zapalenie jelita (jeœli biegunka przewleka siê lub nawraca, stwierdza siê leukocyty lub laktoferynê w kale i nie znaleziono przyczyny infekcyjnej), niedokrwienne zapalenie jelita grubego (u chorego > 50 roku ycia lub z chorob¹ obwodowych naczyñ krwionoœnych, nadu ywanie œrodków przeczyszczaj¹cych, czêœciowa niedro noœæ przewodu pokarmowego, ropieñ odbytniczo-esiczy, choroba Whipple a, niedokrwistoœæ z³oœliwa, cukrzyca, zespó³ z³ego wch³aniania, uchy³kowatoœæ jelita cienkiego, sklerodermia, choroba trzewna (celiakia). Wiêkszoœæ chorych mo na leczyæ w warunkach ambulatoryjnych. Wskazaniem do hospitalizacji jest biegunka z odwodnieniem (>10%), ciê ki stan chorego, uporczywe wymioty uniemo liwiaj¹ce nawadnianie doust-

REGULAMIN WSPARCIA FINANSOWEGO CZŁONKÓW. OIPiP BĘDĄCYCH PRZEDSTAWICIELAMI USTAWOWYMI DZIECKA NIEPEŁNOSPRAWNEGO LUB PRZEWLEKLE CHOREGO

REGULAMIN WSPARCIA FINANSOWEGO CZŁONKÓW. OIPiP BĘDĄCYCH PRZEDSTAWICIELAMI USTAWOWYMI DZIECKA NIEPEŁNOSPRAWNEGO LUB PRZEWLEKLE CHOREGO Załącznik nr 1 do Uchwały Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych w Opolu Nr 786/VI/2014 z dnia 29.09.2014 r. REGULAMIN WSPARCIA FINANSOWEGO CZŁONKÓW OIPiP BĘDĄCYCH PRZEDSTAWICIELAMI USTAWOWYMI DZIECKA

Bardziej szczegółowo

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek?

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? 1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego będzie można składać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Puławach. Wnioski będą przyjmowane od dnia

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU. ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU. ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne Załącznik do uchwały Walnego Zebrania Członków z dnia 28 grudnia 2015 roku STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne 1 1. Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 17 grudnia 2015 r. Poz. 11431 UCHWAŁA NR IX/55/15 RADY GMINY CIECHANÓW. z dnia 20 listopada 2015 r.

Warszawa, dnia 17 grudnia 2015 r. Poz. 11431 UCHWAŁA NR IX/55/15 RADY GMINY CIECHANÓW. z dnia 20 listopada 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO Warszawa, dnia 17 grudnia 2015 r. Poz. 11431 UCHWAŁA NR IX/55/15 RADY GMINY CIECHANÓW z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 4851/2014 Prezydenta Miasta Radomia z dnia 18 marca 2014 r.

Zarządzenie Nr 4851/2014 Prezydenta Miasta Radomia z dnia 18 marca 2014 r. Zarządzenie Nr 4851/2014 Prezydenta Miasta Radomia z dnia 18 marca 2014 r. w sprawie: przyjęcia Regulaminu przyznawania, wydawania i użytkowania Karty Rodzina Plus. Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6a i

Bardziej szczegółowo

- o zmianie o Krajowym Rejestrze Sądowym

- o zmianie o Krajowym Rejestrze Sądowym Warszawa, dnia 28 sierpnia, 2012 rok Grupa Posłów na Sejm RP Klubu Poselskiego Ruch Palikota Szanowna Pani Ewa Kopacz Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji

Bardziej szczegółowo

jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych.

jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Praktyczny poradnik Celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. W zakładce "wnioski

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzêdowy. zawodników amatorów osi¹gaj¹cych wysokie wyniki sportowe we wspó³zawodnictwie miêdzynarodowym lub krajowym

Dziennik Urzêdowy. zawodników amatorów osi¹gaj¹cych wysokie wyniki sportowe we wspó³zawodnictwie miêdzynarodowym lub krajowym Województwa Wielkopolskiego Nr 127 13535 2351 UCHWA A Nr XVIII/152/08 RADY POWIATU GOSTYÑSKIEGO z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie: zasad i trybu przyznawania, wstrzymywania i cofania oraz wysokoœci stypendiów

Bardziej szczegółowo

Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego

Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego Nazwa i adres podmiotu realizującego świadczenia rodzinne Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego Część I 1. Dane osoby ubiegającej się: Imię i nazwisko: Numer PESEL*: Numer NIP**: Obywatelstwo:

Bardziej szczegółowo

LEKARZ opis usługi oraz wymagane kwalifikacje

LEKARZ opis usługi oraz wymagane kwalifikacje - 1 - LEKARZ opis usługi oraz wymagane kwalifikacje 1. Zadaniem lekarza - członka powiatowego zespołu jest udział w posiedzeniach składów orzekających Zespołu i wydawanie: -orzeczeń o niepełnosprawności,

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WALNEGO ZEBRANIA STOWARZYSZENIA POLSKA UNIA UBOCZNYCH PRODUKTÓW SPALANIA

REGULAMIN WALNEGO ZEBRANIA STOWARZYSZENIA POLSKA UNIA UBOCZNYCH PRODUKTÓW SPALANIA REGULAMIN WALNEGO ZEBRANIA STOWARZYSZENIA POLSKA UNIA UBOCZNYCH PRODUKTÓW SPALANIA I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Regulamin Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Polska Unia Ubocznych Produktów Spalania

Bardziej szczegółowo

UMOWA NR w sprawie: przyznania środków Krajowego Funduszu Szkoleniowego (KFS)

UMOWA NR w sprawie: przyznania środków Krajowego Funduszu Szkoleniowego (KFS) UMOWA NR w sprawie: przyznania środków Krajowego Funduszu Szkoleniowego (KFS) zawarta w dniu. r. pomiędzy : Powiatowym Urzędem Pracy w Gdyni reprezentowanym przez.., działającą na podstawie upoważnienia

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXX/263/2014 RADY GMINY PRZODKOWO. z dnia 31 marca 2014 r.

