INNE INICJATYWY WSPIERANE PRZEZ GŁÓWNEGO INSPEKTORA SANITARNEGO W ZAKRESIE DZIAŁALNOŚCI ANTYTYTONIOWEJ: 91. Zadanie 2. 94

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "INNE INICJATYWY WSPIERANE PRZEZ GŁÓWNEGO INSPEKTORA SANITARNEGO W ZAKRESIE DZIAŁALNOŚCI ANTYTYTONIOWEJ: 91. Zadanie 2. 94"

Transkrypt

1

2 SPIS TREŚCI Podstawa prawna realizacji Programu 3 Ogólne założenia Programu: 3 CHARAKTERYSTYKA SYTUACJI EPIDEMIOLOGICZNEJ I SPOŁECZNEJ ZWIĄZANEJ Z PALENIEM TYTONIU W POLSCE 4 SPRZEDAŻ I SPOŻYCIE WYROBÓW TYTONIOWYCH W POLSCE 11 ZADANIA PROGRAMU I ICH REALIZACJA W 2007 ROKU 13 Zadanie Dalsza zmiana klimatu społecznego i zachowań w stosunku do palenia tytoniu poprzez wielopłaszczyznowe populacyjne działania edukacyjno-interwencyjne oraz szkoleniowe. _ 13 WYBRANE INICJATYWY WOJEWÓDZKIE I INNE W KRAJU: 13 Dolnośląskie 13 Kujawsko-Pomorskie 17 Lubelskie 19 Lubuskie 20 Łódzkie 22 Małopolskie 24 Mazowieckie 25 Opolskie 26 Podkarpackie 27 Podlaskie 28 Pomorskie 30 Śląskie 32 Świętokrzyskie 34 Warmińsko-mazurskie 35 Wielkopolskie 35 Zachodniopomorskie 37 DZIAŁANIA INICJOWANE I KOORDYNOWANE PRZEZ PAŃSTWOWĄ INSPEKCJĘ SANITARNĄ W RAMACH OBCHODÓW ŚWIATOWEGO DNIA BEZ TYTONIU 39 DZIAŁANIA INICJOWANE I KOORDYNOWANE PRZEZ PAŃSTWOWĄ INSPEKCJĘ SANITARNĄ W ZAKRESIE REALIZACJI AKCJI RZUĆ PALENIE RAZEM Z NAMI 81 DZIAŁALNOŚĆ WYDAWNICZA, PRZYGOTOWANIE KAMPANII SPOŁECZNEJ 83 KREOWANIE LOKALNYCH LIDERÓW DZIAŁAŃ 83 MIĘDZYRESORTOWY ZESPÓŁ KOORDYNACYJNY 84 Ministerstwo Edukacji Narodowej 84 Ministerstwo Finansów 86 Ministerstwo Obrony Narodowej 87 Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej 88 Ministerstwo Sportu i Turystyki 89 Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji 89 Ministerstwo Sprawiedliwości 91 Ministerstwo Środowiska 91 INNE INICJATYWY WSPIERANE PRZEZ GŁÓWNEGO INSPEKTORA SANITARNEGO W ZAKRESIE DZIAŁALNOŚCI ANTYTYTONIOWEJ: 91 Zadanie Prowadzenie badań monitoringowych i urzędowej kontroli zawartości substancji szkodliwych dla zdrowia w wyrobach tytoniowych wprowadzanych do obrotu handlowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 94 Zadanie

3 Przeprowadzanie badań stopnia efektywności oddziaływań prozdrowotnych, zmiany postaw społeczeństwa i wskaźników zdrowotnych na poziomie krajowym. 95 ROZLICZENIE OTRZYMANYCH ŚRODKÓW FINANSOWYCH, WG. ZADAŃ 100 PODSUMOWANIE 101 2

4 Podstawa prawna realizacji Programu Program Ograniczania Zdrowotnych Następstw Palenia Tytoniu w Polsce realizowany jest na podstawie ustawy z dnia r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz.U nr 10 poz. 55 z późn. zm.) Ogólne założenia Programu: Cel Programu: Zmniejszanie zachorowań, inwalidztwa zdrowotnego i zgonów wynikających z palenia tytoniu (choroby układu krążenia i oddechowego, nowotwory, zdrowie dzieci itp.) poprzez zmniejszenie ekspozycji na dym tytoniowy (aktywne i bierne palenie) poprzez: - zwiększenie odsetka osób, które nigdy nie wypaliły żadnego papierosa u dzieci z najmłodszej grupy wiekowej - grupa docelowa 8 10 lat, z 80% do 90% dzieci, które nie eksperymentują z papierosami grupa docelowa lat z 70% do 80% nie rozpoczynających palenia w momencie wchodzenia w dorosłe życie grupa docelowa lat o mężczyzn z 61% do 70% o kobiet z 75% do 80% - zmniejszenie odsetka codziennych palaczy tytoniu w tempie 1% 2% rocznie, we wszystkich grupach wieku (20 lat i więcej), szczególnie kobiet z grupy największego ryzyka (roczniki ) dorosłych mężczyzn (w wieku 20 lat i więcej) z 43% do 30% dorosłych kobiet (w wieku 20 lat i więcej) z 26% do 20% - zmniejszenie odsetka kobiet palących w czasie ciąży do 10% 12% - zmniejszenie odsetka dzieci, na których dorośli wymuszają palenie bierne (obecnie 60% 70%) - zmniejszenie liczby osób eksponowanych na szkodliwe czynniki dymu tytoniowego w miejscach publicznych, w miejscu pracy, także w barach i restauracjach (obecnie 40%) 3

5 - zmniejszenie zawartości toksycznych substancji w papierosach sprzedawanych na polskim rynku. CHARAKTERYSTYKA SYTUACJI EPIDEMIOLOGICZNEJ I SPOŁECZNEJ ZWIĄZANEJ Z PALENIEM TYTONIU W POLSCE 1 Styl życia bez papierosa to pochodna szerszej kultury i zasad funkcjonowania społeczeństwa na wszystkich płaszczyznach. Palenie tytoniu stanowi od lat największą, pojedynczą, lecz możliwą do prewencji przyczynę umieralności dorosłej ludności Polski. Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że w 2000 r. palenie tytoniu było przyczyną ok. 69 tys. zgonów w Polsce (57 tys. u mężczyzn i 12 tys. u kobiet), z czego ok. 43 tys. (37 tys. u mężczyzn i 6 tys. u kobiet) stanowiły zgony przedwczesne (w wieku lat). Proporcja przedwczesnych zgonów odtytoniowych była szczególnie wysoka wśród mężczyzn. W całej populacji mężczyzn w wieku lat zgony na wszystkie schorzenia odtytoniowe stanowiły w tym czasie 38% wszystkich zgonów w tej kategorii wieku, przy czym w przypadku raka płuca proporcja ta wynosiła 95%, wszystkich nowotworów 55%, nie nowotworowych chorób układu oddechowego 63%, chorób układu krążenia 37%, a innych schorzeń 21%. Wśród kobiet, odsetek zgonów odtytoniowych jest wciąż znacznie niższy niż u mężczyzn. W 2000 r. przedwczesne zgony odtytoniowe (w wieku lat) u kobiet sięgały 13% wszystkich zgonów w tym wieku, w tym 71% zgonów na raka płuca, 33% zgonów na nienowotworowe choroby płuc, 15% zgonów z powodu chorób układu krążenia. 1 Na podstawie opracowań: Raport na temat rozpowszechnienia palenia tytoniu w Polsce, WHO, 2008; Zdrowie subiektywne, styl życia i środowisko psychospołeczne młodzieży szkolnej w Polsce, Raport techniczny z badań HBSC 2006, Instytut Matki i Dziecka, 2007; 4

6 Mężczyźni Kobiety Ogółem Przyczyna zgonu Nowotwory złośliwe płuca 95% 93% 94% 71% 59% 67% 89% Nowotwory złośliwe ogółem 55% 41% 49% 12% 8% 10% 32% Choroby Układu krążenia 37% 15% 25% 15% 4% 5% 15% Choroby układu oddechowego 63% 46% 51% 33% 14% 19% 38% Inne choroby % 12% 18% 10% 3% 5% 12% Wszystkie choroby % 23% 31% 13% 5% 7% 19% Tabela: Liczba (w tys.) i odsetek zgonów spowodowanych paleniem tytoniu wg przyczyn, 2000 r. W 2004 r. na nowotwory złośliwe płuca, schorzenie prawie wyłącznie związane z inhalacją dymu tytoniowego, zachorowało 20359, a zmarło osób w Polsce. U mężczyzn nowotwory te są najczęstszą przyczyną zachorowań i zgonów nowotworowych. W roku 2004, co czwarty przypadek zachorowania (25,2%) i co trzeci zgon (32,3%) na nowotwór złośliwy dotyczył raka płuca. Zachorowania i zgony na ten nowotwór dominują u mężczyzn we wszystkich dorosłych grupach wieku (20+). U młodych mężczyzn (20-44) zgony na raka płuca stanowią 15,6% wszystkich zgonów nowotworowych, u mężczyzn w średnim wieku (45-64 lata) 36%, a u starszych mężczyzn (powyżej 65 r.ż.) 31%. W 2004 r. na nowotwór płuca zachorowało w Polsce 15741, a zmarło mężczyzn. Standaryzowany współczynnik zachorowalności na ten nowotwór wynosił w tym czasie 60/ , a współczynnik umieralności 65,7/ W populacji kobiet rak płuca stanowił w 2004 r. 7,8% wszystkich zachorowań i 12% wszystkich zgonów nowotworowych. Najwyższy odsetek zachorowań (9%) i zgonów (16%) na raka płuca u kobiet obserwuje się u kobiet w średnim wieku (45-64 lata), gdzie nowotwór ten, podobnie jak w całej populacji kobiet, jest drugą przyczyną zgonów nowotworowych. Także u kobiet powyżej 65 r.ż. nowotwory złośliwe płuca występują często (8% zachorowań, 11% zgonów nowotworowych) plasując się 5

7 w strukturze zachorowań i zgonów na trzecim miejscu. W 2004 r. na raka płuca zachorowało 4618, a zmarło 4641 kobiet. Standaryzowane współczynniki zachorowalności i umieralności na raka płuca u kobiet wynosiły zaś odpowiednio 13,9 i 13,4/ Od połowy lat pięćdziesiątych liczba zgonów odtytoniowych wzrosła w Polsce wielokrotnie. W całej populacji mężczyzn liczba zgonów wynikających z palenia zwiększyła się między 1955 a 1995 r. z 7.7 tys. do 61 tys. rocznie. W 2000 r. zaobserwowano po raz pierwszy spadek liczby zgonów odtytoniowych wśród mężczyzn (57 tys.). U mężczyzn w średnim wieku (35-69 lat) liczba przedwczesnych zgonów odtytoniowych wzrosła natomiast z 6,4 w 1955 r. do 45 tys. w 1990 r., po czy zaczęła spadać (do 43 tys. w 1995 r. i 37 tys. w 2000 r.). W tym okresie rósł także odsetek zgonów odtytoniowych pośród ogółu zgonów. Wśród mężczyzn w średnim wieku zgony te w 1955 r. stanowiły 13%, podczas gdy w 1985 r. już 42%. Potem nastąpiło najpierw zahamowanie przyrostu zgonów odtytoniowych (42% w 1990 r.), a następnie ich spadek (do 38% w 2000 r.). Do połowy lat 60-tych zgony odtytoniowe, wśród kobiet występowały bardzo rzadko, choć notowano ich stały przyrost (z 300 w 1955 r. do 700 w 1965 r.). W kolejnych latach nastąpił bardziej gwałtowny wzrost liczby tych zgonów obserwowany aż do końca analizowanego okresu (12 tys. w 2000 r.). Podobnie, jak u mężczyzn także u kobiet zdecydowana większość zgonów odtytoniowych występowała u osób w średnim wieku (35-69 lat). W 1955 r. jedynie 200 kobiet w tym wieku zmarło z powodu palenia tytoniu, w 2000 r. już 5.9 tys. Odsetek zgonów odtytoniowych rósł liniowo zarówno wśród ogółu kobiet, jak i u kobiet w średnim wieku. U kobiet w wieku lat proporcja zgonów odtytoniowych pośród ogółu zgonów w tym wieku wzrosła z 0.6% w 1955 r. do 13% w 2000 r. Inaczej niż u mężczyzn, w populacji kobiet nie zaobserwowano do 2000 r. zahamowania tendencji wzrostowych dotyczących liczby i odsetka zgonów odtytoniowych. 6

