Badania dokładności lokalizacji w przestrzeniach zamkniętych z wykorzystaniem sygnału radiowego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Badania dokładności lokalizacji w przestrzeniach zamkniętych z wykorzystaniem sygnału radiowego"

Transkrypt

1 MGR INŻ. MICHAŁ SOCHA MGR INŻ. WOJCIECH GÓRKA MGR INŻ. ADAM PIASECKI MGR INŻ. TOMASZ STĘCLIK Instytut Technik Innowacyjnych EMAG, Katowice Badania dokładności lokalizacji w przestrzeniach zamkniętych z wykorzystaniem sygnału radiowego Artykuł opisuje przeprowadzone w ramach realizacji projektu OpenArt pomiary eksperymentalne możliwości określania lokalizacji wewnątrz budynków na podstawie pomiaru mocy sygnału radiowego. Obecnie określenie lokalizacji (wyznaczenie położenia) nie nastręcza większych trudności. Powszechnie dostępne urządzenia, na podstawie danych pochodzących z sieci satelitów okrążających Ziemię, potrafią z w miarę dużą dokładnością określić pozycję odbiornika znajdującego się na otwartej przestrzeni. Jednakże określenie lokalizacji za pomocą tej samej technologii wewnątrz budynków jest trudniejsze, głównie ze względu na ich konstrukcję skutecznie ograniczającą zasięg widoczności satelitów nawigacyjnych. W związku z tym do poprawnego wyznaczania położenia odbiornika wewnątrz budynków konieczne wydaje się wykorzystanie innych technologii. W ramach projektu OpenArt przeprowadzono badania nad możliwością wykorzystania do tego celu sygnału radiowego o częstotliwości 2.4GHz. W ich trakcie skupiono się na możliwościach pomiaru mocy sygnału pochodzącego od różnych nadajników bez konieczności nawiązywania z nimi połączenia oraz na analizie zmian mocy tego sygnału. Opracowano prostą metodę służącą do analizy mocy sygnału w funkcji odległości od źródła sygnału. Przeprowadzone badania eksperymentalne objęły pomiary zmienności sygnału WiFi i Bluetooth w zależności od odległości nadajników od odbiorników oraz z uwzględnieniem różnych typów urządzeń nadawczych i odbiorczych. Artykuł prezentuje wyniki tych pomiarów oraz zauważone zjawiska występujące w trakcie badań. 1. Wstęp Lokalizacja w przestrzeniach otwartych obecnie jest realizowana za pomocą urządzeń korzystających z sygnałów wysyłanych z satelitów krążących wokół Ziemi. Wykorzystanie tej samej technologii nie jest możliwe w budynkach ze względu na znaczne ograniczenie zasięgu tego sygnału. Celem projektu OpenArt (projekt finansowany przez NCBR: IS-1/021/NCBR/2013) jest zbudowanie oprogramowania na urządzenia mobilne ułatwiającego i wspomagającego zwiedzanie muzeów. Jedną z oczekiwanych funkcjonalności jest określanie położenia użytkownika w budynku, które pozwoliłoby na prezentowanie treści w zależności od jego aktualnej pozycji. Pozwoliłoby to również na orientację użytkownika w budynku muzeum. Stąd też w ramach realizowanego projektu konieczne było opracowanie mechanizmu pozwalającego na lokalizację w budynkach (przestrzeniach zamkniętych). 1

2 ICTECH 2014 Spośród wielu możliwości realizacji takiej lokalizacji w artykule zostały przedstawione efekty pomiarów możliwości wykorzystania sygnału radiowego na podstawie którego można określić położenie użytkownika. Jako źródła sygnału wybrane zostały dwa typy urządzeń obecne dość często w codziennym życiu urządzenia WiFi i Bluetooth. Pomiary miały na celu eksperymentalne sprawdzenie w jakim stopniu można polegać na zmianie mocy sygnału by na tej podstawie określać odległość od nadajnika, a tym samym położenie w pomieszczeniu. Pomiary, które zostały przeprowadzone w trakcie eksperymentów miały potwierdzić, że w raz ze wzrostem odległości pomiędzy nadajnikiem a odbiornikiem, moc sygnału odbieranego w urządzeniu odbiorczym maleje. Zależność ta, jeśli okazałaby się prawdziwa, powinna umożliwić, poprzez analizę mocy sygnału na określenie przybliżonej odległości odbiornika od nadajnika sygnału. Wyznaczenie położenia urządzenia odbiorczego uzależnione byłoby od rodzaju nadajnika i wysyłanego przez niego sygnału (WiFi, Bluetooth): dla nadajników wysyłających sygnał o małej mocy (Bluetooth), położenie odbiornika byłoby obliczane na podstawie znanego położenia nadajnika, od którego odbiera sygnał i mocy tego sygnału; dla nadajników wysyłających sygnał o dużej mocy (WiFi), położenie odbiornika byłoby wyznaczane na podstawie analizy mocy sygnałów pochodzących od kilku nadajników i znanych ich pozycji. Badanie obejmowało sprawdzenie możliwości wykorzystania typowych urządzeń infrastruktury sieci WiFi i Bluetooth do wyznaczania lokalizacji urządzeń mobilnych wyposażonych w odbiorniki WiFi i Bluetooth. Celem badania było sprawdzenie czy na typowych urządzeniach (telefonach, tabletach, smartfonach) możliwe jest śledzenie zmian w mocy sygnału w sposób pozwalający na określanie położenia w przestrzeni zamkniętej (pomieszczeniu). 2. Opis badania Do badania wykorzystane zostały następujące modele telefonów (w dalszej części opracowania będą wykorzystywane nazwy typu Tablet 1, Telefon 2): Telefon 1: Nexus, LG z system operacyjnym Android 4.4.2; Telefon 2: HTC HD mini z systemem Android 2.3.7; Telefon 3: Sony Xperia Z, ST 25i, z system operacyjnym Android 2.3.7; Tablet 1: Samsung Galaxy Tab 3, GT-P5200 z systemem operacyjnym Android 4.2; Tablet 2: Nexus 7, Asus z system operacyjnym Android 4.4.2; Tablet 3: Apple ipad 7.1.1, system operacyjny ios. Sygnał WiFi nadawany był przez następujące urządzenia: Router 1: router PHICOMM M1 D1.0 (Rys. 1), Router 2: router Linksys WRTP54G v1.1 (Rys. 2). 2

3 Rys.1 Router PHICOMM [opracowanie własne] Rys. 2 Router Linksys WRTP54G [opracowanie własne] Router 1 jest wyposażony w antenę ceramiczną o znanej charakterystyce, która jednakże nie była brana pod uwagę w przeprowadzonych pomiarach. Router 2 został zmodyfikowany w taki sposób, aby zmniejszyć obszar jego oddziaływania - wymieniono antenę oraz zastosowano tłumik wtrąceniowy aby znacząco ograniczyć moc nadawanego sygnału radiowego. Schemat tłumika przedstawiono na rysunku 33. 3

4 ICTECH 2014 Rys. 3 Schemat układu tłumiącego typu T [źródło: Tłumik wtrąceniowy został zrealizowany jako tłumik typu T [3]. Wartości rezystancji zastosowanych w tłumiku to: R1=100Ω, R2=80Ω. Za pomocą zastosowanego tłumika udało się ograniczyć moc sygnału o około 10 db. Dodatkowo, dla tłumika zastosowano ekranowanie wszystkich elementów (poza samą anteną) w celu maksymalnego zminimalizowania niekontrolowanej propagacji sygnału. Nie były znane charakterystyki anten zastosowanych w urządzeniach mobilnych. Oprogramowanie wykorzystanych w badaniach routerów nie było w żaden sposób modyfikowane. W przypadku badania sygnału Bluetooth, odbiornikami były urządzenia mobilne pozwalające na komunikację poprzez standard Bluetooth Low Energy [5]: Telefon 1, Tablet 2 i Tablet 3. Nadajnikami sygnału były moduły Bluetooth Low Energy zamontowane na płytkach uruchomieniowych firmy BlueGiga typ BLE 112 i BLE 113 [4]. Rys. 4 Płytka uruchomieniowa BlueGiga BLE 112 [opracowanie własne] 4