UCHWAŁA NR XXX/263/2014 RADY GMINY PRZODKOWO. z dnia 31 marca 2014 r. UCHWAŁA NR XXX/263/2014 RADY GMINY PRZODKOWO z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie w sprawie regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy Przodkowo.

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia..2008 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia..2008 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia..2008 r. PROJEKT w sprawie sposobu prowadzenia dokumentacji obrotu detalicznego produktami leczniczymi weterynaryjnymi i wzoru tej dokumentacji

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania EUROGALICJA Regulamin Rady

Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania EUROGALICJA Regulamin Rady Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania EUROGALICJA Regulamin Rady Rozdział I Postanowienia ogólne 1 1. Rada Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Eurogalicja, zwana dalej Radą, działa na podstawie: Ustawy

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Rawie Mazowieckiej

Powiatowy Urząd Pracy w Rawie Mazowieckiej ...... pieczęć firmowa wnioskodawcy (miejscowość i data) Powiatowy Urząd Pracy w Rawie Mazowieckiej WNIOSEK PRACODAWCY O PRZYZNANIE ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO NA KSZTAŁCENIE USTAWICZNE

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY

POWIATOWY URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Piłsudskiego 33, 33-200 Dąbrowa Tarnowska tel. (0-14 ) 642-31-78 Fax. (0-14) 642-24-78, e-mail: krda@praca.gov.pl Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 5/2015 Powiatowej Rady Rynku Pracy

Bardziej szczegółowo

DECYZJA w sprawie czasowego zaprzestania działalności

DECYZJA w sprawie czasowego zaprzestania działalności WOJEWODA ŁÓDZKI ZK-III.9611.15.2015 Łódź, dnia 17 czerwca 2015 r. DECYZJA w sprawie czasowego zaprzestania działalności Na podstawie art. 34 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej

Bardziej szczegółowo

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu 1 P/08/139 LWR 41022-1/2008 Pan Wrocław, dnia 5 5 września 2008r. Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z

Bardziej szczegółowo

Regulamin przyznawania, wydawania i korzystania z Karty Ustrzycka Karta Dużej Rodziny

Regulamin przyznawania, wydawania i korzystania z Karty Ustrzycka Karta Dużej Rodziny Załącznik do Zarządzenia Nr 138/16 Burmistrza Ustrzyk Dolnych z dnia 9 czerwca 2016 r. Załącznik nr 2 do Zarządzenia Nr 8/16 Burmistrza Ustrzyk Dolnych z dnia 12 stycznia 2016 r. Regulamin przyznawania,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XI/173/15 RADY MIASTA CHORZÓW. z dnia 25 czerwca 2015 r. w sprawie utworzenia Chorzowskiej Rady Seniorów oraz nadania jej Statutu

UCHWAŁA NR XI/173/15 RADY MIASTA CHORZÓW. z dnia 25 czerwca 2015 r. w sprawie utworzenia Chorzowskiej Rady Seniorów oraz nadania jej Statutu UCHWAŁA NR XI/173/15 RADY MIASTA CHORZÓW z dnia 25 czerwca 2015 r. w sprawie utworzenia Chorzowskiej Rady Seniorów oraz nadania jej Statutu Na podstawie art. 5c w związku z art.7 ust.1 pkt 17 ustawy z

Bardziej szczegółowo

STATUT. SAMODZIELNEGO PUBLICZNEGO ZAKŁADU OPIEKI ZDROWOTNEJ GMINNEGO OŚRODKA ZDROWIA W MARKUSZOWIE Rozdział I Postanowienia ogólne

STATUT. SAMODZIELNEGO PUBLICZNEGO ZAKŁADU OPIEKI ZDROWOTNEJ GMINNEGO OŚRODKA ZDROWIA W MARKUSZOWIE Rozdział I Postanowienia ogólne STATUT SAMODZIELNEGO PUBLICZNEGO ZAKŁADU OPIEKI ZDROWOTNEJ GMINNEGO OŚRODKA ZDROWIA W MARKUSZOWIE Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Podstawowym celem powołania Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR VII/98/2015 RADY GMINY WODZIERADY. z dnia 12 sierpnia 2015 r.

UCHWAŁA NR VII/98/2015 RADY GMINY WODZIERADY. z dnia 12 sierpnia 2015 r. UCHWAŁA NR VII/98/2015 RADY GMINY WODZIERADY z dnia 12 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia rodzajów świadczeń przyznawanych w ramach pomocy zdrowotnej dla nauczycieli oraz warunków i sposobu ich przyznawania

Bardziej szczegółowo

TABELA ZGODNOŚCI. W aktualnym stanie prawnym pracodawca, który przez okres 36 miesięcy zatrudni osoby. l. Pornoc na rekompensatę dodatkowych

TABELA ZGODNOŚCI. W aktualnym stanie prawnym pracodawca, który przez okres 36 miesięcy zatrudni osoby. l. Pornoc na rekompensatę dodatkowych -...~.. TABELA ZGODNOŚCI Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz.