8 Mężczyźni Kobiety Liczba zgonów odtytoniowych w tys ,6 6,4 5,1 5,6 5,9 5 2,8 3,8 1,6 0,3 0,5 0,9 0, Rycina. Liczba przedwczesnych (w wieku lat) zgonów na choroby odtytoniowe (w tys.) w populacji mężczyzn i kobiet w Polsce, ;] Epidemiologiczna analiza trendów czasowych umieralności na nowotwory złośliwe płuca jest traktowana jako podstawowy model do oceny rozwoju epidemii palenia tytoniu w skali populacji. Dane dotyczące Polski pokazują, że w ostatnich latach obserwuje się spadek umieralności na raka płuca u mężczyzn i w niektórych grupach wieku kobiet. Spadek odsetka codziennie palących mężczyzn oraz wzrost odsetka mężczyzn nigdy niepalących i rzucających palenie notowany w ostatnich dwóch dekadach stanowi prawdopodobnie główną przyczynę spadku umieralności na nowotwory złośliwe płuca w populacji młodych dorosłych mężczyzn i mężczyzn w średnim wieku. W populacji młodych mężczyzn (20-44 lata) notuje się największy proporcjonalnie spadek współczynników umieralności na nowotwory złośliwe płuca. Zahamowanie trendu wzrostu umieralności na raka płuca w tej grupie mężczyzn nastąpiło już na początku lat 80-tych, kiedy zaczął rosnąć, choć z bardzo niskiego poziomu, odsetek nigdy niepalących mężczyzn (18% w 1974 r., 26% w 1980 r.), a wyraźny spadek umieralności obserwuje się od początku lat 90- tych (od 1993 roku roczne tempu spadku umieralności współczynników tej grupie wieku wynosi 5,47%). 7

9 Spadek współczynników umieralności na raka płuca nastąpił również u mężczyzn w średnim wieku (45-64 lata). Obserwowany jest on od początku lat 90-tych i związany głównie ze spadkiem częstości codziennego palenia (65% w 1982 r., 51% w latach ). Roczne tempo spadku umieralności na raka płuca w tej grupie wieku mężczyzn wynosi od 1991 roku 2%. Spadek umieralności na raka płuca u mężczyzn w młodym i średnim wieku miał wpływ na obserwowane od początku lat 90. zahamowanie wzrostu, a następnie niewielki spadek umieralności (roczne tempo spadku od 1988 roku wynosi 0,3%) na ten nowotwór w całej populacji mężczyzn. Niestety, w najstarszej grupie wieku mężczyzn (65 lat i więcej) umieralność na raka płuca stale rośnie, co jest niekorzystnym zjawiskiem, gdyż utrzymująca się od lat wysoka umieralność na raka płuca w tej grupie wieku decyduje o liczbie zgonów na raka płuca w całej populacji mężczyzn. Wydaje się jednak, że roczne tempo wzrostu umieralności w ostatniej dekadzie (1,21%) nie jest obecnie tak duże, jak w latach ubiegłych. Gwałtowny spadek częstości codziennego palenia tytoniu przez młode kobiety w latach 80- tych (u kobiet w wieku lat z 48% w 1982 r. do 28% w latach ) jest główną przyczyną zahamowania od początku lat 90-tych wzrostu umieralności na raka płuca w najmłodszej wiekowo (20-44 lata) grupie kobiet. Od 1991 roku roczne tempo spadku umieralności na raka płuca w tej grupie wieku kobiet wynosi 0,9%. W pozostałych grupach wieku kobiet (45-64 lata, 65 lat i więcej), a także w całej populacji kobiet umieralność na raka płuca nadal rośnie, a tempo tego wzrostu nie uległo zasadniczym zmianom. wiek 0+ wiek wsp. standaryzowane standardized rates rok/year wsp. standaryzowane standardized rates rok/year 8

10 wiek wiek wsp. standaryzowane standardized rates rok/y ear wsp. standaryzowane standardized rates rok/year 50,0 0, mężczyźni/males zgony/mortality kobiety/females zgony/mortality Rycina. Trendy umieralności na nowotwory złośliwe płuca w latach według płci i wieku; Prognoza umieralności na choroby odtytoniowe W opracowanym w połowie lat 90-tych we współpracy ze Światową Organizacją Zdrowia modelu HECOS szacowano, że jeśli obserwowane w tym okresie w Polsce wskaźniki palenia nie ulegną zmniejszeniu to w najbliższych 20 latach na choroby odtytoniowe umrze około 12% (1,2 mln) obecnie palących Polaków, głównie na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc, choroby sercowo-naczyniowe, astmę oskrzelową, udar mózgu i raka płuca. Zamieszczona w niniejszym raporcie statystyka, dotycząca zmniejszenia częstości palenia i umieralności na raka płuca, przede wszystkim w populacji mężczyzn i młodych kobiet, wskazuje, że rzeczywista liczba zgonów odtytoniowych może być mniejsza. Potwierdzają to również obserwacje dotyczące zmniejszającej się od lat 90-tych liczby tych zgonów w populacji mężczyzn, a także prognoza umieralności z powodu nowotworów złośliwych płuca, uwzględniająca modelowe zmiany w postawach wobec palenia w Polsce. Korzystne zmiany w umieralności na choroby odtytoniowe nastąpią jednakże pod warunkiem, że w kolejnych latach konsumpcja tytoniu będzie się nadal w Polsce zmniejszać. Kontynuowany także w ostatnich latach spadek częstości palenia wśród mężczyzn przemawia za optymistycznym wariantem ww. prognozy, jednak w populacji kobiet może się on nie sprawdzić, gdyż wśród młodych kobiet obserwujemy pierwsze symptomy zahamowania gwałtownego spadku częstości palenia, który nastąpił w latach 80-tych i 90-tych. 9

11 Badania epidemiologiczne wskazują, że wdychanie dymu tytoniowego przez osoby niepalące ( bierne palenie ) stanowi w Polsce jedną z głównych przyczyn przedwczesnej umieralności dorosłych. Ostrożne szacunki z 2002 r. pokazały, że z powodu biernego palenia zmarło w tym czasie co najmniej 1826 niepalących Polaków, z czego 933 na niedokrwienną chorobę serca, 692 na udar mózgu, 128 na raka płuca, a 73 na przewlekłą nie nowotworową chorobę układu oddechowego. Zdecydowana większość tych zgonów wynika z biernej ekspozycji na dym tytoniowy w środowisku domowym (1716), ale niemało dotyczy także narażenia w miejscu pracy i miejscach publicznych (110). 27% zgonów u niepalących wynikających z zanieczyszczenia dymem tytoniowym środowiska domowego to zgony przedwczesne (przed 65 r.ż.). W Polsce przeprowadzono wiele badań klinicznych i epidemiologicznych obrazujących zdrowotne następstwa biernego palenia tytoniu przez dzieci, m.in. wzrost ryzyka niższej masy urodzeniowej, zakażeń dróg oddechowych, upośledzenia funkcji płuc, nawracających chorób ucha, ataków astmy, śmierci łóżeczkowej. W ostatnich latach brak jest jednak badań populacyjnych umożliwiających ocenę skali szkód zdrowotnych wywołanych u dzieci w Polsce biernym narażeniem na dym tytoniowy. Biorąc pod uwagę wyniki cytowanych wyżej badań ankietowych z 2007 r. na temat skali narażenia dzieci i kobiet w ciąży na bierne wdychanie dymu tytoniowego szacuje się, że co roku 75 tys. noworodków rodzi się po dziewięciomiesięcznej intoksykacji dymem tytoniowym, często z objawami zespołu uzależnienia od tytoniu. Najnowsze dane statystyczne wskazują, że liczba ludności Polski na koniec 2007 wynosiła osób. Szacuje się, że w Polsce obecnie pali tytoń ok. 9 milionów ludzi, co stanowi 29% dorosłej populacji. Wyniki przeprowadzonych w 2007 r. ogólnopolskich badań ankietowych pokazują, że w populacji mężczyzn odsetek codziennie palących wynosił 34%, w populacji kobiet zaś 23%. Wyniki badań z lat dotyczących postaw wobec palenia tytoniu w dorosłej populacji Polski wskazują na stopniowe ograniczenia tego zjawiska, jednak w ostatnich latach obserwuje się zmniejszenie tempa spadku częstości palenia u mężczyzn oraz zahamowanie trendu spadkowego u młodych dorosłych kobiet. Właśnie młode kobiety, w tym kobiety w ciąży i młode matki, to grupy, gdzie palenia tytoniu stanowi szczególnie poważny problem. 10

12 Niepokojące jest społeczne rozwarstwienie zjawiska palenia tytoniu w Polsce. Osoby o niskim statusie materialnym i wykształceniu palą znacznie częściej (np. bezrobotni mężczyźni w ok. 70%) niż osoby bogatsze z wyższym wykształceniem (wśród mężczyzn w ok. 30%). Najnowsze badania wskazują na duży odsetek palących nastolatków. W grupie 15-latków, do eksperymentowania z tytoniem przyznaje się 58,9 % badanych, natomiast 12,4 % przedstawicieli tej grupy jest regularnymi palaczami. Na uwagę zasługuje także fakt, iż spośród aktywnych palaczy w omawianej grupie taki sam jest odsetek osób chcących rzucić palenia w najbliższym czasie, jak osób nie zamierzających zerwać z nałogiem. Sytuacja niniejsza, niezwykle zatrważająca i brzemienna w zdrowotnych skutkach dla tak młodych ludzi świadczy o konieczności zintensyfikowania działań prewencyjnych skierowanych do tej grupy, przede wszystkim poprzez realizację skutecznej, celowanej kampanii społecznej. Poważnym problemem jest zjawisko biernego palenia 25% niepalących dorosłych biernie pali w domu (odpowiednio: 29% i 20% niepalących kobiet i mężczyzn). W miejscach pracy na dym tytoniowy narażonych jest 19% niepalących Polaków (24% mężczyzn i 14% kobiet). Na bardzo podobnym poziomie, co w miejscach pracy, utrzymuje się bierna ekspozycja na dym tytoniowy w miejscach publicznych. Niepalący najczęściej narażeni są na wdychanie dymu tytoniowego w barach i pubach (32%), dyskotekach i klubach muzycznych (25%), kawiarniach (22%) i restauracjach (17%), najrzadziej natomiast w placówkach służby zdrowia i obiektach kulturalnych (2%), centrach handlowych (5%) i szkołach (8%). SPRZEDAŻ I SPOŻYCIE WYROBÓW TYTONIOWYCH W POLSCE 2 Głównym tytoniowym wyrobem konsumpcyjnym w Polsce są papierosy produkowane w ilości ponad 110 mld sztuk, przy czym na rynku krajowym sprzedawane jest ok. 74 mld, a pozostałe na innych rynkach (w krajach Unii Europejskiej i eksportowane poza Unię). Oprócz tych wyrobów na legalnym rynku sprzedaje się ok. 4,7 mld papierosów w postaci tytoniu luzem, który jest przerabiany na papierosy przez konsumentów własnoręcznie. Sprzedaż tytoniu luzem do sporządzania skrętów rośnie od kilku lat wraz z podnoszeniem akcyzy i wzrostem cen papierosów gotowych. W ten sposób niwelowana jest założona regulacyjna funkcja podatku nie zmniejsza on popytu i konsumpcji tytoniu w oczekiwanym stopniu, a jedynie przenosi popyt na tańsze wyroby tytoniowe. Szkodliwość tego zjawiska 2 Na podstawie opracowania: Raport na temat rozpowszechnienia palenia tytoniu w Polsce, WHO,