5 Wykorzystanie w badaniach płytek uruchomieniowych pozwoliło na łatwy dostęp do nadajnika i jego konfiguracji zarówno sprzętowej jak i programowej. Dzięki temu możliwe było programowanie modułu BLE w taki sposób, aby realizował zadania wynikające z planu pomiarów. Do przeprowadzenia pomiarów w module BLE została zaimplementowana prosta funkcjonalność rozgłaszania obecności urządzenia nadawczego. Pomiary były przeprowadzane przy różnych poziomach mocy nadawanego sygnału: całkiem słaba moc (-24dB); 1/3 sygnału (-14dB); 2/3 sygnału (-5dB). Sygnał wysyłany był trzema różnymi kanałami w jednosekundowych odstępach. Mobilne urządzenia odbiorcze wyposażone były w oprogramowanie pozwalające na przeprowadzenie pomiarów mocy sygnału Bluetooth i WiFi oraz na gromadzenie wyników pomiarów w celu późniejszej analizy. 3. Pomiar WiFi Pomiary przeprowadzone zostały w dużym, pustym pomieszczeniu, w którym nie poruszali się ludzie. Pomiary były przeprowadzone za pomocą programu zainstalowanego na telefonach. Program w dziewięćdziesięciosekundowych odstępach czasu odczytywał moc sygnału wszystkich sieci WiFi, w zasięgu których się znajdował. Rejestrowana moc sygnałów była następnie przesyłana do serwera, na którym dedykowana aplikacja pozwalała na właściwą interpretację uzyskanych wyników. Rys. 5 Schemat sposobu zapisu wyników pomiaru WiFi [opracowanie własne] Telefony były stopniowo oddalane od routerów. Kolejne pomiary obejmowały odległości: 1 metr, 3 metry, 6 metrów 12 metrów, co schematycznie przedstawiono na rys. 6. 5

6 ICTECH 2014 Rys. 6 Schemat pomiarów WiFi [opracowanie własne] W każdej z odległości każdym urządzeniem wykonywano kilka pomiarów. Sumaryczna graficzna prezentacja wyników pomiarów mocy sygnału w wyznaczonych miejscach po agregacji danych i ich uśrednieniu została przedstawiona na rysunku 7. Rys.7 Wykres zależności mocy sygnału WiFi od odległości [opracowanie własne] Wyniki pomiarów zebrane i uśrednione ze wszystkich urządzeń mobilnych w rozbiciu na routery zostały zaprezentowane na rysunku 8. 6

7 Rys. 8 Wykres zależności mocy sygnału WiFi od odległości zbiorczo dla wszystkich urządzeń [opracowanie własne] Analiza uzyskanych wyników pozwala na sformułowanie następujących tez: moc odbieranego sygnału zmniejsza się wraz ze zwiększaniem odległości pomiędzy nadajnikiem a odbiornikiem; zmiany mocy są bliskie zmianom liniowym jednak ich charakterystyka w znacznym stopniu zależy od typu urządzenia nadawczego (różne podzespoły, różne anteny, moc nadawanego sygnału, różne częstotliwości itp); kształt zmian mocy sygnału na urządzeniach odbiorczych jest podobny jednak wartości nominalne są różne (wykresy są przesunięte o pewną stałą wartość); na podstawie przybliżenia za pomocą regresji liniowej można oszacować, że średnio każdy metr odległości to zmniejszenie mocy sygnału o 0,6 do 1,5 db; różnice w pomiarach sygnału na tych samych urządzeniach odbiorczych i tych samych urządzeniach nadawczych wahają się od ok 0,3 db do ok 3,5 db a nawet czasami do 5 db; oznacza to, że przy identycznych warunkach pracy i pomiaru obu urządzeń, moc sygnału skacze i należy to uwzględnić przy doborze zakresów mocy dla danego punktu; różnice w pomiarach na różnych urządzeniach odbiorczych w tych samych odległościach i dla tych samych nadajników mają już znacznie większe odchylenia: moc sygnału waha się w granicach od 4 db do 6,5 db; oznacza to, że należałoby albo uwzględniać takie wahania mocy w podawaniu zakresów dla pomieszczeń albo tworzyć profile sygnałów dla różnych urządzeń odbiorczych; największa zmierzona rozbieżność (6,5 db) wskazuje, że dopiero odległości w których różnica poziomu sygnału jest większa niż 13 db można brać pod 7

8 ICTECH 2014 uwagę jako osobne pomieszczenia lub strefy; na podstawie zebranych wyników można oszacować bezpiecznie wielkości stref dla pojedynczych nadajników - co najmniej 10 metrów - ponieważ większe zagęszczenie może powodować niejednoznaczność wyników. 4. Pomiar Bluetooth LE Pomiary przeprowadzone zostały na podobnej zasadzie jak pomiary WiFi jednak na znacząco mniejszych odległościach. W założeniach projektu OpenArt, technologia Bluetooth ma być wykorzystywana do lokalizacji urządzenia mobilnego na niewielkim obszarze (na bardzo małe odległości, 1-2 metry od określonego punktu). Do pomiarów (z racji odpowiedniego wyposażenia) wykorzystane zostały urządzenia: Telefon 1, Tablet 2 i Tablet 3. Pomiary były przeprowadzone za pomocą programu zainstalowanego na telefonach. Program w dziewięćdziesięciosekundowych odstępach czasu odczytywał moc sygnału wszystkich sieci Bluetooth w zasięgu. Program nie nawiązywał połączenia z urządzeniem Bluetooth - komunikacja ograniczała się jedynie do odebrania sygnału wysyłanego przez nadajnik Bluetooth. Urządzenia wysyłały sygnał z częstotliwością jednosekundową. Pomiar był przeprowadzany dla trzech różnych mocy sygnału nadawanego. Moc ta była rejestrowana w serwerze - do celów późniejszej interpretacji wyników. Rys. 9 Schemat sposobu zapisu wyników pomiaru Bluetooth LE [opracowanie własne] Telefony były stopniowo oddalane od nadajnika. Kolejne pomiary obejmowały odległości: 0,1 metr, 0,3 metra,1 metr 2 metry. Rys. 10 Schemat pomiarów Bluetooth [opracowanie własne] Wyniki zostały opracowane na podstawie pomiarów mocy sygnałów. Zestawienie pomiarów zostało zaprezentowane na rysunku 11 i rysunku 12. 8

9 Rys. 11 Wykres zależności mocy sygnału Bluetooth od odległości dla urządzeń z systemem Android [opracowanie własne] 9

10 ICTECH 2014 Rys. 12 Wykres zależności mocy sygnału Bluetooth od odległości dla urządzeń z systemem ios [opracowanie własne] Analiza uzyskanych wyników pozwala na sformułowanie następujących tez: moc sygnału zmienia się liniowo w zależności od odległości co dobrze widać w przypadku urządzeń z systemem Android (oba urządzenia zwracały podobne wyniki); może to jednak być skutek prawdopodobnego użycia w nich podobnych podzespołów (antena, moduł BLE); wyniki odbiegały w przypadku urządzenia Tablet 3 (ipad) inny producent, inna antena i jej położenie; pomiary w dużym stopniu zależały od położenia względem anteny (antena w przypadku urządzenia BlueGiga nie posiada charakterystyki dookólnej i można w niej wyznaczyć strefy mocniejszego i słabszego nadawania i odbierania sygnału); początkowo pomiary zostały wykonane w złym położeniu anteny (strefa ze słabym sygnałem) a zmierzone moce sygnału były niemal identyczne w każdej z odległości od nadajnika (nominalnie moc sygnału była cały czas w zakresie sygnału słabego: od -70dB do -90dB); po właściwym ustawieniu urządzeń (na linii maksymalnej propagacji sygnału) uzyskano efekt liniowej zmiany mocy w zależności od odległości; moc rejestrowanego sygnału zmieniała się dość znacznie dla tych samych warunków ( pływanie mocy sygnału); po przekroczeniu pewnej granicy (przekroczeniu pewnej odległości) lub w przypadku położeniu w cieniu anteny, mierzona moc sygnału miała wartości niskie lecz nie zmieniała się już w sposób liniowy ustala się na niskim poziomie i taki pozostaje dla nawet dalszych odległości (6 metrów); z tej obserwacji wynika wniosek, że aby osiągnąć właściwy efekt pomiaru odległości należy znajdować się w strefie pełnego sygnału; wydaje się również, że ograniczanie strefy dla urządzenia musi odbywać się poprzez ograniczanie mocy nadajnika, a nie przez tłumienie (zasłanianie) anteny może powstawać wtedy zjawisko niskiego sygnału ale na stosunkowo dużym obszarze i niejednoznaczności uzyskiwanych wyników; zależność mocy sygnału od odległości od źródła jest analogiczna dla kolejnych mocy wysyłanego sygnału przez nadajnik na wykresie zależność ta przesuwa się ale pozostaje podobna w kształcie. Dodatkowo, w przypadku implementacji ważne jest by zauważyć różnice w systemach operacyjnych. W systemie Android możliwe jest nasłuchiwanie urządzeń znajdujących się w pobliżu [1]. W API otrzymujemy informację o urządzeniu łącznie z jego numerem MAC. W systemie ios [2] możliwe jest również nasłuchiwanie urządzeń znajdujących się w zasięgu, jednakże z systemu operacyjnego nie można uzyskać informacji o adresie MAC urządzenia. Otrzymujemy jedynie unikalny numer UID który jest jednak losowo wybranym przez system operacyjny numerem nie pozwala on jednoznacznie zidentyfikować urządzenia np. w zewnętrznym systemie. Konieczne jest w takim wypadku nawiązanie połączenia z urządzeniem i odczytanie jakiejś cha- 10

