Ministerstwo Skarbu Państwa. Badanie i analiza procesów prywatyzacyjnych w ramach wykonywania planu prywatyzacji na lata Raport szczegółowy

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ministerstwo Skarbu Państwa. Badanie i analiza procesów prywatyzacyjnych w ramach wykonywania planu prywatyzacji na lata 2008-2011 Raport szczegółowy"

Transkrypt

1 Badanie i analiza procesów prywatyzacyjnych w ramach wykonywania planu prywatyzacji Raport szczegółowy Wrzesień 2011 Ten Raport zawiera 286 stron ł ł ł ą ś ą ą ł ą ą ł ł ą ę ł ł ł ą ł ą

2 Spis treści 1 Streszczenie dla Kierownictwa Wprowadzenie Cel i zakres analizy Podsumowanie wyników Analiza przekrojowa i makroekonomiczna Analiza prawna Analiza regulacji wewnętrznych realizacja procesów prywatyzacji Analiza szczegółowa wybranych 100 procesów prywatyzacyjnych Podsumowanie realizacji priorytetowych procesów z planu prywatyzacji Wyniki badań w środowisku naukowym Podsumowanie i rekomendacje 29 2 Część szczegółowa Raportu Analiza prawna Cel i zakres prac Wdroone zmiany legislacyjne Niewdroone projekty zmian legislacyjnych Opis wykonanych procedur Regulacje ogólne Prywatyzacja pośrednia Prywatyzacja bezpośrednia Szczegółowe wyniki prac Ocena wdroonych zmian legislacyjnych i postulaty de lege ferenda Regulacje ogólne Prywatyzacja pośrednia Analiza przekrojowa i makroekonomiczna Cel i zakres prac Analiza makroekonomiczna Wskaźniki makroekonomiczne Produkt Krajowy Brutto Inflacja Bezrobocie Oszczędności gospodarstw domowych Zmiana kursu EUR/PLN oraz USD/PLN Polityka Pienięna i fiskalna Polityka Pienięna LIBOR USD i EUR Dług Publiczny Kryteria Konwergencji 65 i

3 Napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych Analiza wskaźników rynków kapitałowych Giełdowe indeksy akcji Dłune papiery skarbowe i CDS Rynek Fuzji i Przejęć Sektorowe indeksy akcji Analiza rynków surowców Przekrojowa analiza całości procesów prywatyzacji Główne załoenia Planu Prywatyzacji Planowane przychody z prywatyzacji i ich realizacja Analiza przychodów uzyskanych w wyniku sprzeday akcji / udziałów MSP w stosunku do przychodów planowanych Prywatyzacja w latach w ujęciu wartościowym Prywatyzacja w latach w ujęciu ilościowym Projekty prywatyzacyjne w toku Szczegółowa analiza projektów prywatyzacyjnych Największe transakcje w latach Wielkość sprzedawanego pakietu MSP Procedury prywatyzacyjne Prywatyzacja na rynku regulowanym Sektory, w jakich działają prywatyzowane spółki Struktura inwestorów w transakcjach prywatyzacyjnych Znaczenie akcjonariatu obywatelskiego w procesach prywatyzacyjnych Realizacja procesów prywatyzacyjnych po dacie 31 maja 2011 roku Analiza regulacji wewnętrznych realizacja procesów prywatyzacji Cel i zakres prac Ramowy opis i mapy procesów Opis zmian w sposobie funkcjonowania Ministerstwa w odniesieniu do działań związanych z realizacją procesów prywatyzacyjnych Opis i analiza zmian w stosowanych regulacjach wewnętrznych, jakie miały miejsce w Okresie Analizy, w zakresie, jaki dotyczył procesów prywatyzacyjnych Identyfikacja barier w procesach oraz rekomendacje Analiza 100 procesów prywatyzacyjnych Cel i zakres prac Opis wykonanych procedur Opis sposobu wyboru próby Rezultaty wykonanych prac Analiza czasu trwania procesów prywatyzacji Analiza zgodności terminów zakończenia procesów prywatyzacji z zakładanymi terminami w Planie prywatyzacji ii

4 Analizy wyboru doradcy i odbioru analiz Wyniki analizy procesów prywatyzacyjnych w podziale na tryby prywatyzacji Karty prywatyzacji Kwestie zidentyfikowane podczas analizy procesów prywatyzacyjnych niezakończonych zawarciem umowy Wyniki badań w środowisku naukowym Cel i zakres prac Opis wykonanych procedur Rezultaty wykonanych procedur Analiza kwestionariusza część pierwsza (pytania 1-13) Analiza kwestionariusza część druga (pytania II-V) Załączniki Załącznik 1. Szczegóły na temat wybranej próby 100 procesów prywatyzacyjnych Załącznik 2. Szczegóły na temat czasu realizacji wybranych 100 procesów prywatyzacyjnych Załącznik 3. Analiza kart prywatyzacyjnych stan na dzień 21 lipca 2011r Załącznik 4. Szczegółowe kwestie zidentyfikowane w trakcie analizy 100 wybranych procesów prywatyzacyjnych Załącznik 5. Kwestionariusz oceny procesów prywatyzacji w latach Załącznik 6. Szczegółowe odpowiedzi respondentów w pytaniach otwartych IV i V Załącznik 7. Stosowane kryteria oceny Załącznik 8. Tabele makroekonomiczne Załącznik 9. Słownik pojęć 282 Spis wykresów dotyczących analizy przekrojowej i makroekonomicznej Wykres 1 Łączne przychody ze sprzeday udziałów/akcji spółek Skarbu Państwa w Okresie Analizy na tle indeksu WIG... 9 Wykres 2 Struktura debiutów na GPW w latach w ujęciu wartościowym Wykres 3 Zmiany realnego PKB w ujęciu procentowym w poszczególnych krajach w latach Wykres 4 Średnioroczna stopa inflacji w poszczególnych krajach w latach oraz prognoza na lata Wykres 5 Stopa bezrobocia w poszczególnych krajach w latach oraz w pierwszych 5 miesiącach 2011 roku Wykres 6 Oszczędności gospodarstw domowych (w tym instytucje niekomercyjne działające na ich rzecz) w latach iii

5 Wykres 7 Struktura oszczędności gospodarstw domowych na koniec lat Wykres 8 Kursy wymiany EUR / PLN i USD / PLN Wykres 9 Stopy procentowe banków centralnych w latach Wykres 10 Stopy LIBOR EUR 3M oraz LIBOR USD 3M w latach Wykres 11 Dług publiczny w ujęciu procentowym w stosunku do PKB dla poszczególnych Wykres 12 krajów w latach oraz prognozy na lata Wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych w latach (w mld EUR) Wykres 13 Wartość oraz liczba debiutów na GPW od roku 2006 do końca maja Wykres 14 Kurs zamknięcia poszczególnych indeksów od 2006 roku do końca maja 2011 roku Wykres 15 Wykres 16 Wykres 17 Rentowność 10-letnich obligacji skarbowych emitowanych przez Polskę i inne państwa w latach oraz w pierwszych 5 miesiącach Wartości 5-letnich CDS dla polskich obligacji denominowanych w EUR w latach (w pkt. bazowych) Wartość (w mln EUR) oraz liczba transakcji fuzji i przejęć w Polsce oraz w poszczególnych regionach i krajach od roku 2006 do końca maja Wykres 18 Zmiana indeksu WIG-Banki w latach Wykres 19 Zmiana indeksu WIG-Spoywczy w latach Wykres 20 Zmiana indeksu WIG-Telekomunikacja w latach Wykres 21 Zmiana indeksu WIG-Budownictwo w latach Wykres 22 Cena ropy WTI na światowych rynkach w latach Wykres 23 Cena ropy Brent na światowych rynkach w latach Wykres 24 Cena złota na światowych rynkach w latach Wykres 25 Cena srebra na światowych rynkach w latach Wykres 26 Cena platyny na światowych rynkach w latach Wykres 27 Zestawienie planowanych i zrealizowanych przychodów z prywatyzacji w latach oraz w pierwszych pięciu miesiącach 2011 roku Wykres 28 Rozdysponowanie przychodów z tytułu prywatyzacji w latach Wykres 29 Struktura przychodów SP z tytułu podpisanych umów prywatyzacyjnych spółek zawartych oraz nieznajdujących się w Planie i jego aktualizacjach Wykres 30 Zrealizowane i niezrealizowane projekty według liczby spółek w latach Wykres 31 Struktura projektów prywatyzacyjnych z podziałem na projekty do 20 mln PLN oraz powyej 20 mln PLN wartości umów prywatyzacyjnych Wykres 32 Liczba komunalizacji w latach Wykres 33 Etapy 314 trwających projektów według stanu na 31 maja 2011 roku Wykres 34 Struktura sprzedawanych przez MSP pakietów akcji w oparciu o przychody z podpisanych umów prywatyzacyjnych w Okresie Analizy w ujęciu wartościowym Wykres 35 Tryby prywatyzacji w latach Wykres 36 Największe debiuty spółek Skarbu Państwa w latach Wykres 37 Przychody ze sprzeday akcji spółek Skarbu Państwa na rynku regulowanym w poszczególnych latach Okresu Analizy Wykres 38 Struktura umów prywatyzacyjnych w ujęciu ilościowym według głównych sektorów Wykres 39 Sprzeda przez SP spółek sektora budowlanego na tle WIG-Budow Wykres 40 Sprzeda przez SP spółek sektora bankowego na rynku regulowanym na tle WIG-Banki iv

6 Wykres 41 Sprzeda przez SP spółek sektora energetycznego na tle WIG-Energ Wykres 42 Liczba zrealizowanych projektów prywatyzacyjnych z udziałem inwestorów zagranicznych na tle wszystkich zrealizowanych projektów prywatyzacyjnych według daty zawarcia umowy sprzeday Wykres 43 Liczba rachunków inwestycyjnych prowadzonych przez uczestników Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych Wykres 44 Liczba inwestorów indywidualnych zapisanych na akcje spółek Skarbu Państwa Spis tabel dotyczących analizy przekrojowej i makroekonomicznej Tabela 1 Zestawienie wskaźników konwergencji gospodarczej w Polsce w latach v

7 1 Streszczenie dla Kierownictwa 1.1 Wprowadzenie 22 kwietnia 2008 roku Rada Ministrów przyjęła dokument Plan Prywatyzacji, który zakładał przeprowadzenie prywatyzacji w stosunku do 740 spółek SP działających w prawie wszystkich sektorach gospodarki. Cele i załoenia prywatyzacji określone w Planie Prywatyzacji były następujące: 1) Zwiększenie jawności i przejrzystości procesów prywatyzacyjnych, 2) Sprzeda akcji/udziałów spółek w drodze aukcji ogłoszonej publicznie, 3) Uproszczenie procedur prywatyzacyjnych, 4) Zmniejszenie kosztów prywatyzacyjnych, 5) Skrócenie czasu trwania procesów prywatyzacyjnych. 10 lutego 2009 r. Rada Ministrów rozszerzyła Plan do 802 spółek. Włączone do Planu podmioty to spółki powstałe w wyniku komercjalizacji (przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego w spółkę prawa handlowego). Dodatkowo 11 sierpnia 2009 r. Rada Ministrów przyjęła dokument Kluczowe spółki do prywatyzacji w latach Aktualizacja Planu prywatyzacji, w którym wskazano 54 wyselekcjonowane kluczowe podmioty do prywatyzacji w okresie 18 miesięcy, tj. w II półroczu 2009 i 2010 r. Przeprowadzenie prywatyzacji w latach , zgodnie z przyjętymi załoeniami, wymagało opracowania i przyjęcia szeregu zmian w obowiązujących przepisach prawa, w tym, w UKP. W roku 2008 podjęto prace nad projektem zmiany UKP. Główne cele nowelizacji UKP to przede wszystkim zapewnienie instrumentów pozwalających na prowadzenie skuteczniejszej polityki prywatyzacyjnej, a w tym: 1) Uelastycznienie przepisów dotyczących zasad opracowywania analiz przedprywatyzacyjnych, (zgodnie ze wprowadzonymi zmianami, obowiązkowe jest jedynie opracowanie analizy dotyczącej sytuacji prawnej spółki i oszacowania wartości przedsiębiorstwa spółki, a o przeprowadzeniu pozostałych analiz decyduje Minister Skarbu Państwa), 2) Zniesienie ograniczeń dotyczących zbywania akcji SP w drodze aukcji, 3) Wprowadzenie moliwości zbywania akcji SP w trybie sprzeday na rynku regulowanym. W Okresie Referencyjnym MSP podjęło szereg inicjatyw legislacyjnych. Najwaniejszą zmianą prawną, mającą na celu usprawnienie i przyspieszenie prywatyzacji, była ZUKP 2009, która wprowadziła zasadę jawności prowadzonych procesów prywatyzacyjnych, czego przykładem jest publicznie dostępna Karta Prywatyzacji. Karta zawiera podstawowe informacje o prowadzonych procesach prywatyzacyjnych, dostępne dla praktycznie nieograniczonego kręgu odbiorców. Wprowadzone zmiany umoliwiły take uproszczenie przepisów dotyczących analiz przedprywatyzacyjnych, zmianę zasad aukcji publicznej umoliwiającą szersze jej stosowanie, czy te sprzeda akcji na rynku regulowanym bez konieczności uzyskania zgody RM. 6

8 1.2 Cel i zakres analizy zleciło konsorcjum firm KPMG Advisory Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. oraz KPMG Audyt Sp. z o.o. (dalej KPMG ) wykonanie zamówienia, którego przedmiotem jest świadczenie usług dotyczących badania i analizy procesów prywatyzacji oraz przedstawienie rekomendacji dotyczących usprawnienia procedur prywatyzacyjnych na podstawie oceny przeprowadzonych procesów prywatyzacyjnych. Do realizacji tego zamówienia KPMG zatrudniło podwykonawcę Wydział Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego (WZ UW). KPMG rozpoczęło prace w dniu podpisania umowy, tj. 26 maja 2011 roku. W ramach realizacji Zamówienia Wykonawca zrealizował następujące działania: 1) Przeprowadzenie analizy powszechnie obowiązujących przepisów prawa dotyczących prywatyzacji obowiązujących w latach i zmian tych przepisów dokonanych w tym okresie. Na potrzeby tej części prac analizowano powszechnie obowiązujące akty prawne dotyczące procesów prywatyzacji obowiązujące od 1 stycznia 2008 oraz wszystkie zmiany wprowadzone w okresie do lipca 2011, 2) Przeprowadzenie analizy regulacji i procedur wewnętrznych dotyczących procesów prywatyzacyjnych obowiązujących w MSP w latach , w tym w zakresie ich zgodności z przepisami dotyczącymi prywatyzacji. Na potrzeby tej części prac analizowano regulacje wewnętrzne, które funkcjonowały w okresie realizacji Planu prywatyzacji do 31 maja 2011, 3) Przeprowadzenie przekrojowej analizy całości prowadzonych w latach procesów prywatyzacyjnych z uwzględnieniem: a. Zakresu działań podjętych przez MSP w trakcie realizacji planu prywatyzacji na lata z uwzględnieniem otoczenia zewnętrznego, b. Zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Analiza przekrojowa prowadzona była w oparciu o dane na dzień 31 maja 2011, 4) Przeprowadzenie, w uzgodnieniu z Zamawiającym, szczegółowej analizy wybranej grupy 100 procesów prywatyzacyjnych i dokonanie ich oceny z uwzględnieniem: a. Zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa i regulacjami wewnętrznymi dotyczącymi prywatyzacji, b. Jawności, terminowości, kompletności dokumentacji, dochowania naleytej staranności. Analiza wybranych 100 procesów prywatyzacji była prowadzona dla wybranych procesów, dla których umowa prywatyzacyjna była zawarta do r. (89 procesów), oraz dla 11 procesów, które nie zakończyły się zawarciem umowy do dnia r.. Dla zapewnienia kompleksowości prowadzonej analizy w wybranej próbie uwzględniono take 3 procesy komunalizacji 7

9 5) Ocena procesów prywatyzacyjnych celem przeprowadzonych badań było uzyskanie opinii na temat prowadzonych procesów prywatyzacyjnych wśród przedstawicieli środowiska naukowego. Efektem tych prac jest niniejszy Raport, który zawiera: 1) Streszczenie dla Kierownictwa obejmujące najistotniejsze kwestie dla kadego z analizowanych obszarów, 2) Raport szczegółowy zawierający: a. Wyniki analizy powszechnie obowiązujących przepisów prawa dotyczących prywatyzacji obowiązujących w okresie , b. Ocenę zgodności regulacji i procedur wewnętrznych MSP z powszechnie obowiązującymi przepisami dotyczącymi prywatyzacji, c. Podsumowanie analizy przekrojowej uwzględniające analizę otoczenia zewnętrznego ze szczególnym uwzględnieniem zakresu ekonomiczno-gospodarczego, d. Podsumowanie analizy szczegółowej 100 analizowanych procesów prywatyzacyjnych, e. Wyniki badań dotyczących procesów prywatyzacji prowadzonych w środowisku naukowym, f. Tam gdzie dotyczy, identyfikację barier i zagroeń prywatyzacyjnych oraz rekomendacje dotyczące usprawnienia realizowanych procedur prywatyzacyjnych. 1.3 Podsumowanie wyników Analiza przekrojowa i makroekonomiczna W niniejszym Raporcie przeprowadzono przekrojową analizę procesów prywatyzacyjnych prowadzonych przez MSP w okresie od 1 stycznia 2008 roku do 31 maja 2011 roku w kontekście zmian zachodzących w międzynarodowym i krajowym otoczeniu makroekonomicznym. Na powodzenie procesów prywatyzacyjnych miały wpływ następujące główne czynniki: 1) Obecna i prognozowana (przez inwestorów) sytuacja gospodarcza Polski czynniki te określają perspektywy rozwoju prywatyzowanych spółek, a tym samym ich przyszłą rentowność, 2) Kondycja globalnej gospodarki ze względu na powiązania kapitałowe pomiędzy rónymi regionami, zmiany zachodzące na światowych rynkach finansowych wpływają na postrzeganie gospodarek wschodzących (w tym Polski) jako mniej lub bardziej atrakcyjnych inwestycyjnie (róny poziom ryzyka), 3) Atrakcyjność inwestycji alternatywnych (w tym m.in. lokaty bankowe, złoto i inne surowce). Na poniszym wykresie zaprezentowano zestawienie łącznych przychodów ze sprzeday spółek Skarbu Państwa na tle notowań WIG, głównego indeksu GPW. 8

10 mld PLN ABCD Wykres 1 Łączne przychody ze sprzeday udziałów/akcji spółek Skarbu Państwa w Okresie Analizy na tle indeksu WIG , WIG ,37 6,59 2, Przychody kasowe SP z prywatyzacji WIG Dane za 2011 według stanu na roku Źródło: GPW, MSP Okres bezpośrednio poprzedzający oraz czas, gdy trwały prace nad Planem Prywatyzacji na lata , był okresem wyraźnego wzrostu gospodarczego Polski. Jednake, w związku ze światowym kryzysem ekonomiczno-finansowym, który rozpoczął się ju w połowie 2007 roku w USA od zapaści na rynku poyczek hipotecznych wysokiego ryzyka, po pierwszym kwartale 2008 roku Polska wyraźnie odczuła wpływ kryzysu panującego na międzynarodowych rynkach finansowych. O ile wskaźniki makroekonomiczne w ujęciu rocznym pozostawały na relatywnie zadowalającym poziomie, to jednak rosnący globalny niepokój odnośnie przyszłości rynków finansowych i strach przed podejmowaniem ryzyka doprowadziły do odpływu długo- i krótkoterminowego kapitału inwestycyjnego z Polski na GPW rok 2008 był okresem znaczących przecen, a kapitalizacja GPW spadła o 57% w stosunku do 2007 roku. Wzrastający niepokój i obawy inwestorów przed skutkami kryzysu finansowego było widać równie na szeroko pojętym rynku fuzji i przejęć, który odnotował spowolnienie zarówno w Polsce, w regionie CEE, jak i w całej Unii Europejskiej. Sytuacja ta odbiła się w stosunkowo niewielkim stopniu na prowadzonych przez MSP procesach prywatyzacyjnych, głównie z uwagi na ich niewielką skalę (łączne przychody 2,37 mld PLN), bowiem największe projekty prywatyzacyjne przewidziane były dopiero na kolejne lata, co wynikało m.in. z analizy korelacji procesów prywatyzacyjnych z dynamiką PKB i innymi czynnikami zewnętrznymi dokonanej przez MSP. W 2009 roku Polska w dalszym ciągu pozostawała pod wpływem globalnego kryzysu finansowego, co bezpośrednio przełoyło się na postawy konsumenckie i poziom inwestycji w kraju. Jednak, mimo załamania na rynkach międzynarodowych i recesji innych krajów, Polsce udało się osiągnąć dodatnie 9

11 tempo wzrostu gospodarczego na poziomie 1,7%, co było wyjątkiem w skali całej Unii Europejskiej. Po wyraźnym pogorszeniu koniunktury na światowych rynkach kapitałowych w roku poprzednim, GPW w roku 2009 notowała tendencję wzrostową, a nastroje inwestorów zaczęły się powoli poprawiać. Duy wpływ miały na to relatywnie dobre wyniki polskiej gospodarki na tle innych krajów naszego regionu oraz całej Unii Europejskiej. Pomimo widocznej poprawy sytuacji na rynkach kapitałowych w roku 2009, zainteresowanie inwestorów procesami prywatyzacyjnymi w Polsce pozostało ograniczone, co miało związek m.in. z ograniczeniami w dostępie do źródeł finansowania transakcji oraz z dalszą niepewnością inwestorów co do długoterminowych perspektyw rozwoju gospodarczego zarówno Polski, jak i innych rozwijających się krajów regionu (które odnotowały spadek PKB). W ślad za poprawą sytuacji w Stanach Zjednoczonych i w poszczególnych państwach Unii Europejskiej, w roku 2010 w Polsce widać było oznaki oywienia gospodarczego (PKB wzrósł o 3,8%). Na GPW nastroje inwestorów w duym stopniu odzwierciedlały zachowania indeksów zagranicznych, które od początku roku mocno wzrastały, by praktycznie powrócić do poziomu sprzed kryzysu finansowego. Poprawę nastroju inwestorów widać było równie na przykładzie prowadzonych przez MSP procesów prywatyzacyjnych osiągnięto drugi pod względem wielkości wynik przychodów z prywatyzacji w całym okresie przemian gospodarczych, tj. 22,04 mld PLN oraz z sukcesem przeprowadzono IPO kilku największych polskich spółek (Tauron Polska Energia S.A., Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. i Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.), a take sprzeda akcji takich spółek, jak KGHM Polska Miedź S.A. Wykres 2 Struktura debiutów na GPW w latach w ujęciu wartościowym 100% 80% 7% 13% 60% 76% 40% 93% 87% 20% 0% 24% Wartość debiutów spółek SP Pozostała wartość debiutów na GPW Źródło: GPW W pierwszym kwartale 2011 roku panował pozytywny trend wzrostu gospodarczego, a indeks PKB wzrósł o 4,4% r/r. W okresie od stycznia do końca maja 2011 roku na GPW zadebiutowały 22 nowe spółki, WIG wzrósł o 4,21%, a WIG20 o 4,36%. Pozytywne prognozy dla polskiej gospodarki sprawiły, e prognozowane przychody z prywatyzacji na 2011 rok w ustawie budetowej zostały określone na 15 mld PLN. 10

12 Poprzez swoją aktywność na rynku kapitałowym w Polsce w zakresie IPO i sprzeday kolejnych pakietów akcji, szczególnie w latach , SP miał znaczący wpływ na sytuację na GPW. W latach średnio około 90% ofert pierwotnych w ujęciu wartościowym było realizowanych przez spółki SP, w tym tak znaczące debiuty, jak IPO PGE Polska Grupa Energetyczna S.A., Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A., Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A., czy Tauron Polska Energia S.A. Oferty te przyciągały na warszawski parkiet zarówno krajowych, jak i zagranicznych inwestorów, co znacząco przyczyniało się do rozwoju i zwiększenia płynności polskiego rynku kapitałowego. Warto zaznaczyć, i oferty giełdowe spółek Skarbu Państwa w latach były interesującą opcją inwestycyjną dla otwartych funduszy emerytalnych (OFE). Dla przykładu, przy sprzeday pakietu akcji KGHM Polska Miedź S.A., ponad 30% akcji objęły właśnie te instytucje. Zachętą do inwestowania dla OFE przy prywatyzacjach spółek było oferowane przez SP dyskonto ceny wraz z ograniczaniem redukcji. Dodatkowo profil sprzedawanych na giełdzie spółek SP (np. PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. czy Tauron Polska Energia S.A.) był atrakcyjny dla OFE z uwagi na ich skalę działalności i relatywnie stabilną pozycję finansową. Z kolei horyzont inwestycyjny funduszy zapewniał prywatyzowanym spółkom długoterminowych inwestorów. Ponadto liczne i znaczące debiuty oraz sprzeda akcji spółek Skarbu Państwa na giełdzie zapewniły wzrost jej kapitalizacji i znaczące obroty, co było istotnym pozytywnym czynnikiem z punktu widzenia inwestorów, którzy brali udział w prywatyzacji GPW w listopadzie 2010 roku. Przychody z tej oferty dla SP wyniosły 1,21 mld PLN, a oferta spotkała się z rekordowym zainteresowaniem zarówno inwestorów indywidualnych, jak i krajowych oraz międzynarodowych instytucji, które zgłosiły popyt ponad 25-krotnie przewyszający liczbę akcji dla nich przeznaczonych. Podsumowując, procesy prywatyzacyjne w latach oraz pięciu miesiącach 2011 roku realizowane były w trudnym otoczeniu makroekonomicznym, co spowodowane było: 1) Kryzysem na światowych rynkach finansowych, 2) Spadkiem wartości PKB w krajach Unii Europejskiej, 3) Spowolnieniem wzrostu gospodarczego w Polsce. W wyniku kryzysu na rynkach zaobserwowano: 1) Znaczący spadek indeksów giełdowych w Polsce i na świecie, 2) Zmniejszenie zainteresowania inwestorów międzynarodowych inwestowaniem w krajach wschodzących, które postrzegane są jako bardziej ryzykowne, 3) Spadek liczby transakcji fuzji i przejęć, 4) Utrudniony dostęp do środków finansowych, 5) Spadek przepływów kapitałowych na rynkach globalnych, 6) Zwiększone zainteresowanie przesunięciem kapitału na rynki lokalne inwestorów. Pomimo znaczącego wpływu otoczenia makroekonomicznego na procesy prywatyzacyjne w Okresie Analizy, przychody MSP ze sprzeday udziałów / akcji spółek SP w latach i pierwszych pięciu miesięcy 2011 roku wyniosły łącznie prawie 33,86 mld PLN. 11

13 Naley równie podkreślić, e, pomimo spowolnienia gospodarczego i niekorzystnej sytuacji makroekonomicznej, z nielicznymi wyjątkami, SP zrealizował sprzeda udziałów/akcji największych państwowych spółek, które budziły znaczące zainteresowanie inwestorów zarówno instytucjonalnych, jak i indywidualnych z kraju, a take zagranicy Analiza prawna Bazując na priorytetach i załoeniach legislacyjnych określonych w Planie Prywatyzacji na lata , przeprowadzona została szczegółowa analiza powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Analizą tą zostały objęte przede wszystkim przepisy UKP oraz wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze, a take przepisy szeregu innych ustaw i aktów normatywnych pośrednio związanych z procesami prywatyzacji. W obrębie wskazanych wyej priorytetów i załoeń legislacyjnych niniejsze opracowanie koncentruje się na przede wszystkim na: 1) Zwiększeniu jawności i przejrzystości procesów prywatyzacyjnych, 2) Uproszczeniu procedur prywatyzacyjnych, 3) Obnieniu kosztów prywatyzacji, 4) Skróceniu czasu trwania procesów prywatyzacyjnych. Dodatkowo w analizie zawarte zostały szczegółowe rozwaania na temat wprowadzonych zmian legislacyjnych dotyczących sprzeday akcji prywatyzowanych spółek w trybie aukcji ogłoszonej publicznie, co równie wskazane zostało w Planie Prywatyzacji jako jeden z priorytetów legislacji. Generalnie rzecz ujmując, naley stwierdzić, e w Okresie Referencyjnym została przeprowadzona gruntowna nowelizacja przepisów prawa związanych z prywatyzacją, a kierunki wprowadzonych zmian całkowicie odpowiadają wyej przedstawionym załoeniom. W dalszej części opracowania przedstawione zostało podsumowanie analizy powszechnie obowiązujących przepisów prawa oraz wspomnianych wyej zmian legislacyjnych, a w części szczegółowej - uwagi i komentarze na tematy, które powstały zarówno na bazie ogólnej analizy stosownych przepisów, jak i w oparciu o wyniki przeglądu wybranych 100 procesów prywatyzacyjnych. Ponisze podsumowanie prezentuje ogólne uwagi uszeregowane według wspomnianych wyej priorytetów legislacyjnych. Zwiększenie jawności i przejrzystości procesów prywatyzacyjnych Kluczowym działaniem w zakresie realizacji omawianego celu Programu Prywatyzacji było wprowadzenie generalnej zasady jawności postępowań prywatyzacyjnych. Powysza ogólna zasada jest realizowana głównie poprzez przygotowywanie i udostępnienie tzw. karty prywatyzacji zawierającej kluczowe dane dotyczące poszczególnych procesów prywatyzacyjnych (art. 2b UKP). Z punktu widzenia realizacji postulatu jawności i transparentności prywatyzacji, naley przede wszystkim podkreślić wprowadzenie do UKP z dniem 12 lutego 2009 r. instytucji karty prywatyzacji. 12

14 Instytucja ta w szeroki sposób wprowadza i zapewnia powszechny dostęp do informacji dotyczących poszczególnych procesów prywatyzacyjnych zrealizowanych przez MSP. W praktyce jak wykazały przeprowadzone analizy wskazane byłoby wprowadzenie usprawnień do procedury kart prywatyzacji, aby dostosować je do aktualnej treści UKP. Zatem, w naszej ocenie, karta prywatyzacji stanowi istotny krok w kierunku zapewnienia pełnej jawności (z zastrzeeniem uzasadnionych ustawowych ograniczeń) postępowań prywatyzacyjnych, wymaga jednak pełniejszej realizacji obowiązujących przepisów w praktyce realizowanej przez MSP (patrz pkt B). Pełniejszej realizacji zasady jawności słuy take wprowadzenie zmian legislacyjnych umoliwiających zwiększenie moliwości prowadzenia procesów prywatyzacyjnych z wykorzystaniem form obrotu giełdowego, w ramach których wykorzystywany jest szeroki wachlarz instrumentów prawnych słuących transparentności prowadzonych działań (m.in. obowiązek sporządzania i publikacji prospektów emisyjnych, przekazywanie komunikatów giełdowych, zakaz manipulacji kursami akcji, nadzór Komisji Nadzoru Finansowego). Tu równie naley podkreślić, e zmiany te idą w kierunku realizacji innych celów załoonych przez MSP, to znaczy upowszechnienia idei prywatyzacji, stworzenia lepszej atmosfery społecznej wobec prywatyzacji i tworzenia akcjonariatu obywatelskiego. Sprzeda akcji/udziałów spółek w drodze aukcji ogłoszonej publicznie Aukcja ogłoszona publicznie została jako jedyny z trybów prywatyzacyjnych wskazana bezpośrednio w Planie Prywatyzacji jako tryb preferowany. Powysze wskazanie ma w istocie związek ze wszystkimi pozostałymi załoeniami Planu Prywatyzacji, gdy właśnie aukcja ogłoszona publicznie jest trybem zapewniającym transparentność, szybkość i względną prostotę postępowań przy jednoczesnym niskim poziomie kosztów. Naley zauwayć, i w Okresie Referencyjnym wprowadzono szereg zmian legislacyjnych (zarówno na poziomie ustawowym, jak i Rozporządzeń RM) nakierowanych na stworzenie bardziej sprzyjającego otoczenia regulacyjnego dla jak najszerszego zastosowania przedmiotowego trybu (patrz pkt E). W kontekście powyszego trzeba wskazać w szczególności zniesienie ograniczenia w stosowaniu aukcji w stosunku do sprzeday pakietów akcji SP stanowiących więcej ni 10% kapitału zakładowego oraz zakazu zbywania akcji poniej ich wartości księgowej. Likwidacja przedmiotowych ograniczeń skutkować będzie zwiększeniem potencjalnego obszaru zastosowań aukcji ogłoszonej publicznie, a tym samym poprawi się elastyczność w doborze optymalnego trybu prywatyzacji. Niemniej jednak naley take pamiętać, i zniesienie ww. ograniczeń oznacza, i dobór spółek kierowanych do przedmiotowego trybu powinien być dokonywany ze szczególną starannością i z rozwaeniem wszelkich aspektów procedury i skutków prywatyzacji. Z samej istoty aukcji wynika bowiem, i jest to tryb, w którym nie dochodzi do negocjowania tzw. pakietów inwestycyjnych i socjalnych dla prywatyzowanych przedsiębiorstw. Szczególnie istotne wydają się tutaj być zobowiązania inwestycyjne przyszłego inwestora, które, choć mogą wpływać na redukcję ceny sprzeday akcji, w dalszej perspektywie powinny zapewnić stabilne dochody budetowe z tytułu podatków i innych danin publicznoprawnych nalenych od sprywatyzowanej spółki. 13

15 Z pozostałych regulacji dotyczących aukcji ogłoszonej publicznie wprowadzonych w Okresie Referencyjnym szczególnie warto wskazać wprowadzenie moliwości prowadzenia aukcji w formie elektronicznej oraz określenie zasad redukcji ceny wywoławczej dla akcji spółek, w stosunku do których poprzedni przetarg zakończył się bezskutecznie (tzw. spółki trudne ) take o więcej ni 15% w stosunku do pierwotnej ceny wywoławczej, lecz nie więcej ni wynika to z zaktualizowanej wyceny spółki. Podsumowując, naley uznać, i w Okresie Referencyjnym weszło w ycie szereg zmian legislacyjnych, które przyczyniły się lub powinny przyczynić się w przyszłości do istotnego zwiększenia liczby spółek prywatyzowanych w trybie aukcji ogłoszonej publicznie. Uproszczenie procedur prywatyzacyjnych W Okresie Referencyjnym podjęto działania mające na celu uproszczenie wszystkich kluczowych trybów prywatyzacji. Na szczególną uwagę zasługuje doprecyzowanie w UKP przypadków, w których moliwa jest sprzeda akcji spółek SP z wyłączeniem stosowania trybów określonych UKP bez konieczności uzyskiwania zgody RM. Przypadki te zostały wąsko zakreślone w UKP i dotyczą zagadnień, w których w istocie przeprowadzanie pełnego postępowania prywatyzacyjnego byłoby niecelowe lub wręcz niewskazane. W konsekwencji powysze zmiany naley ocenić pozytywnie. Nieuchybiając powyszej ocenie, sugerowane byłoby jednak wprowadzenie korekty redakcyjnej w celu usunięcia zgłaszanych przez część komentatorów - wątpliwości interpretacyjnych związanych z brzmieniem art. 33 ust. 5 pkt 1 UKP. Przedmiotowa korekta polegać powinna na doprecyzowaniu, i umowa prywatyzacyjna przywołana w powyszym przepisie to umowa uprzednio zawarta z inwestorem strategicznym spółki, a nie umowa dopiero mająca być zawarta w toku prowadzonego postępowania prywatyzacyjnego (patrz pkt D). Na wyrónienie zasługuje take wprowadzenie moliwości kumulacji procesów sprzedaowych poprzez organizowanie tzw. przetargów łączonych oraz powierzanie rozstrzygania większej liczby przetargów/negocjacji jednej komisji przetargowej/zespołowi ds. negocjacji (patrz pkt B) i C). Inne działania nakierowane na uproszczenie procedur prywatyzacyjnych wdroonych w Okresie Referencyjnym to: redukcja zakresu obowiązkowych analiz prywatyzacyjnych (patrz pkt C), moliwość wskazania przez inwestora jego spółki celowej powołanej do realizacji projektu prywatyzacyjnego w trybie negocjacji (patrz pkt C), doprecyzowanie zasad wnoszenia wadium (patrz pkt B) i E). Oceniając całokształt zmian wprowadzonych do UKP (i stosownych aktów wykonawczych), naley stwierdzić, i zostało stworzone instrumentarium prawne, które w istotny sposób powinno przyczynić się do uproszczenia procedur prywatyzacyjnych. Zmniejszenie kosztów prywatyzacyjnych W zakresie działań nakierowanych na zmniejszanie kosztów postępowań prywatyzacyjnych naley głównie wskazać na zmiany wprowadzone w zakresie zasad dokonywania analiz prywatyzacyjnych, tj. dokonanie podziału na analizy obligatoryjne i fakultatywne oraz dopuszczenia dokonywania analiz bezpośrednio przez MSP bez udziału podmiotów (doradców) zewnętrznych (patrz pkt C). W istocie powysze zmiany powinny przynieść wymierne oszczędności w wydatkach SP, a take w zakresie uproszczenia i skrócenia czasu procedur związanego z wyłanianiem doradcy. 14

16 Uzasadniona wydaje się jednak take obawa o to, czy moliwość przygotowywania analiz prywatyzacyjnych bezpośrednio przez MSP znajdzie właściwie zastosowanie w praktyce. W grę wchodzić tu będą zarówno potencjał kadrowy co, uwzględniając wysoki poziom kwalifikacji pracowników MSP, nie powinno być barierą ale równie, i przede wszystkim, czasowe moliwości zrealizowania tak nałoonych dodatkowych obowiązków. Naley się zatem spodziewać, e ewentualne wykorzystanie moliwości wykonywania analiz bezpośrednio przez MSP będzie ograniczone do procesów sprzeday małych lub średnich spółek. W Okresie Analizy wszystkie analizy przedprywatyzacyjne były realizowane przez podmioty zewnętrzne. Skrócenie czasu trwania procesów prywatyzacyjnych Jako kluczową zmianę, której skutkiem jest skrócenie łącznego czasu procedur prywatyzacyjnych, naley wskazać moliwość redukcji ceny za akcje w przypadkach określonych w 17 ust. 2 i 36 ust. 2 RZASP Choć w istocie zmiana ta nie dotyczy bezpośrednio samego sposobu prowadzenia postępowań, jednak jak pokazuje praktyka skutkuje większym odsetkiem zakończonych pomyślnie postępowań prywatyzacyjnych, i tym samym brakiem konieczności wielokrotnego powtarzania postępowań dotyczących tych samych spółek, i w związku z tym ponoszenia kosztów. Do skrócenia czasu postępowań powinna take przyczynić się moliwość kumulacji prowadzonych postępowań w ramach wspólnych komisji przetargowych i zespołów ds. negocjacji (patrz pkt B) i C), lecz jak wykazują przeprowadzone analizy wykorzystanie tych rozwiązań jest obecnie znikome Analiza regulacji wewnętrznych realizacja procesów prywatyzacji Zgodnie z wymogami MSP, celem prac realizowanych w tym etapie projektu było przeprowadzenie analizy regulacji i procedur wewnętrznych dotyczących procesów prywatyzacyjnych obowiązujących w MSP w latach Ze względu na czas realizacji projektu (26 maj - 16 sierpień 2011 roku) przyjęto, e analiza regulacji wewnętrznych obejmie okres do 31 maja 2011 r. W szczególności prace objęły: 1) Przeprowadzenie analizy funkcjonowania procesów prywatyzacyjnych w MSP (począwszy od przygotowania wniosku o decyzję na rozpoczęcie prywatyzacji, kończąc na podpisaniu umowy sprzeday przedsiębiorstwa / zbycia akcji spółki), 2) Przeprowadzenie analizy działań i zakresu odpowiedzialności poszczególnych zaangaowanych w procesy stron oraz zakresy podejmowanych decyzji, 3) Przeprowadzenie analizy zmian jakie nastąpiły w zakresie opisanym powyej od 2008 roku. Regulacje wewnętrzne Sposób funkcjonowania MSP, jego struktura organizacyjna, zakresy działań i odpowiedzialności poszczególnych departamentów określone były przez statut nadawany zarządzeniem Prezesa Rady Ministrów, regulamin organizacyjny oraz regulaminy wewnętrzne poszczególnych departamentów MSP. W okresie objętym analizą, czyli w latach , obowiązywały 3 statuty: Statut z 18 marca 2008 r., Statut z 8 stycznia 2010 r. i Statut z 28 września 2010 r. 15

17 Główne działania, które były przypisane poszczególnym departamentom zaangaowanym w procesy prywatyzacyjne określone w regulaminach organizacyjnych nie zmieniały się zasadniczo w Okresie Analizy. Jedyne zmiany wynikały z faktu przejmowania przez określony departament nowej roli, która wymagała uzupełniania listy zadań będącej wynikiem zmian w prawodawstwie, czy zmian Statutów. Zmiany statutów odzwierciedlały take potrzeby organizacyjne MSP w zakresie zmieniającej się ilości prywatyzowanych podmiotów, rónorodności bran oraz stopniowej koncentracji realizacji procesów prywatyzacyjnych w dwóch komórkach organizacyjnych. W Okresie Analizy, MSP sformalizowało sposób odbioru analiz przedprywatyzacyjnych i realizacji procesów prywatyzacyjnych prowadzonych w trybie aukcji ogłoszonej publicznie oraz oferty publicznej poprzez uregulowanie tych aspektów w wewnętrznych regulacjach, co spowodowało sprawniejszą realizację procesów prywatyzacyjnych w tych trybach. Pozostałe tryby nie zostały dodatkowo uregulowane procedurami wewnętrznymi, a podstawą działań było powszechnie obowiązujące prawodawstwo w tym zakresie oraz praktyka wypracowana przez wiele lat w MSP. Tryb przetargu publicznego oraz negocjacji były szczegółowo opisane w RZASP Zmiany wprowadzane w wewnętrznych regulacjach podyktowane były koniecznością uszczegółowienia i doprecyzowania pewnych zapisów tak, aby były one jednoznaczne dla pracowników, zapewniały spójność działań i odzwierciedlały stosowaną praktykę. Dodatkowo zmiany podyktowane były zmieniającym się prawodawstwem obowiązującym w Polsce w zakresie prywatyzacji. Bariery i zagroenia w związku z realizacją procesów prywatyzacyjnych Analiza całościowa realizowanych procesów prywatyzacyjnych pokazała, i bariery w procesach prywatyzacyjnych na przestrzeni analizowanego okresu były na bieąco identyfikowane przez pracowników MSP, czego następstwem były zmiany statutowe, zmiany w regulaminach organizacyjnych i wewnętrznych oraz zarządzeniach, a take zmiany w istniejącym prawodawstwie. Zmiany w przepisach prawa dotyczących prywatyzacji wprowadzone w 2011 roku rozwiązały pewne ograniczenia i bariery, na które MSP napotykało do tej pory, realizując procesy prywatyzacyjne. Dotyczyło to moliwości stosowania stabilizacji ceny akcji oraz moliwości obnienia ceny wywoławczej do 15% przy kolejnych próbach prywatyzacji w trybie aukcji i przetargu publicznego. Za względu na obowiązujące przed 2011 rokiem przepisy prawa, w przypadku niepowodzenia w przeprowadzeniu prywatyzacji w trybie aukcji ogłoszonej publicznie lub w trybie przetargu, MSP miało moliwość obnienia ceny wywoławczej spółki o 15 % w stosunku do ceny, która została podana jako wartość wyjściowa podczas ostatniej próby prywatyzacji, ale nie więcej, nawet jeeli przeprowadzano dodatkowe wyceny, które wskazywały, e wartość spółki jest nisza. W rozporządzeniu z dnia 30 maja 2011 r. w sprawie szczegółowego trybu zbywania akcji SP ustawodawca, wychodząc naprzeciw praktyce oraz potrzebom wynikającym z przebiegu procesów prywatyzacyjnych, stworzył taką moliwość. Obecnie istnieje moliwość obnienia ceny wywoławczej maksymalnie o 15%, w kolejnych próbach, w stosunku do ostatnio stosowanej ceny, ale nie więcej ni wynika to z ostatniej wyceny. Ma to zastosowanie zarówno dla trybu aukcji, jak i dla trybu przetargu publicznego. Zakładamy, e zmiana ta będzie widoczna przy realizacji procesów prywatyzacyjnych. UKP nie brała pod uwagę moliwości stosowania stabilizacji pomocniczej ceny akcji, co powodowało, e MSP nie stosowało wprost tego typu rozwiązań. W Okresie Analizy, MSP stosowało 16

18 jednak rodzaj stabilizacji (Brownshoe), który nie został ujęty w istniejącym prawodawstwie, a jedynie stanowił praktykę rynkową stosowaną przez doradców finansowych i prawnych. Ustawodawca, dokonując w dniu 5 stycznia 2011 r. zmiany UKP oraz niektórych innych ustaw, wyszedł naprzeciw potrzebom realizowanych procesów prywatyzacyjnych i wprowadził w naszym prawodawstwie moliwość stabilizacji pomocniczej na zasadach określonych w rozporządzeniu Komisji Europejskiej. Bariera związana z brakiem w ustawodawstwie opisanej opcji stabilizacji pomocniczej została rozwiązana. Pomimo e pewne bariery zostały usunięte poprzez zmiany wprowadzone w prawodawstwie, MSP nadal napotyka na ograniczenia w działaniu, które mają istotny wpływ na przebieg realizowanych procesów prywatyzacyjnych. Ograniczenia te dotyczą m.in. kwestii dotyczących metod wyceny prywatyzowanych podmiotów, czy ograniczeń dotyczących wartości likwidacyjnej. Doradcy prywatyzacyjni stosują na potrzeby wyceny przedsiębiorstw metody majątkowe, dochodowe oraz porównawcze. Dla tych inwestorów, których intencją jest zakup przedsiębiorstwa z zamiarem rozwoju jego działalności w brany, w której działa, bardziej wiarygodne są metody dochodowe ze względu na fakt, e nie są oni zainteresowani majątkiem przedsiębiorstwa, jako takim, a moliwością generowania dochodów, korzystając z kupowanego majątku w dłuszej perspektywie czasowej. Często dochodzi do sytuacji, w których wynik wyceny wybranymi metodami majątkowymi jest wyszy ni wynik osiągany metodami dochodowymi. Zgodnie z zaleceniami Najwyszej Izby Kontroli, MSP zlecając analizy przedprywatyzacyjne, w sytuacji kiedy prywatyzowana jest spółka, której głównym składnikiem aktywów są nieruchomości, zwraca uwagę, aby przy szacowaniu wartości brano pod uwagę metody majątkowe. Ze względu na ostroność, MSP wskazuje w procesie prywatyzacji wycenę wykazującą najwyszą wartość przedsiębiorstw, bowiem celem MSP jest maksymalizacja dochodów budetowych oraz pozyskanie najlepszego inwestora dla spółki, a take utrzymanie dotychczasowych miejsc pracy. Dodatkowo, zgodnie ze stosowaną praktyką, MSP mimo braku formalnego zakazu rzadko stosuje zbywanie akcji / udziałów poniej wartości likwidacyjnej danego podmiotu. Wartość likwidacyjna pozwala zazwyczaj teoretycznie oszacować dolny próg wartości przedsiębiorstwa, zakładając brak kontynuacji jego działalności. W praktyce jednak, ze względu na swoje ograniczenia, wycena taka częstokroć okazuje się wysza od wartości uzyskanej przy zastosowaniu metod dochodowych. Konsekwencją takich przypadków są sytuacje, w których potencjalni inwestorzy nie są zainteresowani zakupem przedsiębiorstwa, co skutkuje koniecznością powtarzania procesów prywatyzacyjnych, wydłuając czas ich realizacji. Naley równie zwrócić uwagę na fakt, i wydłuanie czasu realizacji procesów prywatyzacyjnych moe prowadzić, i często prowadzi, do dalszej utraty wartości spółki, co moe skutkować jej upadłością czy likwidacją. Zdaniem Autorów Raportu inną barierą wpływającą na sprawną realizację procesów prywatyzacyjnych moe być sposób wyboru doradców prywatyzacyjnych. Głównym kryterium stosowanym przez MSP przy wyborze doradcy prywatyzacyjnego jest cena. W części przypadków następstwem tego moe być wybór doradców nieposiadających kwalifikacji na wystarczającym poziomie. Moe to wpływać negatywnie na jakość dostarczanych analiz przedprywatyzacyjnych i konieczność ich powtarzania, co moe skutkować wydłueniem procesu odbioru analiz. Powysze sytuacje mogą w znaczący sposób wydłuać zarówno proces przygotowania do prywatyzacji, jak i samą realizację prywatyzacji. 17

19 MSP stosuje coraz częściej metodę dwustopniowego wyłaniania doradców (przetarg ograniczony), gdzie, w pierwszym etapie, potencjalny doradca powinien spełnić określone przez zamawiającego kryteria dotyczące potencjału technicznego, doświadczenia konsultantów czy doświadczenia w realizacji podobnych zleceń, sytuacji finansowej i ekonomicznej wykonawcy, natomiast po spełnieniu tych kryteriów i zakwalifikowaniu się do drugiego etapu decydującym kryterium staje się cena. Takie podejście eliminuje podmioty nie wykazujące spełnienia kryteriów merytorycznych. Efektem takiego postępowania moe być lepsza jakość realizowanych przez wykonawców prac Analiza szczegółowa wybranych 100 procesów prywatyzacyjnych Celem analizy wybranych 100 procesów prywatyzacyjnych była ich ocena z uwzględnieniem zgodności ich przebiegu z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa i regulacjami wewnętrznymi, jak równie jawności, terminowości i kompletności dokumentacji oraz dochowania naleytej staranności przy realizacji procesów. Wybór próby 100 procesów został dokonany w sposób pseudo losowy. Podstawą wyboru procesów było przedstawione przez MSP zestawienie procesów prywatyzacyjnych przeprowadzonych w okresie styczeń 2008 marzec Wybrana próba obejmowała 89 procesów zrealizowanych (w tym 3 procesy komunalizacji) oraz 11 procesów, w których prywatyzacja nie została zakończona podpisaniem umowy. Wartość uzyskanych przychodów z prywatyzacji dla wybranej próby 100 procesów stanowi 46% całości przychodów z prywatyzacji uzyskanych od roku 2008 do maja 2011 roku. Dla poszczególnych trybów prywatyzacyjnych zdefiniowano kryteria oceny w celu zapewnienia zgodności prowadzonej analizy z przepisami prawa i wewnętrznymi regulacjami. Kryteria podzielono na dwa obszary: kryteria dotyczące wyboru doradcy i analiz przedprywatyzacyjnych oraz kryteria dotyczące sposobu przeprowadzenia prywatyzacji. Analiza została przeprowadzona w oparciu o udostępnioną dokumentację dotyczącą wybranych procesów prywatyzacyjnych, dokumentację z kontroli wewnętrznych przeprowadzonych przez MSP, a take wywiady z pracownikami. Czas trwania procesów prywatyzacyjnych Podczas badania dokonano analizy czasu trwania 89 procesów prywatyzacyjnych. Średnia długość procesu prywatyzacyjnego w analizowanej próbie wyniosła 71 tygodni (około 1,5 roku). Średnia długość czasu procesu prywatyzacji w analizowanej próbie była najwysza dla trybu zbycia akcji w negocjacjach podjętych na podstawie publicznego zaproszenia 134 tygodnie (ok. 2,5 roku). Najszybszy przebieg miały procesy prywatyzacyjne tych przedsiębiorstw, których akcje / udziały były zbywane w ramach sprzeday na rynku regulowanym bądź nieodpłatnie przekazywane na rzecz jednostki samorządu terytorialnego (odpowiednio 13 i 17 tygodni 3 i 4 miesiące). Zgodność terminów z Planem prywatyzacji Analizie poddano równie zgodność terminów zakończenia procesów prywatyzacji z zakładanymi terminami w Planie Prywatyzacji W 34 przypadkach termin realizacji i termin planowanego zakończenia były zgodne, 8 procesów zakończono w roku przed zakładanym terminem, dla 26 procesów zakończenie nastąpiło w trakcie roku po terminie planowanym, a zakończenie 4 procesów opóźniło się o ponad rok (rok przekroczenia oznacza kolejny rok kalendarzowy po roku planowanej prywatyzacji). 17 wybranych procesów zostało zrealizowanych dodatkowo, chocia nie zostały ujęte w Planie. 18

20 Wyniki analizy wyboru doradcy prywatyzacyjnego i odbioru analiz Zgodnie z art. 32 UKP, przed zaoferowaniem do zbycia akcji SP dokonuje się lub zleca się dokonanie analizy mającej na celu ustalenie sytuacji prawnej majątku oraz oszacowanie wartości przedsiębiorstwa. Analiza wyboru doradcy prywatyzacyjnego została dokonana dla 89 procesów prywatyzacyjnych. Badaniem nie objęto procesów, które nie zostały zakończone podpisaniem umowy prywatyzacyjnej. 1) W 36 procesach doradca był wybierany zgodnie z UPZP, 2) W 25 przypadkach, gdy szacowana wartość zamówienia była nisza od EUR i nie było konieczności stosowania zapisów UPZP, najczęściej stosowanym trybem wyboru doradcy było zapytanie ofertowe wysyłane do wybranej grupy podmiotów, 3) W 28 analizowanych procesach przeprowadzenie analiz nie było wymagane, tym samym doradca nie został wybrany. Sytuacja ta miała miejsce m.in. w przypadku 10 procesów prowadzonych za zgodą Rady Ministrów na odstępstwo od trybu publicznego oraz 12 procesów w trybie sprzeday na rynku regulowanym. W przypadku analizy procesów, w których doradca był wybierany zgodnie z UPZP zidentyfikowano następującą kwestię: w 3 przypadkach (Elektrociepłownia Białystok S.A., Górnośląski Zakład Elektroenergetyczny S.A., Elektrownia Skawina S.A.) przedłoona do analizy dokumentacja nie zawierała oświadczenia sekretarza komisji dotyczącej bezstronności. Wyniki analizy procesów prywatyzacyjnych Jak wynika z analiz, większość ustalonych wcześniej przez KPMG kryteriów było spełnionych, część nie dotyczyła konkretnych procesów prywatyzacyjnych. Ilość kryteriów niespełnionych była niewielka. W przypadku, gdy kryteria nie były spełnione, przeprowadzano dokładną analizę w celu wyjaśnienia przyczyn zaistniałych sytuacji. Stwierdzono pewne braki i uchybienia, które dotyczyły m.in.: 1) Zbywca nie poinformował wszystkich podmiotów dopuszczonych do negocjacji o zawarciu umowy zbycia akcji czy udzieleniu wyłączności przy negocjacjach; informacja została jedynie opublikowana na stronach internetowych MSP i w karcie prywatyzacyjnej Spółki (Kopalnie Odkrywkowe Surowców Drogowych S.A., Transbud Gdańsk S.A. (wyłączność przy negocjacjach); Fabryka Drutu Gliwice Sp. z o.o., Przedsiębiorstwo Robót Komunikacyjnych w Krakowie S.A., Centrozłom Wrocław S.A., Transbud Gdańsk S.A., Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Legnicy S.A., Zakłady Mechaniczne ZAMPAP w Krapkowicach Spółka Akcyjna, Zespół Uzdrowisk Kłodzkich S.A. (zawarcie umowy zbycia akcji), 2) W jednym przypadku nie było spełnione kryterium dotyczące powiadomienia uczestników aukcji o jej terminie (NITROERG S.A.), powiadomienie odrębnym pismem uczestnika aukcji o jej terminie nie wynika z obowiązujących przepisów prawa, a jedynie z praktyki prowadzonej przez MSP, 3) Nie we wszystkich przypadkach tworzono protokoły z posiedzeń Zespołu ds. Negocjacji (Przedsiębiorstwo Robót Komunikacyjnych w Krakowie S.A. - wyniki negocjacji znajdują się 19

21 w notatce w sprawie przyznania wyłączności negocjacyjnej, Zakład Przemysłu Pasmanteryjnego Lenora Sp. z o.o. w Łodzi), 4) W jednym przypadku nie było spełnione kryterium dotyczące wskazania stanowisk słubowych członków Komisji w trybie aukcji ogłoszonej publicznie (Madro Białystok Sp. z o.o.), 5) Zdarzały się sytuacje, kiedy Komisja została powołana po rozpoczęciu procesu/otwarciu ofert wstępnych (Fabryka Opakowań Kosmetycznych Pollena S.A., Cefarm Białystok S.A.), 6) Zdarzył się przypadek, kiedy w aktach prywatyzacji brak było decyzji Ministra Skarbu Państwa odnośnie trybu prywatyzacji (Przedsiębiorstwo Robót Komunikacyjnych w Krakowie S.A.), Karty prywatyzacji Karty prywatyzacji zostały wprowadzone od marca 2009 roku. Zgodnie z przyjętą praktyką w MSP karty prywatyzacyjne powinny być publikowane na stronie MSP w odniesieniu do procesów, które są w trakcie realizacji, a take dla tych, które zakończyły się zawarciem umowy prywatyzacyjnej. Dane o procesach przerwanych (np. w odniesieniu do spółek, w których po rozpoczęciu prywatyzacji zapadła decyzja o komunalizacji) i bez kontynuacji (proces prywatyzacji zakończył się bez rozstrzygnięcia) nie są publikowane na stronie internetowej MSP. Analizowane procesy prywatyzacyjne obejmowały 71 procesów, dla których karty prywatyzacyjne powinny być przygotowane i uzupełnione na stronie Biuletynu Informacji Publicznej na stronach MSP. Odnośnie 29 procesów nie było wymogu przygotowania karty prywatyzacji, poniewa były realizowane w ramach trybów, w których karta prywatyzacji nie była wymagana zgodnie z RWKP, traksakcja miała miejsce przed wejściem w ycie przepisów prawa w sprawie tworzenia kart, a prawa nie stosuje się wstecz oraz w sytuacjach, kiedy analizowane procesy zostały zakończone bez rozstrzygnięcia. Dla tych 71 procesów karty prywatyzacji nie zostały przygotowane dla 10 prywatyzacji, a zatem na stronach BIP dostępne są karty prywatyzacyjne dla 61 wybranych procesów. Karty te nie zawsze były przygotowane i wypełnione w sposób zapewniający ich poprawność. Spośród 10 prywatyzacji, dla których nie ma dostępnych kart prywatyzacji, wszystkie zostały opisane w "Wykazie spółek Skarbu Państwa, w których nastąpiło zbycie akcji" w serwisie Prywatyzacja znajdują się tam informacje na temat kwoty transakcji, daty umowy, nabywcy i trybu prywatyzacji, przy czym zakres informacji nie jest tosamy z wymaganiami RWKP. MSP powinno dochować odpowiedniej staranności, aby przygotowywane karty były poprawnie wypełniane, i aby zawierały wszystkie wymagane informacje. Powinno take zapewnić, e stosowane narzędzia informatyczne wspierają proces przygotowywania kart prywatyzacji. Naleałoby dokonać analizy systemowej wykorzystywanego narzędzia pod kątem wymogów, które są określone przepisami prawa tak, aby mogły zostać one spełnione, wykorzystując istniejące rozwiązanie systemowe lub dokonując jego odpowiednich modyfikacji. 1.4 Podsumowanie realizacji priorytetowych procesów z planu prywatyzacji W dokumencie zatwierdzonym przez Radę Ministrów Kluczowe spółki do prywatyzacji w latach Aktualizacja Planu prywatyzacji wskazano 54 wyselekcjonowane kluczowe podmioty do prywatyzacji w okresie 18 miesięcy, tj. w II półroczu 2009 i

22 Stan realizacji procesów prywatyzacyjnych wybranych podmiotów, spośród 54 wyselekcjonowanych jako kluczowe, jest następujący: Sektor energetyczny Enea S.A. SP posiadał 76,48% akcji, z których w 2009 zamierzał sprzedać 67,05% w trybie negocjacji. Proces prywatyzacji 67,05% akcji Enea S.A. rozpoczął się zaproszeniem do negocjacji z r.. Proces zakończono r. - potencjalny inwestor RWE AG odstąpił od złoenia oferty wiąącej r. zawarto transakcję zbycia 16% akcji poprzez rynek regulowany. Kwota transakcji wyniosła ponad 1,1 mld PLN. Kolejne zaproszenie do negocjacji opublikowano r. w celu nabycia 51% akcji spółki r. Minister Skarbu Państwa ogłosił zamknięcie procesu sprzeday akcji Enea S.A. bez rozstrzygnięcia. Zgodnie z komunikatem, złoone oferty nie spełniały stawianych warunków. PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. do Skarbu Państwa naleało 100% akcji. W dniu r. akcje spółki zostały upublicznione na GPW w Warszawie S.A. Spółka z podwyszenia kapitału pozyskała ponad 5,9 mld zł. W dniu r. SP sprzedał 10% akcji PGE w formule budowania przyspieszonej księgi popytu, w której wzięli udział inwestorzy finansowi. Kwota transakcji wyniosła blisko 4 mld PLN (21,30 PLN/ akcja). Tauron Polska Energia S.A. SP był właścicielem około 85% akcji, z których w 2010 zamierzał sprzedać część akcji (do poziomu pozwalającego zachować władztwo korporacyjne SP w spółce) r. zbyto 51,66% akcji spółki Tauron na GPW. Następnie, r., w formule budowania przyspieszonej księgi popytu dla inwestorów finansowych, sprzedano 11,9% akcji spółki Tauron (po cenie 6,16 PLN / akcja). Łączna wartość transakcji wyniosła około 5,2 mld PLN. Energa S.A. 85% akcji naleało do SP, który w 2010 zamierzał sprzedać wszystkie akcje w trybie negocjacji podjętych na podstawie publicznego zaproszenia. Umowa sprzeday 84,19% akcji spółki Energa S.A. została podpisana z PGE S.A r.. Wartość umowy to ,4 PLN (1,8 PLN / akcja). Do chwili przygotowania tego Raportu transakcja nie doszła do skutku ze względu na stanowisko UOKiK zakazujące dokonania koncentracji poprzez przejęcie Energi S.A. przez PGE S.A.. Zespół Elektrowni Pątnów Adamów Konin S.A. SP posiadał 50% akcji. Prywatyzacja była planowana na 2010 przez sprzeda w trybie negocjacji całego posiadanego przez SP pakietu, przy rozwaanej łącznej sprzeday z akcjami kopalni węgla brunatnego Adamów i Konin. Do r. do MSP wpłynęły 2 oferty wiąące złoone przez: Rafako S.A. w Raciborzu i RPG Partners Limited w Nikozji (Cypr) r. ogłoszono decyzję Ministra Skarbu Państwa o odstąpieniu od negocjacji i zamknięciu procesu prywatyzacji bez rozstrzygnięcia. Minister Skarbu Państwa planuje wprowadzenie akcji do publicznego obrotu na rynku regulowanym GPW. Sektor chemiczny i tworzyw sztucznych oraz kopalnie surowców chemicznych Ciech S.A. SP posiadał 36,68% akcji w spółce a prywatyzacja (wraz z Naftą Polską S.A.) planowana była na Do sprzeday przeznaczony był cały pakiet posiadanych akcji. Dotychczasowy proces prywatyzacji w trybie negocjacji zakończył się bez rozstrzygnięcia. MSP planuje rozpoczęcie procesu prywatyzacji w III kwartale 2011 po upływie okresu obowiązywania ograniczenia zbywalności, 21