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) Dz.U.05.73.645 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z dnia 28 kwietnia 2005 r.) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Art.1. 1. Zarząd Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju, zwanego dalej Stowarzyszeniem, składa się z Prezesa, dwóch Wiceprezesów, Skarbnika, Sekretarza

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 18/2009 WÓJTA GMINY KOŁCZYGŁOWY z dnia 4 maja 2009 r.

ZARZĄDZENIE Nr 18/2009 WÓJTA GMINY KOŁCZYGŁOWY z dnia 4 maja 2009 r. ZARZĄDZENIE Nr 18/2009 WÓJTA GMINY KOŁCZYGŁOWY z dnia 4 maja 2009 r. w sprawie ustalenia Regulaminu Wynagradzania Pracowników w Urzędzie Gminy w Kołczygłowach Na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs. HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.pl Wrocław, dnia 22.06.2015 r. OPINIA przedmiot data Praktyczne

Bardziej szczegółowo

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085 1/6 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:107085-2015:text:pl:html Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085 Przewozy

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu.

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu. Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu Regulamin Zarządu Stowarzyszenia Przyjazna Dolina Raby Art.1. 1. Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach Na podstawie art. 95a ustawy

Bardziej szczegółowo

STATUT SOŁECTWA Grom Gmina Pasym woj. warmińsko - mazurskie

STATUT SOŁECTWA Grom Gmina Pasym woj. warmińsko - mazurskie Załącznik Nr 11 do Uchwały Nr XX/136/2012 Rady Miejskiej w Pasymiu z dnia 25 września 2012 r. STATUT SOŁECTWA Grom Gmina Pasym woj. warmińsko - mazurskie ROZDZIAŁ I NAZWA I OBSZAR SOŁECTWA 1. Samorząd

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 5/2013 WÓJTA GMINY LIPUSZ z dnia 08.01.2013r.

ZARZĄDZENIE NR 5/2013 WÓJTA GMINY LIPUSZ z dnia 08.01.2013r. ZARZĄDZENIE NR 5/2013 WÓJTA GMINY LIPUSZ z dnia 08.01.2013r. w sprawie wprowadzenie w Urzędzie Gminy Lipusz regulaminu wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.

Bardziej szczegółowo

STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA DYREKTORÓW SZPITALI W KRAKOWIE. Rozdział I

STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA DYREKTORÓW SZPITALI W KRAKOWIE. Rozdział I STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA DYREKTORÓW SZPITALI W KRAKOWIE Rozdział I Postanowienia Ogólne. 1. Stowarzyszenie nosi nazwę Polskie Stowarzyszenie Dyrektorów Szpitali w Krakowie w dalszej części określone

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr... Rady Miejskiej Będzina z dnia... 2016 roku

Uchwała Nr... Rady Miejskiej Będzina z dnia... 2016 roku Uchwała Nr... Rady Miejskiej Będzina z dnia... 2016 roku w sprawie określenia trybu powoływania członków oraz organizacji i trybu działania Będzińskiej Rady Działalności Pożytku Publicznego. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASI KU RODZINNEGO ORAZ DODATKÓW DO ZASI KU RODZINNEGO

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASI KU RODZINNEGO ORAZ DODATKÓW DO ZASI KU RODZINNEGO Nazwa podmiotu realizuj¹cego œwiadczenia rodzinne: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASI KU RODZINNEGO ORAZ DODATKÓW DO ZASI KU RODZINNEGO Czêœæ I 1. Dane osoby ubiegaj¹cej siê Imiê i nazwisko PESEL*

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI. z dnia... 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI. z dnia... 2010 r. projekt z dnia 19.05.2010 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia... 2010 r. w sprawie przekazywania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe funkcjonariuszy Służby Więziennej zwolnionych

Bardziej szczegółowo

Regulamin wynagradzania pracowników niepedagogicznych zatrudnionych w Publicznym Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki w Dąbrówce. I. Postanowienia ogóle

Regulamin wynagradzania pracowników niepedagogicznych zatrudnionych w Publicznym Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki w Dąbrówce. I. Postanowienia ogóle Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 6/09/10 z dnia 17 grudnia 2009 r. Dyrektora Publicznego Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki w Dąbrówce Regulamin wynagradzania pracowników niepedagogicznych zatrudnionych

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY RODZICÓW Liceum Ogólnokształcącego Nr XVII im. A. Osieckiej we Wrocławiu

REGULAMIN RADY RODZICÓW Liceum Ogólnokształcącego Nr XVII im. A. Osieckiej we Wrocławiu Uchwała nr 4/10/2010 z dnia 06.10.2010 r. REGULAMIN RADY RODZICÓW Liceum Ogólnokształcącego Nr XVII im. A. Osieckiej we Wrocławiu Podstawa prawna: - art. 53.1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie

Bardziej szczegółowo

Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej

Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej biblioteczka zamówień publicznych Agata Hryc-Ląd Małgorzata Skóra Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej Nowe progi w zamówieniach publicznych 2014 Agata Hryc-Ląd Małgorzata