11 rakterystycznej danej pozwalającej zidentyfikować urządzenie. Można wykorzystać ideę promowaną przez firmę Apple ibeacon [7]. Są to urządzenia z nadajnikiem Bluetooth LE, które nadają charakterystyczny sygnał wraz z odpowiednimi danymi. W danych zaszywana jest m.in. moc sygnału nadajnika. Dzięki temu możliwe jest porównanie mocy nadawanej i odbieranej i na tej podstawie określenie odległości. Nie należy jednak zapominać, że nadal wpływ na pomiar będą miały różne zakłócenia (człowiek jest sporą barierą dla sygnału) i to wpływa na jakość pomiaru i oceny odległości. Dodatkowo, takie rozwiązanie wymaga nawiązania połączenia z urządzeniem, a nie tylko skanowania rozgłoszeń urządzenia. Wydaje się jednak, że w przypadku urządzeń z systemem ios jest to konieczne. 5. Podsumowanie Z przedstawionych rozważań wynika, że lokalizacja z wykorzystaniem oceny mocy sygnału może być wykorzystana do lokalizacji w budynkach. Bluetooth wydaje się być technologią zapewniającą dość dużą dokładność i przewidywalność przy ograniczonym zasięgu oddziaływania. Ograniczony zasięg implikuje konieczność zainstalowanie odpowiednio dużej ilości urządzeń wysyłających sygnał Bluetooth. Nie są to kosztowne urządzenia, jednak zależy to (w przypadku instalacji w muzeum) od ilości eksponatów lub innych elementów objętych wdrożeniem. WiFi jest technologią, która nie wymaga dużych nakładów inwestycyjnych, ale też nie daje dużej dokładności. Za pomocą tej technologii możliwe jest zorientowanie się mniej więcej, w którym pomieszczeniu się znajdujemy jednakże uzyskanie dużej dokładności jest trudne do osiągnięcia. Zaletą użycia WiFi jest możliwość włączenia funkcjonującej w pomieszczeniach infrastruktury sieciowej WiFi i wykorzystanie do lokalizacji. Takie podejście zmniejsza bezpośrednie koszty związane z budowanie infrastruktury niezbędnej do zapewnienia usługi lokalizacji wewnątrz budynku. Ogólnie rzecz ujmując, obie technologie Bluetooth oraz WiFi nie wymagają zbyt dużych inwestycji w infrastrukturę, a przez to wdrożenie nie jest zbyt kosztowne i kłopotliwe [8]. Szczególnie jest to istotne dla pomieszczeń muzealnych, w przypadku których istnieją ograniczenia finansowe oraz bariery związane z brakiem możliwości przebudowy samych pomieszczeń. Oba rozwiązania, połączone i uruchomione równolegle w jednym obiekcie dają stosunkowo dobrą precyzję w lokalizacji i są przewidywalne w instalacji. W ramach projektu OpenArt techniki te będą wzajemnie się uzupełniały i będą dobierane w zależności od potrzeb (wielkość pomieszczeń, potrzeby, możliwe do zainwestowania środki w infrastrukturę). Należy jednak zwrócić uwagę na to, że w przypadku lokalizacji za pomocą typowych urządzeń mobilnych (telefony, tablety) w grę wchodzi również dość przypadkowe działanie użytkownika. Urządzenie nadawcze można ustawić dość stabilnie i można w pewnym stopniu uwzględnić charakterystykę anteny i zgodnie z nią ustawić urządzenie w pomieszczeniu. Użytkownik wraz ze swoim telefonem zachowuje się dużo mniej przewidywalnie [6]. Może on użyć swojego telefonu w różny sposób różny sposób trzymania go, ustawienia się w stosunku do anteny (w tym zasłonięcie 11

12 ICTECH 2014 anteny swoim ciałem), różne umiejscowienie anteny w urządzeniu użytkownika. Ponadto rynek urządzeń mobilnych jest bardzo dynamiczny. Wciąż są wprowadzane nowe urządzenia, pojawiają się nowe podzespoły, a sami użytkownicy chętnie podążają za trendami wyznaczanymi przez producentów i często zmieniają swoje urządzenia. Uwzględnienie wszystkich urządzeń oraz charakterystyk anten i panowanie nad dynamiką zmian urządzeń wydaje się niemożliwe do wykonania, zarówno kosztowo jak i logistycznie. Mając to wszystko na uwadze należy jasno powiedzieć, że istotnie to wpływa na precyzję określenia położenia. O ile więc w idealnych warunkach położenie można określić w miarę dokładnie, o tyle w praktycznym użyciu należy przyjmować wariant mniej optymistyczny i określać pozycję z większą tolerancją. Literatura 1. Android API Reference, Google Inc., [dostęp ] 2. Apple ios Developer Library, Apple Inc., https://developer.apple.com/library/ios/navigation/ [dostęp ] 3. Bem D.: Anteny i rozchodzenie się fal radiowych, Wydawnictwo Naukowo Techniczne, Warszawa BLE112 DATA SHEET, Thursday, 20 March 2014, Version BLUETOOTH SPECIFICATION Version 4.1, Bluetooth SIG, Falaki H. et al.: Diversity in Smartphone Usage, MobiSys '10 Proceedings of the 8th international conference on Mobile systems, applications, and services, Gast M.S.: Building Applications with ibeacon, O'Reilly Media, Inc., Liu, Hui, et al.: "Survey of wireless indoor positioning techniques and systems." Systems, Man, and Cybernetics, Part C: Applications and Reviews, IEEE Transactions on 37.6 (2007):

AGENDA. Site survey - pomiary i projektowanie sieci bezprzewodowych. Tomasz Furmańczak UpGreat Systemy Komputerowe Sp. z o.o.

AGENDA. Site survey - pomiary i projektowanie sieci bezprzewodowych. Tomasz Furmańczak UpGreat Systemy Komputerowe Sp. z o.o. AGENDA Site survey - pomiary i projektowanie sieci bezprzewodowych Tomasz Furmańczak UpGreat Systemy Komputerowe Sp. z o.o. Zagadnienia projektowe dla sieci WLAN skomplikowane środowisko dla propagacji

Bardziej szczegółowo

Tak działa dekoder M-T telewizja DVB-T w iphone i IPad

Tak działa dekoder M-T telewizja DVB-T w iphone i IPad GSMONLINE.PL Tak działa dekoder M-T 5000 - telewizja DVB-T w iphone i IPad 2012-03-12 Podczas konferencji Cyfrowego Polsatu sprawdziliśmy jak działa usługa telewizji DVB-T przy wykorzystaniu dekodera przenośnego

Bardziej szczegółowo

Czym jest technologia Bluetooth?

Czym jest technologia Bluetooth? Tomasz Merda Czym jest technologia Bluetooth? Czym jest technologia Bluetooth? Bluetooth to technologia pozwalająca na komunikację radiową na ograniczoną odległość (standardowo do 10 metrów). Przy pomocy

Bardziej szczegółowo

Modele propagacyjne w sieciach bezprzewodowych.

Modele propagacyjne w sieciach bezprzewodowych. Laboratorium nr 3 Modele propagacyjne w sieciach bezprzewodowych. Potrzebne oprogramowanie do przeprowadzenia zajęć; Network Stumbler - http://www.stumbler.net/index.php?m=201002 Jperf 2.0.2 - http://xjperf.googlecode.com/files/jperf-2.0.2.zip

Bardziej szczegółowo

Co się stanie, gdy połączymy szeregowo dwie żarówki?