13 pogłębia fakt, że tytoń luzem nie jest objęty regulacją dopuszczalnej zawartości substancji smolistych, nikotyny i tlenku węgla w dymie papierosowym. Inne wyroby tytoniowe tytoń fajkowy, cygara, cygaretki stanowią w Polsce margines konsumpcji i pochodzą głównie z importu. Podział rynku wyrobów tytoniowych wg deklaracji producentów jest w zasadzie stabilny. Niewielkie zmiany w walce konkurencyjnej powstają w wyniku wojen cenowych wywoływanych obecną strukturą podatku akcyzowego (wysoki udział stawki procentowej) oraz wprowadzania na rynek innych niż papierosy gotowe wyrobów tytoniowych (np. tytoń do skrętów ). Sprzedaż i spożycie papierosów zaczęły w Polsce gwałtownie rosnąć po II wojnie światowej i osiągnęły punkt szczytowy pod koniec lat 70. Od 1949 roku do końca lat 70-tych sprzedaż papierosów wzrosła prawie ponad 4-krotnie, a spożycie papierosów per capita 3-krotnie. Dostępne od początku lat 60. dane o spożyciu papierosów na dorosłego (powyżej 15 r.ż.) mieszkańca Polski, pokazują również istotny wzrost spożycia papierosów w tej grupie Polaków. Porównanie danych międzynarodowych wskazuje, że spożycie papierosów w latach 70. i 80. należało w Polsce do najwyższych na świecie, osiągając poziom około 3600 papierosów na dorosłego Polaka LICZBA PAPIEROSÓW PER CAPITA NA OSOBĘ W WIEKU ROK Rycina. Spożycie papierosów w Polsce w latach

14 ZADANIA PROGRAMU I ICH REALIZACJA W 2007 ROKU Zadanie 1. Dalsza zmiana klimatu społecznego i zachowań w stosunku do palenia tytoniu poprzez wielopłaszczyznowe populacyjne działania edukacyjno-interwencyjne oraz szkoleniowe. W związku z powierzeniem przez Ministra Zdrowia w 2007 r. koordynacji Programu Ograniczania Zdrowotnych Następstw Palenia Tytoniu w Polsce Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu, który w roku sprawozdawczym koordynował działania związane z kampanią organizowaną przez stacje sanitarno-epidemiologiczne z okazji Światowego dnia bez Tytoniu r. i Światowego Dnia Rzucania Palenia r. na poziomie krajowym poprzez Departament Zdrowia Publicznego i Promocji Zdrowia. Koordynacja i zarządzanie Programem w 16 województwach, zgodnie ze strukturą Państwowej Inspekcji Sanitarnej (zajmującej się urzędowo zdrowiem publicznym w kraju) została powierzona 16 Państwowym Wojewódzkim Inspektorom Sanitarnym, którzy zatrudniają interdyscyplinarne zespoły specjalistów zajmujących się promocją zdrowia. Następnie na poziomie lokalnym/powiatowym koordynacją programu zawiaduje 318 Państwowych Powiatowych Inspektorów Sanitarnych, którzy dla potrzeb realizacji działań z zakresu profilaktyki i promocji zdrowia zatrudniają specjalistów w tym zakresie. Ogółem w tych 334 tych instytucjach rządowych na poziomach: wojewódzkim i powiatowym zatrudnionych jest 600 pracowników, którzy inicjują, organizują, monitorują i oceniają efekty prowadzonych działań prozdrowotnych, w tym antytytoniowych. Państwowa Inspekcja Sanitarna inicjowała antytytoniowe kampanie edukacyjnointerwencyjne dla społeczności lokalnych z udziałem stacji sanitarno-epidemiologicznych, zakładów opieki zdrowotnej, szkół, władz samorządowych, organizacji pozarządowych i innych, które realizowano na poziomie wojewódzkim i lokalnym, w całym kraju; WYBRANE INICJATYWY WOJEWÓDZKIE I INNE W KRAJU: Dolnośląskie Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologicznej we Wrocławiu - Oddział Oświaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia zorganizowała konferencję nt. realizacji programu oraz 13

15 ustalenia wspólnej strategii działań dla przedstawicieli lokalnych władz samorządowych oraz pozostałych pracowników Państwowej Inspekcji Sanitarnej z województwa dolnośląskiego; Oddział Oświaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia przy współpracy z Dolnośląskim Centrum Onkologii oraz Polskim Towarzystwem Oświaty Zdrowotnej zorganizował dwudniowe szkolenie w Karpaczu dla koordynatorów Programu Ograniczania Zdrowotnych Następstw Palenia Tytoniu z terenu woj. Dolnośląskiego; Z inicjatywy Oddziału Oświaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia zamówiono projekt kurtek oraz gadżety w kształcie misiów odblaskowych z nadrukiem antytytoniowym, które zostaną wykorzystane w realizacji programu wojewódzkiego skierowanego do dzieci w wieku przedszkolnym na terenie woj. Dolnośląskiego; Pracownicy Powiatowych Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych w województwie, w ramach realizacji programu zorganizowali szkolenie dla pracowników kontrolujących przestrzeganie zakazu palenia tytoniu w miejscach określonych zapisem ustawy z dn r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, dotyczące Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem Ograniczanie Zdrowotnych Następstw Palenia Tytoniu; Powiatowa Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna w Lwówku Śląskim, w ramach współpracy ze Starostwem Powiatowym podjęła wspólne działania dot. realizacji programu, np. przekazywano informacje dla całej społeczności całego powiatu o możliwościach otrzymania pomocy i porady nt. zerwania z nałogiem palenia tytoniu; W Lwówku Śląskim zaplanowano wraz z zarządem PCK zorganizowanie konkursu plastycznego dla uczniów kl. VI szkół podstawowych pod hasłem Papieros w oczach dziecka ; Powiatowe Stacje Sanitarno-Epidemiologiczne we Wrocławiu, Legnicy, Wałbrzychu oraz Jeleniej Górze realizowały program lokalny zainicjowany przez Dolnośląskie Centrum Onkologii we Wrocławiu Wojewódzki Ośrodek Koordynujący Programy Profilaktyczne finansowane ze środków Ministerstwa Zdrowia. W programie w Legnicy udział wzięło 235 uczniów z Zespołu Szkól Medycznych, VII Liceum Ogólnokształcące i Zespół Szkół Ekonomicznych, we Wrocławiu uczniowie 3 placówek- IV LO, VII LO, Zespół Szkół nr uczniów, Wałbrzych 217 uczniów z 3 wytypowanych szkół, natomiast w Jeleniej Górze uczniowie 2 szkół. Zorganizowano 3 narady dotyczące inauguracji programu z udziałem dyrektorów szkół ponadgimnazjalnych oraz 3 narady dotyczące 14

16 organizacji realizacji różnych form z udziałem dyrektorów szkół ponadgimnazjalnych oraz szkolnych realizatorów programu - 9 osób; Powiatowa Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna w Jeleniej Górze wspólnie z Dolnośląskim Centrum Onkologii zorganizowała szkolenie dla szkolnych realizatorów programu. Realizatorzy otrzymali pakiet materiałów edukacyjnych, skrypt dla pedagogów. Na podstawie treści przekazanych na szkoleniu oraz materiałów w szkołach zostały przeprowadzone zajęcia warsztatowe; W Jeleniej Górze wśród uczniów biorących udział w programie przeprowadzono badanie ankietowe, przed i po zajęciach - ankietę opracowali pracownicy pionu oświaty zdrowotnej i promocji zdrowia woj. dolnośląskiego. Dodatkowo przeprowadzono ankietyzację pozostałych uczniów w szkołach, ankieta składała się z wersji dla palących i niepalących. Uzyskane wyniki posłużą do diagnozy i planowania dalszych działań w środowisku szkolnym; Dolnośląskie Centrum Onkologii organizowało konkurs plastyczny, w konkursie wzięli udział chętni uczniowie szkół biorących udział w programie. Następnie we Wrocławskim kinie Helios odbyło się podsumowanie programu i konkursu, które połączone było z akcją Rzuć Palenie Razem z Nami ; Pracownicy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Wałbrzychu realizowali następujące programy lokalne: Promocja zdrowia w sztuce teatralnej dziecięcej i młodzieżowej - Wybieram Zdrowie. Celem programu był dostarczenie wiedzy dzieciom i młodzieży na temat zdrowego stylu życia oraz kształtowanie umiejętności podejmowania racjonalnych decyzji w zakresie zdrowia; Zdrowe środowisko dla dzieci. Celem programu było wskazanie dzieciom korzyści płynących ze zdrowego stylu życia oraz kształtowanie u opiekunów dzieci świadomości dotyczącej szkodliwości biernego palenia. Grupą docelową programu były dzieci przedszkolne 5,6 letnie, rodzice oraz opiekunowie dzieci. Realizatorzy programu otrzymali opracowane scenariusze zajęć. Listy od rodziców, materiały oświatowo-zdrowotne do wykorzystania w realizacji działań oraz regulamin konkursu plastycznego: Stop przy mnie nie pal, który był elementem programu. Na konkurs wpłynęły 42 prace plastyczne z 7 przedszkoli. Prace wykonywały dzieci wraz z rodzicami. Podsumowanie realizacji programu oraz konkursu odbyło się w trakcie imprezy integracyjnej, którą zorganizowano w Przedszkolu Stokrotka 15

