ANALIZA MŚP SUBREGIONU ZAGŁĘBIA DĄBROWSKIEGO W KONTEKŚCIE RYNKU PRACY RAPORT Z BADAŃ METODĄ DESK-RESEARCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ANALIZA MŚP SUBREGIONU ZAGŁĘBIA DĄBROWSKIEGO W KONTEKŚCIE RYNKU PRACY RAPORT Z BADAŃ METODĄ DESK-RESEARCH"

Transkrypt

1 ANALIZA MŚP SUBREGIONU ZAGŁĘBIA DĄBROWSKIEGO W KONTEKŚCIE RYNKU PRACY RAPORT Z BADAŃ METODĄ DESK-RESEARCH Magdalena Faracik-Nowak 1

2 SPIS TREŚCI BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. WSTĘP 3 1. CHARAKTERYSTYKA OBSZARU ZAGŁĘBIA DĄBROWSKIEGO 4 Gospodarka zagłębiowska w świetle przeobrażeń ustrojowych. 4 Przekształcenia własnościowe. 6 Obecna sytuacja ekonomiczno-gospodarcza w Zagłębiu Dąbrowskim 8 2. AKTYWNOŚĆ ZAWODOWA LUDNOŚCI W ZAGŁĘBIU DĄBROWSKIM 24 Analiza rynku pracy 24 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA LUDNOŚCI W PODREGIONIE SOSNOWIECKIM PODMIOTY GOSPODARCZE W PODREGIONIE SOSNOWIECKIM DZIAŁALNOŚĆ KATOWICKIEJ SPECJALNEJ STREFY EKONOMICZNEJ DZIAŁALNOŚĆ OŚWIATOWA I EDUKACYJNA W ZAGŁĘBIU DĄBROWSKIM STRATEGIE ROZWOJU MIAST W ZAGŁĘBIU DĄBROWSKIM WNIOSKI SPIS TABEL SPIS RYSUNKÓW SPIS WYKRESÓW BIBLIOGRAFIA 54 2

3 WSTĘP Poniższa analiza desk-research stanowi pierwszy etap projektu badawczego pod nazwą Badania i analizy kierunków zmian sektora MŚP subregionu Zagłębia Dąbrowskiego w kontekście rynku pracy, realizowanego w ramach Działania 8.1. Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie, Poddziałania Wsparcie procesów adaptacyjnych i modernizacyjnych w regionie. Celem analizy jest weryfikacja jakościowa i ilościowa problemów związanych z rozwojem MŚP i systemem kształcenia w podregionie sosnowieckim. Analiza została przygotowana w oparciu o o dostępne materiały źródłowe, dane statystyczne, badania regionalne i krajowe MŚP, dane z Urzędów Miast, Gmin i Starostw Powiatowych. Dokument podzielono na kilka części. Pierwszy traktuje problemy Zagłębia z restrukturyzacyjnych, a z jej skutkami boryka się do dziś. Unaocznia zmiany w modelu gospodarki prowadzonej pod koniec lat osiemdziesiątych, w dziewięćdziesiątych oraz po wejściu do Unii Europejskiej. W tej części również jest zawarty zarys obecnej sytuacji gospodarczej miast w obrębie Zagłębia Dąbrowskiego, tj. Sosnowca, Dąbrowy Górniczej, Będzina, Zawiercia oraz Jaworzna. Druga część zawiera szczegółowe dane statystyczne związane z aktywnością zawodową ludności oraz podmiotów gospodarczych w ramach województwa i podregionu sosnowieckiego. Ze względu na brak wydzielonych danych dla Zagłębia Dąbrowskiego, większość dotyczy w ogólnym ujęciu Górnego Śląska. Poddano szczegółowemu opisowi ilość oraz rodzaje podmiotów gospodarczych w subregionie oraz w skali całego województwa. Kolejny rozdział dotyczy Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, a szczególnie podstrefy sosnowiecko-dąbrowskiej, która stanowi jeden z podstawowych filarów rozwoju gospodarczego i technologicznego regionu. Działalności oświatowej i edukacyjnej poświęcono wąską część, głownie ze względu na brak formalnych danych, opierając się na dwu inicjatywach badawczych z regionu. Ostatnią część stanowią opisy strategii oraz celów strategicznych miast zagłębiowskich. Prezentowana struktura raportu pozwala na zapoznanie się z tematyką zarówno obecną jak i przeszłą, dzięki czemu łatwiej zrozumieć specyfikę subregionu Zagłębia Dąbrowskiego. 3

4 1. Charakterystyka obszaru Zagłębia Dąbrowskiego Gospodarka zagłębiowska w świetle przeobrażeń ustrojowych. Zagłębie Dąbrowskie jest wzorcowym regionem, który od lat boryka się ze skutkami restrukturyzacji, przeprowadzonej w latach dziewięćdziesiątych. Subregion obejmuje wschodnią część Górnośląskiego Zagłębia Węglowego, które wówczas stanowiło podstawę rozwoju gospodarczego aglomeracji. Zagłębie Dąbrowskie w odróżnieniu od Śląska rozwijało się w zupełnie odmiennym klimacie społeczno-politycznym. To była swego rodzaju enklawa na południu Polski. Na tę sytuację duży wpływ miały wydarzenia historyczne, warunkowane przez Imperium Rosyjskie. Pomimo wielu inwestycji, takich jak: Huta Katowice, Koksownia Przyjaźń, Elektrownia Łagisza, Mikrohuta czy Fabryka Silników Małej Mocy, pozycja gospodarcza Zagłębia utrzymała się po II Wojnie Światowej na poziomie niższym. Zmiany ustrojowe, które dokonały się po 1989 roku w pewnym momencie zwiększyły jeszcze dysproporcję pomiędzy subregionem Zagłębia a Górnym Śląskiem. Głównym czynnikiem stymulującym zmiany stanowiły procesy restukturyzacyjne i przekształceń własnościowych. Efektem tych działań były częste likwidacje kopalń węgla kamiennego, a co za tym idzie 70-procentowa redukcja miejsc pracy w tych zakładach. Stosunek przedsiębiorstw państwowych do prywatnych odwrócił się, a w miejsce zamkniętych zakładów produkcyjnych zaczęły zajmować przedsiębiorstwa prywatne, oferujące różnego rodzaju usługi. Przez cały jednak czas bezrobocie było wyższe niż podregionie katowickim. 1 W 1989 roku obszar Zagłębia wynosił 922 km 2, co stanowiło niemalże 15% ogólnej powierzchni województwa. Gęstość zaludnienia w Zagłębiu była natomiast wyższa od średniej dla województwa (658 osób w ZD, 597 osób średnia woj.). Tak wysokie wskaźniki statystyczne nie korelowały się z liczbą osób aktywnych zawodów czy liczbą zatrudnionych na jednostkę powierzchni. W tych przypadkach dane były zawsze niższe, od średniej 1 M.Tkocz, Przemiany gospodarcze Zagłębia Dąbrowskiego w okresie transformacji ustrojowej: w Zagłębie Dąbrowskie. W poszukiwaniu tożsamości regionalnej, pod redakcją M. Barańskiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2001, s

5 wojewódzkiej. Ilość miejsc pracy oferowana przez poszczególne miasta i gminy wiejskie Zagłębia była zróżnicowana i zależna głównie od wielkości miasta czy gminy. Podstawowym działem gospodarki był przemysł, w którym pracowało 60,7% wszystkich pracujących w Zagłębiu. Istotnym, w kwestii rozwoju gospodarczego ośrodkiem była Poręba, w której pod koniec lat osiemdziesiątych aż 84,1% zatrudnionych było czynnych zawodowo w przemyśle. Z kolei w samym Sosnowcu, udział zatrudnionych w przemyśle był najniższy. Mówiąc o przemyśle należy rozpatrywać tutaj głównie górnictwo węgla kamiennego, hutnictwo żelaza, energetykę. To gałęzi przemysłu ciężkiego, które miały ogromne znaczenie na rozwoju Zagłębia Dąbrowskiego. Jest to tym bardziej istotne, że przedstawione w ramach koncepcji Polska 2000 plus strategie rozwoju regionu zakładał, że restrukturyzacja będzie procesem długofalowym, który będzie dział się etapowo przez najbliższe dwadzieścia lat. Wówczas region powoli dostosowałby się do panującej sytuacji gospodarczej i struktura zatrudnienia oraz przekwalifikowania byłaby płynna. Na szczególną uwagę zasługuje sektor usługowy, który rozwinął się w końcu lat osiemdziesiątych w Łazach. Tam spośród 2,65 tys. pracujących w mieście, aż 1,7 tys. osób było czynnych zawodów w transporcie kolejowym. To był swego rodzaju fenomen w regionie, na którego rozwój znaczący wpływ miała lokalizacja w mieście stacji rozrządowej PKP. Poziom procentowy sektora usług w pozostałych miastach wahał się w granicach 15-35% ogółu gospodarki. Miasta Zagłębia Dąbrowskiego u schyłku Polski Ludowej cechowały się niskim stopniem serwicyzacji gospodarki. To ściśle związane było z okresem przejściowym i zmianą modelu gospodarki z przemysłowej na usługową. Prócz tego newralgiczną dziś kwestię stanowiła degradacja środowiska, związana z eksploatacją terenów przemysłowych. Zagłębie Dąbrowskie znajdowało się na granicach dwóch obszarów ekologicznego zagrożenia: górnośląskiego i myszkowsko-zawierciańskiego. Na tych obszarach wielokrotnie następowało przekroczenie dopuszczalnych norm zanieczyszczeń poszczególnych zasobów środowiska. Restrukturyzacja przemysłu doprowadziła do likwidacji kopalń: Saturn, Paryż, Sosnowiec, Porąbka-Klimontów, Grodziec i Jowisz. Na bazie ostatniej otworzono Zakład Górniczy Wojkowice, który działał jedynie do 2000 roku. Nieco mniejszy spadek bezrobocia nastąpił w hutnictwie żelaza. W Hucie Buczek zmniejszono liczbę pracujących osób o ponad 5

6 połowę w ciągu ośmiu lat, ale wzrósł udział pracowników z wyższym wykształceniem. Pomimo szeregu procesów modernizacyjnych oraz technologicznych rynek usług nie był w stanie wchłonąć tak potężnej liczby bezrobotnych, jaką pozostawiło spustoszenie restrukturyzacji. Rozwój tego sektora w subregionie uważa się za zgodny ze światowymi tendencjami. W krajach rozwiniętych gospodarczo usługi uważa się za najbardziej realne źródło zatrudnienia, w wzrost udziału sektora usług w ogólnym zatrudnieniu do poziomu przekraczającego udział sektora przemysłowego uważa się a początek wejścia w fazę społeczeństwa usługowego. W tę erę kraje najpotężniejsze gospodarki świata wkroczyły 50 lat wcześniej. Na przestrzeni lat można ocenić, która z sekcji usługowych osiągnęła największy rozwój. W zagłębiu Dąbrowskim było to pośrednictwo finansowe, na drugiej pozycji uplasowała się obsługa nieruchomości i działalność związana z prowadzeniem interesów, a trzecie zajęły hotele i restauracje oraz handel i naprawa pojazdów mechanicznych oraz sprzętu AGD. 2 Przekształcenia własnościowe. Ogólna liczba przedsiębiorstw objętych procesem przekształceń własnościowych w województwie katowickim, w okresie od 1990 do 1997 roku wyniosła 488, spośród bazy 755 przedsiębiorstw państwowych funkcjonujących w województwie katowickim w grudniu 1990 roku. Nasilenie procesu restrukturyzacyjnego miało miejsce w latach , a szczególnie w 199 roku, kiedy postępowaniem przekształceniowym objęto aż 135 firm. Spośród wspomnianych 488, w Zagłębiu funkcjonowała 1/8, tj 57 przedsiębiorstw. W samym Sosnowcu zmiany dotknęły aż 23 przedsiębiorstw, w Będzinie 11 i Dąbrowie Górniczej tylu samych. Cechą wspólną wszystkich przekształceń był wysoki udział przedsiębiorstw zmienionych na drodze kapitałowej. Taką formę umożliwiła ustawa z 5 lutego 993 roku na mocy, której powstały w województwie 22 jednoosobowe spółki Skarbu Państwa w celu restrukturyzacji, czyli dostosowania wymogów gospodarki rynkowej i doprowadzenia ich do stanu rentowności. Działania w myśl ustawy poczyniono w 63 kopalniach, które przekształcono w 19 jednoosobowych spółek Skarbu Państwa. Na koniec 1997 roku takich spółek funkcjonowało w województwie 172, co stanowiło niemalże 2 Ibid., s