Co się stanie, gdy połączymy szeregowo dwie żarówki? Różne elementy układu elektrycznego można łączyć szeregowo. Z wartości poszczególnych oporów, można wyznaczyć oporność całkowitą oraz całkowite natężenie prądu. Zadania 1. Połącz szeregowo dwie identyczne

Bardziej szczegółowo

Micro Geo-Information. Pozycjonowanie w budynkach Indoor positioning

Micro Geo-Information. Pozycjonowanie w budynkach Indoor positioning Micro Geo-Information Pozycjonowanie w budynkach Indoor positioning Spotykane metody rozpoznawanie siły sygnałów pochodzącego od nadajników GSM i porównywane z mapą natężeń wprowadzoną do systemu, wyszukiwanie

Bardziej szczegółowo

mul$medialny system zwiedzania muzeum

mul$medialny system zwiedzania muzeum mul$medialny system zwiedzania muzeum Mul$medialny system zwiedzania muzeum (oprogramowanie dla muzeum) Oprogramowanie dla banków Oprogramowanie dla hoteli Oprogramowanie dla deweloperów Komercyjne wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

System mikrolokalizacji w oparciu o technologię ibeacons

System mikrolokalizacji w oparciu o technologię ibeacons System mikrolokalizacji w oparciu o technologię ibeacons Karol Kempa Wydział Inżynierii Mechanicznej i Informatyki Kierunek Informatyka, Rok II, Stopień II {karol.kempa90@gmail.com} Streszczenie GPS jest

Bardziej szczegółowo

3. WYNIKI POMIARÓW Z WYKORZYSTANIEM ULTRADŹWIĘKÓW.

3. WYNIKI POMIARÓW Z WYKORZYSTANIEM ULTRADŹWIĘKÓW. 3. WYNIKI POMIARÓW Z WYKORZYSTANIEM ULTRADŹWIĘKÓW. Przy rozchodzeniu się fal dźwiękowych może dochodzić do częściowego lub całkowitego odbicia oraz przenikania fali przez granice ośrodków. Przeszkody napotykane

Bardziej szczegółowo

Komplet do nadawania i odbioru obrazu video drogą radiową. Instrukcja obsługi

Komplet do nadawania i odbioru obrazu video drogą radiową. Instrukcja obsługi Komplet do nadawania i odbioru obrazu video drogą radiową. Instrukcja obsługi. 35 03 13 Przed podłączeniem urządzenia zapoznaj się z instrukcją obsługi. Nadajnik Odbiornik I. Zastosowanie. Zestaw do bezprzewodowego

Bardziej szczegółowo

BEYOND: Dwie Dusze Aplikacja BEYOND Touch

BEYOND: Dwie Dusze Aplikacja BEYOND Touch BEYOND: Dwie Dusze Aplikacja BEYOND Touch APLIKACJA BEYOND Touch Jeżeli chcesz czerpać pełną i niczym nieograniczoną radość z BEYOND: Dwie Dusze, zalecamy grę za pomocą kontrolera bezprzewodowego DUALSHOCK

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie prędkości dźwięku w powietrzu

Wyznaczanie prędkości dźwięku w powietrzu Imię i Nazwisko... Wyznaczanie prędkości dźwięku w powietrzu Opracowanie: Piotr Wróbel 1. Cel ćwiczenia. Celem ćwiczenia jest wyznaczenie prędkości dźwięku w powietrzu, metodą różnicy czasu przelotu. Drgania

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI SUPLEMENT

INSTRUKCJA OBSŁUGI SUPLEMENT INSTRUKCJA OBSŁUGI SUPLEMENT PROGRAM SONEL ANALIZA 2 Dotyczy analizatorów jakości zasilania PQM-710 i PQM-711 i instrukcji obsługi programu w wersji 1.1 SONEL SA ul. Wokulskiego 11 58-100 Świdnica, Poland

Bardziej szczegółowo

Metoda określania pozycji wodnicy statków na podstawie pomiarów odległości statku od głowic laserowych

Metoda określania pozycji wodnicy statków na podstawie pomiarów odległości statku od głowic laserowych inż. Marek Duczkowski Metoda określania pozycji wodnicy statków na podstawie pomiarów odległości statku od głowic laserowych słowa kluczowe: algorytm gradientowy, optymalizacja, określanie wodnicy W artykule

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 3 REZONANS AKUSTYCZNY

ĆWICZENIE 3 REZONANS AKUSTYCZNY ĆWICZENIE 3 REZONANS AKUSTYCZNY W trakcie doświadczenia przeprowadzono sześć pomiarów rezonansu akustycznego: dla dwóch różnych gazów (powietrza i CO), pięć pomiarów dla powietrza oraz jeden pomiar dla

Bardziej szczegółowo

AnyTone AT400. Dane techniczne i instrukcja obsługi

AnyTone AT400. Dane techniczne i instrukcja obsługi AnyTone AT400 Dane techniczne i instrukcja obsługi Dziękujemy za wybranie wzmiacniacza AnyTone AT400. Proszę przeczytać instrukcję przed rozpoczęciem użytkowania. Spis treści: 1. Informacje podstawowe

Bardziej szczegółowo

Temat 1: Bluetooth. stoper lub 3 telefon z możliwością zliczania czasu z dokładnością do 0.1 sek

Temat 1: Bluetooth. stoper lub 3 telefon z możliwością zliczania czasu z dokładnością do 0.1 sek Temat 1: Bluetooth Potrzebne: dwa telefony z funkcją bluetooth stoper lub 3 telefon z możliwością zliczania czasu z dokładnością do 0.1 sek Przebieg ćwiczenia: Ćwiczenie polega na pomiarze czasu przesyłania

Bardziej szczegółowo

Ruch jednostajnie przyspieszony wyznaczenie przyspieszenia

Ruch jednostajnie przyspieszony wyznaczenie przyspieszenia Doświadczenie: Ruch jednostajnie przyspieszony wyznaczenie przyspieszenia Cele doświadczenia Celem doświadczenia jest zbadanie zależności drogi przebytej w ruchu przyspieszonym od czasu dla kuli bilardowej

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE NIEPEWNOŚCI POMIARU METODAMI SYMULACYJNYMI

WYZNACZANIE NIEPEWNOŚCI POMIARU METODAMI SYMULACYJNYMI WYZNACZANIE NIEPEWNOŚCI POMIARU METODAMI SYMULACYJNYMI Stefan WÓJTOWICZ, Katarzyna BIERNAT ZAKŁAD METROLOGII I BADAŃ NIENISZCZĄCYCH INSTYTUT ELEKTROTECHNIKI ul. Pożaryskiego 8, 04-703 Warszawa tel. (0)

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA POZNAŃSKA

POLITECHNIKA POZNAŃSKA POLITECHNIKA POZNAŃSKA INSTYTUT ELEKTROTECHNIKI I ELEKTRONIKI PRZEMYSŁOWEJ Zakład Elektrotechniki Teoretycznej i Stosowanej Laboratorium Podstaw Telekomunikacji Ćwiczenie nr 6 Temat: Sprzęgacz kierunkowy.

Bardziej szczegółowo

Zdalne sterowanie Viessmann

Zdalne sterowanie Viessmann Zdalne sterowanie Viessmann Bardzo szybko zmieniający się rynek techniki cyfrowej i nowych technologii, wszechobecna komputeryzacja powodują, że coraz więcej produktów ogólno pojętej automatyki wprowadzanych

Bardziej szczegółowo

Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami Technik awionik 314[06]

Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami Technik awionik 314[06] Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych z komentarzami Technik awionik 314[06] 1 2 3 4 5 6 7 8 Ocenie rozwiązania zadania egzaminacyjnego podlegały następujące elementy pracy: I. Tytuł pracy

Bardziej szczegółowo

BEZDOTYKOWY CZUJNIK ULTRADŹWIĘKOWY POŁOŻENIA LINIOWEGO

BEZDOTYKOWY CZUJNIK ULTRADŹWIĘKOWY POŁOŻENIA LINIOWEGO Temat ćwiczenia: BEZDOTYKOWY CZUJNIK ULTRADŹWIĘKOWY POŁOŻENIA LINIOWEGO 1. Wprowadzenie Ultradźwiękowy bezdotykowy czujnik położenia liniowego działa na zasadzie pomiaru czasu powrotu impulsu ultradźwiękowego,

Bardziej szczegółowo

CENTRALA STERUJĄCA SMART CONTROL

CENTRALA STERUJĄCA SMART CONTROL Dane Techniczne / Możliwość sterowania urządzeniami marki YOODA i CORTINO za pomocą smartfonów, tabletów i komputera / Tworzenie i zarządzanie grupami urządzeń / Możliwość konfiguracji zdarzeń czasowych

