PRZYKŁAD REALIZACJI MODUŁU WERYFIKACJI WIEDZY W SYSTEMIE NAUCZANIA ZDALNEGO

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PRZYKŁAD REALIZACJI MODUŁU WERYFIKACJI WIEDZY W SYSTEMIE NAUCZANIA ZDALNEGO"

Transkrypt

1 PRZYKŁAD REALIZACJI MODUŁU WERYFIKACJI WIEDZY W SYSTEMIE NAUCZANIA ZDALNEGO Streszczenie Aleksander Billewicz Krzysztof Kania Akademia Ekonomiczna w Katowicach Katedra Informatyki Przedmiotem artykułu jest budowa systemów weryfikacji wiedzy w nauczaniu wspomaganym komputerowo. W pierwszej części przedstawiono rolę jaką pełnią moduły testowania wiedzy w systemach e-learningu oraz rodzaje zadań stosowanych w sprawdzianach testowych. Następnie przedstawiono, zrealizowany przez autorów w ramach projektu TRIMAR*, moduł weryfikacji wiedzy. Omówiono jego funkcjonalność, architekturę, wybrane aspekty modelu systemu i jego realizację. W podsumowaniu zawarto kierunki dalszego rozwoju aplikacji. Wprowadzenie Szybko rosnące zapotrzebowanie na systemy wirtualnej edukacji wymusiło dynamiczny rozwój produktów wspomagających implementację tego typu systemów. Dotyczy to zarówno rozwiązań stanowiących bazę do budowy systemów zdalnego nauczania, jak i narzędzi do przygotowywania materiałów kursowych. Istnieją juŝ kompleksowe systemy do obsługi procesów edukacji, które mają za zadanie wspomagać studentów w procesie uczenia się, koordynować ich postęp w pracy z róŝnymi materiałami, śledzić ich oceny, oraz usprawniać komunikację z instruktorem i pozostałymi członkami grupy. Istotnym elementem kaŝdego szkolenia jest moduł weryfikacji wiedzy (MWW). Powinien on zapewniać dostęp do testów on-line, zaliczanie kolejnych etapów szkolenia, powinien ułatwiać śledzenie, zarządzanie i raportowanie aktywności studentów w przeprowadzaniu samooceny. Informacje zebrane na podstawie wykonanych testów mogą zostać wykorzystane do zdobycia dodatkowej wiedzy o przebiegu procesu kształcenia. Wiedza ta powinna stanowić podstawę do doskonalenia jakości kształcenia poprzez m.in. personalizację zawartości kursu.

2 294 Technologia przetwarzania wiedzy w SWO 1. Rola modułu testowania w systemach zdalnych Istotnym elementem procesu nauczania uczenia się, jest kontrola i ocena wiedzy oraz umiejętności uczniów. Dla potrzeb weryfikacji wiedzy uŝywa się róŝnego rodzaju sprawdzianów standaryzowanych lub opracowanych przez nauczyciela. Odgrywają one szczególną rolę w nowoczesnych koncepcjach nauczania. Polskim przykładem takiej koncepcji jest opracowana przez C. Kupiesiewicza metoda blokowa, zwana teŝ warszawską [Kupi00],[Jusz01]. Weryfikacja wiedzy w systemach nauczania zdalnego moŝe odbywać się w róŝnej formie. Stosowane są prace pisemne przesyłane do nauczyciela i oceniane są spotkania na forach dyskusyjnych. Jednak podstawową formą weryfikacji wiedzy są testy, w których wykorzystuje się następujące rodzaje zadań ([Aren98], [Gołu02]): zadania prawda/fałsz naleŝy wskazać, czy zdanie jest prawdziwe, czy nie, zadania na przyporządkowanie zadanie zawiera dwie listy (pojęć, zasad, dat, nazw, definicji itd.). Odpowiadając naleŝy wybrać z pierwszej listy pozycję, która najlepiej odpowiada wybranej pozycji z drugiej listy, zadania z luką ich rozwiązanie polega na wpisaniu odpowiedniej wartości (wyrazu, wyraŝenia, liczby itp.) w zaznaczone miejsce w zdaniu, zadania wielokrotnego wyboru rozwiązanie polega na wyborze z listy jednej odpowiedzi poprawnej, zadania wielokrotnego wyboru złoŝone róŝnią się od zadań wielokrotnego wyboru tym, Ŝe mają one jedną lub więcej odpowiedzi prawidłowych i uczeń musi wskazać wszystkie odpowiedzi prawidłowe. Zdaniem wielu specjalistów zadania wielokrotnego wyboru (proste i złoŝone) najlepiej sprawdzają wiedzę uczących się. Zadania do rozwiązania, mogą zawierać wskazówki, podpowiedzi, które są udostępniane (gdy student zgłosi taką potrzebę) w formie: rozwijanego menu, odsyłacza do źródeł, materiałów edukacyjnych, ukrytych adnotacji zawierających analogie lub przykłady. Zrealizowany moduł weryfikacji wiedzy jest częścią międzynarodowego projektu naukowo-badawczego TRIMAR* Celem projektu jest zbudowanie inteligentnego, interakcyjnego systemu szkolenia pracowników małych i średnich firm w zakresie marketingu w Internecie. Zgromadzona wiedza udostępniana będzie w formie kursów elektronicznych oraz studiów przypadku. System przechowuje studia przypadków opisujące doświadczenia małych i średnich przedsiębiorstw w stosowaniu marketingu internetowego. Jego najistotniejszą funkcją jest zidentyfikowanie zbioru przypadków podobnych do przypadku zdefiniowanego przez uŝytkownika (wzorcowego). Z kolei podstawowym zadaniem modułu szkoleniowego jest dostarczanie wiedzy potrzebnej do efektywnego wykorzystania marketingu w Internecie przez małe i średnie przedsiębiorstwa. Materiał dydaktyczny został podzielony na jedenaście grup

3 Przykład realizacji modułu weryfikacji wiedzy w tematycznych oraz trzy poziomy zaawansowania. Z uwagi na obszerny zakres przechowywanego materiału waŝne jest, aby dostarczyć uŝytkownikowi przede wszystkim informacje, które w istotny sposób pogłębią jego wiedzę. Dostarczanie informacji spersonalizowanej, wymaga wstępnego określenia poziomu wiedzy uŝytkownika z wybranego tematu. To właśnie było zadaniem MWW w systemie TRIMAR. Informacja uzyskana z MWW jest wykorzystywana przez moduł szkoleniowy do skierowania uŝytkownika na odpowiedni poziom trudności kursu oraz wskazanie materiału dydaktycznego związanego z poszczególnymi pytaniami zawartymi w teście. 2. ZałoŜenia budowy modułu weryfikacji wiedzy Projektując MWW dla potrzeb systemu TRIMAR przyjęto Ŝe: środowiskiem funkcjonowania modułu jest sieć WWW, system powinien działać poprawnie na dowolnej przeglądarce internetowej pracującej w trybie graficznym i obsługującej technologię cookies, uŝytkownik powinien otrzymać szczegółowe informacje o wypełnionych testach, uŝytkownik powinien mieć moŝliwość uzyskania dodatkowych informacji wyjaśniających wybrane pytanie, przy czym objaśnienia powinny pochodzić z odpowiedniego modułu szkoleniowego, naleŝy opracować wydajny interfejs uŝytkownika, wykorzystywany do zarządzania testami, zapewnia się maksymalną elastyczność w budowie testów, w treści pytań moŝe znaleźć się grafika oraz odnośniki do lekcji omawiającej wybrane pytanie, istnieje moŝliwość pogrupowania pytań w moduły zgodnie z ich związkiem z odpowiednimi modułami dydaktycznymi, istnieje moŝliwość złoŝenia testu w z dowolnych modułów, zapewniona zostanie niepowtarzalność generowanych testów w zadanych przez nauczyciela granicach, będzie istniała moŝliwość nadzorowania i szczegółowej ewidencji wykonania testów (jeśli MWW ma słuŝyć równieŝ jako element uczący zarówno dla zespołu uczącego jak i nauczanego). W celu zapewnienia rzetelnej oceny wiedzy, zaimplementowano w MWW procedury losowego doboru pytań oraz odpowiedzi. Rozwiązanie takie minimalizuje ryzyko wygenerowania identycznych testów, co w istotnym stopniu komplikuje nauczenie się testu na pamięć. Ponadto budując moduł przyjęto, Ŝe podstawową formą testową są złoŝone zadania wielokrotnego wyboru, jednak struktura bazy danych nie wyklucza zbudowania równieŝ zadań typu prawda-fałsz.

