WPŁYW ZINTEGROWANEGO PROJEKTOWANIA NA ZAKRES USŁUG ORAZ MODEL WYNAGRODZENIA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WPŁYW ZINTEGROWANEGO PROJEKTOWANIA NA ZAKRES USŁUG ORAZ MODEL WYNAGRODZENIA"

Transkrypt

1 WPŁYW ZINTEGROWANEGO PROJEKTOWANIA NA ZAKRES USŁUG ORAZ MODEL WYNAGRODZENIA

2 SPIS TREŚCI 2 1 Punkt wyjścia dokumentu 3 2 Źródła zmian w zakresie świadczonych usług wynikające z zintegrowanego projektowania Poszerzony zakres usług związanych z przygotowaniem koncepcji projektu oraz projektowaniem wstępnym Poszerzony zakres usług związanych z iteracyjnym rozwiązywaniem problemów Poszerzony zakres usług związanych z monitorowaniem postępów Poświęcenie szczególnej uwagi wczesnej fazie projektowania a zakres świadczonych usług 6 3 Typowe dodatkowe usługi wykonywane podczas procesu zintegrowanego projektowania Określenie założeń do projektowania wstępnego Wykorzystanie narzędzi analitycznych Systemy oceny środowiskowej Ustalenia dotyczące optymalizacji projektu fasad Zapewnienie jakości podczas budowy oraz odbioru budynku Zadania związane z procesem Rola poszczególnych zadań związanych z procesem projektowania zintegrowanego w procesie projektowym 8 4 Kto co robi: Rola koordynatora zintegrowanego projektowania 10 5 Wpływ procesu projektowania zintegrowanego na wynagrodzenia Wpływ jakości na wynagrodzenie Wpływ poszerzenia zakresu usług na wynagrodzenie (czynnik ilościowy) Przesunięcie wynagrodzenia na wcześniejsze fazy projektu Ogólny schemat określania modelu wynagrodzenia w procesie zintegrowanego projektowania 14

3 1 PUNKT WYJŚCIA DOKUMENTU Niniejszy dokument stanowi załącznik do wytycznych dotyczących procesu zintegrowanego projektowania opracowanych w ramach projektu MaTrID. Poczynając od ogólnego opisu elementów oraz procesów składających się na projektowanie zintegrowane, niniejszy dokument określa: a) adaptacje zakresu usług niezbędne przy wdrożeniu procesu zintegrowanego projektowania b) wpływ zintegrowanego projektowania na wynagrodzenie projektantów 3 Dokument ten przyczynia się zatem do popularyzacji koncepcji zintegrowanego projektowania poprzez scharakteryzowanie jego wpływu na projektantów oraz przedstawienie sposobów radzenia sobie z jego skutkami w praktyce projektowej. Zintegrowane projektowanie odnosi się nie tylko do budynków, które mają być przyjazne dla środowiska, ale również do rozwiązywania innego rodzaju problemów. Przy projektowaniu nowoczesnych budynków uwzględnia się coraz więcej czynników i zatrudnia specjalistów z różnych dziedzin. Wyznaczenie konkretnych celów i komunikacja pomiędzy osobami zaangażowanymi w prace nad projektem stają się coraz ważniejsze, by unikać sytuacji, w których rozwiązania cząstkowe nie są optymalne, biorąc pod uwagę całość projektu. Dlatego też używa się teraz bardziej ogólnego terminu zintegrowane projektowanie.

4 2 ŹRÓDŁA ZMIAN W ZAKRESIE ŚWIADCZONYCH USŁUG WYNIKAJĄCE ZE ZINTEGROWANEGO PROJEKTOWANIA 4 Schemat1 przedstawia etapy zintegrowanego projektowania, oraz typową optymalną kolejność ich realizacji. Na rysunku podkreślono równoległą realizację procesu iteracyjnego rozwiązywania problemów (2) oraz monitorowania postępów (3) zgodnie z celami projektu określonymi w ramach projektowania wstępnego (1). Szczegółowy opis poszczególnych kroków można znaleźć w wytycznych dla procesu zintegrowanego projektowania projektu MaTrID (Przewodnik MaTrID - Zintegrowane projektowanie). Opisane etapy w reprezentują konkretne zadania przeprowadzanie ramach zintegrowanego projektowania wykraczające poza tradycyjny zakres procesu projektowania. Oznacza to konieczność dostosowania zakresu świadczonych usług jak również najprawdopodobniej modelu wynagrodzenia osób zaangażowanych w procesie projektowym Koncepcja projektu Projektowanie wstępne Iteracyjne rozwiązywanie problemów Monitorowanie postępów Oddanie do użytkowania Eksploatacja Schemat 1: Etapy zintegrowanego projektowania.

5 2.1 POSZERZONY ZAKRES USŁUG ZWIĄZANYCH Z PRZYGOTOWANIEM KONCEPCJI PROJEKTU ORAZ PROJEKTOWANIEM WSTĘPNYM Procesy zintegrowanego projektowania są szczególnie nasilone na etapie przygotowania koncepcji projektu oraz projektowania wstępnego. Omówienie założeń przedsięwzięcia - takich jak wyznaczone cele oraz systemy oceny środowiskowej, a w szczególności uzgodnienie celów przedsięwzięcia z wszystkimi uczestnikami projektu, okazuje się zazwyczaj długotrwałym procesem, pochłaniającym wiele czasu i wysiłku. Aby móc uznać określone cele za punkt odniesienia dla procesów zintegrowanego projektowania, niezbędna jest możliwość ich weryfikacji POSZERZONY ZAKRES USŁUG ZWIĄZANYCH Z ITERACYJNYM ROZWIĄZYWANIEM PROBLEMÓW Jednym z podstawowych elementów projektowania zintegrowanego. nie występującym zazwyczaj w przypadku tradycyjnych projektów, jest konieczność kompleksowego rozpatrywania szeregu rozwiązań przed podjęciem ostatecznej decyzji. Oznacza to znaczne zwiększenie nakładu pracy związanego z opracowaniem projektu, gdyż wnikliwa ocena proponowanych rozwiązań może być przeprowadzona jedynie w oparciu o dane dostępne dopiero na odpowiednim poziomie zaawansowania projektu.

6 2.3 POSZERZONY ZAKRES USŁUG ZWIĄZANYCH Z MONITOROWANIEM POSTĘPÓW 6 Aby założenia dotyczące celów przedsięwzięcia przyjęte w fazie wstępnej zostały spełnione niezbędne jest ciągłe monitorowanie ich realizacji podczas realizacji projektu. Zakres oraz wnikliwość nadzoru oraz wykorzystywane do jego prowadzenia narzędzia zależą w znacznej mierze od rodzaju przyjętych założeń. Za przykład mogą posłużyć: W przypadku założeń dotyczących charakterystyki energetycznej, ich wypełnienie powinno być potwierdzone za pośrednictwem odpowiednich obliczeń; Jeżeli na etapie koncepcji projektu przyjęto pewne założenia dotyczące kosztów w cyklu życia, należy je weryfikować za pośrednictwem przeprowadzanej okresowo analizy kosztów w cyklu życia; Jeżeli jakość wykonania obiektu została określona np. w odniesieniu do ograniczenia występowania mostków cieplnych, monitorowana powinna być jakość obliczeń dotyczących punktów ich występowania; Jeżeli przyjęto założenia dotyczące komfortu wizualnego, weryfikacja powinna obejmować obliczenia dotyczące wykorzystania światła dziennego; itp. W przypadku gdy weryfikacja założeń projektu wykaże niespełnienie założonego celu, projektanci powinni dołożyć starań aby odpowiednio zmodyfikować założenia projektowe. W praktyce projektowej monitorowanie postępów pozwala na optymalizację procesu projektowego, której zazwyczaj brakuje w przypadku realizacji konwencjonalnych projektów. Proces optymalizacji, prowadzący do podniesienia jakości projektu, wpływa z oczywistych względów również na koszty jego wykonania. 2.4 POŚWIĘCENIE SZCZEGÓLNEJ UWAGI WCZESNEJ FAZIE PROJEKTOWANIA A ZAKRES ŚWIADCZONYCH USŁUG Zgodnie z opisem zawartym w Przewodniku MaTrID - Zintegrowane projektowanie, podstawową cechą procesu zintegrowanego projektowania jest przesunięcie nakładu prac projektowych z etapów projektowania szczegółowego oraz przygotowania dokumentacji wykonawczej na rzecz fazy opracowania koncepcji projektu. Ma to wpływ na zakres świadczonych usług. Istotne jest nie tylko to czy dane zadanie zostanie zrealizowane ale również to w którym momencie to nastąpi. Sformułowanie kto późno przychodzi, sam sobie szkodzi jest niezwykle trafne w przypadku procesu projektowania. Za przykład mogą tutaj posłużyć: W ciągu ostatnich lat, dynamiczne symulacje energetyczne oraz obliczenia oświetlenia naturalnego stały się standardowymi narzędziami przy projektowaniu złożonych budynków. Bardzo często jednak wykorzystywane są one na zbyt późnym etapie procesu projektowego, służąc jedynie do potwierdzenia funkcjonowania wybranych wariantów projektu. Z punktu widzenia projektowania zintegrowanego narzędzia tego typu powinny być wykorzystywane jako wsparcie procesu decyzyjnego poprzez wskazywanie najbardziej efektywnych rozwiązań. Cel ten można osiągnąć dzięki wykorzystaniu obliczeń symulacyjnych charakterystyki energetycznej obejmującej procesy cieplne oraz wykorzystanie światła dziennego, na jak najwcześniejszym etapie projektowania tak aby uwzględnić analizę porównawczą szerszego zakresu rozwiązań. Podobnie przedstawia się problem analizy dotyczącej kosztów w cyklu życia (LCCA). Z punktu widzenia projektowania zintegrowanego analiza przyszłych kosztów, określanych zwykle na dość późnym etapie fazy projektowania szczegółowego, jest niewystarczająca. W przypadku projektowania zintegrowanego analiza LCCA jest wykorzystywana do porównania szeregu wariantów projektu z ekonomicznego punktu widzenia i jej wyniki mają zastosowanie jedynie jeżeli mogą być wykorzystane bez znaczącego zaburzenia procesu projektowego jako całości. Innymi słowy: analiza LCCA powinna być przeprowadzana na samym początku procesu projektowego.