Bardziej szczegółowo

PL 204370 B1. Moduł pomiarowy wielokrotnego użytku do pomiaru temperatury wewnątrz konstrukcji budowlanych. Instytut Techniki Budowlanej, Warszawa,PL

PL 204370 B1. Moduł pomiarowy wielokrotnego użytku do pomiaru temperatury wewnątrz konstrukcji budowlanych. Instytut Techniki Budowlanej, Warszawa,PL RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 204370 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 365980 (22) Data zgłoszenia: 08.03.2004 (51) Int.Cl. G01K 1/02 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie stacji bazowych telefonii komórkowej na tle pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez duże ośrodki radiowo-telewizyjne

Promieniowanie stacji bazowych telefonii komórkowej na tle pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez duże ośrodki radiowo-telewizyjne Promieniowanie stacji bazowych telefonii komórkowej na tle pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez duże ośrodki radiowo-telewizyjne Fryderyk Lewicki Telekomunikacja Polska, Departament Centrum Badawczo-Rozwojowe,

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Pomiarów

Laboratorium Podstaw Pomiarów Laboratorium Podstaw Pomiarów Dokumentowanie wyników pomiarów protokół pomiarowy Instrukcja Opracował: dr hab. inż. Grzegorz Pankanin, prof. PW Instytut Systemów Elektronicznych Wydział Elektroniki i Technik

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego:

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2003466 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 12.06.2008 08460024.6 (13) (51) T3 Int.Cl. G01S 5/02 (2010.01)

Bardziej szczegółowo

Eksperymentalnie wyznacz bilans energii oraz wydajność turbiny wiatrowej, przy obciążeniu stałą rezystancją..

Eksperymentalnie wyznacz bilans energii oraz wydajność turbiny wiatrowej, przy obciążeniu stałą rezystancją.. Eksperyment 1.2 1.2 Bilans energii oraz wydajność turbiny wiatrowej Zadanie Eksperymentalnie wyznacz bilans energii oraz wydajność turbiny wiatrowej, przy obciążeniu stałą rezystancją.. Układ połączeń

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 30 grudnia 2009 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 30 grudnia 2009 r. Dziennik Ustaw Nr 2 585 Poz. 8 6. 57,0 66,0 GHz 40 dbm e.i.r.p. oraz gęstość mocy 13 dbm/mhz e.i.r.p. 25 dbm e.i.r.p. oraz gęstość mocy -2 dbm/mhz e.i.r.p. b) w aneksie nr 6 dodaje się poz. 12 w brzmieniu:

Bardziej szczegółowo

Przejmij kontrolę. Technologia zapewniająca wydajność energetyczną 1

Przejmij kontrolę. Technologia zapewniająca wydajność energetyczną 1 Przejmij kontrolę Technologia zapewniająca wydajność energetyczną 1 W Circutorze zawsze przywiązywaliśmy szczególną wagę do innowacji i rozwoju technologii, aby zapewnić wydajniejsze wykorzystanie posiadanych

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 65. Badanie wzmacniacza mocy

Ćwiczenie nr 65. Badanie wzmacniacza mocy Ćwiczenie nr 65 Badanie wzmacniacza mocy 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest poznanie podstawowych parametrów wzmacniaczy oraz wyznaczenie charakterystyk opisujących ich właściwości na przykładzie wzmacniacza

Bardziej szczegółowo

Rozproszony system zbierania danych.

Rozproszony system zbierania danych. Rozproszony system zbierania danych. Zawartość 1. Charakterystyka rozproszonego systemu.... 2 1.1. Idea działania systemu.... 2 1.2. Master systemu radiowego (koordynator PAN).... 3 1.3. Slave systemu

Bardziej szczegółowo

O 2 O 1. Temat: Wyznaczenie przyspieszenia ziemskiego za pomocą wahadła rewersyjnego

O 2 O 1. Temat: Wyznaczenie przyspieszenia ziemskiego za pomocą wahadła rewersyjnego msg M 7-1 - Temat: Wyznaczenie przyspieszenia ziemskiego za pomocą wahadła rewersyjnego Zagadnienia: prawa dynamiki Newtona, moment sił, moment bezwładności, dynamiczne równania ruchu wahadła fizycznego,

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacze operacyjne

Wzmacniacze operacyjne Wzmacniacze operacyjne Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest badanie podstawowych układów pracy wzmacniaczy operacyjnych. Wymagania Wstęp 1. Zasada działania wzmacniacza operacyjnego. 2. Ujemne sprzężenie

Bardziej szczegółowo

Miernik mocy w.cz nadajników RC i FPV 1 MHz 8 GHz

Miernik mocy w.cz nadajników RC i FPV 1 MHz 8 GHz Miernik mocy w.cz nadajników RC i FPV 1 MHz 8 GHz 1. WSTĘP Miernik mocy w.cz jest ważnym narzędziem pomiarowym każdego użytkownika aparatury RC, w tym LRS czy nadajnika video FPV. Większość sprzętu modelarskiego

Bardziej szczegółowo

Ile wynosi całkowite natężenie prądu i całkowita oporność przy połączeniu równoległym?

Ile wynosi całkowite natężenie prądu i całkowita oporność przy połączeniu równoległym? Domowe urządzenia elektryczne są często łączone równolegle, dzięki temu każde tworzy osobny obwód z tym samym źródłem napięcia. Na podstawie poszczególnych rezystancji, można przewidzieć całkowite natężenie

Bardziej szczegółowo

Jak ustawić cele kampanii?

Jak ustawić cele kampanii? Jak ustawić cele kampanii? Czym są cele? Jest to funkcjonalność pozwalająca w łatwy sposób śledzić konwersje wygenerowane na Twojej stronie www poprzez wiadomości email wysłane z systemu GetResponse. Mierzenie

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja aplikacji Szachy online

Dokumentacja aplikacji Szachy online Projekt z przedmiotu Technologie Internetowe Autorzy: Jakub Białas i Jarosław Tyma grupa II, Automatyka i Robotyka sem. V, Politechnika Śląska Przedmiot projektu: Aplikacja internetowa w języku Java Dokumentacja

Bardziej szczegółowo

Każde urządzenie w zasięgu ręki! getproxi.com

Każde urządzenie w zasięgu ręki! getproxi.com Każde urządzenie w zasięgu ręki! Ziarenko w technologii Bluetooth Proxi to wspólny projekt firmy F&F - wiodącego producenta urządzeń automatyki budynkowej oraz firmy Seed Labs tworzącej oprogramowanie.

Bardziej szczegółowo

Horyzontalne linie radiowe

Horyzontalne linie radiowe Horyzontalne linie radiowe Projekt Robert Taciak Ziemowit Walczak Michał Welc prowadzący: dr inż. Jarosław Szóstka 1. Założenia projektu Celem projektu jest połączenie cyfrową linią radiową punktów 51º

Bardziej szczegółowo

Asystent Lądowania ILS (ILS Assistant) w systemie Pitlab&Zbig OSD

Asystent Lądowania ILS (ILS Assistant) w systemie Pitlab&Zbig OSD Asystent Lądowania ILS (ILS Assistant) w systemie Pitlab&Zbig OSD Asystent Lądowania ILS (ang. Instrument Landing System) jest systemem wspierającym bezpieczne i precyzyjne lądowanie modelem w warunkach

Bardziej szczegółowo

G M I N A T Ł U S Z C Z u l. W a r s z a w s k a 1 0 05-2 4 0 T ł u s z c z. Tłuszcz, dnia 19.03.2012r. ZP.271.56.15.2012 Tel./faks (29) 777 52 63

G M I N A T Ł U S Z C Z u l. W a r s z a w s k a 1 0 05-2 4 0 T ł u s z c z. Tłuszcz, dnia 19.03.2012r. ZP.271.56.15.2012 Tel./faks (29) 777 52 63 G M I N A T Ł U S Z C Z u l. W a r s z a w s k a 1 0 05-2 4 0 T ł u s z c z ZP.271.56.15.2012 Tel./faks (29) 777 52 63 Tłuszcz, dnia 19.03.2012r. Do Wykonawców pobierających SIWZ Dotyczy: Postępowania

Bardziej szczegółowo

System Kancelaris. Zdalny dostęp do danych

System Kancelaris. Zdalny dostęp do danych Kancelaris krok po kroku System Kancelaris Zdalny dostęp do danych Data modyfikacji: 2008-07-10 Z czego składaj adają się systemy informatyczne? System Kancelaris składa się z dwóch części: danych oprogramowania,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 43: HALOTRON

Ćwiczenie nr 43: HALOTRON Wydział PRACOWNIA FIZYCZNA WFiIS AGH Imię i nazwisko 1. 2. Temat: Data wykonania Data oddania Zwrot do popr. Rok Grupa Zespół Nr ćwiczenia Data oddania Data zaliczenia OCENA Ćwiczenie nr 43: HALOTRON Cel

Bardziej szczegółowo

Wirtualizacja panelu HMI w systemie LOGO!

Wirtualizacja panelu HMI w systemie LOGO! Wirtualizacja panelu HMI w systemie LOGO! Przy okazji prezentacji sieciowych możliwości LOGO! 8 (co robimy od EP9/2016) przedstawimy drobną sztuczkę, dzięki której będzie można korzystać z możliwości panelu

Bardziej szczegółowo

Gate. www.getproxi.com

Gate. www.getproxi.com Gate www.getproxi.com Informacje o module rb-to2s2 Przeznaczenie Moduł służy do sterowania bramami wjazdowymi i garażowymi przy pomocy urządzenia mobilnego. Współpracuje ze sterownikami bram oferowanych

Bardziej szczegółowo

Raport z II Ćwiczeń Dębickiej Łączności Ratunkowej

Raport z II Ćwiczeń Dębickiej Łączności Ratunkowej Dnia 12 czerwca 2010 roku w paśmie radiowym 2 metrów odbyły się II Ćwiczenia Dębickiej Łączności Ratunkowej. Ogółem uczestniczyło w nich 10 stacji w tym 1 stacja sztabowa, 1 stacja obsługująca pojazd ratunkowy

Bardziej szczegółowo

Funkcje systemu infokadra

Funkcje systemu infokadra System Informacji Zarządczej - infokadra jest rozwiązaniem skierowanym dla kadry zarządzającej w obszarze administracji publicznej. Jest przyjaznym i łatwym w użyciu narzędziem analityczno-raportowym,

Bardziej szczegółowo

Czym jest OnDynamic? OnDynamic dostarcza wartościowych danych w czasie rzeczywistym, 24/7 dni w tygodniu w zakresie: czasu przejazdu,

Czym jest OnDynamic? OnDynamic dostarcza wartościowych danych w czasie rzeczywistym, 24/7 dni w tygodniu w zakresie: czasu przejazdu, Czym jest OnDynamic? OnDynamic (Multimodalny System Monitoringu Ruchu Drogowego) to inteligentna architektura czujników i specjalistycznego oprogramowania, które gwarantują przetwarzanie dużej ilości różnorodnych

Bardziej szczegółowo

rh-serwer Sterownik główny (serwer) systemu F&Home RADIO.

rh-serwer Sterownik główny (serwer) systemu F&Home RADIO. 95-00 Pabianice, ul. Konstantynowska 79/81 tel. +48 4 15 3 83 www.fif.com.pl KARTA KATALOGOWA rh-serwer Sterownik główny (serwer) systemu F&Home RADIO. 95-00 Pabianice, ul. Konstantynowska 79/81 tel. +48

Bardziej szczegółowo

ARCHITEKTURA GSM. Wykonali: Alan Zieliński, Maciej Żulewski, Alex Hoddle- Wojnarowski.

ARCHITEKTURA GSM. Wykonali: Alan Zieliński, Maciej Żulewski, Alex Hoddle- Wojnarowski. 1 ARCHITEKTURA GSM Wykonali: Alan Zieliński, Maciej Żulewski, Alex Hoddle- Wojnarowski. SIEĆ KOMÓRKOWA Sieć komórkowa to sieć radiokomunikacyjna składająca się z wielu obszarów (komórek), z których każdy

Bardziej szczegółowo

GEO-SYSTEM Sp. z o.o. ul. Kubickiego 9 lok. 5, 02-954 Warszawa, tel./fax 847-35-80, 843-41-68 www.geo-system.com.pl geo-system@geo-system.com.

GEO-SYSTEM Sp. z o.o. ul. Kubickiego 9 lok. 5, 02-954 Warszawa, tel./fax 847-35-80, 843-41-68 www.geo-system.com.pl geo-system@geo-system.com. GEO-SYSTEM Sp. z o.o. ul. Kubickiego 9 lok. 5, 02-954 Warszawa, tel./fax 847-35-80, 843-41-68 www.geo-system.com.pl geo-system@geo-system.com.pl e-mapa Podręcznik użytkownika Warszawa 2012 e-mapa podręcznik

Bardziej szczegółowo

Sposoby opisu i modelowania zakłóceń kanałowych

Sposoby opisu i modelowania zakłóceń kanałowych INSTYTUT TELEKOMUNIKACJI ZAKŁAD RADIOKOMUNIKACJI Instrukcja laboratoryjna z przedmiotu Podstawy Telekomunikacji Sposoby opisu i modelowania zakłóceń kanałowych Warszawa 2010r. 1. Cel ćwiczeń: Celem ćwiczeń

Bardziej szczegółowo

Koło zainteresowań Teleinformatyk XXI wieku

Koło zainteresowań Teleinformatyk XXI wieku Koło zainteresowań Teleinformatyk XXI wieku PROJEKT 3 Temat: Aplikacja Interfejsu MS Kinect Imię i nazwisko ucznia: Kamil Kruszniewski Klasa: III TiA Numer z dziennika: 14 Suwałki, Kwiecień 2013 Strona

Bardziej szczegółowo

4.3 Wyznaczanie prędkości dźwięku w powietrzu metodą fali biegnącej(f2)

4.3 Wyznaczanie prędkości dźwięku w powietrzu metodą fali biegnącej(f2) Wyznaczanie prędkości dźwięku w powietrzu metodą fali biegnącej(f2)185 4.3 Wyznaczanie prędkości dźwięku w powietrzu metodą fali biegnącej(f2) Celem ćwiczenia jest wyznaczenie prędkości dźwięku w powietrzu

Bardziej szczegółowo

PL B1. Układ do lokalizacji elektroakustycznych przetworników pomiarowych w przestrzeni pomieszczenia, zwłaszcza mikrofonów

PL B1. Układ do lokalizacji elektroakustycznych przetworników pomiarowych w przestrzeni pomieszczenia, zwłaszcza mikrofonów PL 224727 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 224727 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 391882 (51) Int.Cl. G01S 5/18 (2006.01) G01S 3/80 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

wyznaczenie zasięgu efektywnego, energii maksymalnej oraz prędkości czastek β o zasięgu maksymalnym,

wyznaczenie zasięgu efektywnego, energii maksymalnej oraz prędkości czastek β o zasięgu maksymalnym, 1 Część teoretyczna 1.1 Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zbadanie absorpcji promieniowania β w ciałach stałych poprzez: wyznaczenie krzywej absorpcji, wyznaczenie zasięgu efektywnego, energii maksymalnej

Bardziej szczegółowo

(86) Data i numer zgłoszenia międzynarodowego: 09.08.2001, PCT/DE01/02954 (87) Data i numer publikacji zgłoszenia międzynarodowego:

(86) Data i numer zgłoszenia międzynarodowego: 09.08.2001, PCT/DE01/02954 (87) Data i numer publikacji zgłoszenia międzynarodowego: RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 199888 (21) Numer zgłoszenia: 360082 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 09.08.2001 (86) Data i numer zgłoszenia

Bardziej szczegółowo

kpt. Mirosław Matusik Brzeźnica, dnia 24.02.2012 roku

kpt. Mirosław Matusik Brzeźnica, dnia 24.02.2012 roku kpt. Mirosław Matusik Brzeźnica, dnia 24.02.2012 roku GPS Global Positioning System System Globalnej Lokalizacji Satelitarnej System GPS zrewolucjonizował nawigację lądową, morską, lotniczą a nawet kosmiczną.

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji TEMAT: Ćwiczenie nr 4 POMIARY KĄTÓW I STOŻKÓW ZADANIA DO WYKONANIA:. zmierzyć 3 wskazane kąty zadanego przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Celem ćwiczenia jest badanie zjawiska Dopplera dla fal dźwiękowych oraz wykorzystanie tego zjawiska do wyznaczania prędkości dźwięku w powietrzu.

Celem ćwiczenia jest badanie zjawiska Dopplera dla fal dźwiękowych oraz wykorzystanie tego zjawiska do wyznaczania prędkości dźwięku w powietrzu. Efekt Dopplera Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest badanie zjawiska Dopplera dla fal dźwiękowych oraz wykorzystanie tego zjawiska do wyznaczania prędkości dźwięku w powietrzu. Wstęp Fale dźwiękowe Na czym

Bardziej szczegółowo

Rodzaje sieci bezprzewodowych

Rodzaje sieci bezprzewodowych Rodzaje sieci bezprzewodowych Bezprzewodowe sieci rozległe (WWAN) Pozwala ustanawiad połączenia bezprzewodowe za pośrednictwem publicznych lub prywatnych sieci zdalnych. Połączenia są realizowane na dużych

Bardziej szczegółowo

Infrastruktura drogowa

Infrastruktura drogowa Infrastruktura drogowa Monitoring dróg ERGO może stanowić centralną bazą informacji o stanie infrastruktury drogowej oraz o warunkach komunikacyjnych panujących na drogach, dostępną dla pracowników zarządców

Bardziej szczegółowo

Temat ćwiczenia. Wyznaczanie mocy akustycznej

Temat ćwiczenia. Wyznaczanie mocy akustycznej POLITECHNIKA ŚLĄSKA W YDZIAŁ TRANSPORTU Temat ćwiczenia Wyznaczanie mocy akustycznej Cel ćwiczenia Pomiary poziomu natęŝenia dźwięku źródła hałasu. Wyznaczanie mocy akustycznej źródła hałasu. Wyznaczanie

Bardziej szczegółowo

PBS. Wykład Zabezpieczenie przełączników i dostępu do sieci LAN

PBS. Wykład Zabezpieczenie przełączników i dostępu do sieci LAN PBS Wykład 7 1. Zabezpieczenie przełączników i dostępu do sieci LAN mgr inż. Roman Krzeszewski roman@kis.p.lodz.pl mgr inż. Artur Sierszeń asiersz@kis.p.lodz.pl mgr inż. Łukasz Sturgulewski luk@kis.p.lodz.pl

Bardziej szczegółowo

BADANIE DRGAŃ TŁUMIONYCH WAHADŁA FIZYCZNEGO

BADANIE DRGAŃ TŁUMIONYCH WAHADŁA FIZYCZNEGO ĆWICZENIE 36 BADANIE DRGAŃ TŁUMIONYCH WAHADŁA FIZYCZNEGO Cel ćwiczenia: Wyznaczenie podstawowych parametrów drgań tłumionych: okresu (T), częstotliwości (f), częstotliwości kołowej (ω), współczynnika tłumienia

Bardziej szczegółowo

Zastosowania Robotów Mobilnych

Zastosowania Robotów Mobilnych Zastosowania Robotów Mobilnych Temat: Zapoznanie ze środowiskiem Microsoft Robotics Developer Studio na przykładzie prostych problemów nawigacji. 1) Wstęp: Microsoft Robotics Developer Studio jest popularnym

Bardziej szczegółowo

APLIKACJA INTERTON INSTRUKCJA

APLIKACJA INTERTON INSTRUKCJA APLIKACJA INTERTON INSTRUKCJA Wprowadzenie Gratulujemy wyboru aplikacji Interton. Aplikację Interton stworzono po to, by udoskonalać doświadczenia słuchowe i umożliwiać jeszcze lepsze wykorzystanie możliwości

Bardziej szczegółowo

rh-t1x1es AC LR Moduł pomiaru temperatury i jasności z zewnętrznym czujnikiem temperatury i jasności systemu F&Home RADIO.

rh-t1x1es AC LR Moduł pomiaru temperatury i jasności z zewnętrznym czujnikiem temperatury i jasności systemu F&Home RADIO. 95-00 Pabianice, ul. Konstantynowska 79/81 tel. +48 4 15 3 83 www.fif.com.pl KARTA KATALOGOWA rh-t1x1es AC LR Moduł pomiaru temperatury i jasności z zewnętrznym czujnikiem temperatury i jasności systemu

Bardziej szczegółowo

MobileMerchant firmy Elavon Najczęstsze pytania

MobileMerchant firmy Elavon Najczęstsze pytania MobileMerchant firmy Elavon Najczęstsze pytania 1. Jakie firmy mogą odnieść największe korzyści korzystając z MobileMerchant firmy Elavon? MobileMerchant opracowano z myślą o firmach różnej wielkości,

Bardziej szczegółowo

Połącz sprzęt AGD z przyszłością. Skrócona instrukcja obsługi

Połącz sprzęt AGD z przyszłością. Skrócona instrukcja obsługi Połącz sprzęt AGD z przyszłością. Skrócona instrukcja obsługi Przyszłość zaczyna się już teraz w Twoim domu! Wspaniale, że korzystasz z Home Connect * Gratulujemy zakupu nowoczesnego sprzętu AGD, który

Bardziej szczegółowo

Analiza i porównanie modeli propagacyjnych dla środowiska wewnątrzbudynkowego

Analiza i porównanie modeli propagacyjnych dla środowiska wewnątrzbudynkowego Analiza i porównanie modeli propagacyjnych dla środowiska wewnątrzbudynkowego Łukasz Jasiński Wrocław, Polska, 2011 alvarus@alvarus.org, www.alvarus.org Abstract This electronic document analyzes and compares

Bardziej szczegółowo

Konfigurowanie sieci VLAN

Konfigurowanie sieci VLAN Konfigurowanie sieci VLAN 1 Wprowadzenie Sieć VLAN (ang. Virtual LAN) to wydzielona logicznie sieć urządzeń w ramach innej, większej sieci fizycznej. Urządzenia tworzące sieć VLAN, niezależnie od swojej

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 3,4. Analiza widmowa sygnałów czasowych: sinus, trójkąt, prostokąt, szum biały i szum różowy

Ćwiczenie 3,4. Analiza widmowa sygnałów czasowych: sinus, trójkąt, prostokąt, szum biały i szum różowy Ćwiczenie 3,4. Analiza widmowa sygnałów czasowych: sinus, trójkąt, prostokąt, szum biały i szum różowy Grupa: wtorek 18:3 Tomasz Niedziela I. CZĘŚĆ ĆWICZENIA 1. Cel i przebieg ćwiczenia. Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Pracownia Transmisji Danych, Instytut Fizyki UMK, Toruń. Instrukcja do ćwiczenia nr 10. Transmisja szeregowa sieciami energetycznymi

Pracownia Transmisji Danych, Instytut Fizyki UMK, Toruń. Instrukcja do ćwiczenia nr 10. Transmisja szeregowa sieciami energetycznymi Pracownia Transmisji Danych, Instytut Fizyki UMK, Toruń Instrukcja do ćwiczenia nr 10 Transmisja szeregowa sieciami energetycznymi I. Cel ćwiczenia poznanie praktycznego wykorzystania standardu RS232C

Bardziej szczegółowo

Bezprzewodowa sieć kontrolno-sterująca z interfejsem Bluetooth dla urządzeń mobilnych z systemem Android

Bezprzewodowa sieć kontrolno-sterująca z interfejsem Bluetooth dla urządzeń mobilnych z systemem Android Bezprzewodowa sieć kontrolno-sterująca z interfejsem Bluetooth dla urządzeń mobilnych z systemem Android Wykonanie: Łukasz Tomaszowicz Promotor: dr inż. Jacek Kołodziej Cel pracy dyplomowej Celem pracy

Bardziej szczegółowo

Do użytku z aplikacjami z funkcją skanowania / czytania kodów QR

Do użytku z aplikacjami z funkcją skanowania / czytania kodów QR Aplikacja Xerox QR Code Skrócona instrukcja obsługi 702P03999 Do użytku z aplikacjami z funkcją skanowania / czytania kodów QR Aplikacji QR Code można używać w połączeniu z: aplikacjami do skanowania /

Bardziej szczegółowo

Wymagania aplikacji: Android 4.1 (Jelly Bean) lub nowszy połączenie z Internetem Bluetooth GPS

Wymagania aplikacji: Android 4.1 (Jelly Bean) lub nowszy połączenie z Internetem Bluetooth GPS FPV Tracker to aplikacja przeznaczona do współpracy z systemem FPV Zbig & Pitlab. Aplikacja łączy się z OSD lub GroundStation poprzez Bluetooth. Aplikacja jest dostępna na smartfony oraz tablety z systemem

Bardziej szczegółowo

Jednostka odbiorcza kontroluje temperaturę minimalną i maksymalną mierzoną w różnych miejscach.

Jednostka odbiorcza kontroluje temperaturę minimalną i maksymalną mierzoną w różnych miejscach. Termometr radiowy. Nr zam. 100255 Instrukcja obsługi. Wprowadzenie. System składa się z jednostki odbiorczej i oddzielnego nadajnika. Dodatkowo nadajnik może współpracować z dwoma innymi jednostkami nadawczymi

Bardziej szczegółowo

SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD

SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD Dr inż. Jacek WARCHULSKI Dr inż. Marcin WARCHULSKI Mgr inż. Witold BUŻANTOWICZ Wojskowa Akademia Techniczna SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD Streszczenie: W referacie przedstawiono możliwości

Bardziej szczegółowo

Referat pracy dyplomowej

Referat pracy dyplomowej Referat pracy dyplomowej Temat pracy: Wdrożenie intranetowej platformy zapewniającej organizację danych w dużej firmie na bazie oprogramowania Microsoft SharePoint Autor: Bartosz Lipiec Promotor: dr inż.

Bardziej szczegółowo

e. Antena musi spełniać normę min. IP66 12. Zasilacz

e. Antena musi spełniać normę min. IP66 12. Zasilacz OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA CZĘŚĆ II DOSTAWA SATELITARNYCH TERMINALI DO TRANSMISJI DANYCH L.p. Cecha wymagana przez Zamawiającego Informacja o spełnieniu lub nie spełnieniu wymaganego parametru. *( SPEŁNIA

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska Wydział Elektryczny Laboratorium Teletechniki

Politechnika Warszawska Wydział Elektryczny Laboratorium Teletechniki Politechnika Warszawska Wydział Elektryczny Laboratorium Teletechniki Skrypt do ćwiczenia T.09 Określenie procentu modulacji sygnału zmodulowanego AM 1. Określenie procentu modulacji sygnału zmodulowanego

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) (13) T3 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego:

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) (13) T3 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 171664 (13) T3 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 23.12.04 0480016. (1) Int. Cl. H04B7/06 (06.01) (97) O

Bardziej szczegółowo

SYSTEM OCHRONY OGRODZEŃ 3D MEMS SIOUX

SYSTEM OCHRONY OGRODZEŃ 3D MEMS SIOUX SYSTEM OCHRONY OGRODZEŃ 3D MEMS SIOUX MONTOWANY NA OGRODZENIU SYSTEM OCHRONY OBWODOWEJ ALGORYTM FUZZY LOGIC 6 LAT GWARANCJI OPATENTOWANE ROZWIĄZANIE IP KOMUNIKACJA FIRMA CIAS REZERWUJE SOBIE PRAWO DO ZMIANY

Bardziej szczegółowo

Lekcja 19. Temat: Wzmacniacze pośrednich częstotliwości.

Lekcja 19. Temat: Wzmacniacze pośrednich częstotliwości. Lekcja 19 Temat: Wzmacniacze pośrednich częstotliwości. Wzmacniacze pośrednich częstotliwości zazwyczaj są trzy- lub czterostopniowe, gdyż sygnał na ich wejściu musi być znacznie wzmocniony niż we wzmacniaczu

Bardziej szczegółowo

SYSTEM LOKALIZACJI W OPARCIU O BEZPRZEWODOWĄ SIEĆ KOMPUTEROWĄ WiFi

SYSTEM LOKALIZACJI W OPARCIU O BEZPRZEWODOWĄ SIEĆ KOMPUTEROWĄ WiFi SYSTEM LOKALIZACJI W OPARCIU O BEZPRZEWODOWĄ SIEĆ KOMPUTEROWĄ WiFi Dla kogo? - Czy rozwiązanie problemu lokalizacji i monitoringu specjalistycznej aparatury może się przyczynić do skuteczniejszego zarządzania

Bardziej szczegółowo

Badanie własności diód krzemowej, germanowej, oraz diody Zenera

Badanie własności diód krzemowej, germanowej, oraz diody Zenera 23 kwietnia 2001 Ryszard Kostecki Badanie własności diód krzemowej, germanowej, oraz diody Zenera Streszczenie Celem tej pracy jest zapoznanie się z tematyką i zbadanie diód krzemowej, germanowej, oraz

Bardziej szczegółowo

Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora.

Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora. I. Cel ćwiczenia ĆWICZENIE 6 Tranzystory bipolarne. Właściwości wzmacniaczy w układzie wspólnego kolektora. Badanie właściwości wzmacniaczy tranzystorowych pracujących w układzie wspólnego kolektora. II.

Bardziej szczegółowo

System optycznego przekazywania informacji dla osób niewidomych z wykorzystaniem telefonu z systemem operacyjnym Android inż.

System optycznego przekazywania informacji dla osób niewidomych z wykorzystaniem telefonu z systemem operacyjnym Android inż. System optycznego przekazywania informacji dla osób niewidomych z wykorzystaniem telefonu z systemem operacyjnym Android inż. Adam Łutkowski Opiekun: dr inż. Piotr Skulimowski Opiekun dodatkowy: mgr inż.

Bardziej szczegółowo

Tryby pracy Access Pointa na przykładzie urządzenia TP-Link TL- WA500G

Tryby pracy Access Pointa na przykładzie urządzenia TP-Link TL- WA500G Tryby pracy Access Pointa na przykładzie urządzenia TP-Link TL- WA500G Access Point jest urządzeniem, które łączy sieć bezprzewodową z siecią przewodową. Z tego powodu wyposażony jest w minimum dwa interfejsy:

Bardziej szczegółowo

ZiMSK. VLAN, trunk, intervlan-routing 1

ZiMSK. VLAN, trunk, intervlan-routing 1 ZiMSK dr inż. Łukasz Sturgulewski, luk@kis.p.lodz.pl, http://luk.kis.p.lodz.pl/ dr inż. Artur Sierszeń, asiersz@kis.p.lodz.pl dr inż. Andrzej Frączyk, a.fraczyk@kis.p.lodz.pl VLAN, trunk, intervlan-routing

Bardziej szczegółowo

Zakłócenia równoległe w systemach pomiarowych i metody ich minimalizacji

Zakłócenia równoległe w systemach pomiarowych i metody ich minimalizacji Ćwiczenie 4 Zakłócenia równoległe w systemach pomiarowych i metody ich minimalizacji Program ćwiczenia 1. Uruchomienie układu współpracującego z rezystancyjnym czujnikiem temperatury KTY81210 będącego

Bardziej szczegółowo

Wyświetlanie informacji o stanie połączeń

Wyświetlanie informacji o stanie połączeń Wyświetlanie informacji o stanie połączeń Istnieje możliwość sprawdzenia informacji o stanie połączeń pomiędzy tym urządzeniem a pojazdem. Połączenia te obejmują również te powiązane z danymi GPS oraz

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ES-CTI2 Jednostka Sterująca 2.4GHz Wytyczne Instalacyjne

SYSTEM ES-CTI2 Jednostka Sterująca 2.4GHz Wytyczne Instalacyjne SYSTEM ES-CTI2 Jednostka Sterująca 2.4GHz Wytyczne Instalacyjne Spis treści 1. Wstęp... 3 2. Połączenia w systemie centralnego nadzoru ES-CTI2 2.4Ghz... 3 3. Oprzewodowanie... 4 4. Połączenie bezprzewodowe...

Bardziej szczegółowo

B3.5 Koncentracja. Raport pochodzi z portalu

B3.5 Koncentracja. Raport pochodzi z portalu B3.5 Koncentracja System PIK umożliwia wyznaczanie potencjału gospodarczego regionu z wykorzystaniem wskaźników lokacji i wskaźników przesunięć. Jest to dalszy logiczny krok analizy zaraz po modułach B3.1

Bardziej szczegółowo

Odbiorniki superheterodynowe

Odbiorniki superheterodynowe Odbiorniki superheterodynowe Odbiornik superheterodynowy (z przemianą częstotliwości) został wynaleziony w 1918r przez E. H. Armstronga. Jego cechą charakterystyczną jest zastosowanie przemiany częstotliwości

Bardziej szczegółowo

CMS, CRM, sklepy internetowe, aplikacje Web

CMS, CRM, sklepy internetowe, aplikacje Web CMS, CRM, sklepy internetowe, aplikacje Web Aplikacje PHP, open source, dodatki Add-ins, templatki, moduły na zamówienie Aplikacje mobilne jquery Mobile + PhoneGap Kilka platform w cenie jednego kodu JavaScript!

Bardziej szczegółowo

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO ĆWICZENIE 53 PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO Cel ćwiczenia: wyznaczenie wartości indukcyjności cewek i pojemności kondensatorów przy wykorzystaniu prawa Ohma dla prądu przemiennego; sprawdzenie prawa

Bardziej szczegółowo