17 w Wałbrzychu. Imprezie towarzyszyła pokonkursowa wystawa prac plastycznych oraz plakatów dot. profilaktyki tytoniowej. Działał punkt informacyjno - edukacyjny z materiałami oświatowymi na temat problemów zdrowotnych wynikających z palenia tytoniu; Razem przeciw zagrożeniom program zakłada edukację uczniów wałbrzyskich gimnazjów między innymi w zakresie przeciwdziałania uzależnieniom. Finałem programu jest turniej międzyszkolny. Odbyły się 3 imprezy półfinałowe i finałowe z udziałem zwycięskich zespołów- uczestniczyło 300 osób oraz konkurs, w którym uczestniczyło 76 uczniów i 12 opiekunów. Miarą sukcesu był poziom przyswajania wiedzy przez uczniów, sprawdzany w trakcie turnieju międzygimnazjalnego. Uczniowie wykazali się dobrą znajomością problematyki związanej z profilaktyką uzależnień, co wskazują na to, że cel został osiągnięty; Dzień Profilaktyki - festyny rodzinne w ramach profilaktyki uzależnień i promowania zdrowego stylu życia organizowane przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w ramach projektu Urzędu Miejskiego w Wałbrzychu. W trakcie festynów działały punkty informacyjno - edukacyjne prowadzone przez pracowników Sekcji Oświaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia Powiatowej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej w Wałbrzychu. Prowadzono poradnictwo, rozdawnictwo materiałów informacyjno-edukacyjnych oraz przeprowadzano badania profilaktyczne, np. mierzono ciśnienie tętnicze krwi; Urząd Miasta Piława Górna podjął działania mające na celu wyeliminowanie zjawiska sprzedaży papierosów osobom nieletnim. Wystosowano apel do sprzedawców wyrobów tytoniowych o przestrzeganiu zakazu sprzedaży papierosów osobom poniżej 18 roku życia. Opracowano ulotki Jak odmawiać i Techniki wspomagające asertywną odmowę, które przekazano do punktów wyrobów tytoniowych; Urząd Gminy Dzierżoniów zorganizował happening pod hasłem Mamo, tato nie pal oraz Gminny Turniej Piłki Nożnej pt. Wakacje na wesoło w miejscu zamieszkania z dala od nałogów - program realizowano w 7 wsiach, celem działań profilaktycznych było przekazanie wiedzy o skutkach zdrowotnych palenia tytoniu, wykształcenie umiejętności organizowania konstruktywnych form spędzania wolnego czasu oraz odreagowanie napięć, leków i negatywnych emocji. Uczestniczyło 280 osób; Urząd Miasta Pieszyce opracował dla szkół programy promujące zdrowy styl życia bez nałogów. Jedną z ważniejszych akcji było przedsięwzięcie pt. Jabłko zamiast papierosa. W centrach handlowych w widocznych miejscach wyeksponowano informacje 16

18 o zakazie sprzedaży tytoniu osobom nieletnim. Straż Miejska monitorowała okolice szkół interweniując w przypadkach palenia papierosów przez dzieci i młodzież; Starostwo Powiatowe zainicjowało program pt. Profilaktyka uzależnień i promocja zdrowia wśród młodzieży w ramach, którego zorganizowano festyn Witaminy zamiast nikotyny ; Wydział Zdrowia Urzędu Miejskiego Wrocławia sfinansował projekt pt. Młodzieżowy Punkt Antytytoniowy prowadzony przez Fundację Sanus per aquam. Projekt ten obejmował konsultacje lekarskie (987 porad), spotkania pedagoga ze szkolnymi liderami zdrowia (20 spotkań), prowadzenie zajęć edukacyjnych z zakresu profilaktyki tytoniowej (dla grupy 640 uczniów), konkurs wiedzy o uzależnieniach i konkurs plastyczny (179 uczestników), zajęcia aquaaerobiku i doskonalenie pływania dla młodzieży korzystającej z porad i konsultacji w punkcie antytytoniowym (816 osób) - 26 osób skutecznie rzuciło palenie; Instytut Zdrowia Publicznego przeprowadził program finansowany przez Gminę Wrocław, podczas którego wyłoniono i sfinansowano w drodze konkursu punkty antytytoniowe dla dorosłych w 4 zakładach opieki zdrowotnej we Wrocławiu (333 osoby objęte programem); Samorząd Gminy Lubin poprzez działalność statutową Miejskiego Ośrodka Profilaktyki i Wczesnej Terapii Uzależnień w Lubinie, realizował uchwalony przez Radę Miejską Lubin program profilaktyki uzależnień, w ramach, którego zorganizowano i przeprowadzono: edukację rodziców uczniów na temat Jak przeciwdziałać uzależnieniom, ankietyzację Bezpieczna Szkoła pozwalająca na zdiagnozowanie sytuacji w zakresie palenia tytoniu w szkołach, dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjalnych prowadzono treningi - Bądź asertywny!, przygotowano i przeprowadzono prezentacje przedstawień pt. Nałogom Mówimy Stop oraz inscenizacji Elegancka Dziewczyno, nie Pachnij Nikotyną ; W powiecie kłodzkim wprowadzono całkowity zakaz palenia tytoniu, który obowiązuje w zakładach służby zdrowia, w placówkach nauczania i wychowania, przedszkolach, na przystankach PKS i dworcach PKP; Kujawsko-Pomorskie Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologicznej w Bydgoszczy Oddział Metodyczny Działu Oświaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia wspólnie z Polskim Towarzystwem Oświaty Zdrowotnej Oddziałem Terenowym w Bydgoszczy oraz Urzędem Miasta Bydgoszczy przeprowadził szkolenie dla studentów pedagogiki, pedagogów szkolnych, 17

19 wychowawców przedszkolnych i nauczycieli. Zakres szkolenia obejmował problematykę tytoniową i miał za zadanie przygotowanie do realizacji interwencji nieprogramowej pt. Życie wolne od nałogów profilaktyka tytoniowa oraz realizacji Programu Ograniczania Zdrowotnych Następstw Palenia Tytoniu. Łącznie przeszkolono 103 osoby; Wojewódzka Stacja Sanitarno Epidemiologiczna koordynowała realizację wojewódzkiej interwencji nieprogramowej pt. Życie wolne od nałogów, która powstała z myślą o odbiorcy młodym, wolnym od uzależnień. Ma na celu dostarczenie uporządkowanej wiedzy dostosowanej do możliwości percepcyjnych odbiorcy, która w założeniu ma pomóc mu w dokonywaniu zachowań zdrowotnych. Interwencja na terenie woj. kujawsko-pomorskiego jest realizowana od września 2007 do czerwca Adresatami są uczniowie klas I-III szkoły podstawowej. Nauczyciele realizujący interwencję otrzymali scenariusze zajęć skierowanych dla klas I-III. Działaniem wzmacniającym jest konkurs literacko-plastyczny pn. Album Rodzinny Rodzina przeciw uzależnieniom. W 2007 roku konkurs realizowały 2 stacje (PSSE Rypin, PSSE Mogilno). Na konkurs powiatowy wpłynęło 77 prac, 17 prac zostało nagrodzonych i wyróżnionych. Sponsorem nagród były lokalne firmy i PPIS w Rypinie; W Brodnicy gm. Zbiczno Fundacja Zgodnie z naturą i tradycją pozyskała fundusze na realizację własnego programu pt. Razem łatwiej, który realizuje wspólnie z trzema ościennymi gminami. W ramach programu zorganizowano: szkolenie dla członków władz samorządowych, dyrektorów szkół, kuratorów sądowych, policjantów, pracowników GOPS, nauczycieli i rodziców oraz zorganizowano 2 festyny integracyjne dla mieszkańców 3 gmin w powiecie brodnickim i debatę uczniowską z udziałem władz samorządowych, przedstawicieli policji oraz lokalnych środków masowego przekazu; Urząd Miasta Bydgoszczy przekazał PLN na realizację programów w zakresie profilaktyki tytoniowej. Pieniądze otrzymały 3 placówki służby zdrowia oraz 2 organizacje pozarządowe: Polskie Towarzystwo Oświaty Zdrowotnej Oddział Terenowy w Bydgoszczy oraz Fundacja Oddech Nadziei działająca przy Centrum Pulmonologii. PTOZ O/T w Bydgoszczy w ramach przyznanych funduszy przeprowadził: 2 konkursy (plastyczny i literacki) prace laureatów tych konkursów zamieszczono w kalendarzu na rok 2008, szkolenia dla realizatorów i animatorów przedsięwzięć antytytoniowych, opracowanie i wydruk materiałów wizualnych z zakresu problematyki tytoniowej (zakładka, kolorowanka); Urząd Miasta Inowrocławia we współpracy z fundacją Oddech Nadziei z Bydgoszczy w listopadzie 2007 r. wprowadził do realizacji program edukacyjny 18

20 pt. Uwolnijmy dzieci od dymu tytoniowego. W Inowrocławiu w programie uczestniczy około 1000 dzieci z 4 szkół podstawowych. Inicjatorzy akcji liczą, że uda się stworzyć w mieście sieć szkół wolnych od dymu tytoniowego; Urząd Marszałkowski woj. kujawsko-pomorskiego, w ramach wojewódzkiej kampanii pt. Przeciw uzależnieniom - to nasza wspólna sprawa" przeprowadzono działania profilaktyczne, informacyjne, interwencyjne, szkoleniowe, edukacyjne. Ważnym elementem powyższych działań opaski na rękę z hasłami kampanii pt. Nie piję alkoholu", Nie palę", Nie biorę narkotyków". Kampania trwała przez trzy ostatnie miesiące 2007 r. Październik był miesiącem przeciwdziałania narkomanii, listopad miesiącem rzucania palenia, grudzień miesiącem przeciwdziałania alkoholizmowi; W ramach kampanii pt. Nie piję alkoholu" w TVP Bydgoszcz ukazał się cykl 10 odcinków programu pt. Wyprzedzić chorobę", poświęconych profilaktyce uzależnień, w tym profilaktyce palenia tytoniu. Ponadto przez trzy miesiące w TVP Bydgoszcz i Internecie pojawiły się spoty, w których do życia bez alkoholu, tytoniu i narkotyków namawiały znane osoby z regionu: Tomasz Gollob, Maciej Konacki, Łukasz Przybytek; W ramach otwartych konkursów ofert ogłaszanych przez Zarząd Województwa Kujawsko - Pomorskiego organizacje pozarządowe realizowały działania z zakresu przeciwdziałania paleniu tytoniu. W ramach zadań zleconych organizacjom pozarządowym prezentowane były w miastach województwa kujawsko-pomorskiego billboardy o tematyce antytytoniowej, organizowano konkursy plastyczne, quizy na temat uzależnień w środowisku szkolnym; Lubelskie Szkoły należące do sieci Szkół Promujących Zdrowie, których w województwie jest 182 (10 % ogółu szkół) z liczbą uczniów (14 % ogółu uczniów) realizujące programy autorskie takie jak: Nikotynie NIE!, Nikotynizm drogą do innych uzależnień, Każdy papieros niszczy Twoje zdrowie, Papieros to nie dla mnie ; Alert Ekologiczno Zdrowotny w programie zainicjowanym przez Wojewódzką Stację Sanitarno Epidemiologiczną brało udział 146 placówek nauczania i wychowania. W ramach tego organizowane były m.in. happeningi, imprezy, inscenizacje, konkursy i olimpiady oraz warsztaty, konkursy wiedzy i konkursy plastyczne; Wojewódzka i powiatowe stacje sanitarno epidemiologiczne przekazały do placówek nauczania i wychowania, zakładów opieki zdrowotnej wytyczne i kierunki działań a do 19

Wyniki badań przeprowadzonych przez Centrum Onkologii w Warszawie wskazują,

Wyniki badań przeprowadzonych przez Centrum Onkologii w Warszawie wskazują, CEL STRATEGICZNY PROGRAMU NA ROK 2014: Zmniejszanie zachorowań, inwalidztwa i zgonów wynikających z palenia tytoniu (choroby układu krąŝenia, nowotwory złośliwe, nienowotworowe choroby układu oddechowego,

Bardziej szczegółowo

2. na poziomie wojewódzkim: powołany przez wojewódzkiego koordynatora Programu Ograniczania Zdrowotnych Następstw Palenia Tytoniu w Polsce.