4 296 Technologia przetwarzania wiedzy w SWO 3. Przyjęte rozwiązania technologiczne Ze względu na charakter pracy MWW, jego zakres informacyjny i funkcjonalny, naturalnym środowiskiem dla jego konstrukcji są relacyjne bazy danych. Za wyborem tego środowiska w szczególności przemawiały potrzeby: zbudowania scentralizowanego repozytorium informacji, łatwej i bieŝącej aktualizacji informacji dotyczącej samych testów, osób w nich uczestniczących, jak i osób je konstruujących, współuŝytkowania danych z zachowaniem odpowiedniego stopnia bezpieczeństwa, zastosowania elastycznych rozwiązań internetowych, łatwego skonstruowania odpowiedniej jakości narzędzi do zarządzania testami, szybkiego i łatwego budowania narzędzi raportowania. Przedstawiona analiza wymagań oraz analiza istniejącej infrastruktury techniczno-technologicznej skłoniły do zaprojektowana systemu o strukturze trójwarstowej (rys. 1.), która stanowi obecnie dominująca architekturę systemów informatycznych Internetu (por. [Four99, s.452],[stsz99]). Moduł weryfikacji wiedzy Moduł szkoleniowy W arstwa dialogu i prezentacji W arstwa pośrednia W arstwa danych Materiały szkoleniowe Kurs 1 Materiały szkoleniowe Kurs... Osoba testowana przeglądarka W W W IIS+ASP+ADO MS SQL Server Materiały szkoleniowe Kurs n Administrator Nauczyciel Narzędzia administrowania MS Access Rys. 1. Trójwarstwowa architektura modułu weryfikacji wiedzy Warstwę danych stanowi system zarządzania relacyjnymi bazami danych Microsoft SQL Server. Podczas projektowania modułu naleŝało podjąć decyzję dotyczącą umiejscowienia procedur generowania i oceny testu. MoŜliwe było umiejscowienie ich w warstwie pośredniej lub warstwie danych. Zaletą pierwszego podejścia jest niezaleŝość od SZBD. Sama baza danych wykorzystywana jest wtedy wyłącznie do przechowywania danych. Najistotniejszą wadą tego

5 Przykład realizacji modułu weryfikacji wiedzy w rozwiązania jest niska wydajność. Do jego realizacji potrzebne byłoby teŝ szybkie łącze umoŝliwiające przesyłanie duŝych ilości danych między warstwami. Zaletą drugiego rozwiązania jest wysoka wydajność i mniejsze zapotrzebowanie na przepustowość w sieci. Najistotniejszą wadą tego rozwiązania jest natomiast utrudniona ewentualna migracja do innego SZBD. Wydaje się jednak, iŝ korzyści wynikające ze zwiększonej wydajności całego systemu przewyŝszają ewentualne koszty związane z migracją do innego środowiska. Ostatecznie zdecydowano, Ŝe większość funkcji zostanie zaimplementowanych w postaci procedur składowanych, wykonywanych przez serwer bazodanowy. test_for_student PK id_test_for_stud test PK id_test teachers PK id_teacher right_answers PK id_r_ans FK1 id_student FK2 id_test pos_in_part_test PK id_pos FK1 students PK id_student stud_number stud_name stud_log stud_pass first_date id_test_par id_question id_ans1 signed1 id_ans2 signed2 id_ans3 signed3 id_ans4 signed4 id_ans5 signed5 id_ans6 signed6 id_ans7 signed7 is_ok test_sym FK1 id_teacher description date_creation numb_of_quest time_in_min points_to_pass particular_test PK id_test_par FK1 id_student FK2 id_test start_time end_time gained_points test_assesment modules PK id_module module_name modules_in_test PK id_mod_in_test teacher_number teacher_name teacher_log teacher_pass FK2 id_test FK1 id_module number_of_questions wrong_answers PK id_w_ans FK1 id_question text pic FK1 questions PK id_question FK1 id_question text pict id_teacher text picture link questions_in_module PK id_quest_in_mod FK2 id_question FK1 id_module random Rys. 2. Schemat relacji MWW Kolejnym istotnym problemem było określenie zakresu informacyjnego bazy. Jednym z zasadniczych załoŝeń było przechowywanie całej historii postępów studenta oraz moŝliwość określania stopnia wykorzystania poszczególnych testów i materiałów dydaktycznych z nim związanych. Na rysunku 2 przedstawiono schemat relacji przechowywanych w bazie danych. Na wyjaśnienie zasługuje struktura tabeli przechowującej odpowiedzi do konkretnego pytania. PoniewaŜ w iej przechowywane są szczegóły odpowiedzi, ze względów wydajnościowych nie została ona znormalizowana. Ceną takiego rozwiązania jest ustalenie maksymalnej liczby moŝliwych odpowiedzi na pytanie do 7.

6 298 Technologia przetwarzania wiedzy w SWO Jako technologiczną podstawę funkcjonowania warstwy pośredniej wybrano przede wszystkim ze względu na zgodność z technologiami uŝytymi w innych warstwach serwer WWW Internet Information Services. Procesy realizowane w tej warstwie zostały zaimplementowane w postaci skryptów ASP. Podstawowymi funkcjami realizowanymi przez tą część systemu są: uwierzytelnienie uŝytkownika, dynamiczne generowanie zawartości stron WWW na podstawie danych z SZBD, zapewnienie komunikacji pomiędzy warstwą interfejsu a warstwą danych. cphomepage splogin <<link>> {param eters newuser={1... <<redirec... <<link>> <<link>> <<link>> spselecttest spmanual spsubmittedtests cplogin <<submit>> cpnewstudent cpmanual cpsubmittedtests cpselecttest <<submit>> <<link>> <<lin... {parameter testid} frmlogin frmnewstudent {parameters test_id} sptest cptestdetai sptestdetails ls cptest <<link>> {parameter test_id} cptestsum mary spproces st <<submit>> est frmtest Rys. 3. Model warstwy pośredniej MWW w notacji UML Model struktury i funkcjonowania warstwy pośredniej jak i jej powiązania z warstwą prezentacji udokumentowano w języku UML (rys. 3) (rozszerzona notacja Connalen a, zob. [Cona00]). Na diagramie tym, kaŝda z dynamicznie generowanych stron została przedstawiona w postaci dwóch klas połączonych związkiem asocjacji. Model taki pozwala przedstawić zarówno rolę, jaką dana strona odgrywa w systemie podczas przetwarzania jej przez serwer WWW strony z przedrostkiem sp oraz rolę, jaką dana strona pełni po zała-

7 Przykład realizacji modułu weryfikacji wiedzy w dowaniu jej przez przeglądarkę internetową strony z przedrostkiem cp. Formularze równieŝ zostały przedstawioneo w postaci klas i połączone ze stronami WWW związkami agregacji. Warstwę komunikacji i prezentacji podzielono na dwie części. Jedna związana jest z osobami rozwiązującymi test, druga związana jest z zarządzaniem samymi testami. Interfejs WWW zapewnia uŝytkownikom dostęp do testów i moŝliwość przeprowadzenia samooceny. Poszczególne strony są generowane dynamicznie na podstawie skryptów ASP. W celu zwiększenia funkcjonalności interfejsu (np. rozwijane listy) wykorzystano język skryptowy JScript. Interakcję uŝytkownika z systemem zapewniają hiperłącza oraz formularze. Natomiast, na obecnym etapie, zarządzanie testami odbywa się lokalnie przy wykorzystaniu programu MSACCESS, który razem z bazą danych MSSQL SERVER tworzy klasyczną aplikację typu klient/server. Rozwiązanie takie istotnie skróciło czas potrzebny na zbudowanie prototypu systemu. W przyszłości równieŝ ten element systemu zostanie przeniesiony do środowiska WWW. 4. Opis przykładowej sesji Przygotowanie testu naleŝy rozpocząć od opracowania zestawu pytań i odpowiedzi. Poszczególne pytania mogą zawierać: tekst, grafikę oraz odnośnik do strony internetowej objaśniającej pytanie. Następnie nauczyciel przypisuje do pytania wszystkie moŝliwe odpowiedzi, prawidłowe oraz nieprawidłowe. Odpowiedzi mogą zostać równieŝ wybrane z listy, jeśli wcześniej zostały one wprowadzone do systemu. Przygotowane pytania są pogrupowane w moduły, które z załoŝenia stanowią zbiory pytań dotyczących wspólnej tematyki. Na tej podstawie opracowywany jest wzorzec testu, na który składają się: dane opisujące test: data utworzenia, autor, czas wykonania, opis, minimalną liczbę punktów do zaliczenia testu, informacje o modułach, z których mają zostać wylosowane pytania, informacje w jakiej ilości mają zostać wylosowane pytania z poszczególnych modułów. Wzorce testów moŝna przypisać indywidualnie poszczególnym uŝytkownikom systemu i w ten sposób zdefiniować uprawnienia do rozwiązywania poszczególnych testów. Dwa przykładowe okienka dialogowe tego systemu zaprezentowano na rysunku 4.