7 3 TYPOWE DODATKOWE USŁUGI WYKONYWANE PODCZAS PROCESU ZINTEGROWANEGO PROJEKTOWANIA Poniżej przedstawiono listę dodatkowych czynności, niewykonywanych zwykle w przypadku konwencjonalnych projektów, które są charakterystyczne a w wielu przypadkach niezbędne, podczas projektowania zintegrowanego. Lista ta nie obejmuje wszystkich ponadwymiarowych czynności, ale ma za zadanie uwydatnić typowe zmiany w zakresie usług wymaganych przy realizacji procesu projektowania zintegrowanego. 3.1 OKREŚLENIE ZAŁOŻEŃ DO PROJEKTOWANIA WSTĘPNEGO 1. Określenie wymagań klienta w zakresie oddziaływania na środowisko: Może być ono przeprowadzone poprzez rozważenie wymagań dotyczących przedsięwzięcia (osiągnięcie standardu pasywnego, uzyskanie certyfikatu BREAM, LEED, DGNB itp.) 2. Ocena lokalnych warunków klimatycznych oraz dominujących kierunków wiatru (w lecie/zimie, w dzień/ w nocy). Analiza czynników wpływających na orientację budynku, otaczające budynki, obiekty, kąt operacji słonecznej, zacienienie, mikroklimat; 3. Określenie odpowiednich warunków brzegowych dla założeń energetycznych - wykorzystanie odnawialnych źródeł energii: położenie; zasoby naturalne, studia wykonalności zintegrowanych systemów geotermalnych. 3.2 WYKORZYSTANIE NARZĘDZI ANALITYCZNYCH Poniżej opisano narzędzia które mogą być wykorzystane do iteracyjnego rozwiązywania problemów i/lub monitorowania postępów (zob. Rysunek 1). Ich głównym celem jest wsparcie zespołu projektowego w wyszukiwaniu optymalnych wariantów projektu poprzez zbadanie stopnia spełnienia założeń przyjętych dla przedsięwzięcia poprzez poszczególne warianty. 1. Dynamiczne Symulacje procesów cieplnych w budynku lub strefach referencyjnych pozwalają określić roczny zakres zmian temperatury oraz wilgotności jak również godzinowy przebieg zapotrzebowania na ciepło, chłód oraz energię elektryczną podczas użytkowania budynku: określone dla różnych wariantów, kształtu oraz funkcji budynku; a) Obliczenia charakterystyki energetycznej: Zapotrzebowanie i zaopatrzenie, ogrzewanie i chłodzenie b) Wybór zacienienia fasad (analiza nasłonecznienia, urządzenia zacieniające) c) Analiza istotnych dla przedsięwzięcia warunków klimatycznych: nasłonecznienie, sumaryczna dostępna energia słoneczna oraz średnie wartości temperatury, wykres Molliera (temperatura- wilgotność), róża wiatrów 2. Analiza oświetlenia naturalnego a) Model wykorzystujący ścieżkę słońca na nieboskłonie b) Wypełnienie wymagań dotyczących wykorzystania światła dziennego c) Analiza pośredniego oddziaływania promieniowania na poszczególnych fasadach budynku (liczba godzin ekspozycji) 3. Obliczenia wskaźników charakteryzujących oddziaływanie budynku na środowisko (różnego rodzaju wskaźniki związane z właściwościami materiałów, z których wiele jest obecnie określonych jedynie na poziomie regionalnym: np. wskaźnik globalnego ocieplenia, wskaźnik powstawania utleniaczy, wskaźnik potencjału zakwaszenia itp.) 4. Analiza kosztów w cyklu życia: Analiza ekonomiczna poszczególnych wariantów w celu znalezienia rozwiązania optymalnego w okresie cyklu życia budynku (jako uzupełnienie informacji dotyczących nakładów inwestycyjnych) 7

8 8 3.3 SYSTEMY OCENY ŚRODOWISKOWEJ Jeżeli w ramach przedsięwzięcia uwzględnia się założenia polityki zrównoważonego rozwoju z wykorzystaniem systemów oceny środowiskowej (takich jak: BREEAM, LEED, DGNB), osiągnięcie celu powinno być weryfikowane na określonym etapie poprzez analizę wypełnienia poszczególnych kryteriów. W zależności od przyjętego systemu oceny środowiskowej należy rozpatrywać kryteria w następujących obszarach: 1. Wymagania Architektoniczne 2. Efektywność energetyczna 3. Parametry komfortu użytkowania 4. Wykorzystanie wody 5. Materiały oraz zagadnienia ekologiczne budowy 6. Wymagania dotyczące urządzeń Ponadto, oprócz nieoficjalnej analizy zespołu projektowego, w przypadku większości systemów oceny środowiskowej istnieje możliwość przeprowadzenia analizy wstępnej poprzez wydawanie certyfikatów w poszczególnych stadiach procesu projektowego. 3.4 USTALENIA DOTYCZĄCE OPTYMALIZACJI PROJEKTU FASAD Zadanie to obejmuje np. efektywność cieplną, otwory okienne, ukierunkowanie dostępu światła w sposób odpowiadający lokalnym warunkom klimatycznym oraz wyznaczenie istotnych elementów projektu do rozpatrzenia w fazie projektowania szczegółowego. 1. Obliczenia mostków ciepła (minimalizacja zagrożenia kondensacją, minimalizacja strat ciepła) 2. Szczelność - punkty krytyczne. 3.5 ZAPEWNIENIE JAKOŚCI PODCZAS BUDOWY ORAZ ODBIORU BUDYNKU Weryfikacja osiągniętych wyników zgodnie z założonymi kryteriami oceny projektu (ocena środowiskowa, komfort użytkowania itd.) 1. Pomiary (blower door, termografia itp.) 2. Badanie komfortu (np. parametry powietrza wewnętrznego) 3. Monitorowanie jakości wykonania instalacji konfiguracji systemów 4. Monitorowanie zużycia energii ((analiza danych pozwalająca na wczesne wykrycie wad podczas eksploatacji) 5. Ankietyzacja użytkowników (dotycząca np. komfortu) 3.6 ZADANIA ZWIĄZANE Z PROCESEM 1. Spotkania zespołu projektowego w sprawie ogólnych zagadnień międzybranżowych 2. Spotkania zespołu projektowego w sprawie rozwiązań konkretnych problemów związanych z efektywnością energetyczną oraz środowiskową takich jak: a) Ogrzewanie, chłodzenie i wentylacja, b) Oświetlenie naturalne oraz sterowanie energią słoneczną c) Układy sterowania parametrami środowiska wewnętrznego d) Systemy zaopatrzenia w energię (np. kogeneracja, ogrzewanie energią słoneczną, fotowoltaika itp.) e) Systemy monitorowania zużycia energii f) Wykorzystanie materiałów konstrukcyjnych, g) Ograniczenie zużycia wody h) Środowisko zewnętrzne 3.7 ROLA POSZCZEGÓLNYCH ZADAŃ ZWIĄZANYCH Z PROCESEM PROJEKTOWANIA ZINTEGROWANEGO W PROCESIE PROJEKTOWYM Wykres na sąsiedniej stronie przedstawia przyporządkowanie najistotniejszych, typowych zadań procesu projektowania zintegrowanego z pośród opisanych wcześniej, poszczególnym fazom projektu. Istotne jest przeprowadzenie zadań w odpowiednim czasie, ze względu na znaczne ograniczenie korzyści w przypadku ich zbyt późnej realizacji (patrz rozdział 2.4).

9 Określenie założeń do projektowania wstępnego Ocena przy pomocy narzędzi Dynamiczna symulacja energetyczna Analiza oświetlenia naturalnego Ocena środowiskowa Ocena kosztów w cyklu życia Określenie wymagań oddziaływania na środowisko Certyfikacja Wdrożenie wymaganych pomiarów 9 Mostki cieplne Szczelność Założenia dla monitorowania Zapewnienie jakości podczas budowy i odbioru budynku NAKŁAD PRACY W PROCESIE ID Krótki opis Koncepcja projektu Szczegółowy projekt Dokumentacja budowlana Budowa CZAS

10 4 KTO CO ROBI: ROLA KOORDYNATORA ZINTEGROWANEGO PROJEKTOWANIA 10 Lista dodatkowych czynności projektowych typowych dla procesu zintegrowanego projektowania (zobacz rozdział 3) oraz Rysunek 2 przedstawiające organizację zadań podczas procesu projektowego nie podają kto jest odpowiedzialny za poszczególne zadania. Zadania mogą wchodzić w zakres obowiązków projektanta lub należeć do inwestora. Zadaniem klienta jest określenie celów oraz wymagań oraz sprawdzenie czy założone cele zostały osiągnięte w rzeczywistości, podczas gdy projektant jest odpowiedzialny za opracowanie rozwiązań projektowych oraz ich techniczną realizację. Jednak w rzeczywistości, większe projekty są bardziej skomplikowane. Klient zazwyczaj nie zatrudnia jedynie projektanta ale również wspomagających go konsultantów pomagających mu profesjonalnie wypełnić powierzone mu zadanie. Część z czynności wykonywanych przez konsultantów leży na pograniczu tych dwóch ról klienta i projektanta. Podstawowe elementy zintegrowanego projektowania - precyzyjne określenie celów, proces twórczego rozwiązywania problemów; monitorowanie postępów (zobacz Rysunek 1) wskazują na wyraźny podział ról. Główne prace projektowe powinny w jasny sposób rozdzielić ocenę wyników projektu oraz wstępne określenie celów jakościowych. Z tego względu proces projektowania zintegrowanego wspiera wprowadzenie koordynatora zintegrowanego projektowania który jest odpowiedzialny głównie za monitorowanie postępów, ale może również przejąć zadania przy których klient będzie potrzebował wsparcia (np. odpowiedzialność za realizację zadań związanych z procesem projektowym). W rezultacie, rola koordynatora może przesunąć się na pogranicze pomiędzy klientem a projektantem - by ostatecznie włączyć koordynatora do grona zespołu projektowego. Sytuacja komplikuje się dodatkowo ze względu na istnienie różnych modeli projektowania oraz prowadzenia prac wykonawczych, jak np.: odrębne umowy na poszczególne zadania projektowe (koordynowane przez klienta); wykorzystanie generalnego koordynatora, w którym koordynator podsumowuje wszystkie zadania związane z projektem oraz jest odpowiedzialny za nadzór wykonawczy; wykorzystanie generalnego wykonawcy, w którym wykonawca jest odpowiedzialny zarówno za projekt jak i wykonawstwo; itp. Zasadniczo, proces zintegrowanego projektowania jest otwarty na wszystkie modele prowadzenia prac. Należy jednak podkreślić, że w zależności od wyboru podstawowego modelu wykonania należy skorygować rolę oraz zakres odpowiedzialności koordynatora projektowania zintegrowanego. Ogólna zasada jest następująca: jeżeli model organizacyjny pozostawia główną część prac koordynacyjnych w rękach klienta (np. w przypadku odrębnych umów na poszczególne zadania), koordynator jest szczególnie związany z klientem. Z kolei, w przypadku gdy klient wybiera generalnego wykonawcę, zadania koordynacyjne leżą po stronie wykonawcy. W takim przypadku, koordynator powinien być powiązany z wykonawcą.