2. na poziomie wojewódzkim: powołany przez wojewódzkiego koordynatora Programu Ograniczania Zdrowotnych Następstw Palenia Tytoniu w Polsce. Ramowe założenia Ogólnopolskiej Kampanii Społecznej organizowanej w ramach obchodów Światowego Dnia bez Tytoniu, ogłoszonego przez WHO w dniu 31 maja 2009 roku pt. Ostrzeżenia Zdrowotne. I.ORGANIZATORZY

Bardziej szczegółowo

Programy Oświatowo Zdrowotne realizowane w placówkach edukacyjnych na terenie powiatu suskiego w roku szkolnym 2014/2015.

Programy Oświatowo Zdrowotne realizowane w placówkach edukacyjnych na terenie powiatu suskiego w roku szkolnym 2014/2015. Programy Oświatowo Zdrowotne realizowane w placówkach edukacyjnych na terenie powiatu suskiego w roku szkolnym 2014/2015. Stanowisko pracy ds. oświaty zdrowotnej i promocji zdrowia w PSSE Sucha Beskidzka

Bardziej szczegółowo

KaŜdego roku z powodu palenia tytoniu umiera w Polsce średnio 67 tysięcy osób dorosłych (51 tysięcy męŝczyzn i 16 tysięcy kobiet). W 2010 roku liczba

KaŜdego roku z powodu palenia tytoniu umiera w Polsce średnio 67 tysięcy osób dorosłych (51 tysięcy męŝczyzn i 16 tysięcy kobiet). W 2010 roku liczba CELE STRATEGICZNE PROGRAMU NA LATA 2014-2018: Zmniejszanie zachorowań, inwalidztwa i zgonów wynikających z palenia tytoniu (choroby układu krąŝenia, nowotwory złośliwe, nienowotworowe choroby układu oddechowego,

Bardziej szczegółowo

20 listopada 2014 r. zorganizowano punkt konsultacyjno informacyjny w Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej w Zwoleniu 20 listopada 2014 r.

20 listopada 2014 r. zorganizowano punkt konsultacyjno informacyjny w Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej w Zwoleniu 20 listopada 2014 r. Działania kampanijne w ramach projektu Profilaktyczny program w zakresie przeciwdziałania uzależnieniu od alkoholu, tytoniu i innych środków psychoaktywnych podejmowane w listopadzie 2014 r. na terenie

Bardziej szczegółowo

3.1. KOSZTY REALIZACJI PROGRAMU OGRANICZENIA ZDROWOTNYCH NASTĘPSTW PALENIA TYTONIU W POLSCE W 2002 R.

3.1. KOSZTY REALIZACJI PROGRAMU OGRANICZENIA ZDROWOTNYCH NASTĘPSTW PALENIA TYTONIU W POLSCE W 2002 R. 3.1. KOSZTY REALIZACJI PROGRAMU OGRANICZENIA ZDROWOTNYCH NASTĘPSTW PALENIA TYTONIU W POLSCE W 2002 R. ZADANIE TREŚĆ ZADANIA REALIZACJA WYKONAWCY ODPOWIEDZIALNY KOSZT Zadanie 7 Zadanie 10 Prowadzenie interwencyjnych

Bardziej szczegółowo

Odświeżamy nasze miasta.

Odświeżamy nasze miasta. Odświeżamy nasze miasta. TOB3CIT (Tobacco Free Cities) Joanna Skowron Kierownik Projektu Departament Promocji Zdrowia, Biostatystyki i Analiz Główny Inspektorat Sanitarny Odświeżamy nasze miasta. TOB3CIT

Bardziej szczegółowo

Bożena Jodczyk, Valentina Todorovska-Sokołowska, Katarzyna Stępniak Raport Profilaktyka palenia tytoniu w szkole

Bożena Jodczyk, Valentina Todorovska-Sokołowska, Katarzyna Stępniak Raport Profilaktyka palenia tytoniu w szkole Raport Profilaktyka palenia tytoniu w szkole opracowany na podstawie wyników badań ankietowych przeprowadzonych przez Ośrodek Rozwoju Edukacji w szkołach promujących zdrowie w Polsce w 2013 roku Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Tworzenie stref wolnych od dymu tytoniowego

Tworzenie stref wolnych od dymu tytoniowego Tworzenie stref wolnych od dymu tytoniowego Odświeżamy nasze miasta. TOB3CIT (Tobacco Free Cities) Joanna Skowron Kierownik Projektu Weronika Motylewska-Reczek Koordynator Projektu Departament Promocji

Bardziej szczegółowo

Informacje z działań w ramach Profilaktycznego programu w zakresie przeciwdziałania uzależnieniu od alkoholu, tytoniu i innych środków psychoaktywnych

Informacje z działań w ramach Profilaktycznego programu w zakresie przeciwdziałania uzależnieniu od alkoholu, tytoniu i innych środków psychoaktywnych Informacje z działań w ramach Profilaktycznego programu w zakresie przeciwdziałania uzależnieniu od alkoholu, tytoniu i innych środków psychoaktywnych W dniu 25.06.2013r. odbyła się narada dotycząca przeciwdziałaniu

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE PRACY WOLNE OD DYMU TYTONIOWEGO

MIEJSCE PRACY WOLNE OD DYMU TYTONIOWEGO . MIEJSCE PRACY WOLNE OD DYMU TYTONIOWEGO Zofia Jemieljańczuk MIEJSCE PRACY WOLNE OD DYMU TYTONIOWEGO Podlaski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Białymstoku jest jednostką, która od wielu lat prowadzi

Bardziej szczegółowo

Badanie GATS w Polsce Rezultaty i wnioski dla polityki zdrowotnej

Badanie GATS w Polsce Rezultaty i wnioski dla polityki zdrowotnej Badanie GATS w Polsce Rezultaty i wnioski dla polityki zdrowotnej XIV Konferencja Naukowa im. F. Venuleta Tytoń albo Zdrowie TWP Wszechnica Polska Warszawa, 09.12.2011 Ostatnia aktualizacja: 09.08.2011

Bardziej szczegółowo

ZNAJDŹ WŁAŚCIWE ROZWIĄZANIE

ZNAJDŹ WŁAŚCIWE ROZWIĄZANIE ZNAJDŹ WŁAŚCIWE ROZWIĄZANIE Program profilaktyki palenia tytoniu dla uczniów Gimnazjum nr 3 przy Zespole Szkół nr 12 w Jastrzębiu Zdroju w roku szkolnym 2009/2010 1 Największym darem, jaki można dać dziecku

Bardziej szczegółowo

Cel główny: ograniczanie konsumpcji tytoniu w SZ RP

Cel główny: ograniczanie konsumpcji tytoniu w SZ RP IV. SZCZEGÓŁOWY ZAKRES ZADAŃ PROGRAMU ŻW DOTYCZĄCEGO OGRANICZANIA KONSUMPCJI TYTONIU W SIŁACH ZBROJNYCH RP. Cel główny: ograniczanie konsumpcji tytoniu w SZ RP Szczegółowy obszar działania Cel Szczegóły

Bardziej szczegółowo

Prace konkursowe na plakat Nie pal przy mnie proszę. Dzieci uczestniczące w konkurencjach sportowych.

Prace konkursowe na plakat Nie pal przy mnie proszę. Dzieci uczestniczące w konkurencjach sportowych. Światowy Dzień bez Papierosa obchodzony jest co roku 31maja. Stanowi istotny element planu WHO odnośnie Europy wolnej od dymu tytoniowego. Święto jest okazją do ogólnospołecznej akcji edukacyjnej zachęcającej

Bardziej szczegółowo

CZYSTE POWIETRZE WOKÓŁ NAS Program Przedszkolnej Edukacji Antytytoniowej

CZYSTE POWIETRZE WOKÓŁ NAS Program Przedszkolnej Edukacji Antytytoniowej CZYSTE POWIETRZE WOKÓŁ NAS Program Przedszkolnej Edukacji Antytytoniowej PODSUMOWANIE REALIZACJI II EDYCJI PROGRAMU Główny Inspektorat Sanitarny 12-15 października 2010 Rzeszów RAMOWE ZAŁOŻENIA PROGRAMU

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYCZNY PROGRAM W ZAKRESIE PRZECIWDZIAŁANIA UZALEŻNIENIU OD ALKOHOLU, TYTONIU I INNYCH ŚRODKÓW PSYCHOAKTYWNYCH

PROFILAKTYCZNY PROGRAM W ZAKRESIE PRZECIWDZIAŁANIA UZALEŻNIENIU OD ALKOHOLU, TYTONIU I INNYCH ŚRODKÓW PSYCHOAKTYWNYCH PROFILAKTYCZNY PROGRAM W ZAKRESIE PRZECIWDZIAŁANIA UZALEŻNIENIU OD ALKOHOLU, TYTONIU I INNYCH ŚRODKÓW PSYCHOAKTYWNYCH PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY

Bardziej szczegółowo

MOJE DZIECKO IDZIE DO SZKOŁY. WSSE Rzeszów

MOJE DZIECKO IDZIE DO SZKOŁY. WSSE Rzeszów MOJE DZIECKO IDZIE DO SZKOŁY WSSE Rzeszów Moje dziecko idzie do szkoły Autorem programu jest Wojewódzka Stacja Sanitarno- Epidemiologiczna - Oddział Oświaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia w Poznaniu. W

Bardziej szczegółowo

planujących ciążę, ciężarnych i młodych matek.

planujących ciążę, ciężarnych i młodych matek. Ramowe założenia Ogólnopolskiej Kampanii Społecznej organizowanej w ramach obchodów ŚWIATOWEGO DNIA BEZ TYTONIU, wynikające z: ogłoszonego przez WHO hasła pt. "PŁEĆ A TYTOŃ. Ze szczególnym uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

GATS wyniki badania. Witold Zatoński, Krzysztof Przewoźniak, Jakub Łobaszewski, oraz Zespół Zakładu Epidemiologii i Prewencji Nowotworów

GATS wyniki badania. Witold Zatoński, Krzysztof Przewoźniak, Jakub Łobaszewski, oraz Zespół Zakładu Epidemiologii i Prewencji Nowotworów GATS wyniki badania Witold Zatoński, Krzysztof Przewoźniak, Jakub Łobaszewski, oraz Zespół Zakładu Epidemiologii i Prewencji Nowotworów Zespół ZEiPN Mgr Magda Cedzyńska Mgr Jadwiga Cieśla Mgr inż. Kinga

Bardziej szczegółowo

Działania. Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Łodzi na rzecz dzieci. inicjatywy podejmowane w ramach obchodów Roku Korczakowskiego

Działania. Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Łodzi na rzecz dzieci. inicjatywy podejmowane w ramach obchodów Roku Korczakowskiego Działania Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Łodzi na rzecz dzieci inicjatywy podejmowane w ramach obchodów Roku Korczakowskiego Urszula Sztuka Polińska Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM NR 1 IM. H. SIENKIEWICZA W ŁOWICZU Program został uchwalony przez Radę Rodziców w porozumieniu z Radą Pedagogiczną w dn. 22. 09. 2015 roku Spis treści I. Podstawa

Bardziej szczegółowo

Centrum Onkologii Instytut spotkanie współorganizator. organizatorów w akcji Programu Prewencji Pierwotnej Nowotworów

Centrum Onkologii Instytut spotkanie współorganizator. organizatorów w akcji Programu Prewencji Pierwotnej Nowotworów Centrum Onkologii Instytut spotkanie współorganizator organizatorów w akcji Programu Prewencji Pierwotnej Nowotworów 5 maja 2008 Janusz Marek Jaworski Europejski Kodeks Walki z Rakiem Kontekst: przystąpienie

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE II EDYCJI PROGRAMU PRZEDSZKOLNEJ EDUKACJI ANTYTYTONIOWEJ CZYSTE POWIETRZE WOKÓŁ NAS

PODSUMOWANIE II EDYCJI PROGRAMU PRZEDSZKOLNEJ EDUKACJI ANTYTYTONIOWEJ CZYSTE POWIETRZE WOKÓŁ NAS PODSUMOWANIE II EDYCJI PROGRAMU PRZEDSZKOLNEJ EDUKACJI ANTYTYTONIOWEJ CZYSTE POWIETRZE WOKÓŁ NAS II edycja przedszkolnego programu edukacji antytyoniowej pt.: Czyste Powietrze Wokół Nas została wdrożona

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXXVII/234/2014 Rady Gminy Niebylec z dnia 30 stycznia 2014 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Niebylec na rok 2014.

Uchwała Nr XXXVII/234/2014 Rady Gminy Niebylec z dnia 30 stycznia 2014 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Niebylec na rok 2014. Uchwała Nr XXXVII/234/2014 Rady Gminy Niebylec z dnia 30 stycznia 2014 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Niebylec na rok 2014. Narkomanii w Gminie Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt.

Bardziej szczegółowo

Realizacja szkolnych programów antytytoniowych w roku szkolnym. 2014/15 w województwie zachodniopomorskim.

Realizacja szkolnych programów antytytoniowych w roku szkolnym. 2014/15 w województwie zachodniopomorskim. Realizacja szkolnych programów antytytoniowych w roku szkolnym 2014/15 w województwie zachodniopomorskim. Krajowy program edukacyjny dla dzieci w wieku przedszkolnym, ich rodziców i opiekunów pt. Czyste

Bardziej szczegółowo

Program promocji zdrowia na lata 2014 2017 realizowany w Zespole Szkół w Otocznej

Program promocji zdrowia na lata 2014 2017 realizowany w Zespole Szkół w Otocznej Program promocji zdrowia na lata 2014 2017 realizowany w Zespole Szkół w Otocznej Lp. Podejmowane działania, formy realizacji, nazwa i cele programu Adresaci Osoby odpowiedzialne Termin 1. Moje dziecko

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA 2016 ROK

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA 2016 ROK Załącznik do Uchwały Nr XIV/82/15 Rady Gminy Reńska Wieś z dnia 28 grudnia 2015r. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA 2016 ROK Podstawą prawną działań związanych z rozwiązywaniem

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr/ XXXIV/179/06 Rady Gminy Rawa Mazowiecka z dnia 20 stycznia 2006 roku.

Uchwała Nr/ XXXIV/179/06 Rady Gminy Rawa Mazowiecka z dnia 20 stycznia 2006 roku. Uchwała Nr/ XXXIV/179/06 Rady Gminy Rawa Mazowiecka z dnia 20 stycznia 2006 roku. w sprawie :przyjęcia Gminnego programu Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2006-2008 w Gminie Rawa Mazowiecka. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

mgr Dąbrówka Załuska kierownik Oddziału OZiPZ WSSE Szczecin Szczecin, 14 kwiecień 2015

mgr Dąbrówka Załuska kierownik Oddziału OZiPZ WSSE Szczecin Szczecin, 14 kwiecień 2015 mgr Dąbrówka Załuska kierownik Oddziału OZiPZ WSSE Szczecin Szczecin, 14 kwiecień 2015 Cele szczegółowe: - kształtowanie właściwych nawyków higienicznych w zakresie zdrowia jamy ustnej u dzieci, - kształtowanie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA GORZOWA WLKP. z dnia... 2013 r. w sprawie uchwalenia Miejskiego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2014

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA GORZOWA WLKP. z dnia... 2013 r. w sprawie uchwalenia Miejskiego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2014 Projekt do konsultacji UCHWAŁA NR... RADY MIASTA GORZOWA WLKP. z dnia... 2013 r. w sprawie uchwalenia Miejskiego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2014 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

Miejski Program Przeciwdziałania Narkomanii na 2013 rok

Miejski Program Przeciwdziałania Narkomanii na 2013 rok Rada Miejska Iławy Miejski Program Przeciwdziałania Narkomanii na 2013 rok Urząd Miasta w Iławie Ośrodek Psychoedukacji, Profilaktyki Uzależnień i Pomocy Rodzinie w Iławie Miejski Program Przeciwdziałania

Bardziej szczegółowo

Czyste powietrze wokół nas

Czyste powietrze wokół nas Program przedszkolnej edukacji antytytoniowej Czyste powietrze wokół nas VII edycja programu - rok szkolny 2014/2015 Czyste powietrze wokół nas Program jest realizacją rządowego Programu Ograniczania Zdrowotnych

Bardziej szczegółowo

Wybierz Życie Pierwszy Krok

Wybierz Życie Pierwszy Krok Wybierz Życie Pierwszy Krok Spotkanie dla Koordynatorów Szkolnych Leszno, 12 października 2015 Rak szyjki macicy w Polsce RSM to drugi co do częstości występowania nowotwór złośliwy narządów rodnych u

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolskie badanie ankietowe na temat postaw wobec palenia tytoniu

Ogólnopolskie badanie ankietowe na temat postaw wobec palenia tytoniu temat postaw wobec palenia tytoniu TNS Polska dla Głównego Inspektoratu Sanitarnego Z kim rozmawialiśmy? 10-15 lipca 2015 Próba: ogólnopolska, reprezentatywna próba 1004 mieszkańców Polski w wieku 15 i

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Postanowienia ogólne

Rozdział 1. Postanowienia ogólne ZAŁĄCZNIK do Uchwały Nr VII/43/2015 Rady Miejskiej w Łochowie z dnia 25.03.2015 w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Profilaktyki i RozwiązywaniaProblemów Alkoholowych na rok 2015." Gminny Program Profilaktyki

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI UZALEŻNIEŃ OD ALKOHOLU NA TERENIE POWIATU GRODZISKIEGO NA LATA 2007-2008. Powiat Grodziski

PROGRAM PROFILAKTYKI UZALEŻNIEŃ OD ALKOHOLU NA TERENIE POWIATU GRODZISKIEGO NA LATA 2007-2008. Powiat Grodziski Załącznik do Uchwały nr IV / 27 / 2007 Rady Powiatu Grodziskiego z dnia 30 stycznia 2007 roku PROGRAM PROFILAKTYKI UZALEŻNIEŃ OD ALKOHOLU NA TERENIE POWIATU GRODZISKIEGO NA LATA 2007-2008 Powiat Grodziski

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii na 2014 rok

Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii na 2014 rok Załącznik do uchwały RG Nr.. dnia Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii na 2014 rok WSTĘP Narkomania jest zjawiskiem ogólnoświatowym. Powstaje na podłożu przeobrażeń zachodzących we współczesnym cywilizowanym

Bardziej szczegółowo

Inspektor Sanitarny w Łodzi GRUNT TO ZDROWIE. wojewódzka kampania profilaktyczna. podsumowanie edycji pilotażowej / 2008r.

Inspektor Sanitarny w Łodzi GRUNT TO ZDROWIE. wojewódzka kampania profilaktyczna. podsumowanie edycji pilotażowej / 2008r. Wicewojewoda Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi GRUNT TO ZDROWIE wojewódzka kampania profilaktyczna podsumowanie edycji pilotażowej / 2008r. W dniach od 17 do 21 listopada 2008r. w

Bardziej szczegółowo

Koordynujący Programy Profilaktyczne

Koordynujący Programy Profilaktyczne Współpraca z lokalnymi instytucjami/jednostkami działającymi w obszarze promocji zdrowia w realizacji zadań pierwotnej profilaktyki chorób nowotworowych upowszechnianie zaleceń KODEKSU WALKI Z RAKIEM:

Bardziej szczegółowo

NIE PAL PRZY MNIE, PROSZĘ

NIE PAL PRZY MNIE, PROSZĘ NIE PAL PRZY MNIE, PROSZĘ SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PROGRAMU Szkoła Podstawowa nr 9 w Olsztynie WPROWADZENIE Dziecko opuszczające przedszkole i rozpoczynające naukę w szkole podstawowej ma przed sobą bardzo

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XV/106/15 Rady Gminy Santok z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie : uchwalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na 2016 rok.

Uchwała Nr XV/106/15 Rady Gminy Santok z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie : uchwalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na 2016 rok. Uchwała Nr XV/106/15 Rady Gminy Santok z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie : uchwalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na 2016 rok. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 08 marca

Bardziej szczegółowo

Materiały i pomoce dydaktyczne wydane przez wojewódzkie stacje sanitarno epidemiologiczne

Materiały i pomoce dydaktyczne wydane przez wojewódzkie stacje sanitarno epidemiologiczne Materiały i pomoce dydaktyczne wydane przez wojewódzkie stacje sanitarno epidemiologiczne L.p Województwo Pomoce dydaktyczne Ilość/sztuki. Dolnośląskie Materiały edukacyjne do programu Nie pal przy mnie

Bardziej szczegółowo

Priorytet 2 : Ochrona Zdrowia. Analiza SWOT

Priorytet 2 : Ochrona Zdrowia. Analiza SWOT 49 Priorytet 2 : Ochrona Zdrowia Analiza SWOT MOCNE STRONY 1. Dobrze rozwinięte zaplecze instytucjonalne (zakłady opieki zdrowotnej, instytucje publiczne). 2. Współpraca pomiędzy podmiotami zajmującymi

Bardziej szczegółowo

Miejski Program Przeciwdziałania Narkomanii na 2012 rok

Miejski Program Przeciwdziałania Narkomanii na 2012 rok Rada Miejska Iławy Miejski Program Przeciwdziałania Narkomanii na 2012 rok Urząd Miasta w Iławie Ośrodek Psychoedukacji, Profilaktyki Uzależnień i Pomocy Rodzinie w Iławie Miejski Program Przeciwdziałania

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI

PROGRAM PROFILAKTYKI Program Profilaktyki dla Zespołu Szkół nr 1 im. Adama Mickiewicza w Krasnymstawie 1 PROGRAM PROFILAKTYKI dla Zespołu Szkół nr 1 w Krasnymstawie na lata 2015-2018 Strona 1 z 19 Program Profilaktyki dla

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka raka płuc na przykładzie programu ograniczania palenia tytoniu w województwie pomorskim

Profilaktyka raka płuc na przykładzie programu ograniczania palenia tytoniu w województwie pomorskim Profilaktyka raka płuc na przykładzie programu ograniczania palenia tytoniu w województwie pomorskim Łukasz Balwicki Polskie Towarzystwo Programów Zdrowotnych Miejsca wolne od dymu tytoniowego są jednym

Bardziej szczegółowo

Wojewódzkie programy w obszarze profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii

Wojewódzkie programy w obszarze profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii Wojewódzkie programy w obszarze profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii Departament Zdrowia i Polityki Społecznej Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego

Bardziej szczegółowo

Program edukacyjny Kleszcz mały czy duży nic dobrego nie wróży

Program edukacyjny Kleszcz mały czy duży nic dobrego nie wróży SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI INTERWENCJI w woj. warmińsko-mazurskim II edycja 1. Nazwa interwencji programowej: Program edukacyjny Kleszcz mały czy duży nic dobrego nie wróży 2. Grupa docelowa: uczniowie

Bardziej szczegółowo

Kwidzyn, 13.04.2015 r.