23 do którego zobowiązał się SP w prospekcie emisyjnym spółki (obowiązuje przez 180 dni od dnia rozpoczęcia notowań praw do akcji na GPW r.). ZAK S.A. SP posiadał 86,28% akcji (80% akcji naleało do spółki Nafta Polska S.A., w której 100% akcji posiadał SP; 6,28% ZAK było bezpośrednią własnością SP) prywatyzacja planowana była na W październiku 2010 Zakłady Azotowe w Tarnowie Mościcach S.A. objęły akcje w podwyszonym kapitale spółki. W związku z likwidacją Nafty Polskiej S.A. w 2011, udziały tej spółki w ZAK zostały przekazane na własność SP. Na r. udział SP w kapitale zakładowym spółki wynosił 40,86%. MSP planuje przeprowadzenie procesu prywatyzacji spółki poprzez podjęcie negocjacji z większościowym akcjonariuszem ZAT S.A. Zakłady Azotowe w Tarnowie Mościcach S.A. (ZAT) SP posiadał 52,56% akcji. Proces prywatyzacji w trybie negocjacji został zakończony bez rozstrzygnięcia. Wszczęcie procesu było planowane na III kwartał W związku z podpisaniem w dniu r. pomiędzy MSP a DM PKO BP S.A. oraz IPOPEMA Securities S.A. (w związku z ofertą publiczną akcji serii C ZAT) umowy na 180-dniowy lock-up na akcje ZAT (od dnia rozpoczęcia notowań na GPW jednostkowych praw poboru na akcje serii C) przesunięciu uległ termin ponownego uruchomienia procesu prywatyzacji. Prywatyzacja wymienionych powyej spółek planowana była na 2009 w trybie negocjacji prowadzonych przez Naftę Polską S.A. na podstawie porozumienia ze Skarbem Państwa. W związku z likwidacją spółki Nafta Polska S.A. ( r. zatwierdzenie sprawozdania likwidacyjnego spółki przez Zwyczajne Walne Zgromadzenie), akcje spółek ZAT i ZAK zostały przekazane głównemu akcjonariuszowi Skarbowi Państwa. Zakłady Azotowe Puławy S.A. Do sprzeday w 2010 planowane było 50,67% akcji r. opublikowano zaproszenie do negocjacji w sprawie zakupu pakietu 50,67% akcji spółki r. MSP podało wiadomość, i podjęto decyzję o zakończeniu procesu bez rozstrzygnięcia, przede wszystkim ze względu na niewystarczające proponowane wpływy ze sprzeday, gwarancje rozwoju Spółki i realizację potrzeb inwestycyjnych spółki. Ponowne rozpoczęcie procesu prywatyzacji jest zaplanowane na III kwartał Zakłady Chemiczne Police S.A. Do sprzeday w 2010 planowane było 59,41% akcji r. opublikowano zaproszenie do negocjacji w sprawie zakupu do 59,41% akcji spółki naleących do SP r. MSP podało wiadomość, i podjęło decyzję o zakończeniu procesu bez rozstrzygnięcia, przede wszystkim ze względu na niewystarczające proponowane wpływy ze sprzeday, gwarancje rozwoju Spółki i realizację potrzeb inwestycyjnych spółki. SP odpowiedział na ogłoszone przez ZAT wezwanie do zapisywania się na sprzeda akcji Zakładów Chemicznych Police S.A.. Azoty-Adipol S.A. Planowana była sprzeda w trybie negocjacji 85% ze 100% posiadanych przez SP akcji. Od dwóch pierwszych prób prywatyzacji w trybie negocjacji (zaproszenia z r. i r.) odstąpiono (wpłynęło po jednej ofercie zakupu). Trzecia próba prywatyzacji (zaproszenie z r.) jest w toku realizacji. Ostatni komunikat z r. informuje o dopuszczeniu potencjalnych inwestorów do ograniczonego badania. Instytucje finansowe Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. SP posiadał 98,82% akcji. Plan zakładał prywatyzację spółki w Transakcja sprzeday została zawarta r.. W trybie sprzeday 22

24 na rynku regulowanym sprzedano 63,82% akcji spółki. Wartość transakcji wyniosła ponad 1,2 mld PLN. Pekao S.A. W 2010 planowana była sprzeda 0,9% akcji SP. Sprzeda pakietu 3,48% akcji spółki nastąpiła na rynku regulowanym. Umowy sprzeday zawarto r. i r. 0,48% akcji zostało sprzedane na rynku regulowanym na podstawie umów zawartych r. i r.. Wartość transakcji wyniosła ponad 1,4 mld PLN. BZ WBK S.A. SP posiadał 1,93% akcji. Prywatyzacja planowana była na Pakiet 1,93% akcji zbyto na rynku regulowanym. Umowę sprzeday zawarto r..wartość transakcji wyniosła 167,4 mln PLN. BPH S.A. SP posiadał 3,68%. Prywatyzacja planowana była na Sprzeda pakietu 3,68% akcji spółki nastąpiła na podstawie umowy sprzeday z r.na rynku regulowanym. Wartość transakcji wyniosła 67,2 mln PLN. Bank Handlowy S.A. SP posiadał 2,49% akcji. Prywatyzacja planowana była na Sprzeda pakietu 2,49% akcji zrealizowano na rynku regulowanym w oparciu o umowę sprzeday z r.. Wartość transakcji wyniosła 215,5 mln PLN. Na liście projektów prywatyzacyjnych na lata był take bank PKO BP S.A., w którym SP posiadał 51,49% akcji (stan na koniec 2007). Plan zakładał, e w ramach planu ekspansji zostaną wyemitowane nowe akcje w celu zwiększenia kapitału zakładowego r. zbyto, po uzyskaniu zgody Rady Ministrów na tryb niepubliczny, 0,25% akcji Powszechnej Kasy Oszczędności Bank Polski S.A. Na koniec 2008 udział SP wynosił 51,24% akcji spółki r. BGK oraz SP podpisały umowę sprzeday praw poboru akcji banku PKO BP, na mocy której BGK zobowiązał się nabyć wszystkie przysługujące Skarbowi Państwa prawa poboru (w związku z nową emisją akcji PKO BP w listopadzie 2009), a następnie objąć wszystkie nowo wyemitowane akcje banku PKO BP przysługujące na podstawie nabytych praw poboru. W rezultacie Bank Gospodarstwa Krajowego objął pakiet 10,25% akcji PKO BP. Na koniec 2009 akcjonariat PKO BP kształtował się następująco: SP 40,99%, BGK 10,25 % (łącznie 51,24%), pozostali akcjonariusze 48,76%. Kopalnie węgla kamiennego, otoczenie górnictwa i koksownictwo Lubelski Węgiel Bogdanka S.A. Debiut spółki na GPW miał miejsce dnia r.. Wyemitowano nowe akcje serii C na GPW o wartości 528 mln PLN. Po zarejestrowaniu podwyszenia kapitału zakładowego spółki udział SP wynosił 65,50% akcji. W dniu r SP dokonał transakcji zbycia pakietu 4,97% naleących do SP akcji Spółki Lubelski Węgiel Bogdanka S.A. Do prywatyzacji poprzez rynek regulowany lub negocjacje w 2010 roku przeznaczone było 55,97% akcji. W dniu r. MSP ogłosiło sprzeda pakietu 46,7% akcji LW Bogdanka. Akcje zostały objęte przez polskie OFE. Na dzień r. akcje naleące do SP stanowiły 4,3% akcji spółki. W dniach od r. do r. sprzedano dodatkowo na rynku regulowanym 2,15 % akcji spółki. Łączne przychody z tych dwóch transacji wyniosły około 1,3 mld PLN. Kopalnia Węgla Brunatnego Konin S.A. i Kopalnia Węgla Brunatnego Adamów S.A. SP zamierzał w 2010 sprzedać w trybie negocjacji 85% ze 100% posiadanych akcji r. MSP ogłosiło decyzję o odstąpieniu od negocjacji i zamknięciu bez rozstrzygnięcia procesu prywatyzacji, który rozpoczął się od zaproszenia ogłoszonego r.. Sektor farmaceutyczny 23

25 Cefarm Rzeszów S.A. W 2010 SP planował sprzeda w drodze przetargu publicznego 41,65% z 49,00% akcji spółki r. ogłoszono zaproszenie do aukcji w sprawie sprzeday 41,65% akcji spółki. Z uwagi na brak zgłoszeń, aukcja zaplanowana na r. została odwołana. Dodatkowo zakładana była prywatyzacja podmiotów grupy Polski Holding Farmaceutyczny S.A.(PHF): Tarchomińskich Zakładów Farmaceutycznych Polfa S.A. (SP - 16,71%, PHF 69%), Pabianickich Zakładów Farmaceutycznych Polfa S.A. (SP - 5,04%, PHF 80% ) i Warszawskich Zakładów Farmaceutycznych Polfa S.A. (SP - 5,14%, PHF 80%). Prywatyzacją Polf tworzących grupę kapitałową z Polskim Holdingiem Farmaceutycznym zajmuje się PHF, który posiada pełnomocnictwo Ministra na sprzeda akcji SP. Sprzeda (pakietu 5,04% akcji SP i pakietu 80% akcji PHF) Pabianickich Zakładów Farmaceutycznych nastąpiła na podstawie umowy sprzeday z dnia r. w trybie negocjacji na podstawie publicznego zaproszenia. Zostały one w całości sprywatyzowane, a SP uzyskał środki ze sprzeday swojego pakietu, natomiast środki ze sprzeday pakietu PHF uzyskał poprzez procedurę umorzenia akcji PHF. Zakończenie prywatyzacji Tarchomińskich Zakładów Farmaceutycznych Polfa S.A. (SP - 16,71%, PHF 69%), i Warszawskich Zakładów Farmaceutycznych Polfa S.A. (SP - 5,14%, PHF 80%) planowane jest na 2011 r.. Sektor naftowy Grupa Lotos S.A. SP posiadał 63,97% akcji. Na 2010 planowana była prywatyzacja (z zachowaniem pakietu kontrolnego). Na podstawie umowy sprzeday z r. sprzedano na rynku regulowanym 10,78% akcji spółki. Przychody ze sprzeday wyniosły 406 mln PLN r. opublikowano zaproszenie do negocjacji w sprawie zakupu pakietu 53,19% akcji spółki. Zainteresowani mogli składać odpowiedzi na zaproszenie do r.. Proces prywatyzacji jest w toku. OBR Przemysłu Rafineryjnego S.A. SP posiadał 100% akcji, z czego w 2010 planowana była sprzeda w trybie negocjacji 85% akcji. Zgodnie z komunikatem z r., odstąpiono od pierwszej próby prywatyzacji w trybie negocjacji. Przetarg publiczny ogłoszony r. nie odbył się z powodu niezłoenia ofert w terminie do r.. Kolejne zaproszenie do przetargu miało miejsce r.. Przetarg ten nie odbył się ze względu na brak ofert zakupu. Hutnictwo elaza, stali i metali nieelaznych oraz surowce skalne Grupa Kęty S.A. Do sprzeday w 2009 na rynku regulowanym przeznaczone było 4, 52% akcji SP. Pakiet 4,52% akcji zbyto r. w drodze pozasesyjnej transakcji pakietowej na GPW. Wartość transakcji wyniosła 42,9 mln PLN. KGHM Polska Mied S.A. W 2010 planowana była sprzeda do 10% akcji (z zachowaniem kontroli nad spółką) r. zakończony został proces budowania księgi popytu na 10% akcji KGHM (cena 103 PLN / akcja) r. pakiet akcji został sprzedany na rynku regulowanym. Wartość transakcji wyniosła ponad 2 mld PLN. Centrozłom Wrocław S.A. SP posiadał 100% akcji, z czego 85% akcji zostało przeznaczonych do sprzeday w drodze negocjacji r., w wyniku negocjacji, została podpisana umowa sprzeday pakietu 85% akcji spółki pomiędzy SP a KGHM Ecoren S.A. Wartość transakcji wyniosła 176,4 mln PLN. 24

26 Zakłady Górniczo-Hutnicze Bolesław S.A. SP posiada 100% akcji, z czego 85% akcji zostało przeznaczonych do sprzeday na rynku regulowanym. Prywatyzacja spółki jest planowana na Umowa z doradcą prywatyzacyjnym została zawarta r.. Proces jest w toku. Sektor obronny Huta Stalowa Wola S.A. W 2010 planowana była sprzeda wszystkich akcji SP w Hucie Stalowa Wola S.A. (56,82% akcji w trybie negocjacji). Prywatyzacja jest realizowana w dwóch etapach. I etap zbycie w trybie publicznego zaproszenia do negocjacji biznesu maszyn budowlanych HSW S.A. (zorganizowana część przedsiębiorstwa) i udziałów spółki HSW w spółce Dressta Sp. z o.o r. Huta Stalowa Wola podpisała z Guangxi Liugong Machinery Co. umowę wstępną sprzeday HSW S.A. Oddział I. Podpisanie umowy warunkowej planowane było na czerwiec 2011, zaś umowy ostatecznej na lipiec. Negocjacje z Guangxi Liugong Machinery Co. w sprawie prywatyzacji zostały zawieszone przez inwestora, głównie z powodu braku porozumienia odnośnie pakietu gwarancji socjalnych ze związkami zawodowymi. Etap drugi polegał będzie na wniesieniu (po zrealizowaniu etapu pierwszego) akcji Huty Stalowa Wola S.A. (tzw. część wojskowa) na podwyszenie kapitału zakładowego Bumar Sp. z o.o.. Zakłady Tworzyw Sztucznych Gamrat S.A. SP posiadał 100% akcji, z czego w 2010 planowana była sprzeda 85% akcji. Umowa sprzeday pakietu 85% akcji spółki została zawarta r. z Zakładami Lentex S.A. Wartość transakcji wyniosła 115,2 mln PLN. Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego "PZL-Kalisz" S.A. SP posiadał 53,94% akcji, z czego w latach planowana była sprzeda całego pakietu w ramach negocjacji. Zaproszenie do negocjacji w sprawie nabycia pakietu 53,94% akcji spółki opublikowano r. Wpłynęła jedna oferta zakupu akcji, spółka nie została dopuszczona do negocjacji. Na podstawie umowy z r. zbyto 100% posiadanych akcji spółki poprzez wniesienie na podwyszenie kapitału zakładowego Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. Budownictwo, przemysł budowlany i ceramika Cersanit S.A. W 2009 SP planował sprzeda 2,12% akcji r. SP zbył pakiet 1,95% akcji spółki na rynku regulowanym. Wartość transakcji wyniosła 43,9 mln PLN. Elektrobudowa S.A. W 2009 SP planował sprzeda 3,50% akcji r. SP dokonał, za pośrednictwem GPW, sprzeday pakietu 3,5% akcji spółki Elektrobudowa S.A. Wartość transakcji wyniosła 28,9 mln PLN. Przedsiębiorstwa handlowe i agencje przedsiębiorczości Kopex S.A. W 2009 planowana była sprzeda na rynku regulowanym 2,92% akcji. 22 i 23 grudnia 2009 r. SP sprzedał pakiet 2,92% akcji spółki na rynku regulowanym. Wartość transakcji wyniosła 54,2 mln PLN. Proces prywatyzacji spółki został zakończony. Ruch S.A. SP posiadał 55,07% akcji. W 2010 SP planował sprzedać w trybie odpowiedzi na wezwanie poprzedzone negocjacjami cały posiadany pakiet r. została zawarta na GPW transakcja sprzeday akcji Spółki na rzecz Lurena Investments B.V. po cenie 10,70 PLN / akcja. Wartość transakcji wyniosła 357,8 mln PLN. Towarzystwo Obrotu Nieruchomościami Agro S.A. SP posiadał 100% akcji, w 2010 planował sprzedać w przetargu publicznym 85% akcji. Minister Skarbu Państwa zdecydował r. 25

27 o włączeniu spółki do tworzonej Grupy Polski Holding Nieruchomościowy S.A. (Grupa PHN S.A.), której debiut na GPW przewidywany jest w 2011 roku Intraco S.A. SP posiadał 100% akcji, w 2010 planował sprzedać w przetargu publicznym 85% akcji r. opublikowano zaproszenie do negocjacji. Do negocjacji dopuszczono 3 podmioty r. SP odstąpił od negocjacji, w związku z planowanym włączeniem spółki do tworzonej Grupy PHN S.A.. Nadwiślańska Spółka Mieszkaniowa Sp. z o.o. SP posiadał 96,47% udziałów, do sprzeday w trybie negocjacji w 2010 przeznaczono cały pakiet. Zgodnie z odpowiedzią Ministra Skarbu Państwa z r. w sprawie wykupu mieszkań naleących do spółki, w celu umoliwienia procesu prywatyzacyjnego prowadzona jest procedura przekazania gminom pozostałych mieszkań zakładowych. Warunkiem przystąpienia do przekazania jest uzyskanie od wszystkich zainteresowanych deklaracji o ich przejęciu. Przemysł drzewny, papierniczy i meblowy Mondi Packaging Paper Świecie S.A. Do sprzeday na rynku regulowanym w 2009 przeznaczono 5% akcji r., w ramach transakcji pakietowych zawartych na GPW, oraz r., w ramach sprzeday akcji zawartej w wykonaniu umowy sprzeday akcji, SP zbył pakiet 5% akcji i 0, głosów na Walnym Zgromadzeniu spółki. Wartość transakcji wyniosła 167,5 mln PLN. Fabryka "Sklejka-Pisz" S.A. SP posiadał 100% akcji, w 2009 planował sprzedać w trybie negocjacji 85% akcji. W oparciu o umowę podpisaną r. dokonano sprzeday pakietu 85% akcji spółki na rzecz Paged S.A. Wartość transakcji wyniosła 65,1 mln PLN. Turystyka Gliwicka Agencja Turystyczna S.A. SP posiadał 100% akcji, sprywatyzowanie całego pakietu planowane było na 2009 w trybie aukcji. Aukcje wyznaczone na r. i r. nie odbyły się ze względu na brak zgłoszeń od potencjalnych inwestorów r. podjęto decyzję o zakończeniu procesu prywatyzacji spółki. Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Usług Turystycznych Sp. z o.o. SP posiadał 100% udziałów, w 2009 planował sprzedać w trybie negocjacji 85% udziałów r. Minister Skarbu Państwa zadecydował o zamknięciu procedury zbycia akcji w trybie negocjacji ze względu na niesatysfakcjonujące propozycje cenowe. Następna próba w trybie aukcji wyznaczonej na r. nie odbyła się ze względu na brak zgłoszeń. Przemysł maszynowy i metalowy Remag S.A. SP posiadał 100% akcji, w 2010 planował sprzedać w trybie negocjacji 85% akcji r. Minister Skarbu Państwa podpisał umowę sprzeday 85% akcji spółki na rzecz TDJ S.A. Wartość transakcji wyniosła około 183 mln PLN. Przemysł spoywczy, cukrowniczy, mięsny i spirytusowy oraz otoczenie rolnictwa Warszawski Rolno-Spoywczy Rynek Hurtowy S.A. SP planował prywatyzację 59,32% akcji w Na podstawie umowy z r. Doradca MSP przygotował prospekt emisyjny spółki. Po zatwierdzeniu prospektu przez KNF rozpocznie się realizacja statutowego prawa pierwszeństwa nabycia akcji spółki. 26

28 Fabryka Osłonek Białkowych "Fabios S.A. Rozwaane były róne tryby prywatyzacji podmiotu. Spółka została sprywatyzowana w trybie przetargu publicznego ogłoszonego r.. Umowę sprzeday pakietu 85% akcji spółki podpisano r. ze spółką Stalprodukt Profil S.A. Wartość transakcji wyniosła 79,9 mln PLN. Transport i przemysł środków transportu Polskie Linie Lotnicze LOT S.A. SP posiadał 67,97% akcji, które były planowane do prywatyzacji w Planie Poszukiwanie strategicznego inwestora dla PLL LOT S.A. realizowane jest w formule podwyszenia kapitału zakładowego. Proces poszukiwania inwestora prowadzony jest przez Zarząd PLL LOT S.A. przy pomocy doradcy - Morgan Stanley. Pozostałe sektory Telekomunikacja Polska S.A. SP posiadał 4,15% akcji. Do sprzeday na rynku regulowanym w 2009 planowana była sprzeda 1,04% akcji, natomiast w pozostałe 3,11% akcji r. opublikowano informację, i MSP sprzedało na GPW 4,15% akcji TP S.A. Sprzeda została zrealizowana podczas 44 sesji od r. do r.. Wartość transakcji wyniosła 884,9 mln PLN. Proces prywatyzacji spółki został zakończony. Polska Żegluga Bałtycka S.A. W 2010 SP planował sprzeda 85% akcji. Dwie pierwsze próby sprzeday pakietu 91,64% akcji w trybie negocjacji (zaproszenia z r. i r.) zostały zamknięte przez Ministra Skarbu Państwa. Kolejne zaproszenie do negocjacji zostało opublikowane r.. Dipservice w Warszawie S.A. SP planował sprzeda w przetargu publicznym 85% ze 100% posiadanych akcji. Minister Skarbu Państwa podjął decyzję o włączeniu spółki do tworzonej Grupy PHN S.A., której debiut na GPW planowany jest w 2011 roku. Mennica Polska S.A. SP planował sprzeda całości 31,64% akcji SP poprzez rynek regulowany. Na podstawie umowy sprzeday z r.sp sprzedał na rynku regulowanym pakiet 31,64% akcji spółki. Wartość transakcji wyniosła 261,9 mln PLN. Prywatyzacja spółki została zakończona. Większość procesów prywatyzacyjnych dla podmiotów wskazanych w Planie prywatyzacji jako kluczowe została zakończona podpisaniem umowy prywatyzacyjnej. Niektóre z tych umów zostały podpisane w terminie nieco późniejszym ni zakładano to w planie. Sektor chemiczny jest sektorem, w którym prywatyzacja podmiotów uznanych za kluczowe nie zakończyła się w większości przypadków do chwili obecnej zawarciem umowy prywatyzacyjnej. Jednocześnie prowadzono w tym sektorze intensywne działania restrukturyzacyjne (Police, Ciech) i konsolidacyjne (ZAK, ZAT, Zakłady Azotowe Puławy S.A., Police). 1.5 Wyniki badań w środowisku naukowym Wyniki przedstawione poniej wynikają z analizy 125 zebranych ankiet przeprowadzonych w środowisku naukowym reprezentującym nauki ekonomiczne. Ze względu na krótki okres realizacji zadania, metodologia doboru próby badawczej nie gwarantuje jej reprezentatywności dla całej populacji. Badani naukowcy uczestniczą w pracach rad nadzorczych. 30% badanych jest członkami rad nadzorczych, z tego 25% w radach spółek bez udziału SP, 5% w spółkach z udziałem SP oraz 4% w obu grupach spółek. 27

29 Większość badanych pracowników naukowych opowiada się za jak najszybszą prywatyzacją wszystkich spółek SP (54%). 31% jest odmiennego zdania. Frakcja odpowiedzi nie mam zdania stanowi jedynie 2%. Ankietowani pracownicy naukowi zgadzają się, e sprywatyzowane przedsiębiorstwa działają efektywniej, wypracowują wysze zyski i przyczyniają się do wyszego wzrostu PKB (72%). Przeciwników takiego poglądu jest zdecydowanie mniej (11%). 36% ankietowanych sądzi, e zmiany ustawowe w latach w istotny sposób przyczyniły się do usprawnienia realizowanych procesów prywatyzacyjnych. Negatywnie ocenia je 20% badanych. Uwagę zwraca wysoki odsetek odpowiedzi ani tak, ani nie (28%) oraz nie mam zdania (16%). Zatem dominującym poglądem jest brak jakiejkolwiek oceny zmian ustawowych w latach przez pytanych pracowników naukowych (łącznie 44% odpowiedzi). Respondenci pytani, czy załoenia planu prywatyzacji były realistyczne w momencie ich zatwierdzania, podzielili się na dwie niemal równe grupy. Opinie w tej sprawie były mocno spolaryzowane. Ankietowani pracownicy naukowi pytani, czy plan prywatyzacji realizowany był zgodnie z załoeniami, najczęściej odpowiadali raczej tak (27%) oraz raczej nie (25%). Trzecią najpopularniejszą odpowiedzią było nie mam zdania (23%). Wynika z tego, e zdania respondentów są silnie podzielone, z lekkim wskazaniem na odpowiedzi negatywne. Pracownicy naukowi zapytani, czy zrealizowane do tej pory procesy prywatyzacyjne wpłynęły na poprawę konkurencyjności polskich przedsiębiorstw na rynkach krajowych, zdecydowanie opowiadali się za pozytywnym wpływem prywatyzacji. 69% wyników stanowiły odpowiedzi twierdzące, z czego 50% to odpowiedzi raczej tak. Ankietowani zapytani, czy zrealizowane do tej pory procesy prywatyzacyjne wpłynęły na poprawę konkurencyjności polskich przedsiębiorstw na rynkach zagranicznych, zdecydowanie stwierdzali pozytywny wpływ prywatyzacji (wynik na poziomie 72%), z czego ponad połowa wszystkich odpowiedzi (51%) stanowiły raczej tak. Większość ankietowanych pytanych, czy zmieniająca się w latach sytuacja finansowoekonomiczna gospodarki światowej wpłynęła negatywnie na prywatyzację, udzieliła odpowiedzi twierdzącej. Odpowiedzi pozytywnych padło łącznie 56% przy zaledwie 17% odpowiedzi negatywnych. Na pytanie, czy polityka informacyjno-edukacyjna MSP w okresie wytworzyła społeczny klimat poparcia prywatyzacji, pracownicy naukowi nie udzielili jednoznacznej odpowiedzi. Podobna sytuacja dotyczyła pytania o to czy w latach wystąpiły zaniechania/zaniedbania rządu w zakresie prywatyzacji. Wynik uzyskany w odpowiedziach na pytania czy zmiany ustawowe dotyczące procesów wprowadzone w latach w istotny sposób przyczyniły się do zmniejszenia kosztów prywatyzacyjnych oraz do skrócenia czasu trwania procesów prywatyzacyjnych mogą świadczyć o niedostatecznej wiedzy respondentów nt. tego aspektu prywatyzacji (dua ilość odpowiedzi nie mam zdania i ani tak ani nie. 28

30 Najczęściej wymienianym podmiotem, którego prywatyzację w latach uwaano za udaną, było PZU S.A. Na uznanie wśród ankietowanych zasługuje równie prywatyzacja takich spółek jak GPW, PKO BP, czy Tauron i Bogdanka. Jako największe poraki prywatyzacji w latach respondenci wskazali stocznie, BGŻ, PKP, Eneę i szpitale. Najczęściej wymienianymi zaletami prywatyzacji były: wysze dochody budetowe i zmniejszenie długu publicznego (23%), racjonalizacja kosztów i nowe metody zarządzania (23%), zmiana struktury własności (13%) i wzrost konkurencyjności (9%). Za największe wady prywatyzowania spółek w Polsce uznano: brak strategii i przygotowania prywatyzacji (20%), długi okres trwania prywatyzacji (16%) i brak konsekwencji w procesie prywatyzacji (13%). 1.6 Podsumowanie i rekomendacje 22 kwietnia 2008 r. Rada Ministrów na wniosek Ministra Skarbu Państwa przyjęła dokument Plan prywatyzacji. Plan ten został zaktualizowany dwukrotnie w trakcie 2009 roku. Okres, w którym trwały prace nad tym Planem był okresem wyraźnego wzrostu gospodarczego Polski (wzrost PKB w 2007 roku 6,8%, a w pierwszym kwartale 2008 roku 6,3%). Taka sytuacja pozwalała na przyjęcie optymistycznych załoeń przy planowaniu liczby projektów prywatyzacyjnych, jak i przychodów, jakie przewidywano uzyskać. Po pierwszym kwartale 2008 roku Polska zaczęła odczuwać wpływ kryzysu panującego na światowych rynkach finansowych. Rok 2008 był na GPW rokiem znaczących przecen, a kapitalizacja GPW spadła o 57% w stosunku do roku Obawy inwestorów przed skutkami kryzysu finansowego było widać take na rynku fuzji i przejęć. Sytuacja ta w pewnym stopniu odbiła się na procesach prywatyzacyjnych realizowanych przez MSP w 2008 roku (łączne przychody w tym okresie to 2,37 mld PLN). Pomimo widocznej poprawy sytuacji na rynkach kapitałowych w 2009 roku, zainteresowanie procesami prywatyzacyjnymi w Polsce pozostało ograniczone. Dopiero rok 2010 przyniósł zdecydowaną poprawę osiągnięto drugi pod względem wielkości wynik przychodów z prywatyzacji w wysokości 22,04 mld PLN w całym okresie przekształceń własnościowych w Polsce. Łączna wartość przychodów z prywatyzacji w Okresie Analizy, tj. lata 2008-maj 2011 wyniosła prawie 33,86 mld PLN. Całkowita liczba projektów prywatyzacyjnych zakończonych zawarciem umowy prywatyzacyjnej w Okresie Analizy wyniosła 514 i dotyczyła 482 podmiotów, z czego niemal 85% z nich było ujętych w Planie prywatyzacji. Ponadto, w tym okresie zrealizowano 74 procesy prywatyzacyjne dla spółek nieujętych w Planie oraz jego aktualizacjach na łączną kwotę 5,86 mld PLN. Dotyczyło to głównie sprzeday pakietów akcji w spółkach energetycznych, które powstały ju po opracowaniu Planu. Zdecydowaną większość przychodów osiągnięto z realizacji duych projektów prywatyzacyjnych, tj. o wartości powyej 20 mln PLN kady. W kadym roku Okresu Analizy wartość takich umów stanowiła ponad 90% przychodów ze wszystkich umów zawieranych przez Skarb Państwa. Jednak w ujęciu ilościowym było ich stosunkowo niewiele. Stanowiły jedynie około 15% wszystkich zrealizowanych procesów prywatyzacyjnych w Okresie Analizy. 29

31 W okresie , z inicjatywy Ministra Skarbu Państwa zostały przeprowadzone istotne nowelizacje przepisów prawa związanych z prywatyzacją, a kierunki wprowadzonych zmian odpowiadały załoeniom zawartym w Planie prywatyzacji. Kluczowym działaniem było wprowadzenie generalnej zasady jawności procesów prywatyzacyjnych, poprzez wprowadzenie od marca 2009 roku karty prywatyzacji. Trybem preferowanym wskazanym bezpośrednio w Planie prywatyzacji była aukcja ogłoszona publicznie, co spowodowało, e zmiany legislacyjne dotyczące tego trybu nakierowane były na stworzenie bardziej sprzyjającego otoczenia regulacyjnego, dodatkowo podjęto szereg działań mających na celu uproszczenie wszystkich kluczowych trybów prywatyzacji. Bariery wpływające na realizację procesów prywatyzacji były identyfikowane na bieąco przez pracowników MSP, czego następstwem było wprowadzenie regulacji modyfikujących strukturę organizacyjną, zakresy obowiązków i odpowiedzialności poszczególnych uczestników procesów, oraz podejście do realizacji procesów zawarte w regulacjach wewnętrznych MSP. Zmiany ustawodawcze umoliwiły obnianie ceny wywoławczej w trybie aukcji i przetargu publicznego maksymalnie o 15% oraz stosowania stabilizacji pomocniczej, jako wsparcia ceny rynkowej akcji przez określony czas od debiutu. Pozostałe zidentyfikowane w trakcie Analizy bariery, które w istotny sposób wpływają na działalność MSP w obszarze realizacji procesów prywatyzacyjnych i mogą powodować brak przejrzystości działań oraz nieefektywności dotyczą: Ograniczeń związanych ze stosowanymi analizami i metodami wyceny spółek przez MSP w kontekście wartości poznawczej poszczególnych metod z perspektywy inwestorów (determinantą wartości części prywatyzowanych spółek jest bowiem ich majątek, a nie jego aktualna produktywność i w zaleności od profilu działalności prowadzonej przez inwestora, wartość spółki moe być odmiennie oceniana przez rynek i MSP), Stosowanej przez MSP praktyki nie sprzedawania spółki poniej jej wartości likwidacyjnej, Ryzyk związanych z wyborem doradców prywatyzacyjnych w oparciu o przede wszystkim kryterium cenowe. W ramach prowadzonych prac analizie poddano 100 wybranych procesów prywatyzacyjnych, z których 11 nie zakończyło się zawarciem umowy prywatyzacyjnej. Średni czas trwania procesu prywatyzacyjnego w analizowanej próbie wynosił 71 tygodni (około 1,5 roku). 83 procesy poddane analizie zostały wskazane w Planie prywatyzacji. W przypadku 34 procesów termin realizacji był zgodny z zakładanym w Planie prywatyzacji, a 8 procesów zakończono w roku przed terminem zakładanym w Planie. Ponadto, analizą objęto 17 procesów, zrealizowanych dodatkowo, poza podmiotami wymienionymi w Planie. W 36 przypadkach wybór doradcy prywatyzacyjnego realizowany był zgodnie z UPZP, natomiast w 28 przypadkach, kiedy wartość zamówienia była nisza ni EUR, nie było konieczności stosowania UPZP. Analiza objęła 71 procesów, dla których karty prywatyzacji powinny zostać przygotowane przez MSP, jednak w 10 przypadkach karty prywatyzacji nie zostały przygotowane. Wszystkie procesy, dla których nie było kart prywatyzacji zostały opisane w Wykazie spółek Skarbu Państwa, w których nastąpiło zbycie akcji w serwisie Prywatyzacja znajdują się tam informacje na temat kwoty 30

32 transakcji, daty umowy, nabywcy i trybu prywatyzacji. Nie są to jednak informacje tosame z wymaganiami rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wzoru karty prywatyzacji. Biorąc pod uwagę wyniki przeprowadzonej analizy w naszej ocenie usprawnienia wymagają następujące elementy: 1) Karty prywatyzacji - zdefiniowanie klarownych zasad wyznaczania osób odpowiedzialnych za sporządzanie i prowadzenie kart prywatyzacji, aby wyeliminować wskazane w nich braki, w zakresie rozporządzenia w sprawie wzoru karty prywatyzacji doprecyzowanie art. 2d oraz art. 2b ust. 2 UKP, dostosowanie jego treści do wprowadzonych nowelizacji UKP, uwzględnienie w treści wzoru karty moliwości sporządzania analiz prywatyzacyjnych bezpośrednio przez MSP, rozszerzenie wzoru karty prywatyzacji (dla trybu sprzeday akcji na rynku regulowanym) o informację na temat dokumentów informacyjnych, jeśli zostały sporządzone a take w zakresie narzędzia informatycznego stosowanego w procesie przygotowania kart analizę jego funkcjonalności, tak, aby wspierało ono proces przygotowywania kart oraz, aby zapewniona była zgodność z przepisami, 2) Tryb przetargu ogłoszonego publicznie - doprecyzowanie 17 ust. 2 RZASP2011 tak, aby wynikało z niego, e moliwe jest jego zastosowanie, gdy MSP dokonuje analiz we własnym zakresie, 3) Tryb oferty publicznej - doprecyzowanie art. 33 ust. 1 pkt 7 UKP poprzez dodanie do jego treści zastrzeenia wynikającego z art. 129 UOP, 4) Zgoda Rady Ministrów na zbycie akcji w innym trybie - doprecyzowanie art. 33 ust. 5 pkt 1 UKP, 5) Sposób realizacji procesów prywatyzacyjnych bardziej precyzyjne uregulowanie wewnętrzne tych trybów zbywania akcji/udziałów, które będą stosowane w kolejnych latach, 6) Wprowadzenie usprawnień w zakresie obiegu dokumentów, przykładowym rozwiązaniem moe być zastosowanie narzędzi elektronicznego obiegu dokumentów. Oceniając procesy prywatyzacji, zrealizowane w okresie 2008 maj 2011, w oparciu o wykonane prace, naley stwierdzić, e były one, co do zasady prowadzone zgodnie z Planem prywatyzacji na lata oraz zgodnie z przepisami prawa i regulacjami wewnętrznymi MSP. Mimo trudnych uwarunkowań zewnętrznych, prywatyzacja w tym czasie przyniosła zamierzone efekty. Zaznaczamy jednake, e realizacja rekomendacji zawartych w niniejszym Raporcie dodatkowo przyczyni się do usprawnienia procedur prywatyzacyjnych. Warszawa, 13 września 2011 r. Mirosław Proppe Partner, KPMG 31

33 2 Część szczegółowa Raportu 2.1 Analiza prawna Cel i zakres prac Przedmiotem niniejszej analizy prawnej jest przedstawienie i ocena zmian legislacyjnych (ustaw i rozporządzeń) w zakresie procedur prywatyzacyjnych dokonanych w Okresie Referencyjnym pod kątem celów i załoeń określonych w Planie Prywatyzacji, tj.: 1) Zwiększenia jawności i przejrzystości procesów prywatyzacyjnych, 2) Sprzeday akcji / udziałów spółek w drodze aukcji ogłoszonej publicznie, 3) Uproszczenia procedur prywatyzacyjnych, 4) Zmniejszenia kosztów prywatyzacyjnych, 5) Skrócenia czasu trwania procesów prywatyzacyjnych Wdroone zmiany legislacyjne W Okresie Referencyjnym wszedł w ycie szereg zmian legislacyjnych regulujących zasady i przebieg procesów prywatyzacyjnych. Ponisza lista przedstawia akty prawne obejmujące ww. zmiany legislacyjne, jak równie niektóre inne akty prawne, które weszły w ycie przed rozpoczęciem Okresu Referencyjnego, lecz stanowiły odniesienie do zmian wprowadzonych w Okresie Referencyjnym i jako takie równie zostały poddane stosownej analizie prawnej na potrzeby sporządzenia niniejszego Raportu. Nowelizacje UKP 1) Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 34, poz. 171), 2) Ustawa z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 257, poz. 1726), 3) Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz.U. Nr 182, poz. 1228), 4) Ustawa z dnia 29 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji oraz ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. Nr 108, poz. 685), 5) Ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez SP oraz niektóre osoby prawne oraz ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz.U. Nr 28, poz. 144), 6) Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1241), 7) Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji oraz ustawy o zasadach nabywania od SP akcji w procesie konsolidacji spółek sektora energetycznego (Dz.U. z 2009 r. Nr 13, poz. 70), 32

34 8) Ustawa z dnia 5 września 2008 r. o komercjalizacji państwowego przedsiębiorstwa uyteczności publicznej Poczta Polska (Dz.U. Nr 180, poz. 1109). Akty wykonawcze wydane do UKP 1) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 2011 r. w sprawie szczegółowego trybu zbywania akcji Skarbu Państwa (Dz.U. Nr 114, poz. 664), 2) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 2011 r. w sprawie analiz spółki przeprowadzanych przed zaoferowaniem do zbycia akcji naleących do Skarbu Państwa (Dz.U. Nr 114, poz. 663), 3) Rozporządzenie Ministra Skarbu Państwa z dnia 2 marca 2009 r. w sprawie wzoru karty prywatyzacji (Dz.U. Nr 44, poz. 361), 4) Rozporządzenie Ministra Skarbu Państwa z dnia 21 października 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wzoru karty prywatyzacji (Dz.U. Nr 209, poz. 1380), 5) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lutego 2009 r. w sprawie analiz spółki, przeprowadzanych przed zaoferowaniem do zbycia akcji naleących do Skarbu Państwa (Dz.U. Nr 37, poz. 288), 6) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 kwietnia 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie analiz spółki przeprowadzanych przed zaoferowaniem do zbycia akcji naleących do Skarbu Państwa (Dz.U. Nr 68, poz. 439), 7) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie analiz spółki przeprowadzanych przed zaoferowaniem do zbycia akcji naleących do Skarbu Państwa (Dz.U. Nr 8, poz. 53), 8) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lutego 2009 r. w sprawie analizy przedsiębiorstwa państwowego dokonywanej przed wydaniem zarządzenia o prywatyzacji bezpośredniej (Dz.U. Nr 34, poz. 265), 9) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu zbywania akcji Skarbu Państwa (Dz.U. Nr 34, poz. 264), 10) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 kwietnia 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego trybu zbywania akcji Skarbu Państwa (Dz.U. Nr 68, poz. 440), 11) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lipca 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego trybu zbywania akcji Skarbu Państwa (Dz.U. Nr 127, poz. 1054), 12) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu zbywania akcji Skarbu Państwa (Dz.U. Nr 286, poz. 2871), 13) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu sprzeday przedsiębiorstwa (Dz.U. Nr 277, poz. 2744), 14) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 1997 r. w sprawie zakresu analizy spółki oraz przedsiębiorstwa państwowego, sposobu jej zlecania, opracowania, zasad odbioru i finansowania oraz warunków, w razie spełnienia których mona odstąpić od opracowania analizy (Dz.U. Nr 64, poz. 408, z późn. zm.), 33

35 15) Rozporządzenie Radu Ministrów z dnia 14 grudnia 2004 r, w sprawie sposobu finansowania zbywania akcji oraz formy i warunków zapłaty za akcje nabywane od Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 69, poz.612), 16) Rozporządzenie Rady Ministów z dnia 25 kwietnia 2006 r. w sprawie pomocy publicznej udzielanej w procesach prywatyzacji (Dz. U. Nr 84, poz 580). Pozostałe akty prawne 1) Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439, z późn. zm.), 2) Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384, z późn. zm.), 3) Rozporządzenie Komisji (WE) nr 2273/2003 z dnia 22 grudnia 2003 r. wykonujące dyrektywę 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do zwolnień dla programów odkupu i stabilizacji instrumentów finansowych (Dz. Urz. UE L 336 z ), 4) Dyrektywa 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie wykorzystywania poufnych informacji i manipulacji na rynku (Dz. Urz. UE L 336 z ) Niewdroone projekty zmian legislacyjnych W Okresie Referencyjnym zaproponowane zostały trzy rządowe projekty zmiany UKP, które nadal pozostają na etapie prac parlamentarnych (pkt 1) lub te, w wyniku wniesienia prezydenckiego weta, nie weszły w ycie, pomimo zakończenia procedury legislacyjnej (pkt 2 i 3): 1) Rządowy projekt ustawy o zasadach wykonywania niektórych uprawnień Skarbu Państwa (druk sejmowy 3580), 2) Rządowy projekt ustawy o zmianie UKP oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 482), 3) Rządowy projekt ustawy o zmianie UKP oraz ustawy o zasadach nabywania od SP akcji w procesie konsolidacji spółek sektora elektroenergetycznego (druk sejmowy nr 483). Ad 1). Projekt dotyczy kwestii określenia organizacji nadzoru właścicielskiego sprawowanego przez SP. Zawiera on regulacje dotyczące zasad wykonywania praw oraz obowiązków przysługujących SP w sferze stosunków cywilnoprawnych dotyczących mienia państwowego nienaleącego do innych państwowych osób prawnych. Projekt ten reguluje take kwestie wykonywania przez SP uprawnień o charakterze majątkowym i osobistym, które przysługują mu w odniesieniu do określonych państwowych osób prawnych oraz spółek z udziałem SP. W przedmiotowym projekcie znalazły się take przepisy dotyczące wykonywania przez SP uprawnień w stosunku do podmiotów o kluczowym znaczeniu dla SP. Projekt reguluje równie instytucję przyznawania prawa do nieodpłatnego nabycia akcji przez uprawnionych do tego pracowników, rolników oraz rybaków. Projekt wpłynął do Sejmu w dniu r. po czym został skierowany do Komisji Skarbu Państwa, która przedstawiła zmienioną wersję projektu w dniu r. Sprawa jest nadal w toku prac parlamentarnych. 34

36 Ad 2). Projekt ten zakładał wprowadzenie jawności procesów prywatyzacyjnych oraz usprawnienie procesów komunalizacji poprzez zwiększenie zakresu moliwości dokonania bezpłatnego przekazywania jednostkom samorządu terytorialnego akcji lub udziałów będących własnością SP. Załoenia projektu zmierzały do wprowadzenia uprawnień dających Ministrowi SP moliwość wyboru zakresu analiz przedprywatyzacyjnych. Projekt zawierał take rozwiązania dotyczące wynagrodzeń osób naleących do kadry kierowniczej podmiotów z udziałem SP. Regulacje o podobnym charakterze, z wyłączeniem kwestii wynagrodzeń, wprowadzone zostały przez ZUKP Ad 3). Przepisy zawarte w rzeczonym projekcie miały na celu uproszczenie procedury nieodpłatnego nabycia akcji przez pracowników w prywatyzowanych spółkach SP z brany energetycznej. Uregulowania proponowane w omawianym projekcie miały doprecyzować kwestię nieodpłatnego nabywania akcji spółek z udziałem SP przez spadkobierców osób uprawnionych oraz zamiany akcji spółek konsolidowanych w brany energetycznej na akcje spółek konsolidujących. Regulacje dotyczące tych kwestii wprowadzone zostały przez ZUKP Opis wykonanych procedur Jak wynika z przeprowadzonej analizy, zmiany procedur prywatyzacyjnych wprowadzone w Okresie Referencyjnym koncentrowały się wokół regulacji dotyczących trybów prywatyzacji pośredniej, jak równie ogólnych zasad odnoszących się do wszystkich form prywatyzacji. Podstawowe załoenia dotyczące trybów prywatyzacji bezpośredniej pozostały w istocie niezmienione i jedyne zmiany w tym zakresie wynikały z odpowiedniego transponowania do stosownych przepisów UKP zmian wprowadzonych w regulacjach ogólnych dotyczących wszystkich form prywatyzacji. Poniej przedstawiono kluczowe zmiany wprowadzone w Okresie Referencyjnym z podziałem na regulacje ogólne dotyczące wszystkich form prywatyzacji, regulacje dotyczące prywatyzacji pośredniej oraz bezpośredniej Regulacje ogólne A) Jawność postępowań prywatyzacyjnych W Okresie Referencyjnym wprowadzono generalną zasadę jawności przebiegu procesów prywatyzacyjnych w zakresie prywatyzacji pośredniej i bezpośredniej: 1) W ZUKP 2009 dodano art. 2a 2d (w zakresie karty prywatyzacji patrz uwagi w punkcie B) poniej), 2) Zmieniono brzmienie art. 62 ust. 2 UKP będącego, do czasu wejścia w ycie ZUKP 2009, podstawą do wyłączenia jawności procesów prywatyzacyjnych (obecnie, w przypadkach w których jawność informacji uzyskanych w związku z prowadzonym procesem prywatyzacji wynika wprost z przepisów UKP, art. 62 ust 2. UKP nie stanowi podstawy dla objęcia ich ochroną wynikającą z przepisów o ochronie informacji niejawnych, które, na mocy art. 5 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U nr 112, poz z późń. zm.), ograniczają dostęp do informacji publicznej), 3) Ograniczenie zasady jawności przebiegu postępowań prywatyzacyjnych odnoszące się do informacji o przebiegu zbywania akcji naleących do SP w trybie negocjacji podjętych na 35

37 podstawie publicznego zaproszenia (art. 2 c w związku z art. 33 ust. 1 pkt 3 UKP) ma wyłącznie charakter czasowy, tj. do czasu zakończenia negocjacji, 4) ZUKP 2009 wyraźnie przewiduje jawność umów zawartych w ramach bezpośredniego procesu prywatyzacyjnego oraz w ramach pośredniego procesu prywatyzacyjnego przeprowadzonych w trybie: oferty publicznej, przetargu publicznego, negocjacji na podstawie publicznego zaproszenia, aukcji ogłoszonej publicznie oraz prywatyzacji bezpośredniej. Ich treść ma być udostępniana na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej. B) Karta prywatyzacji 1) ZUKP 2009 wprowadziła obowiązek sporządzenia, udostępnienia i aktualizowania karty prywatyzacji z przebiegu procesu prywatyzacyjnego (pośredniego i bezpośredniego) od momentu rozpoczęcia procesu prywatyzacji, 2) W karcie prywatyzacji podaje się: identyfikacyjne informacje o nabywcy, uzyskaną cenę, kwotowo określoną wartość zobowiązań inwestycyjnych gwarantowanych przez nabywcę, informację o zawarciu porozumienia dotyczącego pakietu socjalnego obejmującego zobowiązania związane z ochroną interesów pracowników oraz innych osób związanych z prywatyzowanym podmiotem, informację o prywatyzowanym podmiocie, wskazanie imion, nazwisk oraz stanowisk słubowych osób odpowiedzialnych za przygotowanie i realizację procesu prywatyzacji, informację o realizacji zobowiązań prywatyzacyjnych, 3) Karta jest udostępniana na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa albo organu załoycielskiego, 4) Minister Skarbu Państwa wydał RWKP określające wzór karty prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego oraz wzór karty prywatyzacji spółki. Kady z wzorów kart dzieli się na pięć głównych części: a. Informacje podstawowe dotyczące prywatyzowanego podmiotu, b. Pierwszy etap prywatyzacji, c. Drugi etap prywatyzacji, d. Informacje o nabywcy, e. Informacje o osobach odpowiedzialnych za przygotowanie i realizację procesu prywatyzacji. Rozporządzeniem Ministra Skarbu Państwa z dnia 21 października 2010 r. RWKP zostało zmienione w części dotyczącej spółek. Zmieniono tabelę III.B. Decyzja Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa w sprawie trybu prywatyzacji przetarg publiczny w części dot. informacji o oferentach, którzy złoyli oferty nabycia akcji / udziałów. Zmieniono take tabelę III.F. Decyzja Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa w sprawie trybu prywatyzacji sprzeda akcji na rynku regulowanym poprzez dostosowanie treści tabeli do sprzeday akcji spółki notowanej ju na rynku regulowanym. Kwestie związane z prospektem emisyjnym lub memorandum informacyjnym, objęte przed zmianą tabelą III.F, zostały umieszczone w dodanej tabeli III.G. Decyzja Ministra Skarbu Państwa w sprawie trybu prywatyzacji sprzeda na podstawie oferty publicznej akcji objętych prospektem emisyjnym lub memorandum informacyjnym, sporządzonym w związku z tą ofertą lub dopuszczeniem tych akcji do 36

38 obrotu na rynku regulowanym. Ponadto rozporządzeniem z r. dodano nowe Objaśnienia, wyłączające obowiązek podawania pewnych informacji dotyczących określonych etapów, C) Analizy prywatyzacyjne Analizy prywatyzacyjne w zakresie prywatyzacji pośredniej W Okresie Referencyjnym dokonano istotnych zmian dotyczących analiz prywatyzacyjnych na poziomie ustawowym i przepisów wykonawczych. Na poziomie ustawowym: ZUKP 2009 stworzyła moliwość wyłączenia niektórych elementów analizy, dzieląc zakres analizy na obligatoryjny i fakultatywny. Minister Skarbu Państwa zobowiązany był zlecić analizę mającą na celu ustalenie sytuacji prawnej majątku spółki oraz oszacowanie wartości przedsiębiorstwa / spółki. Natomiast mógł zlecić analizę mającą na celu ustalenie stanu i perspektyw rozwoju przedsiębiorstwa spółki oraz oceny realizacji obowiązków wynikających z wymogów ochrony środowiska oraz inne kadorazowo określone z uwagi na ochronę interesu SP. Ograniczono moliwość zobowiązywania spółek przez Ministra Skarbu Państwa do wprowadzania zmian wynikających z wymogów ochrony środowiska wyłącznie do sytuacji, w której SP posiada większość głosów na walnym zgromadzeniu. W 2011 r., ZUKP 2011 stworzyła przede wszystkim MSP moliwość samodzielnego dokonywania analiz, bez konieczności ich zlecania (zlecenie dokonywania analiz podmiotom zewnętrznym stało się fakultatywne). Zmieniono znaczenie i zakres analizy sytuacji prawnej majątku spółki poprzez nadanie jej znaczenia pomocniczego dla oszacowania wartości przedsiębiorstwa spółki, z jednoczesnym upowanieniem dla Ministra Skarbu Państwa do kadorazowego określania zakresu tej analizy z uwzględnieniem specyfiki spółki i poziomu zaangaowania kapitałowego SP w spółce. Doprecyzowano take, i moliwość określenia innych wymaganych w danym przypadku elementów analizy naley do Ministra Skarbu Państwa. Na poziomie przepisów wykonawczych: Zmiany dotyczące szczegółowego określenia zakresu analizy rozpoczęły się od opracowania przez MSP projektu RAS 2009, przyjętego przez RM. RAS 2009 w zasadzie recypował przepisy poprzednio obowiązującego rozporządzenia RM z 3 czerwca 1997 r., określającego zakres analiz spółki oraz przedsiębiorstwa państwowego. Jednake od 2009 roku rozdzielono analizy spółki i przedsiębiorstwa państwowego odpowiednio do RAS 2009 i RAPP. Z nowych rozwiązań RAS 2009 naley wskazać przede wszystkim na poszerzony katalog przypadków pozwalających na odstąpienie od obligatoryjnej analizy ( 16), na przypadek akcji spółki sprzedawanych na rynku regulowanym oraz na przypadek zbywania akcji spółki, w której SP posiada nie więcej ni 10% kapitału zakładowego. RAS 2009 było dwukrotnie nowelizowane w Okresie Referencyjnym rozporządzeniami RM, przede wszystkim w zakresie katalogu przypadków pozwalających na odstąpienie od obligatoryjnej analizy oraz elementów obligatoryjnej analizy. 37

39 Pierwsza nowelizacja z 30 grudnia 2009 r. rozszerzyła katalog przypadków pozwalających na odstąpienie od obligatoryjnej analizy o akcje sprzedawane na podstawie oferty publicznej oraz prospektu emisyjnego sporządzonego w związku z tą ofertą oraz dopuszczeniem tych akcji do obrotu na rynku regulowanym, oraz akcje naleące do SP w spółkach, powstałych nie tylko w wyniku komercjalizacji, na rzecz innych państwowych osób prawnych lub tej spółki. Druga nowelizacja z r. rozszerzyła ww. katalog o akcje zbywane w trybie przetargu publicznego, aukcję ogłoszoną publicznie oraz o tryb inny ni określony w art. 33 ust. 1 UKP za zgodą RM wyraoną na podstawie art. 33 ust. 3 UKP, o ile w kadym z tych trybów są spełnione łącznie następujące warunki: 1) Tryb zbywania akcji ma charakter nieograniczony, niedyskryminujący, przejrzysty i otwarty dla wszystkich, w umowie prywatyzacyjnej nie występują adne warunki pozacenowe, które mogą prowadzić do obnienia ceny sprzeday akcji, 2) Zbycie akcji ma nastąpić na rzecz oferenta, który zaproponował najwyszą cenę nabycia akcji, 3) Oferentom zapewnia się wystarczającą ilość czasu i informacji do przeprowadzenia własnego oszacowania wartości przedsiębiorstwa spółki, której nabyciem akcji są zainteresowani, 4) Ponadto w pkt. 3 i 5 ust zmieniono wysokość zaangaowania kapitałowego SP, dostosowując brzmienie do art. 33 ust. 5 pkt. 1 i 2 UKP. Na skutek nowelizacji z r. katalog dopuszczalnych do tej pory metod wyceny jest otwarty. Tą samą nowelizacją z r. ograniczono take elementy obligatoryjnej analizy wyłącznie do informacji niezbędnych do oszacowania wartości przedsiębiorstwa spółki z uwzględnieniem jej specyfiki przez przyjęcie nowego brzmienia 2 ust. 1 i 2 RAS Ponadto, w celu uelastycznienia zakresu analizy, zrezygnowano m.in. z obowiązku wskazywania sposobu utworzenia przedsiębiorstwa państwowego będącego poprzednikiem prywatyzowanej spółki oraz analizy praw i obowiązków majątkowych wynikających z przepisów prawa pracy, ochrony środowiska, ochrony konkurencji i konsumentów. Następnie, w związku z nowelizacją art. 32 i art. 33 przez ZUKP 2011, w tym treści delegacji ustawowej dla RM do wydania rozporządzenia, MSP opracowało nowy projekt RAS 2011, przyjęty przez RM: 1) Z treści RAS 2011 wyłączono ustalenie zakresu analizy sytuacji prawnej majątku spółki (teraz określać będzie ją kadorazowo Minister Skarbu Państwa), określono zakres analizy mającej na celu oszacowanie wartości przedsiębiorstwa spółki oraz przykładowy zakres analiz fakultatywnych, 2) RAS 2011 doprecyzował kryteria wyboru metody wyceny, wymieniając wśród nich: - bieącą sytuację ekonomiczno-finansową spółki, - uwarunkowania związane z podstawowym przedmiotem działalności spółki, -charakter głównych źródeł generowania wolnych przepływów pienięnych z prowadzonej działalności, - strukturę kapitału, 38

40 - produktywności posiadanych przez spółkę zasobów i sposobu wykorzystywania ich w prowadzonej działalności, 3) Wyłączono konieczność dołączania do analiz tzw. dokumentów źródłowych (spółka ma jedynie obowiązek zapewnić dostęp do informacji potrzebnych do dokonania analiz, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji prawnie chronionych), 4) Określono sposób dokonywania samodzielnej analizy przez Ministra SP, który w tym celu moe powołać komisję, 5) Określono sposób finansowania analiz ze środków państwowego funduszu celowego (art. 56 ust. 1 pkt 3 UKP), jeeli zlecającym jest SP, albo ze środków spółki na podstawie umowy ze zlecającym, 6) W RAS 2011 recypuje się treść 16 RAS 2009, z tym, e katalog przypadków pozwalających na odstąpienie od obligatoryjnej analizy (obecnie 8) został uzupełniony o: - sprzeda akcji w alternatywnym systemie obrotu (ujęto tym samym cały obrót zorganizowany), - doprecyzowanie przypadków zbywania w trybie oferty publicznej przez bezpośrednie odesłanie do art. 33 ust. 1 pkt 7 UKP, - stabilizację pomocniczą, - doprecyzowanie brzmienia ust. 1 pkt 6 określającego szczegółowe warunki odstąpienia dla trybów: przetartu publicznego, aukcji ogłoszonej publicznie oraz sprzeda akcji z uyciem systemu kojarzącego oferty kupna i sprzeday. Analizy prywatyzacyjne w zakresie prywatyzacji bezpośredniej W Okresie Referencyjnym dokonano analogicznej zmiany, jak w stosunku do spółek, odnośnie przedsiębiorstw państwowych w art. 42 UKP poprzez ZUKP Wyodrębniono obligatoryjne (ustalenie stanu prawnego oraz oszacowanie wartości) i fakultatywne elementy analizy (ocena realizacji obowiązków wynikających z wymogów ochrony środowiska i ochrony dóbr kultury) oraz przyznano Ministrowi Skarbu Państwa moliwość zobowiązania organu załoycielskiego do dokonania dodatkowej analizy przedsiębiorstwa w innym zakresie, jeeli wymaga tego ochrona interesu SP. RM przyjęła take nowe rozporządzenie określające zakres analizy RAPP. RAPP, co do zasady, odpowiada rozporządzeniu z 3 czerwca 1997 r. w części dotyczącej przedsiębiorstw państwowych Prywatyzacja pośrednia A) Oferta ogłoszona publicznie Przedmiotowy tryb prywatyzacji nie podlegał zmianom legislacyjnym w Okresie Referencyjnym, B) Przetarg publiczny W Okresie Referencyjnym wprowadzono szereg zmian w stosunku do trybu przetargu publicznego, przy czym wszystkie zostały zrealizowane na poziomie rozporządzeń RM, tj. RZASP 2009 (następnie dwukrotnie nowelizowanych rozporządzeniami RM z 30 grudnia 2009 r. i z 20 kwietnia 2010 r.) oraz RZASP Naley zauwayć, i w RZASP 2011, co do zasady, recypowano wszystkie zmiany 39

41 wprowadzone na mocy RZASP 2009, jak równie dodano pewne nowe regulacje. W wyniku powyszych zmian legislacyjnych, w Okresie Referencyjnym wprowadzono: 1) Moliwość prowadzenia przez jedną komisję do spraw przetargu postępowań prywatyzacyjnych dotyczących zbycia więcej ni jednej spółki, 2) Dopuszczalność obnienia ceny wywoławczej w przetargu o nie więcej ni 15% w stosunku do ceny wywoławczej określonej dla poprzedniego przetargu, który został uniewaniony lub zamknięty bez rozstrzygnięcia, 3) Dopuszczalność dalszego obnienia ceny, tj. poniej 85% ceny wywoławczej ustalonej dla poprzedniego przetargu, który nie doszedł do skutku, w przypadku, gdy wartość akcji wynikająca ze zaktualizowanego oszacowania wartości prywatyzowanej spółki byłaby nisza od określonej powyej kwoty. Obniona cena jednake nie moe być nisza ni wartość akcji wynikająca z przywołanego oszacowania ( 17 RZASP 2011), 4) Instytucję przetargu łączonego, którego przedmiotem mogłyby być akcje więcej ni jednej spółki, 5) Moliwość złoenia dodatkowych ofert w przypadku złoenia dwóch jednakowych, najkorzystniejszych ofert, 6) Zwiększenie maksymalnej kwoty wadium, jakiego moe zaądać sprzedający, do wysokości 10% ceny wywoławczej, 7) Doprecyzowanie momentu, który uznaje się za chwilę wniesienia wadium poprzez wskazanie, i wniesienie wadium jest skuteczne z chwilą złoenia bankowi polecenia przelewu przez oferenta, jednake pod warunkiem, i rachunek bankowy zbywcy zostanie uznany kwotą wadium w terminie 3 dni roboczych od daty otwarcia ofert (odmiennie ni w przypadku trybu aukcji ogłoszonej publicznie patrz pkt E) poniej), C) Negocjacje podjęte na podstawie publicznego zaproszenia Jedyną zmianą rangi ustawowej w odniesieniu do przedmiotowego trybu prywatyzacji była zmiana nazwy trybu z rokowań na negocjacje (wprowadzone na mocy ZUKP 2009). Zmiana miała na celu dostosowanie UKP do terminologii Kodeksu cywilnego. Dalsze zmiany zostały wprowadzone wraz z wejściem w ycie RZASP Ich główne załoenia polegają na: 1) Rozszerzeniu kręgu podmiotów, które mogą złoyć odpowiedź na zaproszenie do negocjacji (i zostać dopuszczone do samych negocjacji) take o podmioty, które nie pobrały wcześniej memorandum informacyjnego dotyczącego prywatyzowanej spółki, 2) Wprowadzeniu moliwości zobowiązania podmiotów zaproszonych do negocjacji do wpłaty wadium (stosownie do regulacji właściwych dla trybu przetargu publicznego), 3) Wprowadzeniu moliwości wskazania podmiotu trzeciego (np. spółki celowej utworzonej przez podmiot uczestniczący w negocjacjach), który moe zawrzeć umowę zbycia akcji, 4) Dopuszczeniu moliwości prowadzenia przez jeden zespół do spraw negocjacji postępowań prywatyzacyjnych dotyczących zbycia więcej ni jednej spółki. D) Przyjęcie oferty w odpowiedzi na wezwanie 40

42 Przedmiotowy tryb prywatyzacji nie podlegał zmianom legislacyjnym w Okresie Referencyjnym. W istocie tryb ten opiera się na wykorzystaniu stosownych regulacji UOP, a tym samym nie jest moliwe wprowadzanie odrębności w zastosowaniu przedmiotowych regulacji na mocy ustaw szczególnych, takich jak UKP. E) Aukcja ogłoszona publicznie Przedmiotowy tryb podlegał istotnym zmianom zarówno na poziomie ustawowym, jak równie na poziomie rozporządzeń RM. Tryb aukcji ogłoszonej publicznie został wprowadzony do UKP z dniem 28 lipca 2006 r. Zastosowanie przedmiotowego trybu było ograniczone w dwojaki sposób: 1) Dotyczyło sprzeday jedynie akcji spółek, w których SP posiadał nie więcej ni 10% kapitału zakładowego (tzw. resztówki ), 2) Cena wywoławcza nie mogła być nisza ni wartość księgowa akcji. Pierwsze z ww. ograniczeń zostało zniesione na mocy ZUKP 2009, drugie zaś na mocy postanowień ZUKP Na poziomie rozporządzeń naley wskazać istotne novum wprowadzone na mocy RZASP 2009, polegające na dopuszczeniu jako alternatywy dla klasycznej aukcji ustnej take aukcji prowadzonej w formie elektronicznej. Ponadto w stosunku do obydwu form aukcji dopuszczono moliwość powierzenia ich obsługi wyspecjalizowanym podmiotom zewnętrznym. Dalsze zmiany do trybu aukcji ogłoszonej publicznie wprowadzono na mocy postanowień RZASP 2011, z których jako najwaniejsze naley wymienić: 1) Wyłączenie treści projektu umowy sprzeday akcji z zaproszenia do wzięcia udziału w aukcji ogłoszonej publicznie, 2) Doprecyzowanie zasad wnoszenia wadium poprzez wskazanie, i: a. Za moment jego wniesienia uznaje się chwilę uznania rachunku bankowego sprzedającego kwotą wadium (odmiennie ni w przypadku trybu przetargu publicznego patrz pkt B) powyej), b. Wadium nie podlega zwrotowi w przypadku nie wzięcia udziału w aukcji przez podmioty biorące udział w postępowaniu prywatyzacyjnym, 3) Dopuszczalność obnienia ceny wywoławczej w aukcji o nie więcej ni 15% w stosunku do ceny wywoławczej określonej dla poprzedniej aukcji, która nie zakończyła się udzieleniem przybicia, 4) Dopuszczalność dalszego obnienia ceny, tj. poniej 85% ceny wywoławczej ustalonej dla poprzedniej aukcji, która nie doszła do skutku w przypadku, gdy wartość akcji wynikająca ze zaktualizowanego oszacowania wartości prywatyzowanej spółki byłaby nisza od określonej powyej kwoty. Obniona cena jednake nie moe być nisza ni wartość akcji wynikająca z przywołanego oszacowania ( 37 RZASP 2011). F) Sprzeda akcji w obrocie zorganizowanym 41