11 5 WPŁYW PROCESU ZINTEGROWANEGO PROJEKTOWANIA NA WYNAGRODZENIA Jeżeli projektowanie zintegrowane wpływa na zakres świadczonych usług - co ma zwykle miejsce w sposób opisany powyżej - musi to znaleźć odzwierciedlenie również w wynagrodzeniu za prowadzone prace projektowe. Należy jednak podkreślić, że nie oznacza to iż projektowanie zintegrowane jako takie jest bardziej kosztowne od tradycyjnego projektu. Biorąc pod uwagę znaczną rozpiętość wynagrodzeń dla projektantów oraz ogromny stopień zróżnicowania modeli wynagrodzeń, bezpośrednie porównanie wydaje się niewykonalne. Wpływ procesu projektowania zintegrowanego na wynagrodzenie za świadczone usługi można podzielić na cztery składowe: Składnik jakościowy wynikający z faktu stosowania w procesie projektowania zintegrowanego odniesień do celów jakościowych (takich jak: charakterystyka energetyczna, cele środowiskowe itp.); Składnik ilościowy wynikający z realizacji dodatkowych czynności nie będących zwykle częścią projektów konwencjonalnych; Składnik czasowy odzwierciedlający przesunięcie nakładu pracy w kierunku wczesnych faz procesu projektowego; Składnik strukturalny w przypadku wprowadzenia w procesie projektowania zintegrowanego osoby koordynatora. 5.1 WPŁYW JAKOŚCI NA WYNAGRODZENIE Projektowanie zintegrowane jest narzędziem na drodze do osiągnięcia zrównoważonego budownictwa o dobrej charakterystyce energetycznej - np. o znacznie podwyższonej jakości - przy akceptowalnym poziomie kosztów w cyklu życia. Z punktu widzenia wynagrodzenia, ta obietnica podwyższonej jakości projektu powinna znaleźć odzwierciedlenie poprzez wprowadzenie elementów wynagrodzenie powiązanych z efektywnością. W przypadku osiągnięcia przez projektanta założonego celu jakościowego, powinien otrzymać odpowiednie wynagrodzenie, np. w postaci premii. W przeciwnym razie, możliwe jest wprowadzenie kar. W praktyce projektowej takie podejście napotyka jednak na pewne trudności: Jakie praktyczne kryteria można wykorzystać do oceny osiągnięć zespołu projektowego? W odniesieniu do wynagrodzenia można stosować jedynie mierzalne kryteria takie jak: Kryteria dotyczące efektywności energetycznej Efektywność energetyczna może być wyrażona za pomocą szeregu wskaźników charakterystyki energetycznej na różnych poziomach: zapotrzebowanie użytkowe na ciepło, zapotrzebowanie użytkowe na chłód, zapotrzebowanie na energię końcową, zapotrzebowanie na energię pierwotną itp.; Poza docelowym poziomem efektywności, określenia wymaga metoda weryfikacji (np. znormalizowana metoda obliczeń taka jak symulacje energetyczne budynku); Kryteria dotyczące efektywności środowiskowej (lub zrównoważonego rozwoju w szerokim ujęciu) Kryteria środowiskowe mogą być wyrażone za pośrednictwem certyfikatów oceny środowiskowej. Z tego względu mogą być one wykorzystane w celu oceny jakości. Przykładowo, w przypadku projektów ocenianych za pośrednictwem systemu LEED, celem może być osiągnięcie certyfikatu LEED gold. Ze względu na bardzo szeroki zakres kryteriów branych pod uwagę w systemach oceny środowiskowej, klient może chcieć wybrać konkretne obszary będące przedmiotem oceny. Osiągnięcie tych celów dla wybranych obszarów (takich jak przyjazne środowisku materiały lub możliwość recyklingu) może być oceniane za pośrednictwem metod określonych dla wybranego systemu oceny środowiskowej. kryteria dotyczace efektywności ekonomicznej Typowym kryterium oceny efektywności ekonomicznej w budownictwie jest osiągnięcie określonego poziomu nakładów inwestycyjnych. Z punktu widzenia projektowania zintegrowanego cel finansowy powinien być określony za pośrednictwem kosztów w cyklu życia. Przykładowo, oceniać można obie z tych wartości, w praktyce jednak wymagane jest bardzo precyzyjne określenie metody weryfikacji; 11

12 Na jakim etapie realizacji procesu projektowego powinno się oceniać efektywność zespołu projektowego? Opisane wcześniej kryteria oceny jakości projektu, są ściśle związane z pytaniem o to kiedy należy dokonywać oceny efektywności zespołu projektowego. Oczywiste jest, że nie ma na to pytanie jasnej odpowiedzi a każdy możliwy moment cechują zarówno zalety jak i wady. wynikające z możliwości oceny efektywności. W poniższej tabeli przedstawiono krótkie ich podsumowanie. Tabela 1: Charakterystyka różnych okresów możliwej oceny projektu 12 OKRES MOŻLIWOŚĆ OCENY ZALETY WADY po opracowaniu koncepcji projektu, lub projektu szczegółowego weryfikacja możliwa jedynie na podstawie obliczonych kryteriów dotyczących efektywności jakość projektu (zgodność z założonymi celami) zależy w dużej mierze od zespołu projektowego nie jest możliwa ocena wielu z kryteriów jakościowych po opracowaniu dokumentacji wykonawczej część z kryteriów odpowiada już rzeczywistości5-10 % niższe przy kolejnych projektach istnieje możliwości oceny większej liczby kryteriów w stosunku do wcześniejszych faz realizacji przedsięwzięcia rosnący wpływ dostawców na jakość ze względu na wykorzystanie materiałów przetargowych po ukończeniu budowy część z kryteriów może być oceniona bezpośrednio wyraźniejszy obraz ostatecznej jakości w odniesieniu do zdefiniowanych celów jakościowych dodatkowy wpływ na jakość związany z wykonawstwem po pewnym czasie eksploatacji można ocenić bezpośrednio kryteria związane z eksploatacją wybrane kryteria jakościowe mogą zostać zweryfikowane w rzeczywistości (np. zużycie energii, parametry komfortu itp.) poza jakością projektu, na ostateczną ocenę wpływ wywiera jakość wykonania oraz użytkowania

13 Ogólny wniosek może być następujący: Jeśli zgodność z celami jakościowymi jest oceniana w późnej fazie projektowania/budowy, obraz rzeczywiście osiągniętej jakości jest pełniejszy: można ocenić więcej kryteriów jakościowych lub ich ocena staje się bardziej precyzyjna. Z drugiej strony, zespół projektowy nieustannie traci kontrolę nad istotnymi czynnikami jakościowymi, ze względu na rosnącą rolę prowadzonych prac budowlanych oraz sposóbu użytkowania obiektu. Kto powinien oceniać efektywność zespołu projektowego? Oczywistą odpowiedzią na to pytanie jest to, że oceny takiej powinien dokonywać inwestor. W praktyce projektowej należy jednak mieć świadomość istotnej rozbieżności w dostępie do informacji klienta i zespołu projektowego, utrudniającej inwestorowi dokonania oceny jakości projektu w oparciu o niezależne źródła informacji. Nawet w przypadku doświadczonych inwestorów niezbędna może się okazać pomoc w celu dokonania kontroli jakości na różnych etapach procesu projektowego. Ocena efektywności zespołu projektowego może zatem należeć do obowiązków koordynatowa procesu zintegrowanego projektowania. Podsumowanie: Składniki wynagrodzenia wynikające z efektywności w praktyce projektowej. Na podstawie powyższego opisu można przypuszczać, że ocena jakości prac projektowych jest złożonym wyzwaniem, które nie posiada prostego rozwiązania. Pomimo że teoretycznie możliwa jest ocena pewnych czynników jakościowych w różnych okresach, brak jest doświadczeń związanych z włączeniem składników jakościowych w strukturę wynagrodzenia projektanta. Z drugiej strony, projektowanie zintegrowane kładzie nacisk na cele jakościowe, a zatem logicznym kro- kiem powinno być odzwierciedlenie tego w wynagrodzeniu projektanta. Uwzględnienie czynników jakościowych wynagrodzenia powinno zatem stać się częścią składową podstawowego modelu wynagrodzenia procesu projektowania zintegrowanego przedstawionego w rozdziale 5.4. Biorąc pod uwagę złożoność problemu, oczywiste jest że czynniki jakościowe nie mogą służyć jako główna składowa wynagrodzenia projektanta, mogą natomiast posłużyć jako zachęta do poprawy jakości wykonywanych prac w stosunku do rozwiązań standardowych. Biorąc pod uwagę pod uwagę przedstawione ograniczenia, uważamy, że wprowadzenie czynników jakościowych do modelu wynagrodzenia projektanta jest wykonalne. 5.2 WPŁYW POSZERZENIA ZAKRESU USŁUG NA WYNAGRODZENIE (czynnik ilościowy) Czynnik ilościowy wynagrodzenia odzwierciedla rozszerzenie zakresu zagadnień projektowych o niewchodzące w skład konwencjonalnego procesu projektowego. Te dodatkowe usługi - jak wymienione w rozdziale 3 - wymagają dodatkowego wynagrodzenia. Należy jednakże podkreślić, że te dodatkowe usługi przynoszą wymierne korzyści, wpływając na obniżenie kosztów pozostałych składowych procesu projektowego. Za przykład mogą posłużyć: Kompleksowa ocena wariantów projektu oraz monitorowanie postępów we wczesnej fazie projektu może pozwolić na obniżenie kosztów w późniejszych etapach, ze względu na znaczne obniżenie prawdopodobieństwa konieczności zmian/adaptacji wybranego wariantu. Konieczność zaprojektowania systemu monitorowania jakości (np. systemu monitorowania zużycia energii) może pozytywnie wpłynąć na odbiór robót po zakończeniu robót budowlanych. 5.3 PRZESUNIĘCIE WYNAGRODZENIA NA WCZEŚNIEJSZE FAZY PROJEKTU Przesunięcie w procesie zintegrowanego projektowania nakładu pracy w kierunku wcześniejszych faz projektowania (ułatwiające możliwość dostosowania projektu) powinno znaleźć odzwierciedlenie w strukturze wynagrodzenia. Sprowadza się to do zwiększenia udziału wypłaty części wynagrodzenia we wcześniejszej fazie projektowania. Ponadto jeszcze przed rozpoczęciem prac projektowych, proces zintegrowanego projektowania będzie wiązał się ze zwiększonymi nakładami, wynikającymi z rozleglejszego i bardziej wnikliwego określenia wytycznych w oparciu o oczekiwania środowiskowe oraz finansowe inwestora. Z punktu widzenia klienta, wyższe koszty początkowe wiążą się z wyższym ryzykiem. W przypadku niespodziewanego zakończenia przedsięwzięcia (z dowolnego powodu) w jego wczesnej fazie, straty będą wyższe niż w przypadku projektów konwencjonalnych. Z drugiej jednak strony, projektowanie zintegrowane wpływa na obniżenie ryzyka, dzięki możliwości wcześniejszego wykrywania wad oraz problemów związanych z projektem poprzez ciągłe monitorowanie postępów w procesie projektowania (a ich wcześniejsze wykrycie oznacza niższe koszty oraz mniejsze zakłócenia w przypadku konieczności uwzględnienia poprawek lub dostosowania projektu). 13