Kwidzyn, 13.04.2015 r. Kwidzyn, 13.04.2015 r. Okres realizacji projektu: luty 2015r. kwiecień 2016r. Beneficjenci projektu: mieszkańcy powiatu kwidzyńskiego Wartość projektu: 3 150 207,79 PLN Pozyskane dofinansowanie: 100% wartości

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU na ulotkę informacyjną dla młodzieży w ramach realizacji Programu Ograniczania Zdrowotnych Następstw Palenia Tytoniu w Polsce

REGULAMIN KONKURSU na ulotkę informacyjną dla młodzieży w ramach realizacji Programu Ograniczania Zdrowotnych Następstw Palenia Tytoniu w Polsce REGULAMIN KONKURSU na ulotkę informacyjną dla młodzieży w ramach realizacji Programu Ograniczania Zdrowotnych Następstw Palenia Tytoniu w Polsce 1. Postanowienia ogólne. Hasło konkursu: MŁODZIEŻOWA ULOTKA

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z REALIZACJI MIEJSKIEGO PROGRAMU PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII ZA 2013 ROK

RAPORT Z REALIZACJI MIEJSKIEGO PROGRAMU PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII ZA 2013 ROK RAPORT Z REALIZACJI MIEJSKIEGO PROGRAMU PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII ZA 2013 ROK Opracował: - Pełnomocnik Prezydenta ds. Profilaktyki Uzależnień przy udziale: - Biura Programów Zdrowotnych i Spraw Społecznych

Bardziej szczegółowo

Program edukacyjny profilaktyki raka szyjki macicy. Wybierz Ŝycie - pierwszy krok

Program edukacyjny profilaktyki raka szyjki macicy. Wybierz Ŝycie - pierwszy krok Program edukacyjny profilaktyki raka szyjki macicy PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA inicjuje, organizuje, prowadzi, koordynuje i nadzoruje działalność oświatowo zdrowotną w celu ukształtowania odpowiednich

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 23 stycznia 2015 r.

UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 23 stycznia 2015 r. UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE z dnia 23 stycznia 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii w Gminie Żarów na 2015 rok Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkolno - Przedszkolny w Skrzynce PRZEDSZKOLE

Zespół Szkolno - Przedszkolny w Skrzynce PRZEDSZKOLE Zespół Szkolno - Przedszkolny w Skrzynce PRZEDSZKOLE PROGRAM EDUKACJI ANTYTYTONIOWEJ "CZYSTE POWIETRZE WOKÓŁ NAS" Opracowany przez mgr Anetę Skrzynka, dnia 01.10.2012r Powszechnie wiadomo, że uzależnienia

Bardziej szczegółowo

w sprawie Programu Przeciwdziałania Narkomanii dla Gminy i Miasta Żuromin na 2015 rok.

w sprawie Programu Przeciwdziałania Narkomanii dla Gminy i Miasta Żuromin na 2015 rok. UCHWAŁA NR 19/V/15 RADY MIEJSKIEJ W ŻUROMINIE z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie Programu Przeciwdziałania Narkomanii dla Gminy i Miasta Żuromin na 2015 rok. Na podstawie art. 10 ust. 1, 2 i 3 ustawy

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska

WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska Narodowego Programu Zdrowia na lata 2007-2015: zjednoczenie wysiłków społeczeństwa i administracji publicznej prowadzące do zmniejszenia nierówności i poprawy

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół nr 1 im. Stefanii Sempołowskiej w Puławach

Zespół Szkół nr 1 im. Stefanii Sempołowskiej w Puławach Zespół Szkół nr 1 im. Stefanii Sempołowskiej w Puławach PROGRAM EDUKACYNO ZDROWOTNY Rok szkolny 2014/2015 Autorzy programu: Lidia Nogowska Anna Cieślik Puławy, wrzesień 2014 Spis treści strona Cele programu

Bardziej szczegółowo

Opracowanie: Jacek Szamik Leszek Zezuła

Opracowanie: Jacek Szamik Leszek Zezuła PROGRAM PROFILAKTYKI W ZAKRESIE PRZECIWDZIAŁANIA UZALEŻNIENIOM DLA UCZNIÓW KLAS SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM, ZASADNICZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ ORAZ SZKOŁY PRZYSPOSABIAJĄCEJ DO PRACY SOSW W KRASNYMSTAWIE Opracowanie:

Bardziej szczegółowo

ADRESACI: dzieci w wieku przedszkolnym (5 i 6 - latki) oraz ich rodzice i opiekunowie

ADRESACI: dzieci w wieku przedszkolnym (5 i 6 - latki) oraz ich rodzice i opiekunowie Warszawa 2011 ADRESACI: dzieci w wieku przedszkolnym (5 i 6 - latki) oraz ich rodzice i opiekunowie KOORDYNATORZY PROGRAMU: - Poziom krajowy GIS - Poziom wojewódzki WSSE - Poziom lokalny PSSE - Poziom

Bardziej szczegółowo

KOMENDA GŁÓWNA ŻANDARMERII WOJSKOWEJ

KOMENDA GŁÓWNA ŻANDARMERII WOJSKOWEJ KOMENDA GŁÓWNA ŻANDARMERII WOJSKOWEJ ZARZĄD PREWENCJI ODDZIAŁ PROFILAKTYKI ZATWIERDZAM MINISTER OBRONY NARODOWEJ Tomasz SIEMONIAK PROGRAM ŻANDARMERII WOJSKOWEJ DOTYCZĄCY OGRANICZANIA PALENIA TYTONIU W

Bardziej szczegółowo

U C H W A Ł A nr XLI/239/14 RADY MIEJSKIEJ GMINY LUBOMIERZ z dnia 26 lutego 2014 roku

U C H W A Ł A nr XLI/239/14 RADY MIEJSKIEJ GMINY LUBOMIERZ z dnia 26 lutego 2014 roku U C H W A Ł A nr XLI/239/14 RADY MIEJSKIEJ GMINY LUBOMIERZ z dnia 26 lutego 2014 roku w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Narkomanii na rok 2014

Bardziej szczegółowo

Ewaluacja Wojewódzkiej Kampanii Edukacyjnej

Ewaluacja Wojewódzkiej Kampanii Edukacyjnej Ewaluacja Wojewódzkiej Kampanii Edukacyjnej Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi Dopalaczom mówimy STOP wybieramy zdrowie Pod patronatem Wojewody Łódzkiego 2013-2015 I. Cele Kampanii

Bardziej szczegółowo

Pierwszym środowiskiem w jakim dziecko się rozwija jest rodzina, następnie instytucje

Pierwszym środowiskiem w jakim dziecko się rozwija jest rodzina, następnie instytucje Konkurs na scenariusz zajęć edukacyjnych: Zapraszamy nauczycieli z placówek realizujących program Czyste powietrze wokół nas do udziału w konkursie na autorski scenariusz zajęć edukacyjnych dla dzieci.

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII ZAŁĄCZNIK NR 2 DO UCHWAŁY NR III/13/14 RADY MIEJSKIEJ W LEŚNICY z dnia 30 grudnia 2014 roku Urząd Miejski w Leśnicy GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII 2015 rok SPIS TREŚCI: STRONA I. WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

Zbiorcza informacja z realizacji I edycji programu edukacyjnego. ARS, czyli jak dbać o miłość? rok szkolny 2013/2014

Zbiorcza informacja z realizacji I edycji programu edukacyjnego. ARS, czyli jak dbać o miłość? rok szkolny 2013/2014 Zbiorcza informacja z realizacji I edycji programu edukacyjnego ARS, czyli jak dbać o miłość? rok szkolny 2013/2014 W związku z realizacją Projektu KIK/68 pn. Profilaktyczny program w zakresie przeciwdziałania

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr II/13/14 Rady Gminy w Gnojniku z dnia 30 grudnia 2014 r.

Uchwała Nr II/13/14 Rady Gminy w Gnojniku z dnia 30 grudnia 2014 r. Uchwała Nr II/13/14 Rady Gminy w Gnojniku z dnia 30 grudnia 2014 r. w sprawie: Gminnego Programu Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2015. Na podstawie art. 18 ust.

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Nr 2 im. Jana Pawła II w Działdowie przystąpił do Ogólnopolskiego Konkursu Bezpieczna Szkoła - Bezpieczny Uczeń

Zespół Szkół Nr 2 im. Jana Pawła II w Działdowie przystąpił do Ogólnopolskiego Konkursu Bezpieczna Szkoła - Bezpieczny Uczeń Zespół Szkół Nr 2 im. Jana Pawła II w Działdowie przystąpił do Ogólnopolskiego Konkursu Bezpieczna Szkoła - Bezpieczny Uczeń Zadania konkursu Bezpieczna Szkoła - Bezpieczny Uczeń: Działania ZADANIE 5 Tytoń,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W PYSKOWICACH. w sprawie: przyjęcia "Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2016-2020"

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W PYSKOWICACH. w sprawie: przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2016-2020 Projekt z dnia 18 listopada 2015 r. złożony przez Burmistrza Miasta Pyskowice UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W PYSKOWICACH z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie: przyjęcia "Gminnego Programu Przeciwdziałania

Bardziej szczegółowo

WYBIERZ ŻYCIE PIERWSZY KROK Podsumowanie VI edycji programu edukacyjnego, realizowanego w roku szkolnym 2013/2014 w województwie mazowieckim

WYBIERZ ŻYCIE PIERWSZY KROK Podsumowanie VI edycji programu edukacyjnego, realizowanego w roku szkolnym 2013/2014 w województwie mazowieckim 1. DANE OGÓLNE Liczba powiatów w województwie 38 Liczba powiatów realizujących program 37 (oprócz Pruszkowa) Liczba szkół ponadgimnazjalnych w województwie 640 Liczba szkół ponadgimnazjalnych, którym zaproponowano

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XXX/225/13 RADY GMINY SANTOK z dnia 27.06.2013r.