43 W Okresie Referencyjnym ZUKP 2011 rozszerzyła moliwość sprzeday akcji o alternatywny system obrotu będący wielostronnym systemem kojarzącym oferty kupna i sprzeday instrumentów finansowych organizowanym przez firmę inwestycją lub podmiot prowadzący rynek regulowany. Tym samym, akcje SP mogą być oferowane nie tylko na rynku regulowanym. Zasady obrotu akcjami SP w obrocie zorganizowanym określają przepisy UOP i UOINF. G) Sprzeda na podstawie oferty publicznej ZUKP 2011 wprowadziła take tryb zbywania akcji SP na podstawie oferty publicznej na warunkach określonych w UOP. Ofertą publiczną jest udostępnianie co najmniej 100 osobom lub nieoznaczonemu adresatowi, w dowolnej formie i w dowolny sposób, informacji o papierach wartościowych i warunkach dotyczących ich nabycia stanowiących dostateczną podstawę do podjęcia decyzji o odpłatnym nabyciu tych papierów wartościowych. Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 7 UKP, oferta publiczna akcji SP musi być objęta prospektem emisyjnym lub memorandum informacyjnym w rozumieniu UOP. Zasady publicznego proponowania zbycia akcji SP określa UOP. Naley w tym miejscu wskazać na art. 129 UOP, który przewiduje moliwość odstąpienia przez określony czas od sporządzenia, zatwierdzenia i udostępnienia prospektu emisyjnego w przypadku ofert publicznych prowadzonych przez SP w procesie prywatyzacji dotyczących nabycia co najmniej 10% akcji danej spółki przez jednego nabywcę lub dotyczących nabycia przez jednego nabywcę akcji w spółce, w której udział SP stanowi mniej ni 10% kapitału zakładowego. Przepis ten został znowelizowany na podstawie ustawy z 4 września 2008 r. o zmianie ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych oraz o zmianie innych ustaw (Dz.U nr 231, poz. 1547), wydłuając okres przejściowy pozwalający na odstąpienie od ww. czynności do r. H) Stabilizacja pomocnicza ZKUP 2011 wprowadziło moliwość zbycia akcji SP w ramach stabilizacji pomocniczej na zasadach określonych w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 2273/2003 z 22 grudnia 2003 r. (tzw. Rozporządzenie Stabilizacyjne ) wykonującym dyrektywę 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do zwolnień dla programów odkupu i stabilizacji instrumentów finansowych (Dz. Urz. UE L 336 z , str. 33) oraz poprzez udzielanie poyczek akcji w celu realizacji stabilizacji pomocniczej. Rozporządzenie Stabilizacyjne określa warunki dokonywania stabilizacji i stabilizacji pomocniczej w stosunku do papierów wartościowych w obrocie na rynku regulowanym w okresie następującym bezpośrednio po ofercie publicznej tych instrumentów finansowych lub ich dopuszczeniu do obrotu na rynku regulowanym. Stabilizacja oznacza nabycie lub ofertę nabycia papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym (bądź objętych wnioskiem o dopuszczenie do takiego obrotu) w celu wsparcia ceny rynkowej tych papierów wartościowych przez określony czas, ze względu na presję podaową na te papiery wartościowe. Moe być dokonywana przez firmę inwestycyjną lub instytucję kredytową, która była zaangaowana w przeprowadzenie oferty tych papierów wartościowych. W wyniku działań stabilizacyjnych, firma inwestycyjna lub instytucja kredytowa nabywa papiery wartościowe emitenta. 42

44 Natomiast stabilizacja pomocnicza ma na celu ułatwienie działań stabilizacyjnych ww. podmiotom przez wykorzystanie opcji dodatkowego przydziału lub opcji typu greenshoe. W związku z wprowadzonym nowym trybem zbycia akcji SP, określono take termin wpłacenia środków uzyskanych ze zbycia przez SP na rachunek przychodów z prywatyzacji dzień następny po rozliczeniu opcji typu greenshoe w ramach stabilizacji pomocniczej (art. 56 ust. 8 UKP). Wyłączono tym samym konieczność uzyskiwania zgody RM na taki tryb zbycia. I) Sprzeda akcji poza obrotem zorganizowanym ZUKP 2011 wprowadziła take moliwość zbywania akcji SP z uyciem systemu kojarzącego oferty kupna i sprzeday, poza obrotem zorganizowanym w rozumieniu UOINF, który zorganizuje spółka prowadząca rynek regulowany. Wyłączono tym samym konieczność uzyskiwania zgody RM na taki tryb zbycia. Szczegółowe warunki tego trybu określa RZASP Do najwaniejszych warunków zaliczyć naley: 1) Transakcje w postaci elektronicznej, 2) Ograniczenia podmiotowe dot. uczestników systemu, za pośrednictwem wyłącznie którego mogą być składane oferty sprzeday i oferty kupna, 3) Obowiązek niezwłocznego zwrotu wadium (we wskazanych przypadkach), 4) Moliwość obnienia minimalnej ceny sprzeday w razie braku ofert kupna w ciągu pierwszych czterech tygodniowych cykli sprzeday lub niezłoenia oferty kupna z proponowaną ceną nabycia równą przynajmniej minimalnej cenie sprzeday, 5) Obowiązek informowania o wyborze nabywcy na stronie internetowej organizatora. J) Zgoda RM na sprzeda akcji Zgodnie z ogólną zasadą wyraoną w art. 33 ust. 3 UKP, sprzeda akcji w innym trybie ni publiczny (tj. bez zastosowania któregokolwiek z trybów wskazanych w art. 33 ust.1 UKP) wymaga zgody RM. Na mocy ZUKP 2009 wprowadzono dwa wyjątki do powyszej zasady, zgodnie z którymi akcje naleące do SP mogą być zbywane w trybie innym ni określony w art. 33 ust.1 UKP bez obowiązku występowania o zgodę Rady Ministrów, jeeli: 1) Nabywca i cena są wskazane w umowie prywatyzacyjnej, a zbycie dotyczy akcji spółek, w których SP posiada mniej ni 50% kapitału zakładowego lub 2) Zbycie dotyczy akcji spółek, w których SP posiada nie więcej ni 25% kapitału zakładowego Prywatyzacja bezpośrednia Jak wskazano, wszystkie zmiany procedur prywatyzacyjnych dokonane w Okresie Referencyjnym, co do zasady, dotyczyły wyłącznie trybów prywatyzacji pośredniej (zmiany istniejących trybów lub wprowadzenie nowych). Pewne zmiany zostały wprowadzone jedynie w wyniku nowelizacji ogólnych regulacji dotyczących przeprowadzania analiz prywatyzacyjnych. Zmiany te zostały opisane w pkt C) powyej. 43

45 2.1.3 Szczegółowe wyniki prac W pkt poniej została przedstawiona szczegółowa ocena zmian legislacyjnych wprowadzonych w Okresie Referencyjnym. Ponadto tam gdzie było to uzasadnione zostały zaprezentowane postulaty stosownych zmian legislacyjnych Ocena wdroonych zmian legislacyjnych i postulaty de lege ferenda Regulacje ogólne A) Jawność postępowań prywatyzacyjnych Wprowadzoną zasadę jawności przebiegu procesów prywatyzacyjnych naley generalnie ocenić pozytywnie. Jak wynika z przeprowadzonej przez nas analizy, rekomendowane jest wprowadzenie pewnych zmian legislacyjnych doprecyzowujących istniejące regulacje, w tym poprzez doprecyzowanie brzmienia art. 2d UKP tak, aby jasno wynikało, e chodzi o umowy prywatyzacyjne zawarte w toku procesów prywatyzacyjnych prowadzonych w wymienionych trybach, a nie wszelkie inne umowy, które mogą być zawierane w związku z toczonym postępowaniem, B) Karta prywatyzacji Karta prywatyzacji stanowi faktycznie element pozwalający na spełnienie postulatu jawności, który naley ocenić pozytywnie. Jednake naley zwrócić uwagę, i wzór karty prywatyzacji nie został dostosowany do nowych trybów wprowadzonych na mocy ZUKP 2011 (m.in. stabilizacja pomocnicza), a take nie przewiduje moliwości prowadzenia kart prywatyzacji dla procesów prywatyzacyjnych prowadzonych poza trybami przewidzianymi w art. 33 ust. 1UKP (na podstawie zgody RM). Wątpliwości budzi art. 2 b ust. 2 UKP dot. prowadzenia karty od momentu rozpoczęcia procesu prywatyzacji czy wprowadza obowiązek podawania informacji o nieskutecznych próbach procesów prywatyzacyjnych, czy te karta sporządzana jest dla danego trybu. Ponadto w UKP nie uregulowano kwestii dostępu albo braku dostępu do treści karty prywatyzacji w przypadku nieskutecznego procesu prywatyzacyjnego (niezalenie od etapu, na którym proces nie doszedł do skutku). MSP przyjęło zasadę publikowania informacji wyłącznie o procesach trwających oraz zakończonych zawarciem umowy prywatyzacyjnej. Z uwagi na występujące braki w zakresie kart prywatyzacji (brak, niekompletność, nieaktualizowanie), zalecane jest takie skonstruowanie zasad wyznaczania i odpowiedzialności osób za sporządzanie i prowadzenie kart prywatyzacji, aby wyeliminować wskazane braki. W zakresie samej treści wzoru karty prywatyzacji rekomendowane są następujące zmiany polegające na dostosowaniu jej treści do wprowadzonych nowelizacji UKP: 1) Uwzględnienie w treści wzoru karty moliwości sporządzania analiz prywatyzacyjnych bezpośrednio przez MSP, 2) Rozszerzenie części III.F (rynek regulowany) wzoru karty prywatyzacji o informację na temat dokumentów informacyjnych (jeśli zostały sporządzone) - analogicznie jak w części III.G, 44

46 3) Dostosowanie części III.F do rozszerzenia trybów o alternatywny system obrotu, C) Analizy prywatyzacyjne Obligatoryjne i fakultatywne elementy analizy - fakultatywność niektórych elementów analizy, zarówno na podstawie ZUKP 2009, jak i ZUKP 2011, naley ocenić pozytywnie z punktu widzenia realizacji załoenia minimalizowania kosztów postępowań prywatyzacyjnych. Moliwość dokonywania analiz we własnym zakresie - moliwość przygotowywania analiz prywatyzacyjnych bezpośrednio przez MSP - z pewnością przysłuyć się moe do redukcji kosztów postępowań prywatyzacyjnych. W naszej ocenie powinno to take przyczynić się do skrócenia czasu prowadzonych postępowań prywatyzacyjnych (brak konieczności prowadzenia postępowań związanych z wyborem zewnętrznego doradcy). Udostępnianie dokumentów źródłowych - pozytywnie naley ocenić wyłączenie konieczności dołączania do analiz dokumentów źródłowych (powinno przyczynić się to do usprawnienia przebiegu procedury sporządzania analiz prywatyzacyjnych) poprzednia regulacja w tym zakresie była często krytykowana przez praktyków zajmujących się problematyką prywatyzacji. Powyej wskazane zmiany dotyczące zasad udostępniania dokumentów na potrzeby analiz spółek powinny być take wprowadzone do RAPP w zakresie analiz przedsiębiorstw choć tryby prywatyzacji bezpośredniej są obecnie stosowne w marginalnym stopniu, nie mona ich jednak wykluczyć i w pewnych przypadkach takie tryby będą wykorzystywane w przyszłości Prywatyzacja pośrednia 1) Oferta ogłoszona publicznie W Okresie Referencyjnym nie wprowadzono adnych zmian legislacyjnych w odniesieniu do przedmiotowego trybu. Wynika to z faktu, i tryb ten znajduje obecnie znikome zastosowanie w praktyce (utracił swoje znaczenie głównie w wyniku wprowadzenia trybu aukcji ogłoszonej publicznie), 2) Przetarg publiczny a. Instytucja przetargu łączonego i moliwość prowadzenia kilku postępowań prywatyzacyjnych przez jedną komisję do spraw przetargu oba rozwiązania są do siebie zblione i opierają się na zasadzie kumulacji przedmiotowej sprzeday kilku spółek. Ich równoległe istnienie w UKP ma jednak racjonalne uzasadnienie, gdy przetarg łączony moe być zastosowany do procesów prywatyzacyjnych dopiero rozpoczynanych, zaś poprzez powołanie wspólnej komisji mona połączyć do wspólnego rozstrzygnięcia większą liczbę procesów prywatyzacyjnych, które zostały wszczęte odrębnie. W dłuszej perspektywie naley jednak uznać, i to instytucja przetargu łączonego powinna cieszyć się większym powodzeniem, gdy daje ona szersze moliwości przyspieszenia prywatyzacji grup spółek (jedna oferta, jedna komisja, jedna umowa, etc.), jak równie moe być szansą na sprzeda mniej atrakcyjnych podmiotów razem z akcjami spółek o lepszej kondycji finansowej. W naszej ocenie jednake sprawne wykorzystanie instytucji przetargu łączonego wymagać będzie odpowiedniego planowania i grupowania spółek przeznaczonych do prywatyzacji według odpowiedniego klucza mającego uzasadnienie biznesowe dla potencjalnych nabywców, 45

47 b. Moliwość obnienia ceny sprzedawanych spółek o 15% w stosunku do poprzedniego nieudanego przetargu znalazło szerokie zastosowanie w praktyce prywatyzacyjnej. Naley uznać, i dzięki zastosowaniu ww. mechanizmu udało się sprywatyzować znaczną ilość tzw. trudnych spółek, które, wobec początkowego braku zainteresowanych inwestorów, musiałyby zostać zlikwidowane lub postawione w stan upadłości, c. Pozytywnie naley take odnieść się do zmiany wprowadzonej na mocy ZUKP 2011, zgodnie z którą cena wywoławcza w kolejnym przetargu moe być po spełnieniu przesłanek określonych w 17 ust. 2 RZASP nisza ni 85% ceny wywoławczej w pierwszym przetargu. Powysza zmiana stanowi odpowiedź na postulaty praktyków zajmujących się procesami prywatyzacyjnymi podnoszących, i często dochodziło do obnienia wartości rynkowej akcji spółki pomiędzy kolejnymi przetargami, a tym samym nawet obnienie ceny wywoławczej o 15% było niewystarczające i w praktyce uniemoliwiało znalezienie inwestora dla spółki. Naley zauwayć, i zastosowanie ww. mechanizmu obnienia ceny zostało uzalenione od sporządzenia zaktualizowanej wyceny prywatyzowanej spółki. Warto podkreślić, i, zgodnie z 17 ust. 2 RZASP 2011, stosowna wycena powinna być sporządzona przez podmiot, o którym mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 UKP. Mając na uwadze literalną treść komentowanego przepisu - w szczególności z uwagi na uycie wyraenia podmiot uprawniona wydaje się interpretacja, e stosowne wyceny powinny być sporządzone wyłącznie przez zewnętrznych, profesjonalnych doradców. Powysza konstatacja znajduje swoje potwierdzenie take w treści uzasadnienia do projektu RZASP Z uwagi na fakt, i w obecnym stanie prawnym analizy prywatyzacyjne sporządzane mogą być zarówno bezpośrednio przez MSP, jak i podmioty zewnętrzne, sugerowane byłoby zatem doprecyzowanie 17 ust. 2 RZASP 2011 poprzez wskazanie, i take w komentowanym przypadku wycena moe być dokonana z wykorzystaniem jednego z obydwu dopuszczalnych rozwiązań. Moliwość poprawiania ofert w przypadku złoenia dwóch jednakowych, najkorzystniejszych ofert do momentu wprowadzenia tej nowelizacji przepisy prywatyzacyjne nie przewidywały adnego trybu w przypadku pojawienia się dwóch (lub więcej) jednakowo korzystnych ofert (w praktyce takie przetargi uniewaniano i powtarzano). Wprowadzone przepisy uzupełnią zatem istniejącą dotychczas lukę legislacyjną, a ponadto mogą przyczynić się do zwiększenia wpływów z tytułu prywatyzacji (choć w istocie przypadki objęte dyspozycją komentowanej regulacji będą zapewne dosyć rzadkie), d. Zwiększenie maksymalnej wysokości wadium do 10% ceny wywoławczej w naszej ocenie wprowadzona regulacja moe się przyczynić do wyeliminowania inwestorów niewiarygodnych finansowo ju na początkowym etapie postępowania, e. Doprecyzowanie momentu, który uznaje się za chwilę wniesienia wadium w formie pienięnej wprowadzone regulacje wychodzą naprzeciw wymogom praktyki odnośnie najbardziej popularnej formy wnoszenia wadium (tj. w pieniądzu). Wskazanie, e co do zasady momentem wniesienia wadium jest dzień złoenia dyspozycji przelewu przez potencjalnego inwestora, będzie skutkować tym, i mniej ofert podlegać będzie odrzuceniu i więcej przetargów będzie mogło kończyć się wyborem inwestora. W konsekwencji mniej przetargów wymagać 46

48 będzie powtórzenia, co przełoy się na większe wpływy budetowe i jednocześnie mniejsze wydatki związane z organizacją samych przetargów, 3) Negocjacje podjęte na podstawie publicznego zaproszenia a. Moliwość dopuszczenia do negocjacji podmiotów, które nie pobrały memorandum informacyjnego jak wynika z uzasadnienia do projektu RZASP 2011, ratio legis przedmiotowej zmiany było umoliwienie udziału w negocjacjach podmiotom, które, choć złoyły odpowiedź na zaproszenie do negocjacji, to jednak nie pobrały stosownego memorandum informacyjnego (głównie z powodu, i prywatyzowana spółka była im dobrze znana). Dotychczasowe regulacje wykluczały takich inwestorów, co skutkowało zmniejszeniem liczby uczestników negocjacji i mogło negatywnie przekładać się na uzyskaną cenę sprzeday akcji, b. Mając powysze na uwadze, wprowadzoną zmianę naley ocenić pozytywnie. Aby jednak komentowana regulacja mogła sprawnie funkcjonować w praktyce, konieczna wydaje się nowelizacja 21 ust. 1 RZASP Zgodnie bowiem z jego obecnym brzmieniem, memorandum informacyjne zawiera obecnie nie tylko informacje o prywatyzowanej spółce, ale take o strukturze odpowiedzi na zaproszenie do negocjacji. Trudno będzie zatem w praktyce złoyć inwestorowi poprawną odpowiedź na zaproszenie do negocjacji w sytuacji, gdy nie pobrał memorandum informacyjnego. Choć w istocie RZASP 2011 nie zabrania udostępniania informacji na temat organizacji procesu prywatyzacyjnego w inny sposób ni poprzez memorandum informacyjne, w celu uniknięcia ewentualnych wątpliwości sugerowane jest rozwaenie wyłączenia z treści memorandum zagadnień dotyczących organizacji samego procesu prywatyzacyjnego i udostępnienia ich w inny sposób zainteresowanym podmiotom (take tym, które nie otrzymały memorandum), c. Moliwość zobowiązania uczestników negocjacji do wpłaty wadium wskazana regulacja moe przyczynić się do wyeliminowania uczestników o niskiej wiarygodności finansowej, d. Moliwość wskazania przez inwestora podmiotu trzeciego w celu zawarcia umowy wprowadzenie ww. zmiany stanowi realizację postulatów środowisk przedsiębiorców zgłaszanych w istocie od początku uruchomienia procesów prywatyzacyjnych w Polsce. Tworzenie spółek celowych (tzw. SPV special purpose vehicle) na potrzeby realizacji poszczególnych projektów znajduje liczne uzasadnienia prawne i biznesowe i jest obecnie standardem w transakcjach M&A. Praktyka procesów prywatyzacyjnych pokazuje, i w ofertach zdarzały się sytuacje, e transakcja była zrealizowana przez spółkę celową podmiotu biorącego udział w negocjacjach z jednoczesnym poręczeniem za zobowiązanie takiej spółki przez ten podmiot. Choć praktyka taka naleycie zabezpieczała interesy SP i jako taka była dopuszczalna, naley uznać, i, wraz z wejściem w ycie przedmiotowej regulacji, nastąpi poprawa otoczenia regulacyjnego w ramach trybu negocjacji, e. Moliwość prowadzenia kilku postępowań prywatyzacyjnych przez jeden zespół do spraw negocjacji w tym zakresie patrz odpowiednio nasze uwagi do pkt. 2) powyej, 4) Przyjęcie oferty w odpowiedzi na wezwanie Instytucja wezwania (i odpowiedzi na wezwanie) została uregulowana w art oraz 91 ust. 6 UOP. W istocie ww. przepisy mają charakter ogólny, tj. znajdują potencjalne zastosowanie do wszelkich akcji dopuszczonych do publicznego obrotu na rynku regulowanym, a ratio legis ich wprowadzenia do porządku prawnego nie miało związku z realizacją procesów prywatyzacyjnych. 47

49 Uznanie powyszych regulacji jako jeden z trybów prywatyzacji naley ocenić pozytywnie, gdy umoliwia korzystanie przez SP z komentowanych mechanizmów bez konieczności uzyskiwania zgody RM określonej w art. 33 ust. 3 UKP, 5) Aukcja ogłoszona publicznie a. Zniesienie ograniczeń przedmiotowych w stosowaniu aukcji ogłoszonej publicznie jak wskazano w pkt E) powyej zakres zastosowania przedmiotowego trybu ulegał stopniowej liberalizacji. Pierwszą zmianą było dopuszczenie stosowania trybu akcji do wszystkich spółek niezalenie od posiadanego przez SP udziału w akcjonariacie danej spółki. W istocie pierwsze lata funkcjonowania tego trybu potwierdziły jego zalety transparentność i maksymalizację przychodów SP. Tym samym rozszerzenie zakresu jego zastosowania na większą liczbę spółek (take tych, w których SP posiadał nie więcej ni 10% kapitału zakładowego) naley uznać za zasadne. W kontekście powyszego trzeba jednak pamiętać, i aukcja ogłoszona publicznie jest jednym z tych trybów, w których jedynym kryterium wyboru inwestora jest oferowana cena za akcje, co wyklucza w szczególności uwzględnienie w procedurze wyboru inwestora tzw. pakietów inwestycyjnych i socjalnych. O ile zatem wskazane kwestie w istocie nie były relewantne w odniesieniu do sprzeday resztówek, mogą choć z pewnością nie w kadym przypadku mieć znaczenie przy sprzeday większościowych pakietów akcji. Oznacza to, i w obecnej sytuacji braku ograniczeń w stosowaniu przedmiotowego trybu, wybór akcji spółek kierowanych na aukcję powinien być dokonywany ze szczególną rozwagą. Drugą z komentowanych zmian było zniesienie konieczności ustalania ceny wywoławczej na poziomie nie niszym ni wycena księgowa spółki. Praktyka wykazała w wielu przypadkach całkowitą niezasadność ww. ograniczenia. Naley bowiem zauwayć, i wycena księgowa ma charakter ewidencyjno-historyczny i często nie odzwierciedla aktualnej wartości spółki, która w istocie moe być nisza. Tym samym utrzymywanie wskazanego ograniczenia stanowiło barierę dla prywatyzacji wielu spółek, w szczególności znajdujących się w ciękiej sytuacji ekonomicznej. Z uwagi na powysze, wprowadzoną zmianę naley ocenić pozytywnie. Trzeba take pamiętać, i odejście od wyceny księgowej nie oznacza dowolności w ustalaniu ceny wywoławczej w kadym przypadku cena ta powinna być oparta na wycenie akcji spółki dokonanej stosownie do treści art. 32 ust. 1 pkt 1 UKP, b. Wprowadzenie formy aukcji elektronicznej jest to istotne novum w stosunku do klasycznej aukcji ustnej. W naszej ocenie moe mieć głównie zastosowanie do aukcji spółek, gdzie przewiduje się duą liczbę uczestników. Jak wykazała przeprowadzona analiza, praktyczne wykorzystanie formy elektronicznej aukcji pozostaje jednak znikome. Jako przyczynę takiego stanu rzeczy wskazuje się głównie wysze koszty tej formy w stosunku do klasycznej aukcji ustnej, co jest spowodowane faktem, i MSP nie dysponuje obecnie środkami technicznymi do samodzielnej realizacji takiego przedsięwzięcia i konieczne jest wykorzystanie w tym zakresie zewnętrznych dostawców usług (tzw. podmioty zewnętrzne), c. Rezygnacja z publikacji projektu umowy obowiązek publikacji projektu umowy w gazecie o zasięgu ogólnopolskim generował istotne koszty po stronie SP związane z wydatkami na zakup 48

50 powierzchni ogłoszeniowych w gazetach. Tym samym zastąpienie powyszej formy publikacji wymogiem umieszczenia projektu umowy w Biuletynie Informacji Publicznej naley ocenić zdecydowanie pozytywnie (zmiana formy publikacji nie wpłynie na ograniczenie dostępu do informacji), d. Doprecyzowanie momentu, który uznaje się za chwilę wniesienia wadium w formie pienięnej dookreślono stosowne regulacje poprzez wskazanie, i wadium jest skutecznie wniesione z momentem uznania rachunku bankowego zbywcy. Jest to rozwiązanie odmienne od tego wprowadzonego w przypadku przetargu publicznego. Zrónicowanie to jednak naley uznać za zasadne z uwagi na specyfikę aukcji, gdzie występują znacznie krótsze terminy pomiędzy zgłoszeniem wzięcia udziału w aukcji a samą aukcją w porównaniu do odpowiednich terminów w przypadku przetargu publicznego, e. Rozszerzenie katalogu przypadków, gdy wadium nie podlega zwrotowi stosownie do postanowień RZASP 2011, wadium nie podlega zwrotowi w sytuacji, gdy podmiot, który zgłosił się do udziału w aukcji i został do niej dopuszczony, następnie nie bierze w ogóle udziału w przedmiotowej aukcji (dotychczasowe regulacje dotyczące utraty wadium w przypadku uchylania się od zawarcia umowy przez zwycięzcę aukcji pozostały bez zmian). Wprowadzenie nowej, dodatkowej przesłanki zatrzymania wadium przez sprzedającego powinno być dodatkowym bodźcem dla potencjalnych inwestorów do aktywnego uczestnictwa w aukcji, a tym samym zmniejszyć odsetek aukcji zakończonych bezskutecznie, f. Dopuszczalność obnienia ceny wywoławczej na aukcji w sytuacji bezskutecznego zamknięcia poprzedniej aukcji dotyczącej tej samej spółki stosowne regulacje odpowiadają treścią normatywną odnośnym regulacjom właściwym dla przetargu publicznego (patrz uwagi do pkt. 2) powyej), 6) Sprzeda akcji w obrocie zorganizowanym Z uwagi na mocną i stabilną pozycję alternatywnego systemu obrotu, wprowadzenie tego trybu naley ocenić pozytywnie. W szczególności, tryb ten (jak równie pozostałe tryby oparte na szeroko rozumianym obrocie giełdowym) zapewnia wysoki poziom transparentności prowadzonych postępowań, 7) Sprzeda na podstawie oferty publicznej Oferta publiczna przewidziana w art. 33 ust. 1 pkt 7 będzie obowiązkowo objęta prospektem emisyjnym lub memorandum informacyjnym. W związku ze zwolnieniem z obowiązku sporządzania prospektu emisyjnego przy ofercie publicznej w procesie prywatyzacji (przy spełnieniu określonych warunków) wynikającym z art. 129 UOP, zalecane jest uzupełnienie brzmienia art. 33 ust. 1 pkt 7 o zastrzeenie obowiązywania art. 129 UOP, celem wyeliminowania moliwych wątpliwości co do zakresów przedmiotowych obu przepisów, 8) Stabilizacja pomocnicza Wprowadzenie stabilizacji pomocniczej jako odrębnego trybu prywatyzacji zostało przyjęte pozytywnie m.in. przez sektor instytucji finansowych (wcześniej skorzystanie z tego instrumentu wymagało zgody RM wyraonej w trybie art. 33 ust. 3 UKP). Naley jednak zaznaczyć, i tryb ten jest w praktyce dedykowany prywatyzacji duych spółek o znacznej wartości rynkowej. Jest to mechanizm wspomagający sprzeda akcji w ramach oferty publicznej. 49

51 9) Sprzeda akcji poza obrotem zorganizowanym Stosowne regulacje RZASP 2011 precyzują szczegółowo procedurę przedmiotowego trybu, w tym odnośnie kwestii wadium oraz obniania ceny za akcje w kolejnym postępowaniu prywatyzacyjnym w przypadku niedojścia do skutku wcześniejszej próby sprzeday akcji. Z uwagi na fakt, i regulacje te są tosame z odnośnymi przepisami dotyczącymi aukcji elektronicznej, stosowne uwagi zawarte w pkt. e) powyej stosują się odpowiednio. 10) Zgoda RM na sprzeda akcji Intencją ustawodawcy jak wynika z uzasadnienia do projektu ZUKP 2009 było dopuszczenie moliwości i określenie zasad zbywania akcji SP bez zastosowania jakiegokolwiek z trybów prywatyzacyjnych określonych w UKP bez konieczności występowania o zgodę RM. Dodany art. 33 ust. 5 UKP określa dwie alternatywne przesłanki jego zastosowania. O ile przesłanka określona w pkt. 2 komentowanego przepisu nie budzi wątpliwości zarówno co do jej normatywnej treści, jak te co do ratio legis (pakiety akcji mniejsze ni 25% kapitału zakładowego nie pozwalają na prowadzenie skutecznej polityki właścicielskiej i dywidendowej), to zakres zastosowania pkt. 1 nie został zdefiniowany dostatecznie precyzyjnie. Jak wynika z uzasadnienia do stosownej nowelizacji UKP - co znajduje potwierdzenie w praktyce MSP - komentowana regulacja odnosić się powinna do sytuacji, w której doszło ju uprzednio do wyboru inwestora strategicznego dla danej spółki, a warunki przyszłego zbycia pakietu mniejszościowego na jego rzecz zostały ju określone w zawartej umowie prywatyzacyjnej. Tym samym zbycie takiego pakietu mniejszościowego stanowi w istocie wykonanie zawartej umowy i nie powinno wymagać przeprowadzania odrębnego postępowania prywatyzacyjnego. O ile ww. uzasadnienie nie budzi sprzeciwu co do załoonych celów, to jak podnoszą niektórzy przedstawiciele doktryny prawa - sama redakcja art. 33 ust. 5 pkt 1 UKP moe budzić wątpliwości interpretacyjne. Brakuje bowiem wyraźnego wskazania, i umowa prywatyzacyjna przywołana w treści przepisu to umowa zawarta uprzednio z inwestorem, a nie umowa mająca dopiero być zawarta w odniesieniu do pakietu mniejszościowego. Ponadto wydaje się zasadne, aby wprost doprecyzować, i zamiast bezpośredniego określania ceny w umowie prywatyzacyjnej (na potrzeby przyszłego nabycia pakietu mniejszościowego) dopuszczalne było alternatywnie wskazanie sposobu określenia ceny w przyszłości. W ten sposób, zamiast wskazywać sztywną cenę (która moe nie odzwierciedlać aktualnej wartości akcji w dacie transakcji), będzie moliwe posłuenie się elastycznym mechanizmem jej ustalenia np. odwołującym się do przeprowadzonej zaktualizowanej wyceny. W istocie obecna praktyka MSP potwierdza, i powysze rozwiązania są ju szeroko stosowane (na podstawie art Kodeksu cywilnego, który wprost dopuszcza obydwie ww. alternatywy), niemniej jednak wprowadzenie stosownego doprecyzowania w UKP moe przysłuyć się kompletności regulacji UKP. Prywatyzacja bezpośrednia Jedyne zmiany dotyczące trybów prywatyzacji bezpośredniej dotyczą zakresu sporządzanych analiz prywatyzacyjnych i zostały omówione w pkt C) Raportu. 50

52 2.2 Analiza przekrojowa i makroekonomiczna Cel i zakres prac Niniejszy Raport zawiera przekrojową analizę procesów prywatyzacyjnych prowadzonych przez MSP w kontekście zmian zachodzących w otoczeniu makroekonomicznym w okresie od 1 stycznia 2008 roku do 31 maja 2011 roku. W trakcie naszych prac opieraliśmy się na materiałach przekazanych nam przez Departament Analiz MSP, a w szczególności na bazach danych zawierających informacje na temat zarówno zakończonych, jak i trwających procesów prywatyzacyjnych w Okresie Analizy oraz na Raportach Informacja o realizacji Planu Prywatyzacji na lata dla lat Dodatkowo przeprowadziliśmy rozmowy z następującymi przedstawicielami MSP: 1) Pani Małgorzata Dec, Dyrektor Departamentu Analiz, MSP, 2) Pani Magdalena Piłat, Naczelnik Wydziału Koordynacji Procesów Prywatyzacji w Departamencie Analiz, MSP. Dane makroekonomiczne zaprezentowane w niniejszej Analizie przyjęliśmy w oparciu o informacje z następujących głównych źródeł: 1) Narodowy Bank Polski, 2) Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A., 3) Międzynarodowy Fundusz Walutowy, 4) Eurostat, 5) Bloomberg, 6) Economist Intelligence Unit, 7) Europejski Bank Centralny, 8) Mergermarket Analiza makroekonomiczna Raport obejmuje formalnie okres od 1 stycznia 2008 roku do 31 maja 2011 roku, jednake w kontekście czynników makroekonomicznych trudno ograniczyć analizę wyłącznie do tego okresu. Przebieg procesów prywatyzacyjnych w Okresie Analizy zaleał bowiem zarówno od bieącej sytuacji makroekonomicznej, jak i od jej zmian w latach poprzednich. Jednocześnie to, co działo się w gospodarce w Okresie Analizy, będzie kształtowało sytuację makroekonomiczną gospodarki światowej i krajowej w przyszłości. W związku z powyszym, analiza makroekonomiczna została przeprowadzona dla okresu z wydzieleniem trzech podokresów: 1) Lata , dwa lata poprzedzające okres analizy procesów prywatyzacyjnych, 2) Lata , okres analizy procesów prywatyzacyjnych, 3) Lata 2011/ prognozy makroekonomiczne (w miarę dostępności danych). 51

53 Natomiast z punktu widzenia zakresu tematycznego, analiza otoczenia makroekonomicznego została podzielona na trzy części: 1) Sfera realna gospodarki wzrost PKB, inflacja, bezrobocie, zmiany kursów walut, które są wynikową zarówno lokalnych, jak i międzynarodowych przepływów kapitałowych, 2) Polityka pienięna i fiskalna dane przede wszystkim obejmują bazowe stopy procentowe banków centralnych, stopy LIBOR na EUR i USD oraz deficyty budetowe i długi publiczne wybranych państw, 3) Główne wskaźniki rynków kapitałowych główne indeksy giełdowe (w tym indeksy branowe), rynek fuzji i przejęć, rynki strategicznych surowców, na których coraz częściej inwestuje kapitał spekulacyjny. Zjawiska i trendy w kadej z powyszych części zostały opisane dla gospodarki polskiej na tle następujących krajów: 1) Czechy, Słowacja - kraje, które pod pewnymi względami mogą być w podobnej do Polski sytuacji (kraje wschodzące), 2) Portugalia - przykład kraju grupy PIGS (Portugalia, Irlandia, Grecja, Hiszpania), określającej państwa o złej sytuacji budetowej 3) Niemcy, Francja - dojrzałe gospodarki UE, 4) Stany Zjednoczone, Japonia przykłady znaczących światowych gospodarek. Sytuacja makroekonomiczna Polski w całym analizowanym okresie zmieniała się znacząco począwszy od dynamicznego wzrostu w latach , poprzez zdecydowane spowolnienie w latach spowodowane globalnym kryzysem na rynkach finansowych i recesją głównych światowych gospodarek (USA, strefa euro), a do stopniowej poprawy koniunktury obserwowanej od drugiej połowy roku Kryzys ekonomiczno-finansowy rozpoczął się ju w drugiej połowie 2007 roku w USA od zapaści na rynku poyczek hipotecznych wysokiego ryzyka, co miało bezpośrednie przełoenie na niewypłacalność obligacji typu subprime. Ich emitenci, a zatem największe instytucje finansowe (Merrill Lynch, Goldman Sachs, Morgan Stanley, Lehman Brothers, Citigroup), zaczęły odnotowywać ogromne straty, liczone w miliardach dolarów amerykańskich. Z obawy przed ich bankructwem, a co za tym idzie moliwym załamaniem całego systemu finansowego, amerykański FED zdecydował o dokapitalizowaniu zagroonych instytucji łączną kwotą ponad 140 mld USD. W przypadku niektórych banków pomoc ta okazała się niewystarczająca bank Lehman Brothers, czwarty co do wielkości bank inwestycyjny, ogłosił niewypłacalność w dniu 15 września 2008 roku, kilka dni później upadł Washington Mutual, największy bank hipoteczny w USA. Skutkiem kryzysu były równie przejęcia zagroonych bankructwem instytucji, np. Merrill Lynch został przejęty przez Bank of America. Z obawy przed problemami z własną płynnością oraz wypłacalnością dłuników, globalne instytucje bankowe praktycznie przestały poyczać sobie nawzajem pieniądze, co znalazło odzwierciedlenie w rekordowym oprocentowaniu ju udzielonych poyczek. Zarówno FED, jak i Europejski Bank Centralny, podjęły w 2008 i 2009 roku kroki w celu poprawy płynności na rynkach finansowych poprzez obnienie referencyjnych stóp procentowych, co wpłynęło pozytywnie na stopy LIBOR zarówno dla poyczek denominowanych w dolarach, jak i w euro, jednake skutki kryzysu były widoczne zarówno w USA, jak i w całej Unii Europejskiej. 52

54 Obserwowany w latach wpływ światowego kryzysu finansowego na sytuację makroekonomiczną Polski potwierdza przede wszystkim to, e Polska spełnia załoenia modelu małej gospodarki otwartej (model Mundella Fleminga). Model ten zakłada m.in., e gospodarka aktywnie i bez graniczeń uczestniczy w wymianie międzynarodowej na światowych rynkach dóbr i usług, na rynku kapitałowym i na rynku pracy. Jednak ze względu na swoją niewielką skalę nie ma wpływu na parametry (ceny) tej wymiany, w szczególności nie ma wpływu na kurs swojej waluty, który kształtuje się głównie pod wpływem inwestorów zagranicznych, którzy decydują się inwestować w danym kraju (aprecjacja waluty) bądź likwidują tam swoje inwestycje (deprecjacja). Taka sytuacja miała miejsce w roku 2008, kiedy wzrost ryzyka w grupie emerging markets spowodował ucieczkę kapitału zagranicznego i silną deprecjację złotego. Ta z kolei spowodowała wzrost eksportu netto, głównie przez zahamowanie wzrostu importu i po raz pierwszy od dłuszego czasu eksport netto pozytywnie wpłynął na tempo wzrostu gospodarczego. Zakres uwzględnianych w Analizie danych światowych i polskich jest podporządkowany pewnym hipotezom związanym z generalnymi tendencjami w gospodarce globalnej: 1) Powodzenie procesów prywatyzacyjnych w Polsce wiąe się z globalnym klimatem dla inwestycji kapitałowych na świecie. Klimat ten przejawia się między innymi w zmianie poziomu światowych indeksów giełdowych, zmianie kursów walut i stóp procentowych, 2) Alternatywą dla inwestycji na rynkach kapitałowych mogą być inwestycje spekulacyjne na rynkach surowcowych. Inwestycje te powodują z jednej strony istotne dla gospodarki światowej szoki cenowe i mogą absorbować kapitały z innych rynków, w tym take kapitałowych. W tym celu zostały zaprezentowane zmiany indeksów na głównych rynkach surowcowych (złoto, srebro, platyna, ropa Brent i WTI) Wskaźniki makroekonomiczne Produkt Krajowy Brutto Na poniszym wykresie zaprezentowano historyczne zmiany rocznych kroczących stóp wzrostu po kadym kwartale realnego PKB wybranych gospodarek krajowych w latach

55 2006Q1 2006Q2 2006Q3 2006Q4 2007Q1 2007Q2 2007Q3 2007Q4 2008Q1 2008Q2 2008Q3 2008Q4 2009Q1 2009Q2 2009Q3 2009Q4 2010Q1 2010Q2 2010Q3 2010Q4 Zmiana PKB Wykres 3 ABCD Zmiany realnego PKB w ujęciu procentowym w poszczególnych krajach w latach % 10% 5% 0% -5% -10% POLSKA USA FRANCJA NIEMCY CZECHY PORTUGALIA SŁOWACJA Źródło: EIU W latach 2006 oraz 2007 wzrost PKB w Polsce, zgodnie z danymi EIU, wyniósł odpowiednio 6,2 % i 6,8%. Jednym z głównych czynników wpływających na ten wzrost był rosnący popyt krajowy, w tym konsumpcja prywatna, będąca wynikiem wzrostu nominalnych wynagrodzeń. Mimo tych stosunkowo dobrych wyników, polska gospodarka rozwijała się nieco słabiej ni niektóre kraje regionu CEE, jak na przykład Słowacja (zmiany PKB odpowiednio 8,5% i 10,5%), gdzie tak znaczący wzrost gospodarczy napędzany był głównie duymi inwestycjami. Jednocześnie PKB Polski rosło wyraźnie szybciej ni PKB gospodarek krajów starej Unii Europejskiej oraz USA zmiany tego wskaźnika we Francji w latach 2006 i 2007 wyniosły odpowiednio 2,4% i 2,3%, a w USA odpowiednio 2,7% i 1,9%. W 2008 roku polska gospodarka nadal utrzymała relatywnie wysoki wzrost gospodarczy, lecz tempo wzrostu mierzone PKB nieco osłabło i wyniosło 5,1% r/r. Nadal głównym czynnikiem mającym wpływ na wzrost był popyt krajowy, a przede wszystkim inwestycje, głównie w sektorze przemysłowym, które zwiększyły się o 15,4% w stosunku do roku W trzecim kwartale 2008 roku Polska gospodarka zaczęła odczuwać wpływ międzynarodowego kryzysu finansowego, kiedy za zmniejszającymi się rynkami zbytu zaczęła spadać dynamika inwestycji. Natomiast pełne spowolnienie nastąpiło w ostatnim kwartale 2008 roku PKB Polski wzrosło jedynie o 3,2% w ujęciu kwartalnym (5,2% w poprzednim kwartale), a cała strefa euro weszła w okres recesji. Spowolnienie wzrostu gospodarek europejskich odbiło się szczególnie dotkliwie na polskich eksporterach, którzy 2/3 swoich wyrobów sprzedają właśnie do krajów Unii Europejskiej. W roku 2009 polska gospodarka równie mocno odczuła światowe spowolnienie gospodarcze wynikające z globalnego kryzysu finansowego PKB wzrósł jedynie o 1,6%, jednake warto 54

56 Stopa inflacji ABCD podkreślić, e Polska była jedynym krajem w Unii Europejskiej, który uniknął recesji. Wszystkie gałęzie polskiej gospodarki zanotowały spowolnienie, ale sektor przemysłu był jedynym, który odnotował ujemną roczną dynamikę wzrostu. Jak ju wspomniano, w latach kraje wysokorozwinięte (np. Niemcy czy Francja) odnotowywały niszy wzrost PKB ni gospodarki wschodzące, a kryzys finansowy miał dodatkowy, negatywny wpływ na tempo ich rozwoju gospodarczego, które ju w trzecim kwartale 2008 roku było ujemne. Równie dynamicznie rozwijająca się w poprzednich latach Słowacja nie uniknęła recesji. Na tym tle utrzymanie przez Polskę dodatniej dynamiki wzrostu PKB, szczególnie w 2009 roku, naley uznać za sukces. Rok 2010 przyniósł oywienie zarówno w Polsce, jak i w większości krajów wysokorozwiniętych, widoczny w dodatniej dynamice zmian wartości PKB (3,8% w ujęciu rocznym dla Polski). Głównym czynnikiem wzrostu gospodarczego była rosnąca konsumpcja prywatna oraz odbudowa stanu zapasów przedsiębiorstw po roku 2009, co wpłynęło bezpośrednio na wzrost produkcji Inflacja Na poniszym wykresie zaprezentowano historyczne wartości stopy inflacji dla Polski oraz wybranych krajów Unii Europejskiej i USA w latach oraz jego wartości prognozowane dla lat Wykres 4 Średnioroczna stopa inflacji w poszczególnych krajach w latach oraz prognoza na lata % 6% 5% 4% 3% 2% 1% 0% -1% -2% POLSKA USA FRANCJA NIEMCY CZECHY PORTUGALIA Źródło: MFW Wysokiemu wzrostowi gospodarczemu w Polsce w 2006 roku towarzyszyła relatywnie niska inflacja na poziomie 1,03%, czyli poniej celu NBP ustalonego w Załoeniach polityki pienięnej na rok 2006 na poziomie 2,5% +/- 1 punkt procentowy. Taki poziom inflacji oznaczał niską presję cenową, a popyt był dodatkowo wspomagany przez umacniającego się złotego oraz pozytywne szoki podaowe (wzrost ilości produktów) na rynku ywności i paliw. 55

57 Rosnący popyt spowodował, e w 2007 roku inflacja wzrosła do poziomu 2,49%, co było związane z negatywnymi szokami podaowymi (spadek ilości produktów), głównie na rynku ywności i paliw. Kolejnym czynnikiem był dynamiczny wzrost popytu krajowego. W roku 2008 stopa inflacji wyniosła 4,22%, co było wynikiem dalszego wzrostu kosztów produkcji i transportu, spowodowanego rosnącymi cenami paliw. Dodatkowymi czynnikami powodującymi wzrost inflacji były podwyki cen kontrolowanych, w tym głównie cen energii elektrycznej, oraz popyt, rosnący równolegle ze wzrostem dochodów gospodarstw domowych. W kolejnym 2009 roku stopa inflacji w Polsce wyniosła 3,45%. Spadek popytu, wynikający głównie ze światowego kryzysu gospodarczego, nie w pełni zneutralizował dalsze wzrosty cen regulowanych ywności, oraz skutki obserwowanej na początku 2009 roku deprecjacji złotego. Dalsze wzrosty cen paliw oraz produktów ywnościowych w 2010 roku spowodowały, i inflacja wyniosła 2,58%. W okresie od stycznia do maja 2011 roku poprawa sytuacji gospodarczej zarówno w Polsce, jak i w innych krajach Unii Europejskiej, spowodowała wzrost popytu, przy wcią ograniczonej poday, co znalazło odzwierciedlenie w poziomie inflacji, która na koniec tego okresu wyniosła 5,0% w porównaniu do maja 2010 roku (0,6% w stosunku do kwietnia 2011 roku). Stopy inflacji w analizowanych krajach Unii Europejskiej oraz w USA w latach oraz w okresie od stycznia do maja 2011 roku były nieco nisze w porównaniu z Polską, co wynika m.in. z rónic w tempie wzrostu gospodarczego. Szczególnie rok 2009 w tych krajach charakteryzował się znacząco niszą inflacją ni występująca w Polsce, bowiem gospodarki te znajdowały się w recesji, podczas gdy Polska, jako jedyny kraj UE, wykazała wzrost PKB. MFW prognozuje, e w latach średnia stopa inflacji w Polsce będzie się kształtować na poziomie 2,67%. Dla pozostałych analizowanych krajów poziom inflacji będzie prawdopodobnie nieznacznie niszy i nie przekroczy 2% Bezrobocie Na poniszym wykresie zaprezentowano zmiany stopy bezrobocia w Polsce oraz w wybranych krajach Unii Europejskiej i USA w latach oraz w pierwszych 5 miesiącach 2011 roku. Przedstawiona stopa bezrobocia jest liczona metodologią Eurostatu, który mierzy zharmonizowaną stopę bezrobocia jako procent osób w wieku lat pozostających bez pracy, zdolnych podjąć zatrudnienie w ciągu najbliszych dwóch tygodni, którzy aktywnie poszukiwali pracy w ciągu ostatnich tygodni w odniesieniu do wszystkich osób aktywnych zawodowo w danym kraju. 56

58 Stopa bezrobocia ABCD Wykres 5 Stopa bezrobocia w poszczególnych krajach w latach oraz w pierwszych 5 miesiącach 2011 roku 18% 16% 14% 12% 10% 8% 6% 4% 2% 0% POLSKA USA PORTUGALIA NIEMCY FRANCJA SŁOWACJA Źródło: Bloomberg w oparciu o metodologię Eurostat W latach , dzięki oywieniu gospodarczemu, sytuacja na polskim rynku pracy uległa poprawie i stopa bezrobocia spadła z 16% w styczniu w 2006 roku do 7,1% na koniec 2008 roku. Znaczący wpływ na tę sytuację miała m.in. emigracja zarobkowa Polaków do krajów Unii Europejskiej (głównie do Wielkiej Brytanii). W 2009 i 2010 roku zarówno Polska, jak i inne analizowane kraje (oprócz Niemiec) odnotowały niewielki wzrost lub stabilizację stopy bezrobocia w wyniku spowolnienia gospodarczego związanego z kryzysem na rynkach finansowych. Wzrost bezrobocia na Słowacji w tym okresie był zdecydowanie najwyszy, co miało związek ze stosunkowo znaczącą recesją, jaka miała miejsce w tym kraju. W pierwszym kwartale 2011 roku bezrobocie w Polsce nieznacznie spadło do poziomu 9,3% z 9,5% na koniec 2010 roku. Ta sama sytuacja miała miejsce w USA i na Słowacji, co moe wskazywać na poprawę sytuacji ekonomicznej tych krajów Oszczędności gospodarstw domowych Na poniszym wykresie zaprezentowano zestawienie oszczędności gospodarstw domowych oraz instytucji niekomercyjnych działających na ich rzecz (określane dalej łącznie jako gospodarstwa domowe ) w latach Przez określenie instytucje niekomercyjne działające na rzecz gospodarstw domowych rozumie się m.in. związki zawodowe, fundacje, stowarzyszenia, partie polityczne, kościoły oraz instytucje dobroczynne i inne organizacje społeczne oraz zawodowe finansowane z dobrowolnych wpłat pienięnych lub w naturze od innych jednostek instytucjonalnych. 57

59 2006 Q Q Q Q Q Q Q Q Q Q4 mld PLN 683,0 761,8 846,7 871,6 846,4 823,5 873,7 946,1 893,5 971,2 ABCD Wykres 6 Oszczędności gospodarstw domowych (w tym instytucje niekomercyjne działające na ich rzecz) w latach , ,0 800,0 600,0 400,0 200,0 0,0 Depozyty Akcje notowane Akcje nienotowane i inne udziały kapitałowe Udział netto gospodarstw domowych w rezerwach funduszych emerytalnych Gotówka Udział netto gospodarstw domowych w rezerwach ubezpieczeń na ycie Pozostałe *) Udziały netto gospodarstw domowych w rezerwach ubezpieczeń na ycie - rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe związane z ubezpieczeniami na ycie, w tym z ubezpieczeniami w formie ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych. Stanowią one zobowiązania podsektora instytucji ubezpieczeniowych i funduszy emerytalnych oraz aktywa sektora gospodarstw domowych oraz sektora zagranica. **)Udziały netto gospodarstw domowych w rezerwach funduszy emerytalnych - rezerwy tworzone przez otwarte i pracownicze fundusze emerytalne na wypłaty emerytur dla swoich członków, a take środki zgromadzone w ramach pracowniczych programów emerytalnych innych ni pracownicze fundusze emerytalne oraz na indywidualnych kontach emerytalnych.mogą one stanowić zobowiązania kadego sektora instytucjonalnego, choć w praktyce jest to głównie podsektor instytucji ubezpieczeniowych i funduszy emerytalnych; zobowiązania podsektora funduszy ubezpieczeń społecznych, będącego elementem sektora instytucji rządowych i samorządowych, zgodnie z obowiązującymi zasadami nie są ujmowane w rachunkach finansowych dotyczy to m.in. zobowiązań Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Instrument stanowi aktywa sektora gospodarstw domowych oraz sektora zagranica.udziały netto gospodarstw domowych w rezerwach ubezpieczeń na ycie oraz udziały netto gospodarstw domowych w rezerwach funduszy emerytalnych naleą do rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, które tworzone są głównie przez podsektor instytucji ubezpieczeniowych i funduszy emerytalnych na zabezpieczenie środków na wypłaty świadczeń posiadaczom polis lub beneficjentom. (Źródło: Objaśnienia KRF, NBP): Źródło: Szeregi czasowe w formie tabeli przestawej, Kwartalne rachunki finansowe NBP (http://www.nbp.pl/home.aspx?f=/statystyka/pieniezna_i_bankowa/krf.html na dzień r.) Oszczędności gospodarstw domowych to nieskonsumowana część ich dochodów, a więc nadwyka, jaka pozostaje po zaspokojeniu potrzeb prywatnych. Gospodarstwa domowe (w tym instytucje niekomercyjne działające na ich rzecz) lokują swoje nadwyki finansowe m.in. w depozytach bankowych, akcjach, obligacjach, jak równie w otwartych funduszach emerytalnych i funduszach inwestycyjnych. Aktywa zgromadzone w ramach oszczędności gospodarstw domowych odgrywają istotną rolę w rozwoju gospodarczym kadego kraju, bowiem słuą zarówno finansowaniu przedsiębiorstw prywatnych (m.in. poprzez akcje spółek giełdowych i ich papiery dłune), jak równie inwestycji państwowych (m.in. poprzez zakup obligacji SP). Dodatkowo oszczędności gospodarstw lokowane w 58

60 formie depozytów w bankach tworzą ich bazę kredytową. Struktura oszczędności w latach została przedstawiona na poniszych wykresach. 59

61 Wykres 7 Struktura oszczędności gospodarstw domowych na koniec lat Pozostałe 23% Depozyty 33% Gotówka 8% Akcje nienotowane i inne udziały kapitałowe 29% Akcje notowane 7% 2007 Pozostałe 24% Depozyty 32% Gotówka 8% Akcje nienotowane i inne udziały kapitałowe 29% Akcje notowane 7% 2008 Pozostałe 26% Depozyty 42% Gotówka 10% Akcje nienotowane i inne udziały kapitałowe 19% Akcje notowane 3% 2009 Pozostałe 27% Depozyty 42% Gotówka 9% Akcje nienotowane i inne udziały kapitałowe 18% Akcje notowane 4% 2010 Pozostałe 31% Depozyty 44% Gotówka 9% Akcje nienotowane i inne udziały kapitałowe 11% Akcje notowane 5% *) do kategorii Pozostałe zaliczone zostały m.in. krótko- i długoterminowe papiery wartościowe, udział w funduszach wspólnego inwestowania, udział netto gospodarstw domowych w rezerwach ubezpieczeń na ycie, udział netto gospodarstw domowych w rezerwach funduszy emerytalnych Źródło: Szeregi czasowe w formie tabeli przestawej, Kwartalne rachunki finansowe NBP (http://www.nbp.pl/home.aspx?f=/statystyka/pieniezna_i_bankowa/krf.html na dzień r.) 60

62 W Polsce wartość oszczędności gospodarstw domowych na koniec 2006 roku wyniosła 762 mld PLN, z czego ponad 33% ulokowane było w depozytach bankowych (252 mld PLN), a kolejne 29% w akcjach spółek nienotowanych i innych udziałach kapitałowych (224 mld PLN). Rok 2007 przyniósł wzrost oszczędności do poziomu 872 mld PLN. Znów największa ich część znajdowała się w depozytach, które na koniec roku wzrosły o 10% w porównaniu do roku poprzedniego (277 mld PLN), oraz w akcjach nienotowanych i innych udziałach kapitałowych, które wzrosły o prawie 15% w porównaniu do roku poprzedniego (257 mld PLN). W roku 2008 został odnotowany spadek poziomu oszczędności gospodarstw domowych, co miało związek z ogólnoświatowym kryzysem finansowym, a ich struktura równie uległa zmianie. Wycofywanie się inwestorów z rynku kapitałowego przy jednoczesnym stosunkowo wysokim oprocentowaniu lokat bankowych sprawiło, e ludzie chętniej lokowali na nich swoje oszczędności ni w latach poprzednich i wartość depozytów wzrosła o ponad 25% w stosunku do końca 2007 roku do poziomu 348 mld PLN (ponad 42% łącznych oszczędności gospodarstw domowych). Oszczędności gospodarstw domowych w roku 2009 wyniosły 946 mld PLN, co, w porównaniu do roku poprzedniego, dało wzrost o około 15%. Wzrosły oszczędności trzymane w depozytach, akcjach nienotowanych i innych udziałach kapitałowych oraz rezerwach funduszy emerytalnych, które wyniosły odpowiednio 396 mln PLN, 173 mln PLN oraz 186 mln PLN. Na koniec roku 2010 roku wartość oszczędności zgromadzonych przez polskie gospodarstwa domowe osiągnęła 971 mld PLN, co związane było bezpośrednio z poprawą sytuacji makroekonomicznej i oywieniem gospodarczym. W całym roku oszczędności zgromadzone w rónych formach oszczędzania wzrosły o niecałe 3% porównując do roku ubiegłego. Depozyty stanowiły 44% całości oszczędności i wyniosły 433 mln PLN Zmiana kursu EUR/PLN oraz USD/PLN Na poniszym wykresie zaprezentowano zmiany kursu euro i dolara w stosunku do złotego w latach oraz w pierwszych 5 miesiącach 2011 roku. 61

63 Kursy walut ABCD Wykres 8 Kursy wymiany EUR / PLN i USD / PLN 5,25 5,00 4,75 4,90 4,50 4,25 4,00 3,75 3,86 3,90 3,96 3,50 3,25 3,00 3,26 3,20 2,75 2,75 2,50 2,25 2,00 2,02 EUR/PLN USD/PLN Źródło: Bloomberg Między rokiem 2006 a pierwszą połową 2008 roku polska waluta umacniała się równomiernie wobec euro i dolara, jednake druga połowa 2008 roku oraz początek roku 2009 przyniosły zdecydowaną zmianę tego trendu na fali eskalacji globalnego kryzysu finansowego. Kryzys ten sprawił, e kraje regionu CEE znów zaczęły być postrzegane przez inwestorów jako bardziej ryzykowne, a regionalne waluty (w tym polski złoty) zaczęły być gwałtownie wyprzedawane, co przełoyło się m.in. na wzrost zainteresowania zarówno walutami uwaanymi za bezpieczniejsze (np. USD) oraz złotem. Począwszy od drugiego kwartału 2009 roku, wraz z polepszaniem się wskaźników makroekonomicznych, waluty krajów regionu CEE, w tym polski złoty, zaczęły odrabiać straty. Jednake, pomimo polepszających się nastrojów, presja na umocnienie się polskiej waluty zarówno w 2010 roku, jak i w pierwszej połowie 2011 roku była relatywnie niewielka, co wynika m.in. z rosnących obaw inwestorów o deficyty i problemy finansowe krajów strefy euro (Grecja czy Hiszpania) Polityka Pienięna i fiskalna Polityka Pienięna Na poniszym wykresie zaprezentowano poziom referencyjnych stóp procentowych w Polsce, w krajach strefy euro oraz w Czechach (jako przykład kraju z grupy emerging markets) i w USA w latach oraz w okresie od stycznia do maja 2011 roku. W Polsce, w związku z nadpłynnością sektora bankowego, jest to stopa, po której NBP sprzedaje swoje tygodniowe bony pienięne. W strefie euro jest to stopa dwutygodniowych kredytów EBC udzielanych co tydzień. 62

64 Referencyjne stopy procentowe ABCD Wykres 9 Stopy procentowe banków centralnych w latach % 6% 6,00% 5% 4% 3% 4,00% 3,50% 2% 1% 0% POLSKA USA EBC CZECHY Źródło: Bloomberg W 2006 roku relatywnie niska inflacja skłoniła Radę Polityki Pienięnej do obnienia stóp procentowych łącznie o 50 punktów bazowych i na koniec roku stopa referencyjna znalazła się na poziomie 4,0%, na którym pozostała do kwietnia 2007 roku. Wraz ze spadkiem stopy referencyjnej, banki komercyjne obniyły oprocentowanie depozytów i kredytów, co wpłynęło na wzrost popytu i w rezultacie spowodowało wzrost presji inflacyjnej. W okresie od kwietnia 2007 roku do czerwca 2008 roku RPP podejmowała działania wymierzone w ochłodzenie gospodarki i stopy procentowe wzrosły łącznie o 200 punktów bazowych do poziomu 6,0%. Pomiędzy listopadem 2008 roku i grudniem 2009 roku, w obawie przed coraz bardziej widocznym spowolnieniem gospodarczym oraz w obliczu coraz niszej inflacji, RPP zdecydowała o stopniowym obnieniu stóp procentowych do poziomu 3,5%. Kolejne miesiące 2009 roku przyniosły kolejne spadki w czerwcu RPP podjęła decyzję o obnieniu stóp do najniszego w historii poziomu 3,5%, który utrzymano do stycznia 2011 roku. Stopniowa poprawa sytuacji gospodarczej w pierwszych miesiącach 2011 roku spowodowała, e referencyjna stopa procentowa została podniesiona do poziomu 4,25%. W analizowanym okresie polityka monetarna Europejskiego Banku Centralnego była podobna do działań podejmowanych przez RPP, jednake decyzje EBC odnośnie podwyszania i obniania stóp procentowanych zapadały nieco wcześniej ni w Polsce. W sumie na przestrzeni 8 miesięcy pomiędzy październikiem 2008 i majem 2009 EBC obniył stopy procentowe z 4,25% do 1,0%. Amerykański FED równie w roku 2006 podwyszył stopy procentowe do poziomu 6,25%, eby ochłodzić gospodarkę, ale w związku z tym, e USA były pierwszym krajem dotkniętym kryzysem finansowym, który rozpoczął się w połowie 2007 roku, FED był równie pierwszym bankiem centralnym, który podjął decyzję o drastycznym obnianiu stóp procentowych, aby stymulować wzrost gospodarczy. Łączny spadek stóp procentowych w USA pomiędzy lipcem 2007 i grudniem 2008 roku wyniósł 575 punktów bazowych, a stopy zostały obnione z poziomu 6,25% do 0,5%. 63

65 Stopy LIBOR ABCD LIBOR USD i EUR Na poniszym wykresie zaprezentowano poziom oprocentowania poyczek na londyńskim rynku międzybankowym w latach oraz w 5 pierwszych miesiącach 2011 roku denominowanych w euro oraz w dolarach. Wykres 10 Stopy LIBOR EUR 3M oraz LIBOR USD 3M w latach % 6% 5,72% 5% 4,95% 4,82% 5,39% 4% 3% 2% 1% 0% 0,57% 0,25% LIBOR EUR 3M LIBOR USD 3M Źródło: Bloomberg Oprocentowanie poyczek na rynku międzybankowym wzrastało od 2006 roku i osiągnęło swój szczyt w roku 2008, kiedy upadł bank Lehman Brothers. Powodem rekordowego oprocentowania udzielanych poyczek były obawy instytucji finansowych odnośnie braku płynności oraz niewypłacalności dłuników, czego wynikiem było praktyczne zaprzestanie udzielnia poyczek przez banki innym bankom. Następnie, decyzje poszczególnych banków centralnych o obnieniu stóp procentowych do poziomów bliskich zera wpłynęły pozytywnie na stopy LIBOR, zarówno dla poyczek denominowanych w dolarach, jak i w euro Dług Publiczny Na poniszym wykresie zaprezentowano stosunek długu publicznego do PKB w Polsce oraz w wybranych krajach Unii Europejskiej i w USA w latach w wartościach historycznych i w latach w wartościach prognozowanych. 64

66 Dług publiczny do PKB ABCD Wykres 11 Dług publiczny w ujęciu procentowym w stosunku do PKB dla poszczególnych krajów w latach oraz prognozy na lata % 120% 100% 80% 60% 40% 20% 0% POLSKA USA PORTUGALIA NIEMCY FRANCJA CZECHY Źródło: EIU Poziom polskiego długu publicznego w latach wzrósł z 47,28% do 52,80% PKB, co było głównie skutkiem spowolnienia gospodarczego, związanego z kryzysem na rynkach finansowych nastąpiło bowiem obnienie przychodów z podatków, podczas gdy poziom wydatków pozostawał relatywnie stały. Na tle analizowanych krajów, poziom polskiego długu publicznego w stosunku do PKB jest relatywnie niski, jednake, z punktu widzenia kryteriów z Maastricht, zblia się do górnej granicy, która wynosi 60% PKB (prognozy nie przewidują przekroczenia tego poziomu). Znaczący wzrost zadłuenia w stosunku do PKB w USA pomiędzy rokiem 2008 i 2009 jest głównie skutkiem kryzysu finansowego (m.in. znaczące środki zostały wydane na pomoc dla instytucji sektora bankowego). Zgodnie z prognozami EIU na kolejne lata dług publiczny Niemiec spadnie poniej 80% PKB do 2014 roku, natomiast zadłuenie Polski, Czech i Francji nieco wzrośnie w stosunku do jego obecnego poziomu. Z kolei prognozy dla USA i Portugalii przewidują relatywnie znaczący wzrost długu publicznego do poziomu odpowiednio 72,4% i 125% PKB, co ma związek z przewidywanymi skutkami obecnego kryzysu finansowego w tych krajach Kryteria Konwergencji Traktat z Maastricht, podpisany 7 lutego 1992 roku w Maastricht w Holandii przez 12 krajów członkowskich Unii Europejskiej, sprecyzował cztery kryteria uczestnictwa kraju w unii ekonomicznej i walutowej. Pierwszy z nich to wysoki stopień stabilności cen, czyli inflacja nie wysza ni 1,5 punktu procentowego od średniej z trzech krajów UE o najniszej inflacji. Następnym kryterium jest stabilność finansów publicznych, co oznacza nie większy ni 3,0% PKB deficyt sektora publicznego, oraz nie większy ni 60% PKB poziom długu publicznego. Kolejnym kryterium jest 65

67 ABCD stabilność kursu walutowego, co oznacza przestrzeganie, w co najmniej dwuletnich okresach, ustalonego przedziału wahań kursowych. Ostatnim kryterium jest trwałość osiągniętej konwergencji, potwierdzona zbienością długoterminowych stóp procentowych. Tabela 1 Zestawienie wskaźników konwergencji gospodarczej w Polsce w latach POLSKA STABILNOŚĆ CEN SYTUACJA BUDŻETOWA INFLACJA 1,0% 2,5% 4,2% 3,5% 2,6% Poziom wzorcowy dla danego roku* DEFICYT BUDZETOWY jako % PKB 2,8% 3,0% 3,5% 4,2% 1,7% 3,8% 2,0% 3,7% 7,1% 7,3% Poziom wzorcowy <3,0% <3,0% <3,0% <3,0% <3,0% DŁUG PUBLICZNY BRUTTO jako % PKB 47,3% 44,6% 46,6% 49,3% 52,8% Poziom wzorcowy <60% <60% <60% <60% <60% KURS WALUTOWY - wyłącznie dla państw uczestniczących w mechanizmie ERM II DŁUGOTERMINOWA STOPA PROCENTOWA KURS WYMIANY WZGLĘDEM EURO** 3,2% 2,9% 7,2% -23,2% 8,4% Poziom wzorcowy*** +-15% +-15% +-15% +-15% +-15% STOPA PROCENTOWA Poziom wzorcowy dla danego roku** 5,2% 5,5% 5,7% 6,1% 6,1% 6,2%* 6,4%* 6,5%* 5,8%* 5,7%* *) Poziom wzorcowy ustalany jako nie więcej ni 1,5 p.p. ponad średnią inflację dla 3 państw UE o najbardziej stabilnym poziomie cen w danym roku **) Polska nie uczestniczy w mechanizmie ERM II ***) Poziom wzorcowy ustalany jako nie więcej ni +/- 15% odchylenia względem wyznaczonego kursu centralnego Źródło: EBC W roku 2006 Polska spełniła kryteria inflacyjne, długu publicznego oraz długoterminowych stóp procentowych, jednak nie spełniła kryterium deficytu budetowego, który wyniósł 3,8%. Rok 2007 przyniósł wzrost inflacji, ale nie został przekroczony poziom wzorcowy. Jednocześnie, dzięki wysokiemu PKB, Polska zdołała spełnić kryterium deficytu budetowego oraz długu publicznego. Równie długoterminowe stopy procentowe utrzymały się na wyznaczonym poziomie. W roku 2008 nie zostało spełnione kryterium deficytu budetowego, który w związku z kryzysem wzrósł do poziomu 3,7%, a długoterminowe stopy procentowe przekroczyły poziom wzorcowy 5,7%. W roku 2009 Polska spełniła wszystkie kryteria konwergencji oprócz kryterium deficytu budetowego, który wyniósł 7,1% w stosunku do PKB. W roku 2010 zostały spełnione kryteria inflacyjne, stóp procentowych oraz długu publicznego (które jednak zblia się do granicy 60%), natomiast nie zostało spełnione kryterium deficytu budetowego. 66

68 0,0-0,4 0,4 Wartość BIZ (mld EUR) 1,0 1,8 1,3 2,3 2,3 2,0 1,9 3,1 3,3 4,1 4,7 7,2 8,3 9,6 10,7 15,0 16,2 ABCD Napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych Według definicji MFW, bezpośrednie inwestycje zagraniczne ( BIZ ) są kategorią międzynarodowych inwestycji dokonywanych przez rezydenta jednego kraju z zamiarem sprawowania długotrwałej kontroli w przedsiębiorstwie z innego kraju. Aby inwestycje uznać za BIZ, minimalny próg zaangaowania kapitałowego inwestora bezpośredniego w przedsiębiorstwie bezpośredniej inwestycji ustalono na poziomie 10%. Komponentami BIZ mogą być: kapitał zakładowy, reinwestowane zyski lub inny kapitał. Na poniszym wykresie zaprezentowano zestawienie bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce oraz w wybranych krajach Unii Europejskiej w latach Wykres 12 Wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych w latach (w mld EUR) 18,0 16,0 14,0 12,0 10,0 8,0 6,0 4,0 2,0 0,0-2,0 Polska Czechy Słowacja Słowenia Portugalia Źródło: Bloomberg 67

69 1,9 4,5 14,8 19,2 Wartość BIZ (mld EUR) 23,6 27,3 41,8 42,9 46,2 45,7 48,5 47,9 54,4 53,1 53,0 67,4 ABCD 80,0 70,0 60,0 50,0 40,0 30,0 20,0 10,0 0,0 Francja Hiszpania Niemcy Węgry Źródło: Bloomberg Inwestycje zagraniczne są źródłem nowych technologii i nowoczesnych form zarządzania, kreują równie nowe miejsca pracy i stymulują wzrost gospodarczy. Dobra koniunktura w światowej gospodarce, a co za tym idzie - wysokie zyski międzynarodowych korporacji, sprzyjają inwestycjom zagranicznym. Widać to wyraźnie na przykładzie Polski, która w latach (czyli przed wybuchem światowego kryzysu gospodarczego) odnotowała wzrost BIZ w ujęciu rocznym odpowiednio o 81,9% i 8,0% do poziomu 15,0 i 16,2 mld EUR. Ponad 81% zainwestowanego w Polsce kapitału w obydwu latach pochodziło z 25 krajów Unii Europejskiej. Tak znaczący napływ zagranicznych środków finansowych był moliwy do osiągnięcia dzięki pozytywnym ocenom zagranicznych firm sytuacji gospodarczej Polski oraz jej perspektyw wzrostu. Spadek napływu bezpośrednich inwestycji do Polski w latach w porównaniu do lat poprzednich spowodowany był niekorzystną sytuacją na światowych rynkach finansowych, której wynikiem była zarówno ostroność inwestorów w stosunku do krajów rozwijających się, jak równie mocno ograniczony dostęp do środków finansowych (patrz: LIBOR). Na łączną wartość zagranicznych inwestycji w Polsce w tym okresie złoyły się: środki przeznaczone na zakup udziałów lub akcji, środki przeznaczone na zakup nieruchomości, dodatnie saldo obrotów kredytowych oraz ujemne reinwestowane zyski. Pozostałe analizowane kraje równie odczuły spadek bądź ograniczenie napływu inwestycji zagranicznych w latach Wyjątkiem były tu Hiszpania i Portugalia, jednake kraje te w 2010 roku odnotowały wyraźny spadek inwestycji spowodowany spadkiem zaufania inwestorów, głównie ze względu na zły stan finansów publicznych, zmiany w polityce podatkowej oraz ograniczony dostęp do finansowania projektów. 68

70 Wartość debiutów (w mln PLN) ABCD Analiza wskaźników rynków kapitałowych Giełdowe indeksy akcji Na poniszym wykresie zaprezentowano łączną wartość oraz liczbę debiutów na GPW w latach oraz w okresie od stycznia do maja 2011 roku. Wykres 13 Wartość oraz liczba debiutów na GPW od roku 2006 do końca maja Liczba debiutów * 0 Łączna wartość debiutów Liczba debiutów *) dane według stanu na roku Źródło: GPW\ Cały 2006 rok oraz pierwsza połowa 2007 roku upłynęły pod znakiem kontynuacji trwającej ju od kilku lat hossy na warszawskim parkiecie. Indeksy GPW systematycznie rosły i ustanawiały nowe historyczne maksima. W 2007 roku zadebiutowało 81 spółek, a łączna wartość debiutów wyniosła ponad 18 mld PLN. Ten pozytywny trend uległ odwróceniu w drugiej części roku 2007 pod koniec lipca na GPW rozpoczął się gwałtowny spadek wartości indeksów. Kryzys finansowy na amerykańskim rynku kredytów hipotecznych oraz informacje o stratach kolejnych instytucji finansowych związanych z rynkiem kredytowym spowodowały duą ostroność inwestorów, co było widoczne nie tylko w Polsce, ale i na największych światowych giełdach. Wielu inwestorów zdecydowało się wycofać swoje środki z giełdy i ulokować je między innymi w depozytach bankowych, obligacjach skarbowych bądź w złocie, które są postrzegane jako relatywnie bezpieczniejsze inwestycje. Dodatkowo pojawiły się pierwsze obawy o recesję gospodarczą w USA, co przełoyło się na mocne przeceny na tamtejszych rynkach kapitałowych. Rok 2008 był jednym z najtrudniejszych okresów w historii polskiego rynku kapitałowego. Warszawska giełda zanotowała ponad 50-procentowe spadki. Tak spektakularne przeceny były spowodowane niekorzystnymi informacjami, jakie napływały ze Stanów Zjednoczonych w związku z kryzysem finansowym. Choć polska gospodarka lepiej znosiła kryzys ni pozostałe kraje Unii Europejskiej, to nastroje na GPW pozostały niekorzystne. W tym okresie wyjątkowo zauwaalne były silne powiązania między rynkami światowymi a warszawskim parkietem WIG dynamicznie reagował na zmiany indeksów na światowych rynkach finansowych. 69

71 Dua część inwestorów indywidualnych, w związku z pogarszającą się atmosferą na giełdzie, wycofała kapitał z relatywnie ryzykownych inwestycji na GPW i zaczęła inwestować w obligacje SP czy te lokować fundusze na depozytach bankowych. Kapitał równie zaczęli wycofywać inwestorzy pośredni, inwestujący poprzez fundusze inwestycyjne. Pokazujący nastroje na całej giełdzie papierów wartościowych indeks WIG zanotował w ciągu całego roku stratę na poziomie 50,9%. Najgorsze nastroje panowały wśród inwestorów lokujących środki w małych i średnich spółkach mwig40 zanotował spadek o 62,94%, natomiast swig80 spadł o 57,41%. Wartość obrotów na GPW była relatywnie niska i wyniosła 331 mld PLN (w 2007 roku było to 661 mld PLN). Podobne problemy występowały na wszystkich światowych giełdach, gdzie m.in. DAX spadł o 40%, a NIKKEI o 42%. Jednocześnie w 2008 roku nie brakowało udanych debiutów np. wartość oferty New World Resources PLC wyniosła 5,5 mld PLN. Pomimo spadków, warszawski parkiet stał się największą giełdą w regionie Europy Środkowo-Wschodniej i Południowo-Wschodniej pod względem kapitalizacji spółek oraz wartości obrotu, a pod względem liczby ofert w roku 2008 warszawski parkiet okazał się drugim rynkiem w Europie. Lepsza okazała się tylko giełda londyńska, na której zadebiutowało 38 spółek, podczas gdy w Warszawie było ich 33. Rok 2009 dla GPW był rokiem odrabiania strat poniesionych w latach poprzednich. Indeksy zaczęły się umacniać WIG wzrósł o ponad 41,13%, a WIG20 zyskał ponad 27,23%. Łącznie zadebiutowało 13 nowych przedsiębiorstw. Rok 2010 równie był rokiem relatywnie udanym. Na GPW zadebiutowały 34 spółki, w tym największe emisje od lat, czyli debiut Tauronu, samej GPW i PZU, która była największą ofertą w historii warszawskiej giełdy oraz jedną z największych w ostatnich latach w Europie. Indeksy kontynuowały wzrosty rozpoczęte w pierwszych miesiącach roku: główny wskaźnik giełdy, indeks WIG, wzrósł o 16,47%, natomiast WIG20 odnotował wzrost o blisko 12,26%. Od początku roku 2011 do końca maja na warszawskiej giełdzie zadebiutowały 22 podmioty, między innymi Bank Gospodarki Żywnościowej, Open Finance i Kruk. W tym okresie indeks WIG wzrósł o 4,21%, natomiast WIG20 o 4,36%. 70

72 NIKKEI 225 NYSE Composite DAX FTSE 100 WIG40 WIG20 WIG ABCD Wykres 14 Kurs zamknięcia poszczególnych indeksów od 2006 roku do końca maja 2011 roku * % % % ,5 6732,4 3512,1-48% % % % *)Początek kryzysu finansowego w USA Źródło: Bloomberg 71

73 Rentowność obligacji ABCD Dłune papiery skarbowe i CDS Obligacje skarbowe Z powodu bessy na giełdzie papierów wartościowych, w czasie kryzysu mocno wzrosło zainteresowanie obligacjami SP, które uwaane są za relatywnie bezpieczniejszą inwestycję ni akcje spółek notowanych na GPW. Na poniszym wykresie zaprezentowano zestawienie rentowności 10-letnich obligacji skarbowych w latach oraz w pięciu pierwszych miesiącach 2011 roku. Wykres 15 Rentowność 10-letnich obligacji skarbowych emitowanych przez Polskę i inne państwa w latach oraz w pierwszych 5 miesiącach % 10% 8% 6% 4% 7,50% 5,13% 6,06% 2% 0% Polska USA Niemcy Portugalia Hiszpania Źródło: Bloomberg W analizowanym okresie rentowność polskich obligacji skarbowych była wysza ni obligacji pozostałych analizowanych państw z uwagi na fakt, e Polska jest nadal krajem wschodzącym, a tym samym postrzeganym przez inwestorów jako nieco bardziej ryzykowny (stąd wysza wymagana stopa zwrotu). Rónicę tę widać było szczególnie w okresie kryzysu finansowego, kiedy to rentowność polskich obligacji osiągnęła najwyszy poziom - 7,5%, podczas gdy, np. rentowność obligacji niemieckich była na poziomie około 4,2%. Relatywnie dobre wyniki gospodarcze w kolejnych okresach przełoyły się na spadek rentowności polskich obligacji, jednake w dalszym ciągu stopa zwrotu pozostawała powyej pozostałych analizowanych krajów. Wyjątkiem jest tutaj Hiszpania, której problemy finansowe przełoyły się na zdecydowany spadek zaufania inwestorów, a tym samym wzrost rentowności obligacji skarbowych. 72

74 Punkty bazowe ABCD Credit Default Swap CDS (Credit Default Swap) są to instrumenty pochodne słuące do przenoszenia ryzyka kredytowego, związanego z ewentualnym bankructwem dłunika. Koszt CDS związany z zabezpieczeniem zadłuenia zaciągniętego przez dane państwo jest tym wyszy, im wysze jest ryzyko jego niewypłacalności związanej np. z pogorszeniem się sytuacji gospodarczej bądź rosnącej zaleności od banków i instytucji finansowych przy finansowaniu bieących wydatków. Jednocześnie pozytywne informacje na temat sytuacji gospodarczej i wszelkie reformy ukierunkowane na ograniczenie wydatków państwowych przekładają się na obnienie kosztów CDS. Na poniszym wykresie zaprezentowano wartości CDS dla polskich obligacji w latach oraz w pierwszych 5 miesiącach 2011 roku. Wykres 16 Wartości 5-letnich CDS dla polskich obligacji denominowanych w EUR w latach (w pkt. bazowych) , % -66% 148, ,734 57,491 Źródło: Bloomberg Wpływ światowego kryzysu i wzrastające obawy inwestorów co do przyszłości gospodarczej Polski (a tym samym co do jej wypłacalności) widać wyraźnie w okresie od września 2008 roku do lutego 2009 roku, kiedy to koszt CDS wzrósł z poziomu 57,5 do 415,1 punktów bazowych. Kiedy sytuacja w polskiej gospodarce zaczęła się poprawiać, począwszy od drugiego kwartału 2009 roku, koszt CDS zaczął się obniać na koniec maja 2011 osiągnął poziom 148,7 punktów bazowych Rynek Fuzji i Przejęć Na poniszych wykresach zaprezentowano transakcje fuzji i przejęć w latach oraz od stycznia do końca maja 2011 roku w Polsce, w regionie CEE oraz w całej Unii Europejskiej, jak równie w Japonii i w USA w oparciu o dane z serwisu Mergermarket. Przedstawione dane dotyczące liczby transakcji odnoszą się do zamkniętych transakcji fuzji i przejęć uwzględnionych przez Mergermarket, natomiast kategoria wartość transakcji uwzględnia wyłącznie transakcje, których wartość została podana do publicznej wiadomości. Naley podkreślić, e baza danych Mergermarket nie uwzględnia wszystkich transakcji fuzji i przejęć przeprowadzonych w danym kraju, stąd moliwe 73

75 USA JAPONIA UE CEE POLSKA ABCD rozbieności między danymi zaprezentowanymi poniej a liczbą transakcji prywatyzacyjnych przeprowadzonych przez MSP. Wykres 17 Wartość (w mln EUR) oraz liczba transakcji fuzji i przejęć w Polsce oraz w poszczególnych regionach i krajach od roku 2006 do końca maja ujawniona wartość transakcji liczba transakcji Źródło: Merger market Duy wpływ na liczbę i wartość transakcji fuzji i przejęć w danym kraju ma jego obecna i przewidywana sytuacja gospodarcza. Dobra koniunktura przekłada się na pozytywne wyniki spółek, a tym samym na ilość dostępnych środków, dzięki którym mona przejmować konkurentów oraz wchodzić w nowe obszary biznesowe poprzez przejęcia działających ju na nich spółek. Istotną rolę odgrywa równie dostępność i koszt pozyskania zewnętrznego finansowania. Pozytywne nastroje 74

76 Kurs zamknięcia ABCD inwestorów, zarówno w Polsce, jak i w innych analizowanych krajach (i regionach), widać było szczególnie w 2007 roku, kiedy wszystkie największe rynki świata (USA, UE), jak równie regiony wschodzące (CEE, w tym Polska), zanotowały nie tylko wzrost liczby transakcji fuzji i przejęć, ale równie wzrost ich średniej wartości (w Polsce w 2007 roku średnia wartość transakcji wyniosła 147,62 mln EUR). Kolejne lata były odbiciem pogarszającej się światowej sytuacji gospodarczej, co wiązało się bezpośrednio z ograniczeniem zainteresowania transakcjami M&A. Spadek zainteresowania inwestorów widać było równie na przykładzie wielkości napływu bezpośrednich inwestycji, które zmalały po 2007 roku. Rok 2010 przyniósł niewielką poprawę liczba przeprowadzonych transakcji wzrosła w Polsce do 120, w porównaniu do 76 w roku poprzednim, podobna sytuacja miała równie miejsce w pozostałych krajach regionu CEE oraz w całej Unii Europejskiej i w USA Sektorowe indeksy akcji Na poniszych wykresach zaprezentowano notowania indeksów sektorowych GPW w latach oraz w pierwszych 5 miesiącach 2011 roku (o ile pełne dane dla poszczególnych indeksów były dostępne). Wykres 18 Zmiana indeksu WIG-Banki w latach , , , ,78 Źródło:GPW 75

77 Kurs zamknięcia Kurs zamknięcia ABCD Wykres 19 Zmiana indeksu WIG-Spoywczy w latach , , , ,29 0 Źródło: GPW Wykres 20 Zmiana indeksu WIG-Telekomunikacja w latach , , , , Źródło: GPW 76

78 Kurs zamknięcia ABCD Wykres 21 Zmiana indeksu WIG-Budownictwo w latach , , , Źródło: GPW Pomiędzy 2006 i 2007 rokiem indeksy sektorowe wykazywały podobną dynamikę do całego warszawskiego parkietu rosły wszystkie indeksy branowe, a rekordowym był WIG-Budownictwo, który w 2006 roku wzrósł o 144,23% w stosunku do roku poprzedniego. Zmianę trendu wzrostowego moemy zauwayć od drugiej połowy 2007 roku, kiedy to w wyniku światowego kryzysu finansowego polska gospodarka równie zaczęła wykazywać objawy spowolnienia. W czasie załamania na warszawskiej giełdzie w roku 2008 doszło do mocnych przecen: WIG-Banki stracił 29,38%, WIG-Spoywczy - 64,38%, natomiast WIG-Budownictwo - 45,38%. Jedynie WIG-Telekomunikacja zdołał się oprzeć tak silnemu trendowi spadków, bowiem spółki z tego sektora to typowo defensywne spółki, których rentowność jest w niewielkim stopniu skorelowana z sytuacją gospodarczą (spadek o 18,04%). W roku 2009 indeksy sektorowe odbiły się od dna WIG-Banki wzrósł o 54,81%, WIG-Spoywczy - o 231,94%, WIG-Telekomunikacja - o 18,52% a WIG-Budownictwo wzrósł do końca 2010 roku o 22,07%. Rok 2010 oraz pierwsze miesiące 2011 roku przyniosły stabilizację trendu wzrostowego indeksów branowych Analiza rynków surowców Na poniszych wykresach zaprezentowano zmiany cen ropy (Brent i WTI), złota, srebra oraz platyny w latach oraz w trakcie pierwszych 5 miesięcy 2011 roku. Kryterium wyboru poszczególnych surowców stanowiła potencjalna konkurencyjność tych rynków w stosunku do rynków kapitałowych w gospodarce światowej. Dodatkowo, naley podkreślić, i rynek ropy jest dobrym miejscem do inwestycji spekulacyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem udziału kontraktów, które nie kończyły się rzeczywistą dostawą tego surowca. Na wykresach zostały zaznaczone maksymalne i minimalne wartości surowców w latach

79 USD / Baryłkę USD / Baryłkę ABCD Wykres 22 Cena ropy WTI na światowych rynkach w latach Ropa WTI ,81 142,53-60% 56,82 103,27 Źródło: Bloomberg Wykres 23 Cena ropy Brent na światowych rynkach w latach Brent , % 114, ,69 56,3 Źródło: Bloomberg 78

80 USD / Uncja USD / Uncja ABCD Wykres 24 Cena złota na światowych rynkach w latach Złoto , % 1535,8 Źródło: Bloomberg Wykres 25 Cena srebra na światowych rynkach w latach Srebro , ,87 20,815-57% 8,9675 Źródło: Bloomberg 79

81 USD / Uncje ABCD Wykres 26 Cena platyny na światowych rynkach w latach Platyna , % , Źródło: Bloomberg Rynek surowcowy jest potencjalnym konkurentem dla rynku kapitałowego, a w czasach kryzysu szczególnie złoto uwaane jest za bezpieczną inwestycję. Z tego powodu stopy zwrotu, jakie mona było uzyskać na rynkach surowcowych w ostatnich latach, w trakcie kryzysu na rynkach finansowych były zdecydowanie większe ni dynamika wzrostu indeksów głównych światowych giełd. Największy wzrost wartości odnotowało złoto, którego cena w ciągu pięciu ostatnich lat wzrosła o 197%. Relatywnie stabilne ceny surowców w latach były wynikiem stosunkowo dobrej sytuacji ekonomicznej w większości krajów świata. Rok 2008 był okresem bardzo dynamicznych zmian pierwsza połowa roku przyniosła znaczące wzrosty cen, podczas gdy w drugiej połowie nastąpiła gwałtowna korekta, srebro spadło o 45%, platyna - o 38%, a ropa - o 41%. Główną przyczyną tej sytuacji były gwałtowne reakcje inwestorów związane z rozwojem światowego kryzysu i wyprzedaą akcji na światowych giełdach. Wycofywane z giełd kapitałowych oraz niektórych rynków surowcowych środki inwestorzy lokowali przede wszystkim w złocie. Znaczące wahania cen ropy naftowej w 2008 roku wynikały głównie ze spekulacji inwestorów finansowych. Jednocześnie w tym okresie globalny kryzys stopniowo przenosił się ze sfery finansów do realnej gospodarki, której spowolnienie widoczne było w spadku popytu na ropę. Znaczący spadek cen platyny spowodowany był załamaniem rynku motoryzacyjnego, gdzie jest ona głównie wykorzystywana. Po roku 2009 rynki surowcowe rozpoczęły odrabianie strat z drugiej połowy 2008 roku, po tym jak znów zaczęła odywać światowa gospodarka. 80

82 2.2.3 Przekrojowa analiza całości procesów prywatyzacji W niniejszym rozdziale zaprezentowano przekrojową analizę procesów prywatyzacyjnych prowadzonych przez w Okresie Analizy Główne załoenia Planu Prywatyzacji Prywatyzacja w latach prowadzona była w oparciu o następujące kluczowe dokumenty: 1) Uchwała Rady Ministrów nr 83/2008 z dnia 22 kwietnia 2008 roku w uchwale tej Rada Ministrów przyjęła czteroletni Plan prywatyzacji ( Plan ), przedłoony przez resort Skarbu Państwa. Program objął początkowo 740 spółek ze wszystkich kluczowych sektorów gospodarki (w tym równie spółki z programu NFI i pakiety mniejszościowe). Jednocześnie zamierzeniem Ministerstwa Skarbu Państwa było utrzymanie kontroli nad spółkami o kluczowym i strategicznym znaczeniu dla państwa polskiego (25 spółek oraz podmioty z grupy mediów publicznych), w tym m.in. PSE Operator S.A., PERN Przyjaźń S.A., Bank Gospodarstwa Krajowego czy Bumar Sp. z o.o. 2) Uchwała Rady Ministrów nr 22/2009 z dnia 10 lutego 2009 roku w uchwale tej Rada Ministrów rozszerzyła Plan o dodatkowe 62 spółki, powstałe w wyniku komercjalizacji (przekształcenia przedsiębiorstw państwowych w jednoosobowe spółki prawa handlowego), co zwiększyło liczbę spółek przeznaczonych do prywatyzacji do 802, 3) Uchwała Rady Ministrów nr 142/2009 z dnia 11 sierpnia 2009 roku w uchwale tej Rada Ministrów przyjęła dokument Kluczowe spółki do prywatyzacji w latach Aktualizacja Planu prywatyzacji, w którym wskazano 54 podmioty (np. KGHM Polska Miedź S.A., Zespół Elektrociepłowni Bytom S.A., Zakłady Azotowe Puławy S.A., REMAG S.A. czy Grupa Lotos S.A.) przeznaczone do prywatyzacji w okresie drugiego półrocza 2009 roku i w całym 2010 roku. Dodatkowo przyjęty dokument podkreślał, e procesy prywatyzacyjne realizowane będą przy załoeniu równego traktowania wszystkich podmiotów, take menaderskich oraz pracowniczych, oraz e, celem usprawnienia procesów i zapewnienia stosownego dbania o interesy prywatyzowanych podmiotów, prowadzone będą analizy doboru optymalnego trybu prywatyzacji indywidualnie dla kadej spółki. Do głównych celów i załoeń Planu Prywatyzacji oraz jego późniejszych aktualizacji naley zaliczyć: 1) Prywatyzację większości spółek z udziałem Skarbu Państwa, 2) Określenie jasnej perspektywy właścicielskiej, porządkowanie struktury własnościowej w gospodarce i w poszczególnych spółkach, 3) Prowadzenie prywatyzacji przy uwzględnieniu kryteriów przejrzystości, efektywności i społecznych konsekwencji prywatyzacji, 4) Przyspieszenie prywatyzacji większości udziałów resztówkowych (poniej 10% udział SP) oraz spółek z programu NFI. 81

83 Planowane przychody z prywatyzacji i ich realizacja Planowane i rzeczywiste przychody z prywatyzacji Planowane przychody z prywatyzacji oraz ich rozdysponowanie na dany rok prezentowane są w corocznie opracowywanym w Ministerstwie Skarbu Państwa dokumencie Kierunki prywatyzacji majątku Skarbu Państwa stanowiącym fragment uzasadnienia ustawy budetowej. Naley podkreślić, i Plan Prywatyzacji, a take jego aktualizacje, nie stanowią szczegółowej prognozy prywatyzacji w ujęciu wartościowych i ilościowym, a jedynie ramową listę zamierzeń prywatyzacyjnych oraz pulę podmiotów przygotowaną przez MSP do prywatyzacji na dany okres. Tym samym, przy prognozowaniu przychodów, weryfikowana jest zarówno zasadność samej prywatyzacji dla poszczególnych spółek w danym roku, jak równie wielkość pakietów przeznaczonych do sprzeday (głównie w przypadku spółek giełdowych). Pozwala to na bieące aktualizowanie kwoty przychodów planowanych na kolejne lata oraz portfolio spółek przeznaczonych do prywatyzacji. Prognozowane przychody z tytułu prywatyzacji spółek Skarbu Państwa dla poszczególnych lat wyliczane są przez MSP głównie w oparciu o następujące wartości: 1) Wartość rynkowa dla spółek notowanych na rynku regulowanym, 2) Wartość księgowa dla spółek nienotowanych na rynku regulowanym. W przypadku niektórych podmiotów w momencie planowania przychodów wykonane są ju ich wyceny (np. metodą dochodową czy majątkową), jednak, ze względu na ich niejawny charakter, dane te nie mogą być wykorzystywane do sporządzania prognoz. W związku z tym, e dla części prywatyzowanych spółek moe istnieć znacząca rónica między ich wartością księgową a wartością rynkową (definiowaną jako cena płacona przez inwestora w ramach transakcji przejęcia akcji / udziałów od Skarbu Państwa), faktyczne przychody z prywatyzacji mogą się rónić od przychodów planowanych w ustawie budetowej. Oprócz moliwych rónic wynikających z metody szacowania wartości spółek dla potrzeb opracowania budetu (wartość księgowa vs. rynkowa), przychody uzyskane przez MSP z prywatyzacji w danym roku mogą się rónić od przychodów planowanych z uwagi na fakt, i przychody rzeczywiste uwzględniają równie: 1) Przychody z transakcji prywatyzacyjnych, dla których umowy zostały podpisane w okresie wcześniejszym, ale, zgodnie z zapisami umowy, transfer środków finansowych do MSP nastąpił w terminie późniejszym (np. w związku z koniecznością otrzymania odpowiednich zgód organów antymonopolowych) lub płatność za akcje / udziały miała nastąpić w transzach (np. na przestrzeni kolejnych lat), 2) Przychody z odsetek od zaległych płatności z tytułu realizacji umów prywatyzacyjnych (naley zaznaczyć, i stanowią one jednak marginalny udział w łącznych przychodach w poszczególnych latach dla przykładu, w roku 2010 jedynie 0,04% przychodów ogółem). Kolejnym czynnikiem wpływającym na moliwe rónice pomiędzy planowanymi a faktycznymi przychodami z prywatyzacji są zarówno zmiany w otoczeniu makroekonomicznym, które mogą mieć miejsce pomiędzy okresem planowania przychodów budetowych a datą faktycznej prywatyzacji, jak i zmiany w sytuacji finansowo-ekonomicznej samych spółek. Z tego względu, przewidywane terminy 82

84 mld PLN ABCD prywatyzacji poszczególnych podmiotów w niektórych przypadkach mogą ulec przyspieszeniu lub opóźnieniu w stosunku do załoeń Planu i jego kolejnych aktualizacji, co równie moe mieć wpływ na załoenia i wykonanie ustawy budetowej w przedmiotowej części. Do głównych czynników mających wpływ na termin realizacji poszczególnych projektów prywatyzacyjnych naleą między innymi: 1) Sytuacja gospodarcza i finansowa w kraju i za granicą, w szczególności na rynkach kapitałowych (w tym np. ograniczenia w dostępie do finansowania), 2) Aktualna sytuacja sektorze, w jakim działa spółka, 3) Sytuacja ekonomiczno-finansowa podmiotów przeznaczonych do prywatyzacji i ewentualna konieczność przeprowadzenia restrukturyzacji, 4) Nieuregulowane kwestie formalno-prawne dotyczące podmiotu zidentyfikowane np. w trakcie analiz przedprywatyzacyjnych (dotyczące m.in. nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości lub roszczeń reprywatyzacyjnych), 5) Brak zainteresowania ze strony potencjalnych inwestorów m.in. z uwagi na koncentrację na innych rynkach (np. surowcowych). Podsumowując, istnieje wiele czynników, zarówno zewnętrznych, jak i wewnętrznych, które mogą mieć wpływ na wielkość planowanych i faktycznie pozyskanych przez Skarb Państwa przychodów z prywatyzacji, tak więc porównywalność jednej i drugiej kategorii w poszczególnych latach jest nieco ograniczona. Na poniszym wykresie zaprezentowano zestawienie planowanych i zrealizowanych przychodów z prywatyzacji w latach oraz w pierwszych pięciu miesiącach 2011 roku. Wykres 27 Zestawienie planowanych i zrealizowanych przychodów z prywatyzacji w latach oraz w pierwszych pięciu miesiącach 2011 roku 30,00 25,00 20,00 25,00 22,04 15,00 12,00 15,00 10,00 6,59 5,00 2,30 2,37 2,86 0, * ** Planowana kwota przychodów Przychodu SP w ujęciu kasowym *) w tym inne dochody Skarbu Państwa (prawa poboru PKO BP i Unicredit) **) Przewidywane wykonanie na rok 2011 wynosi 15 mld PLN. Wykres przedstawia wykonanie na dzień Źródło: MSP 83

85 Największy wpływ na uzyskiwane przez Skarb Państwa przychody miała sytuacja makroekonomiczna, która zmieniała się znacząco w latach W momencie rozpoczęcia prac nad załoeniami do Planu prywatyzacji tj. na przełomie lat 2007 i 2008, sytuacja makroekonomiczna Polski była stosunkowo dobra wzrost PKB wyniósł w całym 2007 roku 6,8%, a w pierwszym kwartale 2008 roku było to 6,3%, równie indeksy giełdowe w tym okresie odnotowały wzrosty. Taka sytuacja napawała optymizmem zarówno odnośnie liczby projektów prywatyzacyjnych, jaki i przychodów, jakie z tych projektów planowano uzyskać. Kolejne kwartały 2008 roku, czyli pierwszy okres wdroenia Planu, przyniosły spowolnienie, widoczne szczególnie na rynkach kapitałowych, co związane było ze światowym kryzysem finansowym. O ile PKB i inne wskaźniki makroekonomiczne Polski reagowały na kryzys rozpoczęty w USA w połowie 2007 roku z pewnym opóźnieniem (PKB w ujęciu rocznym wyniosło 5,1%, w stosunku do 6,8% rok wcześniej, a RPP podnosiła referencyjne stopy procentowe a do lipca 2008 roku do poziomu 6%), to indeksy giełdowe zanotowały ponad 50-procentowe spadki. Równie sytuacja na rynku fuzji i przejęć stanowiła odzwierciedlenie sytuacji panującej na rynkach kapitałowych na całym świecie, a dodatkowym czynnikiem ograniczającym inwestycje był stosunkowo wysoki koszt długu. W tym okresie przychody Skarbu Państwa z prywatyzacji wyniosły 2,37 mld PLN i były wysze ni zakładała ustawa budetowa. W 2009 roku zarówno w Polsce, w regionie CEE, jak i w całej Unii Europejskiej i w USA widać było ju w pełni skutki kryzysu finansowego, który na rynkach kapitałowych widoczny był ju w roku poprzednim wszystkie gospodarki UE odnotowały recesję, poza Polską, której udało się osiągnąć stosunkowo niewielką, ale dodatnią dynamikę zmian PKB. Indeksy giełdowe na początku roku kontynuowały spadki, ale ju w kwietniu nastąpiła stopniowa zmiana tego trendu. Na rynku fuzji i przejęć panowała niepewność inwestorów odnośnie przyszłej sytuacji gospodarczej Polski, a tym samym co do perspektyw rozwoju potencjalnych celów przejęcia. Obawy inwestorów były wyraźnie widoczne w niszej ni w latach poprzednich liczbie przeprowadzonych transakcji fuzji i przejęć. Pogarszając się, sytuacja makroekonomiczna miała równie wpływ na przychody Skarbu Państwa z prywatyzacji, które wyniosły 6,59 mld PLN w stosunku do planowanych 12 mld PLN. Koniunktura gospodarcza zaczęła się stopniowo poprawiać ju od drugiego kwartału 2009 roku (zmiana PKB 1,1% w stosunku do 0,7% w pierwszym kwartale), a wyraźna poprawa nastąpiła w czwartym kwartale (zmiana PKB 3,2%). Równie cały 2010 rok przyniósł widoczną stabilizację trendu wzrostowego (PKB w ujęciu rocznym wzrosło o 3,8%), a giełda warszawska notowała wzrosty WIG wzrósł o 41,15%. Stosunkowo dobra sytuacja gospodarcza Polski na tle innych krajów regionu i obserwowana dalsza poprawa wskaźników makroekonomicznych, jak równie wolniejsza ni zakładano prywatyzacja w latach poprzednich, stanowiły podstawę do znacznego zwiększenia w ustawie budetowej zakładanych przychodów na lata 2010 i Analizując przychody w tym okresie, naley zaznaczyć, i 22,04 mld PLN uzyskane z prywatyzacji w 2010 roku stanowiły drugi w historii (po roku 2000) wynik w historii przekształceń własnościowych w Polsce. Rok 2011 rozpoczął się pozytywnie dla polskiej gospodarki PKB zwiększył się w pierwszym kwartale 2011 roku o 4,4%. Giełda zanotowała relatywnie niewielki wzrost i do końca maja WIG zwiększył się o 4,2%. W okresie od stycznia do końca maja 2011 roku w ujęciu kasowym Skarb Państwa uzyskał z prywatyzacji 2,86 mld PLN, a ustawa budetowa zakłada całkowite przychody na poziomie 15 mld PLN. 84

86 mld PLN ABCD W całym Okresie Analizy Skarb Państwa uzyskał z prywatyzacji łącznie 33,86 mld PLN (według stanu na 31 maja 2011 roku). Naley zaznaczyć, i w przychodach z prywatyzacji, take w ujęciu memoriałowym, nie zostają uwzględnione ewentualne przychody z zakończonych zawarciem umowy prywatyzacyjnej procesów sprzeday spółek ENERGA S.A. i Kopalnia Surowców Skalnych S.A. z uwagi na niezamknięcie niniejszych transakcji do czasu uzyskania niezbędnych zgód antymonopolowych. Rozdysponowanie przychodów z prywatyzacji Zgodnie z przepisami ustawowymi, z przychodów uzyskanych z prywatyzacji tworzy się stosowne państwowe fundusze celowe, a pozostała część przychodów transferowana jest do budetu państwa. Na poniszym wykresie zaprezentowano rozdysponowanie przychodów prywatyzacyjnych w latach oraz plan na 2011 rok. Wykres 28 Rozdysponowanie przychodów z tytułu prywatyzacji w latach ,00 22,04 20,00 15,00 13,01 15,00 10,00 6,59 7,45 5,00 0,00 2,37 1,35 1,02 4,33 2, * ** Przychody do budetu netto z tytułu prywatyzacji Rozdysponowanie przychodów z prywatyzacji na fundusze celowe 9,03 7,55 *) w tym inne dochody Skarbu Państwa (prawa poboru PKO BP i Unicredit) **) plan i przewidywane wykonanie w 2011 roku Źródło: MSP W latach przekazano łącznie 18,7 mld PLN z prywatyzacji (plan na rok 2011 to kolejne 7,45 mld PLN) na następujące fundusze celowe: 1) Fundusz Rezerwy Demograficznej 9,43 mld PLN, 2) Fundusz Reprywatyzacji 3,76 mld PLN, 3) Fundusz Restrukturyzacji Przedsiębiorców 3,09 mld PLN, 4) Fundusz Skarbu Państwa 0,59 mld PLN, 5) Fundusz Nauki i Technologii Polskiej 0,59 mld PLN, 6) Wyodrębniony rachunek ministra właściwego do spraw pracy 1,11 mld PLN, 7) Odpis na zaspokojenie roszczeń z tytułu poręczeń i gwarancji udzielanych przez Skarb Państwa 0,12 mld PLN, 85

87 8) Restrukturyzacja przemysłowego potencjału obronnego i modernizacja techniczna Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej planowane pierwsze przychody w kwocie 0,75 mld PLN w roku Z kolei przychody netto do budetu państwa z tytułu przychodów uzyskanych z prywatyzacji w latach wyniosły 12,31 mld PLN, natomiast na rok 2011 planowanych jest kolejne 7,55 mld PLN Analiza przychodów uzyskanych w wyniku sprzeday akcji / udziałów MSP w stosunku do przychodów planowanych Prywatyzacja w latach w ujęciu wartościowym Jak ju wcześniej wspomniano, porównywalność faktycznie osiąganych przychodów w stosunku do wcześniej zakładanych w ustawie budetowej jest nieco ograniczona m.in. ze względu na moliwe rónice pomiędzy wartością spółek przeznaczonych do prywatyzacji (wyliczoną w oparciu o ich wartości księgowe), a faktyczną ceną za akcje / udziały oferowaną przez inwestorów. Ponadto, kluczowe znaczenie mają zmiany zachodzące w otoczeniu makroekonomicznym, jakie mogą mieć miejsce pomiędzy datą tworzenia planu przychodów, a datą faktycznej prywatyzacji danej spółki. W Okresie Analizy największa rónica między przychodami planowanymi a rzeczywistymi była widoczna w 2009 roku, co miało związek ze znacznym spowolnieniem gospodarczym obserwowanym zarówno w Polsce, jak i w całej Unii Europejskiej. Niepewność inwestorów odnośnie przyszłej sytuacji ekonomicznej praktycznie wszystkich krajów (a tym samym działających w nich spółek), widoczna wyraźnie na giełdach papierów wartościowych na całym świecie oraz trudności z pozyskaniem finansowania, przełoyły się na spadek zainteresowania transakcjami fuzji i przejęć, w tym równie w odniesieniu do spółek prywatyzowanych w Polsce. Na poniszym wykresie zaprezentowano strukturę przychodów z uwzględnieniem podziału na przychody z tytułu podpisanych umów prywatyzacyjnych spółek zawartych oraz nieznajdujących się w Planie i jego aktualizacjach. 86

88 Wykres 29 Struktura przychodów SP z tytułu podpisanych umów prywatyzacyjnych spółek zawartych oraz nieznajdujących się w Planie i jego aktualizacjach 100% 0% 17% 22% 80% 60% 72% 100% 40% 83% 78% 20% 0% 28% Umowy prywatyzacyjne dla spółek ujętych w Planie i jego aktualizacjach *) w przypadku danych za rok 2008 naley uwzględnić, i Plan Prywatyzacji został przyjęty przez Radę Ministrów 22 kwietnia 2008 roku **) Przewidywane wykonanie na rok 2011 wynosi 15 mld PLN. Wykres przedstawia wykonanie na dzień Źródło: MSP Spółki nieujęte w Planie stanowią relatywnie niewielką część prywatyzowanych podmiotów w Okresie Analizy MSP przeprowadziło 74 procedury prywatyzacyjne zakończone powodzeniem (na tle 514 wszystkich procesów lub projektów prywatyzacyjnych) dla spółek nieujętych w Planie oraz jego aktualizacjach, na łączną kwotę 5,86 mld PLN. Dotyczy to głównie sprzeday pakietów akcji w spółkach energetycznych, które powstały po opracowaniu Planu, tj. w momencie konsolidacji przedsiębiorstw energetycznych, a take innych, np. Kaliskie Zakłady Przemysłu Terenowego w Kaliszu Sp. z o.o., Wytwórnia Octu i Musztardy w Parczewie Sp. z o.o. czy Ośrodek Badawczo- Rozwojowy Górnictwa Surowców Chemicznych CHEMKOP Sp. z o.o Prywatyzacja w latach w ujęciu ilościowym Na poniszym wykresie przedstawiono zestawienie zrealizowanych i niezrealizowanych projektów prywatyzacyjnych w latach oraz w pierwszych 5 miesiącach 2011 roku. Spółki, w których jeden lub więcej projektów prywatyzacyjnych nie zostały zakończone pomyślnie i dopiero kolejny projekt zakończył się wyłonieniem inwestora i zbyciem akcji / udziałów SP zostały ujęte w zestawieniu jedynie raz - w liczbie zrealizowanych projektów. 87

89 Liczba spółek ABCD Wykres 30 Zrealizowane i niezrealizowane projekty według liczby spółek w latach * Zrealizowane projekty według spółek Niezrealizowane projekty według spółek *) dane według stanu na roku Źródło: MSP Projekty zrealizowane definiuje się jako projekty, dla których została podpisana umowa sprzeday akcji / udziałów, jednake niekoniecznie nastąpił transfer środków pienięnych na konto MSP (ze względu m.in. na oczekiwanie na ostateczną decyzję organów antymonopolowych) oraz projekty prywatyzacyjne, w trakcie których nastąpiła sprzeda akcji Skarbu Państwa poprzez GPW. Projekty niezrealizowane to projekty, dla których, m.in. w wyniku braku zainteresowania inwestorów bądź zbyt niskiej ceny zaoferowanej przez potencjalnych inwestorów, transakcja sprzeday akcji / udziałów SP nie doszła do skutku. Warto podkreślić, i liczba przeprowadzonych projektów prywatyzacyjnych nie jest tosama z liczbą spółek przeznaczonych do prywatyzacji, bowiem dla jednej spółki moliwa jest: 1) sprzeda kilku odrębnych pakietów akcji, co oznacza kilka transakcji w ramach jednego procesu sytuacja taka miała miejsce np. w przypadku Telekomunikacji Polskiej S.A., której akcje były sprzedawane przez MSP w 49 rónych transakcjach w okresie od stycznia do sierpnia 2010 roku (łącznie 4,15% akcji) zgodnie z opracowanym przez MSP algorytmem giełdowym, co zostało ujęte w poniszym zestawieniu jako jeden proces prywatyzacyjny dotyczący spółki Telekomunikacja Polska S.A., 2) W przypadku niepomyślnego zakończenia projektu prywatyzacji danej spółki MSP moe podjąć kolejne próby jej prywatyzacji, w związku z tym kolejny proces moe być uwzględniany w całkowitej liczbie przeprowadzonych projektów w kilku kolejnych latach (np. Rema S.A. czy Zakłady Pomiarowo-Badawcze Energetyki ENERGOPOMIAR Sp. z o.o.). Całkowita liczba projektów prywatyzacyjnych (z uwzględnieniem kilku kolejnych projektów dla niektórych spółek) zakończonych powodzeniem w Okresie Analizy wyniosła 514 (uwzględniając 88

90 Ilość projektówi Struktura przychodów ABCD podniesienia kapitału przez spółki) i dotyczyła 482 spółek, natomiast liczba projektów zakończonych bez wyłonienia inwestora wyniosła 524 i dotyczyła 295 spółek. Powysze dane prezentują jedynie ilościowy aspekt przeprowadzonych projektów prywatyzacyjnych, natomiast nie uwzględniają skali danego procesu (wielkości poszczególnych spółek). Na poniszym wykresie przedstawiono zestawienie projektów zakończonych powodzeniem z podziałem na projekty małe (do 20 mln PLN przychodów z prywatyzacji włącznie, wg podpisanych umów prywatyzacyjnych) oraz due (powyej 20 mln PLN przychodów z prywatyzacji) w poszczególnych latach. Dane te nie uwzględniają projektów, które zakończyły się podniesieniem kapitału (Zakłady Azotowe w Tarnowie-Mościcach S.A., PGE Polska Grupa Energetyczna S.A., Enea S.A., Lubelski Węgiel Bogdanka S.A. ) oraz projektu sprzeday 84,19% akcji Energa S.A. Wykres 31 Struktura projektów prywatyzacyjnych z podziałem na projekty do 20 mln PLN oraz powyej 20 mln PLN wartości umów prywatyzacyjnych 100% 80% 60% 40% 92% 97% 98% 93% 20% 0% 8% 3% 2% 7% * Przychody z projektów do 20 mln PLN włącznie Przychody z projektów powyej 20 mln * Ilość projektów do 20 mln PLN włącznie Ilość projektów powyej 20 mln Źródło: MSP 89

91 Liczba komunalizacji ABCD Jak widać na powyszym wykresie, zdecydowana większość przychodów z prywatyzacji pochodzi ze sprzeday akcji / udziałów w duych spółkach, jednake w ujęciu ilościowym transakcji tych jest relatywnie niewiele w Okresie Analizy przeprowadzono 77 projektów (15% wszystkich prywatyzacji), które wygenerowały powyej 20 mln PLN przychodów (zgodnie z umowami prywatyzacyjnymi), natomiast projektów do 20 mln PLN włącznie (zgodnie z umowami prywatyzacyjnymi) było a 432 (85% wszystkich procesów). Przykładem projektów, które wygenerowały ponad 20 mln PLN przychodów są sprzedae akcji następujących spółek: KGHM Polska Miedź S.A., PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A., Górnośląski Zakład Elektroenergetyczny S.A., RUCH S.A. czy Elektrociepłownia Białystok S.A. Projekty niewielkie, poniej 20 mln PLN, to m.in. prywatyzacje następujących spółek: Skarbowe Przedsiębiorstwo Rolne Stary Jaworów Sp. z o.o., CTL Maczki Bór Sp. z o.o., Kopalnie Odkrywkowe Surowców Drogowych S.A. w Kielcach i Hodowla Roślin Kalinowa Sp. z o.o. Komunalizacja Oprócz sprzeday akcji i udziałów Skarbu Państwa inwestorom krajowym i zagranicznym (w tym za pośrednictwem GPW), prywatyzacja państwowych spółek odbywa się równie m.in. poprzez ich nieodpłatne przekazywanie na rzecz jednostek samorządu terytorialnego. Na poniszym wykresie zaprezentowano zestawienie liczby spółek skomunalizowanych przez MSP w latach oraz w pierwszych 5 miesiącach 2011 roku. Wykres 32 Liczba komunalizacji w latach * *) dane według stanu na roku Źródło: MSP Głównym kryterium, w oparciu o które Skarb Państwa komunalizuje spółki, jest rodzaj prowadzonej przez nie działalności i świadczonych usług. W większości przypadków dotyczy to spółek, które świadczą usługi na rzecz lokalnej społeczności. Z tego te względu przekazanie danej spółki lokalnym władzom pozwala na zabezpieczenie potrzeb danego regionu i w wielu przypadkach słuy realizacji zadań samorządowych. 90

92 W pierwszych 5 miesiącach 2011 roku na rzecz jednostek samorządu terytorialnego przekazano nieodpłatnie akcje / udziały Skarbu Państwa w 5 spółkach, natomiast najwięcej komunalizacji nastąpiło w roku Spółki poddane komunalizacji w tym okresie to przede wszystkim przedsiębiorstwa komunikacji samochodowej (31) oraz działające w branach m.in. wodociągowej i kanalizacyjnej. Projekty zakończone bez wyłonienia inwestora W latach zakończyło się 524 projektów prywatyzacyjnych niezrealizowanych (projekty przeprowadzone, jednak bez wyłonienia inwestora), jednak dla 73 podmiotów z tej puli dopiero drugi lub kolejny projekt zakończył się wyłonieniem inwestora i zbyciem akcji / udziałów Skarbu Państwa. Główną przyczyną niezrealizowania części projektów prywatyzacyjnych prowadzonych przez MSP był brak zainteresowania inwestorów. W przypadku części projektów, MSP zdecydowało o odstąpieniu od zawarcia transakcji ze względu na niesatysfakcjonujące warunki cenowe zaproponowane przez potencjalnego inwestora, tj. niszą cenę za akcje / udziały ni wynikałoby to z wyceny danej spółki sporządzonej w ramach analiz przedprywatyzacyjnych. W przypadku nieudanego projektu, MSP najczęściej podejmuje kolejne próby prywatyzacji bądź, w zaleności od sytuacji ekonomiczno finansowej danej spółki, przeprowadza działania restrukturyzacyjne lub decyduje o postawieniu danej spółki w stan likwidacji Projekty prywatyzacyjne w toku Według stanu na dzień 31 maja 2011 roku, MSP prowadzi projekty prywatyzacyjne 314 spółek, z czego dla 6 spółek planuje się sprzeda ich akcji poprzez giełdę. Na oferty giełdowe składać się będą: IPO Jastrzębskiej Spółki Węglowej S.A. oraz Grupy PHN S.A. (powstałej w wyniku konsolidacji spółek SP z sektora nieruchomości wniesiono do niej INTRACO S.A., Polski Holding Nieruchomości S.A. i BUDEXPO Sp. z o.o.; Polski Holding Nieruchomości S.A. tworzą skonsolidowane spółki: Towarzystwo Obrotu Nieruchomościami AGRO S.A., DIPSERVICE w Warszawie S.A., Składnica Księgarska Sp. z o.o., COBO Sp. z o.o., Kaskada Sp. z o.o. oraz ARGO Sp. z o.o.), a take oferta wtórna Powszechnej Kasy Oszczędności Bank Polski S.A. oraz zbycie pakietu akcji na GPW Elektrociepłowni Będzin S.A., HARDEX S.A. (10% akcji Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A. zostało sprzedanych przez Skarb Państwa na GPW po Okresie Analizy, tj. dnia 10 czerwca 2011 roku). 91

93 Wykres 33 Etapy 314 trwających projektów według stanu na 31 maja 2011 roku Działania przygotowawcze 6% Wniesienie 6% Planowanie 2% Komunalizacja 5% Wybór doradcy prywatyzacyjnego 8% Poszukiwanie inwestora 53% Analizy przedprywatyzacyjnych 20% Powyszy wykres nie uwzględnia 11 projektów wstrzymanych, a take 4 umorzeń oraz 2 postępowań kompensacyjnych Źródło: MSP Ponad połowa prowadzonych przez MSP projektów prywatyzacyjnych znajduje się obecnie na etapie poszukiwania inwestora, a dla dalszych 20% spółek przygotowywane są analizy przedprywatyzacyjne. Ze wspomnianych powyej projektów sprzeday na rynku regulowanym, na etapie planowania znajdują się aktualnie 3 procesy, a 2 są w trakcie działań przygotowawczych oraz 1 na etapie wyboru doradcy prywatyzacyjnego Szczegółowa analiza projektów prywatyzacyjnych Największe transakcje w latach W Analizowanym Okresie 514 projektów zakończyło się powodzeniem (na co składa się łącznie 607 transakcji prywatyzacyjnych), a całkowite przychody w ujęciu kasowym wyniosły 33,86 mld PLN. Ponad jedna trzecia z tych przychodów została pozyskana ze sprzeday akcji / udziałów Skarbu Państwa w następujących podmiotach: 1) Tauron Polska Energa S.A. dzięki sprzeday akcji spółki w 2010 i 2011 roku, Skarb Państwa pozyskał łącznie 5,27 mld PLN, co stanowi około 16% łącznych przychodów z prywatyzacji w latach , 2) PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. przychody uzyskane ze sprzeday akcji PGE Polska Grupa Energetyczna S.A na rynku regulowanym w 2010 roku wyniosły 3,98 mld PLN, 3) KGHM Polska Miedź S.A. przychody uzyskane ze sprzeday 10% akcji na rynku regulowanym w roku 2010 przyniosły 2,06 mld PLN Wielkość sprzedawanego pakietu MSP W trakcie projektów prywatyzacyjnych, Skarb Państwa sprzedaje zarówno większościowe, jak i mniejszościowe pakiety akcji. Poniszy wykres przedstawia strukturę sprzedawanych przez MSP 92

94 pakietów akcji w oparciu o przychody z podpisanych umów prywatyzacyjnych w latach Do projektów mniejszościowych zaliczone zostały wszystkie projekty, w których SP sprzedawał pakiet do 50% akcji / udziałów, natomiast powyej tej wartości przychody zostały zaliczane do udziałów większościowych. Wykres 34 Struktura sprzedawanych przez MSP pakietów akcji w oparciu o przychody z podpisanych umów prywatyzacyjnych w Okresie Analizy w ujęciu wartościowym Przychody ze sprzeday udziałów większościowych 26% Przychody ze sprzeday udziałów mniejszościowych 74% *) dane według stanu na roku Źródło: MSP W Analizowanym Okresie 26% przychodów MSP z prywatyzacji zostało wygenerowanych ze sprzeday pakietów większościowych, natomiast 74% ze sprzeday pakietów mniejszościowych. Najwysze przychody ze sprzeday pakietów większościowych przyniosły: Tauron Polska Energia S.A., Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A., Ruch S.A. oraz Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Legnicy S.A. Natomiast największe przychody ze sprzeday pakietów mniejszościowych Skarb Państwa uzyskał ze zbycia akcji PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. oraz spółek KGHM Polska Miedź S.A., Bank Pekao S.A., Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A., Lubelski Węgiel Bogdanka S.A., Enea S.A., a take Telekomunikacja Polska S.A. Jednocześnie naley podkreślić, e sprzeda większościowego pakietu przez Skarb Państwa nie zawsze oznacza pozbycie się kontroli operacyjnej. Skarb Państwa w pewnych wypadkach wprowadza mechanizmy pozwalające na zachowanie władztwa korporacyjnego, take po ewentualnym obnieniu poziomu udziałów SP poniej 50% (poprzez m.in. odpowiednie zapisy w statucie czy w przypadku znacznie rozproszonego akcjonariatu). Dla przykładu, takie rozwiązanie zostało ju wdroone w Polskim Koncernie Naftowym Orlen S.A., Giełdzie Papierów Wartościowych S.A. czy Powszechnym Zakładzie Ubezpieczeń S.A. Takie rozwiązanie pozwala na zachowanie kontroli nad kluczowymi z punktu widzenia bezpieczeństwa gospodarczego spółkami, przy jednoczesnym pozyskaniu do budetu środków ze sprzeday ich akcji Procedury prywatyzacyjne stosuje rozrónienie trzech podstawowych trybów zbywania akcji / udziałów SP: umowy prywatyzacyjne z inwestorami, komunalizacje oraz wniesienia. Umowy prywatyzacyjne są podpisywane na podstawie procesów przeprowadzonych w określonych trybach 93

95 prywatyzacji opisanych w art. 33 UKP, w tym m.in. w trybie przetargu, negocjacji podjętych na podstawie publicznego zaproszenia, aukcji i sprzeday na rynku regulowanym. Na poniszym wykresie zaprezentowano zestawienie procedur prywatyzacyjnych przeprowadzonych dla wszystkich podpisanych umów prywatyzacyjnych w okresie styczeń 2008 maj Wykres 35 Tryby prywatyzacji w latach Przetarg publiczny 10% Pozostałe 29% Aukcja ogłoszona publicznie 14% Sprzeda na rynku regulowanym 12% Negocjacje podjęte na podstawie publicznego zaproszenia 12% Zgoda RM 23% Dane za 2011 według stanu na roku Źródło: MSP W Analizowanym Okresie procesy prywatyzacyjne MSP (w oparciu o umowy z inwestorami) realizowane były głównie za zgodą Rady Ministrów. Kolejnym trybem najczęściej wykorzystywanym jest aukcja ogłoszona publicznie oraz negocjacje podjęte na podstawie publicznego zaproszenia. Ponadto 12% wszystkich projektów stanowiła sprzeda na GPW. Do pozostałych procedur zaliczyć naley m.in. przymusowy odkup akcji SP i realizację zapisów umów Prywatyzacja na rynku regulowanym Sprzeda spółek Skarbu Państwa poprzez giełdę zdecydowanie zwiększa krąg inwestorów, którzy mogą objąć akcje prywatyzowanych spółek (dostęp do znaczącego kapitału) i zapewnia płynność akcji w przypadku decyzji o sprzeday kolejnych pakietów. Prywatyzacja na rynku regulowanym, w szczególności duych spółek Skarbu Państwa, sprzyja rozwojowi krajowej giełdy i bezpośrednio zwiększa moliwości pozyskiwania kapitału równie przez prywatne podmioty, co wpływa pozytywnie na rozwój całej gospodarki. Z dziesięciu największych debiutów giełdowych spółek Skarbu Państwa w ostatnich dwóch dekadach, a połowa miała miejsce w latach Całkowita liczba debiutów na GPW w Okresie Analizy wyniosła 8, na co złoyły się: Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A., PGE Polska Grupa Energetyczna S.A., Tauron Polska Energia S.A., Enea S.A., Giełda Papierów Wartościowych S.A., Zakłady Azotowe w Tarnowie-Mościcach S.A. oraz Bank Gospodarki Żywnościowej S.A. Naley 94

96 PZU SA (2010) PKO BP SA (2004) PGE SA (2009) Tauron SA (2010) TP SA (1998) PGNiG SA (2005) PKN Orlen SA (1999) Enea SA (2008) KGHM SA (1997) GPW SA (2010) Lotos SA (2005) Pekao SA (1998) LW Bogdanka SA (2009) mld PLN ABCD podkreślić, i debiut Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A. w 2010 roku był nie tylko największym IPO w historii polskiego parkietu, ale równie jedną z największych ofert w historii Europy Środkowo-Wschodniej oraz największą ofertą w Europie od końca 2007 roku. Całkowita wartość oferty wyniosła 8,1 mld PLN, z czego przychody dla Skarbu Państwa wyniosły 1,35 mld PLN. Warta podkreślenia jest równie liczba inwestorów, którzy złoyli zapisy na akcje Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A. ponad 255 tysięcy, w tym ponad 251 tysięcy stanowili inwestorzy indywidualni. Nadsubskrypcja w transzy instytucjonalnej w ofercie była dziewięciokrotna, przy czym wśród inwestorów instytucjonalnych 59% stanowili inwestorzy krajowi, a 41% zagraniczni. Na poniszym wykresie zaprezentowano zestawienie największych debiutów spółek Skarbu Państwa na latach , z czego 6 przypada na Analizowany Okres (lata ). Wykres 36 Największe debiuty spółek Skarbu Państwa w latach ,0 8,0 7,0 6,0 5,0 4,0 3,0 2,0 1,0 0,0 8,1 7,6 5,9 4,2 3,2 2,6 2,2 1,9 1,3 1,2 1,0 0,9 0,5 Debiuty spółek SP w Okresie Analizy Źródło: MSP Biorąc pod uwagę sytuację na rynkach kapitałowych w latach oraz w okresie od stycznia do maja 2011 roku, fakt przeprowadzenia przez Skarb Państwa 8 duych debiutów, których łączna wartość wyniosła prawie 25 mld PLN, naley uznać za sukces. W całym Analizowanym Okresie liczne i znaczące debiuty oraz sprzeda akcji spółek Skarbu Państwa na giełdzie pozwoliły SP uzyskać łączne przychody z rynku regulowanego na poziomie 21,87 mld PLN, co stanowiło prawie 65% wszystkich uzyskanych przez SP przychodów z udanych projektów prywatyzacyjnych w okresie od stycznia 2008 do maja Na poniszym wykresie zaprezentowano łączne przychody ze sprzeday akcji spółek Skarbu Państwa na GPW w okresie od stycznia 2008 do maja 2011 roku. 95

97 mld PLN ABCD Wykres 37 Przychody ze sprzeday akcji spółek Skarbu Państwa na rynku regulowanym w poszczególnych latach Okresu Analizy 20,00 16,00 16,86 12,00 8,00 4,00 0,00 1,06 2,37 1, * Przychody SP z GPW *) dane według stanu na roku Źródło: MSP, GPW Analizując rok 2008, naley podkreślić, i z perspektywy polskiego rynku kapitałowego był to jeden z najtrudniejszych okresów w historii warszawska giełda zanotowała ponad 50% spadki w stosunku do roku poprzedniego. Inwestorzy zaczęli przenosić swój kapitał w stronę relatywnie bezpieczniejszych inwestycji, jak na przykład obligacje Skarbu Państwa czy złoto. Stosunkowo znaczący wzrost zainteresowania lokatami bankowymi był wynikiem ograniczenia dostępu banków do innych form finansowania w związku z recesją na rynkach globalnych. Pomimo niekorzystnych warunków, do Komisji Nadzoru Finansowego trafiły prospekty emisyjne spółek Skarbu Państwa: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A., Zakłady Azotowe w Tarnowie-Mościcach S.A., Bank Gospodarki Żywnościowej S.A. oraz Lubelski Węgiel Bogdanka S.A. W kolejnym 2009 roku sytuacja makroekonomiczna była wcią relatywnie trudna, a projekty prywatyzacji w dalszym ciągu prowadzone były w sytuacji niepewności inwestorów, szczególnie w pierwszej połowie roku. Jednak widać było pierwsze oznaki poprawy, przede wszystkim w drugiej połowie roku, kiedy warszawski parkiet zanotował tendencję wzrostową, a nastroje inwestorów zaczęły się powoli poprawiać. Indeksy zaczęły się umacniać WIG wzrósł o ponad 41,13%, WIG20 zyskał ponad 27,23%, a GPW znalazła się w czołówce europejskich parkietów zarówno pod względem liczby, jak i wartości nowych emisji. Z punktu widzenia inwestorów, nie bez znaczenia była relatywnie dobra perspektywa polskiej gospodarki na tle innych krajów naszego regionu oraz całej Unii Europejskiej. W tym te okresie, MSP, realizując zapisy Planu, a take jego aktualizacji, zintensyfikowało działania zmierzające do wykorzystania pojawiającego się oywienia na rynkach kapitałowych, m.in. poprzez transakcje sprzeday akcji resztówek. W wyniku sprzeday resztówek, MSP pozyskało znaczące przychody ze sprzeday pakietów akcji na rynku regulowanym w takich podmiotach, jak na przykład Bank Pekao S.A., Bank Zachodni WBK S.A. czy Mondi Packaging Papier Świecie S.A. Rok 2010 był relatywnie dobrym okresem pod względem wielkości przychodów pozyskanych przez MSP z giełdy. Było to bezpośrednim rezultatem znaczącego oywienia gospodarczego w kraju i na 96

98 rynkach międzynarodowych. Na warszawskim parkiecie panował trend wzrostu, a nastroje inwestorów zarówno krajowych, jak i zagranicznych w duym stopniu odzwierciedlały atmosferę sprzed kryzysu finansowego. W ujęciu rocznym, warszawski WIG zanotował wzrost o 16,47%, a WIG20 zwiększył swoją wartość o 12,26%. To poprawienie się sytuacji ekonomicznej miało bezpośrednie przełoenie na powodzenie procesów prywatyzacyjnych przeprowadzonych poprzez GPW. Skarb Państwa zrealizował 27 projektów, a łączne przychody wyniosły 16,85 mld PLN, z czego 10 największych transakcji dało łącznie 16,54 mld PLN. Pozostałe transakcje giełdowe przeprowadzone w tym roku dotyczyły głównie pakietów resztówkowych (z udziałem Skarbu Państwa poniej 10%) i zakończyły sprzeda resztówek giełdowych ujętych w Planie Prywatyzacji. Ponadto w omawianym okresie miały miejsce trzy istotne debiuty giełdowe o łącznej wartości około 13,5 mld PLN (Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A., Tauron Polska Energia S.A. oraz Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.), co, w porównaniu z wartością oferty wszystkich 34 spółek debiutujących w tym okresie na warszawskim parkiecie (15,2 mld PLN), stanowi prawie 90% udział. Warto podkreślić, i przychody z prywatyzacji w 2010 roku stanowiły drugi (po roku 2000) wynik w historii, z czego przychody osiągnięte poprzez GPW stanowią najwyszy wynik w całym okresie przekształceń własnościowych w Polsce. W ostatnim analizowanym okresie, tj. od 1 stycznia do 31 maja 2011 roku, MSP pozyskało z giełdy 1,58 mld PLN z dwóch transakcji zbycia 10,85% akcji spółki Bank Gospodarki Żywnościowej S.A. oraz 11,9% Tauron Polska Energia S.A Sektory, w jakich działają prywatyzowane spółki Prywatyzowane spółki działają praktycznie we wszystkich sektorach gospodarki. Jednak w Okresie Analizy najwięcej procedur zakończonych powodzeniem miało miejsce w brany transportowej (77), następnie w energetycznej (64) i w przemyśle maszynowym (31). Wykres 38 Struktura umów prywatyzacyjnych w ujęciu ilościowym według głównych sektorów Transport 15% Pozostałe 52% Energetyka 13% Przemysł maszynowy 6% Budownictwo 5% Przemysł spoywczy 4% Jednostki usługowe 5% Źródło: MSP Relatywnie dua liczba podpisanych umów w sektorze transportowym jest związana z prywatyzacją przedsiębiorstw komunikacji samochodowej, w przypadku których 46 zostało skomunalizowanych, a pozostałe zostały sprzedane w rónych trybach za łączną kwotę prawie 113 mln PLN. 97

99 WIG Budow ABCD W sektorze energetycznym Skarb Państwa sprzedawał głównie udziały w największych krajowych spółkach / grupach energetycznych (Tauron Polska Energia S.A., PGE Polska Grupa Energetyczna S.A., Enea S.A.). Ze względu na skalę działalności tych podmiotów, przychody ze sprzeday ich udziałów stanowiły znaczącą część przychodów z prywatyzacji w kolejnych latach Analizowanego Okresu, a dziesięć największych transakcji wygenerowało 15,9 mld PLN w ujęciu memoriałowym (według podpisanych umów prywatyzacyjnych). W przemyśle maszynowym procedury zakończone powodzeniem przyniosły 300 mln PLN przychodów, z czego największe to sprzeda akcji Remag S.A (183 mln PLN) oraz udziałów DOLFAMEX Sp. z o.o. (26,1 mln PLN). Powodzenie procesów prywatyzacyjnych w poszczególnych sektorach jest związane zarówno z ogólną sytuacją ekonomiczną kraju, jak równie z sytuacją spółek w danym sektorze. Na poniszym wykresie zaznaczono moment sprzeday rónych pakietów akcji spółek Skarbu Państwa z sektorów: budowlanego, energetycznego oraz bankowego na tle odpowiadających im indeksów giełdowych. Wykres 39 Sprzeda przez SP spółek sektora budowlanego na tle WIG-Budow Elektromonta Południe Polimex-Mostostal Mostostal Zabrze Elektrobudow Energoaparatura Źródło: GPW dla WIG-Budow oraz MSP dla dat sprzeday pakietów poszczególnych spółek 98

100 WIG Energ WIG Banki ABCD Wykres 40 Sprzeda przez SP spółek sektora bankowego na rynku regulowanym na tle WIG- Banki Bank Handlowy BZ WBK Bank Millenium BPH Pekao BGŻ Źródło: GPW dla WIG-Banki oraz MSP dla dat sprzeday pakietów poszczególnych spółek Wykres 41 Sprzeda przez SP spółek sektora energetycznego na tle WIG-Energ Tauron Enea PGE Tauron WIG-Energ jest obliczany przez GPW od 4 stycznia 2010 roku Źródło: GPW dla WIG-Energ oraz MSP dla dat sprzeday pakietów poszczególnych spółek Z uwagi na światowy kryzys finansowy, odczuwalny na GPW od połowy 2007 roku, sytuacja w poszczególnych sektorach była dynamiczna, co widać na przykładzie zmian wartości poszczególnych indeksów. Sprzeda akcji spółek sektora bankowego przez MSP następowała w momencie poprawy koniunktury i odrabiania strat w tym sektorze, natomiast akcje spółek z sektora budowlanego sprzedawane były przez Skarb Państwa w momencie wyraźnej stabilizacji notowań indeksu. W związku z tym, e indeks dla spółek z sektora energetycznego wyliczany jest dopiero od 99

101 początku 2010 roku, nie jest moliwa analiza jego zachowania w momencie największego kryzysu (lata ), jednake jego notowania pomiędzy styczniem 2010 roku a majem 2011 roku pozostają relatywnie stabilne Struktura inwestorów w transakcjach prywatyzacyjnych W procesach prywatyzacji spółek Skarbu Państwa biorą udział zarówno inwestorzy krajowi, jak i zagraniczni. Na poniszym wykresie zaprezentowano zestawienie inwestorów zagranicznych z poszczególnych krajów według zamkniętych i zrealizowanych transakcji w latach oraz w okresie od 1 stycznia do 31 maja 2011 roku. Naley podkreślić, e ta kategoria inwestorów zagranicznych uwzględnia jedynie podmioty, które na dzień zawarcia umowy prywatyzacyjnej nie były spółkami zarejestrowanymi w Polsce. Natomiast na potrzeby niniejszej Analizy inwestorzy krajowi to polscy inwestorzy prywatni, przedsiębiorstwa posiadające wyłącznie polski kapitał, a take inwestorzy zagraniczni, którzy mają zarejestrowaną w Polsce działalność (w tym równie poprzez swoje spółki zalene, które były podmiotem przejmującym w poszczególnych transakcjach). Wykres 42 Liczba zrealizowanych projektów prywatyzacyjnych z udziałem inwestorów zagranicznych na tle wszystkich zrealizowanych projektów prywatyzacyjnych według daty zawarcia umowy sprzeday * Całkowita liczba zrealizowanych projektów prywatyzacyjnych Zrealizowane projekty prywatyzacyjne z udziałem inwestora zagranicznego *) dane według stanu na roku Źródło: MSP Liczba inwestorów zagranicznych w procesach prywatyzacyjnych zmieniała się na przestrzeni ostatnich lat, co widać szczególnie pomiędzy 2008 i 2010 rokiem, natomiast naley zaznaczyć ciągłe uczestnictwo inwestorów zagranicznych w transakcjach giełdowych. Zmiany w liczbie inwestorów zagranicznych miały związek m.in. z liczbą i profilem biznesowym spółek prywatyzowanych przez Skarb Państwa, jak równie ze zmieniającymi się nastrojami międzynarodowych inwestorów na całym świecie i koncentracją kapitału na ich rodzimych rynkach. W Analizowanym Okresie inwestorzy zagraniczni uczestniczyli w 40 projektach prywatyzacyjnych spółek z udziałem Skarbu Państwa i pochodzili głównie z Niemiec (7 inwestorów), Szwecji (6), 100

102 Holandii (5) i Francji (4). W mniejszej ilości w transakcjach brali równie udział inwestorzy z Finlandii, Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych, Węgier, Słowenii, Luksemburga, Kanady, Austrii, Cypru, Indii oraz Hiszpanii. Zawarte z podmiotami zagranicznymi umowy stanowiły 7,8% wszystkich zrealizowanych przez Skarb Państwa projektów w Okresie Analizy (w ujęciu ilościowym). Podmioty zagraniczne wykazują zainteresowanie przede wszystkim relatywnie duymi przedsiębiorstwami działającymi w tych samych lub pokrewnych sektorach co zagraniczne spółki macierzyste potencjalnego inwestora. Zainteresowanie to widać szczególnie na przykładzie brany energetycznej: 1) Oferty wstępne na spółkę Energa S.A. złoyło osiem podmiotów, z czego jedynie PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. nie była kapitałowo powiązana ze spółkami zagranicznymi, 2) Oferty wstępne na ZE PAK S.A. wraz z kopalniami węgla brunatnego złoyło pięć podmiotów - z czego trzy to podmioty międzynarodowe, 3) Oferty wstępne na zakup akcji Enea S.A. złoyło 6 podmiotów i wszystkie były zarejestrowane za granicą bądź kapitałowo powiązane z podmiotami z zagranicy Znaczenie akcjonariatu obywatelskiego w procesach prywatyzacyjnych Jednym z wanych elementów procesów prywatyzacyjnych w Analizowanym Okresie stało się upowszechnienie udziału inwestorów indywidualnych w przemianach własnościowych spółek SP. Są oni wani z punktu widzenia rozwoju rynku kapitałowego w Polsce, poniewa często angaują się w nabywanie akcji małych i średnich podmiotów, niejednokrotnie omijanych przez wielki kapitał. Podobnie jest z uruchomioną w 2008 roku platformą finansową i obrotu NewConnect zorientowaną na innowacyjne, dynamiczne i młode spółki o wysokim potencjale wzrostu, a bez graczy indywidualnych projekt ten miałby trudności i duo mniejsze szanse powodzenia. Na tym rynku inwestorzy indywidualni dominują wyraźnie nad pozostałymi grupami inwestorów, a ich udział w obrotach oscyluje w granicach 90%. Generalnie inwestorzy indywidualni są coraz bardziej zainteresowani inwestowaniem swoich oszczędności na rynku kapitałowym, coraz lepiej znają mechanizmy, które zachodzą na rynku regulowanym, przez co stają się świadomymi inwestorami. Widać to na przykładzie poniszego wykresu, który wskazuje jak w Polsce rosła liczba rachunków inwestycyjnych na przestrzeni ostatnich lat. 101

103 PEKAO S.A. ( ) TP S.A. ( ) PKN ORLEN S.A. ( ) PKO BP S.A. ( ) PGNiG S.A. ( ) PZU S.A. ( ) Tauron PE S.A. ( ) GPW S.A. ( ) Liczba zapisów (w tys.) ABCD Wykres 43 Liczba rachunków inwestycyjnych prowadzonych przez uczestników Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych Źródło: KDPW Idea szeroko rozumianego akcjonariatu obywatelskiego dającego moliwości inwestowania nawet drobnych sum została zastosowana przy prywatyzacji Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A. - około 251 tys. inwestorów indywidualnych zainwestowało łącznie ponad 2 mld PLN, przy czym dla 140 tys. inwestorów była to pierwsza inwestycja na giełdzie. Rekordzistą pod względem liczby chętnych jest jednak Giełda Papierów Wartościowych S.A., na której akcje zapisy złoyło 323 tys. osób. Warto równie podkreślić zaangaowanie prywatyzowanych spółek w inicjatywy skierowane do prywatnych inwestorów w zamian za przetrzymanie akcji spółki przez określony czas, Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. oferował znikę na polisę ubezpieczeniową, a Tauron Polska Energia S.A. - rabat na rachunek za energię elektryczną. Wykres 44 Liczba inwestorów indywidualnych zapisanych na akcje spółek Skarbu Państwa Źródło: MSP, Pentor 102

104 W 2011 roku udział inwestorów indywidualnych na warszawskim parkiecie, m.in. w ramach programu Akcjonariatu Obywatelskiego, będzie miał kluczowe znaczenie podczas debiutu Jastrzębskiej Spółki Węglowej S.A. Jedna osoba moe złoyć jeden zapis, a limit wynosi 75 akcji spółki. W ramach akcjonariatu obywatelskiego, dla inwestorów indywidualnych przeznaczono 25% całej oferty (prawie 39,5 mln akcji) z moliwością zwiększenia puli do 30%, co pozwoli na zakup walorów przez około 131,6 tys. chętnych (lub 158 tys. przy puli 30%) Realizacja procesów prywatyzacyjnych po dacie 31 maja 2011 roku Pomiędzy zakończeniem Okresu Analizy (31 maja 2011 roku), a datą niniejszego Raportu (16 sierpnia 2011 roku) przeprowadzono m.in. następujące istotne projekty prywatyzacyjne: 1) Sprzeda 10% akcji Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A., która nastąpiła w dniu 10 czerwca 2011 roku, a kwota transakcji wyniosła 3,17 mld PLN. Alokacja akcji zakończyła się na poziomie 49% dla inwestorów krajowych oraz 51% dla inwestorów zagranicznych. W transakcji uczestniczyli inwestorzy m.in. z Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych, Niemiec, Francji, Szwajcarii i Hong Kongu, a budowa księgi zakończyła się nadsubskrypcją. 2) Upublicznienie Jastrzębskiej Spółki Węglowej S.A., które miało miejsce dnia 6 lipca 2011 roku. Debiut JSW to największa oferta publiczna od początku roku 2011 w Polsce (5,37 mld PLN). Zapisy na akcje JSW złoyło łącznie ponad 168 tys. inwestorów indywidualnych, w tym blisko 7 tys. osób uprawnionych (pracownicy JSW SA, spółek zalenych i Kombinatu Koksochemicznego Zabrze S.A., którzy pozostawali w stosunku pracy z jedną ze spółek z grupy lub KK Zabrze w dniu 31 maja 2011 roku). W procesie budowania księgi popytu deklaracje złoyło ponad 200 inwestorów instytucjonalnych. Krajowym inwestorom instytucjonalnym przydzielono około 43% oferowanych akcji, a około 30% podmiotom zagranicznym, m.in. z Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych, a take z państw Bliskiego Wschodu. Co więcej, Jastrzębska Spółka Węglowa S.A. w momencie debiutu wzbogaciła się dodatkowo o nową spółkę Kombinat Koksochemiczny Zabrze S.A., jako e wniesienie przez Skarb Państwa do JSW 85% akcji kombinatu było sprzęone z procesem upublicznienia spółki. W dniu IPO obroty akcjami JSW przekroczyły 1 mld PLN, a wolumen sprzeday sięgnął prawie 7,3 mln akcji. Po debiucie Jastrzębskiej Spółki Węglowej S.A. na giełdzie, łączne przychody Skarbu Państwa z prywatyzacji w roku 2011 wyniosły ju ponad 11,1 mld PLN (po rozliczeniu opcji stabilizacyjnej JSW S.A.). 103

105 2.3 Analiza regulacji wewnętrznych realizacja procesów prywatyzacji Cel i zakres prac Zgodnie z wymogami Ministerstwa, celem prac realizowanych w tym etapie projektu było przeprowadzenie analizy regulacji i procedur wewnętrznych dotyczących procesów prywatyzacyjnych obowiązujących w MSP w okresie styczeń maj 2011, w tym w zakresie ich zgodności z przepisami dotyczącymi prywatyzacji. W szczególności prace objęły: 1) Przeprowadzenie analizy funkcjonowania procesów prywatyzacyjnych w MSP (począwszy od przygotowania wniosku o decyzję o rozpoczęciu prywatyzacji, kończąc na podpisaniu umowy sprzeday przedsiębiorstwa / zbycia akcji spółki, 2) Przeprowadzenie analizy działań i zakresu odpowiedzialności poszczególnych zaangaowanych w procesy stron oraz zakresy podejmowanych decyzji, 3) Przeprowadzenie analizy zmian, jakie nastąpiły w zakresie opisanym powyej od 2008 roku. Ocenie podlegała take kompletność, przejrzystość i spójność tych działań oraz zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Informacje zaprezentowane w tej części raportu uzyskane zostały na podstawie: 1) Spotkań z następującymi przedstawicielami MSP: a) Marcin Zieliński Dyrektor Departamentu Prywatyzacji, b) Radosław Osiński Naczelnik w Departamencie Prywatyzacji, c) Wojciech Bielecki Naczelnik w Departamencie Prywatyzacji, d) Agnieszka Trzaskalska Naczelnik w Departamencie Prywatyzacji, e) Tomasz Zganiacz Dyrektor Departamentu Rynków Kapitałowych, f) Piotr Fidos Starszy Specjalista w Departamencie Rynków Kapitałowych, 2) Analizy powszechnie obowiązujących aktów prawnych wymienionych w obowiązujących w Okresie Analizy oraz określających sposób realizacji procesów prywatyzacyjnych, 3) Analizy następujących regulaminów i zarządzeń obowiązujących w Ministerstwie Skarbu Państwa w Okresie Analizy: a. Statuty: Zarządzenie nr 29 Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 marca 2008r. w sprawie nadania statutu Ministerstwu Skarbu Państwa (M.P. z 2008, Nr 24, poz. 238), Zarządzenie Nr 10 Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 2009 r. zmieniające nadanie statutu Ministerstwu Skarbu Państwa (zmiana nazwy z Departament Spółek w Upadłości, Likwidacji i Pakietów Mniejszościowych na Departament Nieruchomości Instytucji Państwowych i Pakietów Mniejszościowych) (M.P. z 2008, Nr 9, poz. 98), 104

106 Zarządzenie nr 3 Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2010r. w sprawie nadania statutu Ministerstwu Skarbu Państwa (M.P. z 2010, Nr 1, poz. 7), Zarządzenie nr 71 Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 września 2010r. w sprawie nadania statutu Ministerstwu Skarbu Państwa (M.P. z 2010, Nr 69, poz. 860). b. Regulaminy organizacyjne Ministerstwa Skarbu Państwa: Zarządzenie nr 7 Ministra Skarbu Państwa z dnia 25 marca 2008 r. w sprawie ustalenia regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Skarbu Państwa, Zarządzenie nr 4 Ministra Skarbu Państwa z dnia 12 stycznia 2010 r. w sprawie ustalenia regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Skarbu Państwa, Zarządzenie nr 39 Ministra Skarbu Państwa z dnia 5 października 2010 r. w sprawie ustalenia regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Skarbu Państwa. W Okresie Analizy następowało wiele zmian regulaminów organizacyjnych wymienionych powyej, natomiast zmiany te nie były istotne w procesie analizy sposobu realizacji procesów prywatyzacyjnych, przeprowadzonej na potrzeby niniejszego Raportu, c. Regulaminy wewnętrzne Departamentów: Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Instytucji Finansowych z r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Instytucji Finansowych z r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Instytucji Finansowych z r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Instytucji Finansowych z r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Instytucji Finansowych z r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji I z r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji I z r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Właścicielskiego i Prywatyzacji II z r., Zmiana załączników do wewnętrznego regulaminu organizacyjnego Departamentu Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji II z r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji II z r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji II z r., 105

107 Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji II z r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji III z r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji III z r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji III z r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji III z r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji III z r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji IV z r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji IV z r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji IV z r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji IV z r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji IV z r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji V z r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji V z r. Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji V z r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji V z r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Projektów Prywatyzacyjnych z r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Projektów Prywatyzacyjnych z r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Projektów Prywatyzacyjnych z r., 106

108 Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Projektów Prywatyzacyjnych z r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Rynków Kapitałowych z r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Spółek w Upadłości, Likwidacji i Pakietów Mniejszościowych z r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Mienia Skarbu Państwa z dnia r., Wewnętrzny regulamin organizacyjny Departamentu Mienia Skarbu Państwa z dnia r., d. Regulaminy wewnętrzne delegatur terenowych Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa: Wewnętrzny regulamin delegatury w Białymstoku z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Białymstoku z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Białymstoku z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Ciechanowie z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Ciechanowie z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Ciechanowie z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Gdańsku z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Gdańsku z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Gdańsku z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Katowicach z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Katowicach z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Katowicach z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Kielcach z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Kielcach z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Kielcach z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Krakowie z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Krakowie z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Krakowie z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Lublinie z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Lublinie z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Lublinie z r., 107

109 Wewnętrzny regulamin delegatury w Łodzi z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Łodzi z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Łodzi z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Poznaniu z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Poznaniu z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Poznaniu z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Rzeszowie z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Rzeszowie z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Rzeszowie z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Szczecinie z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Szczecinie z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Szczecinie z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Toruniu z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Toruniu z r., Wewnętrzny regulamin delegatury w Toruniu z r., Wewnętrzny regulamin delegatury we Wrocławiu z r., Wewnętrzny regulamin delegatury we Wrocławiu z r., Wewnętrzny regulamin delegatury we Wrocławiu z r., e. Zarządzenia: Zarządzenie Nr 16 Ministra Skarbu Państwa z dnia r. w sprawie odbioru analiz przedprywatyzacyjnych, Zarządzenie Nr 17 Ministra Skarbu Państwa z dnia w sprawie koordynacji i nadzoru prywatyzacji w trybie oferty publicznej, Zarządzenie Nr 33 Ministra Skarbu Państwa z dnia r. w sprawie odbioru analiz przedprywatyzacyjnych, Zarządzenie Nr 13 Ministra Skarbu Państwa z dnia r. w sprawie sposobu zbywania akcji i udziałów Skarbu Państwa w trybie aukcji ogłoszonej publicznie, Zarządzenie Nr 15 Ministra Skarbu Państwa z dnia r. w sprawie sposobu realizacji projektów prywatyzacyjnych z wykorzystaniem metodologii projektowej, Zarządzenie Nr 26 Ministra Skarbu Państwa z dnia r. zmieniające zarządzenie w sprawie sposobu zbywania akcji i udziałów Skarbu Państwa w trybie aukcji ogłoszonej publicznie, 108

110 Zarządzenie Nr 30 Ministra Skarbu Państwa z dnia r. zmieniające zarządzenie w sprawie sposobu zbywania akcji i udziałów Skarbu Państwa w trybie aukcji ogłoszonej publicznie, Zarządzenie Nr 32 Ministra Skarbu Państwa z dnia r. zmieniające zarządzenie w sprawie sposobu postępowania komórek organizacyjnych Ministerstwa Skarbu Państwa w procesie zbywania akcji i udziałów Skarbu Państwa w trybie aukcji ogłoszonej publicznie, Zarządzenie Nr 21 Ministra Skarbu Państwa z dnia r. w sprawie powołania Zespołu do spraw koordynacji procesów prywatyzacyjnych, Zarządzenie Nr 24 Ministra Skarbu Państwa z dnia r. zmieniające zarządzenie w sprawie sposobu zbywania akcji i udziałów Skarbu Państwa w trybie aukcji ogłoszonej publicznie, Zarządzenie Nr 45 Ministra Skarbu Państwa z dnia r. w sprawie sposobu zbywania akcji i udziałów Skarbu Państwa w trybie aukcji ogłoszonej publicznie, Zarządzenie Nr 48 Ministra Skarbu Państwa z dnia r. uchylające zarządzenie w sprawie sposobu realizacji projektów prywatyzacyjnych z wykorzystaniem metodologii projektowej, Zarządzenie Nr 6 Ministra Skarbu Państwa z dnia r. w sprawie zasad i trybu postępowania komórek organizacyjnych Ministerstwa Skarbu Państwa w procesie dokonywania wydatków publicznych, Zarządzenie Nr 9 Ministra Skarbu Państwa z dnia r. w sprawie odbioru zamówionych dzieł i zleconych prac w procesie prywatyzacji, Zarządzenie Nr 19 Ministra Skarbu Państwa z dnia r. w sprawie sposobu zbywania akcji i udziałów Skarbu Państwa w trybie aukcji ogłoszonej publicznie, Zarządzenie Nr 47 Ministra Skarbu Państwa z dnia r. w sprawie sposobu zbywania akcji i udziałów Skarbu Państwa w trybie aukcji ogłoszonej publicznie. Dodatkowo w MSP funkcjonują zarządzenia kompetencyjne określające podział kompetencji pomiędzy członków kierownictwa MSP. Zgodnie z nimi, nadzór i koordynacja procesów prywatyzacyjnych została powierzona jednemu z członków kierownictwa MSP. Poniej prezentujemy opis załoeń projektowych przyjętych przez KPMG na potrzeby analizy przebiegu procesów prywatyzacyjnych: 1) Zaprezentowane informacje zostały przygotowane w oparciu o dokumenty (ustawy, rozporządzenia, zarządzenia) z okresu styczeń 2008 maj 2011, 2) Początkową czynnością kadego z opisanych trybów jest przyjęty przez Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa Plan Prywatyzacji określający wstępny tryb prywatyzacji danej Spółki / Przedsiębiorstwa, 3) Analizie podlegały tryby prywatyzacji, które stosowało do realizacji Planu Prywatyzacji przyjętego. UKP przewiduje 13 moliwych do zastosowania trybów prywatyzacji. W procesach realizowanych zgodnie z Planem Prywatyzacji 109

111 MSP stosowało 8 trybów pośrednich oraz działanie pomocnicze w formie stabilizacji pomocniczej: a. Dla procesów prywatyzacji pośredniej: Oferta ogłoszona publicznie, Przetarg publiczny, Negocjacje podjęte na podstawie publicznego zaproszenia, Aukcja ogłoszona publicznie, Zgoda Rady Ministrów na odstępstwo od trybu publicznego, Sprzeda na podstawie oferty publicznej akcji objętych prospektem emisyjnym lub memorandum informacyjnym, Przyjęcie oferty w odpowiedzi na wezwanie (sprzeda pakietu większościowego akcji dla jednego inwestora), Sprzeda akcji w obrocie zorganizowanym, Działanie w formie stabilizacji pomocniczej. UKP wyrónia take w ramach prywatyzacji bezpośredniej trzy jej formy: sprzeda przedsiębiorstwa, wniesienie przedsiębiorstwa do spółki oraz oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania. Zainicjowanie prywatyzacji bezpośredniej (zgodnie z art. 41 UKP) dokonuje się w szczególności, jeśli z wnioskiem wystąpi dyrektor przedsiębiorstwa państwowego i rada pracownicza lub w przypadku złoenia oferty przez podmiot zewnętrzny. Po zakończeniu prywatyzacji następuje wykreślenie przedsiębiorstwa państwowego z rejestru przedsiębiorców (po sporządzeniu przez pełnomocnika do spraw prywatyzacji bilansu zamknięcia i wystąpieniu do sądu z wnioskiem o wykreślenie przedsiębiorstwa państwowego). Tryby prywatyzacji bezpośredniej nie podlegały szczegółowej analizie na potrzeby tego Raportu ze względu na fakt, e nie były stosowane na potrzeby realizacji Planu prywatyzacji Ramowy opis i mapy procesów Proces prywatyzacji dzieli się na dwa etapy: 1) Etap I - dotyczący działań związanych z wyborem i pracami doradcy prywatyzacyjnego (od momentu wniosku o decyzję na rozpoczęcie prywatyzacji do momentu odbioru analiz przygotowanych przez doradcę) oraz 2) Etap II - dotyczący prywatyzacji właściwej (od momentu wyraenia decyzji przez Ministra Skarbu Państwa na określony tryb prywatyzacji do momentu podpisania umowy na sprzeda udziałów / akcji i przeniesienia własności udziałów / akcji). Kolejne sekcje tej części Raportu opisują czynności realizowane przez uczestników procesów w ramach poszczególnych etapów i przyjętych trybów prywatyzacji. Dodatkowo zawierają graficzną prezentację przebiegu procesów oraz przedstawiają zakres odpowiedzialności stron i jednostek zaangaowanych w proces. 110

112 Etap I - proces prywatyzacji do momentu wyboru trybu (wyłączając procesy prywatyzacyjne przeprowadzane na rynku regulowanym) Opis procesu Poniej wyszczególnione zostały kolejno następujące po sobie czynności realizowane w ramach inicjowania procesu prywatyzacji spółek i przedsiębiorstw ujętych w Planie Prywatyzacji na lata : 1) Przygotowanie wniosku o decyzję o rozpoczęciu prywatyzacji Spółki, ewentualnie wraz z rekomendacją trybu prywatyzacji (rekomendacja odnośnie trybu moe być wskazana przez doradcę prywatyzacyjnego) i uzyskanie akceptacji Ministra Skarbu Państwa, 2) Wybór doradcy prywatyzacyjnego: a. Przygotowanie i złoenie do odpowiednich komórek organizacyjnych wniosku o finansowanie wydatków publicznych wraz z określeniem zakresu dzieła doradcy, b. Analiza i zatwierdzenie wniosku o finansowanie wydatków publicznych na doradcę prywatyzacyjnego przez Department Budetu i Finansów oraz Biuro Dyrektora Generalnego, c. Wybór doradcy zgodnie z UPZP, wybór doradcy bez zastosowania UPZP (dla wartości zamówienia poniej EUR), d. Przygotowanie umowy z doradcą na wykonanie analiz i jej podpisanie, 3) Przeprowadzenie analiz przedprywatyzacyjnych przez doradcę 4) Powołanie przez Dyrektora Departamentu Analiz Komisji ds. odbioru zamówionych dzieł, 5) Odebranie analiz. Zakres odpowiedzialności stron zaangaowanych w proces Poniej zaprezentowany został wykaz kluczowych czynności wykonywanych w ramach procesu wraz z przypisaniem zakresu odpowiedzialności i podejmowanych decyzji przez zaangaowane strony. Lp. 1 2 Czynność Przygotowanie wniosku o decyzję o rozpoczęciu prywatyzacji Spółki wraz z ewentualna rekomendacją trybu prywatyzacji Przygotowanie i złoenie do odpowiednich komórek organizacyjnych wniosku o finansowanie wydatków publicznych wraz z określeniem zakresu dzieła doradcy 3 Wybór Doradcy Prywatyzacyjnego 4 Powołanie przez Dyrektora Departamentu Analiz Komisji ds. odbioru zamówionych dzieł Komórka przygotowująca 1 Departament Prywatyzacji Departament Prywatyzacji Departament Prywatyzacji Nie dotyczy Komórka/Organ akceptujący 2 Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa lub właściwy Członek Kierownictwa MSP Departament Budetu i Finansów Biuro Dyrektora Generalnego Kierownik zamawiającego Dyrektor Analiz Departamentu 1 Na podstawie rozmów z przedstawicielami Ministerstwa Skarbu Państwa i przeglądu udostępnionej dokumentacji 2 Ibidem 111

113 Lp. Czynność 5 Odbiór analiz Komórka przygotowująca 1 Komisja ds. odbioru analiz Komórka/Organ akceptujący 2 Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa Poniej przedstawiamy graficzne ujęcie opisanych w powyszym punkcie czynności. 112

114 ABCD Prywatyzacja pośrednia / bezpośrednia E Przygotowanie wniosku o decyzję na rozpoczęcie prywatyzacji podmiotu wraz z zarekomendowaniem trybu prywatyzacji Rozpoczęcie procesu wyboru doradcy prywatyzacyjnego Wniosek o finansowanie wydatków publicznych wraz z określeniem zakresu dzieła Przeprowadzenie analizy w celu oszacowania wartości Spółki oraz sytuacji prawnej Sprzeda przedsiębiorstwa Wniesienie przedsiębiorstwa do spółki Oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania NIE Wartość na wniosku powyej 14k? TAK Pośrednia Ustalenie stanu i perspektyw rozwoju Spółki Bezpośrednia Zatwierdzenie wydatku na doradcę prywatyzacyjnego przez DBiF oraz BDG Wybór doradcy z wolnej ręki nadzorowany przez Kierownika zamawiającego Zatwierdzenie wydatku na doradcę prywatyzacyjnego przez DBiF oraz BDG Wybór doradcy zgodnie z Prawem Zamówień Publicznych Który rodzaj prywatyzacji? Bezpośrednia Ocena realizacji obowiązków wynikających z ochrony środowiska i dóbr kultury Inne - jeeli wymaga tego ochrona interesu Państwa Przeprowadzenie analizy w celu oszacowania wartości przedsiębiorstwa oraz jego sytuacji prawnej Powołanie przez Dyrektora Departamentu Analiz Komisji ds.. Odbioru zmówionych dzieł Odebranie analiz Ostateczna decyzja Ministra właściwego dla Skarbu Państwa w sprawie trybu prywatyzacji Który rodzaj prywatyzacji? Ocena realizacji obowiązków wynikających z ochrony środowiska i dóbr kultury Przetarg publiczny Negocjacje podjęte na podstawie publicznego zaproszenia Aukcja ogłoszona publicznie Inne A B C D 113

115 Etap II - proces prywatyzacji pośredniej tryb przetargu publicznego Opis procesu Poniej wyszczególnione zostały kolejno następujące po sobie czynności realizowane w ramach procesu prywatyzacji Spółki Skarbu Państwa w trybie przetargu publicznego: 1) Przygotowanie wniosku o powołanie Komisji Przetargowej wraz z jej proponowanym składem oraz dokumentacji przetargowej z projektem umowy prywatyzacyjnej, 2) Opiniowanie projektu umowy: Departament Integracji Europejskiej i Pomocy Publicznej, Biuro Kontroli, Departament Budetu i Finansów, Departament Prawny i Procesowy (kada z jednostek opiniuje umowę w swoim zakresie), 3) Decyzja Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa, 4) Ogłoszenie przetargu, 5) Wnioskowanie przez potencjalnych inwestorów o memorandum informacyjne, 6) Przeprowadzenie przez inwestorów badania Spółki (opcjonalnie), 7) Złoenie ofert, 8) Badanie ofert, 9) Zarekomendowanie do Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa wyboru najkorzystniejszej oferty, 10) Zatwierdzenie przez Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa wyboru najkorzystniejszej oferty, 11) Podpisanie umowy, 12) Przeniesienie własności udziałów / akcji. Zakres odpowiedzialności stron zaangaowanych w proces Poniej zaprezentowany został wykaz kluczowych czynności wykonywanych w ramach procesu wraz z przypisaniem zakresu odpowiedzialności i podejmowanych decyzji przez zaangaowane strony. Lp. Czynność Komórka przygotowująca 3 Komórka/Organ akceptujący 4 1 Przygotowanie wniosku o powołanie Komisji Przetargowej wraz z jej proponowanym składem Przygotowanie regulaminu prac komisji Przygotowanie dokumentacji dot. prywatyzacji wraz z projektem umowy prywatyzacyjnej Departament Prywatyzacji Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa lub właściwy Członek Kierownictwa MSP 3 Ibidem 4 Ibidem 114

116 Lp. 2 Czynność Opiniowanie projektu umowy (kada z jednostek w swoim zakresie) Komórka przygotowująca 3 Departament Prywatyzacji 3 Ogłoszenie zaproszenia do przetargu Komisja przetargowa Komórka/Organ akceptujący 4 Departament Integracji Europejskiej i Pomocy Publicznej, Biuro Kontroli, Departament Budetu i Finansów, Departament Prawny i Procesowy (nie dotyczy wartości umowy poniej 500 tys. PLN oraz umów przygotowanych zgodnie z ustalonym wzorcem) Właściwy członek kierownictwa MSP 4 Badanie ofert Komisja przetargowa Nie dotyczy 5 Zarekomendowanie do Ministra wyboru najkorzystniejszej oferty (udokumentowane na Protokole z prac Komisji Przetargowej) Komisja przetargowa Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa Poniej przedstawiamy graficzne ujęcie opisanych w powyszym punkcie czynności: 115

117 ABCD Przygotowanie wniosku o powołanie Komisji Przetargowej wraz z jej A proponowanym składem Przygotowanie dokumentacji przetargowej wraz z projektem umowy prywatyzacyjnej Decyzja Ministra właściwego dla Skarbu Państwa Ogłoszenie przetargu Wnioskowanie przez potencjalnych inwestorów o memorandum informacyjne Przeprowadzenie przez inwestorów badania Spółki Złoenie ofert Badanie ofert Zarekomendowanie do Ministra właściwego dla Skarbu Państwa wyboru najkorzystniejszej oferty Zatwierdzenie przez Ministra właściwego dla Skarbu Państwa wyboru najkorzystniejszej oferty Protokół z prac komisji Opiniowanie projektu umowy pod względem formalno prawnym Wybór zatwierdzony? NIE KONIEC przez: Departament Integracji Europejskiej i Pomocy Publicznej, Biuro Kontroli, Departament Budetu i Finansów, Departament Prawny i Procesowy. TAK Podpisanie umowy TAK Czy wymagana zgoda UOKiK na koncentrację? Analiza skutków transakcji dla rynku NIE Wydanie decyzji Negatywna / Pozytywna Pozytywna Przeniesienie własności udziałów / akcji Negatywna KONIEC KONIEC 116

118 Etap II proces prywatyzacji pośredniej tryb negocjacji podjętych na podstawie publicznego zaproszenia Opis procesu Poniej wyszczególnione zostały kolejno następujące po sobie czynności realizowane w ramach prywatyzacji Spółki SP w trybie negocjacji podjętych na podstawie publicznego zaproszenia: 1) Przygotowanie wniosku o powołanie Zespołu ds. Negocjacji wraz z jego proponowanym składem oraz dokumentacji prywatyzacyjnej z projektem umowy prywatyzacyjnej, 2) Decyzja Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa, 3) Ogłoszenie zaproszenia do negocjacji, 4) Wnioskowanie przez potencjalnych inwestorów o dopuszczenie do procedury prywatyzacyjnej, 5) Złoenie oferty wstępnej w odpowiedzi na zaproszenie, 6) Badanie ofert wstępnych przez Zespół ds. Negocjacji, 7) Rekomendacja do przeprowadzenia badania Spółki przez potencjalnych inwestorów, 8) Zatwierdzenie rekomendacji przez Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa, 9) Badanie dokumentów Spółki przez podmioty dopuszczone do badania, 10) Złoenie przez inwestorów ofert wiąących, 11) Badanie ofert wiąących, 12) Rekomendacja dopuszczenia potencjalnych inwestorów do procesu negocjacji, 13) Zatwierdzenie rekomendacji przez Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa, 14) Rozpoczęcie procesu negocjacji, 15) Wybór najkorzystniejszych warunków przedstawionych w ramach negocjacji, 16) Uzgodnienia warunków transakcji, 17) Akceptacja Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa na wynegocjowane warunki umowy, 18) Opiniowanie treści umowy wypracowanej przez MSP i inwestora przez Departament Integracji Europejskiej i Pomocy Publicznej, Biuro Kontroli, Departament Budetu i Finansów, Departament Prawny i Procesowy (kada z jednostek opiniuje umowę w swoim zakresie), 19) Podpisanie umowy, 20) Przeniesienie własności udziałów / akcji. Zakres odpowiedzialności stron zaangaowanych w proces Poniej zaprezentowany został wykaz kluczowych czynności wykonywanych w ramach procesu wraz z przypisaniem zakresu odpowiedzialności i podejmowanych decyzji przez zaangaowane strony. 117

119 Lp. Czynność Komórka przygotowująca 5 Komórka/Organ akceptujący 6 1 Przygotowanie wniosku o powołanie Zespołu ds. Negocjacji wraz z jego proponowanym składem Przygotowanie dokumentacji dot. prywatyzacji wraz z projektem umowy prywatyzacyjnej Departament Prywatyzacji Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa 2 Ogłoszenie zaproszenia do negocjacji Departament Prywatyzacji Właściwy członek kierownictwa MSP 3 Badanie ofert wstępnych przez Zespół ds. Negocjacji Departament Prywatyzacji (Zespół ds. Negocjacji) Nie dotyczy 4 Rekomendacja potencjalnych inwestorów do przeprowadzenia badania Spółki Departament Prywatyzacji (Zespół ds. Negocjacji) Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa 5 Badanie ofert wiąących Departament Prywatyzacji (Zespół ds. Negocjacji) Nie dotyczy 6 Rekomendacja dopuszczenia potencjalnych inwestorów do procesu negocjacji Departament Prywatyzacji (Zespół ds. Negocjacji) Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa 7 Wybór najkorzystniejszych warunków przedstawionych w ramach negocjacji Departament Prywatyzacji (Zespół ds. Negocjacji) Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa 8 Opiniowanie treści umowy (kada z jednostek w swoim zakresie) Departament Prywatyzacji Departament Integracji Europejskiej Pomocy Publicznej, Biuro Kontroli, Departament Budetu i Finansów, Departament Prawny i Procesowy i Poniej przedstawiamy graficzne ujęcie opisanych w powyszym punkcie czynności: 5 Ibidem 6 Ibidem 118

120 B Przygotowanie wniosku o powołanie Zespołu ds. Negocjacji wraz z jego proponowanym składem Przygotowanie dokumentacji dot. prywatyzacji wraz z projektem umowy prywatyzacyjnej Decyzja Ministra właściwego dla Skarbu Państwa Ogłoszenie zaproszenia do negocjacji Wnioskowanie przez potencjalnych inwestorów o dopuszczenie do procedury prywatyzacyjnej Złoenie oferty wstępnej w odpowiedzi na zaproszenie Badanie ofert wstępnych przez Zespół ds. Negocjacji Rekomendacja do przeprowadzenia badania przedsiębiorstwa przez wybranych potencjalnych inwestorów Zatwierdzenie rekomendacji przez Ministra właściwego dla Skarbu Państwa Badanie dokumentów przedsiębiorstwa przez podmioty dopuszczone do badania Złoenie przez inwestorów ofert wiąących Badanie ofert wiąących Rekomendacja zespołu do dopuszczenia do procesu negocjacji potencjalnych inwestorów Zatwierdzenie rekomendacji przez Ministra właściwego dla Skarbu Państwa Decyzja pozytywna / negatywna Negatywna KONIEC Pozytywna Rozpoczęcie procesu negocjacji Który tryb negocjacji? Negocjacje wyłączne Negocjacje równoległe Negocjacje standardowe Wybór najkorzystniejszych warunków przedstawionych w ramach negocjacji Uzgodnienia warunków transakcji Decyzja Ministra właściwego dla Skarbu Państwa na parafowanie umowy prywatyzacyjnej Opiniowanie treści umowy przez: Departament Integracji Europejskiej i Pomocy Publicznej, Biuro Kontroli, Departament Budetu i Finansów, Departament Prawny i Procesowy. Protokół Podpisanie umowy TAK Czy wymagana zgoda UOKiK na koncentrację? Analiza skutków transakcji dla rynku NIE Wydanie decyzji Negatywna / Pozytywna Pozytywna Przeniesienie własności udziałów / akcji Negatywna KONIEC KONIEC 119

121 Etap II - proces prywatyzacji pośredniej tryb aukcji ogłoszonej publicznie Opis procesu Poniej wyszczególnione zostały kolejno następujące po sobie czynności realizowane w ramach prywatyzacji Spółki SP w trybie aukcji ogłoszonej publicznie: 1) Przygotowanie wniosku o powołanie Komisji ds. Aukcji wraz z jej proponowanym składem oraz dokumentacji prywatyzacyjnej z projektem umowy prywatyzacyjnej ( z wykorzystaniem wzoru zawartego w rozporządzeniu), 2) Decyzja Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa odnośnie powołania Komisji, 3) Zaproszenie do wzięcia udziału w aukcji, 4) Przeprowadzenie przez potencjalnych inwestorów analizy DD (opcjonalnie), 5) Wpłata wadium przez inwestorów, 6) Złoenie przez inwestorów zgłoszenia do udziału w aukcji ogłoszonej publicznie, 7) Dopuszczenie do wzięcia udziału w aukcji, 8) Przeprowadzenie aukcji, 9) Zapłata ceny, 10) Podpisanie umowy. Zakres odpowiedzialności stron zaangaowanych w proces Poniej zaprezentowany został wykaz kluczowych czynności wykonywanych w ramach procesu wraz z przypisaniem zakresu odpowiedzialności i podejmowanych decyzji przez zaangaowane strony. Lp. 1 Czynność Przygotowanie wniosku o powołanie Komisji ds. Aukcji wraz z jej proponowanym składem Przygotowanie projektu umowy prywatyzacyjnej (ewentualne wykorzystanie umowy wzorcowej) Komórka przygotowująca 7 Departament Prywatyzacji Komórka/Organ akceptujący 8 Minister właściwy ds. Skarbu Państwa, właściwy Członek Kierownictwa MSP 2 Zaproszenie do wzięcia udziału w aukcji 3 Przeprowadzenie aukcji 4 Opiniowanie treści umowy Departament Prywatyzacji (Komisja ds. Aukcji) Departament Prywatyzacji (Komisja ds. Aukcji) Departament Prywatyzacji Minister właściwy ds. Skarbu Państwa, właściwy Członek Kierownictwa MSP Nie dotyczy Minister właściwy ds. Skarbu Państwa, właściwy Członek Kierownictwa MSP Poniej przedstawiamy graficzne ujęcie opisanych w powyszym punkcie czynności: 7 Ibidem 8 Ibidem 120

122 121

123 Etap II proces prywatyzacji pośredniej Zgoda Rady Ministrów na tryb inny ni publiczny Opis procesu Poniej wyszczególnione zostały kolejno następujące po sobie czynności realizowane w ramach prywatyzacji Spółki SP w trybie niepublicznym: 1) Decyzja Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa na przeprowadzenie prywatyzacji poza trybem publicznym, 2) Ustalenie warunków zbycia akcji, 3) Decyzja Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa w sprawie ustalonych warunków zbycia, 4) Złoenie wniosku do Komitetu Stałego RM przez Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa, 5) Rekomendacja Komitetu Stałego RM, 6) Decyzja o przekazaniu wniosku na posiedzenie Rady Ministrów, 7) Decyzja Komitetu Stałego RM w sprawie skierowanego wniosku, 8) Parafowanie umowy przez obie strony, 9) Opiniowanie treści umowy wypracowanej przez MSP i inwestora przez Departament Integracji Europejskiej i Pomocy Publicznej, Biuro Kontroli, Departament Budetu i Finansów, Departament Prawny i Procesowy (kada z jednostek opiniuje umowę w swoim zakresie), 10) Podpisanie umowy, 11) Przeniesienie własności udziałów / akcji. Zakres odpowiedzialności stron zaangaowanych w proces Poniej zaprezentowany został wykaz kluczowych czynności wykonywanych w ramach procesu wraz z przypisaniem zakresu odpowiedzialności i podejmowanych decyzji przez zaangaowane strony. Lp. 1 Czynność Decyzja Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa na przeprowadzenie prywatyzacji poza trybem publicznym 2 Ustalenie warunków sprzeday akcji Komórka przygotowująca 9 Nie dotyczy Departament Prywatyzacji Komórka/Organ akceptujący 10 Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa 3 Złoenie wniosku do Komitetu Stałego Rady Ministrów przez Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa Komitet Stały Rady Ministrów 4 Decyzja Komitetu Stałego Rady Ministrów w sprawie skierowanego wniosku Nie dotyczy Rada Ministrów 9 Ibidem 10 Ibidem 122

124 Lp. 5 Czynność Opiniowanie treści umowy (kada z jednostek w swoim zakresie) Komórka przygotowująca 9 Departament Prywatyzacji Komórka/Organ akceptujący 10 Departament Integracji Europejskiej i Pomocy Publicznej, Biuro Kontroli, Departament Budetu i Finansów, Departament Prawny i Procesowy (nie dotyczy umów o wartości poniej 500 tys. PLN oraz przygotowanych zgodnie z ustalonym wzorcem) Poniej przedstawiamy graficzne ujęcie opisanych w powyszym punkcie czynności: 123

125 G Decyzja Ministra właściwego dla Skarbu Państwa na przeprowadzenie prywatyzacji poza trybem publicznym Ustalenie warunków zbycia akcji Decyzja Ministra właściwego dla Skarbu Państwa na ustalone warunki zbycia Złoenie wniosku do Komitetu Stałego Rady Ministrów przez Ministra właściwego dla Skarbu Państwa Rekomendacja Komitetu Stałego Rady Ministrów Decyzja o przekazaniu wniosku na posiedzenie Rady Ministrów Decyzja Komitetu Stałego Rady Ministrów w sprawie skierowanego wniosku Pozytywna / Negatywna Pozytywna Parafowanie umowy przez obie strony Negatywna KONIEC Opiniowanie treści umowy pod względem formalno prawnym przez: Departament Integracji Europejskiej i Pomocy Publicznej, Biuro Kontroli, Departament Budetu i Finansów, Departament Prawny i Procesowy. Podpisanie umowy TAK Czy wymagana zgoda UOKiK na koncentrację? Analiza skutków transakcji dla rynku NIE Wydanie decyzji Negatywna / Pozytywna Pozytywna Przeniesienie własności udziałów / akcji Negatywna KONIEC KONIEC 124

126 Etap II - proces prywatyzacji pośredniej tryb sprzeday na podstawie oferty publicznej akcji objętych prospektem emisyjnym lub memorandum informacyjnym Opis procesu Poniej wyszczególnione zostały kolejno następujące po sobie czynności realizowane w ramach prywatyzacji Spółki SP w trybie sprzeday na podstawie oferty publicznej akcji objętych prospektem emisyjnym lub memorandum informacyjnym: 1) Decyzja Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa na prywatyzację w drodze oferty publicznej, 2) Wniosek o finansowanie wydatków publicznych wraz z określeniem zakresu dzieła doradcy / doradców, 3) Wybór Doradcy Finansowego zgodnie z wewnętrzną procedurą, 4) Wybór Doradcy Prawnego zgodnie z UPZP, 5) Podpisanie umowy z doradcami finansowymi i prawnymi, 6) Przygotowanie prospektu emisyjnego, 7) Zatwierdzenie prospektu przez KNF i jego ogłoszenie, 8) Określenie ceny maksymalnej i podanie jej do publicznej wiadomości, 9) RoadShow (obligatoryjnie) i budowanie ksiąki popytu, 10) Decyzja Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa dotycząca ostatecznej ceny akcji w ramach debiutu i liczby zbywanych akcji, 11) Debiut akcji na GPW: a. Stabilizacja pomocnicza (tryb opcjonalny): W przypadku spadku wartości akcji poniej ceny oferty następuje skupowanie akcji przez Banki inwestycyjne do 30 dni od daty debiutu (wartość skupionych akcji nie moe przekroczyć 10% emisji), Przekazanie skupionych akcji MSP, 12) Zamknięcie oferty oraz rozliczenie transakcji. Zakres odpowiedzialności stron zaangaowanych w proces Poniej zaprezentowany został wykaz kluczowych czynności wykonywanych w ramach procesu wraz z przypisaniem zakresu odpowiedzialności i podejmowanych decyzji przez zaangaowane strony. Lp. 1 Czynność Decyzja Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa na prywatyzację w drodze oferty publicznej Komórka przygotowująca 11 Nie dotyczy Komórka/Organ akceptujący 12 Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa 11 Ibidem 12 Ibidem 125

127 Lp. 2 3 Czynność Wniosek o finansowanie wydatków publicznych wraz z określeniem zakresu dzieła doradcy / doradców Wybór Doradcy Finansowego zgodnie z wewnętrzną procedurą Wybór Doradcy Prawnego zgodnie z UPZP 4 Przygotowanie prospektu emisyjnego Komórka przygotowująca 11 Departament Kapitałowych Departament Kapitałowych Rynków Rynków Komórka/Organ akceptujący 12 Departament Budetu i Finansów Biuro Dyrektora Generalnego Departament Budetu i Finansów Biuro Dyrektora Generalnego Doradca/Spółka Komisja Nadzoru Finansowego 5 Określenie ceny maksymalnej i podanie jej do publicznej wiadomości Nie dotyczy Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa 6 Decyzja Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa dotycząca ostatecznej ceny akcji w ramach debiutu i liczby zbywanych akcji Departament Kapitałowych Rynków Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa Poniej przedstawiamy graficzne ujęcie opisanych w powyszym punkcie czynności: 126

128 127

129 Działanie w formie stabilizacji pomocniczej Opis procesu W analizowanym przez KPMG okresie MSP korzystało z rodzaju stabilizacji, która nie była określona w UKP jako tryb publiczny, w związku z tym konieczne było występowanie do RM o zgodę na realizację tego trybu. Sposób jego realizacji był oparty o praktykę będącą efektem doświadczeń doradców finansowych i prawnych. Poniej wyszczególnione zostały kolejno następujące po sobie czynności realizowane w ramach działań stabilizacyjnych: 1) Wystąpienie z wnioskiem do Rady Ministrów o wyraenie zgody na stabilizację ceny akcji Spółki, 2) Wyraenie zgody Komitetu Stałego RM na przeprowadzenie stabilizacji, 3) Złoenie wniosku przez Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa do Rady Ministrów, 4) Decyzja Rady Ministrów w sprawie przeprowadzenia stabilizacji, 5) Zawarcie umowy dotyczącej stabilizacji, 6) Debiut Spółki na Giełdzie, 7) Skupowanie akcji przez Banki inwestycyjne do 30 dni od daty debiutu (wartość skupionych akcji nie moe przekroczyć 10% emisji) w przypadku spadku ceny poniej ceny emisyjnej 8) Przekazanie skupionych akcji MSP. Zakres odpowiedzialności stron zaangaowanych w proces Poniej zaprezentowany został wykaz kluczowych czynności wykonywanych w ramach procesu wraz z przypisaniem zakresu odpowiedzialności i podejmowanych decyzji przez zaangaowane strony. Lp. Czynność Komórka przygotowująca 13 Komórka/Organ akceptujący 14 1 Wystąpienie z wnioskiem do Rady Ministrów o wyraenie zgody na stabilizację ceny akcji Spółki Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa Komitet Stały Rady Ministrów 2 Złoenie wniosku przez Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa do Rady Ministrów Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa Rada Ministrów 3 Zawarcie umowy dotyczącej stabilizacji Departament Kapitałowych Rynków Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa Poniej przedstawiamy graficzne ujęcie opisanych w powyszym punkcie czynności: 13 Ibidem 14 Ibidem 128

130 Wystąpienie z wnioskiem na Radę Ministrów o wyraenie zgody na stabilizację ceny akcji Spółki Wyraenie zgody Komitetu Stałego Rady Ministrów na przeprowadzenie stabilizacji Złoenie wniosku przez Ministra właściwego dla Skarbu Państwa na Radę Ministrów Decyzja Rady Ministrów w sprawie przeprowadzenia stabilizacji Zawarcie umowy dotyczącej stabilizacji Debiut Spółki na Giełdzie Nie Stabilizacja nie jest przeprowadzana KONIEC Spadek wartości akcji poniej ceny oferty? Tak Skupowanie akcji przez Banki inwestycyjne do 30 dni od daty debiutu (wartość skupionych akcji nie moe przekroczyć 10% emisji) Przekazanie skupionych akcji MSP KONIEC 129

131 Etap II proces prywatyzacji pośredniej tryb odpowiedzi na wezwanie (sprzeda pakietu większościowego akcji dla jednego inwestora) Opis procesu Tryb odpowiedzi na wezwanie był prowadzony w procesach, dla których podjęto decyzję o sprzeday całego pakietu na rzecz jednego inwestora i dotyczył spółek notowanych na GPW w Warszawie. Poprzedzony mógł być trybem negocjacji podjętych na podstawie publicznego zaproszenia Poniej wyszczególnione zostały kolejno następujące po sobie czynności realizowane w ramach prywatyzacji Spółki SP w trybie odpowiedzi na wezwanie: 1) Przygotowanie wniosku o powołanie Zespołu ds. Negocjacji wraz z jego proponowanym składem, 2) Przygotowanie dokumentacji dotyczącej prywatyzacji wraz z projektem umowy prywatyzacyjnej, 3) Decyzja Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa, 4) Ogłoszenie zaproszenia do negocjacji, 5) Złoenie oferty wstępnej w odpowiedzi na zaproszenie, 6) Badanie ofert wstępnych, 7) Rekomendacja przeprowadzenia badania Spółki przez wybranych potencjalnych inwestorów, 8) Zatwierdzenie rekomendacji przez Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa, 9) Badanie dokumentów Spółki przez podmioty dopuszczone do badania, 10) Złoenie przez inwestorów ofert wiąących, 11) Badanie ofert wiąących, 12) Rekomendacja zespołu dopuszczenia do procesu negocjacji potencjalnych inwestorów, 13) Zatwierdzenie rekomendacji przez Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa, 14) Rozpoczęcie procesu negocjacji, 15) Wybór najkorzystniejszych warunków przedstawionych w ramach negocjacji, 16) Opiniowanie treści umowy wypracowanej przez MSP i inwestora przez Departament Integracji Europejskiej i Pomocy Publicznej, Biuro Kontroli, Departament Budetu i Finansów, Departament Prawny i Procesowy (kada z jednostek opiniuje umowę w swoim zakresie), 17) Podpisanie umowy zobowiązującej do ogłoszenia wezwania przez inwestora i do odpowiedzi MSP na wezwanie, 18) Ogłoszenie wezwania przez inwestora (działanie obligatoryjne), 19) Odpowiedź na wezwanie przez Ministra Skarbu Państwa (działanie obligatoryjne), 20) Realizacja transakcji (działanie obligatoryjne). Zakres odpowiedzialności stron zaangaowanych w proces 130

132 Poniej zaprezentowany został wykaz kluczowych czynności wykonywanych w ramach procesu wraz z przypisaniem zakresu odpowiedzialności i podejmowanych decyzji przez zaangaowane strony. Lp. Czynność Komórka przygotowująca 15 Komórka/Organ akceptujący 16 1 Przygotowanie wniosku o powołanie Zespołu ds. Negocjacji wraz z jego proponowanym składem Przygotowanie dokumentacji dot. prywatyzacji Departament właściwy przygotowujący proces prywatyzacji Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa 2 Ogłoszenie zaproszenia do negocjacji Departament właściwy przygotowujący proces prywatyzacji Nie dotyczy 3 Badanie ofert wstępnych przez Zespół ds. Negocjacji Zespół ds. Negocjacji Nie dotyczy 4 Rekomendacja przeprowadzenia badania Spółki przez wybranych potencjalnych inwestorów Zespół ds. Negocjacji Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa 5 Badanie ofert wiąących Zespół ds. Negocjacji Nie dotyczy 6 Rekomendacja dopuszczenia do procesu negocjacji potencjalnych inwestorów Zespół ds. Negocjacji Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa 7 Wybór najkorzystniejszych warunków przedstawionych w ramach negocjacji Zespół ds. Negocjacji Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa 8 Opiniowanie treści umowy Nie dotyczy Departament Integracji Europejskiej Pomocy Publicznej, Biuro Kontroli, Departament Budetu i Finansów, Departament Prawny i Procesowy (nie dotyczy umów o wartości poniej 500 tys. PLN oraz i 15 Ibidem 16 Ibidem 131

133 Lp. Czynność Komórka przygotowująca 15 Komórka/Organ akceptujący 16 przygotowanych zgodnie z ustalonym wzorcem) 9 Podpisanie umowy zobowiązującej do ogłoszenia wezwania przez inwestora i do odpowiedzi MSP na wezwanie Nie dotyczy Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa 10 Odpowiedź na wezwanie Departament realizujący prywatyzacji właściwy proces Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa Poniej przedstawiamy graficzne ujęcie opisanych w powyszym punkcie czynności: 132

134 Przygotowanie wniosku o powołanie Zespołu ds. Negocjacji wraz z jego proponowanym składem Przygotowanie dokumentacji dot. prywatyzacji Decyzja Ministra właściwego dla Skarbu Państwa Ogłoszenie zaproszenia do negocjacji Złoenie oferty wstępnej w odpowiedzi na zaproszenie Badanie ofert wstępnych Rekomendacja do przeprowadzenia badania Spółki przez wybranych potencjalnych inwestorów Zatwierdzenie rekomendacji przez Ministra właściwego dla Skarbu Państwa Badanie dokumentów Spółki przez podmioty dopuszczone do badania Złoenie przez inwestorów ofert wiąących Badanie ofert wiąących Rekomendacja zespołu do dopuszczenia do procesu negocjacji potencjalnych inwestorów Zatwierdzenie rekomendacji przez Ministra właściwego dla Skarbu Państwa Decyzja pozytywna / negatywna Negatywna KONIEC Pozytywna Rozpoczęcie procesu negocjacji Który tryb negocjacji? Negocjacje wyłączne Negocjacje równoległa Negocjacje standardowe Wybór najkorzystniejszych warunków przedstawionych w ramach negocjacji Tak Analiza skutków transakcji dla rynku Opiniowanie treści umowy przez: Departament Integracji Europejskiej i Pomocy Publicznej, Biuro Kontroli, Departament Budetu i Finansów, Departament Prawny i Procesowy. Jeśli wymagana jest zgoda UOKiK na koncentrację Wydanie decyzji Podpisanie umowy zobowiązującej do ogłoszenia wezwania przez inwestora i do odpowiedzi MSP na wezwanie Negatywna / Pozytywna Negatywna Nie Ogłoszenie wezwania przez inwestora Pozytywna Koniec Odpowiedź na wezwanie przez Ministra Skarbu Państwa Tak Realizacja transakcji Nie Brak transakcji 133

135 Etap II - proces prywatyzacji pośredniej tryb sprzeday akcji w obrocie zorganizowanym Opis procesu Poniej wyszczególnione zostały kolejno następujące po sobie czynności realizowane w ramach prywatyzacji Spółki SP w trybie sprzeday akcji w obrocie zorganizowanym: 1) Przygotowanie notatki do Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa w sprawie sprzeday akcji w obrocie zorganizowanym z rekomendowanym sposobem sprzeday: przyspieszona budowa księgi popytu lub sprzeda w drodze algorytmu, 2) Przyspieszone budowanie ksiąki popytu: a. Wybór Doradcy Finansowego zgodnie z wewnętrzną procedurą, b. Wybór Doradcy Prawnego zgodnie z UPZP, c. Opiniowanie treści umowy przez: Departament Budetu i Finansów, Departament Prawny i Procesowy (kada z jednostek opiniuje umowę w swoim zakresie), d. Podpisanie umowy z doradcami finansowymi i prawnymi, e. Podpisanie umowy w dniu transakcji, f. Rozpoczęcie budowy ksiąki popytu, g. Proces poszukiwania inwestora / inwestorów przez doradców finansowych, h. Monitorowanie bieących cen akcji na rynku przez DRK, i. Ustalenie ceny sprzeday akcji oraz ich sprzeda, j. Zamknięcie transakcji, 3) Ustalanie algorytmu: a. Wybór Biura Maklerskiego zgodnie z wewnętrzną procedurą, b. Ustalenie algorytmu, c. Sprzeda akcji, d. Rozliczenie transakcji. Zakres odpowiedzialności stron zaangaowanych w proces Poniej zaprezentowany został wykaz kluczowych czynności wykonywanych w ramach procesu wraz z przypisaniem zakresu odpowiedzialności i podejmowanych decyzji przez zaangaowane strony. Lp. Czynność Komórka przygotowująca 17 Komórka/Organ akceptujący 18 1 Notatka do Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa w sprawie sprzeday akcji w obrocie zorganizowanym Departament Kapitałowych Rynków Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa 17 Ibidem 18 Ibidem 134

136 Lp. Czynność Komórka przygotowująca 17 Komórka/Organ akceptujący 18 Przyśpieszone budowanie ksiąki popytu 2A 3A 4A 5A Wybór Doradcy Finansowego zgodnie z wewnętrzną procedurą Wybór Doradcy Prawnego zgodnie z wewnętrzną procedurą Opiniowanie treści umowy (kada z jednostek w swoim zakresie) Podpisanie umów z doradcami (prawnym i finansowym) w dniu transakcji Proces poszukiwania inwestora / inwestorów przez Bank Inwestycyjny Departament Kapitałowych Departament Kapitałowych Nie dotyczy Departament Kapitałowych 6A Ustalenie ceny sprzeday akcji Nie dotyczy 7A Monitorowanie bieących cen akcji na rynku przez DRK Ustalanie algorytmu 2B 3B Wybór Doradcy Finansowego zgodnie z wewnętrzną procedurą Ustalenie algorytmu Departament Kapitałowych Departament Kapitałowych Departament Kapitałowych Rynków Rynków Rynków Rynków Rynków Rynków Biuro Budetu i Finansów Biuro Dyrektora Generalnego Departament Budetu i Finansów, Departament Prawny i Procesowy (nie dotyczy umów o wartości poniej 500 tys. PLN oraz przygotowanych zgodnie z ustalonym wzorcem) Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa Nie dotyczy Biuro Budetu i Finansów Biuro Dyrektora Generalnego Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa Poniej przedstawiamy graficzne ujęcie opisanych w powyszym punkcie czynności: 135

137 ABCD 136

138 Opis zmian w sposobie funkcjonowania Ministerstwa w odniesieniu do działań związanych z realizacją procesów prywatyzacyjnych Sposób funkcjonowania MSP, jego struktura organizacyjna, zakresy działań i odpowiedzialności poszczególnych departamentów i delegatur terenowych określone są przez regulamin organizacyjny Ministerstwa Skarbu Państwa wydawany na podstawie statutu uchwalanego w formie zarządzenia Prezesa Rady Ministrów oraz regulaminów wewnętrznych poszczególnych departamentów i delegatur MSP. Dodatkowo w MSP funkcjonują zarządzenia kompetencyjne określające podział kompetencji pomiędzy członków kierownictwa MSP. Zgodnie z nimi, nadzór i koordynacja procesów prywatyzacyjnych została powierzona jednemu z członków kierownictwa MSP. W okresie styczeń maj 2011 obowiązywały 3 statuty: 1) Statut z 18 marca 2008 r., 2) Statut z 8 stycznia 2010 r., 3) Statut z 28 września 2010 r. Poniej prezentujemy zmiany, jakie zaszły w strukturze organizacyjnej, w zakresach obowiązków oraz w ogólnym podejściu do realizacji procesów prywatyzacyjnych w oparciu o obowiązujące w MSP statuty, regulaminy organizacyjne oraz regulaminy wewnętrzne. Ponisza sekcja prezentuje zmiany w ujęciu chronologicznym, licząc od 2008 roku. Statut z 18 marca 2008 r. Na dzień przyjęcia Planu Prywatyzacji, tj. 22 kwietnia 2008 r., w MSP obowiązywał statut nadany zarządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 marca 2008 r. Na podstawie tego statutu, ustalony został 25 marca 2008r. Regulamin organizacyjny MSP. Określał on zakres działań poszczególnych komórek organizacyjnych. Na jego podstawie wydawane zostały regulaminy wewnętrzne poszczególnych Departamentów oraz Delegatur określające szczegółowy zakres i podział zadań wraz z ich strukturą organizacyjną. Poniej opisany został zakres zadań Departamentów oraz Delegatur odpowiadających za realizację procesów prywatyzacyjnych na podstawie ww. dokumentów. Departamenty Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji I - V Zgodnie z przyjętymi regulaminami, Departamenty Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji I - V zajmowały się: 1) W zakresie prywatyzacji bezpośredniej: a. Prowadzeniem procesów prywatyzacji bezpośredniej przedsiębiorstw państwowych, dla których Minister jest organem załoycielskim, b. Przygotowywaniem wystąpień do Rady Ministrów o wydanie zezwolenia na prywatyzację bezpośrednią przedsiębiorstw państwowych / jednostek badawczo- 137

139 rozwojowych, które nie spełniają ustawowych kryteriów, wobec których funkcję organu załoycielskiego / organu nadzoru wykonuje Minister, 2) W zakresie prywatyzacji pośredniej: a. Opracowywaniem projektów planów prywatyzacji oraz określaniem planowanych przychodów z prywatyzacji na kolejne lata, b. Przedkładaniem właściwemu członkowi Kierownictwa Ministerstwa rekomendacji rozpoczęcia i przeprowadzenia procesu prywatyzacji, c. Współdziałaniem z komórką organizacyjną Ministerstwa właściwą w sprawach zamówień publicznych przy prowadzeniu przez nią postępowania dotyczącego wyboru doradcy prywatyzacyjnego oraz z komórką organizacyjną właściwą w sprawach związanych z odbiorem analiz przygotowanych przez doradcę, d. Prowadzeniem czynności prywatyzacyjnych w trybach przewidzianych ustawą o komercjalizacji i prywatyzacji oraz przedkładanie właściwemu członkowi Kierownictwa Ministerstwa rekomendacji w zakresie podejmowanych czynności, w szczególności odnośnie wyboru nabywcy akcji / udziałów, e. Wykonywaniem czynności mających na celu przeprowadzenie oferty publicznej w oparciu o ustawę o ofercie publicznej oraz przedkładanie właściwemu członkowi Kierownictwa Ministerstwa rekomendacji w zakresie podejmowanych czynności, f. Opracowaniem projektu umowy prywatyzacyjnej, g. Wykonywaniem czynności mających na celu zawarcie umowy prywatyzacyjnej, h. Przygotowaniem zmian warunków umów prywatyzacyjnych, we współpracy z Departamentem Kontroli i Monitorowania Naleności Skarbu Państwa. Z uwagi na jednolity charakter zadań Departamentów Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji I-V, rozrónienie zakresu obowiązków opierało się na podziale branowym związanym z nadzorem właścicielskim departamentu. W ramach kadego z Departamentów wyodrębniony był Wydział Prywatyzacji, do którego bezpośrednich zadań naleało przeprowadzanie procesów prywatyzacyjnych. Departament Instytucji Finansowych Departament ten zajmował się prywatyzacją na podstawie oferty publicznej akcji objętych prospektem emisyjnym lub memorandum informacyjnym. Zakres jego działań był tosamy z przytoczonym powyej zakresem działań Departamentów Prywatyzacji I-V w zakresie prywatyzacji pośredniej, jednake, ze względu na swoją specyfikę, obejmował wykonywanie czynności mających na celu przeprowadzenie oferty publicznej w oparciu o ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. Nr 184, poz. 1539, z późn. zm.) oraz przekładanie właściwemu członkowi Kierownictwa Ministerstwa rekomendacji w zakresie podejmowanych czynności. Departament ten nie uczestniczył w działaniach dotyczących prywatyzacji bezpośredniej. 138

140 W ramach Departamentu bezpośrednio prywatyzacją zajmowały się następujące Wydziały: 1) Wydział Funduszy i Spółek, 2) Wydział Instytucji Finansowych, 3) Wydział Analiz i Sprzeday. Departament Projektów Prywatyzacyjnych Zgodnie z przyjętymi regulaminami, Departament Projektów Prywatyzacyjnych zajmował się: 1) W zakresie prywatyzacji bezpośredniej: a. Prowadzeniem procesu prywatyzacji bezpośredniej przedsiębiorstw państwowych, dla których Minister Skarbu Państwa jest organem załoycielskim, b. Przygotowywaniem wystąpień do Rady Ministrów o wydanie zezwolenia na prywatyzację bezpośrednią przedsiębiorstw państwowych / jednostek badawczorozwojowych, które nie spełniają ustawowych kryteriów, wobec których funkcję organu załoycielskiego / organu nadzoru wykonuje Minister, 2) W zakresie prywatyzacji pośredniej: a. Opracowaniem projektów planów prywatyzacji oraz określaniem planowanych przychodów z prywatyzacji na kolejne lata, b. Przedkładaniem właściwemu członkowi Kierownictwa Ministerstwa rekomendacji rozpoczęcia i przeprowadzenia procesu prywatyzacji, c. Współdziałaniem z komórką organizacyjną Ministerstwa właściwą ds. zamówień publicznych przy prowadzeniu przez nią postępowania dotyczącego wyboru doradcy prywatyzacyjnego oraz z komórką organizacyjną właściwą ds. związanych z odbiorem analiz przygotowanych przez doradcę, d. Prowadzeniem czynności prywatyzacyjnych w trybach przewidzianych ustawą o komercjalizacji i prywatyzacji oraz przedkładaniem właściwemu członkowi Kierownictwa Ministerstwa rekomendacji w zakresie podejmowanych czynności, w szczególności odnośnie wyboru nabywcy akcji / udziałów, e. Wykonywaniem czynności mających na celu przeprowadzenie oferty publicznej w oparciu o ustawę o ofercie publicznej oraz przedkładaniem właściwemu członkowi Kierownictwa Ministerstwa rekomendacji w zakresie podejmowanych czynności, f. Opracowaniem projektów umów prywatyzacyjnych, g. Wykonywaniem czynności mających na celu zawarcie umowy prywatyzacyjnej, h. Przygotowaniem propozycji zmian warunków umów prywatyzacyjnych we współpracy z komórką właściwą w sprawie monitorowania naleności Skarbu Państwa. Departament wykonywał take zadania związane z: 1) Przygotowaniem projektów regulacji wewnętrznych z zakresu metodologii projektowej, 139

141 2) Przygotowaniem zbiorczej analizy dotyczącej prowadzonych projektów, 3) Przygotowaniem okresowych zbiorczych informacji na temat ryzyk występujących w prowadzonych przez departament projektach, 4) Prowadzeniem zbioru informacji o realizowanych projektach, 5) Zarządzaniem ryzykiem w obszarach niezastrzeonych dla innych komórek organizacyjnych. W ramach Departamentu wszystkie Wydziały, tj. Wydział I i Wydział II, zajmowały się prywatyzacją. Co więcej, powołano samodzielne stanowiska do spraw projektów prywatyzacyjnych. Departament realizował projekty, które zostały mu przekazane z innych departamentów zajmujących się prywatyzacją. Rónica polegała na tym, e Departament stosował metodykę projektową przy realizacji procesów prywatyzacyjnych, która nie była wykorzystywana do tej pory przy realizacji procesów prywatyzacyjnych. Departament Spółek w Upadłości, Likwidacji i Pakietów Mniejszościowych Zadania Departamentu w zakresie procesu prywatyzacji dotyczyły spółek, w których udział SP nie przekracza 10%, z wyłączeniem podmiotów określonych odrębnym zarządzeniem Ministra Skarbu Państwa, Narodowych Funduszy Inwestycyjnych, zwanych dalej NFI, i spółek uczestniczących w Programie NFI, spółek sektora bankowego, instytucji rynku finansowego i kapitałowego oraz zakładów ubezpieczeń. Głównie zadania Departamentu w ww. zakresie miały na celu prowadzenie procesów związanych ze zbywaniem pakietów akcji / udziałów SP. W ramach Departamentu Wydziałami, które bezpośrednio zajmowały się procesami prywatyzacyjnymi, były Wydziały Praw Właścicielskich i Prywatyzacji Pakietów Mniejszościowych I i II. Do ich zadań naleało w szczególności: 1) Przygotowywanie dokumentacji i obsługa zbywania akcji / udziałów w trybie przetargu publicznego i zaproszenia do rokowań, 2) Przygotowywanie dokumentacji i obsługa zbywania akcji / udziałów w trybie aukcji publicznej, 3) Udział w negocjacjach warunków sprzeday akcji / udziałów, 4) Przygotowywanie projektów umów zbycia akcji / udziałów, 5) Przygotowywanie wystąpień do Rady Ministrów o wyraenie zgody na zbycie akcji / udziałów w trybie innym ni publiczny. Delegatury Delegatury terenowe Ministra Skarbu Państwa wykonywały czynności związane z procesami prywatyzacyjnymi w zakresie określonym w przepisach art. 7a ust. 2 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa (Dz. U. Nr 106 poz.493) oraz inne zadania przekazane przez Ministra Skarbu Państwa. W szczególności naleało do nich: 1) Wyraanie zgody na sprzeda przedsiębiorstwa lub jednostki badawczo-rozwojowej na podstawie art. 41 ust. 2 oraz art. 48 UKP, 140

142 2) Wyraanie zgody na wniesienie przedsiębiorstwa do spółki na podstawie art. 41 ust. 2 oraz art. 49 ust. 1 i art. 50 ust. 1 UKP, 3) Wyraanie zgody na oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania na podstawie art. 41 ust. 2 oraz art. 51 ust. 2 UKP, 4) Wykonywanie, bez konieczności uzyskiwania odrębnej zgody Ministra, praw i obowiązków wynikających z umów skutkujących i związanych z wniesieniem przedsiębiorstwa do spółki zawartych w procesie likwidacji przedsiębiorstw państwowych w celu prywatyzacji oraz w procesie prywatyzacji bezpośredniej przedsiębiorstw państwowych, oraz umarzania i zwalniania z długów wynikających z tych umów, z wyłączeniem wykonywania praw z akcji / udziałów SP w spółce oraz decyzji wynikających z tych praw, w tym zmniejszenia wartości przedmiotu wkładu niepienięnego do spółki w postaci przedsiębiorstwa, 5) Wykonywanie w imieniu Ministra, bez konieczności uzyskiwania jego odrębnej zgody, praw i obowiązków wynikających z umów o oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania i umów sprzeday przedsiębiorstwa, zawartych w procesie likwidacji przedsiębiorstw państwowych w celu prywatyzacji oraz w procesie prywatyzacji bezpośredniej przedsiębiorstw państwowych, w tym zwolnienie z długu w wysokości odroczonej części opłat dodatkowych z pierwszych ośmiu kwartałów obowiązywania umowy o oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania oraz zmniejszenie wartości przedsiębiorstwa określonej w umowie o oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania i ceny określonej w umowie sprzeday, 6) Przygotowanie projektów wystąpień do RM o wydanie zezwolenia na prywatyzację bezpośrednią przedsiębiorstw państwowych, które nie spełniają ustawowych kryteriów, w procesach prywatyzacji realizowanych przez wojewodów. Zgodnie z ustawą z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa wyróniono 13 delegatur w: Białymstoku, Ciechanowie, Gdańsku, Katowicach, Kielcach, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Poznaniu, Rzeszowie, Szczecinie, Toruniu i Wrocławiu. Statut z 8 stycznia 2010 r. 8 stycznia 2010 r. zostało wydane zarządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie nadania nowego statutu MSP, który wprowadził zmiany struktury organizacyjnej. Analogicznie do zmiany statutu, 12 stycznia 2010 r. ustalono nowy Regulamin organizacyjny MSP, który wprowadził zmiany w podziale wykonywanych zadań. Nowa struktura organizacyjna i podział zadań polegał na likwidacji Departamentu Instytucji Finansowych, którego zadania zostały przekazane Departamentowi Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji II i Departamentowi Mienia Skarbu Państwa (zadania dotyczące spółek uczestniczących w programie NFI), likwidacji Departamentu Spółek w Upadłości, Likwidacji i Pakietów Mniejszościowych, (którego nazwa została zmieniona w międzyczasie zarządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia r. na Departament Nieruchomości Instytucji Państwowych i Pakietów Mniejszościowych). Zadania tego departamentu przejął Departament Mienia Skarbu Państwa. Dodatkowo zlikwidowano Departament Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji V, którego 141

143 zadania zostały przekazane pozostałym czterem Departamentom. Poniej opisany został zakres zadań Departamentów oraz Delegatur odpowiadających za realizację procesów prywatyzacyjnych na podstawie ww. dokumentów oraz regulaminów wewnętrznych. Departamenty Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji I-IV Zadania Departamentów Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji I-IV w odniesieniu do prywatyzacji bezpośredniej oraz pośredniej nie zmieniły się w stosunku do tych, które zostały określone w Regulaminie organizacyjnym z dnia 25 marca 2008 r. Dodatkowo Departament Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji II przejął zadania Departamentu Instytucji Finansowych określone w tym Regulaminie organizacyjnym. Podobnie jak poprzednio, z uwagi na jednolity charakter Departamentów zajmujących się procesami prywatyzacyjnymi, rozrónienie zakresu obowiązków opierało się na podziale branowym związanym z nadzorem właścicielskim departamentu. W ramach kadego z Departamentów wyodrębniony został Wydział Prywatyzacji, do którego bezpośrednich zadań naleało przeprowadzanie procesów prywatyzacyjnych. Dodatkowo w Departamencie Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji II powołany został Wydział Nadzoru i Prywatyzacji Giełdowej, który zajmował się monitorowaniem i koordynacją procesów prywatyzacji za pośrednictwem GPW. Departament Projektów Prywatyzacyjnych Zadania Departamentu Projektów Prywatyzacyjnych w stosunku do określonych w Regulaminie organizacyjnym MSP z 25 marca 2008 r. uległy zmianie jedynie zakresie w prywatyzacji pośredniej. Nałoono na Departament dodatkowe zdania związane z obligatoryjnym występowaniem do komórki organizacyjnej MSP właściwej ds. roszczeń reprywatyzacyjnych o wyraenie opinii. Zmianie uległy take nazwy Wydziałów na Wydział Prywatyzacji i Wydział Wsparcia Procesów Prywatyzacji. Departament Mienia Skarbu Państwa Departament przejął zadania Departamentu Nieruchomości Instytucji Państwowych i Pakietów Mniejszościowych (nazwa zmieniona z: Departament Spółek w Upadłości, Likwidacji i Pakietów Mniejszościowych) w zakresie zadań w spółkach - w których udział SP nie przekracza 10%, z wyłączeniem podmiotów określonych odrębnym zarządzeniem Ministra, spółek sektora bankowego, instytucji rynku finansowego i kapitałowego, zakładów ubezpieczeń - polegających na prowadzeniu procesów związanych ze zbywaniem pakietów akcji / udziałów Skarbu Państwa. W ramach Departamentu Wydziałami, które bezpośrednio zajmowały się procesami prywatyzacyjnymi, były Wydziały Praw Właścicielskich i Prywatyzacji Pakietów Mniejszościowych I i II. Do ich zadań w szczególności naleało: prowadzenie procesów związanych ze zbywaniem pakietów akcji / udziałów SP, w szczególności: 1) Przygotowywanie dokumentacji i obsługa zbywania akcji / udziałów w trybie przetargu publicznego i zaproszenia do negocjacji, 2) Przygotowywanie dokumentacji i obsługa zbywania akcji / udziałów w trybie aukcji publicznej, 142

144 3) Udział w negocjacjach warunków sprzeday akcji / udziałów, 4) Przygotowywanie projektów umów zbycia akcji / udziałów. Delegatury Zadania Delegatur związane z procesami prywatyzacyjnymi w czasie obowiązywania regulaminu organizacyjnego z 12 stycznia 2010 r. zmieniły się jedynie w aspekcie wykonywania w imieniu Ministra, bez konieczności uzyskiwania jego odrębnej zgody, praw i obowiązków wynikających z umów o oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania i umów sprzeday przedsiębiorstwa zawartych w procesie likwidacji przedsiębiorstw państwowych w celu prywatyzacji oraz w procesie prywatyzacji bezpośredniej przedsiębiorstw państwowych. Zmiana polegała na modyfikacji prawa Delegatury z moliwości zwolnienia z długu w wysokości odroczonej części opłat dodatkowych z pierwszych ośmiu kwartałów obowiązywania umowy o oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania oraz zmniejszenia wartości przedsiębiorstwa określonej w umowie o oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania i ceny określonej w umowie sprzeday na moliwość zwolnienia z obowiązku zapłaty opłat dodatkowych do wysokości 2/3 opłat przypadających do zapłaty w okresie pierwszych ośmiu kwartałów obowiązywania umowy o oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania oraz zmniejszenie wartości przedsiębiorstwa określonej w umowie o oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania i ceny określonej w umowie sprzeday. Pozostawiono równie strukturę organizacyjną bezwydziałową wraz z samodzielnymi stanowiskami pracy. Statut z 28 września 2010 r. Ostatnia zmiana statutu wprowadzona w badanym okresie miała miejsce 28 września 2010 r., kiedy zostało wydane zarządzenie Prezesa Rady Ministrów nadające nowy statut MSP. Równie w ślad za tą zmianą statutu ustalono nowy Regulamin organizacyjny Ministerstwa Skarbu Państwa dnia 5 października 2010 r., który określał zakres działań komórek, zgodnie z przyjętą w statucie nową strukturą organizacyjną. Do głównych zmian wprowadzonych wówczas (w odniesieniu do realizacji procesów prywatyzacji) naleała likwidacja czterech Departamentów Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji oraz rozdzielenie zadań nadzoru od prywatyzacji. Na ich miejsce powołano jeden Departament Prywatyzacji oraz oddzielny Departament Nadzoru Właścicielskiego. Zmiana dotycząca likwidacji czterech osobnych Departamentów i utworzenia na ich miejscu jednego została wprowadzona ze względu potrzebę skoncentrowania procesów prywatyzacyjnych w jednym Departamencie. Nowo powstałemu Departamentowi przekazano równie zadania Departamentu Mienia Skarbu Państwa z zakresu procesów prywatyzacyjnych. Powołany został take Departament Rynków Kapitałowych, który przejął od Departamentów Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji zadania związane z przeprowadzaniem procesów prywatyzacyjnych za pośrednictwem Giełdy Papierów Wartościowych. Zlikwidowany został Departament Projektów Prywatyzacyjnych. Równie w ślad za tą zmianą statutu dnia 25 października 2010 r. wprowadzono nowy Regulamin organizacyjny MSP, który określał zakres działań komórek zgodnie z przyjętą w statucie nową strukturą organizacyjną. Poniej opisany 143

145 został zakres zadań Departamentów oraz Delegatur odpowiadających za realizację procesów prywatyzacyjnych na podstawie ww. dokumentów oraz regulaminów wewnętrznych. Departament Prywatyzacji Zadania Departamentu Prywatyzacji w odniesieniu do prywatyzacji bezpośredniej oraz pośredniej nie uległy zmianie poza dodaniem do zakresu zadań Departamentu działania dotyczącego występowania do właściwej komórki organizacyjnej MSP o wyraenie opinii w sprawie nieodpłatnego udostępniania akcji / udziałów. Zadanie to zostało dodane w związku ze zmianą prawodawstwa. W ramach Departamentu zostało wyodrębnionych 8 wydziałów zajmujących się bezpośrednio prywatyzacją oraz dwa wydziały zajmujące się prywatyzacją i nadzorem. Podział zadań pomiędzy wydziały w zakresie prywatyzacji opiera się na posiadanym przez Skarb Państwa procentowym udziale w akcjach prywatyzowanych spółek: 1) 8 wydziałów zajmuje się prywatyzacją spółek, w których Skarb Państwa posiada powyej 25% udziałów / akcji, 2) 2 wydziały zajmują się nadzorem i prywatyzacją spółek, w których Skarb Państwa posiada odpowiednio do 10% udziałów / akcji oraz od 10% do 25% udziałów / akcji. Departament Rynków Kapitałowych Departament ten przejął zadania Departamentów Nadzoru Właścicielskiego i Prywatyzacji w zakresie prywatyzacji za pośrednictwem Giełdy Papierów Wartościowych odziedziczone po Departamencie Instytucji Finansowych. Dodatkowo, podobnie jak Departament Prywatyzacji, z tym, e obligatoryjnie, mógł występować do komórki organizacyjnej Ministerstwa właściwej ds. nieodpłatnego udostępniania akcji / udziałów o wyraenie opinii lub stanowisk dotyczących moliwości zbycia akcji / udziałów pozostałych po zakończeniu procesu nieodpłatnego udostępniania akcji / udziałów w poszczególnych spółkach. W ramach departamentu zostały wydzielone stanowiska Radcy Ministra oraz stanowiska Specjalistów bez podziału wydziałowego. Szczegółowe działania, które były przypisane poszczególnych Departamentom zaangaowanym w procesy prywatyzacyjne, nie zmieniały się w analizowanym okresie. Jedyne zmiany wynikały z faktu przejmowania nowej roli przez Departament, która wymagała uzupełniania listy zadań oraz rozszerzania listy zadań będącej wynikiem zmian w prawodawstwie. Delegatury Zadania Delegatur związane z procesami prywatyzacyjnymi nie uległy zmianie. Utrzymano równie strukturę bezwydziałową z samodzielnymi stanowiskami pracy Opis i analiza zmian w stosowanych regulacjach wewnętrznych, jakie miały miejsce w Okresie Analizy, w zakresie, jaki dotyczył procesów prywatyzacyjnych Procesy prywatyzacyjne regulowane są na rónym szczeblu aktów normatywnych. Głównym aktem opisującym te zagadnienia jest UKP, której zmiany w Okresie Analizy zostały przedstawione w rozdziale niniejszego Raportu. Poza unormowaniami ustawowymi, 144

146 procesy prywatyzacyjne regulowane są równie przez zarządzenia Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa. Poniej przedstawimy analizę wydanych zarządzeń w badanym okresie w podziale na anulowane, zmienione i obowiązujące. Analiza skupia się na najwaniejszych aspektach kadego z zarządzeń. Odbiór analiz przedprywatyzacyjnych Pierwszym aktem regulującym tę kwestię było wydane 4 czerwca 2008 r. zarządzenie nr 16. Określało ono tryb postępowania, organizację pracy i zakres zadań Komisji ds. odbioru analiz przedprywatyzacyjnych wykonywanych na podstawie art. 32 i art. 42 UKP. W szczególności regulowało zagadnienia, takie jak skład komisji wraz z zasadami jej powołania oraz jej kompetencjami. Zajmowało się równie kwestią doręczenia i obiegu dzieł, sposobu ich oceny przez członków Komisji oraz trybu odbioru wraz z zakresem protokołu odbioru. Następnie, zarządzeniem nr 33 z 26 sierpnia 2009 r., dokonano zmiany podstawy prawnej zarządzenia nr 16. Zmiana ta wynikała ze zmienionych treści aktów normatywnych wydanych na podstawie art. 32 ust. 2 UKP. Uwzględniało ono modyfikacje wynikające z wejścia w ycie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 2009 r. w sprawie analiz spółki, przeprowadzanych przed zaoferowaniem do zbycia akcji naleących do SP (Dz. U. Nr 37, poz. 288). Dodatkowo w zarządzeniu uproszczeniu uległy kwestie związane ze sposobem powoływania oraz określeniem składu Komisji ds. odbioru analiz przedprywatyzacyjnych wykonywanych przez doradców Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa, jak równie wprowadzono rozwiązania zmierzające do przyspieszenia procedury odbioru dzieł przez nich wykonywanych. Na dzień 31 maja 2011 obowiązywało zarządzenie nr 9 wydane 24 lutego 2010 r. Określało ono równie skład i kompetencje Komisji, w tym zasady jej powołania wraz z zakresem zadań oraz organizację pracy. Regulowało doręczenie i obieg dzieł oraz sposób ich oceny. Opisywało take tryb postępowania przy ocenie i odbiorze dzieł i prac zleconych wykonywanych na podstawie Umowy na doradztwo w procesie prywatyzacji wraz z niezbędnym zakresem protokołu odbioru. Porównując zarządzenia anulowane z obowiązującym, naley zwrócić uwagę, i zmiany wprowadzały usprawnienia wpływające na poprawę efektywności realizacji procesu, a w szczególności dotyczyły: 1) Ograniczenia podstawy prawnej z art. 32 oraz art. 42 UKP, na podstawie których zostało wydane zarządzenie nr 16 do art. 32 UKP, na podstawie którego zostało wydane zarządzenie nr 9, 2) Podejścia do tworzenia składu Komisji, 3) Sposobu powołania Komisji, 4) Sposobu oceny i odbioru dzieła przez Komisję, 5) Zakresu protokołu odbioru. Koordynacja i nadzór prywatyzacji w trybie oferty publicznej W celu zapewnienia nadzoru i koordynacji prowadzonych w MSP procesów prywatyzacji w trybie oferty publicznej, 4 czerwca 2008 r. wydane zostało zarządzenie nr 17 regulujące tę 145

147 kwestię. W szczególności, zarządzenie określało zasady powołania Komitetu Sterującego wraz z jego składem, zasadami i sposobem organizacji prac. Zarządzenie regulowało dodatkowo powołanie zespołów projektowych zajmujących się bezpośrednio prywatyzacjami, zakres wykonywanych przez nich czynności wraz ze sposobem organizacji prac. Wprowadzało równie stanowisko Kierownika Projektu, regulując zakres i sposób organizacji jego prac. Zarządzenie zostało uchylone zarządzeniem nr 21 w 2009 r. z uwagi na wprowadzenie nowej formy koordynacji procesów prywatyzacyjnych. Zespół do spraw koordynacji procesów prywatyzacyjnych Obowiązujące od 25 maja 2009 zarządzenie nr 21 regulowało skład, zadania i sposób organizacji prac Zespołu do spraw koordynacji procesów prywatyzacyjnych. Zespół ten zajmował się koordynacją procesów prywatyzacyjnych we wszystkich departamentach merytorycznych, a w szczególności monitorowaniem realizacji Planu prywatyzacji " oraz analizą, wprowadzaniem i monitorowaniem usprawnień. Zarządzenie to zostało uchylone zarządzeniem nr 42 z 21 października 2010 r.. Aukcja ogłoszona publicznie Pierwszym zarządzeniem regulującym ww. kwestie było wydane 15 kwietnia 2009 zarządzenie nr 13. Określało ono sposób zbywania akcji i udziałów SP w trybie art. 33 ust. 1 pkt 5 UKP oraz organizację pracy i zakres obowiązków Komisji do spraw Aukcji. Szczegółowo opisywało sposób powołania i skład Komisji. W zakresie samej aukcji, regulowało zakres zaproszenia do wzięcia udziału w aukcji, formę zgłoszenia do udziału oraz jego przebieg. Następnie, 13 maja 2009 zarządzeniem nr 19 dokonano zmian poprzedniej wersji z dnia 15 kwietnia 2009 r. w zakresie powołania i składu Komisji, zaproszenia do wzięcia udziału w aukcji oraz sposobu zgłoszenia do udziału w aukcji i samego przebiegu aukcji. Kolejną zmianę wprowadzono 24 czerwca 2009 zarządzeniem nr 26 w zakresie powołania i składu Komisji, zaproszenia do wzięcia udziału w aukcji oraz przebiegu aukcji. Jednake były to zmiany o mniejszym zakresie w stosunku do poprzedniej zmiany. Wydane 10 grudnia 2009 r. zarządzenie 47 uchylało w całości wcześniej obowiązującą wersję zarządzenia. Podobnie jak poprzednie zarządzenie, określało szczegółowy sposób postępowania w zakresie zbywania akcji i udziałów SP w trybie aukcji ogłoszonej publicznie oraz zakres obowiązków komórek organizacyjnych MSP, wraz z organizacją i zakresem obowiązków Komisji do spraw Aukcji. Zmiany polegały na uszczegółowieniu rozwiązań istniejących w poprzednim zarządzeniu poprzez określenie szczegółów przygotowania wniosku o powołanie Komisji oraz ujęcie wszystkich aspektów związanych z powołaniem, składem i zakresem obowiązków Komisji w jednym rozdziale. Ponadto określono zakres obowiązków departamentu koordynującego. Dokonano wydzielenia aukcji ustnej i elektronicznej. Uregulowano równie kwestie podpisania umowy prywatyzacyjnej i sporządzenia protokołu z przebiegu aukcji. Tak jak w poprzednio obowiązującej wersji, określono zakres zaproszenia do wzięcia udziału w aukcji oraz zgłoszenia i dopuszczenia do wzięcia udziału w aukcji. 146

148 Powysze zarządzenie zostało zmienione 11 czerwca 2010 r. zarządzeniem nr 30 - w zakresie przygotowania wniosku o powołanie Komisji, zadań departamentu koordynacji oraz przebiegu aukcji. Kolejne zmiany miały miejsce r. oraz r.. Porównując powysze zmiany zarządzeń anulowanych, naley zwrócić uwagę, i zmiany wprowadzały głównie usprawnienia wpływające na poprawę efektywności realizacji procesu. Co więcej, były one wprowadzane na bieąco. Na dzień 31 maja 2011 r. obowiązywało przyjęte 26 października 2010 r. zarządzenie nr 45, które uchyliło w całości zarządzenie nr 47 z 2009 roku, określając szczegółowy sposób postępowania w zakresie zbywania akcji i udziałów SP w trybie aukcji ogłoszonej publicznie, zakres obowiązków komórek organizacyjnych MSP oraz organizację i zakres obowiązków departamentu i Komisji do spraw Aukcji. Poza regulacjami zawartymi w poprzedniej wersji dotyczącymi przygotowania wniosku o powołanie Komisji, zakresu zadań Komisji, zaproszenia do wzięcia udziału w aukcji, zgłoszenia i dopuszczenia do wzięcia udziału w aukcji, szczegółowego przebiegu aukcji ustnej oraz elektronicznej i podpisania umowy prywatyzacyjnej wraz ze sporządzeniem protokołu z przebiegu aukcji, dodano rozdział dotyczący zasad tworzenia rejestru przeprowadzonych aukcji. Następnie, zarządzenie nr 24 z 28 kwietnia 2011 r. wprowadziło zmianę w zakresie uproszczenia sposobu oszacowania wartości jednej akcji. Metodologia Projektowa Metodologia projektowa prowadzenia procesów prywatyzacyjnych została wprowadzona 29 maja 2009 r. zarządzeniem nr 15. Miało ono na celu wdroenie nowego podejścia do przeprowadzania procesów prywatyzacyjnych. Zarządzenie regulowało sposób realizacji procesów przy wykorzystaniu elementów metodyki projektowej. W szczególności, określało zasady powołania Rady Projektu wraz z określeniem jej składu, zakresu kompetencji i organizacji prac. Wprowadzono stanowisko Kierownika Projektu, określając zasady jego powołania, zakres wykonywanych prac i sposób ich organizacji. Dodatkowo określono zasady powołania zespołów projektowych, ich skład, zakres wykonywanych czynności wraz ze sposobem ich organizacji. Zarządzenie to regulowało równie kwestie stosowania metodyki projektowej od strony organizacyjnej. Zarządzeniem nr 48 z 8 listopada 2010 r. zostało ono anulowane z powodu rezygnacji ze stosowania metody projektowej w procesach prywatyzacyjnych Identyfikacja barier w procesach oraz rekomendacje Analiza całościowa realizowanych procesów prywatyzacyjnych pokazała, i bariery w procesach prywatyzacyjnych na przestrzeni badanego okresu były na bieąco identyfikowane przez pracowników MSP, czego następstwem było wprowadzanie regulacji modyfikujących strukturę organizacyjną Ministerstwa, zakresy obowiązków i odpowiedzialności poszczególnych uczestników procesów, oraz podejście do realizacji procesów prywatyzacyjnych określone w statucie, regulaminach i wewnętrznych zarządzeniach. 147

149 Do zmian regulacji wewnętrznych dotyczących prywatyzacji dochodziło najczęściej w reakcji na identyfikowane na bieąco luki i bariery w tym zakresie oraz potrzeby usprawniania samego procesu. Zmiany te były stosunkowo częste. Zakres zmian został szczegółowo opisany w rozdziale dotyczącym analizy wewnętrznych regulacji oraz zmian w sposobie funkcjonowania MSP. MSP dokonało sformalizowania sposobu odbioru analiz przedprywatyzacyjnych i realizacji procesów prywatyzacyjnych prowadzonych w trybie aukcji ogłoszonej publicznie oraz koordynacji działań w ramach oferty publicznej poprzez dodatkowe uregulowanie tych aspektów w wewnętrznych regulacjach (zarządzeniach), co spowodowało sprawniejszą realizację procesów realizowanych w tych trybach. Zmiany wprowadzane w bieącym okresie w tym zakresie podyktowane były koniecznością uszczegółowienia i doprecyzowania pewnych zapisów tak, aby były one jednoznaczne dla pracowników i odzwierciedlały stosowaną praktykę. Dodatkowo zmiany podyktowane były zmieniającym się w Okresie Analizy prawodawstwem obowiązującym w Polsce w zakresie prywatyzacji. Dodatkowo zmiany w przepisach prawa dotyczących prywatyzacji wprowadzone w 2011 roku rozwiązały pewne ograniczenia i bariery, na które MSP napotykało do tej pory, realizując procesy prywatyzacyjne. Zostały one opisane poniej. Obnienie ceny wywoławczej Ze względu na obowiązujące przepisy prawa, w przypadku niepowodzenia w przeprowadzeniu prywatyzacji w trybie aukcji ogłoszonej publicznie lub w trybie przetargu, Ministerstwo miało moliwość obnienia ceny wywoławczej przedsiębiorstwa spółki o 15%. Zastosowanie obniki moliwe było jedynie w stosunku do ceny, która została podana jako wartość wyjściowa podczas ostatniej próby prywatyzacji. Ze względu na fakt, e procesy prywatyzacyjne czasami trwały znacznie dłuej ni to wstępnie zakładano, w analizowanych przez nas przypadkach zdarzało się, e w międzyczasie dokonywana była kilkakrotnie ponowna wycena, która wskazywała, i wartość przedsiębiorstwa / spółki była nisza od obnionej o 15% ceny wyjściowej. Ze względu na ograniczenia proceduralne, nie mając moliwości obnienia o więcej ni 15% ceny wyjściowej spółki, dochodziło do sytuacji, w której MSP było zmuszone podać jako nową cenę wyjściową kwotę wyszą ni wartość spółki uzyskaną z bieącej wyceny, mając świadomość, e rodzi to ryzyko, i inwestorzy nie przystąpią do aukcji / przetargu na dany podmiot. W RZASP 2011 w sprawie szczegółowego trybu zbywania akcji SP ustawodawca, wychodząc naprzeciw praktyce oraz potrzebom wynikającym z przebiegu procesów prywatyzacyjnych, stworzył moliwość obniki ceny o więcej ni 15%. Obecnie, w przypadku, gdy cena akcji wynikająca ze zaktualizowanego oszacowania wartości przedsiębiorstwa spółki sporządzonego przez doradcę, jest nisza ni 85% ceny wywoławczej określonej w zaproszeniu do składania ofert w ostatnim przetargu, który został uniewaniony lub zamknięty bez rozstrzygnięcia, MSP, w kadym kolejnym przetargu dotyczącym zbycia tych samych akcji, moe określić cenę wywoławczą w wysokości niszej ni 85% ceny wywoławczej określonej w ostatnim przetargu uniewanionym albo zamkniętym bez rozstrzygnięcia, jednak nie niszej ni cena akcji 148

150 wynikająca ze zaktualizowanego oszacowania wartości przedsiębiorstwa spółki. Podobny sposób postępowania został przewidziany dla trybu aukcji ogłoszonej publicznie. Stabilizacja pomocnicza Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2273/2003 z dnia 22 grudnia 2003 roku wykonujące dyrektywę 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do zwolnień dla programów odkupu i stabilizacji instrumentów finansowych dopuszczało moliwość stosowania stabilizacji pomocniczej. Stabilizacja oznacza nabycie lub ofertę nabycia właściwych papierów wartościowych lub jakąkolwiek transakcję instrumentami powiązanymi równowanymi do nich przez przedsiębiorstwa inwestycyjne lub instytucje kredytowe, która podejmowana jest w kontekście znacznej dystrybucji takich właściwych papierów wartościowych, wyłącznie w celu wsparcia ceny rynkowej tych właściwych papierów wartościowych przez wcześniej ustalony czas. Skutkiem tego działania jest zazwyczaj nabycie przez podmiot dokonujący stabilizacji określonej liczby papierów wartościowych będących przedmiotem stabilizacji. Celem przeprowadzania stabilizacji jest zatem wzrost ceny stabilizowanych instrumentów finansowych ponad cenę wynikającą z gry popytu i poday przed interwencją. UKP nie brała pod uwagę takiej moliwości, co powodowało, e MSP nie stosowało tego typu rozwiązań. W Okresie Analizy MSP stosowało jednak rodzaj stabilizacji, który nie został ujęty w istniejącym prawodawstwie, a jedynie stanowił praktykę rynkową stosowaną przez doradców finansowych i prawnych. Ustawodawca, dokonując w dniu 5 stycznia 2011 r. zmiany UKP oraz niektórych innych ustaw, wyszedł naprzeciw potrzebom realizowanych procesów prywatyzacyjnych i wprowadził w naszym prawodawstwie moliwość stabilizacji pomocniczej na zasadach określonych w Rozporządzeniu Komisji. Sposób realizacji procesów prywatyzacyjnych Jak wskazaliśmy wcześniej, MSP dokonało sformalizowania sposobu odbioru analiz przedprywatyzacyjnych i realizacji procesów prywatyzacyjnych prowadzonych w trybie aukcji ogłoszonej publicznie oraz koordynacji działań w ramach oferty publicznej. Pozostałe tryby prywatyzacji oraz sposób postępowania przy realizacji procesów prywatyzacyjnych zgodnie z nimi nie zostały dodatkowo wewnętrznie uregulowane w MSP, a podstawą działań było powszechnie obowiązujące prawodawstwo w tym zakresie oraz praktyka wypracowana przez wiele lat w MSP. RZASP 2009 regulowało sposób postępowania dla prywatyzacji w trybie przetargu publicznego oraz negocjacji. Dobrą praktyką stosowaną zarówno przez instytucje administracji publicznej, jak i przedsiębiorstwa jest regulowanie, na potrzeby wewnętrzne, sposobu postępowania w istotnych obszarach działalności. Za taki obszar naleałoby uznać realizację działań prywatyzacyjnych przez MSP. Dlatego wydawałoby się zasadnym, aby MSP uregulowało zasady postępowania przy realizacji procesów prywatyzacyjnych take dla innych trybów. Jednake wprowadzanie dodatkowych regulacji obecnie, kiedy realizacja procesów prywatyzacyjnych dobiega końca, 149

151 moe nie być zasadne. MSP powinno przeanalizować, które z trybów prywatyzacji będą najczęściej stosowane w przyszłości i uregulować wewnętrznie tylko te. W ramach prowadzonych analiz, zidentyfikowaliśmy bariery, które utrudniają działalność MSP w obszarze realizacji procesów prywatyzacyjnych i mogą powodować nieefektywność oraz brak przejrzystości prowadzonych działań. Zostały on przedstawione poniej: Wycena Spółki / Przedsiębiorstwa przeprowadzana w ramach analiz przed prywatyzacyjnych W wyniku analizy procesów prywatyzacyjnych i posługiwania się wynikami wycen w tym procesie, zidentyfikowane zostały następujące kwestie, które, w naszej ocenie, prowadziły do nieefektywności w przywołanym procesie prywatyzacji spółek / przedsiębiorstw. Doradcy prywatyzacyjni stosują na potrzeby wyceny przedsiębiorstw głównie metody majątkowe (ze wszystkimi ograniczeniami tych metod) polegające na wycenie jedynie majątku przedsiębiorstwa, czyli rónicy pomiędzy całością aktywów a pasywami obcymi, oraz metody dochodowe, w których wartość przedsiębiorstwa wynika z przyszłych zdyskontowanych przepływów pienięnych oczekiwanych do wygenerowania przez dane przedsiębiorstwo, oraz rzadziej - metody porównawcze. Dla inwestorów bardziej wiarygodne są metody dochodowe, jako e nie są oni zainteresowani majątkiem przedsiębiorstwa jako takim, a moliwością generowania dochodów, korzystając z kupowanego majątku w dłuszej perspektywie czasowej. Często dochodzi do sytuacji, w których wynik wyceny metodą majątkową jest wyszy ni wynik osiągany metodą dochodową. Urzędnicy MSP, ze względu na dbałość o interes Skarbu Państwa, stosowali w procesie prywatyzacji wycenę wykazującą najwyszą wartość przedsiębiorstw, niezalenie od tego, e mogła ona być nierealistyczna. Konsekwencją takiego podejścia są sytuacje, w których potencjalni inwestorzy mogą nie być zainteresowani zakupem przedsiębiorstwa. Dodatkowo, zgodnie ze stosowaną praktyką, MSP rzadko stosuje zbycie akcji lub udziałów poniej wartości likwidacyjnej (wartość jest uzyskiwana w procesie wyceny jedną z metod majątkowych). Konsekwencje są podobne, jak w punkcie powyej. Wartość likwidacyjna przedsiębiorstwa Wartość likwidacyjna majątku to suma cen, jakie mona byłoby teoretycznie uzyskać na rynku ze sprzeday poszczególnych składników przedsiębiorstwa skorygowana o wszelkie zobowiązania finansowe, jakie spółka musiałaby ponieść w przypadku jej likwidacji, przy czym wartość tę naley jeszcze pomniejszyć o koszty upłynnienia majątku spółki. Metoda ta pozwala teoretycznie oszacować dolny próg wartości przedsiębiorstwa, zakładając brak kontynuacji jego działalności. W praktyce jednak, wycena taka moe okazać się wysza od wartości uzyskanej przy zastosowaniu metod dochodowych, co prowadzi do braku zawarcia transakcji sprzeday. Tak jak wskazywaliśmy wyej, zgodnie z przyjętą praktyką (mimo braku formalnego zakazu), MSP rzadko stosuje zbycie przedsiębiorstwa poniej wartości likwidacyjnej, pomimo potencjalnego ekonomicznego uzasadnienia takiej transakcji (wartość samego majątku spółki, utrzymanie miejsc pracy w regionie, przeciwdziałanie bezrobociu, rozwój przedsiębiorczości w regionie). 150

152 Efektem moe być dalsza utrata wartości przedsiębiorstwa, a w konsekwencji równie upadłość i proces likwidacji, często dający znacznie nisze przychody ni wynikające z pierwotnej wyceny metodą likwidacyjną. Kryteria wyboru doradców Głównym kryterium stosowanym przez Ministerstwo przy wyborze doradcy prywatyzacyjnego jest cena. Zdaniem Autorów Raportu stanowić to moe ryzyko związane z wyborem doradców prywatyzacyjnych co moe wpływać na jakość wykonywanych przez nich analiz. W części przypadków następstwem tego moe być: 1) Wybór doradców nieposiadających odpowiednich kwalifikacji, co moe wpływać negatywnie na jakość dostarczanych analiz przedprywatyzacyjnych, 2) Konieczność powtarzania analiz, 3) Wydłuanie procesu odbioru analiz ze względu na wielokrotne nanoszenie poprawek. Powysze sytuacje mogą w znaczący sposób wydłuać zarówno proces przygotowania do prywatyzacji (Etap I), jak i samą realizację prywatyzacji (Etap II). Obieg dokumentów Zgodnie z instrukcją kancelaryjną w MSP funkcjonuje wymóg wersji papierowych dokumentów wewnętrznych. Obieg dokumentów wewnętrznych take zakłada wersje papierowe. Powoduje to wydłuenie realizacji procesów związane z obiegiem wersji papierowej dokumentów. MSP nie stosuje elektronicznego obiegu dokumentów, który, przy poprawnym wdroeniu i zdefiniowaniu tzw. Workflow, powodowałby, e dokumenty są widoczne od razu dla zaangaowanych stron, a proces weryfikacji i akceptacji - usprawniony. Dodatkowo dokumentacja całościowa byłaby zgromadzona w jednym miejscu. Zastosowanie takiego rozwiązania wymagałoby jednak uwzględnienia wymogów związanych z podpisem elektronicznym, aby mona było w pełni korzystać z takiego rozwiązania w sytuacji MSP. Zgoda Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) na koncentrację Proces prywatyzacji spółki finalizowany jest poprzez podpisanie umowy prywatyzacyjnej pomiędzy inwestorem a MSP. Umowa staje się obowiązująca, natomiast wydanie akcji / udziałów moe nastąpić dopiero po wydaniu zgody UOKiK. W niektórych przypadkach do finalizacji procesu prywatyzacji spółki konieczne jest uzyskanie przez inwestora zgody UOKiK na przeprowadzenie transakcji. Umowa prywatyzacyjna zawarta pomiędzy inwestorem a MSP, staje się obowiązująca od chwili jej podpisania, natomiast wydanie odcinka akcji/udziałów moe nastąpić dopiero po wydaniu zgody UOKiK. Istniejące prawodawstwo nie określa jednoznacznie momentu, w którym potencjalny inwestor powinien wystąpić z wnioskiem do UOKiK o wydanie zgody na koncentrację. MSP, chcąc usprawnić przebieg procesu prywatyzacyjnego, zwraca się do potencjalnych inwestorów o zgłoszenie zamiaru dokonania koncentracji na etapie prowadzenia danego procesu prywatyzacyjnego. Niejednoznaczne określenie momentu zgłoszenia koncentracji prowadzi do sytuacji, i, na etapie trwania procesu prywatyzacji, UOKiK nie wydaje zgody na koncentrację, traktując działanie jako niezasadne w tej fazie procesu. Zgodnie z dotychczasowym postępowaniem, UOKiK rozpatruje zgłoszenie inwestora, z którym podpisana jest umowa przedwstępna 151

153 zawierająca warunek zawarcia umowy prywatyzacyjnej po otrzymaniu zgody na koncentrację. W przypadku nie wyraenia przez UOKiK zgody, proces prywatyzacyjny musi być powtórzony. W przypadku, kiedy decyzja na temat koncentracji wydawana byłaby przez UOKiK na wcześniejszym etapie, uniknięto by sytuacji, w których wyłoniony inwestor, po przejściu całego procesu i przeprowadzeniu wszystkich niezbędnych czynności, nie moe zawrzeć umowy prywatyzacyjnej, a MSP zmuszone jest powtórzyć proces. Z przeprowadzonych analiz wynika, e nie jest to sytuacja częsta, natomiast wpływająca na koszt i czas realizacji procesów prywatyzacyjnych. 152

154 2.4 Analiza 100 procesów prywatyzacyjnych Cel i zakres prac Celem prowadzonych prac w ramach analizy wybranych 100 procesów prywatyzacyjnych była ocena poszczególnych procesów prywatyzacyjnych z uwzględnieniem: 1) Zgodności realizacji procesu z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa i regulacjami wewnętrznymi dotyczącymi prywatyzacji, 2) Jawności, terminowości, kompletności dokumentacji oraz dochowania naleytej staranności przez pracowników realizujących poszczególne procesy. Zakres analizy obejmował 100 wybranych przez KPMG i zaakceptowanych przez MSP procesów prywatyzacyjnych Opis wykonanych procedur Analiza przebiegu wybranych 100 procesów prywatyzacyjnych odbyła się w oparciu o: 1) Analizę udostępnionej dokumentacji dla wybranej próby 100 procesów prywatyzacyjnych, 2) Wywiady z pracownikami MSP zaangaowanymi w poszczególne etapy i elementy procesów prywatyzacyjnych posiadającymi wiedzę na temat: wybranych procesów, zasadności podjętych działań, terminów realizacji, przyczyn opóźnień i ewentualnych nieefektywności, 3) Analizę udostępnionej dokumentacji z kontroli prowadzonych przez MSP w odniesieniu do wybranych 100 procesów prywatyzacyjnych, 4) Wywiady z pracownikami MSP realizującymi poszczególne działania kontrolne dla wybranych 100 procesów prywatyzacyjnych. Szczegółowa analiza poszczególnych procesów prywatyzacyjnych była prowadzona w oparciu o ściśle zdefiniowane kryteria (Załącznik 7), które pozwoliły zapewnić zgodność prowadzonej analizy z wymaganiami prawa, wymaganiami regulacji wewnętrznych obowiązujących w MSP w odniesieniu do procesów prywatyzacyjnych oraz wymaganiami w odniesieniu do jawności, terminowości, kompletności dokumentacji prywatyzacyjnej oraz dochowania naleytej staranności przez pracowników MSP. Kryteria te były róne w zaleności od trybu, w jakim prowadzony był wybrany proces prywatyzacyjny. Kryteria te były podzielone na dwa główne obszary: 1) Kryteria dotyczące wyboru doradców prywatyzacyjnych i analiz przez nich wykonywanych oraz 2) Kryteria dotyczące sposobu przeprowadzania prywatyzacji wybranych podmiotów. 153

155 2.4.3 Opis sposobu wyboru próby Zgodnie z wymaganiami MSP, KPMG dokonało, w oparciu o własną metodykę audytu, pseudo losowego wyboru próby 100 procesów prywatyzacyjnych, które zostały poddane dalszej analizie. Dobór próby został dokonany, uwzględniając ponisze kryteria: 1) Procesy zrealizowane i zakończone, 2) Procesy generujące największe przychody dla budetu, 3) Procesy zakończone, dla których termin realizacji przesunął się zasadniczo w czasie w stosunku do planu, lub które zostały istotnie opóźnione w stosunku do planu, 4) Procesy prywatyzacyjne mogące być przedmiotem zainteresowania opinii publicznej, 5) Procesy prywatyzacyjne, które nie zakończyły się zawarciem transakcji. Podstawą wyboru procesów prywatyzacyjnych do próby było zestawienie przedstawione przez MSP dotyczące procesów prywatyzacji przeprowadzonych w okresie styczeń marzec 2011 oraz zestawienie dotyczące prywatyzacji niezakończonych transakcją. Dane dotyczące procesów prywatyzacyjnych występujących w tych zestawieniach zostały uzupełnione na spotkaniach z przedstawicielami MSP tak, aby lista będąca podstawą wyboru próby obejmowała take procesy, dla których umowa prywatyzacyjna została zawarta w miesiącach kwiecień maj 2011 roku. Próba została dobrana tak, aby wybrane procesy dotyczyły rónych trybów stosowanych przy prywatyzacji w Okresie Analizy. Wybrana próba obejmowała 89 procesów zrealizowanych oraz 11 procesów, w których prywatyzacja nie zakończyła się podpisaniem umowy prywatyzacyjnej. W celu zapewnienia kompleksowości prowadzonej analizy wybrana próba 100 procesów zawierała take 3 procesy komunalizacji. W trakcie realizacji prac okazało się, e, aby dokonać analizy wskazanego udziału sprzedawanych akcji dla dwóch wybranych procesów w trybie sprzeday pośredniej w ramach sprzeday akcji na rynku regulowanym, naley uwzględnić w próbie dwa dodatkowe etapy prywatyzacji wybranych podmiotów (dotyczy spółek Tauron Polska Energia S.A. oraz Lubelski Węgiel Bogdanka S.A.). Dlatego w sumie analizowano 14 procesów w tym trybie oraz w sumie 91 zakończonych zawarciem umowy / transakcją. Kwota przychodów z prywatyzacji pokazana w poniszej tabeli uwzględnia powyej opisaną sytuację. Ponisze zestawienie przedstawia ilość wybranych procesów zakończonych w poszczególnych trybach prywatyzacji oraz wartość przychodów dla tych procesów. L.p. Nazwa trybu prywatyzacji Liczba wybranych / analizowanych procesów danego trybu 1. Art. 4b ust. 1 nieodpłatne zbycie akcji na rzecz jednostki samorządu terytorialnego Przychody z prywatyzacji PLN 3/3-154

156 L.p. Nazwa trybu prywatyzacji Liczba wybranych / analizowanych procesów danego trybu 2. Prywatyzacja pośrednia prowadzona w trybie zbycia akcji w ramach aukcji ogłoszonej publicznie 3. Prywatyzacja pośrednia prowadzona w trybie zbycia akcji w negocjacjach podjętych na podstawie publicznego zaproszenia 4. Prywatyzacja pośrednia prowadzona w trybie zbycia akcji w ramach przetargu publicznego 5. Prywatyzacja pośrednia prowadzona w trybie zbycia akcji w ramach sprzeday akcji na rynku regulowanym 6. Prywatyzacja pośrednia prowadzona w trybie zbycia akcji w ramach odpowiedzi na wezwanie 7. Zgoda Rady Ministrów na tryb inny ni publiczny Przychody z prywatyzacji PLN 17/ ,41 23/ ,62 15/ ,79 12/ ,12 2/ ,30 15/ ,64 8. Tryb inny (art. 33 ust. 5 pkt 2 u.o.k.i.p) 2/ ,18 Razem 89/ ,06 Wartość uzyskanych przychodów z prywatyzacji dla analizowanej próby procesów stanowi 46% całości przychodów z prywatyzacji uzyskanych w okresie styczeń maj W ramach analizy 11 procesów prywatyzacyjnych, które nie zakończyły się podpisaniem umowy prywatyzacyjnej, wybrano: 1) 2 procesy prowadzone dwukrotnie w trybie aukcji, 2) 1 proces prowadzony w trybie negocjacji, 3) 1 proces prowadzony 2 razy w trybie aukcji, a następnie dwukrotnie w trybie negocjacji, 4) 1 proces prowadzony w trybie negocjacji, a następnie 2 razy w trybie przetargu publicznego, 5) 1 proces prowadzony w trybie przetargu publicznego, a następnie w trybie aukcji, 6) 1 proces prowadzony dwukrotnie w trybie aukcji, a następnie w trybie przetargu publicznego, 7) 1 proces prowadzony 4 razy w trybie negocjacji, 8) 1 proces prowadzony dwukrotnie w trybie negocjacji, 9) 1 proces prowadzony w trybie negocjacji, a następnie 3 razy w trybie przetargu publicznego, 10) 1 proces prowadzony w trybie negocjacji, a następnie 3 razy w trybie przetargu publicznego. Szczegółowe zestawienie wszystkich 100 wybranych procesów prywatyzacyjnych zostało zawarte w załączniku

157 2.4.4 Rezultaty wykonanych prac Analiza czasu trwania procesów prywatyzacji Wśród analizowanych 100 procesów prywatyzacyjnych, 89 zakończyło się zawarciem umowy prywatyzacyjnej do dnia 31 maja Czas procesów prywatyzacji, liczony od daty decyzji o rozpoczęciu prywatyzacji do daty podpisania umowy prywatyzacyjnej, wahał się od 0 tygodni (ten sam dzień - Grupa Kęty, BPH S.A., następny dzień - BZ WBK S.A.) do 287 tygodni około 5,5 roku (Przedsiębiorstwo Robót Komunikacyjnych w Krakowie S.A.). Średnia długość procesu prywatyzacyjnego w analizowanej próbie wyniosła 71 tygodni (około 1,5 roku). Średnia długość czasu procesu prywatyzacji w analizowanej próbie była najwysza dla trybu zbycia akcji w negocjacjach podjętych na podstawie publicznego zaproszenia 134 tygodnie (ok. 2,5 roku). Najszybszy przebieg miały procesy prywatyzacyjne tych przedsiębiorstw, których akcje / udziały były zbywane w ramach sprzeday na rynku regulowanym bądź nieodpłatnie przekazywane na rzecz jednostki samorządu terytorialnego (odpowiednio 13 i 17 tygodni 3 i 4 miesiące). Ponisza tabela prezentuje średni czas realizacji procesów prywatyzacyjnych dla poszczególnych trybów dla wszystkich wybranych procesów zakończonych zawarciem umowy. L.p. Nazwa trybu prywatyzacji Liczba procesów danego trybu Średni czas trwania (tygodnie) 1. Art. 4b ust. 1 nieodpłatne zbycie akcji na rzecz jednostki samorządu terytorialnego Prywatyzacja pośrednia prowadzona w trybie zbycia akcji w ramach aukcji ogłoszonej publicznie 3. Prywatyzacja pośrednia prowadzona w trybie zbycia akcji w negocjacjach podjętych na podstawie publicznego zaproszenia 4. Prywatyzacja pośrednia prowadzona w trybie zbycia akcji w ramach przetargu publicznego Prywatyzacja pośrednia prowadzona w trybie zbycia akcji w ramach sprzeday akcji na rynku regulowanym 6. Prywatyzacja pośrednia prowadzona w trybie zbycia akcji w ramach odpowiedzi na wezwanie Zgoda Rady Ministrów na tryb inny ni publiczny Tryb inny (art. 33 ust. 5 pkt. 2 u.o.k.i.p) 2 70 Suma Procesy prywatyzacyjne, których czas realizacji był najdłuszy w wybranej próbie prowadzone były w trybie zbycia akcji w negocjacjach podjętych na podstawie publicznego zaproszenia. Naley do nich zaliczyć: 156

158 1) Przedsiębiorstwo Robót Komunikacyjnych w Krakowie S.A. 287 tygodni (około 5,5 roku), 2) Cefarm Białystok S.A tygodni (ponad 4,5 roku), 3) Białostockie Zakłady Graficzne S.A tygodnie (niecałe 4,5 roku), 4) Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Legnicy S.A tygodni (niecałe 4,5 roku), 5) OZGraf Olsztyńskie Zakłady Graficzne S.A (ponad 4 lata). Podane okresy realizacji powyszych procesów były konsekwencją prób prywatyzacji podjętych przed 2008 rokiem. Do procesów prywatyzacyjnych, których czas realizacji był najkrótszy w wybranej próbie (oprócz tych wymienionych powyej), naley zaliczyć: 1) PGE S.A. - 1 tydzień - prywatyzacja pośrednia w trybie zbycia akcji w ramach sprzeday akcji na rynku regulowanym, 2) Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w Bytowie S.A. - 3 tygodnie - nieodpłatne przekazanie akcji / udziałów na rzecz JST, 3) KGHM Polska Miedź S.A. 4 tygodnie - prywatyzacja pośrednia w trybie zbycia akcji w ramach sprzeday akcji na rynku regulowanym, 4) Mennica Polska S.A. - 9 tygodni - prywatyzacja pośrednia w trybie zbycia akcji w ramach sprzeday akcji na rynku regulowanym, 5) Grodziskie Zakłady Farmaceutyczne Polfa S.A. i Elektrownie Skawina S.A tygodni, zgoda RM na tryb inny. Szczegółowe informacje na temat czasu realizacji poszczególnych analizowanych procesów prywatyzacyjnych zostały zawarte w załączniku Analiza zgodności terminów zakończenia procesów prywatyzacji z zakładanymi terminami w Planie prywatyzacji W przypadku 34 ze 100 wybranych procesów prywatyzacji termin zakończenia prywatyzacji był zgodny z terminem załoonym w planie prywatyzacji. Dla 26 procesów zakończenie prywatyzacji nastąpiło w trakcie roku po terminie załoonym w planie, a dla 4 procesów opóźnienie zakończenia prywatyzacji wyniosło powyej roku (do dwóch lat) (rok opóźnienia realizacji prywatyzacji liczony jest jako 12 kolejnych miesięcy licząc od zakończenia roku załoonego w planie prywatyzacji). 8 procesów prywatyzacji zakończono w roku poprzedzającym termin zakładany w planie prywatyzacji. W planie prywatyzacji nie ujęto 17 z wybranych 100 procesów. Dla tych procesów wartość przychodów z prywatyzacji wyniosła ,50 PLN. 157

159 11 analizowanych procesów prywatyzacyjnych nie zostało zakończonych podpisaniem umowy prywatyzacyjnej. Szczegółowe informacje dotyczące porównania terminu zakończenia prywatyzacji w odniesieniu do Planu prywatyzacji zostały zawarte w załączniku Analizy wyboru doradcy i odbioru analiz Zgodnie z art. 32 UKP, Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa, przed zaoferowaniem do zbycia akcji SP, zleca dokonanie analizy mającej na celu ustalenie sytuacji prawnej majątku oraz oszacowanie wartości przedsiębiorstwa. Rozporządzenie wykonawcze w sprawie analiz spółki definiuje sposób zlecania, opracowania, odbioru i finansowania tych analiz, a take wyznacza warunki pozwalające na odstąpienie od przygotowania analiz. Analiza wyboru doradcy prywatyzacyjnego została dokonana dla 89 procesów prywatyzacyjnych. Badaniem nie objęto procesów, które nie zostały zakończone podpisaniem umowy prywatyzacyjnej. W analizowanej próbie wybór doradcy prywatyzacyjnego dokonywany był zgodnie z UPZP w 36 przypadkach. W przypadkach, gdy szacowana wartość zamówienia była nisza od EUR, nie było konieczności stosowania zapisów UPZP. Sytuacja taka miała miejsce w 28 przypadkach. W badanej próbie znalazło się 28 procesów prywatyzacyjnych, dla których nie było wymagane przeprowadzenie analiz, tym samym doradca nie został wybrany. Sytuacja ta dotyczyła następujących typów procesów prywatyzacyjnych: 1) 3 procesy dotyczące nieodpłatnego przekazania akcji / udziałów na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, 2) 1 proces w trybie aukcji ogłoszonej publicznie, 3) 1 proces w trybie przetargu publicznego, 4) 10 procesów prowadzonych za zgodą Rady Ministrów, 5) 1 proces w trybie innym (art. 33 ust. 5 pkt 2 u.o.k.i.p.), 6) 12 procesów w trybie sprzeday na rynku regulowanym. W większości ww. analizowanych 28 procesów analizy nie były wymagane z uwagi na to, e proces dotyczył zbycia pakietu mniejszościowego akcji. Dodatkowo odstępowano od opracowania analizy, jeeli udziały były zbywane na rzecz państwowej osoby prawnej. W trakcie analiz zidentyfikowano 3 spółki, w których doradca był wybierany na dwa sposoby: zgodnie z przepisami UPZP oraz z pominięciem zapisów ustawy (wartość zamówienia poniej EUR). Są to: Przedsiębiorstwo Robót Komunikacyjnych w Krakowie S.A., Centrala Nasienna Sp. z o.o., Górnośląski Zakład Energetyczny S.A. W przypadku prywatyzacji spółki Przedsiębiorstwo Robót Komunikacyjnych w Krakowie S.A. odstąpiono od umowy z pierwszym wybranym doradcą w części dotyczącej oszacowania wartości spółki. Dla oszacowania wartości spółki został wybrany kolejny doradca (bez stosowania UPZP, wartość zamówienia poniej EUR). W dwóch pozostałych przypadkach wystąpiła potrzeba 158

160 aktualizacji ju opracowanych analiz, a pierwotna umowa z doradcą nie przewidywała moliwości aktualizacji. W analizowanej próbie, tak jak zostało to wskazane powyej, wybór doradcy prywatyzacyjnego dokonywany był zgodnie z UPZP w 36 przypadkach. Wybór doradcy najczęściej przebiegał w formie przetargu nieograniczonego w 33 przypadkach. W procesie wyboru doradcy prywatyzacyjnego zgodnego z przepisami UPZP i odbioru analiz KPMG określiło 8 kryteriów, które naleało spełnić, aby proces przebiegł bez zastrzeeń. W badanych 36 postępowaniach jedno kryterium nie było spełnione w trzech przypadkach. W 3 przypadkach (Elektrociepłownia Białystok S.A., Górnośląski Zakład Elektroenergetyczny S.A., Elektrownia Skawina S.A.) brak było oświadczenia o bezstronności sekretarza komisji przetargowej, co mogło potencjalnie skutkować brakiem obiektywizmu. W 1 przypadku (Fabryka Osłonek Białkowych FABIOS S.A.) nie podpisano umowy z wybranym doradcą analiza miała obejmować trzy spółki, z których jedna utraciła płynność finansową, co wpłynęło na podjęcie decyzji o wstrzymaniu procesu prywatyzacji tej spółki. Wyłączenie jednej spółki z procesu prywatyzacji zmieniło zakres zlecanych analiz. Kryterium uznano za Nie dotyczy. Ponadto dla 36 analizowanych postępowań realizowanych w trybie UPZP, kryterium określające, czy analizy prowadzone przez doradcę zostały odebrane przez Komisję powołaną przez Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa, nie dotyczyło jednego postępowania. Przetarg został uniewaniony, w związku z czym nie podpisano umowy z doradcą oraz nie dokonano odbioru analiz. Zbadano 25 postępowań, których wartość zamówienia nie przekraczała EUR. Najczęściej stosowanym trybem wyboru doradcy było zapytanie ofertowe wysyłane do wybranej grupy firm. Dla 24 przypadków do oceny ofert powołano komisję przetargową. W 1 przypadku (Biuro Projektów Budownictwa Komunalnego Sp. z o.o.) procedurę wyboru doradcy przeprowadził zespół projektowy. We wszystkich analizowanych przypadkach analizy prowadzone przez doradcę zostały odebrane przez komisję ds. odbioru dzieł zamówionych. W ramach sprzeday akcji na rynku regulowanym nie był wybierany doradca prywatyzacyjny. W tym trybie w większości przypadków wybierany był tylko doradca prawny i finansowy. Doradca Prawny W trakcie analizy 14 procesów prywatyzacji (dotyczących 12 spółek) w trybie zbycia akcji w ramach sprzeday akcji na rynku regulowanym, które zakończyły się podpisaniem umowy prywatyzacyjnej, zidentyfikowaliśmy, i Doradca Prawny był wybierany w 8 procesach prywatyzacji (KGHM S.A., Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A., Tauron Polska Energia S.A. (IPO oraz zbycie pakietu 11,9% akcji), Lubelski Węgiel Bogdanka S.A. (zbycie pakietu 46,7% akcji), Mennica Polska S.A., PGE Polska Grupa Energetyczna S.A., ENEA S.A.). Natomiast w przypadku pozostałych sześciu procesów Doradca Prawny nie został wybrany. Zgodnie z uzyskanymi informacjami, MSP nie dokonywało wyboru doradcy prawnego do realizacji wszystkich transakcji, gdy jego obecność nie była konieczna we 159