14 5.4 OGÓLNY SCHEMAT OKREŚLANIA MODELU WYNAGRODZENIA W PROCESIE ZINTEGROWANEGO PROJEKTOWANIA 14 W oparciu o argumenty opisane w poprzednich rozdziałach, opracowano ogólny schemat przy określania modelu wynagrodzenia w procesie zintegrowanego projektowania. Opracowany model nazwano trzystopniowym, ze względu na oparcie wynagrodzenia za prace związane z procesem zintegrowanego projektowania na trzech różnych składowych.(patrz Rysunek 3Rysunek 2): Wynagrodzenie podstawowe odpowiada typowemu wynagrodzeniu w konwencjonalnym procesie projektowym. W zależności od kraju (jak również od inwestora) ten standardowy sposób wynagrodzenia cechują pewne różnice. Można wyróżnić trzy różne sposoby wynagrodzenia które mogą być łączone w różny sposób: Wynagrodzenie oparte o wartość procentową kosztu budowy; Wynagrodzenie określane na podstawie czasu (np. roboczogodziny, określane podczas wykonywania umowy); Ustaloną przed rozpoczęciem prac projektowych kwotę (obejmującą wszystkie możliwe prace). Poziom dodatkowego wynagrodzenia uwzględnia fakt występowania pewnych prac które niekoniecznie są uwzględniane w przypadku konwencjonalnego procesu projektowego, ale są istotną częścią procesu projektowania zintegrowanego (patrz rozdziały 5.2 i 3). Jeżeli wynagrodzenie podstawowe nie wystarcza do pokrycia kosztów tych prac muszą one zostać rozliczone niezależnie. Można to zrobić poprzez podwyższenie udziału procentowego wartości wynagrodzenia w kosztach budowy, uwzględnienie dodatkowych roboczogodzin lub ustalonej kwoty wynagrodzenia za konkretne prace. Trzeci poziom uwzględnia założenia procesu projektowania zintegrowanego dotyczące podniesienia jakości projektu. W przypadku wynagrodzenia realizacja założeń może być wspierana za pośrednictwem premii dla projektanta skłaniającej go do osiągnięcia określonych na początku projektu założeń jakościowych. W rozdziale 5.1 opisano dokładnie złożoność oraz problemy występujące w ramach procesu projektowego. Pomimo tych trudności możliwe jest określenie pewnej części wynagrodzenia uwzględniającej jakość wykonania projektu, gdyż możliwe jest sprawdzenie szeregu kryteriów jakościowych również za pośrednictwem neutralnych instytucji weryfikacyjnych (np. uzyskanie certyfikatu jednego z wiodących systemów oceny środowiskowej). Składowa jakościowa wynagrodzenia ma na celu wzmocnienie uwagi podczas procesu projektowego na aspekty jakościowe (takie jak efektywność energetyczna, komfort użytkowania, oraz szeroki wachlarz czynników środowiskowych) pomimo wszechobecnych nacisków dotyczących nakładów inwestycyjnych.

15 Przedstawiony obok trzypoziomowy model, stanowi podstawowy schemat który powinien zostać zaadaptowany do krajowej specyfiki obejmującej strukturę wynagrodzeń architektów i inżynierów, określaną za pośrednictwem organów zawodowych. Istnieje ponadto konieczność modyfikacji schematu ze względu na różne modele organizacyjne projektowania oraz budowy (takie jak stosowanie odrębnych umów na różne zadania projektowe, wykorzystanie generalnego koordynatora lub wykonawcy). Podsumowując, należy podkreślić że proces projektowania zintegrowanego niekoniecznie musi być bardziej kosztowny od procesu konwencjonalnego. Skupienie się na wczesnej fazie projektowania zaowocuje znaczną redukcją kosztów w późniejszych etapach (i nie jest pewne czy oszczędności przekroczą dodatkowe nakłady początkowe. Ponadto, koszty projektowania cechuje duża różnorodność tak więc wielkość kosztów referencyjnych dla projektów konwencjonalnych jest bardzo niejasna. Schemat 2: Trzypoziomowy model wynagrodzenia w procesie zintegrowanego projektowania wynagrodzenie za cele jakościowe dodatkowe wynagrodzenie za rozszerzony zakres pracy wynagrodzenie podstawowe poziom zachęcający do osiągnięcia określonych celów jakościowych poziom opowiadający rozszerzonemu zakresowi prac przy wdrażaniu projektowania zintegrowanego podstawowy poziom odpowiadający wynagrodzeniu przy konwencjonalnym projekcie 15

16 Autorzy: Agris Kamenders, Klemens Leutgöb Projekt graficzny: e7 Tłumaczenie: Adrian Trząski Skład: Anna Wiszniewska Przewodnik powstał w ramach projektu MaTrID, współfinansowanego z programu Unii Europejskiej Inteligentna Energia dla Europy MaTrID: IEE/989/S Odpowiedzialność za treści zawarte w tej publikacji ponoszą autorzy. Nie muszą one odzwierciedlać stanowiska Wspólnoty Europejskiej. Komisja Europejska nie odpowiada za jakiekolwiek wykorzystanie informacji w niej zawartych. Wszelkie prawa zastrzeżone. Wszystkie części tego przewodnika są chronione prawem autorskim. Treść nie może być powielana w celach komercyjnych bez zgody wydawcy. Autorzy nie gwarantują poprawności i kompletności informacji zawartych w przewodniku. Projekt MaTrID jest realizowany od 01/06/2012 do 05/01/2015.

Wpływ projektowania zintegrowanego na zakres usług oraz model wynagrodzenia

Wpływ projektowania zintegrowanego na zakres usług oraz model wynagrodzenia Wpływ projektowania zintegrowanego na zakres usług oraz model wynagrodzenia Zleceniodawca: European Commission Executive Agency for Competitiveness and Innovation Projekt: MaTrID Data: 2013-08-07 Autor:

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANE PROJEKTOWANIE STRESZCZENIE DLA NAJEMCY

ZINTEGROWANE PROJEKTOWANIE STRESZCZENIE DLA NAJEMCY ZINTEGROWANE PROJEKTOWANIE STRESZCZENIE DLA NAJEMCY SPIS TREŚCI 2 STRESZCZENIE 3 TŁO 4 KORZYŚCI DLA NAJEMCY 5 PROCES ZINTEGROWANEGO PROJEKTOWANIA 6 KROK 1.1 PROJEKTOWANIE WSTĘPNE 6 KROK 1.2 ANALIZA WARUNKÓW

Bardziej szczegółowo

Streszczenie dla klienta/wstęp do zintegrowanego projektowania

Streszczenie dla klienta/wstęp do zintegrowanego projektowania Streszczenie dla klienta/wstęp do zintegrowanego projektowania Zleceniodawca: European Commission Executive Agency for Competitiveness and Innovation Projekt: 530256 MaTrID Data: 2013-08-07 Autor: Tłumaczenie:

Bardziej szczegółowo

Projekt MaTrID Przykłady najlepszych praktyk IED

Projekt MaTrID Przykłady najlepszych praktyk IED Projekt MaTrID Przykłady najlepszych praktyk IED Market Transformation Towards Nearly Zero Energy Buildings Through Widespread Use of Integrated Energy Design www.zintegrowaneprojektowanie.pl Dr inż. Jerzy

Bardziej szczegółowo

Sylabus kursu. Tytuł kursu: Program szkoleniowy z energooszczędnej renowacji starych budynków. Dla Projektu ETEROB

Sylabus kursu. Tytuł kursu: Program szkoleniowy z energooszczędnej renowacji starych budynków. Dla Projektu ETEROB Sylabus kursu Tytuł kursu: Program szkoleniowy z energooszczędnej renowacji starych Dla Projektu ETEROB 1 Kontrolka dokumentu Informacje Kraj Polska Właściciel dokumentu BSW Data sporządzenia 23/11/2014