7 15% w skali kraju. W Sosnowcu utworzono jedenaście, w Dąbrowie siedem, pięć w Będzinie i 3 w Zawierciu. Zakładami przekształconymi były: Huta Katowice, Kopalnia Piasku Maczki-Bór, Elektrociepłownia Będzin, Zakłady Przemysłu Odzieżowego Wanda, Prema-Milmet, Elektrownia Łagisza, Cementownia Wiek, Fabryka Obuwia Butbędzin, kopalnie: Porąbka-Klimontów, Saturn, Sosnowiec, Kazimierz-Juliusz i Niwka-Modrzejów. Wszystkie kopalnie weszły w skład Katowickiego Holdingu Węglowego SA. Jednoosobowe spółki Skarbu Państwa stanowiły przejściową formę działalności gospodarczej, po którym następowała właściwa sprzedaż akcji lub udziałów. Prywatyzacja może mieć charaktery indywidualny lub wniesienia do Narodowych Funduszy Inwestycyjnych, zwana inaczej prywatyzacją powszechną. Większość zakładów zagłębiowskich przekształconych w jednoosobowe spółki Skarbu Państwa prywatyzuje się w trybie indywidualnym w drodze sprzedaży inwestorowi strategicznemu (np. Fabryka Kotów Przemysłowych). Powszechna prywatyzacja dotyczyła zakładów Silma w Sosnowcu, Fabryki Maszyn Górniczych Niwka oraz Huty Buczek. Przekształcenia własnościowe sektora publicznego spowodowały zmniejszenie poziomu zatrudnienia. Największy spadek odnotowano w Wojkowicach oraz gminie Siewierz (ponad 50%), nieco mniejszy w Będzinie, Czeladzi, Ogrodzieńcu, Sławkowie, Sosnowcu, Zawierciu, gminie Bobrowniki. Najsłabsze tempo spadku poziomu zatrudnienia wystąpiło w Dąbrowie Górniczej, Porębie, Łazach i gminie Mierzęcice. W Siewierzu i Psarach wystąpił nieznaczny wzrost pracujących w tym sektorze. Z kolei w sektorze prywatnym odnotowano wzrost zatrudnienia na poziomie od 36% (Dąbrowa Górnicza) do 300% (Wojkowice). W ciągu niespełna dziesięciu lat procesów przekształceniowych sektor prywatny zaczął dominować w większości miast i gmin Zagłębia Dąbrowskiego. Opisując zmiany sektorowe nie można przeoczyć rozwoju działalności indywidualnej, która stanowiła drugi obok przekształceń państwowych strumień zmiany modelu gospodarki w regionie. W latach ogólna liczba zarejestrowanych podmiotów gospodarczych w województwie katowickim zwiększyła się o 44%. W samym Zagłębiu ze 172 tys. wzrosła do 248 tys., czyli o niespełna 50%. Udział podmiotów zarejestrowanych przedstawia tabela nr. 1 7

8 Maria Tkocz w publikacji dotyczącej rozwoju rynku gospodarczego w Zagłębiu Dąbrowskim dokonała klasyfikacji podmiotów zarejestrowanych w Regonie w myśl założeń teorii trzech sektorów ekonomicznych. I tak kolejno otrzymane wyniki dowodzą, że dominujący udział posiada sektor III usługowy, który koncentruje 37,6 tys. podmiotów, co stanowi ok. 80%. Na podmioty sektora II przypada 19,5%, natomiast na sektor I 0,7%. Tabela 1 Wykaz nowo zarejestrowanych podmiotów gospodarczych w Zagłębiu Dąbrowskim Miasto Liczba zarejestrowanych podmiotów (w tys.) Sosnowiec 19,5 Dąbrowa Górnicza 10,5 Będzin 4,9 Zawiercie 3,6 Czeladź 2,7 źródło: Opracowanie własne w oparciu o dane statystyczne Obecna sytuacja ekonomiczno-gospodarcza w Zagłębiu Dąbrowskim Największym atutem obecnie subregionu Zagłębia Dąbrowskiego (wg ustawy o podziale administracyjnym: podregionu sosnowieckiego) jest dogodne położenie geograficzne. Miasta i gminy mają doskonałe połączenia komunikacyjne z pozostałymi częściami województwa, a Sosnowiec i Dąbrowa Górnicza z innymi województwami. Znaczące linie kolejowe łączą największe ośrodki Zagłębia oraz mają charakter tranzytowy. Oprócz wspomnianych Łaz, na uwagę zasługuje terminal przeładunkowy w Sławkowie oraz węzeł kolejowy łączący starą trasę kolejową warszawsko-wiedeńską z nową Centralną Magistralą Kolejową. Przez Zagłębie przebiegają ważne krajowe, a nawet międzynarodowe linie drogowe trasa E75 Warszawa Katowice, autostrada A4 łącząca wschód i zachód kraju. W tzw. suburbiach i terenach uprzemysłowionych stopniowo zaczęły powstawać inkubatory technologiczne oraz utworzono specjalną strefę ekonomiczną, wydzieloną z Katowickiej Strefy Ekonomicznej, dotyczącą subregionu. Podregion Sosnowiecki tworzy 5 powiatów; 2 ziemskie: Będziński, Zawierciański i 3 grodzkie: Dąbrowa Górnicza, Sosnowiec, Jaworzno. Jest to drugi, co do wielkości Podregion w województwie śląskim, pod względem liczby ludności i powierzchni. Obszar podregionu 8

9 sosnowieckiego zajmuje 1800 km 2, a zamieszkuje go osób (ludność subregionu stanowi ok. 15 % populacji województwa). 31% mieszkańców subregionu mieszka w największym jego mieście Sosnowcu. Gęstość zaludnienia w regionie jest bardzo wysoka i sięga 396 osób na 1 km 2. 3 Zachodnia, miejska część subregionu jest najgęściej zaludnionym obszarem Zagłębia. Liczba mieszkańców w dwóch miastach Sosnowcu i Dąbrowie Górniczej, przekracza Inne duże miasta w zachodniej części subregionu to: Będzin, Czeladź i Jaworzno. Wszystkie wspomniane wyżej miasta tworzą konurbację, która z geograficznego, ekonomicznego i transportowego (komunikacyjnego) punktu widzenia powinna być postrzegana, jako część większej konurbacji Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego lub Górnośląskiego Związku Metropolitarnego. Największe miasto subregionu (Sosnowiec), de facto graniczy ze stolicą województwa śląskiego Katowicami. Zachodnią miejską część subregionu zamieszkuje 83% całej jego populacji. Wschodnia część subregionu powiat zawierciański, zajmuje powierzchnię km 2 (55.7% całego terytorium subregionu), jednak zamieszkuje go jedynie 17% całej populacji subregionu. 43% mieszkańców powiatu zawierciańskiego faktycznie zamieszkuje w stolicy powiatu, tj. w Zawierciu (Rysunek 2.3). Pozostałe obszary powiatu zawierciańskiego to głównie tereny rolnicze i słabo zaludnione. Rysunek 1 Powiaty podregionu sosnowieckiego źródło: GUS w Katowicach 3 Powierzchnia I Ludność w 2010, Główny Urząd Statystyczny w Katowicach, Bank Danych Lokalnych, stan na dzień r. 9

10 Wykres 1 Odsetek mieszkańców subregionu zamieszkałych w poszczególnych powiatach Odsetek mieszkańców subregionu zamieszkałych w poszczególnych powiatach 13% 17% 18% 21% 31% Sosnowiec Powiat będziński Dąbrowa Górnicza Powiat zawierciański Jaworzno Źródło: Urząd Statystyczny w Katowicach Sosnowiec W Sosnowcu na dzień 31 grudnia 2007 r. zarejestrowanych było podmiotów gospodarczych, wśród nich 159 to spółki z kapitałem zagranicznym. Nastąpiła stabilizacja liczby firm. Zdecydowana większość tj. ponad 23 tys. z działających na terenie naszego miasta podmiotów to małe firmy zatrudniające do 9 osób. Od kilku lat w Sosnowcu liczba firm na mieszkańców jest znacznie wyższa niż średnia dla województwa (odpowiednio 109 i 92). W ostatnich latach wzrasta wynik finansowy brutto sosnowieckich firm, najwyższy był w 2006 roku mln zł, ale w ubiegłym roku gwałtownie spadł do poziomu 323 mln zł. Zaważył na tym spadek wyniku finansowego brutto przetwórstwa przemysłowego z 333 mln z w 2006 r. do 204 mln zł w 2007 roku. To właśnie ta sekcja dominująca w gospodarce naszego jest w stanie determinować swoimi wynikami ogólny kształt i tendencje życia gospodarczego Sosnowca. Przetwórstwo przemysłowe, transport, hotele i restauracje to sekcje, które najbardziej zmniejszyły swoją rentowność w 2007 roku. Spadek wyniku 10

11 finansowego, rentowności przy wzroście przychodów ze sprzedaży świadczą o wzroście kosztów prowadzenia działalności gospodarczej. Pomimo wahań koniunktury gospodarczej od 2005 r. wszystkie branże sosnowieckiej gospodarki notują dodatni wynik finansowy. Podmioty gospodarcze Sosnowca, jako całość, znajdują się w trendzie wzrostowym od 2001 roku. Na istotną uwagę zasługuje fakt, iż wzrost w latach odbywał się głównie poprzez ograniczanie kosztów produkcji, zwiększanie wydajności posiadanych zasobów i podnoszenie jakości produkcji. Ten z lat był już wzrostem związanym z inwestycjami w środki produkcji oraz z koniecznością zwiększenia zatrudnienia. Obecny wzrost (można przyjąć, iż od IV kwartału 2006 r.) cechuje zwiększenie nakładów inwestycyjnych, wzrost zatrudnienia, stały wzrost sprzedaży produkcji wysokoprzetworzonej w sprzedaży ogółem jak i coraz większy udział firm lokalnych w tym procesie. Negatywnymi zjawiskami (z punktu widzenia gospodarczego) są drastycznie rosnące koszty energii, surowców oraz płac (wykres nr 3). Eksportowi nie sprzyja również silny kurs złotego. Sytuacja gospodarcza pozytywnie wpływa na zmniejszenie liczby osób bezrobotnych i tym samym zmniejszenie stopy bezrobocia. Na koniec grudnia 2007 r. stopa bezrobocia w Sosnowcu wynosiła 12,4 proc. (9,8 tys. osób), podczas gdy na koniec czerwca br. wyniosła 9,7 proc. (7,5 tys. osób). W chwili obecnej w Sosnowcu rozwijają się i dominują podmioty związane z przemysłem: elektrotechnicznym, maszynowym oraz motoryzacyjnym, przy znaczącym udziale usług związanych z sektorem: finansowym, handlowym, gastronomicznym i transportowym. Praktycznie każda z tych branż jest związana z gospodarką światową i jest bardzo prawdopodobne, że w jakiś sposób odczuje schłodzenie czy wręcz recesję, jaka od pewnego czasu dotyka największe gospodarki świata. 4 4 Dane z Urzędu Miasta Sosnowiec 11

12 Rysunek 2 Rodzaje prowadzonej działalności gospodarczej źródło: UM Sosnowiec Według powyższego diagramu niemalże 50% prowadzonej działalności gospodarczej związanej jest z handlem i usługami naprawczymi. Najmniejszą część stanowią hotele i restauracje, które przed kilkoma laty przodowały w rankingu. Dużą część nadal stanowi obsługa nieruchomości i firm, co jest zbieżne z tendencjami sprzed kilkunastu lat. Rysunek 3 Stopa bezrobocia w latach w Sosnowcu źródło: UM Sosnowiec 12