161 wszystkich przypadkach (dotyczyło to sprzeday pakietów mniejszościowych, a Spółki były ju notowane na GPW). W 6 przypadkach (KGHM S.A., Mennica Polska S.A., PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. (IPO), ENEA S.A., Lubelski Węgiel Bogdanka S.A. (zbycie pakietu 46,7% akcji)) wybór Doradcy Prawnego odbył się na podstawie zamówienia z wolnej ręki zgodnie z art. 5 UPZP. W przypadku prywatyzacji Spółki Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. Doradca Prawny został wybrany poprzez zorganizowanie przetargu nieograniczonego, natomiast w przypadku prywatyzacji Tauron Polska Energia S.A. (zbycie pakietu 11,9% akcji) tryb wyboru nie podlegał UPZP. Doradca Finansowy W analizowanych przez KPMG 14 procesach prywatyzacyjnych (dotyczących 12 Spółek) w trybie zbycia akcji w ramach sprzeday na rynku regulowanym stwierdzono, i w kadym przypadku wybrany został Doradca Finansowy. Zgodnie ze stanowiskiem MSP, wybór Doradcy nie podlegał UPZP zgodnie z art. 4 pkt 3 lit. j (usługi finansowe). W 8 przypadkach (Bank Handlowy S.A., Bank Przemysłowo Handlowy S.A., Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A., Grupa Kęty S.A., KOPEX S.A., BZ WBK S.A., ENEA S.A., Tauron Polska Energia S.A.) MSP wysyłało zapytania do co najmniej kilku Domów Maklerskich / Banków Inwestycyjnych z prośbą o przesłanie propozycji cenowej. Zarówno w przypadkach, o których mowa powyej, jak i w pozostałych analizowanych przypadkach przy ustalaniu kryteriów wyboru Doradcy Finansowego MSP kierowało się przesłanką, jaką była potrzeba umacniania się polskiego rynku kapitałowgo, wzmacnianie roli GPW w regionie oraz pozycji Warszawy jako regionalnego centrum finansowego. Poniewa akcje spółek zbywane za pośrednictwem GPW reprezentowały róne brane, istotne było take doświadczenie sektorowe poszczególnych doradców w sprzeday akcji spółek z danego sektora Wyniki analizy procesów prywatyzacyjnych w podziale na tryby prywatyzacji Prywatyzacja pośrednia prowadzona w trybie zbycia akcji w ramach przetargu publicznego KPMG przebadało 15 procesów prywatyzacji zakończonych podpisaniem umowy prywatyzacyjnej w trybie zbycia akcji w ramach przetargu publicznego. Przy badaniu kadego procesu dokonywano analizy i oceny 14 wcześniej ustalonych kryteriów. Wybrane kryteria wynikały z obowiązujących przepisów prawa oraz przyjętych w MSP praktyk i wewnętrznych procedur, część z nich była fakultatywna. Kryterium Spełnione nie dotyczy i Niespełnione Razem RAZEM: % 95,2% 4,8% 100% Powysza tabela przedstawia ilość kryteriów spełnionych, niespełnionych oraz kryteriów, które nie dotyczyły procesów prywatyzacyjnych wybranych podmiotów. Łącznie przeanalizowaliśmy 210 kryteriów. 160

162 Dla wszystkich przebadanych w wybranej próbie procesów, co do których wydano decyzję o prywatyzacji w trybie przetargu publicznego, zamieszczono zaproszenie do składania ofert na stronie BIP oraz w co najmniej jednej gazecie ogólnopolskiej, zaś zapłata za nabywane od SP akcje została dokonana zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z Kryterium, które zawsze zostało spełnione, gdy tylko dotyczyło danego procesu prywatyzacji (tzn. w adnym wypadku nie uznano ich za niespełnione, a jedynie za spełnione lub nie dotyczy ) dotyczyło prawidłowego udokumentowania w protokołach części niejawnej posiedzenia komisji przetargowej. W 10 przypadkach (4,8%) kryteria nie zostały spełnione: 1) W procesie prywatyzacji Elektrociepłowni Białystok S.A. nie powołano zastępcy przewodniczącego komisji ds. przetargu. Ponadto w jedynej złoonej ofercie KPMG zidentyfikowało braki formalne dokumentacja nie zawierała oświadczenia oferenta o zapoznaniu się z przedmiotem przetargu i niewnoszeniu uwag co do jego stanu, 2) W procesie prywatyzacji Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego AGROPOL Sp. z o.o. nie został powołany zastępca przewodniczącego komisji ds. przetargu, 3) W procesie prywatyzacji Banku Polskiej Spółdzielczości S.A. (BPS) oferent, który złoył najlepszą ofertę cenową, nie został zaakceptowany przez Radę Nadzorczą Banku (zgodnie z postanowieniami statutu BPS nikt nie moe zbyć akcji bez zgody Rady Nadzorczej). Oferent ten został powiadomiony, e Rada Nadzorcza Banku nie wyraziła zgody na zbycie przez SP posiadanego pakietu akcji, a przetarg został zamknięty bez rozstrzygnięcia). Cztery dni po zakończeniu posiedzeń komisji przetargowej Rada Nadzorcza wskazała innego oferenta gotowego nabyć akcje banku (naleącego do tej samej grupy kapitałowej, co BPS). W związku z tym, powstaje pytanie o zasadność przeprowadzania całego procesu prywatyzacji w trybie przetargu, skoro jego wyniki nie zostały ostatecznie w aden sposób uwzględnione, a wiązały się z kosztami. Ponadto, w przypadku procesu prywatyzacji Fabryki Sklejka-Pisz S.A., KPMG na podstawie udostępnionej dokumentacji stwierdziło, i oferent, który wygrał przetarg, nie przedstawił dowodów mogących świadczyć o zdolności do dokonania zapłaty i pokrycia zobowiązań inwestycyjnych. Środki niezbędne do sfinalizowania transakcji miał pozyskać poprzez emisję obligacji zabezpieczonych m.in. zastawem na akcjach Sklejka-Pisz, które miał dopiero nabyć. Prywatyzacja pośrednia prowadzona w trybie zbycia akcji w negocjacjach podjętych na podstawie publicznego zaproszenia W ramach przeprowadzonego projektu dokonaliśmy przeglądu i analizy procesu prywatyzacji 23 Spółek, które zostały sprywatyzowane pośrednio w trybie zbycia akcji w negocjacjach podjętych na podstawie publicznego zaproszenia. Kady proces prywatyzacji przeanalizowaliśmy pod kątem spełnienia 19 kryteriów. Wybrane kryteria wynikały z obowiązujących przepisów prawa oraz przyjętych w MSP praktyk i wewnętrznych procedur, część z nich była fakultatywna. 161

163 Kryterium Spełnione i nie dotyczy Niespełnione Razem RAZEM: % 96,6 % 3,4% 100% Powysza tabela przedstawia ilość kryteriów spełnionych, niespełnionych oraz kryteriów, które nie dotyczyły procesów prywatyzacyjnych wybranych podmiotów. Łącznie przeanalizowaliśmy 437 kryteriów. W 22 przypadkach spełnione zostało kryterium dotyczące wydania decyzji o prywatyzacji w trybie negocjacji podjętych na podstawie publicznego zaproszenia. We wszystkich tych 22 przypadkach decyzję o prywatyzacji w trybie negocjacji na podstawie publicznego zaproszenia podejmował Podsekretarz Stanu lub Rada Ministrów. Przypadek, w którym kryterium to nie zostało spełnione, dotyczył Przedsiębiorstwa Robót Komunikacyjnych w Krakowie S.A. W przekazanych aktach brakowało decyzji o wyborze trybu przeprowadzenia prywatyzacji (brak dokumentu decyzji Ministra w tej sprawie, według wyjaśnień MSP, w 2005 roku w ramach procedur prywatyzacyjnych nie była określona forma uzyskania zgody Ministra Skarbu Państwa na prywatyzację spółek. Stosowanym wówczas dokumentem, zawierającym zgodę Ministra Skarbu Państwa na prywatyzację, był wniosek o wszczęcie zamówienia publicznego na wykonanie analiz przedprywatyzacyjnych). We wszystkich analizowanych procesach prywatyzacyjnych został powołany zespół do przeprowadzenia negocjacji składający się co najmniej z 3 członków. W jednym przypadku (prywatyzacja Spółki Cefarm Białystok S.A.) zespół ds. negocjacji został powołany dopiero na etapie składania ofert wiąących, a nie na etapie ofert wstępnych. We wszystkich analizowanych procesach prywatyzacyjnych zaproszenie do składania ofert zostało ogłoszone co najmniej w jednym dzienniku ogólnopolskim oraz w BIP na stronie MSP, a take spełniało wszystkie kryteria określone w RZASP par 14. W jednym przypadku (Centrozłom Wrocław S.A.) nie przedstawiono oświadczeń podmiotów zainteresowanych złoeniem odpowiedzi na zaproszenie o zachowaniu poufności przed przekazaniem im memorandum informacyjnego. We wszystkich analizowanych procesach odpowiedzi na zaproszenie do negocjacji zostały złoone w terminie określonym w zaproszeniu i w formie pisemnej. Zbywca / zespół ds. negocjacji określił termin i zakres badania dokumentów oraz podjął negocjacje z podmiotami, które przedstawiły wiąące propozycje warunków umowy. Natomiast po negocjacjach wszystkie podmioty w nich uczestniczące przestawiały na piśmie wiąące warunki zawarcia umowy. Kryterium dotyczące udokumentowania czynności negocjacyjnych w protokołach posiedzeń zespołu zostało spełnione w 21 procesach prywatyzacyjnych. W 2 przypadkach przedstawiona dokumentacja nie zawierała protokołów z części negocjacji (sytuacja ta dotyczyła prywatyzacji Spółek: Zakład Przemysłu Pasmanteryjnego Lenora Sp. z o.o., Przedsiębiorstwo Robót Komunikacyjnych w Krakowie S.A.). 162

164 W dwóch przypadkach (Transbud Gdańsk S.A. oraz Kopalnie Odkrywkowe Surowców Drogowych S.A.) zbywca nie poinformował zainteresowanych podmiotów o udzieleniu jednemu z nich wyłączności negocjacyjnej (umieszczono na ten temat jedynie informację na stronie internetowej MSP). Natomiast w 3 przypadkach dopuszczony do negocjacji był tylko jeden podmiot i nie było innych podmiotów, które mona byłoby poinformować o udzieleniu wyłączności. Kryterium dotyczące poinformowania wszystkich podmiotów dopuszczonych do negocjacji o zawarciu umowy zbycia akcji zostało spełnione w 16 na 23 analizowane procesy prywatyzacyjne. W tych przypadkach stosowne pisma informujące o zawarciu umowy zostały wysłane bezpośrednio do zainteresowanych podmiotów dopuszczonych do negocjacji. Zgodnie z RZASP 2009 art. 16 pkt. 10, Zbywca jest obowiązany powiadamiać wszystkie podmioty dopuszczone do negocjacji o udzieleniu jednemu podmiotowi terminu do wyłącznych negocjacji oraz o zawarciu umowy. Zatem stosowne pisma winny być adresowane bezpośrednio do wszystkich zainteresowanych podmiotów. Natomiast zbywca w 7 przypadkach uznał, e, w przypadku zawarcia umowy, wystarczająca jest informacja na stronie internetowej MSP. Odpowiedzi Nie dotyczy odnoszą się do kryteriów: zabezpieczenia ratalnej płatności za akcje (płatność była w tych przypadkach jednorazowa), informowania podmiotów o dopuszczeniu do wyłącznych negocjacji oraz o podpisaniu umowy zbycia akcji (do negocjacji wyłącznych został dopuszczony tylko tylko jeden podmiot). Prywatyzacja pośrednia prowadzona w trybie zbycia akcji w ramach aukcji ogłoszonej publicznie Przeprowadzono analizę 17 procesów prywatyzacji zakończonych zawarciem umowy, które były realizowane w trybie zbycia akcji w ramach aukcji ogłoszonej publicznie. Przy analizie kadego procesu zwracano uwagę na 16 wcześniej ustalonych kryteriów. Wybrane kryteria wynikały z obowiązujących przepisów prawa oraz przyjętych w MSP praktyk i wewnętrznych procedur, część z nich była fakultatywna. Kryterium Spełnione nie dotyczy i Niespełnione Razem RAZEM: % 99,3% 0,7% 100% Powysza tabela przedstawia zestawienie ilościowe i procentowe kryteriów spełnionych, niespełnionych oraz kryteriów, które poszczególnych spółek nie dotyczyły. Łącznie przeanalizowano 272 kryteria. W 100% przypadków wydana została notatka z decyzją o prywatyzacji w trybie aukcji ogłoszonej publicznie. Przy kadym z procesów zaproszenia do udziału w aukcji były ogłoszone w co najmniej jednym dzienniku ogólnopolskim oraz w BIP na stronie MSP. Dla wszystkich procesów powoływano Komisję, która składała się z minimum 3 osób. Zakres pracy Komisji określony był w Zarządzeniu nr 47 Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa z dnia 10 grudnia 2009 roku. We wszystkich przypadkach aukcję prowadził jeden z członków 163

165 Komisji. W 1 przypadku był to Wiceprzewodniczący, a w pozostałych Przewodniczący. Ani razu nie zdarzyło się, by aukcja przeprowadzana była drogą elektroniczną. We wszystkich przypadkach Komisja dokonywała weryfikacji zgłoszeń zgodnie z określonymi kryteriami i ustalano listę podmiotów dopuszczonych do udziału w aukcji. W 16 przypadkach uczestnicy byli informowani o terminie aukcji odrębnymi pismami. W 100% przypadków po przeprowadzonej aukcji z uczestnikiem aukcji oferującym najwyszą cenę zbywca podpisał umowę sprzeday akcji określoną w zaproszeniu do wzięcia udziału w aukcji. W kadym przypadku kryterium związane ze wskazaniem stanowisk słubowych członków Komisji w protokole z przebiegu aukcji było spełnione. Nie spełniono 2 z 272 (0,7%) kryteriów. W przypadku spółki NITROERG S.A. nie spełniono kryterium dotyczącego powiadomienia uczestników aukcji o jej terminie. Powiadomienie odrębnym pismem uczestnika aukcji o jej terminie nie wynika z obowiązujących przepisów prawa, a jedynie z praktyki prowadzonej przez MSP. Odpowiedzi Nie dotyczy odnosiły się do następujacych kryteriów: podpisanie umowy z podmiotem zewnętrznym przy aukcji elektronicznej (nie współpracowano z podmiotem zewnętrznym), zawarcia pakietu socjalnego (brak było pakietu socjalnego) oraz zabezpieczenia ratalnej płatności za akcje (płatność była jednorazowa). Prywatyzacja pośrednia prowadzona w trybie zbycia akcji w ramach odpowiedzi na wezwanie W toku prac analizowano dwie spółki prywatyzowane w trybie wezwania do sprzeday akcji: Polskie Towarzystwo Reasekuracji S.A. oraz Ruch S.A. Procesy prywatyzacji były oceniane pod kątem 7 kryteriów. Łącznie przeanalizowaliśmy 14 kryteriów. Wybrane kryteria wynikały z obowiązujących przepisów prawa oraz przyjętych w MSP praktyk i wewnętrznych procedur, część z nich była fakultatywna. Kryterium Spełnione i nie dotyczy Niespełnione Razem RAZEM: % 92,9% 7,1% 100% Jedna ze spółek nie spełniła kryterium dotyczącego opinii Zarządu Spółki w sprawie ogłoszonego wezwania - w dokumentacji procesu prywatyzacyjnego nie było dokumentu. Kryterium sprawdzające, czy wydano decyzję o prywatyzacji w trybie odpowiedzi na wezwanie, zostało spełnione w kadym wypadku była to decyzja Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa w sprawie wyboru trybu wezwania, a w jednym wypadku podjęto decyzję o wszczęciu procesu prywatyzacji z moliwością odpowiedzenia na wezwanie. Odpowiedzi Nie dotyczy odnosiły się do następujących kryteriów: wyraenia opinii przez zarząd spółki dotyczącej wezwania (akcje spółki nie były przedmiotem obrotu na rynku giełdowym), zawarcia pakietu socjalnego (brak było pakietu socjalnego), zabezpieczenia ratalnej płatności za akcje (płatność była jednorazowa). 164

166 Prywatyzacja pośrednia prowadzona w trybie zbycia akcji w ramach sprzeday akcji na rynku regulowanym KPMG dokonało analizy 14 procesów prywatyzacji zakończonych zawarciem umowy prywatyzacyjnej, które były prowadzone w trybie zbycia akcji w ramach sprzeday akcji na rynku regulowanym. Przy badaniu kadego procesu zwracano uwagę na 12 wcześniej ustalonych kryteriów. Wybrane kryteria wynikały z obowiązujących przepisów prawa oraz przyjętych w MSP praktyk i wewnętrznych procedur, część z nich była fakultatywna. Kryterium Spełnione nie dotyczy i Niespełnione Razem RAZEM: % 98,2% 1,8% 100% Łącznie przeanalizowaliśmy 168 kryteriów. Powysza tabela przedstawia ilość kryteriów spełnionych, niespełnionych oraz kryteriów, które poszczególnych spółek nie dotyczyły. Dla wszystkich analizowanych procesów prywatyzacyjnych wydano decyzję o prywatyzacji w trybie sprzeday akcji na rynku regulowanym. Ponadto w przedstawionej dokumentacji odnaleźliśmy potwierdzenia, i transakcje sprzeday akcji zostały zawarte oraz transakcje sprzeday zostały odpowiednio rozliczone, a zapłata (przelew) za sprzedane akcje została dokonana zgodnie z rozporządzeniem RM z dnia 14/12/2004. Odpowiedzi Nie dotyczy są głównie związane z faktem, i oferta sprzeday akcji w 12 przypadkach była skierowana do inwestorów kwalifikowanych. Niewymagane było w takim przypadku sporządzenie, zatwierdzenie oraz udostępnienie do publicznej wiadomości prospektu emisyjnego. Ponadto sporządzanie, zatwierdzanie oraz udostępnianie do publicznej wiadomości prospektu emisyjnego nie jest wymagane w przypadku akcji, które stanowią mniej ni 10% wszystkich akcji tego samego rodzaju dopuszczonych do obrotu na tym samym rynku regulowanym. W związku z tym, kryteria dotyczące prospektu emisyjnego, jego sporządzenia, zatwierdzenia przez KNF oraz udostępnienia do publicznej wiadomości wraz z przedziałem cenowym i ceną emisyjną dotyczyły i zostały spełnione jedynie w przypadku IPO Spółek Tauron Polska Energia S.A. oraz Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.. Nieodpłatne przekazanie na rzecz Jednostek Samorządu Terytorialnego W toku prac analizowano 3 Spółki prywatyzowane w trybie nieodpłatnego przekazania Jednostkom Samorządu Terytorialnego: Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w Bytowie S.A. (PKS Bytów), Ciepłownia Łańcut Sp. z o.o. oraz PKS Wschód Spółka Akcyjna. Procesy prywatyzacyjne były oceniane pod kątem spełnienia 8 kryteriów. Łącznie przeanalizowano 24 kryteria. Wybrane kryteria wynikały z obowiązujących przepisów prawa oraz przyjętych w MSP praktyk i wewnętrznych procedur, część z nich była fakultatywna. 165

167 Ponisza tabela przedstawia ilość kryteriów spełnionych, niespełnionych oraz kryteriów, które poszczególnych spółek nie dotyczyły. Kryterium Spełnione nie dotyczy i Niespełnione Razem RAZEM: % 100,0% 0% 100% Kryterium sprawdzające, czy Jednostka Samorządu Terytorialnego / Związek Jednostek Samorządu Terytorialnego podjął decyzję o komunalizacji i złoył wniosek w tej sprawie, zostało spełnione we wszystkich przypadkach w formie uchwały Zarządu Powiatu, Rady Miejskiej lub Sejmiku Województwa. Kryterium sprawdzające, czy Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa o prywatyzacji wydał decyzję, zostało spełnione we wszystkich przypadkach w formie akceptacji notatki z wnioskiem o podjęcie decyzji przez Ministra Skarbu Państwa. Zgoda RM na tryb inny ni publiczny W toku prac KPMG przeanalizowało 15 procesów prywatyzacyjnych przeprowadzonych w trybie Zgody Rady Ministrów na tryb inny. W wybranej próbie znalazły się następujące spółki: GlaxoSmithKline Pharmaceuticals S.A., Cefarm Wrocław, Gryfskand Sp. z o. o., Elektrociepłownia Kraków S.A., Fabryka Urządzeń Mechanicznych PORĘBA Sp. z o. o., Górnośląski Zakład Elektroenergetyczny S.A., PGE Elektrownia Bełchatów S.A., PGE Elektrownia Opole S.A., PGE Elektrownia Turów S.A., PGE Kopalnia Węgla Brunatnego Bełchatów S.A., PGE Kopalnia Węgla Brunatnego Turów S.A., Vattenfall Heat Poland S.A., Grodziskie Zakłady Farmaceutyczne POLFA Sp. z o.o., PKS Connex Prudnik Sp. z o.o., Elektrownia Skawina S.A.. Proces prywatyzacji oceniany był pod kątem 12 kryteriów. Łącznie przeanalizowaliśmy 180 kryteriów. Wybrane kryteria wynikały z obowiązujących przepisów prawa oraz przyjętych w MSP praktyk i wewnętrznych procedur, część z nich była fakultatywna. Kryterium Spełnione nie dotyczy i Niespełnione Razem RAZEM: % 100% 0% 100% Powysza tabela przedstawia zestawienie ilościowe i procentowe kryteriów spełnionych, niespełnionych oraz kryteriów, które nie dotyczyły poszczególnych spółek. Pierwsze kryterium dotyczy wydania decyzji o zbyciu udziałów w trybie innym ni publiczny przez Radę Ministrów. W przypadku spółki Cefarm Wrocław odpowiednia zgoda nie została wydana, jednak, zgodnie z opinią Sekretarza Stanu, nie było takiej konieczności. Statut spółki zawiera zapis o zobowiązaniu do zaoferowania akcji dotychczasowym akcjonariuszom. 166

168 Sekretarz Stanu wydał zgodę na rozpoczęcie procesu. We wszystkich pozostałych procesach uzyskano zgodę Rady Ministrów na dany tryb prywatyzacji. Kolejne kryterium odnosi się do roszczeń reprywatyzacyjnych, które mogły być skierowane wobec spółki. Tylko w jednym przypadku spółka Vattenfall Heat Poland S.A. - takie roszczenia były kierowane. Zgodnie z oświadczeniem Zarządu VHP z r. dotyczącym roszczeń reprywatyzacyjnych - wobec Spółki na dzień r. prowadzone były postępowania cywilne i administracyjne związane z roszczeniami byłych właścicieli lub ich spadkobierców. Utworzona była rezerwa reprywatyzacyjna w wysokości akcji. Stanowiskiem z dnia r. zaakceptowanym przez Podsekretarza Stanu, wyraono zgodę na zbycie akcji stanowiących rezerwę reprywatyzacyjną ze wskazaniem przeznaczenia środków uzyskanych w tej drodze na Fundusz Reprywatyzacji. W pozostałych przypadkach roszczenia nie były zgłaszane. W 14 z 15 analizowanych procesów oferenci złoyli oferty zakupu udziałów od SP. Kryterium nie dotyczyło jednego procesu (prywatyzacja spółki Gryfskand Sp. z o.o.), w którym MSP wystosowało do prywatyzowanej spółki zapytanie ofertowe dotyczące zbycia udziałów SP. Podmioty posiadające prawa pierwszeństwa zakupu udziałów tej spółki wystosowały odpowiednie oświadczenia o skorzystaniu z tych praw. W dwunastu przeanalizowanych procesach została wydana opinia odnośnie pomocy publicznej. Kryterium to nie dotyczyło trzech spółek. Kryterium wydania opinii odnośnie moliwości zbycia akcji po wartości księgowej dotyczyło dziewięciu procesów. We wszystkich przypadkach zostało ono spełnione - MSP uzyskało odpowiednie opinie. W pozostałych procesach udziały nie były zbywane po wartości księgowej, stąd brak konieczności uzyskiwania opinii. Opinię na temat akcji pozostających w procesie ich nieodpłatnego udostępniania uprawnionym osobom w spółce wydaje Departament Ewidencji, Reprywatyzacji, Rekompensat i Udostępniania Akcji (bieąca nazwa Departament Reprywatyzacji i Rekompensat). W 5 analizowanych procesach Departament stwierdził, i pozostają takie akcje. W 10 przypadkach kryterium nie dotyczyło analizowanych procesów, gdy nie miało miejsce udostępnianie akcji uprawnionym osobom lub prawo to wygasło. Kryterium udzielenia zgody na rozporządzanie akcjami imiennymi dotyczyło tylko pięciu spółek z wybranej do analizy próby. W trzech przypadkach Zarządy spółek uchwaliły odpowiednie zgody na rozporządzanie akcjami imiennymi. W pozostałych dwóch przypadkach MSP uznało, i wyraenie ww. zgody nie jest obligatoryjne. W większości (73%) analizowanych procesów kryterium przekazania zbiorowych odcinków akcji zostało spełnione, czyli odcinki przekazano kupującym. Kryterium nie dotyczyło spółek Gryfskand Sp. z o.o., Fabryka Urządzeń Mechanicznych PORĘBA Sp. z o. o., Grodziskie Zakłady Farmaceutyczne POLFA Sp. z o.o., PKS Connex Prudnik Sp. z o. o. poniewa zbyciu podlegały udziały, a nie akcje. Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa podpisał umowy sprzeday we wszystkich analizowanych przypadkach. 167

169 Zapłata za akcje we wszystkich przypadkach została dokonana przelewem. Kryterium związane z płatnością ratalną za akcje nie dotyczy adnego procesu, gdy wszystkie akcje zostały opłacone jednorazowo. Odpowiedzi Nie dotyczy odnosiły się do następujących kryteriów: skierowania do spółki roszczeń reprywatyzacyjnych (brak było roszczeń), wydania opinii w zakresie pomocy publicznej oraz opinii odnośnie moliwości zbycia akcji po wartości księgowej, a take wydania zgody na rozporządzanie akcjami imiennymi (brak było akcji imiennych), zawarcia pakietu socjalnego (brak było pakietu socjalnego) i zabezpieczenia ratalnej płatności za akcje (płatność była jednorazowa). Tryb inny (art. 33 ust. 5 pkt 2 u.o.k.i.p.) W toku prac KPMG przeanalizowało dwa procesy prywatyzacyjne przeprowadzone w trybie innym (art. 33 ust. 5 pkt 2 u.o.k.i.p.). W wybranej próbie znalazły się następujące spółki: PMB S.A. oraz Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Przy analizie procesów w trybie innym brano pod uwagę 12 wcześniej ustalonych kryteriów, które powinien spełniać proces. Łącznie przeanalizowaliśmy 24 kryteria. Wybrane kryteria wynikały z obowiązujących przepisów prawa oraz przyjętych w MSP praktyk i wewnętrznych procedur, część z nich była fakultatywna. Kryterium Spełnione nie dotyczy i Niespełnione Razem RAZEM: % 100% 0% 100 Powysza tabela przedstawia zestawienie ilościowe i procentowe kryteriów spełnionych, niespełnionych oraz kryteriów, które nie dotyczyły poszczególnych spółek. Pierwsze kryterium dotyczyło wydania decyzji o zbyciu akcji w trybie innym ni publiczny i zostało spełnione w obu przypadkach. Przy obu procesach zostały złoone przez oferentów oferty kupna. Kolejne kryterium odnosi się do wydania opinii w zakresie pomocy publicznej. Kryterium to dotyczyło spółki PMB S.A. i zostało spełnione - sporządzono odpowiednią opinię. W obu przypadkach wydano opinię na temat zbycia akcji po wartości księgowej. Przekazanie odcinków zbiorowych akcji zostało prawidłowo udokumentowane w obu procesach. MSP podpisało umowy sprzeday udziałów we wszystkich analizowanych procesach. Zapłata za nabywane akcje została dokonana przelewem w obu procesach przelewem i potwierdzona wtórnikiem otrzymanego zlecenia płatniczego. Odpowiedzi Nie dotyczy odnosiły się do następujących kryteriów: skierowania roszczeń reprywatyzacyjnych do spółki (brak było roszczeń), wydania zgody na rozporządzanie akcjami imiennymi (brak było akcji imiennych), zawarcia pakietu socjalnego (brak było pakietu) oraz zabezpieczenia ratalnej płatności za akcje (płatność była jednorazowa). Szczegółowe zaobserwowane przez nas kwestie dotyczące analizy wybranych 100 procesów prywatyzacji znajdują się w załączniku

170 Karty prywatyzacji Przebieg procesów prywatyzacyjnych prowadzonych na podstawie przepisów działu IV i V UKP jest jawny. Z przebiegu procesu prywatyzacyjnego, o którym mowa w art. 2a UKP, sporządza się kartę prywatyzacji. Kartę prywatyzacji prowadzi się od momentu rozpoczęcia procesu prywatyzacji. Karta prywatyzacji podlega aktualizacji i jest udostępniana na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa albo organu załoycielskiego. Rozporządzenie Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa z dnia 2 marca 2009 roku określa wzór karty prywatyzacji. Spośród analizowanych przez nas procesów, karty powinny zostać przygotowane dla spółek prywatyzowanych w następujących trybach: 1) Przetarg publiczny, 2) Negocjacje podjęte na podstawie publicznego zaproszenia, 3) Aukcja ogłoszona publicznie, 4) Odpowiedź na wezwanie, 5) Sprzeda akcji na rynku regulowanym. Dla następujących trybów Rozporządzenie nie określa wzoru karty: 1) Nieodpłatne przekazanie do JST, 2) Zgoda Rady Ministrów na tryb inny ni publiczny, 3) Tryb inny (art. 33 ust. 5 pkt 2 u.o.k.i.p.). Analizowane procesy prywatyzacyjne obejmowały 71 spółek, dla których karty prywatyzacji powinny być przygotowane i uzupełnione na stronie Biuletynu Informacji Publicznej na stronach MSP. Odnośnie 29 procesów nie było wymogu przygotowania karty prywatyzacji, poniewa były realizowane w ramach trybów, w których karta prywatyzacji nie była wymagana zgodnie z RWKP, traksakcja miała miejsce przed wejściem w ycie przepisów prawa w sprawie tworzenia kart, a prawa nie stosuje się wstecz oraz w sytuacjach, kiedy analizowane procesy zostały zakończone bez rozstrzygnięcia. Karty prywatyzacji dostępne w BIP często nie zawierały wszystkich wymaganych informacji. Typowymi błędami lub brakami były: 1) Zamiast odnośnika (linka) do komunikatu o decyzji w sprawie prywatyzacji, pod hiperłączem znajduje się plan prywatyzacji, lub decyzja o zmianie trybu prywatyzacji, lub link do karty prywatyzacji, lub link do ogłoszenia o zamówieniu publicznym, lub link do newslettera prywatyzacyjnego, 2) Brak informacji o pakiecie socjalnym, programie inwestycyjnym, realizacji zobowiązań prywatyzacyjnych, cenie, 3) Inne daty wpisane w kartach prywatyzacji w porównaniu do dat w załącznikach, 169

171 4) Doradca wpisany w karcie prywatyzacji nie jest tym, który został ogłoszony w zawiadomieniu o wyborze doradcy, 5) O świadczenie usług doradczych ubiegało się więcej podmiotów (na podstawie załącznika) ni jest to wyszczególnione w karcie, 6) Brak odnośników do komunikatów prasowych, 7) Brak skanu umowy, zatem nie mona sprawdzić poprawności danych wpisanych w karcie prywatyzacji, 8) Brak odnośników do ogłoszeń o wyborze doradcy, 9) W komunikacie dotyczącym sprzeday akcji spółki nie ma informacji o wartości jednej akcji, 10) Załączony odnośnik do strony WWW nabywcy lub spółki nie otwierał się, 11) W przypadku, gdy prywatyzowane są jednocześnie 2 spółki, w karcie prywatyzacji znajdują się informacje dotyczące prywatyzacji tylko jednej (podczas gdy w załącznikach są informacje o obu), 12) W karcie prywatyzacji nie są uzupełnione informacje o spółce, 13) W załączniku z komunikatem w sprawie rozstrzygnięcia przetargu jest informacja, ze przetarg został zamknięty bez rozstrzygnięcia, jednak w karcie prywatyzacji jest informacja, e została podpisana umowa, 14) W informacjach o nabywcy znajdują się dane nabywcy, mimo e w komunikacie jest informacja o nierozstrzygnięciu przetargu, 15) Karta prywatyzacji jest nieuzupełniona poza linkami do ogłoszeń o zamówieniu publicznym i doradcy prywatyzacyjnym, 16) W karcie prywatyzacji nie ma załączników, 17) Karta prywatyzacji jest uzupełniona jedynie w zakresie pierwszego etapu prywatyzacji. Spośród 71 procesów, dla których karty prywatyzacji powinny zostać przygotowane, karty prywatyzacji nie zostały przygotowane dla 10 prywatyzacji, a zatem na stronach BIP dostępne są karty prywatyzacji dla 61 wybranych procesów. Spośród 10 prywatyzacji, dla których nie ma dostępnych kart prywatyzacji, wszystkie zostały opisane w Wykazie spółek Skarbu Państwa, w których nastąpiło zbycie akcji w serwisie Prywatyzacja znajdują się tam informacje na temat kwoty transakcji, daty umowy, nabywcy i trybu prywatyzacji. Zakres prezentowanych w dokumencie danych nie jest jednak tosamy z wymaganiami RWKP. Z prowadzonych rozmów rozumiemy, e pewnym ograniczeniem w spełnieniu wymogu jawności procesów prywatyzacji jest stosowane w MSP rozwiązanie informatyczne. Naleałoby dokonać analizy systemowej wykorzystywanego narzędzia pod kątem wymogów, które są określone przepisami prawa tak, aby mogły zostać one spełnione, wykorzystując istniejące rozwiązanie systemowe lub dokonując jego odpowiednich modyfikacji. 170

172 Szczegółowe wyniki dotyczące analizy kart prywatyzacji znajdują się w załączniku 3 (analiza pokazuje stan na dzień r.) Kwestie zidentyfikowane podczas analizy procesów prywatyzacyjnych niezakończonych zawarciem umowy Gliwicka Agencja Turystyczna S.A. Próby prywatyzacji: 2 razy aukcja / Prywatyzacja w toku lub likwidacja Okres: od r. Głównym problemem spółki były sprawy związane ze stanem prawnym nieruchomości oraz ruchomości, generujący straty majątek trwały oraz brak płynności finansowej. Przeszkodą w przeprowadzeniu procesu prywatyzacyjnego były te roszczenia reprywatyzacyjne. W celu ratowania trudnej sytuacji Spółki podejmowano się rónych działań restrukturyzacyjnych, które jednak były nieskuteczne r. Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa podjął decyzję o rozpoczęciu prywatyzacji spółki. Ze względu na roszczenia reprywatyzacyjne wstrzymano się z prywatyzacją do r. - tego dnia podjęto decyzję o prywatyzacji spółki w trybie aukcji ogłoszonej publicznie. Dwie próby prywatyzacji w trybie aukcji nie udały się ze względu na brak zgłoszeń. Doradca rekomendował rozwaenie procesu likwidacji spółki, natomiast DNWiPIV rekomendował odstąpienie od procesu prywatyzacji spółki r. Podsekretarz Stanu zaakceptował decyzję utrzymania działalności spółki przy zintensyfikowaniu działań restrukturyzacyjnych i następnie podjęcie kolejnej próby prywatyzacji r. podjęto decyzję o zakończeniu procesu prywatyzacji bez rozstrzygnięcia. Na podstawie protokołu z r. mona wnioskować, e formalna decyzja o postawieniu Spółki w stan likwidacji zostanie podjęta pod koniec sierpnia 2011 roku. Fabryka Łoysk Tocznych Kraśnik S.A. Próby prywatyzacji: negocjacje Okres: od r., ale pierwsze próby prywatyzacji miały miejsce ju w 2001 roku. Wpłynęły dwie odpowiedzi na zaproszenie. Jednake proces został zakończony decyzją Ministra z dnia r. o odstąpieniu od negocjacji w związku z zaproponowaniem przez obydwa podmioty ceny znacznie poniej oczekiwań. Geoprojekt Gdańsk sp. z o.o. Próby prywatyzacji: 2 razy aukcja / 2 razy negocjacje / planowana likwidacja Okres: od r. pismo MSP do Prezesa Zarządu firmy Geoprojekt Gdańsk informujące o wskazaniu Spółki do prywatyzacji. W związku z brakiem zgłoszeń na aukcję w dniu r., dnia r. postanowiono o powtórzeniu procedury aukcyjnej z obnieniem ceny wywoławczej. Druga aukcja odbyła się r. i równie na nią nie wpłynęły adne zgłoszenia r. Podsekretarz Stanu zaakceptował notatkę rekomendującą podjęcie próby prywatyzacji w trybie negocjacji podjętych na podstawie publicznego zaproszenia. Jedyna oferta, która wpłynęła, 171

173 została odrzucona ze względu na cenę stanowiącą ok. 12% dolnego progu wyceny. Jednocześnie wyraono zgodę na niezwłoczne ponowienie procesu. Wpłynęła tylko jedna odpowiedź, która została odrzucona ze względu na niski poziom zaoferowanej ceny. Zakończono proces bez wyboru inwestora oraz przekazano Spółkę do Departamentu Nadzoru Właścicielskiego w celu podjęcia działań likwidacyjnych (notatka z dn r.). Zakończenie procedury prywatyzacji nastąpiło r. bez rozstrzygnięcia. Z dniem r. Spółka została postawiona w stan likwidacji. Zakłady Sprzętu Precyzyjnego Niewiadów S.A. Niewiadów Próby prywatyzacji: negocjacje / 2 razy przetarg publiczny / upadłość Okres: W trakcie analizy nie otrzymano decyzji Ministra w sprawie rozpoczęcia procesu prywatyzacji, ale z dostępnych dokumentów wynika, e proces rozpoczął się w roku Decyzję w sprawie akceptacji strategii prywatyzacji w trybie negocjacji na podstawie publicznego zaproszenia podjęto r. Proces prywatyzacji w trybie negocjacji został zakończony bez zawarcia transakcji, ze względu na brak moliwości uzyskania przez SP satysfakcjonującej ceny. Dnia r. zdecydowano się podjąć próbę prywatyzacji w trybie przetargu publicznego. Po dwóch próbach prywatyzacji w trybie przetargu, w dniu r. Zarząd złoył wniosek o ogłoszenie upadłości. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim ogłosił upadłość obejmującą likwidację Spółki r. Podsekretarz Stanu zaakceptował zamknięcie procesu prywatyzacji spółki. Główne problemy w spółce: słaba sytuacja ekonomiczna (spowodowana spadkiem sprzeday, aprecjacją złotego na przełomie lat 2008 i 2009), brak zainteresowania zakupem akcji ze strony inwestorów. Podejmowano próby ratowania spółki. Wprowadzono plan restrukturyzacji zatrudnienia oraz udzielano pomocy publicznej. Organizowano te spotkania MSP z przedstawicielami Związku Zawodowego Spółki. Uwagi Czynności dotyczące przebiegu prywatyzacji w trybie negocjacji nie były udokumentowane w protokołach, a jedynie w notatkach DNWiP oraz licznych pismach. Elektromonta Gdańsk S.A. Próby prywatyzacji: 2 razy aukcja / proces prywatyzacji w toku Okres: od r. Ju od roku 2006 Zarząd Spółki próbował nabyć pakiet akcji naleący do MSP, jednak zaproponowane warunki nie były satysfakcjonujące dla SP. W dniu r. wyraono zgodę na zbycie akcji. W 2008 r. powołano zespół do spraw negocjacji, ale rozmowy z Zarządem nie przyniosły korzystnego dla MSP rozwiązania sprawy r. Zarząd Spółki wyraził chęć zakupu udziałów SP za PLN. Na podstawie oszacowania wartości spółki przez doradcę stwierdzono, e cena jest za niska i podjęto próbę zbycia aukcji w trybie aukcji ogłoszonej publicznie. Ze względu na brak zgłoszeń, do aukcji nie doszło. Podobnie było w przypadku kolejnej aukcji, która miała się odbyć r. Proces prywatyzacji nie został zakończony. W grudniu 2010 roku MSP wniosło do doradcy ądania wykonania kolejnej 172

174 aktualizacji oszacowania wartości spółki. W wyniku podwyszenia kapitału zakładowego, udział SP wynosi na moment przygotowywania raportu 8,18%. Cefarm-Rzeszów S.A. Próby prywatyzacji: przetarg publiczny / aukcja / prywatyzacja w toku Okres: od Decyzję o prywatyzacji Spółki Minister Skarbu Państwa podjął r. SP posiada 49% akcji spółki. Drugim akcjonariuszem, którego udział wynosi 51% i ma moliwość pierwokupu, jest ACP Pharma. Początkowo podejmowano próby sprzeday akcji akcjonariuszowi większościowemu, ale negocjacje się nie udały. Akcjonariusz zrezygnował z moliwości nabycia akcji. W związku z tym, r. podjęto decyzję o prywatyzacji spółki w trybie przetargu publicznego. Do MSP nie wpłynęły adne oferty, Minister Skarbu Państwa wyraził zgodę na zamknięcie przetargu bez rozstrzygnięcia. Po tym jak ACP Pharma ponownie zrezygnowała z nabycia akcji, r. podjęto decyzję zmiany trybu prywatyzacji na aukcję ustną ogłoszoną publicznie. Z uwagi na fakt, e nie wpłynęło adne wadium, aukcja nie odbyła się. Wystąpiono do doradcy z prośbą o aktualizację oszacowania wartości Spółki. Dzieło odebrano protokołem z dnia r. Z rozmów z przedstawicielem MSP prowadzącym bezpośrednio tę prywatyzację wynika, e aktualnie prowadzone są rozmowy z akcjonariuszem większościowym. Uwagi Brak daty pisma w sprawie powołania Komisji przetargowej (do wyboru doradcy). Jest data akceptacji pisma przez Sekretarza Stanu r. Wydawnictwo Wiedza Powszechna Sp. z o.o. Próby prywatyzacji: 2 razy aukcja / przetarg publiczny / prywatyzacja w toku lub likwidacja Okres: od r. Od 2007 roku Spółka generowała straty, na dzień r., poza znakiem towarowym, spółka nie posiadała adnego majątku i nie miała te realnego planu restrukturyzacji r. Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa wydał zgodę na prywatyzację spółki r. podjęto decyzję o prywatyzacji w trybie aukcji ogłoszonej publicznie. Po przeprowadzeniu pierwszej próby prywatyzacji, radykalnie obniono cenę. Mimo to, kolejna próba równie zakończyła się niepowodzeniem r. Podsekretarz Stanu zaakceptował decyzję o zmianie trybu prywatyzacji z aukcji na przetarg publiczny. Poniewa sprawa jest w toku, a dokumenty niejawne, obecna sytuacja spółki oraz sam przebieg przetargu nie były weryfikowane. Z informacji uzyskanych z MSP mona wnioskować, e spółka jest w trakcie procesu likwidacji. Wskazuje to na fakt, e proces prywatyzacji w trybie przetargu nie zakończył się zawarciem umowy. Spółka jest w trakcie procesu likwidacji od r.. Uwagi Spółka jest w trakcie procesu likwidacji. Uzdrowisko Kamień Pomorski Sp. z o.o. 173

175 Próby prywatyzacji: 4 razy negocjacje / prywatyzacja w toku Okres: Proces prywatyzacji rozpoczął się r. i nie został zakończony do dnia badania. Poszczególne procesy prywatyzacji w trybie negocjacji prowadzone były w następujących okresach: 1) r r., 2) r r., 3) r r., 4) r r. Pierwsze dwa postępowania prywatyzacyjne zostały zakończone z uwagi na brak zainteresowania potencjalnych inwestorów pomimo złoenia ofert wstępnych przez dwóch oferentów w pierwszej, a jednego w drugiej próbie, po przeprowadzeniu ograniczonego badania spółki nie wpłynęła adna oferta wiąąca. W trzeciej próbie, wprawdzie jeden podmiot przedstawił wiąące propozycje warunków umowy, jednake, po analizie jego oferty, MSP zdecydowało o odstąpieniu od negocjacji. W czwartej próbie podjęto negocjacje z jedynym podmiotem, który złoył wiąące warunki zawarcia umowy. Po dokonaniu badania Spółki przez inwestora i odpowiednim zmodyfikowaniu przez niego oferty, odstąpiono jednak od negocjacji. Aktualnie trwa piąta próba procesu prywatyzacji przeprowadzana w trybie przetargu. Jest ona na etapie oczekiwania na składanie ofert w odpowiedzi na publikację zaproszenia do przetargu (termin upłynął r.). Uwagi Termin złoenia wiąącej propozycji warunków umowy został na wniosek inwestora dwukrotnie przesunięty (łącznie o 3 tygodnie) ze względu na przeprowadzane przez inwestora badanie Spółki. Wiąąca propozycja umowy wpłynęła w terminie w formie elektronicznej, natomiast papierowa wersja tych warunków 4 dni później. Zakłady Ceramiczne BOLESŁAWIEC w Bolesławcu Sp. z o.o. Próby prywatyzacji: 2 razy negocjacje / proces prywatyzacji w toku Okres: Proces prywatyzacji rozpoczął się r. Podjęto dwie próby prywatyzacji, obie w trybie negocjacji podjętych na podstawie publicznego zaproszenia. Pierwsza próba prywatyzacji została przeprowadzona w okresie r r. Zakończyła się decyzją podjętą po analizie przez doradcę wstępnych ofert o niedopuszczeniu adnego z potencjalnych inwestorów do negocjacji ze względu na niesatysfakcjonujące proponowane warunki nabycia. Aktualnie w toku jest drugie postępowanie prywatyzacyjne będące obecnie w fazie analizy złoonych przez inwestorów ofert wiąących (otwarcie ofert nastąpiło r.). Ze względu na to, i proces prywatyzacji nie został zakończony, część dokumentacji, w tym m.in. pisemne rekomendacje doradcy dotyczące niedopuszczenia oferentów do negocjacji, jest zastrzeona. Uwagi 174

176 Brak w dokumentacji odrębnej decyzji dotyczącej rozpoczęcia procesu sprzeday udziałów. W karcie prywatyzacyjnej jako data decyzji widnieje data tosama z datą zaakceptowania wniosku o uruchomienie wydatków publicznych, z uzyskanych informacji rozumiemy, e w tym czasie MSP traktowało wniosek o uruchomienie wydatków publicznych w sposób tosamy z decyzją o rozpoczęciu procesu prywatyzacji. Fabryka Zapałek Czechowice S.A. Próby prywatyzacji: negocjacje / 3 razy przetarg publiczny / negocjacje w toku Okres: Decyzja o prywatyzacji podjęta r. 1) r. Zaproszenie do negocjacji, 2) r. Zaproszenie do nieograniczonego przetargu publicznego, 3) r. Zaproszenie do nieograniczonego przetargu publicznego, 4) r. Zaproszenie do nieograniczonego przetargu publicznego, 5) r. Zaproszenie do negocjacji / proces w toku. Pierwszą próbę prywatyzacji podjęto w trybie negocjacji. Zbywca zastrzegł, i moe odstąpić od negocjacji bez podania przyczyny. W odpowiedzi na zaproszenie do negocjacji wpłynęło 5 ofert. Próba została zamknięta bez rozstrzygnięcia. Trzy kolejne próby podjęto w trybie przetargu publicznego. Wszystkie zamknięte bez rozstrzygnięcia, gdy nie wpłynęły odpowiedzi na zaproszenia. Piąta próba została podjęta w trybie negocjacji. Proces jest w toku. Uwagi W próbach prywatyzacji w trybie przetargu publicznego nie powołano Zastępcy Przewodniczącego Komisji. W związku z tym, i kolejna próba prywatyzacji jest w toku, oszacowania wartości przygotowane przez Doradcę są utajnione. Mazowiecka Wytwórnia Wódek i Drody Polmos S.A. w Józefowie k/błonia Próby prywatyzacji: negocjacje / 3 razy przetarg publiczny (w 2009 roku planowano take zbycie akcji w ramach aukcji ogłoszonej publicznie, jednak ostatecznie zdecydowano się na kolejny przetarg publiczny). Okres: Decyzja o prywatyzacji podjęta w sierpniu 2005 roku (brak dokumentu decyzji Ministra w tej sprawie. Według wyjaśnień MSP, w 2005 roku w ramach procedur prywatyzacyjnych nie była określona forma uzyskania zgody Ministra Skarbu Państwa na prywatyzację spółek. Stosowanym wówczas dokumentem, zawierającym zgodę Ministra Skarbu Państwa na prywatyzację, był wniosek o wszczęcie zamówienia publicznego na wykonanie analiz przedprywatyzacyjnych. Stosowny wniosek z sierpnia 2005 roku podpisany jest w ramach kompetencji przez Sekretarza Stanu). 175

177 Pierwsza próba prywatyzacji w trybie negocjacji rozpoczęła się w sierpniu 2008 roku (brak dokładnej daty), jednak proces wyboru doradcy prywatyzacyjnego rozpoczęto ju w sierpniu 2005 roku (brak dokładnej daty) r. Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa zakończył proces prywatyzacji ze względu na zmiany prawne, które umoliwiły zbycie 85% (a nie jak dotychczas 75%) akcji przy kolejnej próbie prywatyzacji. W związku z niezadowoleniem z wykonywania usług doradczych, dokonano wyboru nowego doradcy prywatyzacyjnego r. rozpoczęła się kolejna próba prywatyzacji w trybie przetargu publicznego. Została ona zakończona r., poniewa jedyna oferta, która wpłynęła w przewidzianym terminie, nie spełniała wymogów formalnych, wobec czego ją odrzucono. Trzecia próba prywatyzacji, druga w trybie przetargu publicznego, rozpoczęła się r. Dnia r. przetarg zamknięto bez rozstrzygnięcia, poniewa nie wpłynęła adna oferta. Czwarta próba prywatyzacji, trzecia w trybie przetargu publicznego, rozpoczęła się r. Dnia r. przetarg został ponownie zamknięty bez rozstrzygnięcia z powodu braku ofert. Uzasadnieniem dla zmiany trybu z negocjacji na przetarg publiczny był krótszy czas przeprowadzenia prywatyzacji w trybie przetargu. Uwagi Podczas kontroli procesów prywatyzacyjnych zwrócono uwagę na braki w dokumentacji: 1) Brak decyzji o rozpoczęciu procesu prywatyzacji w trybie zbycia akcji w negocjacjach podjętych na podstawie publicznego zaproszenia, 2) Protokoły Komisji ds. wyboru doradcy oraz Komisji ds. negocjacji są dokumentami zastrzeonymi, w związku z czym KPMG nie miało do nich dostępu, 3) Brak powołania Zastępcy Przewodniczącego w Komisjach przetargowych w trzeciej i czwartej (w okresie objętym analizą) próbie prywatyzacji (w trybie zbycia akcji w ramach przetargu publicznego). 176

178 2.5 Wyniki badań w środowisku naukowym Cel i zakres prac Celem przeprowadzonych badań było uzyskanie opinii na temat prowadzonych procesów prywatyzacyjnych wśród przedstawicieli środowiska naukowego Opis wykonanych procedur Badanie ankietowe przeprowadzono w okresie r. Szczegóły przygotowanej ankiety zawarte są w załączniku 5. Badaniem zostali objęci członkowie rad wydziałów wybranych polskich uczelni ze stopniem naukowym doktora, doktora habilitowanego i tytułem profesora. Większość respondentów otrzymała do wypełnienia kwestionariusz ankiety podczas posiedzenia rady wydziału bądź senatu uczelni. Niewielka część badanych pracowników naukowych wypełniła kwestionariusze elektronicznie i przesłała zwrotnie drogą . Dobór próby miał charakter celowy, nie losowy. Wyboru próby badawczej uczelni i wydziałów dokonano ze względu na kryterium dostępności. Doboru losowego nie dokonano z dwóch powodów: 1) Krótki okres na wykonanie badania praktycznie pół miesiąca (zbieranie danych + analiza trwała od 15 czerwca do 5 lipca 2011 r.), 2) Brak informacji o strukturze populacji pracowników naukowych polskich uczelni ekonomicznych (w przekroju wieku, płci, miejsca pracy, regionu itp.). Dlatego nie było moliwości wyboru właściwego operatu losowania i metody losowania (dobór losowy prosty, systematyczny, warstwowy itp.). Badaniem objęto głównie członków rad wydziału następujących ośrodków naukowodydaktycznych: 1) Wydział Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego, 2) Wydział Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego, 3) Centrum Europejskie Uniwersytetu Warszawskiego, 4) Wydział Zarządzania Politechniki Warszawskiej, 5) Akademia Leona Koźmińskiego w Warszawie, 6) Wydział Zarządzania Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, 7) Instytut Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu Jagiellońskiego. Pojedyncze kwestionariusze odpowiedzi otrzymano równie z innych uczelni wyszych. Ze względu na krótki okres badania oraz przyjętą metodologię, uzyskana próba odpowiedzi nie jest reprezentatywna dla polskiego środowiska naukowego kierunków ekonomicznych. Charakterystyka próby przedstawia się następująco. W badaniu wzięło udział 126 respondentów. 125 kwestionariuszy ankietowych nadawało się do analizy. Wśród badanych 177

179 znalazło się 39 doktorów (31,2% próby), 48 doktorów habilitowanych (38,4% próby) oraz 38 profesorów tytularnych (30,4% próby). Liczba Procent Doktor 39 31,20 Doktor habilitowany 48 38,40 Profesor tytularny 38 30,40 Razem ,00 VII. Pana/Pani stopieo/tytuł naukowy. 30,40 31,20 doktor doktor habilitowany 38,40 Ankietowani pracownicy naukowi posiadają znaczące doświadczenie w nadzorze właścicielskim, zasiadając w radach nadzorczych spółek handlowych. 30% respondentów zadeklarowało, e aktualnie zasiada w radach nadzorczych, z tego 5% w spółkach z udziałem SP, a 25% w spółkach bez udziału SP. 4% badanych pracowników naukowych zasiada zarówno w radach nadzorczych spółek z udziałem, jak i bez udziału SP. Wśród pracowników naukowych zasiadających w radach nadzorczych spółek bez udziału SP (25% próby), po 10% jest członkiem w radach nadzorczych jednej oraz dwóch spółek, a 5% w trzech i więcej spółek (patrz wykresy VI.1. oraz VI.4.). Udział przedstawicieli środowiska naukowego w spółkach z udziałem SP systematycznie jednak spada. W latach członkami rad nadzorczych w spółkach o takiej strukturze właścicielskiej było 17% respondentów, a przed rokiem 2008 a 32%, przy czym 5% uczestniczyło w dwóch radach, a 4% w trzech radach i więcej (patrz rysunki VI.2. i VI.3.). Ponadto spada równie udział środowiska naukowego w radach bez udziału SP. Przed rokiem 2011 udział w radach takich spółek deklarowało 31%, a aktualnie 25% respondentów. Odpowiedzi na pytanie VI o zasiadanie w radach nadzorczych udzieliło 99 respondentów (79,2% próby). 178

180 VI.1. Aktualnie jestem członkiem Rady Nadzorczej w spółce z udziałem Skarbu Paostwa VI.4. Aktualnie jestem członkiem Rady Nadzorczej w spółce bez udziału Skarbu Paostwa 9% 10% 10% 5% 91% 74% w adnej spółce w jednej spółce w adnej spółce w dwóch spółkach w jednej spółce w trzech i więcej spółkach VI.2. W latach byłem członkiem Rady Nadzorczej w spółce z udziałem Skarbu Paostwa 14% 3% VI.3. Przed rokiem 2008 byłem członkiem Rady Nadzorczej w spółce z udziałem Skarbu Paostwa 23% 5% 4% 68% 83% w adnej spółce w jednej spółce w adnej spółce w jednej spółce w dwóch spółkach w dwóch spółkach w trzech i więcej spółkach 179

181 ABCD VI.5. Przed rokiem 2011 byłem członkiem Rady Nadzorczej w spółce bez udziału Skarbu Paostwa 11% 9% 11% 68% w adnej spółce w dwóch spółkach w jednej spółce w trzech i więcej spółkach Rezultaty wykonanych procedur Analiza składa się z dwóch części, pierwsza dotyczy 13 pytań zestawionych wg pięciostopniowej skali porządkowej (skala Likerta), druga dotyczy kolejnych 4 pytań oznaczonych cyframi rzymskimi od II do V (wśród nich są pytania półotwarte rangowane i otwarte) Analiza kwestionariusza część pierwsza (pytania 1-13) Poniej znajduje się analiza pierwszych 13 pytań z pięcioma moliwymi odpowiedziami: zdecydowanie tak, raczej tak, ani tak ani nie, raczej nie, zdecydowanie nie i nie mam zdania (skala Likerta). Analiza kadego z 13 pytań rozpoczyna się od komentarza, poniej którego zamieszczono 3 obiekty graficzne. Pierwszy obiekt graficzny składa się z histogramu, wykresu pudełkowego sporządzonego wg zasady mediana / kwartyle / rozstęp i statystyk liczbowych. Następnie zamieszczona jest tabela, w której znajdują się statystyki policzone po wyłączeniu odpowiedzi nie mam zdania. Ostatnim obiektem graficznym jest skumulowany wykres słupkowy obrazujący frakcje poszczególnych odpowiedzi. 180

182 Pytanie 1 Powinna nastąpić jak najszybsza prywatyzacja wszystkich spółek Skarbu Państwa. Większość badanych pracowników naukowych opowiada się za jak najszybszą prywatyzacją wszystkich spółek SP (54%). 31% jest odmiennego zdania. Frakcja odpowiedzi nie mam zdania stanowi jedynie 2%. Mediana i moda wynoszą 4 (odpowiedzi raczej tak ). Podsumowanie (Powinna nastąpić jak najsz ybsz a prywatyz acja wsz ystkich spółek Skarbu Państwa) 6 z d e c y d o w a n i e t a k 5 ra c z e j t a k 4 a n i t a k a n i n i e 3 ra c z e j n i e 2 z d e c y d o w a n i e n i e 1 n i e m a m z d a n i a 0-1 N: 125 Średnia: 3,232 Mediana: 4,000 Min: 0 Max: 5,000 25% : 2,000 75% : 4,000 Wariancja:1,970 Od.std.: 1,404 Bł.std.: 0,126 Skośn.: -0,458 Kurt: -0,973 P.ufn. o.s. Dolny: 1,248 Górny: 1,603 P.ufn. średn. Dolny: 2,984 Górny: 3,480 Statystyki opisowe (Kwestionariusz_oceny_prywa tyzacji_za_lata_ _wyniki 2) Warunek pomijania: v1=0 N wanych Średnia Mediana Moda Liczność Odch.std Wsp.zmn. Skośność Kurtoza Mody 123 3, ,35 41,17-0,41-1,10 181

183 Pytanie 2 Prywatyzacja wpłynie pozytywnie na wyniki finansowe spółek Skarbu Państwa i wzrost PKB. Ankietowani pracownicy naukowi zgadzają się, e sprywatyzowane przedsiębiorstwa działają efektywniej, wypracowują wysze zyski i przyczyniają się do wyszego wzrostu PKB (72%). Przeciwników takiego poglądu jest zdecydowanie mniej (11%). Część osób, które zaznaczyły odpowiedź ani tak ani nie oraz nie mam zdania (odpowiednio 13 i 5%), mogło mieć wątpliwości, czy prywatyzacja przedsiębiorstw ze wszystkich bran (np. o szczególnym znaczeniu dla państwa przemysł zbrojeniowy, energetyczny) jest zawsze korzystna. Statystyki wysokiej średniej, mediany, dominanta na poziomie 4, asymetria rozkładu z grubym ogonem po stronie odpowiedzi zdecydowanie tak i raczej tak oraz wysmukłość rozkładu jednoznacznie potwierdzają słuszność dokonanej interpretacji. 182

184 Podsumowanie (Prywatyz acja wpłynie poz ytywnie na wyniki finansowe spółek Skarbu Państwa i wz rost PK B ) 6 z d e c y d o w a n i e t a k 5 ra c z e j t a k 4 a n i t a k a n i n i e 3 ra c z e j n i e 2 z d e c y d o w a n i e n i e 1 n i e m a m z d a n i a 0-1 N: 125 Średnia: 3,712 Mediana: 4,000 Min: 0 Max: 5,000 25% : 3,000 75% : 4,000 Wariancja:1,529 Od.std.: 1,237 Bł.std.: 0,111 Skośn.: -1,409 Kurt: 1,943 P.ufn. o.s. Dolny: 1,100 Górny: 1,412 P.ufn. średn. Dolny: 3,493 Górny: 3,931 Statystyki opisowe (Kwestionariusz_oceny_prywa tyzacji_za_lata_ _wyniki 2) Warunek pomijania: v2=0 N wanych Średnia Mediana Moda Liczność Odch.std Wsp.zmn. Skośność Kurtoza Mody 119 3, ,93 23,94-0,81 0,24 183

185 Pytanie 3 Zmiany ustawowe w latach w istotny sposób przyczyniły się do usprawnienia realizowanych procesów prywatyzacyjnych. 36% ankietowanych sądzi, e zmiany ustawowe w latach w istotny sposób przyczyniły się do usprawnienia realizowanych procesów prywatyzacyjnych. Negatywnie ocenia je 20% badanych. Uwagę zwraca wysoki odsetek odpowiedzi ani tak, ani nie (28%) oraz nie mam zdania (16%). Zatem dominującym poglądem jest brak jakiejkolwiek oceny zmian ustawowych w latach przez pytanych pracowników naukowych (łącznie 44% odpowiedzi). Wnioski te wypływają take z analizy wartości średniej, niskiej skośności oraz lekko ujemnej kurtozy. Podsumowanie (Zmiany ustawowe w latach w istotny sposób prz ycz yniły się do usprawnienia realiz owanych procesów prywatyz acyjnych) 6 z d e c y d o w a n i e t a l 5 ra c z e j t a k 4 a n i t a k a n i n i e 3 ra c z e j n i e 2 z d e c y d o w a n i e n i e 1 n i e m a m z d a n i a 0-1 N: 125 Średnia: 2,680 Mediana: 3,000 Min: 0 Max: 5,000 25% : 2,000 75% : 4,000 Wariancja:2,155 Od.std.: 1,468 Bł.std.: 0,131 Skośn.: -0,672 Kurt: -0,627 P.ufn. o.s. Dolny: 1,306 Górny: 1,676 P.ufn. średn. Dolny: 2,420 Górny: 2,940 Statystyki opisowe (Kwestionariusz_oceny_prywatyzacji_za_lata_ _wyniki 2) Warunek pomijania: v3=0 N wanych Średnia Mediana Moda Liczność Odch.std Wsp.zmn. Skośność Kurtoza Mody 105 3, ,96 30,14-0,39-0,40 184

186 Pytanie 4 Załoenia planu prywatyzacji były realistyczne w momencie ich zatwierdzania. Respondenci pytani, czy załoenia planu prywatyzacji były realistyczne w momencie ich zatwierdzania, podzielili się na dwie niemal równe grupy. Odpowiedzi twierdzących padło 32%, natomiast innego zdania było 38% badanych. Zdecydowanie najczęściej padającymi odpowiedziami były raczej nie oraz raczej tak, na które przypada po 30% wyników. Nieco wysza liczba odpowiedzi przeczących potwierdza wartość średniej, a dość wysoka wartość odchylenia standardowego wskazuje na brak jednomyślności respondentów. Opinie w tej sprawie był mocno spolaryzowane. 185