Bardziej szczegółowo

PL-LS.054.24.2015 Pani Małgorzata Kidawa Błońska Marszałek Sejmu RP

PL-LS.054.24.2015 Pani Małgorzata Kidawa Błońska Marszałek Sejmu RP Warszawa, dnia 04 września 2015 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW PL-LS.054.24.2015 Pani Małgorzata Kidawa Błońska Marszałek Sejmu RP W związku z interpelacją nr 34158 posła Jana Warzechy i posła

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity)

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Dz.U.98.21.94 1998.09.01 zm. Dz.U.98.113.717 art. 5 1999.01.01 zm. Dz.U.98.106.668 art. 31 2000.01.01 zm. Dz.U.99.99.1152 art. 1 2000.04.06 zm. Dz.U.00.19.239 art. 2 2001.01.01 zm. Dz.U.00.43.489 art.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KOSZTÓW PIŁKARSKIEGO SĄDU POLUBOWNEGO

REGULAMIN KOSZTÓW PIŁKARSKIEGO SĄDU POLUBOWNEGO REGULAMIN KOSZTÓW PIŁKARSKIEGO SĄDU POLUBOWNEGO Na podstawie 17 ust. 4 Regulaminu Piłkarskiego Sądu Polubownego Polskiego Związku Piłki Nożnej, postanawia się co następuje: I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Niniejszy

Bardziej szczegółowo

USTAWA Z DNIA 28 LISTOPADA 2003 R. O ŚWIADCZENIACH RODZINNYCH

USTAWA Z DNIA 28 LISTOPADA 2003 R. O ŚWIADCZENIACH RODZINNYCH USTAWA Z DNIA 28 LISTOPADA 2003 R. O ŚWIADCZENIACH RODZINNYCH Rodzaj świadczenia Zasiłek rodzinny PRZEPISY OBOWIĄZUJĄCE DZISIAJ zasiłek przysługuje po spełnieniu kryterium dochodowego - rodzicom, opiekunowi

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr Or/9/Z/05

ZARZĄDZENIE Nr Or/9/Z/05 ZARZĄDZENIE Nr Or/9/Z/05 Burmistrza Gminy i Miasta Lwówek Śląski z dnia 6 kwietnia 2005r. w sprawie udzielenia dnia wolnego od pracy Działając na podstawie art. 33 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.

Bardziej szczegółowo

Wójt Gminy Bobrowniki ul. Nieszawska 10 87-617 Bobrowniki WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011

Wójt Gminy Bobrowniki ul. Nieszawska 10 87-617 Bobrowniki WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 Nr wniosku.../... Bobrowniki, dnia... Wójt Gminy Bobrowniki ul. Nieszawska 10 87-617 Bobrowniki WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 1. Dane osobowe WNIOSKODAWCY Nazwisko

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY RODZICÓW

REGULAMIN RADY RODZICÓW REGULAMIN RADY RODZICÓW PRZY ZESPOLE SZKÓŁ NR 7 W GDYNI Art.1 Postanowienia ogólne Rada Rodziców, zwana dalej Radą, działa na podstawie ustawy o systemie oświaty, statutu szkoły i niniejszego regulaminu.

Bardziej szczegółowo

Katowice, dnia 29 wrzeœnia 2006 r. Nr 15 ZARZ DZENIE PREZESA WY SZEGO URZÊDU GÓRNICZEGO

Katowice, dnia 29 wrzeœnia 2006 r. Nr 15 ZARZ DZENIE PREZESA WY SZEGO URZÊDU GÓRNICZEGO DZIENNIK URZÊDOWY WY SZEGO URZÊDU GÓRNICZEGO Katowice, dnia 29 wrzeœnia 2006 r. Nr 15 TREŒÆ: Poz.: ZARZ DZENIE PREZESA WY SZEGO URZÊDU GÓRNICZEGO 81 nr 6 z dnia 29 sierpnia 2006 r. zmieniaj¹ce zarz¹dzenie

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE ZASADY PRZYZNAWANIA REFUNDACJI CZĘŚCI KOSZTÓW PONIESIONYCH NA WYNAGRODZENIA, NAGRODY ORAZ SKŁADKI NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE SKIEROWANYCH BEZROBOTNYCH DO 30 ROKU ŻYCIA PRZEZ POWIATOWY URZĄD PRACY W JAWORZE

Bardziej szczegółowo

STATUT FUNDACJI CHCEMY POMAGAĆ Postanowienia ogólne

STATUT FUNDACJI CHCEMY POMAGAĆ Postanowienia ogólne STATUT FUNDACJI CHCEMY POMAGAĆ Postanowienia ogólne 1 1. Fundacja pod nazwą Chcemy Pomagać, zwana dalej Fundacją, ustanowiona przez: Piotra Sołtysa zwanego dalej fundatorem, aktem notarialnym sporządzonym

Bardziej szczegółowo

Statut Stowarzyszenia MAXIMUS Stowarzyszenie Osób Chorych na Otyłość

Statut Stowarzyszenia MAXIMUS Stowarzyszenie Osób Chorych na Otyłość Statut Stowarzyszenia MAXIMUS Stowarzyszenie Osób Chorych na Otyłość Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Stowarzyszenie nosi nazwę MAXIMUS Stowarzyszenie Osób Chorych na Otyłość, w dalszych postanowieniach

Bardziej szczegółowo

POLSKA IZBA TURYSTYKI POLISH CHAMBER OF TOURISM

POLSKA IZBA TURYSTYKI POLISH CHAMBER OF TOURISM Załącznik nr 1 do Uchwały Prezydium Polskiej Izby Turystyki nr 3/2015/P/E Regulamin powoływania i pracy Egzaminatorów biorących udział w certyfikacji kandydatów na pilotów wycieczek I. Postanowienia ogólne

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Projektowana nowelizacja Kodeksu pracy ma dwa cele. Po pierwsze, zmianę w przepisach Kodeksu pracy, zmierzającą do zapewnienia pracownikom ojcom adopcyjnym dziecka możliwości skorzystania

Bardziej szczegółowo

1) w 1 pkt 4 otrzymuje brzmienie:

1) w 1 pkt 4 otrzymuje brzmienie: Źródło: http://bip.mswia.gov.pl/bip/projekty-aktow-prawnyc/2005/481,projekt-rozporzadzenia-ministra-spraw-wewnetrznych-i -Administracji-z-dnia-2005-r.html Wygenerowano: Czwartek, 28 stycznia 2016, 20:27

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe nr 3

Zapytanie ofertowe nr 3 I. ZAMAWIAJĄCY STUDIUM JĘZYKÓW OBCYCH M. WAWRZONEK I SPÓŁKA s.c. ul. Kopernika 2 90-509 Łódź NIP: 727-104-57-16, REGON: 470944478 Zapytanie ofertowe nr 3 II. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Przedmiotem zamówienia

Bardziej szczegółowo

warsztató OMNM ar n medk oafał ptaszewskii mgr goanna tieczorekjmowiertowskai mgr Agnieszka jarkiewicz

warsztató OMNM ar n medk oafał ptaszewskii mgr goanna tieczorekjmowiertowskai mgr Agnieszka jarkiewicz warsztató OMNM ar n medk oafał ptaszewskii mgr goanna tieczorekjmowiertowskai mgr Agnieszka jarkiewicz } Pacjent w badaniu klinicznym a NFZ } Kalkulacja kosztów } Współpraca z zespołem badawczym jak tworzyć

Bardziej szczegółowo

Wprowadzam : REGULAMIN REKRUTACJI DZIECI DO PRZEDSZKOLA NR 14

Wprowadzam : REGULAMIN REKRUTACJI DZIECI DO PRZEDSZKOLA NR 14 ZARZĄDZENIE Nr 2/2016 z dnia 16 lutego 2016r DYREKTORA PRZEDSZKOLA Nr 14 W K O N I N I E W sprawie wprowadzenia REGULAMINU REKRUTACJI DZIECI DO PRZEDSZKOLA NR 14 IM KRASNALA HAŁABAŁY W KONINIE Podstawa

Bardziej szczegółowo

Opole, dnia 30 marca 2015 r. Poz. 746 UCHWAŁA NR VIII/36/15 RADY GMINY STRZELECZKI. z dnia 26 marca 2015 r.

Opole, dnia 30 marca 2015 r. Poz. 746 UCHWAŁA NR VIII/36/15 RADY GMINY STRZELECZKI. z dnia 26 marca 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA OPOLSKIEGO Opole, dnia 30 marca 2015 r. Poz. 746 UCHWAŁA NR VIII/36/15 RADY GMINY STRZELECZKI z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie ustalenia regulaminu przyznawania uczniom stypendium

Bardziej szczegółowo

KLAUZULE ARBITRAŻOWE

KLAUZULE ARBITRAŻOWE KLAUZULE ARBITRAŻOWE KLAUZULE arbitrażowe ICC Zalecane jest, aby strony chcące w swych kontraktach zawrzeć odniesienie do arbitrażu ICC, skorzystały ze standardowych klauzul, wskazanych poniżej. Standardowa

Bardziej szczegółowo

FORUM ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH

FORUM ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH L.Dz.FZZ/VI/912/04/01/13 Bydgoszcz, 4 stycznia 2013 r. Szanowny Pan WŁADYSŁAW KOSINIAK - KAMYSZ MINISTER PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Uwagi Forum Związków Zawodowych do projektu ustawy z dnia 14 grudnia

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA nr XLVI/262/14 RADY MIEJSKIEJ GMINY LUBOMIERZ z dnia 25 czerwca 2014 roku

UCHWAŁA nr XLVI/262/14 RADY MIEJSKIEJ GMINY LUBOMIERZ z dnia 25 czerwca 2014 roku UCHWAŁA nr XLVI/262/14 RADY MIEJSKIEJ GMINY LUBOMIERZ z dnia 25 czerwca 2014 roku w sprawie ulg w podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców na terenie Gminy Lubomierz Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt

Bardziej szczegółowo

P R O C E D U R Y - ZASADY

P R O C E D U R Y - ZASADY ZASADY REKRUTACJI DO PUBLICZNYCH PRZEDSZKOLI, ODDZIAŁÓW PRZEDSZKOLNYCH PRZY SZKOŁACH PODSTAWOWYCH DLA KTÓRYCH ORGANEM PROWADZĄCYM JEST MIASTO I GMINA POŁANIEC NA ROK SZKOLNY 2016/2017 P R O C E D U R Y

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1999 Nr 47 poz. 480 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ

Dz.U. 1999 Nr 47 poz. 480 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ Kancelaria Sejmu s. 1/1 Dz.U. 1999 Nr 47 poz. 480 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ z dnia 11 maja 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad powoływania i finansowania oraz trybu działania

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.zsb.iq.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.zsb.iq.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.zsb.iq.pl Braniewo: Pełnienie funkcji Koordynatora Projektu Priorytet: IX Rozwój wykształcenia

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXXVI/387/09 Rady Miejskiej w Stargardzie Szczecińskim z dnia 24 listopada 2009r.

Uchwała Nr XXXVI/387/09 Rady Miejskiej w Stargardzie Szczecińskim z dnia 24 listopada 2009r. Uchwała Nr XXXVI/387/09 Rady Miejskiej w Stargardzie Szczecińskim z dnia 24 listopada 2009r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek niepublicznych oraz trybu i

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 21 /2015 Walnego Zebrania Członków z dnia 11.12.2015 w sprawie przyjęcia Regulaminu Pracy Zarządu.

Uchwała nr 21 /2015 Walnego Zebrania Członków z dnia 11.12.2015 w sprawie przyjęcia Regulaminu Pracy Zarządu. Uchwała nr 21 /2015 Walnego Zebrania Członków z dnia 11.12.2015 w sprawie przyjęcia Regulaminu Pracy Zarządu. Na podstawie 18 ust. 4.15 Statutu Stowarzyszenia, uchwala się co następuje. Przyjmuje się Regulamin

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR VIII/43/2015 r. RADY MIASTA SULEJÓWEK z dnia 26 marca 2015 r.

UCHWAŁA NR VIII/43/2015 r. RADY MIASTA SULEJÓWEK z dnia 26 marca 2015 r. UCHWAŁA NR VIII/43/2015 r. RADY MIASTA SULEJÓWEK z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie określenia regulaminu otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego z zakresu wychowania przedszkolnego oraz

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 388/2012 RADY MIEJSKIEJ W RADOMIU. z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie ustanowienia stypendiów artystycznych dla uczniów radomskich szkół

UCHWAŁA NR 388/2012 RADY MIEJSKIEJ W RADOMIU. z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie ustanowienia stypendiów artystycznych dla uczniów radomskich szkół UCHWAŁA NR 388/2012 RADY MIEJSKIEJ W RADOMIU z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie ustanowienia stypendiów artystycznych dla uczniów radomskich szkół Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt.14a ustawy z dnia 8

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XIX/170/2012 RADY MIEJSKIEJ w KOZIENICACH z dnia 29 marca 2012 r.

UCHWAŁA Nr XIX/170/2012 RADY MIEJSKIEJ w KOZIENICACH z dnia 29 marca 2012 r. UCHWAŁA Nr XIX/170/2012 RADY MIEJSKIEJ w KOZIENICACH z dnia 29 marca 2012 r. w sprawie zasad udzielania stypendiów o charakterze motywującym ze środków Gminy Kozienice. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 1055/2014 PREZYDENTA MIASTA MIELCA. z dnia 14 lutego 2014 r.

ZARZĄDZENIE NR 1055/2014 PREZYDENTA MIASTA MIELCA. z dnia 14 lutego 2014 r. ZARZĄDZENIE NR 1055/2014 PREZYDENTA MIASTA MIELCA w sprawie ogłoszenia przetargu ustnego nieograniczonego na wynajem na czas nieoznaczony lokalu użytkowego mieszczącego się w budynku przy ul. Biernackiego

Bardziej szczegółowo

Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska

Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska Załącznik nr 1 do Lokalnej Strategii Rozwoju na lata 2008-2015 Regulamin Obrad Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Ziemia Bielska Przepisy ogólne 1 1. Walne Zebranie Członków

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU DLA OPIEKUNA

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU DLA OPIEKUNA Nazwa organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie zasiłku dla opiekuna: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU DLA OPIEKUNA przysługującego na podstawie z ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE. z dnia... 2016 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE. z dnia... 2016 r. Projekt UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE z dnia... 2016 r. w sprawie określenia zasad przyznawania, wysokości i otrzymywania diet oraz zwrotu kosztów podróży przysługujących Radnym Rady Miasta Kielce Na

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO. Szczecin, dnia 26 marca 2012 r. Poz. 722 UCHWAŁA NR XII/96/2012 RADY POWIATU W WAŁCZU

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO. Szczecin, dnia 26 marca 2012 r. Poz. 722 UCHWAŁA NR XII/96/2012 RADY POWIATU W WAŁCZU DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO Szczecin, dnia 26 marca 2012 r. UCHWAŁA NR XII/96/2012 RADY POWIATU W WAŁCZU z dnia 24 lutego 2012 r. określenia rodzajów świadczeń przyznawanych w ramach

Bardziej szczegółowo

Licencję Lekarską PZPN mogą uzyskać osoby spełniające następujące wymagania:

Licencję Lekarską PZPN mogą uzyskać osoby spełniające następujące wymagania: Uchwała nr III/46 z dnia 19 marca 2014 roku Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej w sprawie zasad przyznawania licencji dla lekarzy pracujących w klubach Ekstraklasy, I i II ligi oraz reprezentacjach

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu na najlepszego studenta i na najlepsze koło naukowe Województwa Pomorskiego o nagrodę Czerwonej Róży 2016

Regulamin Konkursu na najlepszego studenta i na najlepsze koło naukowe Województwa Pomorskiego o nagrodę Czerwonej Róży 2016 Regulamin Konkursu na najlepszego studenta i na najlepsze koło naukowe Województwa Pomorskiego o nagrodę Czerwonej Róży 2016 1 Postanowienia ogólne 1. Organizatorem konkursu jest Stowarzyszenie Czerwonej

Bardziej szczegółowo

Statut Stowarzyszenia SPIN

Statut Stowarzyszenia SPIN Statut Stowarzyszenia SPIN Rozdział I. Postanowienia ogólne 1 1. Stowarzyszenie nosi nazwę SPIN w dalszej części Statutu zwane Stowarzyszeniem. 2. Stowarzyszenie działa na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia

Bardziej szczegółowo

. Wiceprzewodniczący

. Wiceprzewodniczący Uchwała Nr 542/LVI/2014 Rady Miasta Ostrołęki z dnia 30 stycznia 2014 r. w sprawie przyjęcia Wieloletniego Programu Osłonowego w zakresie pomocy społecznej Pomoc w zakresie dożywiania w mieście Ostrołęka

Bardziej szczegółowo

W N I O S E K PM/01/01/W

W N I O S E K PM/01/01/W PM/01/01/W Urzędowa pieczęć wpływu: W N I O S E K 1) o przydział lokalu z mieszkaniowego zasobu Gminy Piaseczno * 2) o zamianę lokalu * * niepotrzebne skreślić Imię i nazwisko wnioskodawcy.. Adres zamieszkania.

Bardziej szczegółowo

W LI RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, J 1j listopada 2014 roku Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak

W LI RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, J 1j listopada 2014 roku Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak zgodnie pozostawać placówka W LI RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, J 1j listopada 2014 roku Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak ZEW/500/33/20 14/JK Pani Joanna Kluzik-Rostkowska Minister Edukacji Narodowej

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIA DODATKOWE DO OGÓLNYCH WARUNKÓW GRUPOWEGO UBEZPIECZENIA NA ŻYCIE KREDYTOBIORCÓW Kod warunków: KBGP30 Kod zmiany: DPM0004 Wprowadza się następujące zmiany w ogólnych warunkach grupowego ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KOMISJI SEDZIOWSKIEJ PODOKRĘGU PIŁKI NOŻNEJ W

REGULAMIN KOMISJI SEDZIOWSKIEJ PODOKRĘGU PIŁKI NOŻNEJ W REGULAMIN KOMISJI SEDZIOWSKIEJ PODOKRĘGU PIŁKI NOŻNEJ W ŻABNIE 1 Kolegium Sędziów Podokręgu Piłki Nożnej w Żabnie (zwane dalej KS PPN) jest społecznym organem sędziów piłki nożnej i działa zgodnie z niniejszym

Bardziej szczegółowo

Regulamin Walnego Zebrania Członków Polskiego Towarzystwa Medycyny Sportowej

Regulamin Walnego Zebrania Członków Polskiego Towarzystwa Medycyny Sportowej Regulamin Walnego Zebrania Członków Polskiego Towarzystwa Medycyny Sportowej Podstawę prawną Regulaminu Walnego Zebrania Członków Polskiego Towarzystwa Medycyny Sportowej zwanego dalej Walnym Zebraniem

Bardziej szczegółowo

NOWELIZACJA USTAWY PRAWO O STOWARZYSZENIACH

NOWELIZACJA USTAWY PRAWO O STOWARZYSZENIACH NOWELIZACJA USTAWY PRAWO O STOWARZYSZENIACH Stowarzyszenie opiera swoją działalność na pracy społecznej swoich członków. Do prowadzenia swych spraw stowarzyszenie może zatrudniać pracowników, w tym swoich

Bardziej szczegółowo

- 70% wg starych zasad i 30% wg nowych zasad dla osób, które. - 55% wg starych zasad i 45% wg nowych zasad dla osób, które

- 70% wg starych zasad i 30% wg nowych zasad dla osób, które. - 55% wg starych zasad i 45% wg nowych zasad dla osób, które Oddział Powiatowy ZNP w Gostyninie Uprawnienia emerytalne nauczycieli po 1 stycznia 2013r. W związku napływającymi pytaniami od nauczycieli do Oddziału Powiatowego ZNP w Gostyninie w sprawie uprawnień

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE I WYPŁATĘ ZASIŁKU DLA OPIEKUNA

WNIOSEK O USTALENIE I WYPŁATĘ ZASIŁKU DLA OPIEKUNA Nazwa organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych: Adres: Część I Dane osoby ubiegającej się Imię Numer PESEL *) Obywatelstwo WNIOSEK O USTALENIE I WYPŁATĘ ZASIŁKU DLA OPIEKUNA

Bardziej szczegółowo

Regulamin Pracy Komisji Rekrutacyjnej w Publicznym Przedszkolu Nr 5 w Kozienicach

Regulamin Pracy Komisji Rekrutacyjnej w Publicznym Przedszkolu Nr 5 w Kozienicach Regulamin Pracy Komisji Rekrutacyjnej w Publicznym Przedszkolu Nr 5 w Kozienicach Podstawa prawna: Ustawa z dnia 7 września 1991 o systemie oświaty (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 2156 ze zm.),

Bardziej szczegółowo

W nawiązaniu do korespondencji z lat ubiegłych, dotyczącej stworzenia szerszych

W nawiązaniu do korespondencji z lat ubiegłych, dotyczącej stworzenia szerszych W nawiązaniu do korespondencji z lat ubiegłych, dotyczącej stworzenia szerszych mechanizmów korzystania z mediacji, mając na uwadze treść projektu ustawy o mediatorach i zasadach prowadzenia mediacji w

Bardziej szczegółowo

Wrocław, dnia 14 grudnia 2015 r. Poz. 5734 UCHWAŁA NR XVI/96/15 RADY MIEJSKIEJ W BOGUSZOWIE-GORCACH. z dnia 30 listopada 2015 r.

Wrocław, dnia 14 grudnia 2015 r. Poz. 5734 UCHWAŁA NR XVI/96/15 RADY MIEJSKIEJ W BOGUSZOWIE-GORCACH. z dnia 30 listopada 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Wrocław, dnia 14 grudnia 2015 r. Poz. 5734 UCHWAŁA NR XVI/96/15 RADY MIEJSKIEJ W BOGUSZOWIE-GORCACH z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania

Bardziej szczegółowo

Nazwisko. Ulica Numer domu Numer mieszkania.... (imię i nazwisko) Data urodzenia:... numer PESEL... Kod pocztowy: Ulica. Numer domu. Telefon...

Nazwisko. Ulica Numer domu Numer mieszkania.... (imię i nazwisko) Data urodzenia:... numer PESEL... Kod pocztowy: Ulica. Numer domu. Telefon... Nazwa organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych: Adres: Część I Dane osoby ubiegającej się WNIOSEK O USTALENIE i WYPŁATĘ ZASIŁKU DLA OPIEKUNA Imię Nazwisko Numer PESEL

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY DO UDZIAŁU W PROJEKCIE AKADEMIA LIDERA HANDLU. I. Informacje Podstawowe:

FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY DO UDZIAŁU W PROJEKCIE AKADEMIA LIDERA HANDLU. I. Informacje Podstawowe: Załącznik nr 1 FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY DO UDZIAŁU W PROJEKCIE AKADEMIA LIDERA HANDLU Nazwa przedsiębiorstwa (pełna nazwa przedsiębiorstwa zgodna z dokumentem rejestrowym) Forma organizacyjna.. Imię i nazwisko

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZARZĄDU Stowarzyszenia Dolina Karpia

REGULAMIN ZARZĄDU Stowarzyszenia Dolina Karpia REGULAMIN ZARZĄDU Stowarzyszenia Dolina Karpia l. 1. Zarząd Stowarzyszenia jest organem wykonawczo zarządzającym Stowarzyszenia i działa na podstawie statutu, uchwał Walnego Zebrania Członków oraz niniejszego

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR LXII/668/2014 RADY MIEJSKIEJ GÓRY KALWARII. z dnia 30 września 2014 r.

UCHWAŁA NR LXII/668/2014 RADY MIEJSKIEJ GÓRY KALWARII. z dnia 30 września 2014 r. UCHWAŁA NR LXII/668/2014 RADY MIEJSKIEJ GÓRY KALWARII z dnia 30 września 2014 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, dla przedszkoli

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 19 /2009 Marszałka Województwa Świętokrzyskiego z dnia 20 kwietnia 2009 r.

Zarządzenie Nr 19 /2009 Marszałka Województwa Świętokrzyskiego z dnia 20 kwietnia 2009 r. Zarządzenie Nr 19 /2009 Marszałka Województwa Świętokrzyskiego z dnia 20 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowego sposobu przeprowadzania służby przygotowawczej i organizowania egzaminu kończącego tę służbę

Bardziej szczegółowo

II.2) CZAS TRWANIA ZAMÓWIENIA LUB TERMIN WYKONANIA: Okres w miesiącach: 7.

II.2) CZAS TRWANIA ZAMÓWIENIA LUB TERMIN WYKONANIA: Okres w miesiącach: 7. Warszawa: Organizacja cyklu wyjazdów informacyjnych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego (RPO WM) w roku 2010 Numer ogłoszenia: 34595-2010; data zamieszczenia: 19.02.2010

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów 1 Organizatorzy Konkursu 1. Organizatorem Konkursu Start up Award (Konkurs) jest Fundacja Instytut Studiów Wschodnich

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO JEDNORAZOWEJ ZAPOMOGI Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO JEDNORAZOWEJ ZAPOMOGI Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA Nazwa organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO JEDNORAZOWEJ ZAPOMOGI Z TYTUŁU URODZENIA SIĘ DZIECKA Część I 1. Dane osoby ubiegającej

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ ÓSMY. Uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem

DZIAŁ ÓSMY. Uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem DZIAŁ ÓSMY Uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem Art. 176. Nie wolno zatrudniać kobiet przy pracach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia,

Bardziej szczegółowo

Szanowni Rodzice. Niniejsze zasady nie obejmują przedszkoli i szkół podstawowych prowadzonych przez inne podmioty niż Gmina Olsztyn.

Szanowni Rodzice. Niniejsze zasady nie obejmują przedszkoli i szkół podstawowych prowadzonych przez inne podmioty niż Gmina Olsztyn. Szanowni Rodzice Zasady przyjmowania dzieci do przedszkoli i oddziałów przedszkolnych zorganizowanych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Gminę Olsztyn na rok szkolny 2016/2017 zostały przygotowane

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE o zwołaniu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki. Wawel S.A. z siedzibą w Krakowie

OGŁOSZENIE o zwołaniu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki. Wawel S.A. z siedzibą w Krakowie OGŁOSZENIE o zwołaniu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki Wawel S.A. z siedzibą w Krakowie Zarząd Wawel Spółki Akcyjnej z siedzibą w Krakowie, przy ul. Władysława Warneńczyka 14, wpisanej do Rejestru

Bardziej szczegółowo