8 300 Technologia przetwarzania wiedzy w SWO Rys. 4. Przykładowe okienka dialogowe systemu zarządzania testami Osoba przystępująca do rozwiązywania testu rozpoczyna od zalogowania się w systemie. Po zalogowaniu się do MWW, uŝytkownik moŝe wybrać i wypełnić nowy test lub przeanalizować testy wcześniej rozwiązane. Wybór testu do rozwiązania ogranicza się do kliknięcia odnośnika wskazującego na temat szkolenia, do którego powinien zostać wygenerowany test. Wybranie testu jest natychmiast odnotowywane w systemie.

9 Przykład realizacji modułu weryfikacji wiedzy w Rys. 5. Strona MWW z wygenerowanym testem Test przedstawiony jest w przeglądarce w formie formularza, w którym uŝytkownik zaznacza poprawne odpowiedzi, zaznaczając pola typu checkbox. Fragment wygenerowanego testu przedstawiono na rysunku 5. Po zaznaczeniu wszystkich odpowiedzi, uŝytkownik moŝe wysłać test do serwera w celu jego oceny. JeŜeli tak się nie stanie, (np. uŝytkownik zamknie okno przeglądarki) test zostanie oznaczony w bazach MWW jako nie odesłany i system przyzna uŝytkownikowi zero punktów. Jeśli uŝytkownik prześle test do oceny otrzymuje syntetyczne informacje dotyczące przeprowadzonego testu (rys. 6). Szczegółowe informacje zostają dołączone do historii testów studenta, która jest udostępniana na Ŝyczenie uŝytkownika (rys. 7). Wszystkie informacje o rozwiązaniu testu uŝytkownik moŝe zobaczyć po wybraniu opcji details. Wyświetlane są wtedy wszystkie odpowiedzi uŝytkownika, zostają zaznaczone odpowiedzi prawidłowe i nieprawidłowe oraz jest wyświetlany link do odpowiedniej części materiału dydaktycznego (rys. 8).

10 302 Technologia przetwarzania wiedzy w SWO Rys. 6. Podsumowanie testu Rys. 7. Historia testów studenta Rys. 8. Szczegóły rozwiązania testu Administrator systemu oraz osoby zarządzające testami mają równieŝ prawo do wykonania zapytań dotyczących wykorzystania testów. Przykład takiego zapytania dotyczącego odpowiedzi udzielanych przez studentów na konkretne pytanie przedstawiono na rysunku 9.

11 Przykład realizacji modułu weryfikacji wiedzy w Rys. 9. Fragment raportu dotyczącego odpowiedzi na pytania w teście Zakończenie Prace związane z implementacją modułu weryfikacji wiedzy moŝna w zasadzie uznać za zakończone. System w swej obecnej postaci spełnia wszystkie postawione wymagania funkcjonalne. Jedynym elementem, który pozostaje do wykonania jest udostępnienie moŝliwości zarządzania testami przez sieć WWW (obecnie dostępna lokalnie). Zawartość informacyjna baz MWW umoŝliwia dokładne śledzenie postępów poszczególnych uczestników kursów oraz wykorzystanie materiałów dydaktycznych związanych z poszczególnymi pytaniami. Dlatego kolejnym planowanym krokiem jest wykorzystanie zawartości informacyjnej baz MWW do jeszcze lepszej personalizacji pracy systemu TRIMAR. Literatura [Aren98] [BrFH01] [Cona00] [Four99] [Gołu02] [Jusz01] [Kupi00] Arends R.I.: Uczymy się nauczać. Wydawnictwa szkolne i Pedagogiczne, Warszawa, Bruce B., Fallon C., Horton W.: Getting started with e-learning. Macromedia, Connalen J.: Building Web applications with UML. Addison- Wesley Longman, Fournier R.: A Methodology for Client/Server and Web Application Development. Yourdon Press, Gołuchowski J. (red.): Metody i narzędzia informatyczne wspomagające proces interaktywnego nauczania za pomocą Internetu. Praca zbiorowa, Akademia Ekonomiczna w Katowicach. Maszynopis powielany, Katowice, Juszczyk S.: Metodyka nauczania informatyki w szkole. Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń, Kupisiewicz Cz.: Dydaktyka ogólna. Graf Punkt, Warszawa, 2000.

12 304 Technologia przetwarzania wiedzy w SWO [StSz99] StróŜański M., Szempliński P.: Wykorzystanie trójwarstowowej architektury klient/server. Software 2.0, nr 3, THE MODULE OF SELF ASSESMENT IN E-LEARNING A SAMPLE OF REALIZATION Abstract Knowledge assessment is one of the major elements in the learning process. In this paper we present a detailed solution of the problem of implementing such a tool in the web supported by TRIMAR project. Projekt TRIMAR (On-Line Inteligent Training System for Internet Marketing by SME's) o numerze UK/00/B/F/PP/129_110 prowadzony jest pod egidą Unii Europejskiej w ramach programu Leonardo da Vinci. TRIMAR skupia partnerów ze środowiska naukowego oraz małe i średnie firmy z Wielkiej Brytanii, Niemiec, Portugalii, Słowacji oraz Polski. Wśród wyŝszych uczelni biorących udział w projekcie są: Akademia Ekonomiczna w Katowicach, University of Luton, South Bank University w Londynie, Westfälische Wilhelms Universität w Münster, Universidade Aberta w Lizbonie, Technical University w Koszycach. Szczegółowe informacje nt. projektu znajdują się na następujących stronach WWW:

E-LEARNING W SZKOLENIACH PRACOWNIKÓW I NAUCZANIU W SZKOŁACH WYśSZYCH. REZULTATY MIĘDZYNARODOWYCH PROJEKTÓW BADAWCZYCH

E-LEARNING W SZKOLENIACH PRACOWNIKÓW I NAUCZANIU W SZKOŁACH WYśSZYCH. REZULTATY MIĘDZYNARODOWYCH PROJEKTÓW BADAWCZYCH E-LEARNING W SZKOLENIACH PRACOWNIKÓW I NAUCZANIU W SZKOŁACH WYśSZYCH. REZULTATY MIĘDZYNARODOWYCH PROJEKTÓW BADAWCZYCH Jerzy Gołuchowski, Małgorzata Pańkowska, Maria Smolarek, Ewa Ziemba Akademia Ekonomiczna

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy w ramach treści kierunkowych Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium BAZY DANYCH I SYSTEMY EKSPERTOWE Database and expert systems Forma

Bardziej szczegółowo

Microsoft Class Server. Waldemar Pierścionek, DC EDUKACJA

Microsoft Class Server. Waldemar Pierścionek, DC EDUKACJA Microsoft Class Server Waldemar Pierścionek, DC EDUKACJA Czym jest Microsoft Class Server? Platforma edukacyjna dla szkół Nowe możliwości dla: nauczyciela, ucznia, rodzica Tworzenie oraz zarządzanie biblioteką

Bardziej szczegółowo

Samokontrola postępów w nauce z wykorzystaniem Internetu. Wprowadzenie

Samokontrola postępów w nauce z wykorzystaniem Internetu. Wprowadzenie mgr Piotr Gaś, dr hab. inż. Jerzy Mischke Ośrodek Edukacji Niestacjonarnej Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie Samokontrola postępów w nauce z wykorzystaniem Internetu Wprowadzenie W każdym systemie

Bardziej szczegółowo

bo od managera wymaga się perfekcji

bo od managera wymaga się perfekcji bo od managera wymaga się perfekcji MODELOWANIE PROCESÓW Charakterystyka modułu Modelowanie Procesów Biznesowych (BPM) Modelowanie procesów biznesowych stanowi fundament wdroŝenia systemu zarządzania jakością

Bardziej szczegółowo

Postępy edukacji internetowej

Postępy edukacji internetowej Postępy edukacji internetowej na przykładzie działań Centralnego Instytutu Ochrony Pracy Państwowego Instytutu Badawczego dr inż. Małgorzata Suchecka inż. Artur Sychowicz Centralny Instytut Ochrony Pracy

Bardziej szczegółowo

Regulamin tworzenia i prowadzenia zajęć dydaktycznych w formie elektronicznej, z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość

Regulamin tworzenia i prowadzenia zajęć dydaktycznych w formie elektronicznej, z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość Regulamin tworzenia i prowadzenia zajęć dydaktycznych w formie elektronicznej, z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość 1 Użyte w niniejszym Regulaminie określenia oznaczają odpowiednio:

Bardziej szczegółowo

Zajęcia prowadzone przez MCT, auditora wiodącego systemów bezpieczeństwa informacji.