Bardziej szczegółowo

BIM jako techniczna platforma Zintegrowanej Realizacji Przedsięwzięcia (IPD - Integrated Project Delivery)

BIM jako techniczna platforma Zintegrowanej Realizacji Przedsięwzięcia (IPD - Integrated Project Delivery) BIM jako techniczna platforma Zintegrowanej Realizacji Przedsięwzięcia (IPD - Integrated Project Delivery) Dr inż. Michał Juszczyk Politechnika Krakowska Wydział Inżynierii Lądowej Zakład Technologii i

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny podstawą dobrej termomodernizacji budynków Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych

Audyt energetyczny podstawą dobrej termomodernizacji budynków Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych Audyt energetyczny podstawą dobrej termomodernizacji budynków Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych mgr inż. Krzysztof Szczotka www.agh.e du.pl BUDOWNICTWO

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE

OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE 2 z 5 Szanowni Państwo, Urzędy gmin i miast będąc gospodarzami na swoim terenie, poprzez

Bardziej szczegółowo

Wienkra: Hydro Kit - Moduł centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej dla systemów MULTI V

Wienkra: Hydro Kit - Moduł centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej dla systemów MULTI V Wienkra: Hydro Kit - Moduł centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej dla systemów MULTI V Hydro Kit LG jest elementem kompleksowych rozwiązań w zakresie klimatyzacji, wentylacji i ogrzewania, który

Bardziej szczegółowo

Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie

Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie System zarządzania energią to uniwersalne narzędzie dające możliwość generowania oszczędności energii, podnoszenia jej efektywności

Bardziej szczegółowo

MACIERZ LOGICZNA PROJEKTU. Ułatwia sformułowanie spójnego i realistycznego projektu,

MACIERZ LOGICZNA PROJEKTU. Ułatwia sformułowanie spójnego i realistycznego projektu, GŁÓWNE DOKUMENTY PROJKETU q MACIERZ LOGICZNA PROJEKTU q HARMONOGRAM q BUDŻET Dr Mariusz Maciejczak 1/22 MACIERZ LOGICZNA PROJEKTU Ułatwia sformułowanie spójnego i realistycznego projektu, Pełni rolę przewodnika

Bardziej szczegółowo

MODELOWA ZAWARTOŚĆ AUDYTÓW ENERGETYCZNYCH

MODELOWA ZAWARTOŚĆ AUDYTÓW ENERGETYCZNYCH MODELOWA ZAWARTOŚĆ AUDYTÓW ENERGETYCZNYCH Modelowa zawartość audytów energetycznych Pakiet roboczy nr: 4 Produkt nr: 13 Partner odpowiedzialny za produkt: A.L.E.S.A. Srl Wyłączna odpowiedzialność za treść

Bardziej szczegółowo

8 Przygotowanie wdrożenia

8 Przygotowanie wdrożenia 1 Krok 8 Przygotowanie wdrożenia Wprowadzenie Przed rozpoczęciem wdrażania Miejskiego Programu Energetycznego administracja miejska powinna dokładnie przygotować kolejne kroki. Pierwszym jest powołanie

Bardziej szczegółowo

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA INŻYNIERII ŚRODOWISKA II STOPIEŃ

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA INŻYNIERII ŚRODOWISKA II STOPIEŃ Załącznik nr 3 do Zarządzenia Rektora nr 10 /12 z dnia 21 lutego 2012r. KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA INŻYNIERII ŚRODOWISKA II STOPIEŃ Efekty kształcenia dla kierunku (IŚ) nazwa kierunku studiów: INŻYNIERIA

Bardziej szczegółowo

Kwalifikacja doradców

Kwalifikacja doradców Kwalifikacja doradców Projekt: SME Energy CheckUP Numer kontraktu: IEE/13/384/S12.675577 Dokument: D 4.2 rev 7 Status: Publiczny Data: 1/06/2015 Autorzy: Daniele Forni, Claudia Samarelli Organizacja: FIRE,

Bardziej szczegółowo

Etapy życia oprogramowania. Modele cyklu życia projektu. Etapy życia oprogramowania. Etapy życia oprogramowania

Etapy życia oprogramowania. Modele cyklu życia projektu. Etapy życia oprogramowania. Etapy życia oprogramowania Etapy życia oprogramowania Modele cyklu życia projektu informatycznego Organizacja i Zarządzanie Projektem Informatycznym Jarosław Francik marzec 23 Określenie wymagań Testowanie Pielęgnacja Faza strategiczna

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe. 1. Specyfikacja zadań, które będzie realizowała jednostka w ramach badań: Zadanie nr 1

Zapytanie ofertowe. 1. Specyfikacja zadań, które będzie realizowała jednostka w ramach badań: Zadanie nr 1 Poznań, dnia 10 luty 2011r. Zapytanie ofertowe Przedmiot zamówienia: Opracowanie kompletnej dokumentacji projektowej i badawczej oraz świadczenia nadzoru nad badaniami dla zadania pod nazwą: Stworzenie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ POLSKA BIAŁORUŚ UKRAINA

PROGRAM WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ POLSKA BIAŁORUŚ UKRAINA PROGRAM WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ POLSKA BIAŁORUŚ UKRAINA 2014 2020 WYTYCZNE DO PRZYGOTOWANIA STUDIUM WYKONALNOŚCI 1 Poniższe wytyczne przedstawiają minimalny zakres wymagań, jakie powinien spełniać dokument.

Bardziej szczegółowo

System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001

System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001 System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001 Informacje ogólne ISO 50001 to standard umożliwiający ustanowienie systemu i procesów niezbędnych do osiągnięcia poprawy efektywności energetycznej.

Bardziej szczegółowo

Analiza efektywności zastosowania alternatywnych źródeł energii w budynkach

Analiza efektywności zastosowania alternatywnych źródeł energii w budynkach Analiza efektywności zastosowania alternatywnych źródeł energii w budynkach Podstawy prawne Dyrektywa 2002/91/EC Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie charakterystyki energetycznej

Bardziej szczegółowo

Głęboka termomodernizacja wymagania wynikające z nowego prawodawstwa UE

Głęboka termomodernizacja wymagania wynikające z nowego prawodawstwa UE FUNDUSZ UNIA EUROPEJSKA SPÓJNOŚCI Głęboka termomodernizacja wymagania wynikające z nowego prawodawstwa UE Podtytuł prezentacji Edward Kolbusz Zastępca Dyrektora Departamentu Gospodarki Niskoemisyjnej NFOŚiGW

Bardziej szczegółowo

Sposób przygotowania świadectwa: metodologia, podstawowe wzory i założenia

Sposób przygotowania świadectwa: metodologia, podstawowe wzory i założenia Sposób przygotowania świadectwa: metodologia, podstawowe wzory i założenia Opracowanie: BuildDesk Polska 6 listopada 2008 roku Minister Infrastruktury podpisał najważniejsze rozporządzenia wykonawcze dotyczące

Bardziej szczegółowo

FORUM TERMOMODERNIZACJA 2014 AUDYTY ENERGETYCZNE PRZEDSIĘBIORSTW NOWA KONCEPCJA

FORUM TERMOMODERNIZACJA 2014 AUDYTY ENERGETYCZNE PRZEDSIĘBIORSTW NOWA KONCEPCJA FORUM TERMOMODERNIZACJA 2014 AUDYTY ENERGETYCZNE PRZEDSIĘBIORSTW NOWA KONCEPCJA Dr inż. MACIEJ ROBAKIEWICZ Fundacja Poszanowania Energii Zrzeszenie Audytorów Energetycznych AUDYTY ENERGETYCZNE W POLSCE

Bardziej szczegółowo

Ocena spełnienia kryterium będzie polegała na przyznaniu wartości logicznych TAK, NIE.

Ocena spełnienia kryterium będzie polegała na przyznaniu wartości logicznych TAK, NIE. Załącznik do Uchwały nr 26/2016 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020 Kryteria wyboru projektów w procedurze negocjacyjno - uzgodnieniowej przedsięwzięć

Bardziej szczegółowo

Innowacyjny program energooszczędnych inwestycji miejskich w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego w Warszawie

Innowacyjny program energooszczędnych inwestycji miejskich w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego w Warszawie Innowacyjny program energooszczędnych inwestycji miejskich w ramach Partnerstwa Publiczno-Prywatnego w Warszawie Warszawa, 23 czerwca 2014 Leszek Drogosz Dyrektor Biura Infrastruktury Urzędu m.st. Warszawy

Bardziej szczegółowo

Krok 1 Dane ogólne Rys. 1 Dane ogólne

Krok 1 Dane ogólne Rys. 1 Dane ogólne Poniższy przykład ilustruje w jaki sposób można przeprowadzić analizę technicznoekonomiczną zastosowania w budynku jednorodzinnym systemu grzewczego opartego o konwencjonalne źródło ciepła - kocioł gazowy

Bardziej szczegółowo

Cykle życia systemu informatycznego

Cykle życia systemu informatycznego Cykle życia systemu informatycznego Cykl życia systemu informatycznego - obejmuję on okres od zgłoszenia przez użytkownika potrzeby istnienia systemu aż do wycofania go z eksploatacji. Składa się z etapów

Bardziej szczegółowo

OTTO Engineering - Program Energetyczny

OTTO Engineering - Program Energetyczny OTTO Engineering - Program Energetyczny Oferta Naszą misją jest wsparcie naszych klientów w podniesieniu efektywności energetycznej w celu zwiększenia ich konkurencyjności i zyskowności. Wspomagamy również

Bardziej szczegółowo

Niekonwencjonalne źródła ciepła

Niekonwencjonalne źródła ciepła WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA Niekonwencjonalne źródła ciepła Wykład wprowadzający Wprowadzenie do narzędzi oceny projektów czystej energii RetScreen Dr inż. Andrzej Wiszniewski Materiały do pobrania http://awiszniewski.vip4.net

Bardziej szczegółowo

Modele realizacji projektów termomodernizacyjnych. Jan Jarmusz Świerzno,

Modele realizacji projektów termomodernizacyjnych. Jan Jarmusz Świerzno, Modele realizacji projektów termomodernizacyjnych Jan Jarmusz Świerzno, 28.05.2014 Zakres prezentacji Podstawowe pojęcia Model tradycyjny Tryb zaprojektuj i wybuduj Partnerstwo publiczno-prywatne Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki

Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki Efekty dla programu : Kierunek: Odnawialne źródła energii i gospodarka odpadami Specjalności: Stopień : studia II stopnia Profil

Bardziej szczegółowo

Alma CG. Europejski lider w zakresie # cost consultingu

Alma CG. Europejski lider w zakresie # cost consultingu Alma CG Europejski lider w zakresie # cost consultingu Agenda Kim jesteśmy Gwarancja jakości Obszary współpracy Etapy realizacji Projektu 3 Kim jesteśmy > Alma CG opracowała cost consulting - system doradztwa

Bardziej szczegółowo

ProjRozp_Swiad_uzasad_ES_08.09 UZASADNIENIE

ProjRozp_Swiad_uzasad_ES_08.09 UZASADNIENIE ProjRozp_Swiad_uzasad_ES_08.09 UZASADNIENIE Projekt rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku i lokalu mieszkalnego lub części budynku

Bardziej szczegółowo

5.5. Możliwości wpływu na zużycie energii w fazie wznoszenia

5.5. Możliwości wpływu na zużycie energii w fazie wznoszenia SPIS TREŚCI Przedmowa... 11 Podstawowe określenia... 13 Podstawowe oznaczenia... 18 1. WSTĘP... 23 1.1. Wprowadzenie... 23 1.2. Energia w obiektach budowlanych... 24 1.3. Obszary wpływu na zużycie energii

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE podstawowe z zakresu słonecznych systemów grzewczych

SZKOLENIE podstawowe z zakresu słonecznych systemów grzewczych SZKOLENIE podstawowe z zakresu słonecznych systemów grzewczych Program autorski obejmujący 16 godzin dydaktycznych (2 dni- 1 dzień teoria, 1 dzień praktyka) Grupy tematyczne Zagadnienia Liczba godzin Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Walidacja elementów systemów sterowania związanych z bezpieczeństwem jako krok do zapewnienia bezpieczeństwa użytkowania maszyn

Walidacja elementów systemów sterowania związanych z bezpieczeństwem jako krok do zapewnienia bezpieczeństwa użytkowania maszyn Walidacja elementów systemów sterowania związanych z bezpieczeństwem jako krok do zapewnienia bezpieczeństwa użytkowania maszyn mgr inż. Tomasz Strawiński Zakład Techniki Bezpieczeństwa CIOP - PIB Walidacja

Bardziej szczegółowo

Co zrobić aby stary dom stał się energooszczędny?

Co zrobić aby stary dom stał się energooszczędny? Co zrobić aby stary dom stał się energooszczędny? Domy energooszczędne i pasywne charakteryzują się dużo mniejszym zapotrzebowaniem na energię w porównaniu do swoich standardowych odpowiedników. Jest to

Bardziej szczegółowo

Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna. Aktualizacja "Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla gminy Lędziny"

Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna. Aktualizacja Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla gminy Lędziny LED Użyteczność publiczna/infrastruktura komunalna Aktualizacja "Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla gminy Lędziny" oraz Założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe dla

Bardziej szczegółowo

Głos developera w kontekście budownictwa efektywnego energetycznie

Głos developera w kontekście budownictwa efektywnego energetycznie Głos developera w kontekście budownictwa efektywnego energetycznie firma założona w 1995 roku do 2010 roku przekazano Klientom 14 889 mieszkań, głównie w segmencie popularnym działalność skoncentrowana

Bardziej szczegółowo

PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych wymagań klientów

PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych wymagań klientów Oferta szkoleniowa CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILIT Y S z k o l e n i a i t r e n i n g i d l a p r a c o w n i k ó w i z a r z ą d ó w PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych

Bardziej szczegółowo

Program Finansowania Rozwoju Energii Zrównoważonej w Polsce. Założenia i efekty

Program Finansowania Rozwoju Energii Zrównoważonej w Polsce. Założenia i efekty Program Finansowania Rozwoju Energii Zrównoważonej w Polsce Założenia i efekty 1. Czym jest PolSEFF? PolSEFF (Polish Sustainable Energy Financing Facility) jest programem finansowania inwestycji w małych

Bardziej szczegółowo

Wpływ sposobu ogrzewania na efektywność energetyczną budynku

Wpływ sposobu ogrzewania na efektywność energetyczną budynku Wpływ sposobu ogrzewania na efektywność energetyczną budynku dr inż. Adrian Trząski MURATOR 2015, JAKOŚĆ BUDYNKU: ENERGIA * KLIMAT * KOMFORT Warszawa 4-5 Listopada 2015 Charakterystyka energetyczna budynku

Bardziej szczegółowo

II. DZIAŁANIA I DOKUMENTY

II. DZIAŁANIA I DOKUMENTY PROJEKT CELOWY Nr 6T07 2004 C/6413 KRAJOWY SYSTEM ZARZĄDZANIA BUDOWLANYMI PRZEDSIĘWZIĘCIAMI INWESTYCYJNYMI FINANSOWANYMI Z UDZIAŁEM ŚRODKÓW PUBLICZNYCH I POMOCOWYCH UNII EUROPEJSKIEJ II. DZIAŁANIA I DOKUMENTY

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Środowiska dyscypliną przyszłości!

Inżynieria Środowiska dyscypliną przyszłości! Warto budować lepszą przyszłość! Czyste środowisko, efektywne systemy energetyczne, komfort życia dr inż. Piotr Ziembicki Instytut Inżynierii Środowiska Uniwersytet Zielonogórski WYZWANIA WSPÓŁCZESNOŚCI

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE Uwarunkowania prawne wspierania instalacji fotowoltaicznych ze środków UE w latach 2014-2020 Wojewódzki Fundusz

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny Zmiana mocy zamówionej. Łukasz Polakowski

Audyt energetyczny Zmiana mocy zamówionej. Łukasz Polakowski Audyt energetyczny Zmiana mocy zamówionej Łukasz Polakowski Audyt energetyczny Definicja audytu Audyt energetyczny, to analiza głównych ścieżek przepływu energii w celu znalezienia możliwości poprawy ich

Bardziej szczegółowo

Konferencja Inteligentny Zakład Rozlewniczy 25-27.11.2015

Konferencja Inteligentny Zakład Rozlewniczy 25-27.11.2015 . Konferencja Inteligentny Zakład Rozlewniczy 25-27.11.2015 OBSZARY EFEKTYWNOŚCI I BEZPIECZEŃSTWA KOMÓRKA DS. GOSPODARKI ENERGETYCZNEJ/MEDIAMI EFEKTYWNOŚĆ STRATEGIA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ KONTROLING

Bardziej szczegółowo

Ocena wpływu systemów automatyki na efektywność energetyczną budynków w świetle normy PN-EN cz. 2

Ocena wpływu systemów automatyki na efektywność energetyczną budynków w świetle normy PN-EN cz. 2 Paweł Kwasnowski Ocena wpływu systemów automatyki na efektywność energetyczną budynków w świetle normy PN-EN 15 cz. Kontynuujemy prezentację normy PN-EN 15, która stanowi narzędzie do klasyfikacji i oceny

Bardziej szczegółowo

Piotr Obłękowski Główny Specjalista Departament Ochrony Klimatu Wydział Efektywności Energetycznej w Budownictwie

Piotr Obłękowski Główny Specjalista Departament Ochrony Klimatu Wydział Efektywności Energetycznej w Budownictwie Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Wymagania dotyczące energooszczędnych budynków użyteczności publicznej w kontekście Wytycznych Technicznych i osiągnięcia klasy (A, B, C) energooszczędności

Bardziej szczegółowo

Moduł szkoleniowy I. Podstawy EPC. Projekt Transparense.

Moduł szkoleniowy I. Podstawy EPC. Projekt Transparense. Moduł szkoleniowy I Podstawy EPC Projekt Transparense PRZEGLĄD MODUŁÓW SZKOLENIOWYCH I. Podstawy EPC II. EPC Od identyfikacji projektu do przetargu III. EPC Od kontraktu do gwarantowanych oszczędności

Bardziej szczegółowo

Certyfikaty energetyczne - zmiany w Prawie budowlanym

Certyfikaty energetyczne - zmiany w Prawie budowlanym BAZA LOKALOWA 12 Certyfikaty energetyczne - zmiany w Prawie budowlanym W dniu 15 października 2009 weszła w życie nowelizacja ustawy Prawo budowlane. Do ustawy bazowej z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z

Bardziej szczegółowo

Spotkanie Grupy Roboczej Platformy PPP ds. efektywności energetycznej

Spotkanie Grupy Roboczej Platformy PPP ds. efektywności energetycznej Spotkanie Grupy Roboczej Platformy PPP ds. efektywności energetycznej Cele i zadania zespołu ds. opracowania krajowego planu mającego na celu zwiększenie liczby budynków o niemal zerowym zużyciu energii

Bardziej szczegółowo

Andrzej Szajner bape@bape.com.pl

Andrzej Szajner bape@bape.com.pl Wspieranie przedsięwzięć termomodernizacyjnych przez firmy typu ESCO w Polsce Andrzej Szajner bape@bape.com.pl ESCO podstawowe definicje ESCO Energy Saving / Service Company, przedsiębiorstwo oferujące

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDENCKICH PRAKTYK ZAWODOWYCH TRZYMIESIĘCZNYCH na kierunku INŻYNIERIA ŚRODOWISKA (studia stacjonarne i niestacjonarne)

PROGRAM STUDENCKICH PRAKTYK ZAWODOWYCH TRZYMIESIĘCZNYCH na kierunku INŻYNIERIA ŚRODOWISKA (studia stacjonarne i niestacjonarne) P W S Z w K o n i n i e Wydział Budownictwa, Mechaniki i Inżynierii Środowiska Katedra Inżynierii Środowiska PROGRAM STUDENCKICH PRAKTYK ZAWODOWYCH TRZYMIESIĘCZNYCH na kierunku INŻYNIERIA ŚRODOWISKA (studia

Bardziej szczegółowo

Model referencyjny doboru narzędzi Open Source dla zarządzania wymaganiami

Model referencyjny doboru narzędzi Open Source dla zarządzania wymaganiami Politechnika Gdańska Wydział Zarządzania i Ekonomii Katedra Zastosowań Informatyki w Zarządzaniu Zakład Zarządzania Technologiami Informatycznymi Model referencyjny Open Source dla dr hab. inż. Cezary