13 Urząd Miasta Sosnowiec zamieścił dane statystyczne do 2008 roku, z uwagi na tendencję malejąca stopy bezrobocia. Otóż wskaźniki z roku 2010 i 2012, czyli okresu przemijającego spowolnienia gospodarczego wskazują, że poziom bezrobocia w Sosnowcu jest niezadowalający. Według danych z początku 2010 roku Powiatowego Urzędu Pracy w pierwszym bezrobocie w Sosnowcu wzrosło o 144 osoby, z osób zarejestrowanych na początku stycznia do osób zarejestrowanych na koniec marca. Na koniec marca stopa bezrobocia w Sosnowcu wyniosła 13,2 proc., podczas gdy w kraju 12,9 proc., a w województwie śląskim 10,3 proc. (w Katowicach 4,2; w Jaworznie 12,5; w Będzinie 15,3 proc.; Bytom 17,7 proc.). W marcu 2010 r. w PUP zarejestrowało się 1806 osób, w tym 42 proc. to osoby, które dotychczas nie pracowały; z ewidencji bezrobotnych skreślono 1822 osoby. W końcu marca spośród bezrobotnych do zasiłku uprawnionych było osób. 15 proc. bezrobotnych osoby stanowiły osoby do 25 roku życia; bezrobotnych nie posiadało doświadczenia zawodowego. W pierwszym kwartale br. PUP posiadał łącznie 1752 wolne miejsca pracy i aktywizacji zawodowej. Najwięcej propozycji przeznaczonych było dla: sprzedawców, kasjerów handlowych, przedstawicieli handlowych, malarzy, murarzy, monterów instalacji wodno kanalizacyjnej, mechaników samochodowych, kierowców, operatorów sprzętu budowlanego, barmanów i telemarketerów. Najmniej ofert adresowanych było do: pielęgniarek, operatorów wózków widłowych, magazynierów, pracowników biurowych, inżynierów budowlanych, techników dentystycznych, sekretarek, spedytorów, fizjoterapeutów, dziewiarzy. Nie było propozycji pracy dla: nauczycieli, lekarzy, administratorów sieci komputerowych, geodetów, inżynierów metalurgów, energetyków i elektryków oraz farmaceutów. Na koniec kwietnia liczba bezrobotnych zmniejszyła się o 386 osób w stosunku do danych z końca marca. Z kolei Pod koniec listopada ubiegłego roku Sosnowiec był trzecim miastem w województwie śląskim pod względem ilości bezrobotnych. W Powiatowym Urzędzie Pracy w naszym mieście było zarejestrowanych osób bez pracy. Więcej było ich tylko w Częstochowie i Bytomiu. Stopa bezrobocia (mierzona według danych z października 2011 roku) wynosiła w podregionie sosnowieckim (obejmującym miasta: Dąbrowa Górnicza, Jaworzno i Sosnowiec oraz powiaty: będziński i zawierciański) 12,8 proc., podczas gdy 13

14 wskaźnik ten w całym województwie wyniósł 9,7 proc., a w kraju - 11,8 proc. Według stanu na koniec listopada w powiecie będzińskim było zarejestrowanych bezrobotnych (stopa bezrobocia 13,8 proc.), w powiecie zawierciańskim (16,2 proc), a w Dąbrowie Górniczej (10,8 proc.). Wskaźnik bezrobocia dla Sosnowca to 13,0 proc. Tymczasem jaworznicki PUP w listopadzie odnotował bezrobotnych przy stopie bezrobocia wynoszącej 9,5 proc. W stosunku do października liczba osób zarejestrowanych w sosnowieckim PUP wzrosła o 2,35 proc. W Jaworznie wzrost nastąpił o 4,18 proc. W powiecie będzińskim odnotowano wzrost liczby zarejestrowanych w PUP o 4,4 proc. W Dąbrowie Górniczej zarejestrowało się o 3,65 proc. więcej bezrobotnych, niż w październiku. Natomiast w powiecie zawierciańskim statystyki PUP wzrosły jedynie o 1,62 proc. Powyższe wskaźniki mogą ulec zmianie, niestety na gorsze. Według Informacyjnej Agencji Radiowej nawet 140 pracowników sosnowieckiego zakładu Bitron może stracić pracę. Ta sytuacja najprawdopodobniej jest spowodowana procesem zastępowania pracowników zakładu osobami z firm zewnętrznych. Sosnowiecki zakład Bitron produkuje podzespoły dla przemysłu motoryzacyjnego i sprzętu AGD. Zatrudnia ponad 600 osób. 5 Dąbrowa Górnicza Dąbrowa Górnicza po piętnastu latach zmieniła swój wizerunek. Z miasta, w którym dominował przemysł ciężki: stalowy i koksowniczy, Dąbrowa Górnicza jest obecnie również siedzibą sektora motoryzacyjnego, logistyki, przemysłu budowlanego, maszynowego, AGD, elektrycznego i elektronicznego. W mieście przybywa podmiotów gospodarczych. W 2010 roku było ich 12,614. Dominują mikroprzedsiębiorstwa, choć nie brakuje potentatów, takich jak Arcelor Mittal, Thyssen Krupp, Saint-Gobain, Brembo, Koksownia Przyjaźń to tylko niektóre z nich. Obecnie Huta Katowice, jeden z większych zakładów przemysłowych w Dąbrowie Górniczej planuje zwolnienia grupowe. Nie jest wiadomo, jaka będzie ostateczna liczba, jednak z całą pewnością sytuacja ta wpłynie niekorzystnie na poziom bezrobocia w mieście i podregionie. Restrukturyzacja zakładu związana jest z wygaszaniem pieców

15 O gospodarce Dąbrowy Górniczej w dużej mierze decyduje działalność 20 największych przedsiębiorstw, w których zatrudnienie przekracza 250 pracowników. Drugą grupę stanowi 127 firm zatrudniających od 50 do 250 pracowników. Ponad 100 firm to przedsiębiorstwa z kapitałem zagranicznym (m.in. indyjsko-brytyjski, francuski, włoski, szwajcarski, niemiecki, belgijski, austriacki, hiszpański). Po latach dominacji górnictwa, hutnictwa, branży koksowniczej czyli przemysłu ciężkiego, tradycyjnego, znaczenia zaczyna nabierać sektor usługowo-przetwórczy. Dominantami rynku pozostają: potentat stalowy Arcelor Mittal Poland Oddział w Dąbrowie Górniczej, Koksownia Przyjaźń" Sp. z o. o., Huta Bankowa Sp. z o.o. oraz Stalprofil SA. To znane marki, które stanowią siłę napędową dąbrowskiej gospodarki. Pomimo działania w sektorze tradycyjnej gospodarki, dąbrowskie przedsiębiorstwa inwestują w nowości technologiczne, posiadają własne laboratoria, gdzie prowadzą analizy i badania, zmieniają produkcję na nowoczesną i ekologiczną. W ciągu ostatnich 10 lat silnie zaznacza się obecność przedsiębiorstw branży budowlanej, producentów szkła, branży motoryzacyjnej, przetwórstwa tworzyw sztucznych oraz branży elektronicznej i spożywczej. Dzięki korzystnemu usytuowaniu miasta oraz rozpoczętej budowie Terminalu Przeładunkowego w Sławkowie, który po rozbudowie wykorzystując tzw. szeroki tor, umożliwi dogodny transport koleją towarów na Ukrainę i do Rosji oraz Azji, w tym do Chin, Dąbrowa Górnicza zaznacza swoją obecność na mapie ważnych centrów logistycznych. Miasto, dysponując atrakcyjnymi terenami inwestycyjnymi i szerokim zasobem kadr, daje duże możliwości rozwijania przedsięwzięć biznesowych. Priorytetowo traktuje te, które sprzyjają aktywizacji gospodarczej, inwestycje oparte na nowoczesnych, przyjaznych środowisku technologiach oraz nowatorskie inicjatywy w sferze rekreacji i turystyki. 187 ha na terenie miasta objętych jest Katowicką Specjalna Strefą Ekonomiczną Podstrefą 15

16 Sosnowiecko-Dąbrowską. Przedsiębiorcy, którzy zdecydują się na uruchomienie inwestycji na terenach umiejscowionych w strefie mogą liczyć na specjalne ulgi. Również miasto wychodzi naprzeciw nowym inwestycjom. Dla przedsiębiorców tworzących na terenie Dąbrowy Górniczej inwestycje i nowe miejsca pracy przygotowano uchwałę zwalniającą z podatku od nieruchomości, powstałe budynki lub ich części. Dużą rolę w rozwoju gospodarczym I przyciąganiu nowych inwestycji odgrywają Międzynarodowe Targi Katowickie oraz EXPO Silesia w Sosnowcu organizator imprez wystawienniczych. 6 Tabela 2 Przedsiębiorstwa w Dąbrowie Górniczej o znaczeniu kluczowym dla rozwoju miasta Przemysł stalowy - ArcelorMittal Poland / bytyjsko-polski kapitał/ - STALPROIL SA /polski kapitał/ - ThyssenKrupp Energostal / niemiecki kapitał/ - Benteler Distribution Poland / niemiecki kapitał/ - Koksownia Przyjaźń Sp. z o.o. Tworzywa sztuczne - URSA Polska Sp. z o.o./hiszpański kapitał/ - HOBAS Polska Sp. z o.o. /austriacko-niemiecki kapitał/ Elektronika Materiały budowlane Narzędzia i przemysł maszynowy Przemysł samochodowy Logistyka - Pronox Technology /polski kapitał/ - Mikromed Sp. z o.o. /polski kapitał/ - EKOCEM Sp. z o.o. /niemiecki kapitał/ - FINAL SA /polski kapitał/ - FEIDAL Polska Sp. z o.o. /niemiecki kapitał/ - GUHRING Polska Sp. z o.o /niemiecki kapitał/ - SAIA BURGESS Poland Ltd /szwajcarski kapitał/ - DFME DAMEL SA /polski kapitał/ - Brembo Polska Sp. z o.o. /włoski kapitał/ - Ficomirrors Poland Sp. z o.o. /hiszpański kapitał/ - Koide Poland Ltd /japoński kapitał / - Korea Fuel Tech Poland Sp. z o.o. /koreański kapitał/ - Mecacontrol /hiszpański kapitał/ - Prologis Park / Fiege, DHL Logistics, Gillete Group Poland - ThyssenKrupp Stainless Service Centre /niemiecki kapitał/ Produkcja szkła - Saint Gobain Glass Polska /francuski kapitał/ - Saint Gobain Sekurit Polska /francuski kapitał/ Źródło: Opracowanie własne w oparciu o dane Urzędu Miejskiego w Dąbrowie Górniczej 6 Urząd Miasta Dąbrowy Górniczej 16

17 Powiat Będziński Głównym bogactwem Powiatu Będzińskiego, podobnie jak całego województwa, był do niedawna węgiel kamienny. Dlatego tez przez długi czas o przemysłowym wizerunku tego regionu decydowały przede wszystkim kopalnie i przemysł wydobywczy. Stopniowy zanik tej gałęzi przemysłu sprawił, że coraz większe znaczenie uzyskał sektor usługowo handlowy. Obecnie w Powiecie Będzińskim działają podmioty gospodarcze w tym 93 spółki z udziałem kapitału zagranicznego. Większość z nich to małe i średnie przedsiębiorstwa, które powstały po upadku dużych, państwowych zakładów pracy. Coraz większą rolę zaczyna odgrywać przemysł energetyczny. Największą firmą tej branży są Będzińskie Zakłady Elektroenergetyczne ENION S.A. oraz Elektrownia Łagisza, w której powstaje nowy blok energetyczny o mocy 460 MW. Inwestycja ta zakończona zostanie w 2009 r. a wartość jej wynosi 500 mln euro. Będzin jako stolica powiatu ma wiodącą rolę w promowaniu całego okręgu. Powstałe już inicjatywy mają w wydatny sposób zwiększyć atrakcyjność naszych terenów. W planach jest wykonanie fragmentu obwodnicy Grodźca, która odciąży zniszczone ulice Barlickiego i Wolności, co znacznie podwyższy standard życia okolicznych mieszkańców. Fundusze przeznaczone będą także na adaptację i budowę nowych obiektów na cele Parku Technologiczno-Przemysłowego Zagłębie, na terenie pokopalnianym w Grodźcu, rekultywację oraz uzbrojenie w drogi i kanalizację terenów inwestycyjnych na obszarze dzielnicy Warpie -Wschód. W gospodarczą mapę powiatu na stałe wpisany już jest magazynowy skład Ahold w będzińskiej dzielnicy Łagisza, Fabryka Klejów i Zapraw Kreisel. Powiat Będziński to jednak nie tylko samo miasto Będzin. Każda gmina we własnym zakresie stara się rozbudowywać swoją infrastrukturę i przyciągać inwestorów. Dużą szansą na ożywienie i rozwój społeczno-gospodarczy naszego regionu upatruje się w rozwijającym się największym Europejskim Terminalu Przeładunkowym i Międzynarodowym Centrum Gospodarczym w Sławkowie. Ta inwestycja jest jednym z głównych priorytetowych działań władz samorządowych od 2002 roku, czyli od włączenia gminy Sławków do Powiatu 17

18 Będzińskiego. Rozwój centrum logistycznego to nie tylko ożywienie gospodarcze regionu, ale przede wszystkim ponad 2 tysiące miejsc pracy. Obiektem starań i zabiegów władz jest również rozwój Międzynarodowego Portu Lotniczego Katowice w Pyrzowicach. Jego usytuowanie w pobliżu istniejących i planowanych autostrad, możliwości przeładunkowe i bliskość Euroterminala w Sławkowie jest kolejnym atutem dla rozwoju regionu. W okolicy portu lotniczego mają powstać MOP-y, czyli Miejsca Obsługi Podróżujących, każdy o powierzchni 20 hektarów. Rozwojowi lotniska ma służyć budowa drogi S-1, przy której powstaną punkty handlowe, co wpłynie na ożywienie gospodarcze szczególnie w sąsiadującej z lotniskiem gminie Mierzęcice. Wspomnieć należy także o gminie Czeladź, której korzystne położenie w samym centrum węzła komunikacyjnego w niedalekiej odległości od stolicy województwa, przyciąga handlowców i inwestorów. Właśnie w Czeladzi istnieje ogromne Centrum Handlowe M1, które spowodowało ożywienie handlu i powstanie wielu miejsc pracy. W ubiegłym roku w Czeladź, rejonie ul. Wiejskiej i Handlowej, ruszyła budowa ogromnego centrum logistycznodystrybucyjnego z dojazdami i placami manewrowymi firmy Alliance Silesia Sp. z o. o. Inwestor zamierza wybudować w sąsiedztwie centrum M1 hale magazynowo-produkcyjne wysokiego składowania, z powierzchniami magazynowymi i biurowymi do wynajęcia pod działalność handlową, usługową i produkcyjną o niskiej uciążliwości. Obecnie powstała pierwsza hala. Przewiduje się, iż w tym rejonie w przeciągu kilku lat stanie ich jeszcze kilka, w zależności od popytu klientów na powierzchnie. Pracę może znaleźć tu ponad tysiąc osób. Docelowa wielkość inwestycji to ok m kw. Nowe inwestycje planuje również Siewierz. Najważniejsze z nich to budowa obwodnicy, która przesunie ciężki transport poza miasto oraz remont i modernizacja Rynku. Kolejne zadania do realizacji to budowa kanalizacji sanitarnej i deszczowej w zachodniej części miasta oraz budowa drogi zbiorczej przy Drodze Krajowej nr 1, która pozwoli na uruchomienie około 100 ha terenów inwestycyjnych. 7 Jaworzno Aktywność zawodowa podmiotów gospodarczych lub też jej brak, ma zasadniczy wpływ na sytuację na lokalnym rynku pracy. Aby określić stan funkcjonowania i sposoby poprawy 7 Starostwo Powiatowe w Będzinie 18

19 sytuacji na danym rynku, należy przede wszystkim wziąć pod uwagę zmienność poziomu bezrobocia, jako jednego z najważniejszych wskaźników prosperowania rynku pracy. Według danych udostępnionych przez Powiatowy Urząd Pracy w Jaworznie na koniec grudnia 2010 r. zarejestrowanych było bezrobotnych, z czego 59,7% stanowiły kobiety liczba osób bezrobotnych w Jaworznie sukcesywnie malała od 2003 (7 785 osób bezrobotnych) do 2008 r. (2 694 osób). Na przełomie lat 2008/2009 rozpoczął się światowy kryzys gospodarczy, który dotknął również miasto Jaworzno. Jego skutkiem, ze względów oszczędnościowych, była redukcja etatów w wielu zakładach pracy i prawdopodobnie właśnie dlatego liczba bezrobotnych wzrosła z w 2008 r. do osób w roku Ważą się także losy kopalni Silesia, której sprzedaż lub likwidacja może wpłynąć negatywnie na stan sektora przemysłowego w Jaworznie. Na dzień 31 grudnia 2010 roku liczba bezrobotnych wynosiła osób, czyli 137 bezrobotnych osób mniej w stosunku do roku poprzedniego. Na przestrzeni lat bezrobocie w mieście systematycznie malało, natomiast w roku 2009 odnotowano jego wzrost o 25%. Wśród osób bezrobotnych przeważają kobiety. Może to świadczyć o większej ilości ofert pracy adresowanych właśnie do mężczyzn. Wskazuje na to również rozkład udziałów sektorów gospodarki w ogólnym zatrudnieniu, z przewagą zatrudnienia w sektorze przemysłowym, co jest charakterystyczne dla miasta Jaworzna. Stopa bezrobocia w mieście Jaworznie o wartości 10,7% (dane PUP r.) jest wyższa od stopy bezrobocia jaka występuje w całym województwie śląskim o 0,8% i jednocześnie niższa od tej, która charakteryzuje poziom bezrobocia w całym kraju o 1,6%. Na przestrzeni lat można zaobserwować spadek stopy bezrobocia w mieście o 7%. Sygnalizuje to pozytywne zmiany na rynku pracy oraz dobrze wróży rozwojowi tegoż rynku. Jaworzno jest obecnie jednym z najprężniej rozwijających się miast województwa śląskiego, jeśli nie całej Polski. Firmy krajowe oraz zagraniczne dostrzegają tu duży potencjał gospodarczy oraz inwestycyjny, zakładają siedziby swoich firm, powstaje wiele nowych miejsc pracy, co sprzyja zmniejszaniu stopy bezrobocia. Górnictwo węgla kamiennego dawało przez długie dziesięciolecia zatrudnienie mieszkańcom miasta, dlatego też miasto Jaworzno zawdzięcza swój rozwój gospodarczy przemysłowi wydobywczemu. Dzisiaj możemy zaobserwować przemianę Jaworzna z miasta typowo przemysłowego w handlowo - usługowe, z wykorzystaniem naturalnego zaplecza 19

20 postindustrialnego, atutów geograficzno krajobrazowych, potencjału ludzkiego i szerokich możliwości inwestycyjnych. Obecnie w mieście działają zakłady przemysłowe, które zostały zrestrukturyzowane i dostosowane do nowych warunków gospodarczych. Na terenie miasta Jaworzna w 2010 r. funkcjonowało podmiotów gospodarczych zarejestrowanych w systemie REGON, co stanowiło 1,7% ogólnej liczby podmiotów zarejestrowanych na terenie województwa śląskiego. W porównaniu z rokiem 2009 liczba przedsiębiorstw w mieście wzrosła o 4,8% (362 podmioty). W tym czasie w województwie śląskim zanotowano wzrost o 4,9% ( podmiotów). Na tej podstawie można stwierdzić, iż jednym z trendów rozwojowych miasta Jaworzna jest systematyczny wzrost liczby podmiotów gospodarczych zarejestrowanych w systemie REGON. Wyjątkiem był rok 2009, w którym liczba podmiotów zmalała, ale jest to uzasadnione wpływem kryzysu gospodarczego. Analizując podmioty gospodarcze według sektorów własnościowych, można zauważyć, że z roku na rok liczba przedsiębiorstw w sektorze publicznym zmniejsza się w roku 2007 przedsiębiorstwa te stanowiły 5,9% wszystkich podmiotów gospodarczych, a w roku 2010 już zaledwie 3,3%. Zatem kolejnym trendem rozwojowym Jaworzna jest systematyczny wzrost liczby przedsiębiorstw prywatnych, który następuje kosztem redukcji liczby podmiotów gospodarczych funkcjonujących w sektorze publicznym. Największy udział procentowy (95,2%) spośród wszystkich jednostek zarejestrowanych w systemie REGON w mieście Jaworznie w 2010 r., posiadały mikro przedsiębiorstwa zatrudniające od 0 do 9 osób. Małe przedsiębiorstwa (10-49 osób) stanowiły 3,9%, a średnie ( osób) - 0,8%. Przedsiębiorstwa zatrudniające więcej niż 250 pracowników łącznie stanowiły 0,13%. Liczba przedsiębiorstw według wielkości w Jaworznie na przestrzeni lat pozostaje raczej na niezmiennym poziomie. Analizując udział przedsiębiorstw w gospodarce miasta według sekcji PKD można zauważyć, że w obrębie poszczególnych sekcji nie zaszły żadne znaczące zmiany. W tej sytuacji nie można mówić o występowaniu trendów dotyczących liczby podmiotów gospodarczych według sekcji PKD w mieście Jaworznie. W 2010 r. odnotowano wzrost nowo zarejestrowanych podmiotów gospodarczych w mieście Jaworznie na poziomie 26,2%. W całym województwie w porównaniu z rokiem 2009 również 20

21 zaobserwowano wzrost rejestracji nowych przedsiębiorstw. Wzrost ten wynosił 17%. Na tej podstawie możliwe jest określenie trendu rozwojowego, który polega na systematycznym wzroście liczby nowo rejestrowanych podmiotów gospodarczych w Jaworznie. Ostatni wiek w historii przemysłu w Jaworznie upłynął bardzo dynamicznie. Powstawały i upadały liczne niewielkie zakłady przemysłowe, a większe ulegały przekształceniom. Najważniejszą rolę wśród nich odegrały kopalnie węgla kamiennego i elektrownie oraz cementownia, zakłady chemiczne, huta szkła okiennego, zakłady bieli cynkowej, kopalnia piasku oraz garbarnia. Aktualnie w mieście funkcjonuje tylko kopalnia Sobieski (która wchodzi w skład Południowego Koncernu Węglowego). Sektor energetyczny rozwijał się w Jaworznie od końca XIX w. obecnie na terenie Jaworzna znajduje się Elektrownia Jaworzno III PKE S.A. Na terenie miasta mają swoje siedziby również inne ważne z punktu widzenia zatrudnienia przedsiębiorstwa: PCC Rail Szczakowa, Garbarnia Szczakowa S.A., Zakłady Chemiczne Organika Azot: S.A., Knauf Jaworzno III, Peri Polska Sp. z o.o., Przedsiębiorstwo Wielobranżowe Transprzęt Jaworzno III Sp. z o.o., Biuro LAND Sp. z o.o., ART COM, Fudmen Zakład Produkcyjny, Fabryka Mebli FORNIT, Best Pest. 8 Powiat Zawierciański Jedną z podstaw rozwoju gospodarczego i jednym z głównych źródeł zatrudnienia w powiecie zawierciańskim jest rolnictwo. Sytuację taką odzwierciedla w pewnym stopniu struktura użytkowania gruntów, w której dominują użytki rolne stanowiące ponad 60 % powierzchni powiatu. Oznacza to ósmą pozycję wśród powiatów ziemskich i dziewiątą wśród wszystkich powiatów województwa śląskiego. Najsilniejsza dominacja użytków rolnych 8 PUP Jaworzno, Projekt Naprzeciw zmianom badanie trendów gospodarczych miasta Jaworzna 21

22 znamionuje wschodnią część powiatu. 78 % powierzchni użytków rolnych powiatu zajmują grunty orne, ponad 14 % łąki, około 5 % pastwiska i niespełna 2 % sady. Około 30 % powierzchni powiatu zawierciańskiego stanowią lasy i grunty leśne, ponad 9 % przypada na nieużytki i grunty o innym przeznaczeniu. Niemal co piąty mieszkaniec miasta nie ma pracy. Zawiercie jest w czołówce rankingu największego bezrobocia w województwie śląskim. Biorąc pod uwagę poziom wykształcenia, największą grupę bezrobotnych stanowią osoby z wykształceniem zasadniczym zawodowym osób. Na kolejnym miejscu plasują się mieszkańcy z wykształceniem policealnym , gimnazjalnym oraz absolwenci liceów ogólnokształcących Tym, co przeraża najbardziej jest duża liczba osób z wykształceniem wyższym, którzy nie mogą znaleźć pracy. Jest ich, aż 544. Wynika z tego, że ukończenie szkoły wyższej, wcale nie gwarantuje zatrudnienia w naszym mieście. Grupami zawodowymi, które są w najgorszej sytuacji na zawierciańskim rynku pracy są: osoby bez zawodu - 636, sprzedawcy - 173, technicy ekonomiści - 128, mechanicy - 113, przędzarze Wśród osób, legitymujących się wyższym wykształceniem, najwięcej bezrobotnych jest wśród pedagogów - 43 osoby, specjalistów do spraw organizacji usług gastronomicznych, hotelarskich i turystycznych oraz specjalistów do spraw marketingu i handlu. Poniżej zaprezentowano analizę porównawczą w kategorii aktywności gospodarczej i naukowej w poszczególnych powiatach Zagłębia Dąbrowskiego. 22

23 Miasto/ Powiat Ilość podmiotów gospodarczych (w tys.) Wykaz Instytucji Otoczenia Biznesu Stopa bezrobocia Ilość uczelni wyższych Parki Technologiczno- Naukowe Sosnowiec Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna - Podstrefa Sosnowiecko-Dąbrowska, Agencja Rozwoju Lokalnego, Regionalna Izba Przemysłowo-Handlowa, Stowarzyszenie Kupców Polskich, Cech Rzemiosł Różnych, Fundacja na Rzecz Wspierania Przedsiębiorczości i Promocji Zawodowej Osób Poszukujących Pracy, Sosnowiecka Rada Samorządu Gospodarczego. 13,9 Śląski Uniwersytet Medyczny Uniwersytet Śląski (Wydziały: Neofilologia, Geografia, Informatyka, Kolegium Języków Obcych) Wyższa Szkoła Humanitas Wyższa Szkoła Inżynierii Bezpieczeństwa i Ekologii Wyższa Szkoła Medyczna Sosnowiecki Park Naukowo- Technologiczny Dąbrowa Górnicza Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna - Podstrefa Sosnowiecko-Dąbrowska, Dąbrowska Rada Gospodarcza Zagłębiowska Izba Gospodarcza Fundacja Regionalnej Agencji Promocji Zatrudnienia Jaworzno 7837 Agencja Rozwoju Lokalnego SA 11,1 Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie Zamiejscowy Ośrodek Dydaktyczny w Jaworznie Górnośląska Wyższa Szkoła Handlowa im. Wojciecha Korfantego w Katowicach Zamiejscowy Ośrodek Dydaktyczny w Jaworznie Zawiercie ,2 Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania w Łodzi Zamiejscowy OD wzawierciu Wyższa Szkoła Administracji i Zarządzania w Zawierciu Tabela 3 Analiza porównawcza podregionu sosnowieckiego Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych statystycznych współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 23 11,1 Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie Zamiejscowy Ośrodek Dydaktyczny w Dąbrowie Górniczej Politechnika Śląska Zamiejscowy Ośrodek Dydaktyczny w Dąbrowie G. Wyższa Szkoła Biznesu Wyższa Szkoła Planowania Strategicznego Będzin ,5 Politechnika Częstochowska Wydział Zarządzania Zamiejscowy Ośrodek Dydaktyczny w Będzinie Czeladź , Park Tech.- Przem. Zagłębie (w planach) Jaworznicki Park Przemysłowy

24 2. Aktywność zawodowa ludności w Zagłębiu Dąbrowskim Analiza rynku pracy Zgodnie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego za rok 2009 w subregionie Zagłębia Dąbrowskiego istniało 79 dużych przedsiębiorstw. Średnich przedsiębiorstw, zatrudniających od 50 do 249 osób było 486, a małych przedsiębiorstw, zatrudniających od 10 do 49 pracowników było Liczba firm mikro (od 0 do 9 pracowników) wynosiła Dane te są zbliżone do średnich danych liczbowych dla całego województwa śląskiego. Jednak w porównaniu do danych województwa, w Zagłębiu Dąbrowskim udział średnich firm jest nieco niższy. Tabela 4 Liczba przedsiębiorstw według wielkości zatrudnienia w 2009 r. w % Wielkość przedsiębiorstwa % w subregionie % w Polsce Mikro przedsiębiorstwa 94,90 94,80 Małe przedsiębiorstwa 4,27 4,27 Średnie przedsiębiorstwa 0,71 0,78 Duże przedsiębiorstwa 0,12 0,12 Źródło: Główny Urząd Statystyczny, 2010 Tabela 5 Rozkład sektorowy firm pod koniec 2009 r. Porównanie danych liczbowych dla subregionu i kraju Sektory Subregion Zagłębia Polska Dąbrowskiego Przetwórstwo 8,4 10,8 Budownictwo 10,5 13,3 Handel 36,6 32,0 Hotele i restauracje 3,2 3,5 Transport, składowanie i 8,3 7,9 komunikacja Pośrednictwo finansowe 4,0 3,9 Nieruchomości, wynajem i działalność gospodarcza (usługi) 15,2 14,8 Źródło: Główny Urząd Statystyczny,

25 Początek okresu transformacji ujawnił silne i szybkie zmiany na polskim rynku pracy. Wystąpiły nowe zjawiska i zagrożenia nieznane wcześniej na szerszą skalę. Tempo rozwoju ludności oraz nierównowaga między podażą i popytem na siłę roboczą, istotnie wpłynęła na kształtowanie się rynków pracy. Nastąpił spadek aktywności zawodowej ludności, zmniejszony popyt gospodarki na pracę przy jednoczesnym demograficznym przyroście podaży siły roboczej, z postępującymi zmianami w strukturze ludności pracującej oraz w masowym bezrobociu. Bezrobocie traktowane jest najczęściej jako określony stan rynku pracy, w którym podaż realnych zasobów siły roboczej przewyższa popyt na nie, co oznacza, że na rynku pracy występuje wolna siła robocza nie znajdująca możliwości zatrudnienia. Bezrobocie nie jest jednolite pod względem formy. Tradycyjnie wyróżnia się cztery rodzaje bezrobocia określane jako: Bezrobocie koniunkturalne jest spowodowane cyklicznością rozwoju gospodarczego i pojawia się w fazie recesji. W okresie rozwoju może być częściowo lub całkowicie zlikwidowane. Bezrobocie strukturalne wynika z niedopasowania rozmiarów i struktury popytu gospodarki na siłę roboczą, do rozmiarów i struktury jej podaży. Jest to najbardziej niebezpieczny ze społecznego punktu widzenia rodzaj bezrobocia, ze względu na jego masowy i trwały charakter. W literaturze zachodniej, ta forma bezrobocia określona jest jako bezrobocie technologiczne. Bezrobocie frykcyjne związane z przerwami w zatrudnieniu z powodu poszukiwania innej pracy lub zmianą miejsca zamieszkania. Stan bezrobocia na poziomie frykcyjnym oznacza w praktyce występowanie pełnej równowagi na rynku pracy. Bezrobocie frykcyjne może pełnić pozytywną rolę jako czynnik elastyczności rynku pracy, hamowania nadmiernego wzrostu płac i umacniania dyscypliny pracy. Bezrobocie sezonowe rodzaj bezrobocia spowodowany okresową zmiennością warunków klimatycznych i cyklów produkcji. Z reguły, ze względu na natężenie prac maleje latem, a rośnie zimą. Wynika z sezonowości produkcji w niektórych dziedzinach gospodarki, np. w budownictwie, w rolnictwie czy w usługach turystycznych. 9 9 D. Begg, R. Dornbusch, S. Fischer: Makroekonomia. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne,

26 Wykres 2 Dynamika liczby bezrobotnych w miastach Zagłębia Dąbrowskiego I 1991 XII 1991 XII 1992 XII 1993 XII 1994 XII 1995 XII 1996 XII 1997 Będzin Czeladź Dąbrowa Górnicza Sosnowiec Źródło: Urząd Statystyczny w Katowicach Analizując powyższy wykres, trudną sytuację na rynku pracy pogłębiał fakt małej liczby ofert pracy. Trudności na rynku pracy mają także absolwenci szkół. Czynnikami wpływającymi na rozmiary bezrobocia młodego pokolenia jest głównie wyż demograficzny, będący echem drugiego powojennego wyżu demograficznego. Dynamika zmian liczby absolwentów w Zagłębiu Dąbrowskim jest zgodna z tendencjami wojewódzkimi, co oznacza, że w czerwcu notuje się minimum zarejestrowanych bezrobotnych absolwentów, a następnie od lipca występuje ponowny ich wzrost z maksymalną wielkością zarejestrowanych we wrześniu. Analiza struktury wykształcenia wśród bezrobotnych absolwentów wykazała, że najwięcej z nich ukończyło szkołę zasadniczą zawodową i średnią zawodową, następnie średnią ogólnokształcącą i studia wyższe. Taki układ strukturalny zachowany jest we wszystkich miastach, oraz jest zgodny ze strukturą wykształcenia wszystkich bezrobotnych. Niekorzystnym zjawiskiem, które obserwuje się na rynku pracy, jest wysoki odsetek osób pozostających ponad rok bez pracy oraz osób nie posiadających prawa do zasiłku. Gwałtowny wzrost osób bez prawa do zasiłku zanotowano pod koniec ubiegłego roku. 26

27 Wśród mieszkańców Zagłębia Dąbrowskiego największym zagrożeniem jest zanieczyszczenie i degradacja środowiska naturalnego oraz duże bezrobocie, brak nowych miejsc pracy, wynikające z wolnej restrukturyzacji i prywatyzacji przemysłu. Obawy związane są z dużym bezrobociem i brakiem nowych miejsc pracy podziela większość mieszkańców tego regionu i to niezależnie od płci, wieku, miejsca zamieszkania, wykształcenia, przynależności do danej grupy społecznej czy osiąganych dochodów. Wykres 3 Jakie są najpoważniejsze problemy całego Zagłębia Dąbrowskiego? zniszczenie środowiska duże bezrobocie brak restrukturyzacji przemysłu nie tak zbyt wolna prywatyzacja Źródło: Zagłębie 98 opinie, oczekiwania, problemy. Podstawowe wyniki badań ankietowych, kwiecień Do tych problemów obecnie można dodać: Niedopasowanie podaży do popytu rynku pracy Wygórowane oczekiwania pracowników/pracodawców Spowolnienie gospodarcze Brak inwestycji zagranicznych w regionie 27

28 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA LUDNOŚCI W PODREGIONIE SOSNOWIECKIM Współczynnik aktywności zawodowej ludności w województwie śląskim w 2010 r. wyniósł 52,9% i był niższy niż dla kraju o 2,9 pkt proc. Współczynnik ten był wyższy dla mężczyzn niż dla kobiet (60,6% wobec 46,0%) oraz wyższy dla mieszkańców miast niż wsi (53,7% wobec 49,8%). Wskaźnik zatrudnienia będący miernikiem zawodowego zaangażowania ludności w 2010 r. wynosił 48,1% (50,4% dla kraju). Wyższy wskaźnik zatrudnienia odnotowano dla mężczyzn niż dla kobiet (55,8% wobec 41,2%) i wyższy dla mieszkańców miast niż wsi (48,8% wobec 45,5%). W ujęciu rocznym odnotowano spadek wskaźnika zatrudnienia o 0,9 pkt proc., przy czym w większym stopniu wśród mężczyzn (o 1,1 pkt proc.) niż wśród kobiet (o 0,7 pkt proc.). Zmniejszyło się zaangażowanie zawodowe mieszkańców miast (o 0,9 pkt proc.) i wsi (o 0,5 pkt proc.). Liczba pracujących według faktycznego miejsca pracy wyniosła 1183,1 tys. Biorąc pod uwagę przekrój terytorialny według podregionów najwięcej pracujących odnotowano w podregionie katowickim (261,0 tys. osób tj. 22,1%). W jednostkach podregionu bielskiego pracowało 158,3 tys. osób (13,4%), podregionu sosnowieckiego 155,2 tys. osób (13,1%). Najmniej pracujących posiadało miejsce pracy w podregionie bytomskim (89,8 tys.). Biorąc pod uwagę przekrój terytorialny według powiatów w większości powiatów w relacji do 2009 r. odnotowano wzrost liczby pracujących, najwyższy w miastach na prawach powiatu: Rybniku (o 5,0%), Zabrzu (o 4,5%) oraz w powiecie myszkowskim (o 4,1 %). Wykres 4 Pracujący na 1000 osób w wieku produkcyjnym według podregionów w 2010r tyski sosnowiecki rybnicki katowicki gliwicki częstochowski bytomski bielski Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych US Katowice, 28

29 Podstawowe znaczenie z punktu widzenia diagnozy rynku pracy ma struktura kwalifikacyjnozawodowa pracowników poszukiwanych do pracy. Najliczniejsza oferta pracy dotyczyła pracowników o niższych kwalifikacjach zawodowych, tj. 1,8 tys. wolnych miejsc oczekiwało na robotników przemysłowych i rzemieślników. Dla specjalistów o wysokich kwalifikacjach przeznaczonych było 1,1 tys. wolnych miejsc pracy. Przeciętna liczba wolnych miejsc pracy wynosiła 8,4 tys. W 2010 r. powstało 70,8 tys. nowych miejsc pracy, z czego 92,7% w sektorze prywatnym, a 7,3% w sektorze publicznym. Nowe miejsca pracy zostały utworzone głównie w jednostkach prowadzących działalność w zakresie: handlu; naprawy pojazdów samochodowych (24,3% ogółu nowych miejsc pracy), przetwórstwa przemysłowego (20,0%) oraz budownictwa (17,3%). Zlikwidowano 57,1 tys. miejsc pracy, z czego 52,5 tys. w sektorze prywatnym, a 4,6 tys. w sektorze publicznym. Prawie 92% zlikwidowanych miejsc pracy dotyczyło jednostek sektora prywatnego. Największą liczbę zlikwidowanych miejsc pracy odnotowano w podmiotach prowadzących działalność w zakresie handlu; naprawy pojazdów samochodowych (12,9 tys.), przetwórstwa przemysłowego (12,7 tys.) oraz budownictwa (10,8 tys.). Biorąc pod uwagę przekrój terytorialny według powiatów najwyższe przeciętne wynagrodzenie miesięczne brutto odnotowano w miastach na prawach powiatu: Jastrzębie- Zdrój (5213,89 zł), Katowice (4563,66 zł), Jaworzno (4046,73 zł); natomiast najniższe w powiatach: kłobuckim (2411,78 zł), wodzisławskim (2603,44 zł), myszkowskim (2642,76 zł). Wykres 5 Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto według podregionów w 2010 r Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych US Katowice 29

30 Poniższe diagramy wskazują na poziom i wielkość bezrobocia, pracujących oraz przeciętnego wynagrodzenia. Rysunek 4 Bezrobotni zarejestrowani w 2010r. źródło: Urząd Statystyczny w Katowicach 30

31 Rysunek 5 Pracujący na 1000 ludności w 2010r. źródło: Urząd Statystyczny w Katowicach 31

32 Rysunek 6 Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w 2010r. źródło: Urząd Statystyczny w Katowicach 32

33 3. PODMIOTY GOSPODARCZE W PODREGIONIE SOSNOWIECKIM W końcu 2010 r. największą liczbę podmiotów gospodarki narodowej zanotowano w następujących miastach na prawach powiatu: Katowice (42,8 tys.), Częstochowa (26,7 tys.), Bielsko-Biała (24,9 tys.), Sosnowiec (24,4 tys.), Gliwice (23,3 tys.) oraz w powiecie cieszyńskim (18,7 tys.). Najmniej jednostek prawnych działało na terenie Świętochłowic (4,0 tys.), Piekar Śląskich (4,1 tys.) i powiatu bieruńsko-lędzińskiego (4,2 tys.). Wykres 6 Podmioty gospodarki narodowej według powiatów w 2010 r. 7,00% 6,00% 5,00% 4,00% 3,00% 2,00% 1,00% 0,00% Źródło: Opracowanie własne w oparciu o dane US Katowice Pod względem liczby pracujących przeważały podmioty małe, dla których przewidywana liczba pracujących zgłoszona do rejestru REGON była mniejsza niż 10 osób 94,2% ogółu zarejestrowanych jednostek według stanu w końcu 2010 r. Ich liczba w porównaniu z rokiem poprzednim wzrosła o 5,1%. Najwięcej przedsiębiorstw w tej grupie prowadziło działalność w sekcjach: handel; naprawa pojazdów samochodowych (31,3%), budownictwo (11,5%) oraz działalność profesjonalna, naukowa i techniczna (8,2%). Udział podmiotów o przewidywanej liczbie pracujących od 10 do 49 osób wyniósł 4,8%. W tej grupie podmiotów dominowała działalność w sekcjach: handel; naprawa pojazdów 33

34 samochodowych (21,3%), przetwórstwo przemysłowe (18,9%) i edukacja (17,6%). Jednostki o przewidywanej liczbie pracujących powyżej 49 osób stanowiły 0,9% ogółu. Działały one głównie w sekcjach: przetwórstwo przemysłowe (28,4%), edukacja (13,2%) oraz handel; naprawa pojazdów samochodowych (10,9%). 10 Wykres 7 Podmioty gospodarki narodowej według podregionów w 2010r. źródło: Opracowanie własne w oparciu o dane US Katowice Liczba zarejestrowanych osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą w końcu 2010 r. wynosiła 342,9 tys. W porównaniu z końcem 2009 r. ich liczba wzrosła o 17,0 tys. (o 5,2%). Udział osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą w ogólnej liczbie podmiotów gospodarki narodowej w końcu 2010 r. wynosił 75,9%, tj. więcej o 0,2 pkt proc. niż przed rokiem. Najwięcej takich osób zarejestrowanych było w: Katowicach (28,2 tys.), Częstochowie (20,7 tys.), Sosnowcu (19,7 tys.), Bielsku-Białej (18,4 tys.) i Gliwicach (15,4 tys.). W końcu 2010 r. w województwie śląskim zarejestrowanych było 32,8 tys. spółek handlowych i 35,2 tys. spółek cywilnych. W strukturze spółek handlowych spółki kapitałowe stanowiły 85,3%, a spółki osobowe 14,7%. W porównaniu z końcem 2009 r. liczba spółek handlowych wzrosła o 6,6%. Wzrost liczby spółek handlowych w skali roku dotyczył większości sekcji, m.in. informacji i komunikacji (o 19,7%) oraz górnictwa 10 Zmiany strukturalne Grup podmiotów gospodarki Narodowej wpisanych Do rejestru regon w województwie śląskim w 2010 r., Śląski Ośrodek Badań Regionalnych, Urząd Statystyczny w Katowicach 34

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM. Opracowania sygnalne PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM. STAN NA KONIEC 2009 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice www.stat.gov.pl/katow

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM. STAN NA KONIEC 2007 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM. STAN NA KONIEC 2007 R. Opracowania sygnalne PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM. STAN NA KONIEC 2007 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice www.stat.gov.pl/katow

Bardziej szczegółowo

PRACUJĄCY W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2006 R.

PRACUJĄCY W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2006 R. Opracowania sygnalne PRACUJĄCY W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2006 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice www.stat.gov.pl/katow e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 032 779

Bardziej szczegółowo

Analiza Powiatu Tarnogórskiego

Analiza Powiatu Tarnogórskiego RYNEK PRACY Analiza Powiatu Tarnogórskiego Powiat tarnogórski i jego gminy na tle Województwa Śląskiego w 2008 roku. Agencja Rozwoju Lokalnego AGROTUR S.A. 2009-12-31 1. INFORMACJE OGÓLNE Powiat tarnogórski

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 42,4% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 43,2% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW

ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW Instytut Przedsiębiorstwa Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie Szkoła Główna Handlowa ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW 2011 WOJEWÓDZTWO ŚLĄSKIE Prof. SGH dr hab. Hanna Godlewska-Majkowska Dr Patrycjusz

Bardziej szczegółowo

RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM

RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM Urząd Statystyczny we Wrocławiu 50-950 Wrocław, ul. Oławska 31, tel. 71 371 63 00, fax 71 371 63 60 PLAN PREZENTACJI Wprowadzenie Województwo

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 012 415 60 11 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalna - Nr 15 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R. PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R. Źródłem publikowanych danych jest krajowy rejestr urzędowy podmiotów gospodarki narodowej, zwany dalej

Bardziej szczegółowo

Opracowania sygnalne BEZROBOCIE W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W I PÓŁROCZU 2010 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice

Opracowania sygnalne BEZROBOCIE W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W I PÓŁROCZU 2010 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice Opracowania sygnalne BEZROBOCIE W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W I PÓŁROCZU 2010 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice www.stat.gov.pl/katow e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.:

Bardziej szczegółowo

Główne tendencje bezrobocia obserwowane w powiatach objętych działaniem Filii WUP w Bielsku-Białej. Lata 2011-2012

Główne tendencje bezrobocia obserwowane w powiatach objętych działaniem Filii WUP w Bielsku-Białej. Lata 2011-2012 Główne tendencje bezrobocia obserwowane w powiatach objętych działaniem Filii WUP w Bielsku-Białej. Lata 2011-2012 Wyszczególnienie Wskaźnik stopy bezrobocia w poszczególnych powiatach subregionu południowego

Bardziej szczegółowo

URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU

URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU Opracowania sygnalne Białystok, luty 2012 r. Tel. 85 749 77 00, fax 85 749 77 79 E-mail: SekretariatUSBST@stat.gov.pl Internet: www.stat.gov.pl/urzedy/bialystok Krajowy

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy i Warunków Życia POPYT NA PRACĘ W I PÓŁROCZU 2008 ROKU

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy i Warunków Życia POPYT NA PRACĘ W I PÓŁROCZU 2008 ROKU GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy i Warunków Życia MONITORING RYNKU PRACY POPYT NA PRACĘ W I PÓŁROCZU 2008 ROKU Uwagi ogólne Od 2007 roku badanie popytu na pracę ma charakter reprezentacyjny

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA W ŁODZI 2014

SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA W ŁODZI 2014 SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA W ŁODZI 2014 Łódź Kwiecień 2015 SPIS TREŚCI Ludność Ruch naturalny Wynagrodzenia Rynek pracy - zatrudnienie Rynek pracy - bezrobocie Przemysł Budownictwo Budownictwo mieszkaniowe

Bardziej szczegółowo

Sierpień przyniósł kolejne zmniejszenie liczby bezrobotnych, a co za tym idzie, także obniżenie stopy bezrobocia w naszym regionie.

Sierpień przyniósł kolejne zmniejszenie liczby bezrobotnych, a co za tym idzie, także obniżenie stopy bezrobocia w naszym regionie. Sierpień przyniósł kolejne zmniejszenie liczby bezrobotnych, a co za tym idzie, także obniżenie stopy bezrobocia w naszym regionie. Niepokoi jedynie stale spadająca ilość ofert wpływająca od pracodawców.

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R.

MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R. MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R. Na koniec lutego 2014 r. stopa bezrobocia na Mazowszu pozostała na poziomie sprzed miesiąca (11,4%). Jak wynika z informacji publikowanych przez GUS, przeciętne zatrudnienie

Bardziej szczegółowo

Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w 2011r. w powiecie wodzisławskim. Część druga prognostyczna.

Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w 2011r. w powiecie wodzisławskim. Część druga prognostyczna. POWIATOWY URZĄD PRACY W WODZISŁAWIU ŚLĄSKIM Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w 2011r. w powiecie wodzisławskim. Część druga prognostyczna. Lipiec 2012 1. Wprowadzenie Obowiązek przeprowadzania

Bardziej szczegółowo

RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE. Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE. Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Warszawa, 2011 Spis treści Województwo dolnośląskie...3 Województwo kujawsko-pomorskie...6

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA

SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA SYTUACJA SPOŁECZNO EKONOMICZNA W ŁODZI I POŁOWA 2015 R. Łódź grudzień 2015 SPIS TREŚCI Ludność Wynagrodzenia Rynek pracy - zatrudnienie Rynek pracy - bezrobocie Przemysł Budownictwo Budownictwo mieszkaniowe

Bardziej szczegółowo

Nasz region we współczesnym świecie

Nasz region we współczesnym świecie Nasz region we współczesnym świecie Anna Czarlińska-Wężyk 14.04.2013 http://pl.wikipedia.org/wiki/wojew%c3%b3dztwo_%c5%9bl%c4%85skie Województwo powstało dnia 1.01.1999 z województw: katowickiego i częstochowskiego

Bardziej szczegółowo

Dr Sławomir Sitek Uniwersytet Śląski

Dr Sławomir Sitek Uniwersytet Śląski Projekt badawczy Społeczno-gospodarcze i przestrzenne kierunki zmian regionalnego oraz lokalnych rynków pracy województwa śląskiego SGP WSL Człowiek najlepsza inwestycja Dr Sławomir Sitek Uniwersytet Śląski

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na śląskim rynku pracy. Analiza dotychczasowych tendencji oraz prognoza.

Sytuacja na śląskim rynku pracy. Analiza dotychczasowych tendencji oraz prognoza. Wojewódzki Urząd Pracy w Katowicach Sytuacja na śląskim rynku pracy. Analiza dotychczasowych tendencji oraz prognoza. Materiały konferencyjne Katowice 2010 Wydawca Wojewódzki Urząd Pracy w Katowicach ul.

Bardziej szczegółowo

Powiat wadowicki. Położenie powiatu na terenie województwa małopolskiego. Gminy leżące na terenie powiatu. Ogólne informacje o powiecie

Powiat wadowicki. Położenie powiatu na terenie województwa małopolskiego. Gminy leżące na terenie powiatu. Ogólne informacje o powiecie Powiat wadowicki Położenie powiatu na terenie województwa małopolskiego Gminy leżące na terenie powiatu Ogólne informacje o powiecie Powiat zlokalizowany jest w południowo-zachodniej części województwa

Bardziej szczegółowo

Jaworzno Wapniówka. Opis nieruchomości:

Jaworzno Wapniówka. Opis nieruchomości: Opis nieruchomości: Jaworzno Wapniówka Strona 1 1 1) O Jaworznie Jaworzno jest miastem położonym we wschodniej części województwa śląskiego, na pograniczu regionów Górnego Śląska i Małopolski. miasta.

Bardziej szczegółowo

UDZIAŁ KOBIET W OGÓLNEJ LICZBIE ZATRUDNIONYCH W POLSCE % 50. Źródło: Rocznik Statystyczny Pracy 2012.

UDZIAŁ KOBIET W OGÓLNEJ LICZBIE ZATRUDNIONYCH W POLSCE % 50. Źródło: Rocznik Statystyczny Pracy 2012. Płeć jest jedną z kluczowych cech stosowanych w analizie rynku pracy. Wiele zjawisk przedstawionych jest w podziale na mężczyzn i kobiety. Także indywidualne możliwości oraz decyzje pracowników i osób

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R. PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2007 R. Według stanu z końca grudnia 2007 r. w rejestrze REGON województwa świętokrzyskiego zarejestrowanych

Bardziej szczegółowo

pracy jakie wpłynęły do Urzędu, choć sporo mniejsza niż przed miesiącem, również utrzymuje się na dobrym poziomie.

pracy jakie wpłynęły do Urzędu, choć sporo mniejsza niż przed miesiącem, również utrzymuje się na dobrym poziomie. Listopadowe dane dotyczące spadku bezrobocia w naszym regionie mile zaskakują. Ilość ofert pracy jakie wpłynęły do Urzędu, choć sporo mniejsza niż przed miesiącem, również utrzymuje się na dobrym poziomie.

Bardziej szczegółowo

Oferta inwestycyjna i wsparcie Miasta Krosna dla inwestorów i przedsiębiorców. Piotr Przytocki Prezydent Miasta Krosna

Oferta inwestycyjna i wsparcie Miasta Krosna dla inwestorów i przedsiębiorców. Piotr Przytocki Prezydent Miasta Krosna Oferta inwestycyjna i wsparcie Miasta Krosna dla inwestorów i przedsiębiorców Piotr Przytocki Prezydent Miasta Krosna Miasto Krosno Klimat gospodarczy 46 934 Mieszkańcy 112 064 6,7% Bezrobocie 16,3% 5

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny 2015 w województwie śląskim

Egzamin maturalny 2015 w województwie śląskim Egzamin maturalny 2015 w województwie śląskim Informacje o wynikach Jaworzno 2015 Wydział Badań i Analiz Strona 1 z 25 Informacje o wynikach Wydział Badań i Analiz Strona 2 z 25 Informacje o wynikach SPIS

Bardziej szczegółowo

Aktualna informacja o sytuacji na śląskim rynku pracy z uwzględnieniem sytuacji w podregionie rybnicko - jastrzębskim

Aktualna informacja o sytuacji na śląskim rynku pracy z uwzględnieniem sytuacji w podregionie rybnicko - jastrzębskim Aktualna informacja o sytuacji na śląskim rynku pracy z uwzględnieniem sytuacji w podregionie rybnicko - jastrzębskim Województwo śląskie Od momentu powstania województwa śląskiego (styczeń 1999 r.) obserwowany

Bardziej szczegółowo

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Melania Nieć, Maja Wasilewska, Joanna Orłowska Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Struktura podmiotowa Województwo dolnośląskie W 2012 r. w systemie REGON w województwie dolnośląskim

Bardziej szczegółowo

O C O Ś O 1 C B Ę. Katowice, 12 listopada 2007 r.

O C O Ś O 1 C B Ę. Katowice, 12 listopada 2007 r. A Ł A I B I O C O Ś K T S O 1 S L Z A E C BI MI IOR B Ę I S D E Z R P Katowice, 12 listopada 2007 r. Bielsko-Biała to miasto ludzi przedsiębiorczych, czego potwierdzeniem jest wysoki odsetek zarejestrowanych

Bardziej szczegółowo

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał roku W pierwszych sześciu miesiącach roku sądy gospodarcze ogłosiły upadłość 307 polskich przedsiębiorstw. Tym samym blisko 12 tys. Polaków straciło

Bardziej szczegółowo

2,3% o tyle wzrosła liczba zarejestrowanych bezrobotnych na terenie Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego i Gdyni

2,3% o tyle wzrosła liczba zarejestrowanych bezrobotnych na terenie Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego i Gdyni WIELKOŚĆ I STOPA BEZROBOCIA w miastach i powiatach należących do GOM i w Gdyni Ostatni kwartał 2013 roku nie przyniósł większych zmian na metropolitalnym rynku pracy. Liczba zarejestrowanych bezrobotnych

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy MONITORING RYNKU PRACY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy MONITORING RYNKU PRACY Materiały na konferencję prasową w dniu 21 grudnia 2012 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy MONITORING RYNKU PRACY POPYT NA PRACĘ W III KWARTALE 2012 ROKU PODSTAWOWE WYNIKI BADANIA III kwartał

Bardziej szczegółowo

Bezrobocie rejestrowane w województwie. zachodniopomorskim w 2012 r.

Bezrobocie rejestrowane w województwie. zachodniopomorskim w 2012 r. Urząd Statystyczny w Szczecinie Bezrobocie rejestrowane w województwie zachodniopomorskim w 2012 r. OPRACOWANIA SYGNALNE Szczecin, marzec 2013 Liczba bezrobotnych zarejestrowanych w powiatowych urzędach

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa. Informacja sygnalna Data opracowania 17.02.2012 r.

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa. Informacja sygnalna Data opracowania 17.02.2012 r. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Data opracowania 17.02.2012 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. (22) 464-23-15, 464-20-85 faks (22)

Bardziej szczegółowo

LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA

LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA Pole C Gospodarstwo, kapitał, kreatywność, technologie LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA przygotowana przez Warszawa, 25 lipca 2005 r. Wstęp Niniejszy dokument prezentuje listę wskaźników ogólnych

Bardziej szczegółowo

OGÓLNE INFORMACJE STATYSTYCZNE DOTYCZĄCE WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

OGÓLNE INFORMACJE STATYSTYCZNE DOTYCZĄCE WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO OGÓLNE INFORMACJE STATYSTYCZNE DOTYCZĄCE WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Jan Fryc, Zofia Płoszaj-Witkowicz Urząd Statystyczny w Katowicach, Śląski Ośrodek Badań Regionalnych Katarzyna Kimel, Barbara Zawada Urząd

Bardziej szczegółowo

W województwie śląskim zarejestrowanych jest ponad 426 tys. przedsiębiorstw, z czego prawie 96 proc. podmiotów stanowią firmy sektora prywatnego.

W województwie śląskim zarejestrowanych jest ponad 426 tys. przedsiębiorstw, z czego prawie 96 proc. podmiotów stanowią firmy sektora prywatnego. W województwie śląskim zarejestrowanych jest ponad 426 tys. przedsiębiorstw, z czego prawie 96 proc. podmiotów stanowią firmy sektora prywatnego. Autostrady A1 i A4, Drogowa Trasa Średnicowa łącząca duże

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXI/181/13 RADY POWIATU JELENIOGÓRSKIEGO. z dnia 27 czerwca 2013 r.

UCHWAŁA NR XXXI/181/13 RADY POWIATU JELENIOGÓRSKIEGO. z dnia 27 czerwca 2013 r. UCHWAŁA NR XXXI/181/13 RADY POWIATU JELENIOGÓRSKIEGO z dnia 27 czerwca 2013 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z realizacji "Powiatowego Planu Działań na Rzecz Zatrudnienia na lata 2011-2014" za 2012

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie - I półrocze 2011 r. -

Sprawozdanie z działalności Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie - I półrocze 2011 r. - Miejski Urząd Pracy w Lublinie ul. Niecała 14, 20-080 Lublin www.mup.lublin.pl Sprawozdanie z działalności Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie - I półrocze 2011 r. - Lublin, wrzesień 2011 Spis treści 1.

Bardziej szczegółowo

W tym roku najbardziej rozpoznawalna konstrukcja Tczewa obchodzi już 156 urodziny. Gdy most nad Wisłą był oddawany do użytku posiadał status

W tym roku najbardziej rozpoznawalna konstrukcja Tczewa obchodzi już 156 urodziny. Gdy most nad Wisłą był oddawany do użytku posiadał status W tym roku najbardziej rozpoznawalna konstrukcja Tczewa obchodzi już 156 urodziny. Gdy most nad Wisłą był oddawany do użytku posiadał status najdłuższego w Europie. Mierzył 1 052 metry WIELKOŚĆ I STOPA

Bardziej szczegółowo

Rynek pracy tymczasowej. w województwie wielkopolskim i zachodniopomorskim

Rynek pracy tymczasowej. w województwie wielkopolskim i zachodniopomorskim Rynek pracy tymczasowej w województwie wielkopolskim i zachodniopomorskim Według danych Adecco Poland za 2014 r. praca tymczasowa w województwie wielkopolskim i zachodniopomorskim cieszy się coraz większą

Bardziej szczegółowo

Rynek pracy tymczasowej. w województwie śląskim i dolnośląskim

Rynek pracy tymczasowej. w województwie śląskim i dolnośląskim Rynek pracy tymczasowej w województwie śląskim i dolnośląskim Według danych Adecco Poland za 2014 r. w województwach śląskim i dolnośląskim perspektywy rozwoju pracy tymczasowej są bardzo obiecujące. Jest

Bardziej szczegółowo

Raport o rynku pracy w województwie śląskim

Raport o rynku pracy w województwie śląskim Raport o rynku pracy w województwie śląskim Katowice Marzec 2013 I. Wnioski Realizacja programu inwestycji publicznych, który proponuje Sojusz Lewicy Demokratycznej w programie Nowa strategia dla Polski,

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02 134 Warszawa BEZROBOCIE REJESTROWANE W PŁOCKU W 2015 R. ***

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02 134 Warszawa BEZROBOCIE REJESTROWANE W PŁOCKU W 2015 R. *** URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02 134 Warszawa Informacja sygnalna Data opracowania kwiecień 2016 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15 faks 22 846 76 67

Bardziej szczegółowo

10. DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA

10. DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA 10. DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA 10.1. Struktura podmiotów gospodarczych Na terenie Gminy Bestwina działa łącznie 827 podmiotów gospodarki narodowej 805 podmiotów należy do sektora prywatnego (97 %), 22 podmioty

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ 1 W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM Stan na koniec 2011 r.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ 1 W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM Stan na koniec 2011 r. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU Opracowania sygnalne Data opracowania: luty 2012 Kontakt: e mail: uspoz@stat.gov.pl tel.: 61 2798320; 61 2798325 http://www.stat.gov.pl/poznan PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLI/234/14 RADY POWIATU JELENIOGÓRSKIEGO. z dnia 26 czerwca 2014 r.

UCHWAŁA NR XLI/234/14 RADY POWIATU JELENIOGÓRSKIEGO. z dnia 26 czerwca 2014 r. UCHWAŁA NR XLI/234/14 RADY POWIATU JELENIOGÓRSKIEGO z dnia 26 czerwca 2014 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z realizacji Powiatowego Planu Działań na Rzecz Zatrudnienia na lata 2011 2014 za 2013 rok

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R. Warszawa, 2009.10.16 DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R. W Polsce w 2008 r. prowadziło działalność 1780 tys. przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ DOTACJI NA ROZPOCZĘCIE WŁASNEJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ PRZYZNANYCH

EFEKTYWNOŚĆ DOTACJI NA ROZPOCZĘCIE WŁASNEJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ PRZYZNANYCH Powiatowy Urząd Pracy w Strzelcach Kraj. EFEKTYWNOŚĆ DOTACJI NA ROZPOCZĘCIE WŁASNEJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ PRZYZNANYCH W LATACH 2008 2010 Przygotował: Marek Kapiczak Strzelce Kraj., kwiecień 2012 r.

Bardziej szczegółowo

BEZROBOTNYCH ZAWODY DEFICYTOWE I NADWYŻKOWE WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W ŁODZI

BEZROBOTNYCH ZAWODY DEFICYTOWE I NADWYŻKOWE WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W ŁODZI POTENCJAŁ OSÓB BEZROBOTNYCH ZAWODY DEFICYTOWE I NADWYŻKOWE WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W ŁODZI Bezrobotni wg zawodów wybrane zagadnienia ze statystyki bezrobocia rejestrowanego, danych GUS oraz z badania realizowanego

Bardziej szczegółowo

RapoRt o stanie miasta 2010. Suwałki

RapoRt o stanie miasta 2010. Suwałki RapoRt o stanie miasta 2010 Suwałki Sierpień 2011 RAPORT O STANIE MIASTA 2 3 SUWAŁKI 2010 RAPORT O STANIE MIASTA 4 SUWAŁKI 2010 Szanowni Państwo, Mam przyjemność przekazać Państwu drugi Raport o stanie

Bardziej szczegółowo

Prezentacja projektu: Logistyka Bytom. GC Investment, Katowice, 2014

Prezentacja projektu: Logistyka Bytom. GC Investment, Katowice, 2014 Prezentacja projektu: Logistyka Bytom GC Investment, Katowice, 2014 1 Lokalizacja: Górny Śląsk Powierzchnia: 1 218 km 2 Liczba ludności: 1 978,6 tys. Najatrakcyjniejszy subregion w Polsce - wg. raportu

Bardziej szczegółowo

POPYT NA PRACĘ W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

POPYT NA PRACĘ W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: kwiecień 2014 Kontakt: e mail: sekretariatuspoz@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE CZĘSTOCHOWSKIM W 2011 ROKU OPRACOWANIE

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE CZĘSTOCHOWSKIM W 2011 ROKU OPRACOWANIE RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE CZĘSTOCHOWSKIM W 2011 ROKU OPRACOWANIE CZĘŚĆ II PROGNOSTYCZNA Kraków 2012 Spis treści Wstęp... 3 Bezrobotni absolwenci wg zawodów... 3 Tegoroczni

Bardziej szczegółowo

Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Rozdział 8 Marzena Talar, Maja Wasilewska, Dorota Węcławska Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw W rozdziale przedstawiona została charakterystyka stanu sektora małych i średnich przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Projekt badawczy Pracodawca Pracownik, inwestycja w kapitał ludzki

Projekt badawczy Pracodawca Pracownik, inwestycja w kapitał ludzki UNIA EUROPEJSKA Działanie 2.1 Rozwój umiejętności powiązany z potrzebami regionalnego rynku pracy i możliwości kształcenia ustawicznego w regionie ZPORR Pracodawca - Pracownik, inwestycja w kapitał ludzki

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na lokalnym rynku pracy

Sytuacja na lokalnym rynku pracy POWIATOWY URZĄD PRACY W JAWORZNIE Sytuacja na lokalnym rynku pracy Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Stopa bezrobocia Aktualnie stopa bezrobocia

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE KŁOBUCKIM W 2008 ROKU

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE KŁOBUCKIM W 2008 ROKU POWIATOWY URZĄD PRACY W KŁOBUCKU RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE KŁOBUCKIM W 8 ROKU ( II część raportu za 8 rok oparta o dane o uczniach szkół ponadgimnazjalnych z SIO MEN) CZĘŚĆ

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Kryńska 40, 16-100 Sokółka tel. (085) 7229010, fax (085) 722901; e-mail: biso@praca.gov.pl

POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Kryńska 40, 16-100 Sokółka tel. (085) 7229010, fax (085) 722901; e-mail: biso@praca.gov.pl URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Kryńska 4, 16-1 Sokółka tel. (85) 791, fax (85) 791; e-mail: biso@praca.gov.pl CZĘŚĆ II RAPORTU ZA 8 ROK Z MONITORINGU ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH ANALIZA

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie Melania Nieć, Joanna Orłowska, Maja Wasilewska Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Województwo dolnośląskie Struktura podmiotowa przedsiębiorstw aktywnych W 2013 r. o ponad

Bardziej szczegółowo

Stan i warunki rozwoju lokalnej gospodarki w Wyszkowie w 2012 roku

Stan i warunki rozwoju lokalnej gospodarki w Wyszkowie w 2012 roku Stan i warunki rozwoju lokalnej gospodarki w Wyszkowie w 2012 roku Raport podstawowe informacje Podstawą do niniejszej prezentacji jest Raport przygotowany przez Instytut EUROTEST z Gdańska, Badanie ankietowe

Bardziej szczegółowo

NAKŁADY NA ŚRODKI TRWAŁE W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2010 R.

NAKŁADY NA ŚRODKI TRWAŁE W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2010 R. NAKŁADY NA ŚRODKI TRWAŁE W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2010 R. Nakłady inwestycyjne a) są to nakłady finansowe lub rzeczowe, których celem jest stworzenie nowych środków trwałych lub ulepszenie (przebudowa,

Bardziej szczegółowo

Ewolucja poziomu zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw

Ewolucja poziomu zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy KPP Numer 4 Ewolucja poziomu zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw Czerwiec był piątym kolejnym miesiącem, w którym mieliśmy do czynienia ze spadkiem

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2009 r. CZĘŚĆ II. Gdańsk, sierpień 2010 r.

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2009 r. CZĘŚĆ II. Gdańsk, sierpień 2010 r. MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2009 r. CZĘŚĆ II Gdańsk, sierpień 2010 r. Raport opracowano w Zespole Badań i Analiz Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Gdańsku 2 Spis

Bardziej szczegółowo

AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE

AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY MAŁOPOLSKI INFORMACJE SPRAWOZDAWCZE stan na koniec grudnia 2012r. (na podstawie miesięcznej sprawozdawczości statystycznej z Powiatowych Urzędów Pracy) W minionym roku

Bardziej szczegółowo

Analiza danych wtórnych dla powiatów woj. zachodniopomorskiego za rok 2005 i I półrocze 2006

Analiza danych wtórnych dla powiatów woj. zachodniopomorskiego za rok 2005 i I półrocze 2006 Analiza danych wtórnych dla powiatów woj. zachodniopomorskiego za rok 2005 i I półrocze 2006 Spis treści SPIS WYKRESÓW... 6 SPIS TABEL... 12 WSTĘP... 25 WNIOSKI... 26 WPROWADZENIE DANE OGÓLNE... 26 RYNEK

Bardziej szczegółowo

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W SZCZECINIE Wydział Badań i Analiz Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku Szczecin 2014 Według danych

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW

ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW Przygotowana dla Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych Kontakt: Dział Analiz i Raportów Płacowych info@raportplacowy.pl www.raportplacowy.pl +48 12 350 56 00

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Zdawalność egzaminów. w sesji letniej 2014 r.

Zdawalność egzaminów. w sesji letniej 2014 r. egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe w powiatach województwa śląskiego w sesji letniej 2014 r. Spis treści egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe w powiatach woj. śląskiego w sesji

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki.

Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki. Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki. Efektem pierwszego etapu prac na Programem Rozwoju Miasta Łomża było powstanie analizy SWOT i

Bardziej szczegółowo

Instytut Badawczy IPC / EU-Consult Raport końcowy Wsparcie służące rozwojowi przedsiębiorczości w województwie śląskim

Instytut Badawczy IPC / EU-Consult Raport końcowy Wsparcie służące rozwojowi przedsiębiorczości w województwie śląskim Instytut Badawczy IPC / EU-Consult Raport końcowy Wsparcie służące rozwojowi przedsiębiorczości w województwie śląskim 2012 1 Streszczenie raportu Głównym celem badania Wsparcie służące rozwojowi przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Sytuacja osób w wieku niemobilnym na lubelskim rynku pracy prognozy

Sytuacja osób w wieku niemobilnym na lubelskim rynku pracy prognozy Sytuacja osób w wieku niemobilnym na lubelskim rynku pracy prognozy Agnieszka Szkudlarek Instytut Nauk Społeczno-Ekonomicznych luty 2011 Metodologia prognoz System badao i prognoz regionalnych Region-Stat

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ZAWIERCIAŃSKIM W 2013 ROKU

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ZAWIERCIAŃSKIM W 2013 ROKU POWIATOWY URZĄD PRACY W ZAWIERCIU RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ZAWIERCIAŃSKIM W 2013 ROKU CZĘŚĆ II PROGNOSTYCZNA Zawiercie, lipiec 2014 r. Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych

Bardziej szczegółowo

Obserwator rynku pracy regionu wałbrzyskiego

Obserwator rynku pracy regionu wałbrzyskiego Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Obserwator rynku pracy regionu wałbrzyskiego Pierwszy raport cząstkowy Autorzy: Joanna Krupowicz, Dorota Kwiatkowska-Ciotucha,

Bardziej szczegółowo

Okres wakacyjny zapowiada się obiecująco pod względem spadku liczby bezrobotnych, których co miesiąc systematycznie ubywa. Niestety, ponownie

Okres wakacyjny zapowiada się obiecująco pod względem spadku liczby bezrobotnych, których co miesiąc systematycznie ubywa. Niestety, ponownie Okres wakacyjny zapowiada się obiecująco pod względem spadku liczby bezrobotnych, których co miesiąc systematycznie ubywa. Niestety, ponownie problemem jest spadająca liczba ofert od pracodawców. I Wielkość

Bardziej szczegółowo

2,2% o tyle wzrosła liczba zarejestrowanych bezrobotnych na terenie Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego i Gdyni

2,2% o tyle wzrosła liczba zarejestrowanych bezrobotnych na terenie Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego i Gdyni WIELKOŚĆ I STOPA BEZROBOCIA w miastach i powiatach należących do GOM i w Gdyni Początek nowego roku nie przyniósł istotnych zmian na metropolitalnym rynku pracy. Liczba zarejestrowanych bezrobotnych na

Bardziej szczegółowo

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie.

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Potrzeby rozwojowe światowego przemysłu powodują, że globalny popyt na roboty przemysłowe odznacza się tendencją wzrostową. W związku z tym, dynamiczny

Bardziej szczegółowo

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r.

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r. Urząd Statystyczny w Katowicach 40 158 Katowice, ul. Owocowa 3 e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 7791 200 fax: 32 7791 300, 258 51 55 OPRACOWANIA SYGNALNE Produkt krajowy brutto w województwie

Bardziej szczegółowo

ISBN 978-83-7834-052-2

ISBN 978-83-7834-052-2 Raport opracowany przez Instytut Nauk Społeczno-Ekonomicznych sp. z o.o. ul. Polskiej Organizacji Wojskowej 17, 90 248 Łódź tel. 42 633 17 19 www.inse.org.pl Raport opracowała: Beata Socha Redakcja: Mariusz

Bardziej szczegółowo

Rozdział 03. Ogólny opis gminy

Rozdział 03. Ogólny opis gminy ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA DDĘĘBBIICCAA Rozdział 03 Ogólny opis gminy X-2796.03

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2009 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2009 R. PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2009 R. Źródłem publikowanych danych jest krajowy rejestr urzędowy podmiotów gospodarki narodowej REGON

Bardziej szczegółowo

8 430 o tyle osób spadła liczba zarejestrowanych bezrobotnych na terenie Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego i Gdyni

8 430 o tyle osób spadła liczba zarejestrowanych bezrobotnych na terenie Gdańskiego Obszaru Metropolitalnego i Gdyni WIELKOŚĆ I STOPA BEZROBOCIA w miastach i powiatach należących do GOM i w Gdyni Na metropolitalnym rynku pracy II kwartał 2014 roku okazał się niezwykle gorącym okresem. Na całym obszaże Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

UWAGI METODYCZNE Popyt na pracę Wolne miejsca pracy Nowo utworzone miejsca pracy

UWAGI METODYCZNE Popyt na pracę Wolne miejsca pracy Nowo utworzone miejsca pracy 1 UWAGI METODYCZNE Badanie popytu na pracę, realizowane na formularzu Z 05, prowadzone jest w ramach programu badań statystycznych statystyki publicznej. Obejmuje ono podmioty gospodarki narodowej o liczbie

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: luty 2015 Kontakt: e mail: SekretariatUSPOZ@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100

Bardziej szczegółowo

Rynek pracy tymczasowej. w województwie małopolskim

Rynek pracy tymczasowej. w województwie małopolskim Rynek pracy tymczasowej w województwie małopolskim Według danych Adecco Poland za 2014 r. w województwie małopolskim nie można mówić o rynku pracownika lub pracodawcy. Jest to zależne od danego sektora

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH POWIAT RADOMSKI 2012 ROK

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH POWIAT RADOMSKI 2012 ROK POWIATOWY URZĄD PRACY W RADOMIU ul. Ks. Łukasika 3, 26-600 Radom Tel: 048 384-20-74/75, Fax: 048 363 48 73 www.pupradom.pl e-mail: wara@praca.gov.pl MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH POWIAT

Bardziej szczegółowo

RAPORT KOŃCOWY Z BADAŃ

RAPORT KOŃCOWY Z BADAŃ Badania określające zapotrzebowanie na zawody na rynku pracy finansowane z Krajowego Funduszu Szkoleniowego RAPORT KOŃCOWY Z BADAŃ Zleceniodawca: Projekt i wykonanie: Powiatowy Urząd Pracy w Rybniku www.biostat.com.pl

Bardziej szczegółowo

II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE

II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE 1. Mieszkania oddane do eksploatacji w 2007 r. 1 Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w Polsce w 2007 r. oddano do użytku 133,8 tys. mieszkań, tj. o około 16% więcej

Bardziej szczegółowo

opracowanie powstało w ramach projektu WIEDZA PLUS

opracowanie powstało w ramach projektu WIEDZA PLUS Analiza wyników badania potrzeb i oczekiwań pracodawców wobec przyszłych i obecnych pracowników opracowanie powstało w ramach projektu WIEDZA PLUS Kompleksowy monitoring potencjału i barier regionalnego

Bardziej szczegółowo

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / I kwartał 2011 roku

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / I kwartał 2011 roku Raport upadłości polskich firm D&B Poland / I kwartał 2011 roku W I kwartale 2011 roku sądy gospodarcze ogłosiły upadłość 145 polskich przedsiębiorstw. W porównaniu do analogicznego okresu w roku ubiegłego,

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE LĘBORSKIM

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE LĘBORSKIM Powiatowy Urząd Pracy w Lęborku ul. Gdańska 35; 84-300 Lębork tel. (59) 862-37-28 MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE LĘBORSKIM RAPORT POWIATOWY ZA II PÓŁROCZE 2010 CZĘŚĆ II PROGNOSTYCZNA

Bardziej szczegółowo

II część raportu MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W 2011 ROKU

II część raportu MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W 2011 ROKU POWIATOWY URZĄD PRACY W KARTUZACH 83-300 Kartuzy ul. Mściwoja II 4 tel. (0-58)681-46-50 fax (0-58)681-42-19 II część raportu MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W 2011 ROKU Opracowała: Magdalena

Bardziej szczegółowo