Zajęcia prowadzone przez MCT, auditora wiodącego systemów bezpieczeństwa informacji. OFERTA SZKOLENIOWA BAZY DANYCH O firmie: Firma Information & Technology Consulting specjalizuje się w szkoleniach w zakresie systemów bazodanowych Microsoft i Sybase oraz Zarządzania bezpieczeństwem informacji

Bardziej szczegółowo

Specjalizacja magisterska Bazy danych

Specjalizacja magisterska Bazy danych Specjalizacja magisterska Bazy danych Strona Katedry http://bd.pjwstk.edu.pl/katedra/ Prezentacja dostępna pod adresem: http://www.bd.pjwstk.edu.pl/bazydanych.pdf Wymagania wstępne Znajomość podstaw języka

Bardziej szczegółowo

Projekt: Współpraca i Rozwój wzrost potencjału firm klastra INTERIZON

Projekt: Współpraca i Rozwój wzrost potencjału firm klastra INTERIZON Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt: Współpraca i Rozwój wzrost potencjału firm klastra INTERIZON Opis szkoleń z obszaru INFORMATYKA planowanych

Bardziej szczegółowo

PROJEKT CZĘŚCIOWO FINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ. Opis działania raportów w ClearQuest

PROJEKT CZĘŚCIOWO FINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ. Opis działania raportów w ClearQuest PROJEKT CZĘŚCIOWO FINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ Opis działania raportów w ClearQuest Historia zmian Data Wersja Opis Autor 2008.08.26 1.0 Utworzenie dokumentu. Wersja bazowa dokumentu. 2009.12.11 1.1

Bardziej szczegółowo

Aplikacje webowe wspomagające działalność przedsiębiorstwa na przykładzie przychodni stomatologicznej

Aplikacje webowe wspomagające działalność przedsiębiorstwa na przykładzie przychodni stomatologicznej Aplikacje webowe wspomagające działalność przedsiębiorstwa na przykładzie przychodni stomatologicznej Małgorzata Barańska Wydział Informatyki i Zarządzania, Politechnika Wrocławska Beata Laszkiewicz Wydział

Bardziej szczegółowo

Zdalne monitorowanie i zarządzanie urządzeniami sieciowymi

Zdalne monitorowanie i zarządzanie urządzeniami sieciowymi Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Infomatyki Stosowanej Piotr Benetkiewicz Nr albumu: 168455 Praca magisterska na kierunku Informatyka

Bardziej szczegółowo

Włodzimierz Dąbrowski, Przemysław Kowalczuk, Konrad Markowski. Bazy danych ITA-101. Wersja 1

Włodzimierz Dąbrowski, Przemysław Kowalczuk, Konrad Markowski. Bazy danych ITA-101. Wersja 1 Włodzimierz Dąbrowski, Przemysław Kowalczuk, Konrad Markowski Bazy danych ITA-101 Wersja 1 Warszawa, wrzesień 2009 Wprowadzenie Informacje o kursie Opis kursu We współczesnej informatyce coraz większą

Bardziej szczegółowo

KURS ACCESS 2003 Wiadomości wstępne

KURS ACCESS 2003 Wiadomości wstępne KURS ACCESS 2003 Wiadomości wstępne Biorąc c udział w kursie uczestnik zapozna się z tematyką baz danych i systemu zarządzania bazami danych jakim jest program Microsoft Access 2003. W trakcie kursu naleŝy

Bardziej szczegółowo

Łukasz Michałek, Mariusz Tykarski. Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Krośnie

Łukasz Michałek, Mariusz Tykarski. Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Krośnie PONADPLATFORMOWY SYSTEM REKRUTACJI STUDENTÓW Łukasz Michałek, Mariusz Tykarski Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Krośnie Streszczenie: Aplikacja ta ma za zadanie wspomóc działanie systemu rekrutacji w

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA PROJEKTAMI W PRZEDSIĘBIORSTWIE

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA PROJEKTAMI W PRZEDSIĘBIORSTWIE KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA PROJEKTAMI W PRZEDSIĘBIORSTWIE Seweryn SPAŁEK Streszczenie: Zarządzanie projektami staje się coraz bardziej powszechne w przedsiębiorstwach produkcyjnych, handlowych

Bardziej szczegółowo

E-learning pomocą INNOWACJA PEDAGOGICZNA. Autor: Małgorzata Olędzka. Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 1 im. Komisji Edukacji Narodowej w Białymstoku

E-learning pomocą INNOWACJA PEDAGOGICZNA. Autor: Małgorzata Olędzka. Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 1 im. Komisji Edukacji Narodowej w Białymstoku E-learning pomocą w nauce fizyki dla uczniów z dysfunkcjami INNOWACJA PEDAGOGICZNA Autor: Małgorzata Olędzka Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 1 im. Komisji Edukacji Narodowej w Białymstoku Informacje

Bardziej szczegółowo

System do rekrutacji nowej generacji

System do rekrutacji nowej generacji System do rekrutacji nowej generacji PYTON Falcon pozwala usprawnić proces rekrutacji zewnętrznej i wewnętrznej, zarządza całym procesem rekrutacyjnym: wakatami, ofertami pracy, rozmowami kwalifikacyjnymi,

Bardziej szczegółowo

FK - Deklaracje CIT-8

FK - Deklaracje CIT-8 FK - Deklaracje CIT-8 1. Wstęp. Moduł FK umoŝliwia przygotowanie i wydruk formularza deklaracji podatkowej CIT-8. W skład dostępnych formularzy wchodzą deklaracje CIT-8(21) oraz CIT- 8/O(8). Dane do formularza

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM 8,9: BAZA DANYCH MS-ACCESS

LABORATORIUM 8,9: BAZA DANYCH MS-ACCESS UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI INSTYTUT INFORMATYKI I ELEKTROTECHNIKI ZAKŁAD INŻYNIERII KOMPUTEROWEJ Przygotowali: mgr inż. Arkadiusz Bukowiec mgr inż. Remigiusz Wiśniewski LABORATORIUM 8,9: BAZA DANYCH MS-ACCESS

Bardziej szczegółowo

GEO-SYSTEM Sp. z o.o. GEO-RCiWN Rejestr Cen i Wartości Nieruchomości Podręcznik dla administratora systemu Warszawa 2007

GEO-SYSTEM Sp. z o.o. GEO-RCiWN Rejestr Cen i Wartości Nieruchomości Podręcznik dla administratora systemu Warszawa 2007 GEO-SYSTEM Sp. z o.o. 02-732 Warszawa, ul. Podbipięty 34 m. 7, tel./fax 847-35-80, 853-31-15 http:\\www.geo-system.com.pl e-mail:geo-system@geo-system.com.pl GEO-RCiWN Rejestr Cen i Wartości Nieruchomości

Bardziej szczegółowo

Szkoła XXI wieku. Oprogramowanie wspomagające kształcenie. e -learning

Szkoła XXI wieku. Oprogramowanie wspomagające kształcenie. e -learning INNOWACJA W LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCYM Opracowanie mgr Ewa Onoszko Szkoła XXI wieku Oprogramowanie wspomagające kształcenie. e -learning e learning na lekcji wiedzy o kulturze, nauka przez Internet z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

APLIKACJA KLIENT-SERWER DO SPORZĄDZANIA I PRZEPROWADZANIA TESTÓW ONLINE - METODYKA ROZWOJU I OPISU APLIKACJI Z WYKORZYSTANIEM UML

APLIKACJA KLIENT-SERWER DO SPORZĄDZANIA I PRZEPROWADZANIA TESTÓW ONLINE - METODYKA ROZWOJU I OPISU APLIKACJI Z WYKORZYSTANIEM UML Scientific Bulletin of Che lm Section of Mathematics and Computer Science No. 1/2008 APLIKACJA KLIENT-SERWER DO SPORZĄDZANIA I PRZEPROWADZANIA TESTÓW ONLINE - METODYKA ROZWOJU I OPISU APLIKACJI Z WYKORZYSTANIEM

Bardziej szczegółowo

Cel przedmiotu. Wymagania wstępne w zakresie wiedzy, umiejętności i innych kompetencji 1 Język angielski 2 Inżynieria oprogramowania

Cel przedmiotu. Wymagania wstępne w zakresie wiedzy, umiejętności i innych kompetencji 1 Język angielski 2 Inżynieria oprogramowania Przedmiot: Bazy danych Rok: III Semestr: V Rodzaj zajęć i liczba godzin: Studia stacjonarne Studia niestacjonarne Wykład 30 21 Ćwiczenia Laboratorium 30 21 Projekt Liczba punktów ECTS: 4 C1 C2 C3 Cel przedmiotu

Bardziej szczegółowo

2. Podstawy programu Microsoft Access

2. Podstawy programu Microsoft Access 8 Wprowadzenie do projektowania baz danych 2. Podstawy programu Microsoft Access Baza danych utworzona w programie Microsoft Access składa się z wielu obiektów róŝnych typów. MoŜna podzielić je na dwie

Bardziej szczegółowo

ZAR ZĄ D ZEN IE N r 37/ 2014 REKTORA POLITECHNIKI RZESZOWSKIEJ im. IGNACEGO ŁUKASIEWICZA z dnia 2 grudnia 2014 r.

ZAR ZĄ D ZEN IE N r 37/ 2014 REKTORA POLITECHNIKI RZESZOWSKIEJ im. IGNACEGO ŁUKASIEWICZA z dnia 2 grudnia 2014 r. ZAR ZĄ D ZEN IE N r 37/ 2014 REKTORA POLITECHNIKI RZESZOWSKIEJ im. IGNACEGO ŁUKASIEWICZA z dnia 2 grudnia 2014 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu tworzenia i prowadzenia zajęć dydaktycznych w formie

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Warszawski Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki. Paweł Parys. Nr albumu: 209216. Aukcjomat

Uniwersytet Warszawski Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki. Paweł Parys. Nr albumu: 209216. Aukcjomat Uniwersytet Warszawski Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki Paweł Parys Nr albumu: 209216 Aukcjomat Praca licencjacka na kierunku INFORMATYKA w zakresie INFORMATYKA Praca wykonana pod kierunkiem

Bardziej szczegółowo

Opis programu OpiekunNET. Historia... Architektura sieciowa

Opis programu OpiekunNET. Historia... Architektura sieciowa Opis programu OpiekunNET OpiekunNET jest pierwszym na polskim rynku systemem filtrującym nowej generacji. Jako program w pełni sieciowy oferuje funkcje wcześniej niedostępne dla programów kontrolujących

Bardziej szczegółowo

Komponent Formularz. Rys. 1. Strona programu Joomla - http://joomla.pl. Rys. 2. Instalacja komponentu

Komponent Formularz. Rys. 1. Strona programu Joomla - http://joomla.pl. Rys. 2. Instalacja komponentu Komponent Formularz Instalacja Aby wykorzystać gotowy komponent do tworzenia formularzy w systemie CMS (Joomla), naleŝy uprzednio zaimplementować go, postępując według poniŝszego schematu: 1. Wejść na

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: MODELOWANIE I ANALIZA SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH Modeling and analysis of computer systems Kierunek: Informatyka Forma studiów: Stacjonarne Rodzaj przedmiotu: Poziom kwalifikacji: obowiązkowy

Bardziej szczegółowo

Dział Temat lekcji Ilość lekcji. godz. 1 Organizacja zajęć Omówienie programu nauczania 3

Dział Temat lekcji Ilość lekcji. godz. 1 Organizacja zajęć Omówienie programu nauczania 3 rzedmiot : Systemy baz Rok szkolny : 2015/2016 Klasa : INF godz. x 0 = 90 godz. Zawód : technik informatyk; symbol 5120 rowadzący : Jacek Herbut, Henryk Kuczmierczyk Henryk Kuczmierczyk Numer Dział Temat

Bardziej szczegółowo

Oferta szkoleniowa Yosi.pl 2012/2013

Oferta szkoleniowa Yosi.pl 2012/2013 Oferta szkoleniowa Yosi.pl 2012/2013 "Podróżnik nie posiadający wiedzy, jest jak ptak bez skrzydeł" Sa'Di, Gulistan (1258 rok) Szanowni Państwo, Yosi.pl to dynamicznie rozwijająca się firma z Krakowa.

Bardziej szczegółowo

KaŜdy z formularzy naleŝy podpiąć do usługi. Nazwa usługi moŝe pokrywać się z nazwą formularza, nie jest to jednak konieczne.

KaŜdy z formularzy naleŝy podpiąć do usługi. Nazwa usługi moŝe pokrywać się z nazwą formularza, nie jest to jednak konieczne. Dodawanie i poprawa wzorców formularza i wydruku moŝliwa jest przez osoby mające nadane odpowiednie uprawnienia w module Amin (Bazy/ Wzorce formularzy i Bazy/ Wzorce wydruków). Wzorce formularzy i wydruków

Bardziej szczegółowo

KOŁO NAUKOWE GEODETÓW Dahlta

KOŁO NAUKOWE GEODETÓW Dahlta WYDZ. GEODEZJI GÓRNICZEJ I INŻYNIERII ŚRODOWISKA KOŁO NAUKOWE GEODETÓW Dahlta www.kng.agh.edu.pl Karlova Studánka, 17-19 maja 2012 r. BUDOWA SYSTEMU INFORMACJI PRZESTRZENNEJ DLA UCZELNI WYŻSZEJ GEOPORTAL

Bardziej szczegółowo

Hurtownie danych i business intelligence - wykład II. Zagadnienia do omówienia. Miejsce i rola HD w firmie

Hurtownie danych i business intelligence - wykład II. Zagadnienia do omówienia. Miejsce i rola HD w firmie Hurtownie danych i business intelligence - wykład II Paweł Skrobanek, C-3 pok. 321 pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl oprac. Wrocław 2005-2008 Zagadnienia do omówienia 1. 2. Przegląd architektury HD 3. Warsztaty

Bardziej szczegółowo

Instalacja SQL Server Express. Logowanie na stronie Microsoftu

Instalacja SQL Server Express. Logowanie na stronie Microsoftu Instalacja SQL Server Express Logowanie na stronie Microsoftu Wybór wersji do pobrania Pobieranie startuje, przechodzimy do strony z poradami. Wypakowujemy pobrany plik. Otwiera się okno instalacji. Wybieramy

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU E-DORADZTWO ORAZ E-SZKOLENIA

OPIS MODUŁU E-DORADZTWO ORAZ E-SZKOLENIA Per Omnia Salutaris Agencja doradczo-szkoleniowa OPIS MODUŁU E-DORADZTWO ORAZ E-SZKOLENIA MODUŁ E-DORADZTWO OPIS 1. UmoŜliwia pełną obsługę doradczą z zakresu BHP i ppoŝ, prawa pracy oraz doradztwa dla

Bardziej szczegółowo

System Monitoringu i Ewaluacji Kompetencji Pracowników

System Monitoringu i Ewaluacji Kompetencji Pracowników System Monitoringu i Ewaluacji Kompetencji Pracowników Instrukcja Obsługi UŻYTKOWNIK PROGRAM WIELOLETNI PW 004 1 Spis treści Informacje wstępne...3 Użytkownicy systemu...3 Podstawowe funkcje systemu...4

Bardziej szczegółowo

Program szkoleniowy Efektywni50+ Moduł V Raportowanie dla potrzeb analizy danych

Program szkoleniowy Efektywni50+ Moduł V Raportowanie dla potrzeb analizy danych Program szkoleniowy Efektywni50+ Moduł V Raportowanie dla potrzeb analizy danych 1 Wprowadzenie do technologii MS SQL Server 2012 Reporting Services. 2h Podstawowym zadaniem omawianej jednostki lekcyjnej

Bardziej szczegółowo

2011-11-04. Instalacja SQL Server Konfiguracja SQL Server Logowanie - opcje SQL Server Management Studio. Microsoft Access Oracle Sybase DB2 MySQL

2011-11-04. Instalacja SQL Server Konfiguracja SQL Server Logowanie - opcje SQL Server Management Studio. Microsoft Access Oracle Sybase DB2 MySQL Instalacja, konfiguracja Dr inŝ. Dziwiński Piotr Katedra InŜynierii Komputerowej Kontakt: piotr.dziwinski@kik.pcz.pl 2 Instalacja SQL Server Konfiguracja SQL Server Logowanie - opcje SQL Server Management

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MICROSOFT DEVELOPER NETWORK ACADEMIC ALLIANCE MSDN AA

PROGRAM MICROSOFT DEVELOPER NETWORK ACADEMIC ALLIANCE MSDN AA PROGRAM MICROSOFT DEVELOPER NETWORK ACADEMIC ALLIANCE MSDN AA Wydział Matematyczno-Przyrodniczy Szkoła Nauk Ścisłych Koło Naukowe Informatyków FRAKTAL Opracował : Michał Wójcik, II rok MU IiE CZYM JEST

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Zamawiający. Przedmiot zapytania ofertowego. Wrocław, dnia 23.03.2015 r.

ZAPYTANIE OFERTOWE. Zamawiający. Przedmiot zapytania ofertowego. Wrocław, dnia 23.03.2015 r. ZAPYTANIE OFERTOWE Wrocław, dnia 23.03.2015 r. W związku z realizacją przez Nova Telecom spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, projektu pn.: Wdrożenie zintegrowanego systemu klasy B2B, umożliwiającego

Bardziej szczegółowo

Technologia informacyjna

Technologia informacyjna Technologia informacyjna Pracownia nr 9 (studia stacjonarne) - 05.12.2008 - Rok akademicki 2008/2009 2/16 Bazy danych - Plan zajęć Podstawowe pojęcia: baza danych, system zarządzania bazą danych tabela,

Bardziej szczegółowo

DOBÓR ŚRODKÓW TRANSPORTOWYCH DLA GOSPODARSTWA PRZY POMOCY PROGRAMU AGREGAT - 2

DOBÓR ŚRODKÓW TRANSPORTOWYCH DLA GOSPODARSTWA PRZY POMOCY PROGRAMU AGREGAT - 2 InŜynieria Rolnicza 14/2005 Michał Cupiał, Maciej Kuboń Katedra InŜynierii Rolniczej i Informatyki Akademia Rolnicza im. Hugona Kołłątaja w Krakowie DOBÓR ŚRODKÓW TRANSPORTOWYCH DLA GOSPODARSTWA PRZY POMOCY

Bardziej szczegółowo

ABC e - learningu. PROJEKT PL35 KOMPETENTNY URZĘDNIK WYśSZA JAKOŚĆ USŁUG W WIELKOPOLSCE

ABC e - learningu. PROJEKT PL35 KOMPETENTNY URZĘDNIK WYśSZA JAKOŚĆ USŁUG W WIELKOPOLSCE ABC e - learningu Termin e-learning (z ang. learning nauka, wiedza, poznanie) oznacza nauczanie na odległość przy wykorzystaniu najnowocześniejszych technik informatycznych. Dydaktyka wspomagana jest za

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Podniesienie poziomu wiedzy studentów z inżynierii oprogramowania w zakresie C.

Bardziej szczegółowo

Problemy optymalizacji, rozbudowy i integracji systemu Edu wspomagającego e-nauczanie i e-uczenie się w PJWSTK

Problemy optymalizacji, rozbudowy i integracji systemu Edu wspomagającego e-nauczanie i e-uczenie się w PJWSTK Problemy optymalizacji, rozbudowy i integracji systemu Edu wspomagającego e-nauczanie i e-uczenie się w PJWSTK Paweł Lenkiewicz Polsko Japońska Wyższa Szkoła Technik Komputerowych Plan prezentacji PJWSTK

Bardziej szczegółowo

Bazy danych i ich aplikacje

Bazy danych i ich aplikacje ORAZ ZAPRASZAJĄ DO UDZIAŁU W STUDIACH PODYPLOMOWYCH Celem Studiów jest praktyczne zapoznanie słuchaczy z podstawowymi technikami tworzenia i administrowania bazami oraz systemami informacyjnymi. W trakcie

Bardziej szczegółowo

Webowy generator wykresów wykorzystujący program gnuplot

Webowy generator wykresów wykorzystujący program gnuplot Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Marcin Nowak nr albumu: 254118 Praca inżynierska na kierunku informatyka stosowana Webowy generator wykresów wykorzystujący

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu

Instrukcja obsługi programu Instrukcja obsługi programu directintegrator ST5 wersja dla WF-Mag (SOTE 5) Spis treści 1. Wstęp...3 2. Instalacja...3 2.1. Przebieg Instalacji...3 2.1.1. Generowanie klucza aplikacji...8 2.1.2. Zakładka

Bardziej szczegółowo

MOS System wsparcia pracowników mobilnych

MOS System wsparcia pracowników mobilnych MOS System wsparcia pracowników mobilnych Koordynacja mobilnego zespołu pracowników, przedstawicieli handlowych, serwisantów czy ankieterów jest zadaniem bardzo trudnym. A ich szybka i wydajna praca oraz

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: EAR-2-106-IS-s Punkty ECTS: 4. Kierunek: Automatyka i Robotyka Specjalność: Informatyka w sterowaniu i zarządzaniu

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: EAR-2-106-IS-s Punkty ECTS: 4. Kierunek: Automatyka i Robotyka Specjalność: Informatyka w sterowaniu i zarządzaniu Nazwa modułu: Systemy informatyczne w produkcji Rok akademicki: 2014/2015 Kod: EAR-2-106-IS-s Punkty ECTS: 4 Wydział: Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Inżynierii Biomedycznej Kierunek: Automatyka

Bardziej szczegółowo

Konta uŝytkowników. Konta uŝytkowników dzielą się na trzy grupy: lokalne konta uŝytkowników, domenowe konta uŝytkowników, konta wbudowane

Konta uŝytkowników. Konta uŝytkowników dzielą się na trzy grupy: lokalne konta uŝytkowników, domenowe konta uŝytkowników, konta wbudowane Konta uŝytkowników Konta uŝytkowników dzielą się na trzy grupy: lokalne konta uŝytkowników, domenowe konta uŝytkowników, konta wbudowane Lokalne konto uŝytkownika jest najczęściej wykorzystywane podczas

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji. scharakteryzować elementy bazy danych; opisać sposób zaprojektowania bazy danych;

Scenariusz lekcji. scharakteryzować elementy bazy danych; opisać sposób zaprojektowania bazy danych; Scenariusz lekcji 1 TEMAT LEKCJI: Planowanie projektu bazy danych. 2 CELE LEKCJI: 2.1 Wiadomości: Uczeń potrafi: scharakteryzować elementy bazy danych; opisać sposób zaprojektowania bazy danych; określić

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli Diagnostyka stanu nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 21 maja 2012 Historia dokumentu

Bardziej szczegółowo

Nauczanie informatyki przez Internet w Polsko-Japońskiej WyŜszej Szkole Technik Komputerowych

Nauczanie informatyki przez Internet w Polsko-Japońskiej WyŜszej Szkole Technik Komputerowych Nauczanie informatyki przez Internet w Polsko-Japońskiej WyŜszej Szkole Technik Komputerowych Lech Banachowski, Paweł Lenkiewicz, ElŜbieta Mrówka- Matejewska Polsko-Japońska WyŜsza Szkoła Technik Komputerowych

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: ADMINISTROWANIE INTERNETOWYMI SERWERAMI BAZ DANYCH Kierunek: Informatyka Rodzaj przedmiotu: moduł specjalności obowiązkowy: Programowanie aplikacji internetowych Rodzaj zajęć: wykład,

Bardziej szczegółowo

aplikacja akcyzattor

aplikacja akcyzattor Wdrożenie systemu służącego do prowadzenia ewidencji energii elektrycznej w formie elektronicznej dla potrzeb rozliczeń podatku akcyzowego aplikacja akcyzattor Klient: KGHM Polska Miedź S.A. Klient KGHM

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIA I STUDIA PODYPLOMOWE DOFINANSOWANE Z EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO

SZKOLENIA I STUDIA PODYPLOMOWE DOFINANSOWANE Z EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO SZKOLENIA I STUDIA PODYPLOMOWE DOFINANSOWANE Z EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO OPIS DZIAŁANIA SERWISU (wersja z dnia 19.X.2006) autorzy: J. Eisermann & M. Jędras Serwis internetowy Szkoleń dofinansowywanych

Bardziej szczegółowo

Co to jest SUR-FBD? 3

Co to jest SUR-FBD? 3 1 Utrzymanie Ruchu Często firmy funkcjonują w swoistym błędnym kole, polegającym na skupieniu uwagi na naprawach tego co się psuje, tym samym powielają wzorce biernego utrzymania ruchu Z powodu braku danych,

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do panelu administracyjnego. do zarządzania kontem FTP WebAs. www.poczta.greenlemon.pl

Instrukcja do panelu administracyjnego. do zarządzania kontem FTP WebAs. www.poczta.greenlemon.pl Instrukcja do panelu administracyjnego do zarządzania kontem FTP WebAs www.poczta.greenlemon.pl Opracowanie: Agencja Mediów Interaktywnych GREEN LEMON Spis treści 1.Wstęp 2.Konfiguracja 3.Konto FTP 4.Domeny

Bardziej szczegółowo

Konfiguracja modułu alarmowania w oprogramowaniu InTouch 7.11

Konfiguracja modułu alarmowania w oprogramowaniu InTouch 7.11 INFORMATOR TECHNICZNY WONDERWARE Informator Techniczny nr 58 28-11-2002 Konfiguracja modułu alarmowania w oprogramowaniu InTouch 7.11 Oprogramowanie wizualizacyjne InTouch 7.11, gromadzi informacje alarmowe

Bardziej szczegółowo

Instrukcja zarządzania kontami i prawami uŝytkowników w systemie express. v.7

Instrukcja zarządzania kontami i prawami uŝytkowników w systemie express. v.7 Instrukcja zarządzania kontami i prawami uŝytkowników w systemie express v.7 1 SPIS TREŚCI: 1. Logowanie do systemu... 3 2. Administracja kontami uŝytkowników... 3 3. Dodawanie i usuwanie grup uŝytkowników....

Bardziej szczegółowo

Internetowy moduł prezentacji WIZYT KLIENTA PUP do wykorzystania np. na stronie WWW. Wstęp

Internetowy moduł prezentacji WIZYT KLIENTA PUP do wykorzystania np. na stronie WWW. Wstęp Internetowy moduł prezentacji WIZYT KLIENTA PUP do wykorzystania np. na stronie WWW. Wstęp Prezentujemy Państwu propozycję modułu aplikacji internetowej słuŝącej do prezentacji zaplanowanych wizyt klienta

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ OFERTOWY. do zapytania ofertowego z dn. 04.02.2013r.

FORMULARZ OFERTOWY. do zapytania ofertowego z dn. 04.02.2013r. FORMULARZ OFERTOWY do zapytania ofertowego z dn. 04.02.2013r. Nazwa podmiotu składającego ofertę: Adres podmiotu: Termin ważności oferty: Cena netto za poniższy zakres: SZCZEGÓŁY OFERTY: Lp. 1.1 Nazwa

Bardziej szczegółowo

Aplikacje WWW - laboratorium

Aplikacje WWW - laboratorium Aplikacje WWW - laboratorium PHP + bazy danych Celem ćwiczenia jest przygotowanie prostej aplikacji internetowej wykorzystującej technologię PHP. Aplikacja pokazuje takie aspekty, współpraca PHP z bazami

Bardziej szczegółowo

Przypadki testowe. Spis treści. Plan testów. From Sęp. Wstęp. 2 Plan testów

Przypadki testowe. Spis treści. Plan testów. From Sęp. Wstęp. 2 Plan testów Przypadki testowe From Sęp Spis treści 1 Wstęp 2 Plan testów 3 Testy bazy danych 4 Testy serwera 5 Testy aplikacji klienckiej 6 Testy interfejsu webowego 7 Testy integracyjne 8 Testy wydajności 8.1 Baza

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe. Skawina 7 listopada 2014

Zapytanie ofertowe. Skawina 7 listopada 2014 Skawina 7 listopada 2014 Zapytanie ofertowe Szanowni Państwo, W związku z realizacją projektu pt. Elektroniczna wymiana informacji pomiędzy partnerami w biznesie szansą na rozwój firmy HAUTEC Sp. z o.o.,

Bardziej szczegółowo

FOLIA POMERANAE UNIVERSITATIS TECHNOLOGIAE STETINENSIS Folia Pomer. Univ. Technol. Stetin. 2009, Oeconomica 273 (56), 83 90

FOLIA POMERANAE UNIVERSITATIS TECHNOLOGIAE STETINENSIS Folia Pomer. Univ. Technol. Stetin. 2009, Oeconomica 273 (56), 83 90 FOLIA POMERANAE UNIVERSITATIS TECHNOLOGIAE STETINENSIS Folia Pomer. Univ. Technol. Stetin. 2009, Oeconomica 273 (56), 83 90 Zdzisław KES INFORMATYCZNE WSPOMAGANIE OBSŁUGI STUDIÓW PODYPLOMOWYCH W KATEDRZE

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZARZĄDZANIA TREŚCIĄ (CMS) STRONY INTERNETOWEJ SZKOŁY PRZEWODNIK

SYSTEM ZARZĄDZANIA TREŚCIĄ (CMS) STRONY INTERNETOWEJ SZKOŁY PRZEWODNIK SYSTEM ZARZĄDZANIA TREŚCIĄ (CMS) STRONY INTERNETOWEJ SZKOŁY PRZEWODNIK Daniel M. [dm.o12.pl] 2012 I. Ogólna charakterystyka systemu 1) System nie wymaga bazy danych oparty jest o pliki tekstowe. 2) Aktualna

Bardziej szczegółowo

Instrukcja pobrania i instalacji. certyfikatu niekwalifikowanego na komputerze lub karcie kryptograficznej wersja 1.2

Instrukcja pobrania i instalacji. certyfikatu niekwalifikowanego na komputerze lub karcie kryptograficznej wersja 1.2 Instrukcja pobrania i instalacji certyfikatu niekwalifikowanego na komputerze lub karcie kryptograficznej wersja 1.2 Spis treści 1. NIEZBĘDNE ELEMENTY DO WGRANIA CERTYFIKATU NIEKWALIFIKOWANEGO NA KARTĘ

Bardziej szczegółowo

WINDOWS Instalacja serwera WWW na systemie Windows XP, 7, 8.

WINDOWS Instalacja serwera WWW na systemie Windows XP, 7, 8. WINDOWS Instalacja serwera WWW na systemie Windows XP, 7, 8. Gdy już posiadamy serwer i zainstalowany na nim system Windows XP, 7 lub 8 postawienie na nim serwera stron WWW jest bardzo proste. Wystarczy

Bardziej szczegółowo

PROJEKT INTERFEJSU UśYTKOWNIKA PROJEKT WERSJA

PROJEKT INTERFEJSU UśYTKOWNIKA PROJEKT <NAZWA PROJEKTU> WERSJA <NUMER WERSJI DOKUMENTU> Załącznik nr 4.5 do Umowy nr 35-ILGW-253-.../20.. z dnia... MINISTERSTWO FINANSÓW DEPARTAMENT INFORMATYKI PROJEKT INTERFEJSU UśYTKOWNIKA PROJEKT WERSJA numer wersji

Bardziej szczegółowo

Teoretyczne wprowadzenie do programu pocztowego Microsoft Outlook 2007

Teoretyczne wprowadzenie do programu pocztowego Microsoft Outlook 2007 Teoretyczne wprowadzenie do programu pocztowego Microsoft Outlook 2007 Zawartość 1 WSTĘP 2 2 BUDOWA OKNA PROGRAMU MICROSOFT OUTLOOK 2007 3 3 USTAWIENIA WIDOKU EKRANU 3 4 KORZYSTANIE Z PROGRAMU MICROSOFT

Bardziej szczegółowo

Dokument Detaliczny Projektu

Dokument Detaliczny Projektu Dokument Detaliczny Projektu Dla Biblioteki miejskiej Wersja 1.0 Streszczenie Niniejszy dokument detaliczny projektu(ddp) przedstawia szczegóły pracy zespołu projektowego, nad stworzeniem aplikacji bazodanowej

Bardziej szczegółowo

PLAN ZARZĄDZANIA WYMAGANIAMI PROJEKT WERSJA

PLAN ZARZĄDZANIA WYMAGANIAMI PROJEKT <NAZWA PROJEKTU> WERSJA <NUMER WERSJI DOKUMENTU> Załącznik nr 4.4 do Umowy nr 35-ILGW-253-.../20.. z dnia... MINISTERSTWO FINANSÓW DEPARTAMENT INFORMATYKI PLAN ZARZĄDZANIA WYMAGANIAMI PROJEKT WERSJA numer wersji

Bardziej szczegółowo

REFERAT PRACY DYPLOMOWEJ

REFERAT PRACY DYPLOMOWEJ REFERAT PRACY DYPLOMOWEJ Temat pracy: Projekt i implementacja środowiska do automatyzacji przeprowadzania testów aplikacji internetowych w oparciu o metodykę Behavior Driven Development. Autor: Stepowany

Bardziej szczegółowo

OPIS i SPECYFIKACJA TECHNICZNA

OPIS i SPECYFIKACJA TECHNICZNA OPIS i SPECYFIKACJA TECHNICZNA Dotyczy Konkursu ofert numer 1/POIG 8.2/2013 WdroŜenie internetowego systemu klasy B2B do automatyzacji procesów biznesowych oraz koordynacji działań z partnerami w firmie

Bardziej szczegółowo

Instrukcja uŝytkownika aplikacji modernizowanego Systemu Informacji Oświatowej

Instrukcja uŝytkownika aplikacji modernizowanego Systemu Informacji Oświatowej Instrukcja uŝytkownika aplikacji modernizowanego Systemu Informacji Oświatowej WPROWADZANIE DANYCH DO SYSTEMU INFORMACJI OŚWIATOWEJ NA POZIOMIE PLACÓWKI Moduł I: Specyfika szkoły Wersja 1.0 styczeń 2013

Bardziej szczegółowo

IO - Plan wdrożenia. M.Jałmużna T.Jurkiewicz P.Kasprzyk M.Robak. 5 czerwca 2006

IO - Plan wdrożenia. M.Jałmużna T.Jurkiewicz P.Kasprzyk M.Robak. 5 czerwca 2006 IO - Plan wdrożenia M.Jałmużna T.Jurkiewicz P.Kasprzyk M.Robak 5 czerwca 2006 1 Spis treści 1 Wprowadzenie 3 1.1 Cel.......................................... 3 1.2 Zakres........................................

Bardziej szczegółowo

11. Rozwiązywanie problemów

11. Rozwiązywanie problemów 11. Rozwiązywanie problemów Ćwiczenia zawarte w tym rozdziale pokaŝą, jak rozwiązywać niektóre z problemów, jakie mogą pojawić się podczas pracy z komputerem. Windows XP został wyposaŝony w kilka mechanizmów

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie Oracle Designer/2000 do projektowania i implementacji aplikacji WWW

Zastosowanie Oracle Designer/2000 do projektowania i implementacji aplikacji WWW V Konferencja PLOUG Zakopane Październik 1999 Zastosowanie Oracle Designer/2000 do projektowania i implementacji aplikacji WWW Grzegorz Bliźniuk gbliz@isi.wat.waw.pl. Roman Wantoch-Rekowski rekowski@isi.wat.waw.pl.

Bardziej szczegółowo

Usługi analityczne budowa kostki analitycznej Część pierwsza.

Usługi analityczne budowa kostki analitycznej Część pierwsza. Usługi analityczne budowa kostki analitycznej Część pierwsza. Wprowadzenie W wielu dziedzinach działalności człowieka analiza zebranych danych jest jednym z najważniejszych mechanizmów podejmowania decyzji.

Bardziej szczegółowo

Numer i nazwa obszaru: 5 Wdrażanie nowych, innowacyjnych sposobów nauczania i oceniania, w celu podnoszenia efektywności kształcenia w cyfrowej szkole

Numer i nazwa obszaru: 5 Wdrażanie nowych, innowacyjnych sposobów nauczania i oceniania, w celu podnoszenia efektywności kształcenia w cyfrowej szkole Numer i nazwa obszaru: 5 Wdrażanie nowych, innowacyjnych sposobów nauczania i oceniania, w celu podnoszenia efektywności kształcenia w cyfrowej szkole Temat szkolenia: Gryfikacja i inne innowacyjne metody

Bardziej szczegółowo

Małopolska wobec epuap

Małopolska wobec epuap Małopolska wobec epuap Zasady integracji samorządów Małopolski na platformie epap poprzez Cyfrowy Urząd Kraków, 2 kwietnia 2004 r. Cyfrowy Urząd stan obecny Elektroniczna platforma komunikacyjna umoŝliwiającą

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie oprogramowania Proficy (ifix, Historian oraz Plant Applications) w laboratoryjnym stanowisku monitoringu systemów produkcyjnych in-line

Zastosowanie oprogramowania Proficy (ifix, Historian oraz Plant Applications) w laboratoryjnym stanowisku monitoringu systemów produkcyjnych in-line Zastosowanie oprogramowania Proficy (ifix, Historian oraz Plant Applications) w laboratoryjnym stanowisku monitoringu systemów produkcyjnych in-line Dr inż. Grzegorz Ćwikła Stanowisko do monitoringu systemów

Bardziej szczegółowo

Istnieje możliwość prezentacji systemu informatycznego MonZa w siedzibie Państwa firmy.

Istnieje możliwość prezentacji systemu informatycznego MonZa w siedzibie Państwa firmy. system informatyczny wspomagający monitorowanie i planowanie zapasów w przedsiębiorstwie System informatyczny MonZa do wspomagania decyzji managerskich w obszarze zarządzania zapasami jest odpowiedzią

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ INFORMATYKI. Warszawa, 2010.04.16. Do wszystkich Wykonawców

WYDZIAŁ INFORMATYKI. Warszawa, 2010.04.16. Do wszystkich Wykonawców WYDZIAŁ INFORMATYKI ul. Świętokrzyska 14 B, skr. poczt. 411, U.P. Warszawa 1, 00-950 Warszawa tel. (22)5567518, e-mail: anna.przylecka@pkn.pl Warszawa, 2010.04.16 Do wszystkich Wykonawców Dotyczy: postępowania

Bardziej szczegółowo

ZAPOZNANIE SIĘ ZE SPOSOBEM PRZECHOWYWANIA

ZAPOZNANIE SIĘ ZE SPOSOBEM PRZECHOWYWANIA LABORATORIUM SYSTEMÓW MOBILNYCH ZAPOZNANIE SIĘ ZE SPOSOBEM PRZECHOWYWANIA DANYCH NA URZĄDZENIACH MOBILNYCH I. Temat ćwiczenia II. Wymagania Podstawowe wiadomości z zakresu obsługi baz danych i języka SQL

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. 1. Cel szkolenia

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. 1. Cel szkolenia 1. Cel szkolenia m szkolenia jest nauczenie uczestników stosowania standardu PRINCE2 do Zarządzania Projektami Informatycznymi. Metodyka PRINCE2 jest jednym z najbardziej znanych na świecie standardów

Bardziej szczegółowo

Rejestr MR/TK www.mrct-registry.org. Rejestr MR/TK. Instrukcja uŝytkownika. ESCR European Society of Radiology www.escr.org

Rejestr MR/TK www.mrct-registry.org. Rejestr MR/TK. Instrukcja uŝytkownika. ESCR European Society of Radiology www.escr.org Rejestr MR/TK Instrukcja uŝytkownika 1 Spis treści I. Log In... 3 II. Formularz Rejestracji Zakładu... 4 III. Formularz rejestracji uŝytkownika... 5 IV. Strona logowania... 6 V. Dane rejestrowe... 7 VI.

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja wymagań systemowych (może podlegać edytowaniu na kolejnych etapach)

Specyfikacja wymagań systemowych (może podlegać edytowaniu na kolejnych etapach) Specyfikacja wymagań systemowych (może podlegać edytowaniu na kolejnych etapach) 1. Wstęp: 1.1. Cel. Niniejszy dokument przestawia specyfikację wymagań systemowych (zarówno funkcjonalnych jak i niefunkcjonalnych)

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin 1,2 Organizacja zajęć Omówienie programu nauczania 2. Tematyka zajęć

Liczba godzin 1,2 Organizacja zajęć Omówienie programu nauczania 2. Tematyka zajęć rzedmiot : Systemy operacyjne Rok szkolny : 015/016 Klasa : 3 INF godz. x 30 tyg.= 60 godz. Zawód : technik informatyk; symbol 35103 rowadzący : Jacek Herbut Henryk Kuczmierczyk Numer lekcji Dział Tematyka

Bardziej szczegółowo

Aplikacja (oprogramowanie) będzie umożliwiać przygotowanie, przeprowadzenie badania oraz analizę wyników według określonej metody.

Aplikacja (oprogramowanie) będzie umożliwiać przygotowanie, przeprowadzenie badania oraz analizę wyników według określonej metody. Załącznik nr 1 Specyfikacja przedmiotu zamówienia Aplikacja (oprogramowanie) będzie umożliwiać przygotowanie, przeprowadzenie badania oraz analizę wyników według określonej metody. Słowniczek pojęć Badanie

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Bazy danych Database Kierunek: Rodzaj przedmiotu: obieralny Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium Matematyka Poziom kwalifikacji: I stopnia Liczba godzin/tydzień: 2W, 2L Semestr: III Liczba

Bardziej szczegółowo

Program szkolenia KURS SPD i PD Administrator szkolnej pracowni internetowej Kurs MD1 Kurs MD2 Kurs MD3 (dla szkół ponadgimnazjalnych)

Program szkolenia KURS SPD i PD Administrator szkolnej pracowni internetowej Kurs MD1 Kurs MD2 Kurs MD3 (dla szkół ponadgimnazjalnych) Miejsce prowadzenia szkolenia Program szkolenia KURS SPD i PD Administrator pracowni internetowej Kurs MD1 Kurs MD2 Kurs MD3 (dla szkół ponadgimnazjalnych) Pracownie komputerowe znajdujące się w wyznaczonych

Bardziej szczegółowo

Opracowanie narzędzi informatycznych dla przetwarzania danych stanowiących bazę wyjściową dla tworzenia map akustycznych

Opracowanie narzędzi informatycznych dla przetwarzania danych stanowiących bazę wyjściową dla tworzenia map akustycznych Opracowanie zasad tworzenia programów ochrony przed hałasem mieszkańców terenów przygranicznych związanych z funkcjonowaniem duŝych przejść granicznych Opracowanie metody szacowania liczebności populacji

Bardziej szczegółowo

Paczki przelewów w ING BankOnLine

Paczki przelewów w ING BankOnLine Paczki przelewów w ING BankOnLine Aby rozpocząć proces tworzenia paczki w usłudze ING BankOnLine naleŝy wybrać opcję Przelewy => Przelewy (1) => Paczki przelewów (2). Funkcjonalność paczek przelewów umoŝliwia

Bardziej szczegółowo