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do SIWZ

Załącznik nr 1 do SIWZ Znak sprawy: ZP.271.9.2015 Załącznik nr 1 do SIWZ SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA I. Badania. Wykonawca przeprowadzi badania archeologiczne oraz architektoniczne w tym uzyska we własnym zakresie

Bardziej szczegółowo

OPROGRAMOWANIE WSPOMAGAJĄCE ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI. PLANOWANIE ZADAŃ I HARMONOGRAMÓW. WYKRESY GANTTA

OPROGRAMOWANIE WSPOMAGAJĄCE ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI. PLANOWANIE ZADAŃ I HARMONOGRAMÓW. WYKRESY GANTTA OPROGRAMOWANIE WSPOMAGAJĄCE ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI. PLANOWANIE ZADAŃ I HARMONOGRAMÓW. WYKRESY GANTTA Projekt to metoda na osiągnięcie celów organizacyjnych. Jest to zbiór powiązanych ze sobą, zmierzających

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny PL04 Oszczędzanie energii i promowanie odnawialnych źródeł energii

Program Operacyjny PL04 Oszczędzanie energii i promowanie odnawialnych źródeł energii Program Operacyjny PL04 Oszczędzanie energii i promowanie odnawialnych źródeł energii Na co można uzyskać pomoc w ramach programu PL04? Do dofinansowania kwalifikują się projekty mające na celu: termomodernizację

Bardziej szczegółowo

Opracowanie charakterystyki energetycznej wg nowych wymagań prawnych

Opracowanie charakterystyki energetycznej wg nowych wymagań prawnych Opracowanie charakterystyki energetycznej wg nowych wymagań prawnych - wprowadzenie, najważniejsze zmiany Adam Ujma Wydział Budownictwa Politechnika Częstochowska 10. Dni Oszczędzania Energii Wrocław 21-22.10.2014

Bardziej szczegółowo

Efektywna Energetycznie Stolarka Okienna. pasywnej w Budzowie. dr arch. Agnieszka Cena Soroko Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska

Efektywna Energetycznie Stolarka Okienna. pasywnej w Budzowie. dr arch. Agnieszka Cena Soroko Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska Efektywna Energetycznie Stolarka Okienna na przykładzie szkoły pasywnej w Budzowie dr arch. Agnieszka Cena Soroko Dolnośląska Agencja Energii i Środowiska ZADANIA PRZEGRÓD PRZEŹROCZYSTYCH Przegrody przeźroczyste

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny klucz do optymalnej termomodernizacji budynków. Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych

Audyt energetyczny klucz do optymalnej termomodernizacji budynków. Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych Audyt energetyczny klucz do optymalnej termomodernizacji budynków Źródła finansowania przedsięwzięć termomodernizacyjnych i ekoenergetycznych Krzysztof Szczotka PRZEDSIĘWZIĘCIA DLA POPRAWY EFEKTYWNOŚCI

Bardziej szczegółowo

STANDARDY WYKONYWANIA ZAWODU I ZAKRES USŁUG ARCHITEKTA DOLNOŚLĄSKA OKRĘGOWA IZBA ARCHITEKTÓW

STANDARDY WYKONYWANIA ZAWODU I ZAKRES USŁUG ARCHITEKTA DOLNOŚLĄSKA OKRĘGOWA IZBA ARCHITEKTÓW STANDARDY WYKONYWANIA ZAWODU I ZAKRES USŁUG ARCHITEKTA DOLNOŚLĄSKA OKRĘGOWA IZBA ARCHITEKTÓW TERAZ Obecnie obowiązuje uchwała O-01-2006 Krajowej Rady Izby Architektów podjęta w dniu 13.01.2006. Załącznikiem

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ WNIOSKU Marta Wronka

FORMULARZ WNIOSKU Marta Wronka FORMULARZ WNIOSKU Marta Wronka Wydział ds. Programu LIFE Departament Ochrony Przyrody i Edukacji Ekologicznej NA DOBRY POCZĄTEK Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1293/2013 z dnia 11

Bardziej szczegółowo

1.2 Materiały wyjściowe do projektowania. 2.2 Obecne zagospodarowanie działki. 2.3 Projektowane zagospodarowanie działki

1.2 Materiały wyjściowe do projektowania. 2.2 Obecne zagospodarowanie działki. 2.3 Projektowane zagospodarowanie działki SPIS ZAWARTOŚCI OPRACOWANIA: - spis elementów opisu - spis rysunków technicznych - kserokopia uprawnień projektanta - zaświadczenie z branżowej izby - mapa ewidencyjna działki nr 82/3 i 55/15 w Kartuzach

Bardziej szczegółowo

WYNIKI KONSULTACJI SPOŁECZNYCH PROWADZONYCH ZA POŚREDNICTWEM STRONY WWW W DNIACH 05.07-08.07.2010

WYNIKI KONSULTACJI SPOŁECZNYCH PROWADZONYCH ZA POŚREDNICTWEM STRONY WWW W DNIACH 05.07-08.07.2010 WYNIKI KONSULTACJI SPOŁECZNYCH PROWADZONYCH ZA POŚREDNICTWEM STRONY WWW W DNIACH 05.07-08.07.2010 Czego dotyczyła uwaga? Treść uwagi Kto zgłosił? Komentarz 7.2.2, nowe kryterium jako nr 4 7.2.2, nowe kryterium

Bardziej szczegółowo

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ I INWENTARYZACJA EMISJI

PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ I INWENTARYZACJA EMISJI PLAN GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ I INWENTARYZACJA EMISJI 1. ZAKRES PLANU 2. INWENTARYZACJA BAZOWA 3. CELE PLANU Bytom, 23 grudnia 2014 r. 1 Zakres PGN 1. Stan obecny - ocena sektorów, opracowanie bazy danych

Bardziej szczegółowo

Koncepcja fasady bioklimatycznej. oszczędność kosztów i energii oraz wzrost komfortu użytkowników

Koncepcja fasady bioklimatycznej. oszczędność kosztów i energii oraz wzrost komfortu użytkowników Koncepcja fasady bioklimatycznej oszczędność kosztów i energii oraz wzrost komfortu użytkowników 1 Czemu zajmować się tym tematem? Średnia ilość godzin nasłonecznienia dla Polski wynosi około 4,5 5 godzin

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Prezentacja IV Potwierdzenie spełnienia wymagań Programu przez projekt budowlany

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Prezentacja IV Potwierdzenie spełnienia wymagań Programu przez projekt budowlany Prezentacja IV Potwierdzenie spełnienia wymagań Programu przez projekt budowlany 22 listopada 2013 Dokumenty Dokumenty przedstawiane weryfikatorowi do weryfikacji: projekt budowlany (po wydaniu pozwolenia

Bardziej szczegółowo

Zmiany w standardzie ISO dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka

Zmiany w standardzie ISO dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka Zmiany w standardzie ISO 9001 dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka 1 W prezentacji przedstawiono zmiany w normie ISO 9001 w oparciu o projekt komitetu. 2 3 4 5 6 Zmiany w zakresie terminów używanych

Bardziej szczegółowo

przedsięwzięć przez JST w załoŝeniach oraz praktyce Restricted Siemens AG 20XX All rights reserved.

przedsięwzięć przez JST w załoŝeniach oraz praktyce Restricted Siemens AG 20XX All rights reserved. Szczecin 28.03.2014 Efektywność energetyczna modelowe podejście do realizacji tego typu przedsięwzięć przez JST w załoŝeniach oraz praktyce siemens.com/answers Energy Performance Contracting skuteczna

Bardziej szczegółowo

Badania biegłości laboratorium poprzez porównania międzylaboratoryjne

Badania biegłości laboratorium poprzez porównania międzylaboratoryjne Badania biegłości laboratorium poprzez porównania międzylaboratoryjne Dr inż. Maciej Wojtczak, Politechnika Łódzka Badanie biegłości (ang. Proficienty testing) laboratorium jest to określenie, za pomocą

Bardziej szczegółowo

TERMOMODERNIZACJA CERTYFIKACJA ENERGETYCZNA BUDYNKÓW

TERMOMODERNIZACJA CERTYFIKACJA ENERGETYCZNA BUDYNKÓW TERMOMODERNIZACJA CERTYFIKACJA ENERGETYCZNA BUDYNKÓW opracował: mgr inŝ. Dariusz Jazdończyk STAN ISTNIEJĄCY GENEZA TERMOMODERNIZACJI W POLSCE KOSZTY ENERGETYCZNE BUDYNKU W UNII EUROPEJSKIEJ W POLSCE 4,5%

Bardziej szczegółowo

Obliczenia wstępne i etapy projektowania instalacji solarnych

Obliczenia wstępne i etapy projektowania instalacji solarnych Obliczenia wstępne i etapy projektowania instalacji solarnych Projektowanie instalacji solarnych I. S t o s o w a n i e k o l e k t o r ó w w b u d o w n i c t w i e 1. r o d z a j e s y s

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie do dokumentu Moduł polityki zarządzania

1. Wprowadzenie do dokumentu Moduł polityki zarządzania MCP Moduł polityki zarządzania, V2, 1/1/2003 Strona 1 WPROWADZENIE DO ZARZĄDZANIA ENERGIĄ W PRZEDSIĘBIORSTWIE W KONTEKŚCIE PROGRAMU UE: THE EUROPEAN MOTOR CHALLENGE PROGRAMME Moduł polityki zarządzania

Bardziej szczegółowo

Podstawowe wytyczne do wykonania rachunku techniczno ekonomicznego dla wyboru nośnika energii w celu zaopatrzenia obiektu w ciepło

Podstawowe wytyczne do wykonania rachunku techniczno ekonomicznego dla wyboru nośnika energii w celu zaopatrzenia obiektu w ciepło Informacje dla Inwestorów Podstawowe wytyczne do wykonania rachunku techniczno ekonomicznego dla wyboru nośnika energii w celu zaopatrzenia obiektu w ciepło 1. Źródło ciepła w nowym obiekcie (lub wcześniej

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Załącznik nr 1 do Zapytania ofertowego SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Zamawiający określił przedmiot zamówienia jako: A. przeprowadzenie ośmiogodzinnych analiz potrzeb ekologicznych w 36 przedsiębiorstwach

Bardziej szczegółowo

tekst dot. certyfikacji budynków narzędziem CESBA

tekst dot. certyfikacji budynków narzędziem CESBA Projekt CEC5: Demonstracja Efektywności Energetycznej i Wykorzystanie Odnawialnych Źródeł Energii w Budynkach Publicznych 3sCE412P3 tekst dot. certyfikacji budynków narzędziem CESBA Opracowane przez Powiślańską

Bardziej szczegółowo

Część teoretyczna pod redakcją: Prof. dr. hab. inż. Dariusza Gawina i Prof. dr. hab. inż. Henryka Sabiniaka

Część teoretyczna pod redakcją: Prof. dr. hab. inż. Dariusza Gawina i Prof. dr. hab. inż. Henryka Sabiniaka Część teoretyczna pod redakcją: Prof. dr. hab. inż. Dariusza Gawina i Prof. dr. hab. inż. Henryka Sabiniaka Autorzy: Prof. dr hab. inż. Dariusz Gawin rozdziały: 1, 2, 7.1, 7.2, 7.3, 7.4 i 7.5; Dr inż.