UCHWAŁA Nr XXX/225/13 RADY GMINY SANTOK z dnia 27.06.2013r. UCHWAŁA Nr XXX/225/13 RADY GMINY SANTOK z dnia 27.06.2013r. w sprawie: uchwalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na lata 2013-2016. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt. 15 ustawy z

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH ORAZ ZAPOBIEGANIA NARKOMANII NA ROK 2015

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH ORAZ ZAPOBIEGANIA NARKOMANII NA ROK 2015 Załącznik nr 1 Do Uchwały NR III/15/2014 Rady Gminy Wydminy z dnia 30 grudnia 2014 roku GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH ORAZ ZAPOBIEGANIA NARKOMANII NA ROK 2015 Polski

Bardziej szczegółowo

Regulamin. powiatowego konkursu dla placówek oświatowych powiatu ryckiego pn. Zdrowie to nasz skarb

Regulamin. powiatowego konkursu dla placówek oświatowych powiatu ryckiego pn. Zdrowie to nasz skarb Regulamin powiatowego konkursu dla placówek oświatowych powiatu ryckiego 1. Postanowienia ogólne 1) Konkurs o tematyce z zakresu ochrony i promocji zdrowia zgodnie z celami konkursu w kategoriach: a) przedszkola

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W GMINIE KURZĘTNIK NA ROK 2008

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W GMINIE KURZĘTNIK NA ROK 2008 Załącznik do Uchwały Rady Gminy w Kurzętniku z dnia GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII W GMINIE KURZĘTNIK NA ROK 2008 I. Wstęp. Przeciwdziałanie narkomanii jest jednym z podstawowych i najbardziej

Bardziej szczegółowo

MIEJSKI PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII. na 2014 rok

MIEJSKI PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII. na 2014 rok Załącznik do Zarządzenia Nr 56/ON/2013 Burmistrza Miasta Rejowiec Fabryczny z dnia 5 listopada 2013 r. Projekt MIEJSKI PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH i MIEJSKI PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr III/10/14 Rady Gminy Rawa Mazowiecka z dnia 29 grudnia 2014 roku

Uchwała Nr III/10/14 Rady Gminy Rawa Mazowiecka z dnia 29 grudnia 2014 roku Uchwała Nr III/10/14 Rady Gminy Rawa Mazowiecka z dnia 29 grudnia 2014 roku w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2015-2017 w Gminie Rawa Mazowiecka Na podstawie art.18

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXXIV/262/13 Rady Gminy Santok z dnia 30.12.2013 r. w sprawie : uchwalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na 2014 rok.

Uchwała Nr XXXIV/262/13 Rady Gminy Santok z dnia 30.12.2013 r. w sprawie : uchwalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na 2014 rok. Uchwała Nr XXXIV/262/13 Rady Gminy Santok z dnia 30.12.2013 r. w sprawie : uchwalenia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na 2014 rok. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 08 marca

Bardziej szczegółowo

Program edukacji antynikotynowej

Program edukacji antynikotynowej Program edukacji antynikotynowej Nasza szkoła przystąpiła do realizacji programu edukacji antynikotynowej Nie pal przy mnie, proszę adresowanego do uczniów klas I-III. Informacje ogólne Zgodnie z założeniami

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA REALIZACJI PROGRAMU EDUKACYJNEGO

ZAŁOŻENIA REALIZACJI PROGRAMU EDUKACYJNEGO ZAŁOŻENIA REALIZACJI PROGRAMU EDUKACYJNEGO PT. TRZYMAJ FORMĘ! W ROKU SZKOLNYM 2008/2009 III EDYCJA I. CEL GŁÓWNY: Zwiększenie świadomości dotyczącej wpływu żywienia i aktywności fizycznej na zdrowie. II.

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XV / 122 / 2008 Rady Gminy Szemud z dnia 14 lutego 2008 roku

Uchwała Nr XV / 122 / 2008 Rady Gminy Szemud z dnia 14 lutego 2008 roku Uchwała Nr XV / 122 / 2008 Rady Gminy Szemud z dnia 14 lutego 2008 roku w sprawie uchwalenia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii w Gminie

Bardziej szczegółowo

Realizacja Programu Ograniczania Zdrowotnych Następstw Palenia Tytoniu w Polsce

Realizacja Programu Ograniczania Zdrowotnych Następstw Palenia Tytoniu w Polsce Realizacja Programu Ograniczania Zdrowotnych Następstw Palenia Tytoniu w Polsce przez pracowników Oddziału Oświaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia Powiatowej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej w Łodzi w

Bardziej szczegółowo

Lp. Zadania Cele Formy realizacji, skierowanie Odpowiedzialni Termin 1 Diagnozowanie środowiska szkolnego

Lp. Zadania Cele Formy realizacji, skierowanie Odpowiedzialni Termin 1 Diagnozowanie środowiska szkolnego IV Profilaktyka zagroŝeń Lp. Zadania Cele Formy realizacji, skierowanie Odpowiedzialni Termin 1 Diagnozowanie środowiska szkolnego rozpoznanie sytuacji problemowej przeprowadzanie ankiet i analiza wyników

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 8 W DĄBROWIE GÓRNICZEJ

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 8 W DĄBROWIE GÓRNICZEJ SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 8 W DĄBROWIE GÓRNICZEJ rok szkolny 2013 / 2014 Cele programu : Kształtowanie osobowości uczniów przez ukazywanie właściwych systemów wartości. Podniesienie

Bardziej szczegółowo

RAMOWE ZAŁOŻENIA REALIZACJI PROGRAMU PRZEDSZKOLNEJ EDUKACJI ANTYTYTONIOWEJ PT. CZYSTE POWIETRZE WOKÓŁ NAS

RAMOWE ZAŁOŻENIA REALIZACJI PROGRAMU PRZEDSZKOLNEJ EDUKACJI ANTYTYTONIOWEJ PT. CZYSTE POWIETRZE WOKÓŁ NAS RAMOWE ZAŁOŻENIA REALIZACJI PROGRAMU PRZEDSZKOLNEJ EDUKACJI ANTYTYTONIOWEJ PT. CZYSTE POWIETRZE WOKÓŁ NAS I. CELE GŁÓWNE PROGRAMU: 1. Wzrost kompetencji rodziców w zakresie ochrony dzieci przed ekspozycją

Bardziej szczegółowo

PROGRAM EDUKACJI ZDROWOTNEJ NA ROK SZKOLNY 2013/2014

PROGRAM EDUKACJI ZDROWOTNEJ NA ROK SZKOLNY 2013/2014 PROGRAM EDUKACJI ZDROWOTNEJ NA ROK SZKOLNY 2013/2014 Koordynator RENATA SOCHACKA Jesteśmy Szkołą Promującą Zdrowie od 2010 roku. Główne cele edukacji zdrowotnej: Kształtowanie zdrowego stylu życia i inspirowanie

Bardziej szczegółowo

Program Ograniczania Zdrowotnych Następstw Palenia Tytoniu w Polsce

Program Ograniczania Zdrowotnych Następstw Palenia Tytoniu w Polsce Program Ograniczania Zdrowotnych Następstw Palenia Tytoniu w Polsce Elżbieta Michalak Oddział Promocji Zdrowia i Oświaty Zdrowotnej WSSE Olsztyn Opracowano na podstawie materiałów ze szkolenia Kamień Śląski

Bardziej szczegółowo

Miejski Program Przeciwdziałania Narkomanii

Miejski Program Przeciwdziałania Narkomanii ZAŁĄCZNIK do Uchwały Nr 256/XVII/2011 Rady Miasta Płocka z dnia 29 listopada 2011 roku w sprawie: przyjęcia Miejskiego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na terenie miasta Płocka na lata 2012-2014 Miejski

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr III/15/2014 Rady Gminy Susiec z dnia 29 grudnia 2014 roku

Uchwała Nr III/15/2014 Rady Gminy Susiec z dnia 29 grudnia 2014 roku Uchwała Nr III/15/2014 Rady Gminy Susiec z dnia 29 grudnia 2014 roku W sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2015 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Cele programu Zadania Sposób realizacji Odpowiedzialni Termin realizacji Diagnozowanie zmian w obrębie środowiska wychowawczego - Konstruowanie narzędzi badawczychankiety -

Bardziej szczegółowo

Spis treści. WSTĘP...3 Analiza opisowa...4 Czyste powietrze wokół nas..6 Nie pal przy mnie, proszę..11 Trzymaj Formę! 15

Spis treści. WSTĘP...3 Analiza opisowa...4 Czyste powietrze wokół nas..6 Nie pal przy mnie, proszę..11 Trzymaj Formę! 15 BADANIE ANKIETOWE DLA NAUCZYCIELI ODPOWIEDZIALNYCH ZA REALIZACJĘ PROGRAMÓW EDUKACYJNYCH PAŃSTWOWEJ INSPEKCJI SANITARNEJ W PLACÓWKACH NAUCZANIA I WYCHOWANIA W ROKU SZKOLNYM 212/213 Opracowanie: Wojewódzka

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH I PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA 2016 ROK

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH I PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA 2016 ROK Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 0007.100.2016 Rady Gminy Przykona z dnia 12 lutego 2016r GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH I PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA 2016 ROK Podstawą

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyki Szkoły Podstawowej nr 1. im. Armii Krajowej w Gostyninie CELE PROGRAMU

Program profilaktyki Szkoły Podstawowej nr 1. im. Armii Krajowej w Gostyninie CELE PROGRAMU Program profilaktyki Szkoły Podstawowej nr 1 im. Armii Krajowej w Gostyninie Adresatami programu profilaktyki są uczniowie Szkoły Podstawowej nr 1 w Gostyninie. Celem programu jest ochrona społeczności

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Profilaktyki Gimnazjum nr 37 z Oddziałami Integracyjnymi im. K.K. Baczyńskiego w Warszawie

Szkolny Program Profilaktyki Gimnazjum nr 37 z Oddziałami Integracyjnymi im. K.K. Baczyńskiego w Warszawie Szkolny Program Profilaktyki Gimnazjum nr 37 z Oddziałami Integracyjnymi im. K.K. Baczyńskiego w Warszawie 2012/2013 Celem programu jest: - profilaktyka dzieci i młodzieży przed demoralizacją - podniesienie

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XLVI / 242 /2014 Rady Miasta w Brzezinach z dnia 24 stycznia 2014 r.

Uchwała Nr XLVI / 242 /2014 Rady Miasta w Brzezinach z dnia 24 stycznia 2014 r. Uchwała Nr XLVI / 242 /2014 Rady Miasta w Brzezinach z dnia 24 stycznia 2014 r. w sprawie uchwalenia Miejskiego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2014 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH W SZKOLE PONADGIMNAZJALNEJ na rok szkolny 2013/2014

HARMONOGRAM DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH W SZKOLE PONADGIMNAZJALNEJ na rok szkolny 2013/2014 HARMONOGRAM DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH W SZKOLE PONADGIMNAZJALNEJ na rok szkolny 2013/2014 INTEGRACJA SPOŁECZNOŚCI SZKOLNEJ CEL: zapobieganie zjawisku kocenia, przywitanie nowych uczniów, zapoznanie ich

Bardziej szczegółowo

MIEJSKI PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH W PABIANICACH. 2006 roku

MIEJSKI PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH W PABIANICACH. 2006 roku MIEJSKI PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH W PABIANICACH Załącznik Nr 1 do Uchwały Rady Miejskiej w Pabianicach Nr LX/533/06 z dnia 22 lutego 2006 r. MIEJSKI PROGRAM PROFILAKTYKI

Bardziej szczegółowo

I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH I PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA 2012 ROK

I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH I PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA 2012 ROK Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 0007.101.2011 Rady Gminy Przykona z dnia 22 grudnia 2011roku GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH I PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA 2012 ROK Niniejszy

Bardziej szczegółowo