187 Podsumowanie (Zało enia planu prywatyz acji były realistycz ne w momencie ich z atwierdz ania) 6 z d e c y d o w a n i e t a k 5 ra c z e j t a k 4 a n i t a k a n i n i e 3 ra c z e j n i e 2 z d e c y d o w a n i e n i e 1 n i e m a m z d a n i a 0-1 N: 125 Średnia: 2,344 Mediana: 2,000 Min: 0 Max: 5,000 25% : 1,000 75% : 4,000 Wariancja:2,260 Od.std.: 1,503 Bł.std.: 0,134 Skośn.: -0,215 Kurt: -1,143 P.ufn. o.s. Dolny: 1,337 Górny: 1,717 P.ufn. średn. Dolny: 2,078 Górny: 2,610 Statystyki opisowe (Kwestionariusz_oceny_prywatyzacji_za_lata_ _wyniki 2) Warunek pomijania: v4=0 N wanych Średnia Mediana Moda Liczność Odch.std Wsp.zmn. Skośność Kurtoza Mody 102 2, ,11 38,78-0,05-1,27 186

188 Pytanie 5 Plan prywatyzacji realizowany był zgodnie z załoeniami. Ankietowani pracownicy naukowi pytani, czy plan prywatyzacji realizowany był zgodnie z załoeniami, najczęściej odpowiadali raczej tak (27%) oraz raczej nie (25%). Trzecią najpopularniejszą odpowiedzią było nie mam zdania (23%). Wynika z tego, e podobnie jak w poprzednim pytaniu zdania respondentów są silnie podzielone, z lekkim wskazaniem na odpowiedzi negatywne (łącznie 33% odpowiedzi versus 29% pozytywnych). W połączeniu z licznymi odpowiedziami nie mam dania (23%), nie pozwala to na jednoznaczną ocenę stosunku pracowników naukowych do kwestii realizacji prywatyzacji zgodnie z załoeniami. Podsumowanie (Plan prywatyz acji realiz owany był z godnie z z ało eniami) 6 z d e c y d o w a n i e t a k 5 ra c z e j t a k 4 a n i t a k a n i n i e 3 ra c z e j n i e 2 z d e c y d o w a n i e n i e 1 n i e m a m z d a n i a 0-1 N: 125 Średnia: 2,200 Mediana: 2,000 Min: 0 Max: 5,000 25% : 1,000 75% : 4,000 Wariancja:2,371 Od.std.: 1,540 Bł.std.: 0,138 Skośn.: -0,167 Kurt: -1,286 P.ufn. o.s. Dolny: 1,370 Górny: 1,759 P.ufn. średn. Dolny: 1,927 Górny: 2,473 Statystyki opisowe (Kwestionariusz_oceny_prywatyzacji_za_lata_ _wyniki 2) Warunek pomijania: v5=0 N wanych Średnia Mediana Moda Liczność Odch.std Wsp.zmn. Skośność Kurtoza Mody 96 2, ,08 37,78-0,13-1,16 187

189 Pytanie 6 Zrealizowane do tej pory procesy prywatyzacyjne wpłynęły na poprawę konkurencyjności polskich przedsiębiorstw na rynkach krajowych. Pracownicy naukowi zapytani czy zrealizowane do tej pory procesy prywatyzacyjne wpłynęły na poprawę konkurencyjności polskich przedsiębiorstw na rynkach krajowych, zdecydowanie opowiadali się za pozytywnym wpływem prywatyzacji. 69% wyników stanowiły odpowiedzi twierdzące, z czego 50% to odpowiedzi raczej tak. Liczba odpowiedzi negatywnych wyniosła zaledwie 10%. Wyniki mają pełne odzwierciedlenie w statystykach opisujących ich rozkład: wysoka średnia, niskie odchylenie standardowe, ujemna wartość skośności i dodatnia kurtoza potwierdzają koncentrację większości odpowiedzi wokół jednej raczej tak. Podsumowanie (Zrealiz owane do tej pory procesy prywatyz acyjne wpłynęły na poprawę konkurencyjności polskich prz edsiębiorstw na rynkach krajowych) 6 z d e c y d o w a n i e t a k 5 ra c z e j t a k 4 a n i t a k a n i n i e 3 ra c z e j n i e 2 z d e c y d o w a n i e n i e 1 n i e m a m z d a n i a 0-1 N: 125 Średnia: 3,568 Mediana: 4,000 Min: 0 Max: 5,000 25% : 3,000 75% : 4,000 Wariancja:1,731 Od.std.: 1,316 Bł.std.: 0,118 Skośn.: -1,424 Kurt: 1,652 P.ufn. o.s. Dolny: 1,170 Górny: 1,503 P.ufn. średn. Dolny: 3,335 Górny: 3,

190 Statystyki opisowe (Kwestionariusz_oceny_prywatyzacji_za_lata_ _wyniki 2) Warunek pomijania: v6=0 N wanych Średnia Mediana Moda Liczność Odch.std Wsp.zmn. Skośność Kurtoza Mody 116 3, ,89 23,16-0,82 0,48 Pytanie 7 Zrealizowane do tej pory procesy prywatyzacyjne wpłynęły na poprawę konkurencyjności polskich przedsiębiorstw na rynkach zagranicznych. Ankietowani zapytani, czy zrealizowane do tej pory procesy prywatyzacyjne wpłynęły na poprawę konkurencyjności polskich przedsiębiorstw na rynkach zagranicznych zdecydowanie stwierdzali pozytywny wpływ prywatyzacji (wynik na poziomie 72%), z czego ponad połowa wszystkich odpowiedzi (51%) stanowiła raczej tak. Liczba odpowiedzi negatywnych wyniosła zaledwie 13%. Wyniki mają pełne odzwierciedlenie w statystykach opisujących ich rozkład: wysoka średnia, niskie odchylenie standardowe, ujemna wartość skośności i dodatnia kurtoza potwierdzają koncentrację większości odpowiedzi wokół jednej raczej tak. Pytania o wpływ prywatyzacji na konkurencyjność przedsiębiorstw na rynkach krajowych i zagranicznych mają bardzo zblione odpowiedzi. 189

191 Podsumowanie (Zrealiz owane do tej pory procesy prywatyz acyjne wpłynęły na poprawę konkurencyjności polskich prz edsiębiorstw na rynkach z agranicz nych 6 z d e c y d o w a n i e t a k 5 ra c z e j t a k 4 a n i t a k a n i n i e 3 ra c z e j n i e 2 z d e c y d o w a n i e n i e 1 n i e m a m z d a n i a 0-1 N: 125 Średnia: 3,640 Mediana: 4,000 Min: 0 Max: 5,000 25% : 3,000 75% : 4,000 Wariancja:1,555 Od.std.: 1,247 Bł.std.: 0,112 Skośn.: -1,365 Kurt: 1,632 P.ufn. o.s. Dolny: 1,109 Górny: 1,424 P.ufn. średn. Dolny: 3,419 Górny: 3,861 Statystyki opisowe (Kwestionariusz_oceny_prywatyzacji_za_lata_ _wyniki 2) Warunek pomijania: v7=0 N wanych Średnia Mediana Moda Liczność Odch.std Wsp.zmn. Skośność Kurtoza Mody 119 3, ,96 25,17-0,91 0,43 Pytanie 8 Zmieniająca się w latach sytuacja finansowo-ekonomiczna gospodarki światowej wpłynęła negatywnie na prywatyzację. 190

192 Większość ankietowanych pytanych, czy zmieniająca się w latach sytuacja finansowo-ekonomiczna gospodarki światowej wpłynęła negatywnie na prywatyzację, udzieliła odpowiedzi twierdzącej. Odpowiedzi pozytywnych padło łącznie 56% przy zaledwie 17% odpowiedzi negatywnych. Jednoznaczną opinię respondentów potwierdza wysoka średnia oraz ujemna skośność rozkładu wyników. Podsumowanie (Zmieniająca się w latach sytuacja finansowo-ekonomicz na gospodarki światowej wpłynęła negatywnie na prywatyz ację) 6 z d e c y d o w a n i e t a k 5 ra c z e j t a k 4 a n i t a k a n i n i e 3 ra c z e j n i e 2 z d e c y d o w a n i e n i e 1 n i e m a m z d a n i a 0-1 N: 125 Średnia: 3,456 Mediana: 4,000 Min: 0 Max: 5,000 25% : 3,000 75% : 4,000 Wariancja:1,782 Od.std.: 1,335 Bł.std.: 0,119 Skośn.: -0,865 Kurt: 0,390 P.ufn. o.s. Dolny: 1,188 Górny: 1,525 P.ufn. średn. Dolny: 3,220 Górny: 3,692 Statystyki opisowe (Kwestionariusz_oceny_prywatyzacji_za_lata_ _wyniki 2) Warunek pomijania: v8=0 N wanych Średnia Mediana Moda Liczność Odch.std Wsp.zmn. Skośność Kurtoza Mody 118 3, ,06 29,06-0,32-0,94 191

193 Pytanie 9 Polityka informacyjno-edukacyjna MSP w okresie wytworzyła społeczny klimat poparcia prywatyzacji. Na pytanie, czy polityka informacyjno-edukacyjna MSP w okresie wytworzyła społeczny klimat poparcia prywatyzacji, pracownicy naukowi nie udzielili jednoznacznej odpowiedzi. Na zdecydowanie tak i raczej tak przypadło łącznie 32% wyników, na odpowiedzi negatywne 31%, a na odpowiedź ani tak ani nie - 27%. Znajduje to potwierdzenie w dość wysokim poziomie odchylenia standardowego i współczynnika zmienności. Podsumowanie (Polityka informacyjno-edukacyjna MSP w okresie wytworz yła społecz ny klimat poparcia prywatyz acji) 6 z d e c y d o w a n i e t a k 5 ra c z e j t a k 4 a n i t a k a n i n i e 3 ra c z e j n i e 2 z d e c y d o w a n i e n i e 1 n i e m a m z d a n i a 0-1 N: 125 Średnia: 2,672 Mediana: 3,000 Min: 0 Max: 5,000 25% : 2,000 75% : 4,000 Wariancja:1,690 Od.std.: 1,300 Bł.std.: 0,116 Skośn.: -0,576 Kurt: -0,431 P.ufn. o.s. Dolny: 1,156 Górny: 1,485 P.ufn. średn. Dolny: 2,442 Górny: 2,902 Statystyki opisowe (Kwestionariusz_oceny_prywatyzacji_za_lata_ _wyniki 2) Warunek pomijania: v9=0 N wanych Średnia Mediana Moda Liczność Odch.std Wsp.zmn. Skośność Kurtoza Mody 113 2, ,01 34,25-0,23-0,81 192

194 ABCD Pytanie 10 W latach wystąpiły zaniechania / zaniedbania rządu w zakresie prywatyzacji w latach Pytani, czy w latach wystąpiły zaniechania / zaniedbania rządu w zakresie prywatyzacji w latach , pracownicy naukowi najczęściej odpowiadali ani tak ani nie (28%). Odpowiedzi pozytywne (32%) i negatywne (25%) były na podobnym poziomie, z lekkim odchyleniem w kierunku opinii krytycznej względem działań rządowych w latach Podsumowanie (W latach wystąpiły z aniechania/z aniedbania rz ądu w z akresie prywatyz acji w latach ) 6 z d e c y d o w a n i e t a k 5 ra c z e j t a k 4 a n i t a k a n i n i e 3 ra c z e j n i e 2 z d e c y d o w a n i e n i e 1 n i e m a m z d a n i a 0-1 N: 125 Średnia: 2,624 Mediana: 3,000 Min: 0 Max: 5,000 25% : 2,000 75% : 4,000 Wariancja:2,172 Od.std.: 1,474 Bł.std.: 0,132 Skośn.: -0,478 Kurt: -0,699 P.ufn. o.s. Dolny: 1,311 Górny: 1,683 P.ufn. średn. Dolny: 2,363 Górny: 2,

195 Statystyki opisowe (Kwestionariusz_oceny_prywatyzacji_za_lata_ _wyniki 2) Warunek pomijania: v10=0 N wanych Średnia Mediana Moda Liczność Odch.std Wsp.zmn. Skośność Kurtoza Mody 106 3, ,05 33,83-0,14-0,60 Pytanie 11 Potencjalni inwestorzy napotykali na zbędne bariery związane z zakupem prywatyzowanych przedsiębiorstw. Ankietowani pracownicy naukowi pytani, czy potencjalni inwestorzy napotykali na zbędne bariery związane z zakupem prywatyzowanych przedsiębiorstw, odpowiedzieli pozytywnie (41% odpowiedzi). Negatywne wskazania stanowiły 25% przypadków. Oznacza to, e proces prywatyzacji wg respondentów mógł zostać przeprowadzony w mniej biurokratyczny i sprawniejszy sposób. 194

196 Podsumowanie (Potencjalni inwestorz y napotykali na z będne bariery z wiąz ane z z akupem prywatyz owanych prz edsiębiorstw) 6 z d e c y d o w a n i e t a k 5 ra c z e j t a k 4 a n i t a k a n i n i e 3 ra c z e j n i e 2 z d e c y d o w a n i e n i e 1 n i e m a m z d a n i a 0-1 N: 125 Średnia: 2,776 Mediana: 3,000 Min: 0 Max: 5,000 25% : 2,000 75% : 4,000 Wariancja:2,675 Od.std.: 1,636 Bł.std.: 0,146 Skośn.: -0,430 Kurt: -0,893 P.ufn. o.s. Dolny: 1,455 Górny: 1,868 P.ufn. średn. Dolny: 2,486 Górny: 3,066 Statystyki opisowe (Kwestionariusz_oceny_prywatyzacji_za_lata_ _wyniki 2) Warunek pomijania: v11=0 N wanych Średnia Mediana Moda Liczność Odch.std Wsp.zmn. Skośność Kurtoza Mody 103 3, ,11 32,99-0,03-1,25 Pytanie 12 Zmiany ustawowe dotyczące procesów wprowadzone w latach w istotny sposób przyczyniły się do zmniejszenia kosztów prywatyzacyjnych. Respondenci wskazali dwie najczęstsze odpowiedzi na to pytanie: ani tak ani nie i nie mam zdania. Łącznie tych odpowiedzi udzieliło 60% procent pytanych. Taki wynik nie pozwala na 195

197 jednoznaczną ocenę tego pytania i moe wskazywać na niewystarczającą znajomość tej kwestii wśród ankietowanych pracowników naukowych. Podsumowanie (Zmiany ustawowe dotycz ące procesów wprowadz one w latach w istotny sposób prz ycz yniły się do z mniejsz enia kosz tów prywatyz acyjnych) 6 z d e c y d o w a n i e t a k 5 ra c z e j t a k 4 a n i t a k a n i n i e 3 ra c z e j n i e 2 z d e c y d o w a n i e n i e 1 n i e m a m z d a n i a 0-1 N: 125 Średnia: 1,984 Mediana: 2,000 Min: 0 Max: 5,000 25% : 0 75% : 3,000 Wariancja:2,242 Od.std.: 1,497 Bł.std.: 0,134 Skośn.: -0,192 Kurt: -1,341 P.ufn. o.s. Dolny: 1,332 Górny: 1,710 P.ufn. średn. Dolny: 1,719 Górny: 2,249 Statystyki opisowe (Kwestionariusz_oceny_prywatyzacji_za_lata_ _wyniki 2) Warunek pomijania: v12=0 N wanych Średnia Mediana Moda Liczność Odch.std Wsp.zmn. Skośność Kurtoza Mody 87 2, ,86 30,04-0,05-0,44 Pytanie 13 Zmiany ustawowe wprowadzone w latach w istotny sposób przyczyniły się do skrócenia czasu trwania procesów prywatyzacyjnych. 196

198 Na pytanie, czy zmiany ustawowe wprowadzone w latach w istotny sposób przyczyniły się do skrócenia czasu trwania procesów prywatyzacyjnych, 31% ankietowanych pracowników naukowych udzieliło pozytywnych odpowiedzi, a odmiennego zdania było 21% respondentów. Jednak dua liczba odpowiedzi nie mam zdanie i ani tak ani nie podobnie jak w poprzednim pytaniu moe świadczyć o niedostatecznej wiedzy respondentów nt. tego aspektu procesu prywatyzacji. Podsumowanie (Zmiany ustawowe wprowadz one w latach w istotny sposób prz ycz yniły się do skrócenia cz asu trwania procesów prywatyz acyjnych) 6 z d e c y d o w a n i e t a k 5 ra c z e j t a k 4 a n i t a k a n i n i e 3 ra c z e j n i e 2 z d e c y d o w a n i e n i e 1 n i e m a m z d a n i a 0-1 N: 125 Średnia: 2,208 Mediana: 3,000 Min: 0 Max: 5,000 25% : 0 75% : 4,000 Wariancja:2,666 Od.std.: 1,633 Bł.std.: 0,146 Skośn.: -0,251 Kurt: -1,444 P.ufn. o.s. Dolny: 1,452 Górny: 1,865 P.ufn. średn. Dolny: 1,919 Górny: 2,497 Statystyki opisowe (Kwestionariusz_oceny_prywatyzacji_za_lata_ _wyniki 2) Warunek pomijania: v13=0 N wanych Średnia Mediana Moda Liczność Odch.std Wsp.zmn. Skośność Kurtoza Mody 89 3, ,98 31,52-0,43-0,74 197

199 Korelacja między odpowiedziami w pytaniach 1-13 Odpowiedzi pracowników naukowych zostały równie poddane analizie korelacji. Wyniki prezentuje ponisza tabela. 1 1, ,73 1,00 3 0,33 0,38 1,00 4 0,41 0,29 0,37 1,00 5 0,37 0,29 0,45 0,67 1,00 6 0,43 0,43 0,35 0,35 0,34 1,00 7 0,39 0,39 0,25 0,29 0,32 0,74 1,00 8 0,05 0,00 0,30 0,09 0,21 0,11 0,07 1,00 9 0,44 0,44 0,27 0,34 0,25 0,34 0,28 0,11 1, ,14 0,27 0,06 0,12 0,07 0,22 0,22 0,06 0,40 1, ,28 0,29 0,10 0,23 0,16 0,23 0,17 0,11 0,19 0,48 1, ,11 0,14 0,40 0,38 0,40 0,29 0,22 0,15 0,21 0,21 0,33 1, ,02 0,04 0,41 0,32 0,43 0,27 0,15 0,18 0,18 0,15 0,20 0,77 1,00 W tabeli korelacji na zielono zaznaczono te przypadki, pomiędzy którymi występuje najsilniejszy związek korelacje spoza przedziału (-0.5, 0.5). Pozostałe pytania są ze sobą słabiej skorelowane, a w części par nie ma związku (wartość współczynnika korelacji poniej 0,2). Wyniki skłaniają do następujących wniosków: 1) Ankietowani odpowiadający w dany sposób na pytanie, czy powinna nastąpić jak najszybsza prywatyzacja wszystkich spółek SP, odpowiedzieli podobnie na pytanie, czy prywatyzacja wpłynie pozytywnie na wyniki finansowe spółek SP i wzrost PKB, 2) Respondenci twierdzący, e załoenia planu prywatyzacji były realistyczne w momencie ich zatwierdzania, stwierdzili równie, e plan prywatyzacji realizowany był zgodnie z załoeniami, 3) Pracownicy naukowi oceniający pozytywnie wpływ prywatyzacji na poprawę konkurencyjności polskich przedsiębiorstw na rynkach krajowych, ocenili pozytywnie wpływ prywatyzacji na poprawę konkurencyjności polskich przedsiębiorstw na rynkach zagranicznych, 4) Zaobserwowano równie pozytywną korelację między odpowiedziami o zmniejszeniu w istotny sposób kosztów prywatyzacyjnych i czasu trwania procesów prywatyzacyjnych. Dyferencjał semantyczny dla pytań 1-13 porównanie ze względu na stopień / tytuł naukowy (doktor, doktor hab. i profesor tytularny) 198

200 Dyferencjał semantyczny obliczony dla median obrazuje rónice odpowiedzi w pytaniach 1-13 pomiędzy doktorami, doktorami habilitowanymi i profesorami tytularnymi. W pytaniach 1, 2, 6, 7, 9 i 10 widać zbieność odpowiedzi. Rónice występują w pytaniu 4 i 5, w których profesorowie tytularni są od doktorów i doktorów habilitowanych pozytywniej nastawieni do realności załoeń i realizacji planu prywatyzacji w latach Z kolei w pytaniu 8, w przeciwieństwie do niszych stopniem i tytułem naukowym, profesorowie tytularni są w mniejszym stopniu zdania, e zmieniająca się sytuacja finansowo-ekonomiczna gospodarki światowej wpłynęła negatywnie na prywatyzację. W pytaniu 11 doktorzy bardziej od pozostałych grup zgadzają się z twierdzeniem, e potencjalni inwestorzy napotykali na zbędne bariery związane z zakupem prywatyzowanych przedsiębiorstw. Pewne rónice między grupami występują w pytaniach 12 i 13. Co do zasady, mediany odpowiedzi są bardziej konwergentne dla doktorów i doktorów habilitowanych, odbiegają mediany odpowiedzi profesorów tytularnych. Dyferencjał semantyczny 1,8 2,0 2,2 2,4 2,6 2,8 3,0 3,2 3,4 3,6 3,8 4,0 4,2 nie tak nie nie nie nie nie nie nie nie nie nie nie nie tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak doktor doktor habilitowany profesor tytularny Dyferencjał semantyczny dla pytań 1-13 porównanie ze względu na doświadczenie w nadzorze właścicielskim Po podziale na trzy grupy (osoby, które nie zasiadają / zasiadały w radzie nadzorczej adnej spółki, zasiadają / zasiadały w spółce / spółkach z udziałem Skarbu Państwa, zasiadają / zasiadały w spółce / spółkach bez udziału SP) zbadano zbieność odpowiedzi respondentów. W pytaniu 1 pracownicy naukowi, którzy zasiadają bądź zasiadali w spółce / spółkach z udziałem SP, w przeciwieństwie do pozostałych grup, nie zgadzali się ze stwierdzeniem, e powinna nastąpić jak najszybsza prywatyzacja wszystkich spółek SP. Wpływ na takie odpowiedzi mógł mieć interes finansowy respondentów związany z działalnością spółek 199

201 ABCD naleących do SP lub ich percepcja i wiedza na temat efektywności działalności spółek. W pytaniach 4 i 5 pracownicy naukowi zasiadający w spółce / spółkach bez udziału SP mieli nieco lepsze zdanie od pozostałych grup respondentów o realności planów prywatyzacji i realizacji procesu prywatyzacji w latach W pytaniach 12 i 13 o wpływ zmian ustawowych w latach na zmniejszenie kosztów i czasu procesów prywatyzacji, na medianie odpowiedzi zawayła wysoka liczba odpowiedzi ani tak, ani nie oraz nie mam zdania. Zbieność odpowiedzi respondentów z doświadczeniem i bez doświadczenia w nadzorze właścicielskim naley uznać za relatywnie wysoką. W pytaniach 2 oraz 6-11 mediany odpowiedzi wszystkich trzech grup były takie same. Dyferencjał semantyczny 1,8 2,0 2,2 2,4 2,6 2,8 3,0 3,2 3,4 3,6 3,8 4,0 4,2 1, nie tak 2, nie 3, nie 4, nie 5, nie 6, nie 7, nie 8, nie 9, nie 10, nie 11, nie 12, nie 13, nie tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak tak w adnej spółce w spółce z udziałem SP w spółce bez udziału SP Analiza kwestionariusza część druga (pytania II-V) W pytaniach II i III respondenci zostali poproszeni o podanie w rankingu kolejności trzech spółek, których prywatyzacja według nich zakończyła się sukcesem (II pytanie) i poraką (III pytanie). Wyniki otrzymanych opinii przedstawiono poniej. Odpowiedzi na pytanie o sukcesy prywatyzacji udzieliły 52 osoby (41,6%) wskazując pierwsze miejsce, drugie miejsce - 41 respondentów (32,8%), natomiast trzecie 25 badanych (20%). 200

202 ABCD II. Proszę wymienid przykłady prywatyzacyjne w okresie , które zakooczyły się sukcesem PZU 1% 1% 1% 3% 1% 1% 2% 3% 8% 31% PKO BP PGE Tauron 18% GPW WSiP 10% 4% 18% JSW Bogdanka Szpitale LL LOT Najczęściej wymienianym przedsiębiorstwem, którego prywatyzacja uwaana była za udaną, jest PZU S.A. Na uznanie wśród ankietowanych zasługuje równie prywatyzacja takich spółek, jak GPW S.A., PKO BP S.A. czy Tauron Polska Energia S.A. Przykłady wymienionych spółek stanowią 77% wszystkich udzielonych odpowiedzi. Biorąc pod uwagę rangę, jaką nadawano efektywności prywatyzacji poszczególnych przedsiębiorstw, na pierwszym miejscu najczęściej wymieniano takie spółki, jak PZU S.A. (41%), PKO BP S.A. i GPW S.A. (17%), równie drugą lokatę zajmowały wymienione przedsiębiorstwa, natomiast na trzeciej pozycji znalazły się odpowiednio Tauron Polska Energia S.A. (32%), GPW S.A. (20%) oraz Lubelski Węgiel Bogdanka S.A. (17%). Do oceny efektywności prywatyzacji zastosowano równie drugą metodę. Wg drugiej metody, spółkom przydzielono punkty. Wymienione na pierwszym miejscu otrzymywały 3 punkty, na drugim 2 oraz na trzecim 1 punkt. Druga metoda analizy potwierdziła wcześniejsze wyniki. Ankietowani za spektakularny sukces prywatyzacji w porównaniu do innych byłych przedsiębiorstw państwowych uwaali PZU S.A. Nieco słabiej oceniana była prywatyzacja takich spółek, jak PKO BP S.A. i GPW S.A. Trzecią grupą spółek, których procesy prywatyzacyjne mona nazwać sukcesem, stanowiły w opinii badanych Lubelski Węgiel Bogdanka S.A., Tauron Polska Energia S.A. i PGE S.A. Warto zauwayć, e wszystkie z najwyej ocenianych prywatyzacji odbyły się przez sprzeda akcji na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Wśród ankietowanych, 8 osób, co stanowiło 6,4% ankietowanych, wskazało na odpowiedź nie było takich. Wg nich, wśród przedsiębiorstw państwowych w latach prywatyzacja adnego nie zakończyła się sukcesem. 38% respondentów (48 pracowników naukowych) zaznaczyło w kwestionariuszu wariant nie mam zdania, co pozwala na wyciągnięcie wniosku, e wspomniani respondenci nie byli zainteresowani procesem prywatyzacji w badanym okresie. 201

203 W pytaniu III zapytano ankietowanych o przykłady prywatyzacyjne w latach , które, według nich, zakończyły się poraką. Odpowiedzi na powysze pytanie udzieliły 43 osoby (34,4%) uzupełniając pierwsze miejsce, drugie miejsce - 25 respondentów (20%), natomiast trzecie 11 badanych (8,8%). Najczęściej wymienianymi przedsiębiorstwami były stocznie (22%), Bank Gospodarki Żywnościowej S.A. (19%), Polskie Koleje Państwowe S.A. (16%) 202

204 oraz Enea S.A. (14%). Wymienione cztery spółki zostały wskazane w 71% przypadków. Najczęściej na pierwszym miejscu pod względem klęsk wśród prywatyzowanych spółek wymieniane były odpowiednio Bank Gospodarki Żywnościowej S.A. (26%), stocznie (23%) i Polskie Koleje Państwowe S.A. (19%), na drugim stocznie (24%), Polskie Koleje Państwowe S.A. (16%), Enea S.A. (12%). Trzecią lokatę zazwyczaj zajmowały spółki: Enea S.A. (18%), Bank Gospodarki Żywnościowej S.A. (18%) i Zakłady Azotowe w Tarnowie-Mościcach S.A. (18%). W pytaniu III podobnie jak w pytaniu II równie mona zastosować dodatkową metodę analizy poprzez przypisanie rang - punktów do poszczególnych miejsc (analogicznie pierwsze miejsce 3 punkty, drugie 2 punkty, trzecie 1 punkt). W ten sposób otrzymano waone rangami opinie ankietowanych na temat prywatyzacji spółek w latach Jako największe poraki respondenci wskazali odpowiednio stocznie, Bank Gospodarki Żywnościowej S.A., Polskie Koleje Państwowe S.A., Enea S.A. i szpitale, co w duym stopniu pokrywa się ze wcześniejszą analizą. Na brak spektakularnych poraek, zaznaczając wariant nie było takich, wskazało 7 ankietowanych, co stanowiło 5,6% próby. Mona domniemywać, e osoby zaznaczające taką odpowiedź w kwestionariuszu nie dostrzegają znaczących wad w przeprowadzanych procesach prywatyzacyjnych w latach w Polsce, tym samym ustosunkowując się pozytywnie do samego procesu prywatyzacji spółek. Spośród ankietowanych, 55 osób, co daje 44%, wskazało na odpowiedź nie mam zdania, co moe świadczyć o braku zainteresowania problemem prywatyzacji. 203

205 Pytanie IV przybrało postać pytania otwartego, w którym zadano respondentom pytanie o główne sukcesy w realizacji procesów prywatyzacyjnych. Gros ankietowanych odczytało to pytanie jako pytanie o zalety prywatyzacji spółek w Polsce. Odpowiedzi na pytanie IV udzieliło 50 respondentów (40%). Ze względu na wiele podobnych odpowiedzi, zdecydowano się je pogrupować. Najczęściej wymienianymi zaletami prywatyzacji były: wysze dochody budetowe i zmniejszenie długu publicznego (23%), racjonalizacja kosztów i nowe metody zarządzania (23%), zmiana struktury własności (13%) i wzrost 204

206 konkurencyjności (9%). Wspomniane odpowiedzi stanowiły 68% otrzymanych opinii. W załączniku 6 podano skład poszczególnych grup odpowiedzi. W pytaniu V respondenci, analogicznie jak w pytaniu IV, opisywali nie tyle zaniechania rządu w procesie realizacji procesu prywatyzacji, co wady prywatyzowania spółek w Polsce. Odpowiedzi na pytanie V udzieliło 50 respondentów (40%). Wśród otrzymanych opinii respondentów, najwięcej odpowiedzi zakwalifikowano do następujących grup: brak strategii i przygotowania prywatyzacji (20%), długi okres trwania prywatyzacji (16%), brak konsekwencji w procesie prywatyzacji (13%). Wskazane poglądy stanowiły 49% wszystkich wariantów. Załącznik 6 zawiera poszczególne składowe analizowanych grup. 205

207 206

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH ZAŁĄCZNIK NR 1 DO REGULAMINU TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH W ramach Zarządzania, Towarzystwo oferuje następujące Modelowe Strategie Inwestycyjne: 1. Strategia Obligacji: Cel inwestycyjny: celem

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia lipca 2010 r. MSP/DNWiP3/WP/3226/EK/10. Pan Jan Wyrowiński Przewodniczący Komisji Gospodarki Narodowej Senatu RP

Warszawa, dnia lipca 2010 r. MSP/DNWiP3/WP/3226/EK/10. Pan Jan Wyrowiński Przewodniczący Komisji Gospodarki Narodowej Senatu RP MSP/DNWiP3/WP/3226/EK/10 Warszawa, dnia lipca 2010 r. Pan Jan Wyrowiński Przewodniczący Komisji Gospodarki Narodowej Senatu RP W odpowiedzi na Pana pismo z dnia 23 lipca 2010 r., znak: BPS/KGN-034/253/10

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w I półroczu 2009 roku 1

Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w I półroczu 2009 roku 1 Warszawa,16 października 2009 r. Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w I półroczu 2009 roku 1 Dane te prezentują wyniki finansowe 42 domów i 7 biur maklerskich (przed rokiem 39 domów i 6 biur maklerskich)

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w IPO ile można zarobić?

Inwestowanie w IPO ile można zarobić? Inwestowanie w IPO ile można zarobić? W poprzednich artykułach opisano w jaki sposób spółka przeprowadza ofertę publiczną oraz jakie może osiągnąć z tego korzyści. Teraz należy przyjąć punkt widzenia Inwestora

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne...

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne... SPIS TREŚCI Wstęp......................................................... 9 Rozdział 1. Pojęcie i istota funduszu inwestycyjnego.................. 13 1.1. Definicja funduszu inwestycyjnego...............................

Bardziej szczegółowo

Czy rynek kapitałowy w UE sprosta nowym wyzwaniom? Jacek Socha Wiceprezes, PricewaterhouseCoopers

Czy rynek kapitałowy w UE sprosta nowym wyzwaniom? Jacek Socha Wiceprezes, PricewaterhouseCoopers Czy rynek kapitałowy w UE sprosta nowym wyzwaniom? Jacek Socha Wiceprezes, 103 Seminarium BRE-CASE Warszaw awa, Plan prezentacji 1. Strategia Lizbońska plany a wykonanie 2. Integracja rynków kapitałowych

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1. Podstawa prawna... 3. 2. Uwarunkowania procesów prywatyzacji... 3. 3. Planowane działania prywatyzacyjne... 4

SPIS TREŚCI. 1. Podstawa prawna... 3. 2. Uwarunkowania procesów prywatyzacji... 3. 3. Planowane działania prywatyzacyjne... 4 SPIS TREŚCI 1. Podstawa prawna... 3 2. Uwarunkowania procesów prywatyzacji... 3 3. Planowane działania prywatyzacyjne... 4 4. Przychody z prywatyzacji oraz dochody z tytułu dywidend przewidywane na 2014

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2013 roku a

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2013 roku a Warszawa, 09.05.2014 r. Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2013 roku a W końcu grudnia 2013 r. w ewidencji Centralnego Rejestru Członków otwartych

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO IPOPEMA SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 WRZEŚNIA 2012 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO IPOPEMA SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 WRZEŚNIA 2012 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO IPOPEMA SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 WRZEŚNIA 2012 R. Niniejszym, Ipopema Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A., ogłasza

Bardziej szczegółowo

Top 5 Polscy Giganci

Top 5 Polscy Giganci lokata ze strukturą Top 5 Polscy Giganci Pomnóż swoje oszczędności w bezpieczny sposób inwestując w lokatę ze strukturą Top 5 Polscy Giganci to możliwy zysk nawet do 45%. Lokata ze strukturą Top 5 Polscy

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2014 roku

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2014 roku GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 24 kwietnia 2015 r. Opracowanie sygnalne Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2014 roku Wynik finansowy otwartych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA FINANSE PUBLICZNE I ZAMÓWIENIA PUBLICZNE W PRAKTYCE. 06-07.03.2014 r.

PROGRAM SZKOLENIA FINANSE PUBLICZNE I ZAMÓWIENIA PUBLICZNE W PRAKTYCE. 06-07.03.2014 r. PROGRAM SZKOLENIA FINANSE PUBLICZNE I ZAMÓWIENIA PUBLICZNE W PRAKTYCE SZKOLENIE DEDYKOWANE JEST DO: 06-07.03.2014 r. Przedstawicieli jednostek sektora finansów publicznych, administracja rządowa, samorządowa,

Bardziej szczegółowo

Raport Grupy LUG za cztery kwartały 2008 roku

Raport Grupy LUG za cztery kwartały 2008 roku Raport Grupy LUG za cztery kwartały 2008 roku Szanowni Państwo Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom Naszych Akcjonariuszy i Inwestorów, a także by dać wyraz transparentności prowadzonej działalności przekazuję

Bardziej szczegółowo

RAPORT KWARTALNY BLUE TAX GROUP S.A. ZA II KWARTAŁ 2011 ROKU

RAPORT KWARTALNY BLUE TAX GROUP S.A. ZA II KWARTAŁ 2011 ROKU RAPORT KWARTALNY BLUE TAX GROUP S.A. ZA II KWARTAŁ 2011 ROKU (za okres od 01.04.2011 do 30.06.2011) Wrocław, 04.08.2011r. Wrocław, 04.08.2011r. Szanowni Inwestorzy i Akcjonariusze! Przekazuję Państwu Raport

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2009 roku 1

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2009 roku 1 Warszawa, 7 maja 2010 r. Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2009 roku 1 Zakład Ubezpieczeń Społecznych w okresie od 19.05.1999 r. do 31.12.2009 r.

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz

Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz Synteza* Na koniec III kw. 2010 r. PKO Bank Polski na tle wyników konkurencji**

Bardziej szczegółowo

W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta.

W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta. W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta. Wycena spółki, sporządzenie raportu z wyceny Metodą wyceny, która jest najczęściej

Bardziej szczegółowo

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE Zasady Działania Funduszy i Planów Inwestycyjnych Załącznik do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Indywidualne Ubezpieczenie na Życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA

Bardziej szczegółowo

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Podsumowanie 2011 roku Kierunki Strategiczne na lata 2012-2015. 19 marca 2012 roku

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Podsumowanie 2011 roku Kierunki Strategiczne na lata 2012-2015. 19 marca 2012 roku BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Podsumowanie roku Kierunki Strategiczne na lata 2012-2015 19 marca 2012 roku / mln zł / / mln zł / wyniki podsumowanie Rozwój biznesu SEGMENT KORPORACYJNY Transakcje walutowe

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r.

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r. Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r. KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. działające jako organ KBC BETA Specjalistycznego

Bardziej szczegółowo

Test wskaźnika C/Z (P/E)

Test wskaźnika C/Z (P/E) % Test wskaźnika C/Z (P/E) W poprzednim materiale przedstawiliśmy Państwu teoretyczny zarys informacji dotyczący wskaźnika Cena/Zysk. W tym artykule zwrócimy uwagę na praktyczne zastosowania tego wskaźnika,

Bardziej szczegółowo

Ebay Inc. (EBAY) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ).

Ebay Inc. (EBAY) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Ebay Inc. (EBAY) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Czym zajmuje się firma? ebay - portal internetowy prowadzący największy serwis aukcji internetowych na świecie. ebay został założony

Bardziej szczegółowo

I. Zwięzła ocena sytuacji finansowej 4fun Media S.A.

I. Zwięzła ocena sytuacji finansowej 4fun Media S.A. SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ 4FUN MEDIA SPÓŁKA AKCYJNA Z OCENY SYTUACJI SPÓŁKI W ROKU 2014 WRAZ Z OCENĄ SYSTEMU KONTROLI WEWNĘTRZNEJ I SYSTEMU ZARZĄDZANIA ISTOTNYM RYZYKIEM Zgodnie z częścią III, punkt

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 27 marca 2015 r. Poz. 4. KOMUNIKAT Nr 169 KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA DORADCÓW INWESTYCYJNYCH. z dnia 16 marca 2015 r.

Warszawa, dnia 27 marca 2015 r. Poz. 4. KOMUNIKAT Nr 169 KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA DORADCÓW INWESTYCYJNYCH. z dnia 16 marca 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, dnia 27 marca 2015 r. Poz. 4 KOMUNIKAT Nr 169 KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA DORADCÓW INWESTYCYJNYCH z dnia 16 marca 2015 r. w sprawie zakresu tematycznego

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w 2008 roku 1

Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w 2008 roku 1 Warszawa, 2009.06.19 Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w 2008 roku 1 W 2008 r. na wartość majątku i wyniki finansowe przedsiębiorstw maklerskich niekorzystny wpływ wywarły psychologiczne następstwa

Bardziej szczegółowo

Grupa BEST Prezentacja wyników finansowych za I półrocze 2015 r.

Grupa BEST Prezentacja wyników finansowych za I półrocze 2015 r. Grupa BEST Prezentacja wyników finansowych za I półrocze 2015 r. 27 sierpnia 2015 r. 1 I 27 NOTA PRAWNA Niniejsza prezentacja ma charakter wyłącznie promocyjny. Jedynym prawnym źródłem informacji o ofercie

Bardziej szczegółowo

OFERTA FINANSOWANIA FIRM, JAKĄ DAJE RYNEK KAPITAŁOWY. Beata Kacprzyk Giełda Papierów Wartościowych Czerwiec 2014

OFERTA FINANSOWANIA FIRM, JAKĄ DAJE RYNEK KAPITAŁOWY. Beata Kacprzyk Giełda Papierów Wartościowych Czerwiec 2014 OFERTA FINANSOWANIA FIRM, JAKĄ DAJE RYNEK KAPITAŁOWY Beata Kacprzyk Giełda Papierów Wartościowych Czerwiec 2014 Cykl rozwoju firmy, czyli od pomysłu do spółki giełdowej Zysk Pomysł Zasiew Startup Crowdfunding

Bardziej szczegółowo

Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Czym zajmuje się firma? Bank of America jeden z największych banków świata. Pod względem wielkości aktywów zajmuje 3.

Bardziej szczegółowo

Monitoring Branżowy. Analizy Sektorowe. Budżety JST 2015 * : koniec dotacji UE - regres w inwestycjach. Trendy bieżące.

Monitoring Branżowy. Analizy Sektorowe. Budżety JST 2015 * : koniec dotacji UE - regres w inwestycjach. Trendy bieżące. Analizy Sektorowe 8 kwietnia 216 Budżety JST 215 * : koniec dotacji UE - regres w inwestycjach Trendy bieżące W 215 r., pomimo korzystnej koniunktury (wzrost dochodów z podatków PIT i CIT w sektorze JST

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

Oferta Giełdy Papierów Wartościowych - Główny Rynek GPW, NewConnect i Catalyst. Marzec 2012

Oferta Giełdy Papierów Wartościowych - Główny Rynek GPW, NewConnect i Catalyst. Marzec 2012 Oferta Giełdy Papierów Wartościowych - Główny Rynek GPW, NewConnect i Catalyst. Marzec 2012 GŁÓWNY RYNEK AKCJI GPW Kapitalizacja spółek na GPW (mld zł) Spółki krajowe (mld zł) Spółki zagraniczne (mld zł)

Bardziej szczegółowo

Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych. Jacek A. Fotek 29 września 2014 r.

Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych. Jacek A. Fotek 29 września 2014 r. Ewolucja rynku obligacji korporacyjnych Jacek A. Fotek 29 września 2014 r. Trendy i możliwości Perspektywa makroekonomiczna - wysoki potencjał wzrostu w Polsce Popyt na kapitał - Wzrost zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

LIST PREZESA ZARZĄDU

LIST PREZESA ZARZĄDU RAPORT ROCZNY JEDNOSTKOWY Od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2013 roku LIST PREZESA ZARZĄDU NWAI Dom Maklerski SA Warszawa, 14 lutego 2014 roku Szanowni Akcjonariusze, członkowie Rady Nadzorczej, Zarządu

Bardziej szczegółowo

RAPORT SPECJALNY Biuro Strategii Rynkowych

RAPORT SPECJALNY Biuro Strategii Rynkowych AUKCJA OBLIGACJI SKARBOWYCH Podczas czwartkowej aukcji Ministerstwo Finansów będzie odkupowało obligacje serii OK0116 (16,9 mld PLN), PS0416 (19,6 mld PLN) i OK0716 (12,6 mld PLN) o łącznej wartości 49,1

Bardziej szczegółowo

jedn. wzrost/spadek Wyszczególnienie

jedn. wzrost/spadek Wyszczególnienie Analizy Sektorowe czerwca 5 Budżety JST po q 5 r. na plusie: pomogły koniunktura i środki UE Trendy bieżące Wzrost dochodów JST w q 5 w porównaniu z q, przy słabszej dynamice (+,8% r/r vs. +6,5% w q ).

Bardziej szczegółowo

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji oraz niektórych innych ustaw 1)

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji oraz niektórych innych ustaw 1) Projekt z dnia U S T A W A o zmianie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W ustawie z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. z 2002

Bardziej szczegółowo

Informacje o procesie scalenia akcji i obniżeniu kapitału zakładowego. Gdańsk, Wrzesień 2013 r.

Informacje o procesie scalenia akcji i obniżeniu kapitału zakładowego. Gdańsk, Wrzesień 2013 r. Informacje o procesie scalenia akcji i obniżeniu kapitału zakładowego Gdańsk, Wrzesień 2013 r. Zastrzeżenie prawne Niniejszy materiał ma wyłącznie charakter promocyjny i w żadnym przypadku nie stanowi

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKÓW DLA SPÓŁEK Z BRANŻY DRUKU 3D NOTOWANYCH NA ZAGRANICZNYCH GIEŁDACH W KONTEKŚCIE WYCENY PORÓWNAWCZEJ ZORTRAX SP. Z O.O.

ANALIZA WSKAŹNIKÓW DLA SPÓŁEK Z BRANŻY DRUKU 3D NOTOWANYCH NA ZAGRANICZNYCH GIEŁDACH W KONTEKŚCIE WYCENY PORÓWNAWCZEJ ZORTRAX SP. Z O.O. ANALIZA WSKAŹNIKÓW DLA SPÓŁEK Z BRANŻY DRUKU 3D NOTOWANYCH NA ZAGRANICZNYCH GIEŁDACH W KONTEKŚCIE WYCENY PORÓWNAWCZEJ ZORTRAX SP. Z O.O. PRZYGOTOWANA PRZEZ INVISTA Dom Maklerski S.A. Warszawa, kwiecień

Bardziej szczegółowo

Raport dotyczący stosowania Dobrych Praktyk w Spółce FON Ecology S.A. w 2012r.

Raport dotyczący stosowania Dobrych Praktyk w Spółce FON Ecology S.A. w 2012r. Raport dotyczący stosowania Dobrych Praktyk w Spółce w 2012r. Podstawa prawna: 6.3. Załącznika Nr 3 do Regulaminu Alternatywnego Systemu Obrotu w brzmieniu przyjętym Uchwałą Nr 147/2007 Zarządu Giełdy

Bardziej szczegółowo

Komisja Nadzoru Finansowego

Komisja Nadzoru Finansowego Raport z analizy półrocznych sprawozdań ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych zakładów ubezpieczeń na życie, sporządzonych według stanu na dzień 30 czerwca 2008 r. Komisja Nadzoru Finansowego Celem analizy

Bardziej szczegółowo

2. UWARUNKOWANIA PROCESÓW PRYWATYZACJI

2. UWARUNKOWANIA PROCESÓW PRYWATYZACJI SPIS TREŚCI 1. Podstawa prawna... 3 2. Uwarunkowania procesów prywatyzacji... 3 3. Planowane działania przekształceniowe... 5 4. Przychody z prywatyzacji oraz dochody z tytułu dywidend... 8 5. Działania

Bardziej szczegółowo

ANEKS NR 1 Z DNIA 8 KWIETNIA 2011 R.

ANEKS NR 1 Z DNIA 8 KWIETNIA 2011 R. Oferta publiczna od 1 do 1.100.000 akcji zwykłych serii D oraz od 3.300.000 do 8.200.000 akcji zwykłych serii AA o wartości nominalnej 1 zł każda oraz ubieganie się o dopuszczenie i wprowadzenie do obrotu

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. Na podstawie 28 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 listopada

Bardziej szczegółowo

ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH

ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH Obowiązuje od 5.11.2012 r. ROZSZERZENIE OFERTY UBEZPIECZENIOWYCH FUNDUSZY KAPITAŁOWYCH W związku z rozszerzeniem oferty Towarzystwa o nowe ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe przedstawiamy Aneks do Regulaminu

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny spółki EX-DEBT S.A. (dawniej: Public Image Advisors S.A.)

Raport kwartalny spółki EX-DEBT S.A. (dawniej: Public Image Advisors S.A.) Raport kwartalny spółki EX-DEBT S.A. (dawniej: Public Image Advisors S.A.) za okres I kwartału 2012 r. (od 01 stycznia 2012 r. do 31 marca 2012 r.) 15 maj 2012 r. Wrocław 1. PODSTAWOWE INFORMACJE O EMITENCIE

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 3 ROZDZIAŁ 2. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL DŁUŻNY 3 ROZDZIAŁ 3. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DOTYCZĄCA DZIAŁALNOŚCI DOMÓW MAKLERSKICH I BANKÓW PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ MAKLERSKĄ

INFORMACJA DOTYCZĄCA DZIAŁALNOŚCI DOMÓW MAKLERSKICH I BANKÓW PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ MAKLERSKĄ INFORMACJA DOTYCZĄCA DZIAŁALNOŚCI DOMÓW MAKLERSKICH I BANKÓW PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ MAKLERSKĄ NA KONIEC 2001 ROKU ORAZ NA KONIEC I PÓŁROCZA 2002 R. WARSZAWA, 25 października 2002 r. Wstęp Raport poświęcony

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Przedsiębiorstw

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Przedsiębiorstw GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Przedsiębiorstw Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Warszawa, 31 maja 2013 Prywatyzacja przedsiębiorstw państwowych w 2012 roku. 1) W 2012 r. procesem prywatyzacji

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rynku. w 2009 roku Spragnieni krwi

Perspektywy rynku. w 2009 roku Spragnieni krwi Perspektywy rynku nieruchomości ci i branży y deweloperskiej w 2009 roku Spragnieni krwi Warszawa, 29 Kwietnia 2009 Polski rynek nieruchomości ci oczekiwany scenariusz rynkowy W 2009 roku oczekujemy spadku

Bardziej szczegółowo

POLSKI RYNEK AKCJI W 2014 ROKU

POLSKI RYNEK AKCJI W 2014 ROKU Dr hab. Eryk Łon POLSKI RYNEK AKCJI W 2014 ROKU sytuacja bieżąca i perspektywy 23 kwietnia 2014 r. Plan prezentacji: 1. Sytuacja bieżąca w świetle cyklu prezydenckiego w USA 2. WIG spożywczy jako barometr

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w III kwartale 2013 roku. Warszawa, 14 listopada 2013 r.

Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w III kwartale 2013 roku. Warszawa, 14 listopada 2013 r. Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w III kwartale 2013 roku Warszawa, 14 listopada 2013 r. 2 Spis treści Rynek budowlany w Polsce w III kw. 2013 3 Wyniki finansowe w III kwartale 2013 r. 11

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty drugi kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

KOMENTARZ SECUS RYNEK ZDROWIA 7 MAJA2014

KOMENTARZ SECUS RYNEK ZDROWIA 7 MAJA2014 KOMENTARZ SECUS RYNEK ZDROWIA 7 MAJA2014 WYNIKI SPÓŁEK MEDYCZNYCH POTWIERDZAJĄ POZYTYWNE TENDENCJE WYNIKI SPÓŁEK MEDYCZNYCH POTWIERDZAJĄ POZYTYWNE TENDENCJE Jak wynika z najnowszego raportu firmy badawczej

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2011 roku 1

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2011 roku 1 Warszawa 18.05.2012 Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2011 roku 1 W końcu grudnia 2011 r. w ewidencji Centralnego Rejestru Członków prowadzonego

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny...

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny... Opis funduszy Spis treści Opis funduszy OF/ULS2/1/2015 Rozdział 1. Rozdział 2. Rozdział 3. Rozdział 4. Rozdział 5. Rozdział 6. Rozdział 7. Rozdział 8. Rozdział 9. Rozdział 10. Postanowienia ogólne...3

Bardziej szczegółowo

Regulamin Listy ostrzeżeń SII Zasady ogólne

Regulamin Listy ostrzeżeń SII Zasady ogólne Regulamin Listy ostrzeżeń SII Zasady ogólne 1. Lista ostrzeżeń SII należy do Stowarzyszenia Inwestorów Indywidualnych i prowadzona jest przez jej pracowników według najlepszej ich wiedzy oraz z dochowaniem

Bardziej szczegółowo

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa sierpień 2011 r. Co ma potencjał zysku? sierpień 2011 2 Sztandarowy fundusz dla klientów

Bardziej szczegółowo

liczbę osób zamieszkującą na terenie naszej gminy i odprowadzających podatek PIT. W zakresie pozostałych dochodów bieżących zaplanowano również

liczbę osób zamieszkującą na terenie naszej gminy i odprowadzających podatek PIT. W zakresie pozostałych dochodów bieżących zaplanowano również OBJAŚNIENIA przyjętych wartości przy opracowaniu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Strzyżewice na lata 2012 2018, tj. okres na który zostały zaciągnięte zobowiązania. WSTĘP Dokument pod nazwą Wieloletnia

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 DZIENNIK URZĘDOWY KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 TREŚĆ: Poz.: KOMUNIKATY KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA AGENTÓW FIRM INWESTYCYJNYCH: 27 Komunikat Nr 20 Komisji Egzaminacyjnej

Bardziej szczegółowo

Na rynku alternatywnym NewConnect notowanych jest już ponad 400 spółek. Historia sukcesu NewConnect i perspektywy jego dalszego rozwoju

Na rynku alternatywnym NewConnect notowanych jest już ponad 400 spółek. Historia sukcesu NewConnect i perspektywy jego dalszego rozwoju Na rynku alternatywnym NewConnect notowanych jest już ponad 400 spółek. Historia sukcesu NewConnect i perspektywy jego dalszego rozwoju NewConnect to rynek akcji Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie

Bardziej szczegółowo

LP. ZASADA TAK / NIE KOMENTARZ ZARZĄDU

LP. ZASADA TAK / NIE KOMENTARZ ZARZĄDU Oświadczenie ATC CARGO S.A. w przedmiocie przestrzegania przez spółkę zasad zawartych w Załączniku Nr 1 do Uchwały Nr 795/2008 Zarządu Giełdy z dnia 31 października 2008 r. Dobre praktyki spółek notowanych

Bardziej szczegółowo

zatwierdzonego decyzją Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 14 czerwca 2013 r. (DFI/II/4034/31/15/U/2013/13-12/AG)

zatwierdzonego decyzją Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 14 czerwca 2013 r. (DFI/II/4034/31/15/U/2013/13-12/AG) ANEKS NR 2 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO CERTYFIKATÓW INWESTYCYJNYCH SERII A, B, C, D PKO GLOBALNEJ STRATEGII FUNDUSZ INWESTYCYJNY ZAMKNIĘTY zatwierdzonego decyzją Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 14 czerwca

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r.

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Warszawa, dnia 14 września 2015 r. Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Miesięczny bilans płatniczy został oszacowany przy wykorzystaniu danych z miesięcznych i kwartalnych sprawozdań polskich podmiotów

Bardziej szczegółowo

LIST PREZESA ZARZĄDU

LIST PREZESA ZARZĄDU RAPORT ROCZNY JEDNOSTKOWY Od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2012 roku LIST PREZESA ZARZĄDU NWAI Dom Maklerski SA Warszawa, 12 lutego 2013 roku Szanowni Akcjonariusze, członkowie Rady Nadzorczej, Zarządu

Bardziej szczegółowo

Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1

Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1 Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1 Raport o stabilności finansowej Raport jest elementem polityki informacyjnej NBP przyczyniającym się do realizacji

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych określa zasady opłacania składek na ubezpieczenia społeczne oraz stopy procentowe składek na poszczególne

Bardziej szczegółowo

Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 2016 r.

Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 2016 r. Opracowanie: Wydział Analiz Sektora Bankowego Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, marzec 201 r. W dniu 22 marca

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 25 października 2013 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

RAPORT SPECJALNY Biuro Strategii Rynkowych

RAPORT SPECJALNY Biuro Strategii Rynkowych AUKCJA OBLIGACJI SKARBOWYCH W czwartek na aukcji zamiany Ministerstwo Finansów będzie odkupowało obligacje serii DS1015 i OK0116. W zamian będą emitowane papiery PS0421 i DS0726. Dr Mirosław Budzicki Starszy

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO

OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO OGŁOSZENIE Z DNIA 23 GRUDNIA 2015 r. O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki w zakresie kształtowania wysokości i składników wynagrodzeń, w przypadku zawierania kontraktów menedżerskich z członkami zarządów

Dobre praktyki w zakresie kształtowania wysokości i składników wynagrodzeń, w przypadku zawierania kontraktów menedżerskich z członkami zarządów Dobre praktyki w zakresie kształtowania wysokości i składników wynagrodzeń, w przypadku zawierania kontraktów menedżerskich z członkami zarządów wybranych spółek z udziałem Skarbu Państwa Minister Skarbu

Bardziej szczegółowo

Szukamy zysków na rynku obligacji. Piotr Nowak Z-ca Dyrektora Departamentu Zarządzania Portfelami Papierów Dłużnych PKO TFI

Szukamy zysków na rynku obligacji. Piotr Nowak Z-ca Dyrektora Departamentu Zarządzania Portfelami Papierów Dłużnych PKO TFI Szukamy zysków na rynku obligacji Piotr Nowak Z-ca Dyrektora Departamentu Zarządzania Portfelami Papierów Dłużnych PKO TFI Gdzie jesteśmy i jak tu doszliśmy? Rentowności polskich obligacji skarbowych:

Bardziej szczegółowo

Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego. PCC Rokita Spółka Akcyjna. zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku

Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego. PCC Rokita Spółka Akcyjna. zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego PCC Rokita Spółka Akcyjna zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku Niniejszy aneks został sporządzony w związku z opublikowaniem przez

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Goldman Sachs Group Inc. (GS) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Goldman Sachs Group Inc. (GS) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Goldman Sachs Group Inc. (GS) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Goldman Sachs Group Inc. (GS) jedna z największych ogólnoświatowych firm w branży bankowości inwestycyjnej pełniąca profesjonalne

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Rozwój systemu finansowego w Polsce

Rozwój systemu finansowego w Polsce Departament Systemu Finansowego Rozwój systemu finansowego w Polsce Warszawa 213 Struktura systemu finansowego (1) 2 Struktura aktywów systemu finansowego w Polsce w latach 25-VI 213 1 % 8 6 4 2 25 26

Bardziej szczegółowo

Publiczna oferta akcji JSW S.A. zakończona sukces polskich rynków kapitałowych

Publiczna oferta akcji JSW S.A. zakończona sukces polskich rynków kapitałowych Strona znajduje się w archiwum. Publiczna oferta akcji JSW S.A. zakończona sukces polskich rynków kapitałowych NIE PODLEGA ROZPOWSZECHNIANIU, PUBLIKACJI ANI DYSTRYBUCJI, BEZPOŚREDNIO CZY POŚREDNIO, NA

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz

Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz Spis treści Wstęp Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych 1. Standaryzacja i harmonizacja sprawozdań finansowych 2. Cele sprawozdań finansowych 3. Użytkownicy

Bardziej szczegółowo

Prywatyzacja w Polsce na tle wybranych krajów Europy

Prywatyzacja w Polsce na tle wybranych krajów Europy Prywatyzacja w Polsce na tle wybranych krajów Europy na podstawie raportu Analiza przekształceń własnościowych w Polsce i w Europie ze szczególnym uwzględnieniem krajów Europy Środkowo-Wschodniej Jacek

Bardziej szczegółowo

asnościowe w energetyce polskiej i europejskiej Wojciech Chmielewski, Ministerstwo Skarbu Państwa

asnościowe w energetyce polskiej i europejskiej Wojciech Chmielewski, Ministerstwo Skarbu Państwa Przekształcenia własnow asnościowe w energetyce polskiej i europejskiej Wojciech Chmielewski, Ministerstwo Skarbu Państwa Fuzje i przejęcia w latach 2007-2008 2008 (Świat)( Liczba fuzji i przejęć w energetyce

Bardziej szczegółowo

Ząbkowice Śląskie, 9.03.2012 TAK/NIE/NIE DOTYCZY KOMENTARZ

Ząbkowice Śląskie, 9.03.2012 TAK/NIE/NIE DOTYCZY KOMENTARZ Oświadczenie ALDA S.A. w przedmiocie przestrzegania przez spółkę zasad zawartych w Załączniku Nr 1 do Uchwały Nr 795/2008 Zarządu Giełdy z dnia 31 października 2008 r. Dobre praktyki spółek notowanych

Bardziej szczegółowo

Skonsolidowany oraz jednostkowy raport kwartalny z działalności. IV kwartał 2010 r.

Skonsolidowany oraz jednostkowy raport kwartalny z działalności. IV kwartał 2010 r. Skonsolidowany oraz jednostkowy raport kwartalny z. IV kwartał 2010 r. Spis treści Jednostkowy raport kwartalny 1. Wybrane jednostkowe dane finansowe za IV kwartał 2010 r. oraz dane porównawcze za IV kwartał

Bardziej szczegółowo

Wybrane wyniki badań dotyczących perspektyw rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w Polsce do 2015 roku zrealizowanych przez IBnGR

Wybrane wyniki badań dotyczących perspektyw rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w Polsce do 2015 roku zrealizowanych przez IBnGR Wybrane wyniki badań dotyczących perspektyw rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w Polsce do 2015 roku zrealizowanych przez IBnGR Gdańsk, marzec 2013 Scenariusz rozwoju rynku kredytów mieszkaniowych w

Bardziej szczegółowo

RAPORT ZA III KWARTAŁ 2010 R. WERTH-HOLZ SPÓŁKA AKCYJNA. z siedzibą w Poznaniu

RAPORT ZA III KWARTAŁ 2010 R. WERTH-HOLZ SPÓŁKA AKCYJNA. z siedzibą w Poznaniu RAPORT ZA III KWARTAŁ 2010 R. WERTH-HOLZ SPÓŁKA AKCYJNA z siedzibą w Poznaniu 15-11-2010 1. Podstawowe informacje o Emitencie Nazwa WERTH-HOLZ SPÓŁKA AKCYJNA Siedziba ul. Szarych Szeregów 27, 60-462 Poznań

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w 2013 r. Warszawa 17 marca 2014 r.

Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w 2013 r. Warszawa 17 marca 2014 r. Wyniki finansowe ULMA Construccion Polska S.A. w 2013 r. Warszawa 17 marca 2014 r. Spis treści 2 Rynek budowlany w Polsce w 2013 r. slajdy 3-10 Wyniki finansowe w 2013 r. slajdy 11-14 Rynek budowlany w

Bardziej szczegółowo

OCENA RADY NADZORCZEJ ZE SPRAWOZDANIA ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI SPÓŁKI ORAZ SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA ROK OBROTOWY 2011.

OCENA RADY NADZORCZEJ ZE SPRAWOZDANIA ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI SPÓŁKI ORAZ SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA ROK OBROTOWY 2011. OCENA RADY NADZORCZEJ ZE SPRAWOZDANIA ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI SPÓŁKI ORAZ SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA ROK OBROTOWY 2011. Rada Nadzorcza spółki eo Networks S.A. w trybie 17 pkt. 7 Statutu spółki w zw. z

Bardziej szczegółowo

Oferta GPW dla samorządów. Emisja akcji i obligacji. Maj 2011

Oferta GPW dla samorządów. Emisja akcji i obligacji. Maj 2011 Oferta GPW dla samorządów. Emisja akcji i obligacji. Maj 2011 GŁÓWNY RYNEK AKCJI GPW Kapitalizacja spółek na GPW (mld zł) 1Q 2011: 10 debiutów na Głównym Rynku, w tym 2 spółki zagraniczne i 3 przeniesienia

Bardziej szczegółowo

Debiuty giełdowe największych prywatyzowanych spółek Skarbu Państwa.

Debiuty giełdowe największych prywatyzowanych spółek Skarbu Państwa. Debiuty giełdowe największych prywatyzowanych spółek Skarbu Państwa, a debiut PGE na GPW Debiut giełdowy akcji spółki PGE zbliża się wielkimi krokami. Będzie to wielkie wydarzenie w historii Giełdy Papierów

Bardziej szczegółowo

RAPORT SPECJALNY Biuro Strategii Rynkowych

RAPORT SPECJALNY Biuro Strategii Rynkowych WYCENY OBLIGACJI IZ DYSKONTUJĄ WZROST CPI, ALE SĄ WCIĄŻ ATRAKCYJNE W lipcowym raporcie specjalnym postawiliśmy tezę, że obligacje serii IZ nie w pełni dyskontują ryzyko przyszłego wzrostu inflacji. Proponowaliśmy

Bardziej szczegółowo

Avon Products Inc. (AVP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Avon Products Inc. (AVP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Avon Products Inc. (AVP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Czym zajmuje się firma? Avon Products Inc. (AVP) światowa firma kosmetyczna zajmująca się produkcją i dystrybucją kosmetyków

Bardziej szczegółowo

NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE O PRZEMYŚLE CENTRALNYCH BANKÓW PIENIĘŻNYCH

NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE O PRZEMYŚLE CENTRALNYCH BANKÓW PIENIĘŻNYCH Wells Fargo & Co. (WFC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Wells Fargo & Co. (WFC) jest najbardziej zróżnicowaną firmą w zakresie oferowanych usług finansowych w USA. Główna siedziba banku

Bardziej szczegółowo

Instytucje rynku kapitałowego

Instytucje rynku kapitałowego Instytucje rynku kapitałowego Współczesny, regulowany rynek kapitałowy nie mógłby istnieć bez instytucji, które zajmują się jego nadzorowaniem, zapewnieniem bezpieczeństwa obrotu, a także pośredniczeniem.

Bardziej szczegółowo

Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r.

Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r. Komunikat Nr 13 Komisji Egzaminacyjnej dla agentów firm inwestycyjnych z dnia 10 lutego 2009 r. w sprawie ustalenia zakresu tematycznego egzaminu na agenta firmy inwestycyjnej Na podstawie art. 128 ust.

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Exxon Mobil Corp. (XOM) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Exxon Mobil Corp. (XOM) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Exxon Mobil Corp. (XOM) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Exxon Mobil Corp. (XOM) zajmuje się eksploatacją złóż mineralnych, produkcją, transportem i sprzedażą ropy naftowej i gazu ziemnego.

Bardziej szczegółowo