Bardziej szczegółowo

OFERTA WSPÓ ŁPRACY PPprojekt Sp. z o.o. ul. Woronicza J. P. 78 lok. 146 02-640 Warszawa

OFERTA WSPÓ ŁPRACY PPprojekt Sp. z o.o. ul. Woronicza J. P. 78 lok. 146 02-640 Warszawa OFERTA WSPÓ ŁPRACY PPprojekt Sp. z o.o. PPprojekt Sp. z o.o. to firma, która łączy w sobie młodość oraz doświadczenie uzyskane w trakcie wieloletniej praktyki, wsparte solidnym wykształceniem. Profil działalności

Bardziej szczegółowo

Lean management w procesie obsługi klienta

Lean management w procesie obsługi klienta Lean management w procesie obsługi klienta Lean Management oznacza sprawne a zarazem efektywne kosztowe wykonywanie wszystkich działań w firmie przy założeniu minimalizacji strat, minimalizacji stanów

Bardziej szczegółowo

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Artykuł 6 Dyrektywy KE/91/2002 o charakterystyce energetycznej budynków wprowadza obowiązek promowania przez kraje członkowskie rozwiązań

Bardziej szczegółowo

Finansowanie modernizacji oświetlenia energooszczędnego w budynkach użyteczności publicznej

Finansowanie modernizacji oświetlenia energooszczędnego w budynkach użyteczności publicznej Finansowanie modernizacji oświetlenia energooszczędnego w budynkach użyteczności publicznej Kongres Oświetleniowy LED Polska 2016 Warszawa, 5 października 2016 Katarzyna Grecka Bałtycka Agencja Poszanowania

Bardziej szczegółowo

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r.

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Pytania kontrolne dotyczące zakresu świadectw charakterystyki energetycznej

Pytania kontrolne dotyczące zakresu świadectw charakterystyki energetycznej Pytania kontrolne dotyczące zakresu świadectw charakterystyki energetycznej Czy potrafisz wyznaczyć wskaźniki EP, EK i EU? wyznaczyć roczne zapotrzebowanie na użytkową, końcową oraz nieodnawialną energię

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA EKONOMICZNA

STATYSTYKA EKONOMICZNA STATYSTYKA EKONOMICZNA Analiza statystyczna w ocenie działalności przedsiębiorstwa Opracowano na podstawie : E. Nowak, Metody statystyczne w analizie działalności przedsiębiorstwa, PWN, Warszawa 2001 Dr

Bardziej szczegółowo

Światło powinno być tylko tam, gdzie jest potrzebne i tylko takie, jakie jest potrzebne

Światło powinno być tylko tam, gdzie jest potrzebne i tylko takie, jakie jest potrzebne Good practices in modernization of street lighting and its. challenges Przykłady dobrych praktyk w modernizacji oświetlenia ulicznego. Światło powinno być tylko tam, gdzie jest potrzebne i tylko takie,

Bardziej szczegółowo

Metoda funkcjonalno-wzorcująca oceny inwestycji publicznej na etapie projektowania technicznego

Metoda funkcjonalno-wzorcująca oceny inwestycji publicznej na etapie projektowania technicznego Metoda funkcjonalno-wzorcująca oceny inwestycji publicznej na etapie projektowania technicznego autor: opiekun naukowy: mgr inż. Bartosz Zamara dr hab. inż. Janusz Zawiła-Niedźwiecki 1 Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

OCENA OCHRONY CIEPLNEJ

OCENA OCHRONY CIEPLNEJ OCENA OCHRONY CIEPLNEJ 26. W jakich jednostkach oblicza się opór R? a) (m 2 *K) / W b) kwh/m 2 c) kw/m 2 27. Jaka jest zależność pomiędzy współczynnikiem przewodzenia ciepła λ, grubością warstwy materiału

Bardziej szczegółowo

Podstawy zarządzania projektami

Podstawy zarządzania projektami Podstawy zarządzania projektami Zakres Definicja projektu Rola projektów w organizacji Definicja zarządzania projektami Role interesariuszy i kierownika projektu Zarządzanie programami i portfelami projektow

Bardziej szczegółowo

Podręcznik najlepszych praktyk w zakresie efektywności energetycznej

Podręcznik najlepszych praktyk w zakresie efektywności energetycznej Podręcznik najlepszych praktyk w zakresie efektywności energetycznej Warsztaty 31 października 2013 Cel stosowania podręcznika najlepszych praktyk. Przykłady najlepszych praktyk obejmują najważniejsze

Bardziej szczegółowo

Program Finansowania Rozwoju Energii Zrównoważonej w Polsce. Prezentacja programu

Program Finansowania Rozwoju Energii Zrównoważonej w Polsce. Prezentacja programu Program Finansowania Rozwoju Energii Zrównoważonej w Polsce Prezentacja programu 1. Czym jest PolSEFF? PolSEFF (Polish Sustainable Energy Financing Facility) jest programem finansowania inwestycji małych

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia na kierunku studiów projektowanie mebli i ich odniesienie do efektów obszarowych oraz kompetencji inżynierskich

Efekty kształcenia na kierunku studiów projektowanie mebli i ich odniesienie do efektów obszarowych oraz kompetencji inżynierskich Załącznik nr 1 do uchwały nr 46/2013 Senatu UP Efekty kształcenia na kierunku studiów projektowanie mebli i ich odniesienie do efektów obszarowych oraz kompetencji inżynierskich Wydział prowadzący kierunek:

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany system zmniejszenia eksploatacyjnej energochłonności budynków. Konsorcjum:

Zintegrowany system zmniejszenia eksploatacyjnej energochłonności budynków. Konsorcjum: Strategiczny projekt badawczy Finansowany przez: Narodowe Centrum Badań i Rozwoju Temat projektu Zintegrowany system zmniejszenia eksploatacyjnej energochłonności budynków Zadanie Badawcze numer 3: Zwiększenie

Bardziej szczegółowo

Oferta Małopolskiego Centrum Budownictwa Energooszczędnego skierowana różnych grup przedsiębiorców oraz osób indywidualnych.

Oferta Małopolskiego Centrum Budownictwa Energooszczędnego skierowana różnych grup przedsiębiorców oraz osób indywidualnych. Prezentujemy szczegółową ofertę Małopolskiego Centrum Budownictwa Energooszczędnego, opartą na zapleczu naukowo-laboratoryjnym Politechniki Krakowskiej. Poprzez współpracę z MCBE istnieje możliwość przeprowadzenia

Bardziej szczegółowo

Projektowanie systemów informatycznych

Projektowanie systemów informatycznych Projektowanie systemów informatycznych Zarządzanie projektem Autor Roman Simiński Kontakt roman.siminski@us.edu.pl www.us.edu.pl/~siminski Główne procesy w realizacji projektu informatycznego (ang. feasibility

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do zarządzania projektami

Wprowadzenie do zarządzania projektami Wprowadzenie do zarządzania projektami Project Management dr Marek Wąsowicz Katedra Projektowania Systemów Zarządzania, UE Wrocław Wrocław, 23 października 2012 r. Zawartość modułu (4h): wskazanie możliwości

Bardziej szczegółowo

Inteligentny dom plus-energetyczny. Ryszard Mocha Marta Mastalerska Michał Zakrzewski

Inteligentny dom plus-energetyczny. Ryszard Mocha Marta Mastalerska Michał Zakrzewski Inteligentny dom plus-energetyczny Ryszard Mocha Marta Mastalerska Michał Zakrzewski Dyrektywa 2010/31/UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków 40% energii zużywanej w UE wykorzystywana jest

Bardziej szczegółowo

Kursy: 12 grup z zakresu:

Kursy: 12 grup z zakresu: SCHEMAT REALIZACJI USŁUG W RAMACH PROJEKTU EKO-TRENDY Kursy: 12 grup z zakresu: Szkolenia Instalator kolektorów słonecznych - 2 edycje szkoleń - 1 h/gr. 2. Szkolenia Nowoczesne trendy ekologiczne w budownictwie

Bardziej szczegółowo

Opis znaczenia kryterium. Lp. Nazwa kryterium Opis kryterium. 1. Wnioskodawca przeprowadził inwentaryzację zasobów nauki objętych projektem.

Opis znaczenia kryterium. Lp. Nazwa kryterium Opis kryterium. 1. Wnioskodawca przeprowadził inwentaryzację zasobów nauki objętych projektem. Kryteria merytoryczne wyboru projektów dla poddziałania 2.3.1 Cyfrowe udostępnianie informacji sektora publicznego (ISP) ze źródeł administracyjnych oraz zasobów nauki Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa

Bardziej szczegółowo

1. PROJEKTOWANA CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA

1. PROJEKTOWANA CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA ZAŁĄCZNIK NR 1. CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA ORAZ ANALIZA ZASTOSOWANIA ALTERNATYWNYCH / ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII 1. PROJEKTOWANA CHARAKTERYSTYKA ENERGETYCZNA Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo