Adam Kościelniak. Finanse. Wykłady dr Jarosława Marczaka

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Adam Kościelniak. Finanse. Wykłady dr Jarosława Marczaka 2009-01-24"

Transkrypt

1 Adam Kościelniak Finanse Wykłady dr Jarosława Marczaka

2 Podstawowe pojęcia Finanse są to zjawiska i procesy pieniężne, tam gdzie nie występuje pieniądz (czyli w gospodarce naturalne) nie ma też finansów. Gospodarka naturalna jedyny cel produkcji to zaspokajanie własnych potrzeb. Wymiana sporadyczna/wymiana prosta wymiana nieuwzględniająca wartości wymienianych dóbr Gospodarka towarowa świadome wytwarzanie nadwyżek w celach wymiany. Gospodarka towarowo-pieniężna dobra dalej świadomie wytwarzane dobra, ale role ekwiwalentu spełnia pieniądz. Kredyt kupiecki odroczenie zapłaty, dostarczamy towar a druga strona zobowiązuje się d zapłacenia. Innym przykładem zobowiązania jest system podatkowania. Podatek od towarów i usług do 25 każdego miesiąca. Pieniądz poprzez regulowanie zobowiązao resetuje zobowiązania. Instrumenty pośrednie czeki, weksle lub inne określone regułami prawnymi oraz ochroną prawną. Pieniądz w stagnacji straci na wartości. Działalność człowieka: - Produkcji - Podział (mechanizm rynkowy podział dóbr i ich wartości) - Wymiana - Konsumpcja

3 Finanse a inne nauki Finanse są nauką społeczną Nauki społeczne: - Socjologia (relacje miedzy jednostka a gruba w których uczestniczy pieniądz) - Prawo (prawo finansowe) Nauki ekonomiczne Finanse Teoria ekonomii zajmuje się prawami działalności gospodarczej, jest to dyscyplina operująca na najwyższym stopniu abstrakcji (definiuje się proces gospodarczy jako całośd). Finanse zajmują się szczególnie tymi aspektami w których pojawia się pieniądz. Teoria ekonomii Dyscypliny narzędziowe Finanse Ekonomika

4 Finanse publiczne Bankowośd Ogólna teoria finansów Finanse przedsiębiorstwa Ubezpieczenia Wszystko z wszystkim ogólnie rzecz biorąc Zjawiska gospodarcze którymi zajmują się finanse SA nieustanne, niezbędna jest ewidencja zajmuje się nią rachunkowośd gdy wszystko działa jak powinno przeprowadzamy analizy, takie analizy są retrospektywne ale pozwalają na bardziej efektywne planowanie w przyszłości. Procesy rejestracji zjawisk finansowych ich ocena oraz planowanie finansowe posiadają swój wyraz idealny i pieniądz nie występuje realnie. Gospodarka finansowa to całokształt operacji finansowych w tym planowanie, rzeczywisty przebieg, ewidencja, analiza oraz kontrola przebiegu tych operacji Operacje powiązane ze sobą zjawiska pieniężne. Zjawiska maja zróżnicowany charakter, potraktowanie zjawisk finansowych abstrakcyjne bardzo utrudniłoby monitorowanie przebiegu zmian. Zjawiska finansowe: - Kryterium przedmiotowe - Kryterium podmiotowe Wszystkie zjawiska można podzielid według jednego lub drugiego kryterium Podział przedmiotowy ze względu na ich rodzaje Podział podmiotowy ze względu na ich twórców. Strumienie pieniężne przychody i wydatki, każdy przepływ pieniężny związany jest z pewnym rodzajem transakcji, w jednym strumieniu może byd zazwyczaj jeden rodzaj transakcji.

5 Przedmiot Strumieo wymienny Strumieo Strumieo kredytowy redystrybucyjny Podmiot Przychody Wydatki Przychody Wydatki Przychody Wydatki Przedsiębiorstwa Gospodarstwa Paostwo Banki Firmy ubezpieczeniowe - najważniejszy - Drugi co do kolejności - najmniej ważny - są ale mało ważne Ekwiwalentne ale mają pewne ograniczenia. Przychody i wydatki określanie mianem transferów Przychody kredytowe związane są z pracą banków związane są z instytucjami (jednostki) które zadłużają się u banków Przez transfery rozumie się pewne operacje przesuwania pieniądza miedzy jednostkami, jest to ciągle ten sam pieniądz. Banki udzielają kredytów (tylko i wyłącznie, kredyt kupiecki nie jest kredytem), Między kredytem a pożyczką są znaczące różnice mieszczące się w kryterium ekonomicznym i prawnym Kryterium prawne obydwóch dotyczą inne przepisy. Zapisy dotyczące kredytów znajdują się w prawie bankowym (Ustawa o prawie bankowe). Pożyczki regulowane są przepisami kodeksu cywilnego, ustawy o obligacjach i ustawy o obrocie papierami wartościowymi. Kryterium ekonomiczne Żeby udzielid pożyczki należy fizycznie posiadad środki (musimy posiadad pieniądze niezależnie w jakiej formie). Kredyt jest to pieniądz banku komercyjnego (kreowanie pieniądza bankowe) Bank przepisuje kwotę na konto klienta niekoniecznie posiadając go fizycznie. Przy sprzyjających warunkach 1 zł zdeponowany może przekształcid się w 5 zł na kredyty. Kryterium uwzględniające podmioty biorące udział 1. Przedsiębiorstwa wytwarzają produkty które na rynku sprzedają. Z tytułu sprzedaży osiągają dochody. Poprzez wytwarzanie i sprzedaż dóbr tworzony jest PKB i Dochód Narodowy. Odbywa się to w ramach strumienia wymiany są to przychody wymienne. Przedsiębiorstwa mogą i są posiadaczami udziałów w innych podmiotach i z tego będą otrzymywad przychody. Przedsiębiorstwa mogą także otrzymywad odszkodowania, dotacje, odsetki na rachunkach bankowych. Przedsiębiorstwa mogą zaciągad kredyt jest to przychodem. Zjawisko rolowania spłacanie kredytu kredytem Przedsiębiorstwa ponoszą wydatki. Redystrybucyjne - Podatki, dywidendy etc.

6 Wymienny - Opłaty dla pracowników, surowce. Kredytowe Jeśli są bankami mogą udzielad kredytów innym jednostkom. 2. Gospodarstwa Przychody wymienne Sprzedaż pracy, lub innych dóbr (w zamian dostraja pieniądze). Przychody redystrybucyjne dywidendy oraz inne należności z tytułu własności, renty i emerytury, Odsetki, odszkodowania, zaciąganie pożyczek, zakłady ubezpieczeo, zaciąganie kredytów (konsumpcyjne). Wydatki wymienne konsumpcja. Wydatki redystrybucyjne podatki, odsetki od kredytów prowizji itd. Wydatki kredytowe spłacanie kredytu. 3. Paostwo Przychody redystrybucyjne Cechuje je uzyskiwanie środków z transferów (podatki, opłaty, grzywny, dochody z przedsiębiorstw paostwowych). Przychody wymienne Rolą paostwa nie jest uzyskiwanie majątku aby go sprzedad, a więc przychody wymienne nie istnieją. Przychody kredytowe Paostwo nie zaciąga kredytów ale jednostki samorządowe tak. Wydatki wymienne paostwo dotuje przedsiębiorstwa, finansuje urzędy. Wydatki kredytowe paostwo i spłaca kredyty. 4. Banki Cele banku jest prowadzenie operacji pienionych miedzy różnymi instytucjami bankowymi i ludnością. Banki prowadza operacje kredytowe (kreacja pieniądza bankowego), operacje rozliczeniowe (przyjmowanie depozytów i wkładów, oraz wykonywanie przelewów między rachunkami na zlecenie depozytariuszy). Przychody wymienne Banki udzielając kredytów stosują różne zabezpieczenia na przykład pod zastaw mienia i w ten sposób mogą uzyskad dochody wymienne, ale jest to incydentalne. Przychody redystrybucyjne Odsetki z kredytów, dywidendy, odszkodowania, banki mogą zaciągad pożyczki w innych bankach i w banku centralnym. Przychody kredytowe udzielenie kredytu nie jest wydatkiem dla banku. Wydatki wymienne systemy komputerowe, należności pracowników, budynki etc. Wydatki redystrybucyjne banki wypłacają dywidendy, wypłata odsetek od depozytów, spłacanie pożyczek, podatki, składki ubezpieczeniowe. 5. Firmy ubezpieczeniowe Przychody redystrybucyjne składki ubezpieczeniowe, dywidendy, obligacje. Przychody kredytowe zaciąganie kredytów. Wydatki wymienne budynki, pracownicy (to samo co banki). Wydatki redystrybucyjne wypłaty odszkodowao i innych świadczeo, wypłata dywidend, podatki, prowizje. Wydatki kredytowe spłacanie kredytów.

7 System finansowy Działalnośd podmiotów jest określona prawnie, ma to konsekwencje finansowe. Strumieo pieniężny ma doprowadzid do realizacji masy towarowej, czyli środki pieniężne powstają aby produkty i usługi mogły zostad nabyte. System finansowy ogół zasad, norm prawnych oraz instytucji regulujących stosunki pieniężne w paostwie. (uzależniony od doktryny politycznej) Zasady: Podporządkowanie zjawisk finansowych założeniom ustrojowym które mają wyznaczyd ogólne ramy kształtowania się zjawisk finansowych. Każda władza stosuje swoje zasady dostępu do produktów i wykorzystania dochodu narodowego. Tworzenie strumieni odbywa się wedle określonych zasad. Normy prawne: Zasady muszą byd ustalone za pomocą ustaw które będę je konkretyzowały oraz ustalały egzekucje Instytucje: System finansowy jest realizowany za pomocą instytucji finansowych: - organy - urzędy (izba skarbowa) - podatek (w pojęciu przedmiotowym) Budowa systemu podatkowego jest sprawą umowną, nie ma międzynarodowych zasad dotyczących ustalania podatków. Budowa systemu finansowego jest złożona, składa się z ogniw systemu finansowego Ogniwa systemu finansowego (podsystemy): - System finansowy przedsiębiorstw Reguluje finanse przedsiębiorstw działających w sferze produkcji handlu i usług Gospodarka finansowa to całokształt związany z przygotowaniem, aktywnym działaniem oraz kontrolą działania produkcyjno-usługowego. Gromadzenie i wytwarzanie dóbr znajduje się w sferze rzeczowej. Działania w sferze rzeczowej są możliwe tylko przy posiadaniu niezbędnego majątku. Zasady systemu finansowego przedsiębiorstw określają źródła i metody wykorzystania funduszy oraz podział zysku a także układa pobudzania (zniechęcid do podejmowania działao lub zachęcid) - System finansowy sektora publicznego - System finansowy kredytowo-bankowy - System finansowy ubezpieczeniowy Celem działania przedsiębiorstwa nie jest zysk ale jest bardzo ważnym elementem :

8 Zasady systemu finansowego ustalają normy podziału zysku jest to układ podziału Układ podziału i układ zasilania pieniężnego są powiązane z układem pobudzania (jego celem jest pobudzanie do działania z pewnych przesłanek politycznych) Związki publiczno prawne tworzą sektor publiczny - całokształt struktur organizacyjnych norm prawnych, i urządzeo planistycznych regulujących gospodarkę paostwa i inne związki publiczno prawne. Podstawowym narzędziem finansów paostwa oraz samorządu terytorialnego jest budżet. Ogniwo bankowe obejmują strukturę organizacyjna podstawy prawne i urządzenia planistyczne w ramach których banki realizują podstawowe zadania takie jak: - Prowadzenie działalności kredytowej - Organizują rozliczenia pieniężne - Gromadzą wkłady pieniężne i oszczędności Bank centralny prowadzi emisję pieniądza gotówkowego oraz obsługuje budżet paostwa Zakres produktów bankowych jest dośd szeroki - Banki uniwersalne - Banki specjalistyczne -Kasy oszczędnościowo rozliczeniowe - Spółdzielnie kredytowe Głównym celem polityki pieniężnej jest kontrolowanie inflacji (utrzymanie kursu złotówki) Ogniwo towarzystw ubezpieczeniowych firmy ubezpieczeniowe : - Firmy w zakresie ubezpieczeo społecznych - Firmy zajmujące się ubezpieczeniami gospodarczymi majątkowe osobowe Firmy ubezpieczeniowe inwestują składki w celu pomnażania majątku na ewentualne odszkodowania Zasady : - Określania i pobierania składek ubezpieczeniowych - Tworzenia i wykorzystywanie funduszów - Wypłacania z tych funduszów świadczeo Fundusze prewencyjne gromadzenie funduszy na wypadek jakiegoś niekorzystnego zdarzenia. Gospodarstwa domowe nie są ogniwem bo : - Nie tworzą struktur organizacyjnych - Autonomia gospodarcza Polityka finansowa Polityka finansowa wyznaczanie celów i stosowanie narzędzi ich osiągania Zmierza do osiągnięcia celów społecznych i gospodarczych przez wykorzystanie narzędzi finansowych a w szczególności tworzenie gromadzenie i dzielenie funduszów pieniężnych

9 Zakres polityki finansowej związany jest z systemem obowiązującym w gospodarce. Polityka finansowa jest ściśle powiązana z polityką społeczną i gospodarczą F n = P W + P r + P k W r + W k ± 0 F n Fundusz nabywczy P w Przychody wymienne P r Przychody redystrybucyjne P k Przychody kredytowe W r Wydatki redystrybucyjne W k Wydatki kredytowe Kształtowanie i rozdział funduszy nabywczych jest bardzo ściśle związane z procesami redystrybucyjnymi. Funkcje finansów - rozdzielcza Pierwszy czynnik związany jest z wymiarami naturalnego rozdzielnictwa Drugi czynnik wiąże się z rozbiorami akumulacji przedsiębiorstw Trzeci czynnik jest związany z pewnymi proporcjami między funduszami scentralizowanymi a zdecentralizowanymi -fiskalna Funkcja fiskalna polega na regulowaniu środków pieniężnych na rynku. -Motywacyjne /bodźcowa Wykorzystywanie finansów do oddziaływania na gospodarkę - kontrolna Polega na wykorzystaniu obserwacji przepływów pieniężnych dla oceny prawidłowości procesów gospodarczych. Procesom gromadzenia środków publicznych towarzyszą procesy ich rozdysponowania przyporządkowane wykonaniu konkretnych zadao publicznych. Przeznaczanie środków na dany cwl znajduje zastosowanie w wydatkach określonych w ustawie budżetowej lub planie finansowym jednostek sektora publicznego. Wydatki budżetu paostwa możemy podzielid na Wydatki bieżące wydatki związane z finansowaniem podmiotów zaliczanych do sektora publicznego i te wydatki bieżące mogą mied charakter - Wydatków osobowych przeznaczonych na wynagrodzenia i uposażenia -Wydatków rzeczowych przeznaczanych na zakup towarów i usług - Innych wydatków składek na rzecz organizacji międzynarodowych Wydatki na obsługę długu publicznego - spłatę odsetek czy wyemitowanych papierów wartościowych - wypłaty na rzecz urzeczonych gwarancji i poręczeo Wydatki majątkowe - Wydatki inwestycyjne wydatki podmiotów z sektora publicznego - Dotacji inwestycyjne dla podmiotów z poza sektora na dofinansowanie kosztów inwestycji - Wydatki kapitałowe na zakup akcji udziałów spółek etc. Klasyfikacja podmiotowa

10 - Związane z realizacją funkcji przez paostwo - Realizowanie z zakresu ubezpieczeo społecznych Klasyfikacja funkcjonalna podział w zależności of funkcji - o charakterze publicznym - o charakterze społecznym - o charakterze gospodarczym Do związku z produktem krajowym brutto - wydatki bieżące i inwestycyjne - wydatki redystrybucyjne transfery wewnętrzne przejmowanie wydatków przez określone podmioty z sektora finansów na rzecz innych podmiotów tego sektora, transfery wewnętrzne czyli redystrybucja wewnętrzna i związana z gospodarką. Deficyt budżetowy Deficyt budżetowy występuje wówczas gdy wydatki budżetu nie znajdują pełnego pokrycia w dochodach. Deficyt budżetowy ustalony jest w skali rocznej, może on byd z góry zaplanowany albo może też byd skutkiem procesów których wystąpienia nie jesteśmy w stanie przewidzied. Wyróżniamy 3 rodzaje deficytu - rzeczywisty (oficjalny) Jest to faktyczna różnica pomiędzy dochodami a wydatkami budżetu - cykliczny (koniunkturalny) rezultat procesów gospodarczych obrazuje wpływ cyklu koniunkturalnego na zmiany w dochodach i wydatkach paostwa, deficyt ten jest niezależny od polityki fiskalnej. Deficyt strukturalny jest on wielkością hipotetyczną informująca jaki byłby deficyt gdyby gospodarka funkcjonowała przy pełnym wykorzystaniu zdolności wytwórczych Do najczęściej wymienianych negatywnych skutków deficytu należy : - Zjawisko fonetyzacji deficytu zjawisko to występuje wówczas gdy źródłem finansowania deficytu staje się emisja pieniądza co może w konsekwencji grozid przyspieszeniem procesów inflacyjnych - Niebezpieczeostwo wpadnięcia w pułapkę zadłużenia w wyniku narastania długu publicznego i kosztów jego obsługi ma to miejsce wówczas gdy bieżąca obsługa długu nie jest finansowana dochodami budżetu lecz wymaga zaciągnięcia nowych pożyczek (efekt kuli śnieżnej) - Efekt wypychania wypieranie z rynku kapitałowego prywatnych inwestorów na skutek wzrostu cen stóp procentowych a wzrost ten podyktowany jest rosnącymi potrzebami pożyczkowymi paostwa. - Wzrost stóp procentowych na rynku krajowym Wielkośd deficytu jest istotnym czynnikiem oceny krajów na światowych rynkach finansowych dlatego też istotna jest metoda obliczania deficytu budżetowego Są dwie najpopularniejsze metody ocenianie deficytu uznawane za standardy międzynarodowe 1. GRS stosowana przez międzynarodowy fundusz walutowy 2. ESA Stosowana przez unie europejską Obliczenia różnią się podmiotami branymi pod uwagę Deficyt w Polsce liczony jest metodą kasową czyli transakcji przy użyciu środków publicznych rejestruje się w momencie faktycznego przepływu środków pieniężnych W metodzie memoriałowej zaś dokonuje się ich rejestracji w momencie powstania

11 PO uzyskaniu członkowstwa w unii europejskiej polska zobowiązała się do podporządkowanie się obowiązującym regułom dotyczącym zarówno metodom obliczania deficytu jak normami jego regulowania Zgodnie z traktem z Maastricht deficyt nie może przekroczyd 3% PKB Za główne przyczyny wysokiego deficytu uznaje się - Koszty transformacyjne - Koszty wprowadzenia 4 reform - Nadmiernie rozbudowany system administracji - Niska ściągalnośd podatków Dług publiczny Długiem publicznym są wszelkiego rodzaju długi zaciągnięte przez paostwo należy pamiętad że dług publiczny jest sumą zobowiązao wszystkich władz publicznych. Wyróżniamy szereg rodzajów długu publicznego - Dług rządowy - Dług samorządowy kryterium czasu - krótkookresowy (płynny) - długookresowy (skonsolidowany) Możemy podzielid na dług krajowy i zagraniczny Gospodarka komunalna W roku 99 wprowadzono nowy podział terytorialny kraju powołano oprócz funkcjonujących wcześniej gmin powiaty i województwa wprowadzenie dwóch dodatkowych szczebli spowodowało nie tylko inny podział żądao wcześniej realizowanych przez gminy ale także wymusiło nowy podział dochodów samorządowych, według podziału z konstytucji jest to podział dochodów na - Dochody własne - Subwencje - Dotacje celowe Subwencje i dotacje celowe pochodzą z budżetu paostwa Samodzielnośd finansowa jednostek samorządy terytorialnego jest ograniczona gdyż dochody które pochodzą ze źródeł własnych nie wystarczają na pokrycie wydatków związanych z realizacją celów własnych, w ten sposób władze centralne mają możliwośd wywierania wpływu na gospodarkę samorządów. Pojęcie dochodów własnych jest niejednoznaczne z jednej strony uważa się że są to dochody pochodzące ze źródeł na które organy samorządu terytorialnego mogą wywierad wpływy, z drugiej zaś strony do grupy dochodów własnych zalicza się dochody pochodzące albo od osób albo instytucji zlokalizowanych na terenie działania danego samorządu terytorialnego. DO dochodów własnych gmin zalicza się m.in.: - Wpływy z podatków (podatku od nieruchomości, leśnego, od spadków i darowizn, od czynności cywilno prawnych) - Wpływy z opłat (opłaty skarbowej, targowej, opłat eksploatacyjnych)

12 - Z majątku gminy (sprzedaż udziałów, gruntów, wynajem, dzierżawa) - Dochody uzyskiwane z tytułu udziałów w podatkach stanowiących dochód budżetu paostwa Do dochodów własnych powiatów zaliczamy: - dochody z majątku powiatu - spadki darowizny, zapisy na rzecz powiatu - dochody z tytułu udziału w podatkach stanowiących dochód budżetu paostwa - odsetki od pożyczek udzielonych przez powiat - odsetki od środków finansowych na rachunkach bankowych Do dochodów własnych województw zaliczamy: - dochody z majątku województwa - spadki zapisy darowizny na rzecz województwa - oraz udziały w podatkach stanowiących dochód budżetu paostwa Zadania: -Zadania własne (z własnych środków) - Zadania zlecone (z budżetu paostwa) Subwencja dochód uzupełniający z budżetu, służy wyrównaniu dochodów w różnych rejonach Funkcja fiskalna finansów Polega na regulacji środków pieniężnych na rynku im większe odchylenie od normy tym bardziej zwiększa się rola tej funkcji, odchylenia mogą zagrozid gospodarce, dlatego konieczne jest podejmowanie odpowiednich decyzji. Zwiększenie lub zmniejszenie ilości pieniądza na rynku zależnie od potrzeb. W przypadku nadwyżki mamy najczęściej do czynienia z inflacją w przypadku niedoboru z deflacją Funkcja bodźcowa Pole na oddziaływaniu na gospodarkę w taki sposób aby zjawiska rynkowe w czasie realnym przebiegały zgodnie z założeniami. Te działania mogą z punktu widzenia podmiotu byd różne - Zachęcające - Zniechęcające Funkcja kontrolna Obserwując jak przebiegają zjawiska pieniężne możemy wyciągad wnioski a zarazem kontrolowad je. Finanse publiczne Denek, Sobiech, Wolniach Finanse publiczne wydawnictwo naukowe PWN. Gaudemed, Molinier Finanse publiczne Stanisław Owsiak Finanse publiczne teoria i praktyka Finanse publiczne możemy zdefiniowad jako procesy tworzenia gromadzenia i wydatkowania zasobów pieniężnych przez podmioty publiczno prawne. Finanse które nie są finansami publicznymi nazywamy finansami prywatnymi Finanse prywatne i publiczne działają jak naczynia połączone jeśli zwiększy się zasięg finansów

13 publicznych zmniejszy się zakres finansów prywatnych. 4 Płaszczyzny porównania finansów publicznych i prywatnych 1. Publiczne : Paostwo posiada przymus zapewnienia dochodu, nie ma przymusu wykonywania wydatku Prywatne : Nie ma przymusu zapewnienia dochodu, istnieje przymus wydatków (podatki etc.) 2. Publiczne : Gestorem jest paostwo lub inny związek publiczno prawny. 3. Finanse prywatne zorientowane są na dochody i osiąganie zysku Finanse publiczne dokonują wydatków reprezentując interes ogółu 4. Wielkośd zasobów finansów publicznych jest znacznie większa niż finansów prywatnych Finanse publiczne mają tendencje do rozszerzania swojego zakresu Prawo Wagnera Wzrost wydatków publicznych jest nieustający. Budżet Wydzielenie się budżetu wywodziło się z wydzielenia własności monarszej od własności publicznej. Drugim istotnym elementem było pojawianie się odpowiednio rozwiniętego parlamentu. Z czasem budżet stał się normą prawną, tym samym przestało byd obojętnym czy będzie zrealizowane czy nie prawo mówiło że musi byd zrealizowane Cztery płaszczyzny budżetu 1. Roczny plan finansowy budżet jest najważniejszym planem w paostwie 2. Scentralizowany fundusz 3. Akt normatywny jest uchwalany w formie ustawy 4. Narzędzie polityki społeczno-ekonomicznej jako narzędzie polityki społeczno-gospodarczej objawia się natura budżetu, jest on specyficzny jest inny jako jedyny razem z konstytucją różni się od pozostałych ustaw. Budżet jest swoistą przekładnią programu politycznego. Budżet jest to roczny plan bezzwrotnego gromadzenia i wydatkowania scentralizowanych środków pieniężnych przeznaczonych na realizowanie podstawowych funkcji paostwa uchwalany w formie aktu prawnego przez parlament. Ustawa budżetowa 1. Inicjatywa ustawodawcza 2. Procedura planistyczna 3. Termin złożenia projektu 4. Harmonogram prac parlamentu a) Pierwsze czytanie posiedzenie plenarne sejmu b) Prace w komisjach sejmowych c) Drugie czytanie d) Poprawki po drugim czytaniu w Komisji Finansów Publicznych e) Trzecie czytanie głosowanie (uchwalenie)

14 f) Poprawki senackie g) Ostateczne uchwalenie budżetu 5. Wykonywanie budżetu - Gromadzenie dochodów - Dokonywanie wydatków 6. Kontrola wykonania budżetu - Budżet podlega kontroli Najwyższej izby kontroli - Komisje sejmowe rozliczają rząd z wykonanie budżetu 7. Absolutorium rządu Zasady budżetowe 1. Powszechności (zupełności) zasada budżetowania brutto Aby wszystkie jednostki paostwowy wchodziły do budżetu całością swoich dochodów i wydatków 2. Jednośd formalnej Postuluje aby budżet był uchwalany tylko i wyłącznie w jednym akcie prawnym 3. Niefunduszowania (jedności materialnej 4. Szczegółowośd budżet ma nie byd ogólny a uszczegółowiony ze wskazaniem źródeł 5. Równowagi 6. Jawności - Racjonalności dysponowania środkami publicznymi - Związany z patologią administracji publicznej - Czynnik psychologiczno wychowawczy uczymy obywateli zainteresowania spraw publicznych 7. Przejrzystości wyjście naprzeciw obywatelom tak aby budżet był zrozumiały nie tylko dla autorów ale dla każdego kto go czyta 8. Zasada uprzedniości budżet musi zostad uchwalony przed rozpoczęciem roku budżetowego 9. Zasada roczności uchwalanie budżetu na rok Klasyfikacja budżetowa opracowuje i umieszcza w rozporządzeniu minister finansów Klasyfikacja * Części Zostały wyodrębnione na podstawie kryterium podmiotowego - Naczelne i centralne oddziały paostwa oraz podział na województwa Podziału na części budżetowe dokonuje minister finansów * Działy Podział przedmiotowy branże gospodarki oraz pewne podmioty gospodarcze *Rozdziały * Paragrafy

15 Dochody budżetowe Dochody budżetowe można podzielid na - Dochody zasadnicze - Dochody uboczne Najważniejsze jest scharakteryzowanie dochodów ubocznych są to: Kary, grzywny oraz inne wpłaty spowodowane przez łamanie prawa przez obywateli. Dochody zasadnicze można podzielid na dochody zwrotne i dochody bezzwrotne. Dochody zwrotne są to pożyczki i kredyty zaciągane przez np. jednostki samorządu terytorialnego. Kredyty i pożyczki mają charakter wewnętrzny i zewnętrzny: Wewnętrzne to pożyczki publiczne a zewnętrzne to pożyczki między paostwowe. Dochody paostwa bezzwrotne to należności z tytułu wykonania przez paostwo usługi opłata sądowa, notarialna. Dochody niedobrowolne paostwa to na przykład podatki i cła Podatki : - Przychodowe - Majątkowe - Konsumpcyjne - Dochodowe Dochody zwrotne: Obligacje komunalne, obligacje skarbu paostwa. Można wyodrębnid: - pożyczki krótkoterminowe: do jednego roku - pożyczki średnioterminowe: zależnie od systemu finansowego (zazwyczaj od 3 do 10 lat) - pożyczki długoterminowe : okresy dłuższe niż średnioterminowe Są to tak zwane pożyczki umarzalne. Pożyczka nie umarzalna to pożyczka rentowa. Obligacje pożyczki bezterminowe. Przyczyny zaciągania pożyczek: - Pokrycie deficytu budżetowego różnica między przychodami a wydatkami. - Zmniejszeni presji inflacyjnej wycofanie pieniądza z rynku. - Finansowanie określonych potrzeb paostwa - Finansowanie chwilowych niedoborów pieniężnych Skutki zaciąganie pożyczek: * Korzystne: - Zrównoważenie budżetu - Ograniczenie inflacji - Sfinansowanie określonych przedsięwzięd inwestycyjnych - Wzmocnienie instytucji paostwa * Negatywne: - Powstanie długu publicznego - Może doprowadzid do inflacji

16 - Doprowadzenie do stagnacji gospodarczej - Osłabienie zaufania do instytucji paostwa. Paostwo może przeprowadzad tak zwane operacje na pożyczkach: 1. Konwersja pożyczki skonwertowane są pożyczki których warunki zmieniono na przykład możliwośd otrzymania nagród, zwiększenie oprocentowania. 2. Konsolidacja dotyczy ona dwóch lub więcej pożyczek, połączenie tych pożyczek w jedną najczęściej za pomocą konwersji. 3. Arrosement uznaje się zaciągniętą pożyczkę pod warunkiem że pożyczkodawca dokona dopłaty. 4. Repudiacja jednostronne anulowanie pożyczki. Pożyczki międzynarodowe powinny mied naturę inwestycyjną a nie konsumpcyjną, może to byd zakup technologii, know-how. Dochody bezzwrotne - Podatek - Cło - Opłaty - Wpłaty z paostwowych jednostek budżetowych - Wpłaty z dochodu Narodowego Banku Polskiego Cło Cło jest to instrument bardzo istotny w gromadzenia dochodów, może byd także instrumentem regulacji gospodarki. Definiuje się je jako świadczenie pieniężne przymusowe ogólne bezzwrotne jednostronnie nakładane przez paostwo na podstawie przepisów prawa w związku z przywozem, wywozem, przewozem towarów przez obszar celny danego paostwa. Świadczenie przymusowe oznacza że paostwo wyegzekwuje wszystkie środki przymusu aby odebrad cło. Nie ma charakteru celowego nie jest do dochód przeznaczony na konkretny cel Jest to świadczenie bezzwrotne nie ma zwrotu zapłaconego cła. Jednostronnie bez porozumienia z drugą stroną. Świadczenie regulowane przepisami nakładane zgodnie z obowiązującym prawem. Cła można klasyfikowad: Cła fiskalne nakładamy na to co będzie przynosiło dochody reszta nie ma znaczenia. Cła ekonomiczne Cła gospodarcze można za pomocą tych ceł wpływad na import i eksport pewnych towarów. Cła specjalne cła stosowane w krótkim okresie czasu mające zapobiec złej sytuacji na rynku. Cła inkubacyjne mające na celu zabezpieczeniu pewnych branż Cła anty-dumpingowe Cena wprowadzane gdy jest podejrzenie że paostwa dokładają do produkcji danego produktu. Cła retorsyjne Prowadzi do wojny celnej, jest to wzajemne zwiększenie ceł. W stosunku do pewnych towarów mogą byd stosowane pewne ograniczenia co do wprowadzenia na rynek pewnych dóbr bądź ich zablokowania. Mogą byd wymagane koncesje na rozprowadzanie, bądź istnied limity kontyngentowe (ograniczenie na pewną ilośd). Mogą byd także wymagane spełnienie

17 pewnych norm aby sprowadzid. Cła mogą byd wymierzane od wartości lub od ilości stosuje się wtedy jednostki miary, stawka wtedy jest kwotowa lub mieszane. Cła - należne - minimalne Zawsze płacone jest to wyższe. Składy celne pewne miejsca w których dokonuje się odpraw celnych. Mamy dodatkową daninę jest to opłata jest to, to samo co cło tylko że nie przy przywozie, przewozie wywozie. Opłata może byd za wykonywanie usług przez paostwo np. geodezja, opłata targowa etc. Podatki Podatek jest to świadczenie pieniężne przymusowe, powszechne, bezzwrotne, nakładane przez paostwo lub inny związek publiczno prawny na podstawie przepisów prawa 1. Podatek jest to świadczenie pieniężne można go uiścid jedynie pieniężnie (inne formy finansowania np. w towarze nie są akceptowane) Przed pieniądzem nie mógł się pojawid podatek obowiązywały daniny 2. Podatek jest to świadczenie przymusowe Paostwo wymaga płacenia podatków. 3. Podatek jest świadczeniem ogólnym nie może byd pobierany na konkretny cel. 4. Nieodpłatnośd podatek nie jest opłatą za określoną usługę 5. Podatek jest świadczeniem bezzwrotnym raz zapłacony podatek nie podlega zwrotowi 6. Powszechnośd podatek powinien obejmowad jak największą populację wyborców Podatek jest nakładany na podstawie ustawy (konstytucja) Niektóre elementy konstrukcji podatków mogą się powtarzad. Elementy konstrukcji podatku: 1. Stałe 1.1. Podmiot 1.2. Przedmiot 1.3. Podstawę opodatkowania 1.4. Stawkę opodatkowania 2. Nie stałe 2.1. Ulgi i zwolnienia Podmiot podatku można rozpatrywad z punktu widzenie prawnego lub ekonomicznego 1. Prawny a. podmiot czynny uprawniony (paostwo) związany z władztwem podatkowy które powiązane jest z różnymi uprawnieniami w ustalaniu podatków. b. podmiot bierny zobowiązany i. Podatnik osoba prawna, fizyczna bądź bez uprawnieo która ponosi ciężar świadczenia podatkowego

18 ii. Płatnik jest to osoba prawna, fizyczna bądź bez osobowości prawnej która oblicza pobiera podatek w imieniu podatnika iii. Inkasent osoba fizyczna która ma tylko pobrad i odprowadzid podatek 2. Ekonomiczny a. Podmiot formalnie obciążony ten na którego ustawodawca nałożył ciężar podatkowy b. Podmiot materialnie obciążony podmiot który faktycznie niesie ciężar podatkowy Podatek od towarów i usług to my jesteśmy podatnikami a przedsiębiorcy płatnikami Podatek dochodowy Jesteśmy płatnikiem i podatnikiem Przedmiotem podatku są zjawiska zdarzenia i rzeczy lub stany faktycznie lub stan prawny z którymi paostwo łączy powstanie obowiązku podatkowego, czyli określenie w ustawie tego co ma byd opodatkowane np. darowizna, nieruchomośd, produkty i usługi itd. Stanem faktycznym będącym przedmiotem podatku jest na przykład posiadanie nieruchomości, uzyskanie dochodu. Stanem prawnym nabycie własności nieruchomości, przyjecie spadku, zawarcie umowy sprzedaży. Przedmiot podatku na ogół wyrażony jest w jego nazwie. Ustalenie odpowiedniego przedmiotu opodatkowania ma fundamentalne znaczenie dla opodatkowania i jego zbierania. Ujęcie tematu szeroko spełnia postulat powszechności podatku. Ujęcie wąskie może rodzid problemy aczkolwiek ułatwia obliczenie podstawy opodatkowania, nie rodzi problemów dla podatnika nie rodzi problemów dla fiskusa, nie będzie niestety spełniad postulatu powszechności. Ograniczenia o charakterze formalne wynika z ograniczonych możliwości wprowadzenia danego rozwiązania (bez wieloznaczności) Ograniczenia o charakterze ekonomicznym Zgodnie z zasadą opodatkowania kwota podatku musi byd wyższa niż koszt poboru Ograniczenia o charakterze społecznym czy uwzględniad sytuacje rodzinną i charakter zawodu Ograniczenia o charakterze politycznym naciski społeczne na stanowienie prawa podatkowego Podstawy opodatkowania Jest to przedmiot podatku określony wartościowo lub ilościowo (skonkretyzowany przedmiot podatku). Stawki podatku stawka podatku jest to kwoty podatku do podstawy opodatkowania, może byd procentowo lub kwotowo Stawka podatku: Regresywna spadająca Progresywna Kwota podatku rośnie szybciej niż źródło opodatkowanie. Proporcjonalna Zmienia się wprost proporcjonowanie do zmiany podstawy opodatkowania przy tej samej stopie opodatkowania

Jakie są źródła dochodów własnych jednostek samorządu terytorialnego?

Jakie są źródła dochodów własnych jednostek samorządu terytorialnego? Jakie są źródła dochodów własnych jednostek samorządu terytorialnego? Dochody budżetowe to należne lub faktyczne wpływy środków pieniężnych do budżetów pobierane przez organy finansowe lub przez jednostki

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

PRAWO FINANSOWE ZAGADNIENIA EGZAMINACYJNE

PRAWO FINANSOWE ZAGADNIENIA EGZAMINACYJNE PRAWO FINANSOWE ZAGADNIENIA EGZAMINACYJNE ROK AKADEMICKI 2014/2015 I. PRAWO FINANSÓW PUBLICZNYCH 1. Źródła prawa finansów publicznych. 2. Pojęcie finansów (w ogólności). 3. Pojęcie finansów publicznych

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA NR 3 DŁUG PUBLICZNY W SEKTORZE FINANSÓW PUBLICZNYCH

ĆWICZENIA NR 3 DŁUG PUBLICZNY W SEKTORZE FINANSÓW PUBLICZNYCH ĆWICZENIA NR 3 DŁUG PUBLICZNY W SEKTORZE FINANSÓW PUBLICZNYCH ZASADA JEDNOŚCI BUDŻETOWEJ w znaczeniu formalnym wymóg zawarcia budżetu w jednym dokumencie prawnym. Posiada charakter normatywny. Jest przestrzegana

Bardziej szczegółowo

Budżet państwa. Polityka fiskalna

Budżet państwa. Polityka fiskalna Budżet państwa. Polityka fiskalna Budżet państwa Budżet państwa jest to plan finansowy zawierający dochody i wydatki państwa związane z realizacją przyjętej polityki społecznej, gospodarczej i obronnej.

Bardziej szczegółowo

BUDŻET. jest to plan dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów, uchwalany na rok kalendarzowy w formie uchwały budżetowej PRZYCHODY

BUDŻET. jest to plan dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów, uchwalany na rok kalendarzowy w formie uchwały budżetowej PRZYCHODY Przedstawiamy Państwu krótki informator dotyczący gospodarki finansowej gminy JelczLaskowice. Dane w nim zawarte dotyczą lat 2003 2005. Dane liczbowe dotyczące lat 2003 i 2004 pochodzą ze sprawozdań z

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z wykonania budżetu miasta Zgierza za 20l0 rok

Sprawozdanie z wykonania budżetu miasta Zgierza za 20l0 rok Załącznik do uchwały Nr X/86/11 Rady Miasta Zgierza z dnia 30 czerwca 2011 r. Sprawozdanie z wykonania budżetu miasta Zgierza za 20l0 rok Id: IORNV-WMGVW-WDBSQ-RKBYQ-DQKSC. Podpisany Strona 2 z 142 Sprawozdanie

Bardziej szczegółowo

Wykaz pytań do egzaminu z prawa finansowego na rok akademicki 2009/2010

Wykaz pytań do egzaminu z prawa finansowego na rok akademicki 2009/2010 Wykaz pytań do egzaminu z prawa finansowego na rok akademicki 2009/2010 Regulacja prawna finansów publicznych 1. Proszę określić zakres sektora finansów publicznych i podmioty tego sektora. 2. Proszę przedstawić

Bardziej szczegółowo

Ustawa o finansach publicznych określa dla jst granice zaciągania pożyczek i kredytów oraz zobowiązań.

Ustawa o finansach publicznych określa dla jst granice zaciągania pożyczek i kredytów oraz zobowiązań. Ustawa o finansach publicznych określa dla jst granice zaciągania pożyczek i kredytów oraz zobowiązań. Analiza struktury budżetów jednostek samorządu terytorialnego pozwala na stwierdzenie, iż sfinansowanie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXVI/146/16 RADY MIASTA PORĘBA. z dnia 25 kwietnia 2016 r.

UCHWAŁA NR XXVI/146/16 RADY MIASTA PORĘBA. z dnia 25 kwietnia 2016 r. UCHWAŁA NR XXVI/146/16 RADY MIASTA PORĘBA z dnia 25 kwietnia 2016 r. w sprawie wprowadzenia zmian w uchwale budżetowej nr XXV/140/2016 Rady Miasta Poręba na rok 2016. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 4,

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do prawa podatkowego

Wprowadzenie do prawa podatkowego Wprowadzenie do prawa podatkowego dr Przemysław Pest Katedra Prawa Finansowego WPAE UWr Dobry pasterz powinien strzyc owce, a nie obdzierać ze skóry Tyberiusz 1 Stosunek prywatnoprawny Stosunek podatkowoprawny

Bardziej szczegółowo

Zestawienie zagadnień egzaminacyjnych z prawa finansowego - III rok, prawo stacjonarne, rok akademicki 2014/2015

Zestawienie zagadnień egzaminacyjnych z prawa finansowego - III rok, prawo stacjonarne, rok akademicki 2014/2015 Zestawienie zagadnień egzaminacyjnych z prawa finansowego - III rok, prawo stacjonarne, rok akademicki 2014/2015 I. 1. Pojęcie prawa finansowego i finansów publicznych. 2. Finanse publiczne a finanse prywatne.

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 2 ZASADY FUNKCJONOWANIA KONT BILANSOWYCH

Załącznik Nr 2 ZASADY FUNKCJONOWANIA KONT BILANSOWYCH ZASADY FUNKCJONOWANIA KONT BILANSOWYCH Załącznik Nr 2 133 Rachunek budżetu Konto 133 służy do ewidencji operacji pieniężnych dokonywanych na bankowych rachunkach budżetu państwa oraz budżetów gmin, powiatów

Bardziej szczegółowo

Finanse publiczne i prawo finansowe

Finanse publiczne i prawo finansowe Finanse publiczne i prawo finansowe Wymiar: Forma: Semestr: 30 h wykład III 30 h ćwiczenia III Cele/Efekty kształcenia: Celem kursu jest przekazanie wiadomości z Prawa finansowego. Po zakończeniu kursu

Bardziej szczegółowo

Aspekty prawne inwestowania nadwyżek operacyjnych. i budżetowych przez Jednostki Samorządu Terytorialnego.

Aspekty prawne inwestowania nadwyżek operacyjnych. i budżetowych przez Jednostki Samorządu Terytorialnego. Aspekty prawne inwestowania nadwyżek operacyjnych i budżetowych przez Jednostki Samorządu Terytorialnego. Tło legislacyjne dla rozważań nad sposobami efektywnego lokowania nadwyżek środków pieniężnych

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR III/15/2010 RADY GMINY BODZECHÓW. z dnia 28 grudnia 2010 r. w sprawie wprowadzenia zmian do budżetu gminy na 2010 rok.

UCHWAŁA NR III/15/2010 RADY GMINY BODZECHÓW. z dnia 28 grudnia 2010 r. w sprawie wprowadzenia zmian do budżetu gminy na 2010 rok. UCHWAŁA NR III/15/2010 RADY GMINY BODZECHÓW w sprawie wprowadzenia zmian do budżetu gminy na 2010 rok. Na podstawie art.18 ust.2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym / Dz.U. z 2001

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR OR.0050.9.2014 BURMISTRZA BIAŁEJ z dnia 30 grudnia 2014 r. w sprawie zmiany planu finansowego Gminy Biała na 2014 r.

ZARZĄDZENIE NR OR.0050.9.2014 BURMISTRZA BIAŁEJ z dnia 30 grudnia 2014 r. w sprawie zmiany planu finansowego Gminy Biała na 2014 r. ZARZĄDZENIE NR OR.0050.9.2014 BURMISTRZA BIAŁEJ z dnia 30 grudnia 2014 r. w sprawie zmiany planu finansowego Gminy Biała na 2014 r. Na podstawie art. 30, ust. 2, pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie

Bardziej szczegółowo

Wieloletnia Prognoza Finansowa (WPF) miasta Łodzi na lata 2014-2031

Wieloletnia Prognoza Finansowa (WPF) miasta Łodzi na lata 2014-2031 Wieloletnia Prognoza Finansowa (WPF) miasta Łodzi na lata 2014-2031 Załącznik Nr 1 do uchwały Nr Rady Miejskiej w Łodzi z dnia Lp. Wyszczególnienie 2013 (plan po zmianach 2014 2015 2016 2017 2018 2019

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 5/14 WÓJTA GMINY BOĆKI. z dnia 5 marca 2014 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania budżetu gminy za 2013 rok

ZARZĄDZENIE NR 5/14 WÓJTA GMINY BOĆKI. z dnia 5 marca 2014 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania budżetu gminy za 2013 rok ZARZĄDZENIE NR 5/14 WÓJTA GMINY BOĆKI z dnia 5 marca 2014 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania budżetu gminy za 2013 rok Na podstawie art. 61 ust 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do prawa podatkowego

Wprowadzenie do prawa podatkowego Wprowadzenie do prawa podatkowego dr Przemysław Pest Katedra Prawa Finansowego WPAE UWr Dobry pasterz powinien strzyc owce, a nie obdzierać ze skóry Tyberiusz Cesare Ripa, Ikonologia, Kraków 2012, reprint

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 150/15

Zarządzenie Nr 150/15 Zarządzenie Nr 150/15 Wójta Gminy Mrągowo z dnia 30 października 2015 r. w sprawie: podania do publicznej wiadomości informacji o wykonaniu budżetu za III kwartał 2015 roku. Na podstawie art. 37 ust.1

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Wykład 1 CO TO SĄ FINANSE? Definicja Finanse 1. Dziedzina nauki zajmująca się analizą, jak ludzie lokują dostępne zasoby w danym okresie. 2. Ogół

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów Wykaz podstawowej literatury Przedmowa. Podatki część ogólna. Podatki dochodowe XIII

Spis treści. Wykaz skrótów Wykaz podstawowej literatury Przedmowa. Podatki część ogólna. Podatki dochodowe XIII Wykaz skrótów Wykaz podstawowej literatury Przedmowa XI XIII XV Podatki część ogólna Tabl. 1. Definicja podatku 3 Tabl. 2. Elementy podatku 4 Tabl. 3. Rodzaje podatów 5 Tabl. 4. Regulacja Ordynacji podatkowej

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA ZA 2012 ROK

SPRAWOZDANIE Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA ZA 2012 ROK Załącznik Nr 1 SPRAWOZDANIE Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA ZA 2012 ROK Zgodnie z art. 267 ust.1 pkt 1, art. 269 ustawy z 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.)

Bardziej szczegółowo

INSTYTUCJE FINANSOWE W SCHEMACIE GOSPODARKI

INSTYTUCJE FINANSOWE W SCHEMACIE GOSPODARKI INSTYTUCJE FINANSOWE W SCHEMACIE GOSPODARKI Produkt krajowy brutto jest główną kategorią w systemie rachunków narodowych. Obrazuje końcowy rezultat działalności wszystkich podmiotów gospodarki narodowej.

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania z Finansów

Przedmiotowy System Oceniania z Finansów Przedmiotowy System Oceniania z Finansów Ocena dopuszczająca wymagania konieczne Ocena dostateczna wymagania konieczne + podstawowe Ocena dobra wymagania konieczne + podstawowe + rozszerzające Ocena bardzo

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych. www.finanse.mf.gov.

Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych. www.finanse.mf.gov. Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych www.finanse.mf.gov.pl 1 2 Ministerstwo Finansów Opodatkowanie przychodów (dochodów)

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych. www.finanse.mf.gov.

Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych. www.finanse.mf.gov. Ministerstwo Finansów ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa Opodatkowanie przychodów (dochodów) z kapitałów pieniężnych www.finanse.mf.gov.pl 1 2 Ministerstwo Finansów Opodatkowanie przychodów (dochodów)

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z WYKONANIA BUDŻETU GMINY I MIASTA LWÓWEK ŚLĄSKI ZA 2012 ROK

SPRAWOZDANIE Z WYKONANIA BUDŻETU GMINY I MIASTA LWÓWEK ŚLĄSKI ZA 2012 ROK BURMISTRZ GMINY I MIASTA LWÓWEK ŚLĄSKI SPRAWOZDANIE Z WYKONANIA BUDŻETU GMINY I MIASTA LWÓWEK ŚLĄSKI ZA 2012 ROK Sporządziła: Alicja Turkiewicz Skarbnik Gminy i Miasta Lwówek Śląski Lwówek Śląski marzec

Bardziej szczegółowo

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY???

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY??? SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY??? Działalność Powiatu, w tym oczywiście finanse są jawne. Mówi o tym art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i ustawa o dostępie do informacji publicznej.

Bardziej szczegółowo

do ustawy z dnia 27 maja 2015 r. o finansowaniu wspólnej polityki rolnej (druk nr 917)

do ustawy z dnia 27 maja 2015 r. o finansowaniu wspólnej polityki rolnej (druk nr 917) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy M A T E R I A Ł P O R Ó W N AW C Z Y do ustawy z dnia 27 maja 2015 r. o finansowaniu wspólnej polityki rolnej (druk nr 917) USTAWA z dnia 27 sierpnia 2009 r. O

Bardziej szczegółowo

Wykonanie dochodów Gminy Oleśnica za 2007 rok

Wykonanie dochodów Gminy Oleśnica za 2007 rok Wykonanie dochodów Gminy Oleśnica za 2007 rok Dział Rozdział Paragraf Wyszczególnienie Plan Wykonanie 010 Rolnictwo i łowiectwo 149 104,82 162 091,64 108,71% 01010 Infrastruktura wodociągowa i sanitacyjna

Bardziej szczegółowo

Wałbrzych, marzec 2014 rok

Wałbrzych, marzec 2014 rok Sprawozdanie roczne z wykonania budŝetu Miasta Wałbrzycha za 2013 rok oraz sprawozdania roczne z wykonania planów finansowych instytucji kultury za 2013 rok Wałbrzych, marzec 2014 rok SPIS TREŚCI 1. budŝetu

Bardziej szczegółowo

OPODATKOWANIE PRZYCHODÓW (DOCHODÓW) Z KAPITAŁÓW PIENIĘŻNYCH

OPODATKOWANIE PRZYCHODÓW (DOCHODÓW) Z KAPITAŁÓW PIENIĘŻNYCH OPODATKOWANIE PRZYCHODÓW (DOCHODÓW) Z KAPITAŁÓW PIENIĘŻNYCH www.mf.gov.pl Ministerstwo Finansów OPODATKOWANIE PRZYCHODÓW (DOCHODÓW) Z KAPITAŁÓW PIENIĘŻNYCH Podatek dochodowy od osób fizycznych (zwany dalej

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ

OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ Projekt Wieloletniej prognozy finansowej Miasta Łowicza został sporządzony w szczegółowości określonej w art.226 ust.1

Bardziej szczegółowo

Wrocław, dnia 30 sierpnia 2013 r. Poz. 4827 ZARZĄDZENIE NR FB.0050.15.2013 BURMISTRZA GMINY I MIASTA LWÓWEK ŚLĄSKI. z dnia 29 marca 2013 r.

Wrocław, dnia 30 sierpnia 2013 r. Poz. 4827 ZARZĄDZENIE NR FB.0050.15.2013 BURMISTRZA GMINY I MIASTA LWÓWEK ŚLĄSKI. z dnia 29 marca 2013 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Wrocław, dnia 3 sierpnia 213 r. Poz. 4827 ZARZĄDZENIE NR FB.5.15.213 BURMISTRZA GMINY I MIASTA LWÓWEK ŚLĄSKI z dnia 29 marca 213 r. w sprawie przedłożenia Radzie

Bardziej szczegółowo

Realizacja dochodów budżetowych gminy Brzeg Dolny w układzie działów, rozdziałów i paragrafów klasyfikacji budżetowej w okresie 1.01.- 31.12.2013r.

Realizacja dochodów budżetowych gminy Brzeg Dolny w układzie działów, rozdziałów i paragrafów klasyfikacji budżetowej w okresie 1.01.- 31.12.2013r. Realizacja dochodów budżetowych gminy Brzeg Dolny w układzie działów, rozdziałów i paragrafów klasyfikacji budżetowej w okresie 1.01.- 31.12.2013r. Dział Rozdział Paragraf Treść Plan Wykonanie 010 Rolnictwo

Bardziej szczegółowo

PREZYDENT MIASTA GLIWICE WRAZ Z WYMAGANYMI DOKUMENTAMI. Gliwice, dnia 15 listopada 2011 roku

PREZYDENT MIASTA GLIWICE WRAZ Z WYMAGANYMI DOKUMENTAMI. Gliwice, dnia 15 listopada 2011 roku PREZYDENT MIASTA GLIWICE PROJEKT UCHWAŁY BUDŻETOWEJ MIASTA GLIWICE NA 2012 ROK WRAZ Z WYMAGANYMI DOKUMENTAMI Gliwice, dnia 15 listopada 2011 roku SPIS TREŚCI str. I. Projekt uchwały Rady Miejskiej w Gliwicach

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia Blok III. Budżet państwa Polityka fiskalna

Makroekonomia Blok III. Budżet państwa Polityka fiskalna Makroekonomia Blok III Budżet państwa Polityka fiskalna Budżet a rola państwa w gospodarce Neoklasycy contra Keynesiści Efektywność rynku i efektywność sfery publicznej O co ten hałas? Czyli jaki jest

Bardziej szczegółowo

INFORMATOR URZĘDU MIEJSKIEGO w BRZESKU. Budżet Gminy Brzesko STAN BUDŻETU NA CZERWIEC 2006.

INFORMATOR URZĘDU MIEJSKIEGO w BRZESKU. Budżet Gminy Brzesko STAN BUDŻETU NA CZERWIEC 2006. INFORMATOR URZĘDU MIEJSKIEGO w BRZESKU Budżet Gminy Brzesko 2006 STAN BUDŻETU NA CZERWIEC 2006. Budżet Gminy jest dokumentem, który zawiera finansowy i rzeczowy plan działania Gminy w danym roku. Po jednej

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA KATOWICE ZA I KWARTAŁ 2015 ROKU

INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA KATOWICE ZA I KWARTAŁ 2015 ROKU PREZYDENT MIASTA KATOWICE INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA KATOWICE ZA I KWARTAŁ 2015 ROKU Katowice, maj 2015 roku INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA KATOWICE ZA I KWARTAŁ 2015 ROKU Zatwierdzam:

Bardziej szczegółowo

Opracował: Wydział Budżetu Miasta Urzędu Miasta Katowice na podstawie sprawozdań budżetowych i opisowych pod kierunkiem Skarbnika Miasta.

Opracował: Wydział Budżetu Miasta Urzędu Miasta Katowice na podstawie sprawozdań budżetowych i opisowych pod kierunkiem Skarbnika Miasta. PREZYDENT MIASTA KATOWICE INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA KATOWICE ZA 3 KWARTAŁY 2014 ROKU Katowice, listopad 2014 r. INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA KATOWICE ZA 3 KWARTAŁY 2014 ROKU Zatwierdzam:

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budżetu

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 174/2014 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie przedstawienia sprawozdania z wykonania budżetu za 2013 rok.

Zarządzenie Nr 174/2014 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie przedstawienia sprawozdania z wykonania budżetu za 2013 rok. Zarządzenie Nr 174/2014 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie przedstawienia sprawozdania z wykonania budżetu za 2013 rok. Na podstawie art. 267 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 ustawy z

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA ZA 2013 ROK

SPRAWOZDANIE Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA ZA 2013 ROK Załącznik Nr 1 SPRAWOZDANIE Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA ZA 2013 ROK Zgodnie z artykułem 267 ust.1 ustawy z 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885. z późn.zm.) Prezydent

Bardziej szczegółowo

Klasa 3TE1, 3TE2. Kapitały własne Wskazanie kapitałów własnych w różnych formach prawnych podmiotów gospodarujących Źródła kapitału własnego

Klasa 3TE1, 3TE2. Kapitały własne Wskazanie kapitałów własnych w różnych formach prawnych podmiotów gospodarujących Źródła kapitału własnego Zakres treści z przedmiotu Finanse Klasa 3TE1, 3TE2 LP Temat Zakres treści Finanse przedsiębiorstw 1-2 Aktywa podmiotów gospodarczych Klasyfikacja aktywów trwałych Metody amortyzacji środków trwałych Ustalanie

Bardziej szczegółowo

Skąd mamy i na co wydajemy pieniądze

Skąd mamy i na co wydajemy pieniądze Skąd mamy i na co wydajemy pieniądze PRZEJRZYSTA POLSKA Informator został przygotowany przez pracowników Urzędu Gminy w Dobromierzu w ramach udziału w akcji społecznej Przejrzysta Polska Chcąc przybliżyć

Bardziej szczegółowo

Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST

Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST Podstawy prawne finansów lokalnych Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST Dr Izabella Ewa Cech Materiały wewnętrzne PWSZ Głogów Wstęp - zakres wykładu - Pojęcie i kształt systemu finansowoprawnego

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXXI / 202 /2005 Rady Miejskiej w Brzesku z dnia 25 maja 2005 r.

Uchwała Nr XXXI / 202 /2005 Rady Miejskiej w Brzesku z dnia 25 maja 2005 r. Uchwała Nr XXXI / 202 /2005 Rady Miejskiej w Brzesku z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie : zmiany uchwały budżetowej Gminy Brzesko na 2005 rok. Na podstawie art.18 ust.2 pkt.4, art.57 i art.58 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budżetu

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012

OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012 OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012 Rady Gminy w Jasienicy Rosielnej z dnia 25 stycznia 2012 r. w sprawie wieloletniej prognozy finansowej Gminy Jasienica Rosielna na lata 2012-2025

Bardziej szczegółowo

PLAN DOCHODÓW NA DZIEŃ 30.11.2014

PLAN DOCHODÓW NA DZIEŃ 30.11.2014 PLAN DOCHODÓW NA DZIEŃ 30.11.2014 Dział Rozdział Paragraf Treść Wartość 600 Transport i łączność 362 656,00 60016 Drogi publiczne gminne 347 101,00 0690 Wpływy z różnych opłat 315 101,00 0910 Odsetki od

Bardziej szczegółowo

Kraków, dnia 12 sierpnia 2014 r. Poz. 4470 SPRAWOZDANIE NR 1/2012 RADY GMINY BUDZÓW. z dnia 28 marca 2012 roku

Kraków, dnia 12 sierpnia 2014 r. Poz. 4470 SPRAWOZDANIE NR 1/2012 RADY GMINY BUDZÓW. z dnia 28 marca 2012 roku DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO Kraków, dnia 12 sierpnia 2014 r. Poz. 4470 SPRAWOZDANIE NR 1/2012 RADY GMINY BUDZÓW z dnia 28 marca 2012 roku w sprawie wykonania budżetu gminy Budzów za 2011

Bardziej szczegółowo

BURMISTRZ MIASTA CIESZYNA INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA CIESZYNA ZA I PÓŁROCZE 2014 ROKU ORAZ

BURMISTRZ MIASTA CIESZYNA INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA CIESZYNA ZA I PÓŁROCZE 2014 ROKU ORAZ BURMISTRZ MIASTA CIESZYNA INFORMACJA Z WYKONANIA BUDŻETU MIASTA CIESZYNA ZA I PÓŁROCZE 2014 ROKU ORAZ INFORMACJA O KSZTAŁTOWANIU SIĘ WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ, W TYM O PRZEBIEGU REALIZACJI PRZEDSIĘWZIĘĆ

Bardziej szczegółowo

010 ROLNICTWO i ŁOWIECTWO 32909,00 34546,83 104,98% 01095 Pozostała dzialalność 32909,00 34546,83 104,98%

010 ROLNICTWO i ŁOWIECTWO 32909,00 34546,83 104,98% 01095 Pozostała dzialalność 32909,00 34546,83 104,98% Załącznik nr 1 do informacji Burmistrza Kargowej Dochody z wykonania budżetu gminy za I półrocze 2007 r. Kwota Dz. Rozdz. Nazwa planu Wykonanie % [zł] [zł] wykonania 1 2 3 4 5 6 7 010 ROLNICTWO i ŁOWIECTWO

Bardziej szczegółowo

TRANSPORT I ŁĄCZNOŚĆ

TRANSPORT I ŁĄCZNOŚĆ Załącznik Nr 1 WYKONANIE DOCHODÓW ZA 2011r. (w zł) Dz. Rozdz. Treść Plan Wyk. % wyk. 1 2 3 4 5 6 7 010 ROLNICTWO I ŁOWIECTWO 950.046,66 408.299,04 42,98 01010 594.994,00 53.230,00 8,95 Infrastruktura wodociągowa

Bardziej szczegółowo

TEORIA PODATKU DEFINICJA PODATKU

TEORIA PODATKU DEFINICJA PODATKU PRAWO PODATKOWE TEORIA PODATKU DEFINICJA PODATKU Doktrynalna: podatek jest świadczeniem pieniężnym na rzecz podmiotu prawa publicznego (państwa, jst), jednostronnie przez ten podmiot ustanowionym o charakterze

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XV/100/11 RADY GMINY W BAĆKOWICACH. z dnia 30 grudnia 2011 r. w sprawie uchwalenia budżetu Gminy Baćkowice na 2012 rok

UCHWAŁA NR XV/100/11 RADY GMINY W BAĆKOWICACH. z dnia 30 grudnia 2011 r. w sprawie uchwalenia budżetu Gminy Baćkowice na 2012 rok UCHWAŁA NR XV/100/11 RADY GMINY W BAĆKOWICACH z dnia 30 grudnia 2011 r. w sprawie uchwalenia budżetu Gminy Baćkowice na 2012 rok Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 4, pkt 9 lit. d, i ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 21 listopada 2014 r. Poz. 1626 USTAWA z dnia 26 września 2014 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw 1) Art. 1.

Bardziej szczegółowo

BUDŻET KALISZA NA 2015 ROK

BUDŻET KALISZA NA 2015 ROK PREZYDENT MIASTA KALISZA BUDŻET KALISZA NA 2015 ROK KALISZ GRUDZIEŃ 2014 ROK Uchwała Nr V/28/2014 Rady Miejskiej Kalisza z dnia 30 grudnia 2014 roku w sprawie uchwały budżetowej na 2015 rok. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O PRZEBIEGU WYKONANIA BUDŻETU MIASTA ZA I PÓŁROCZE 2013 ROKU

INFORMACJA O PRZEBIEGU WYKONANIA BUDŻETU MIASTA ZA I PÓŁROCZE 2013 ROKU Załącznik Nr 1 INFORMACJA O PRZEBIEGU WYKONANIA BUDŻETU MIASTA ZA I PÓŁROCZE 2013 ROKU Zgodnie z artykułem 266 ust.1 ustawy z 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz. U. z 2013, poz. 885.) Prezydent

Bardziej szczegółowo

Wykonanie dochodów Gminy Oleśnica za I pół. 2006

Wykonanie dochodów Gminy Oleśnica za I pół. 2006 Wykonanie dochodów Gminy Oleśnica za I pół. 2006 020 Leśnictwo 7 000,00 4 406,86 62,96% 02001 Gospodarka leśna 7 000,00 0750 Dochody z najmu i dzierżawy składników majątkowych Skarbu Państwa, jednostek

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ

OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ Projekt wieloletniej prognozy finansowej (WPF) na lata 2014-2019 opracowano głównie w oparciu o założenia przyjęte

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1990 Nr 89 poz. 518 USTAWA

Dz.U. 1990 Nr 89 poz. 518 USTAWA Kancelaria Sejmu s. 1/8 Dz.U. 1990 Nr 89 poz. 518 USTAWA z dnia 14 grudnia 1990 r. o dochodach gmin i zasadach ich subwencjonowania w 1991 r., oraz o zmianie ustawy o samorządzie terytorialnym. Rozdział

Bardziej szczegółowo

FINANSE. Informacje organizacyjne. Warunki zaliczenia. Program wykładów. Egzamin pisemny: pytania zamknięte lub otwarte. Kontakt: Konsultacje:

FINANSE. Informacje organizacyjne. Warunki zaliczenia. Program wykładów. Egzamin pisemny: pytania zamknięte lub otwarte. Kontakt: Konsultacje: Informacje organizacyjne FINANSE Kontakt: email: bogumila.brycz@pwr.wroc.pl tel. 071 320 29 27 dr Bogumiła Brycz Zakład Analiz i Planowania Finansowego Konsultacje: środa 13.00-15.00 czwartek 11.00-13.00

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 20 grudnia 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 20 grudnia 2010 r. Dziennik Ustaw Nr 249 16906 Poz. 1667 1667 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 20 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i trybu dokonywania operacji na rachunkach bankowych prowadzonych dla obsługi budżetu

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI

ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI Karkonoska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. 58-500 Jelenia Góra ul. 1 Maja 27 ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU O UDZIELENIE POŻYCZKI (PEŁNA KSIĘGOWOŚĆ) 1 Dokumenty wymagane przy składaniu wniosku o pożyczkę: Dokumenty

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XII.67.2015 RADY MIEJSKIEJ W ZŁOTOWIE. z dnia 28 września 2015 r. w sprawie wprowadzenia zmian w budżecie Gminy Miasto Złotów na rok 2015

UCHWAŁA NR XII.67.2015 RADY MIEJSKIEJ W ZŁOTOWIE. z dnia 28 września 2015 r. w sprawie wprowadzenia zmian w budżecie Gminy Miasto Złotów na rok 2015 UCHWAŁA NR XII.67.2015 RADY MIEJSKIEJ W ZŁOTOWIE w sprawie wprowadzenia zmian w budżecie Gminy Miasto Złotów na rok 2015 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 176/2096/13 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO. z dnia 26 marca 2013 r.

UCHWAŁA NR 176/2096/13 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO. z dnia 26 marca 2013 r. UCHWAŁA NR 176/2096/13 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO z dnia 26 marca 2013 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania rocznego z wykonania budżetu Województwa Lubuskiego za 2012 rok Na podstawie art. 267 ust.

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY IŁŻA NA LATA 2012-2018

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY IŁŻA NA LATA 2012-2018 OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY IŁŻA NA LATA 2012-2018 I. GŁÓWNE ZAŁOŻENIA PRZYJĘTE DO OPRACOWANIA WPF. Wieloletnia Prognoza Finansowa obejmuje lata 2012-2018 Podstawą do opracowania

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI STRONY. Wstęp 2-19. Dochody 20-119. Wydatki 120-291. Wykaz wydatków inwestycyjnych. i majątkowych 292-301

SPIS TREŚCI STRONY. Wstęp 2-19. Dochody 20-119. Wydatki 120-291. Wykaz wydatków inwestycyjnych. i majątkowych 292-301 SPIS TREŚCI STRONY Zarządzenie Prezydenta Miasta Siedlce w sprawie przyjęcia informacji o przebiegu wykonania budżetu miasta Siedlce, informacji o kształtowaniu się wieloletniej prognozy finansowej, w

Bardziej szczegółowo

POLITYKA GOSPODARCZA I SPOŁECZNA

POLITYKA GOSPODARCZA I SPOŁECZNA prof. dr hab. Tadeusz Szumlicz POLITYKA GOSPODARCZA I SPOŁECZNA (redystrybucja dochodów) Aspekt redystrybucyjny redystrybucja horyzontalna redystrybucja wertykalna Aspekt redystrybucyjny redystrybucja

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ WSTĘP Zgodnie z art. 226-231 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych jednostki samorządu terytorialnego są zobowiązane do przygotowania

Bardziej szczegółowo

Wójt Gminy Potęgowo. Sprawozdanie opisowe z wykonania budżetu Gminy Potęgowo za 2013 rok. Potęgowo, marzec 2014 r.

Wójt Gminy Potęgowo. Sprawozdanie opisowe z wykonania budżetu Gminy Potęgowo za 2013 rok. Potęgowo, marzec 2014 r. Wójt Gminy Potęgowo Sprawozdanie opisowe z wykonania budżetu Gminy Potęgowo za 2013 rok Potęgowo, marzec 2014 r. SPIS TREŚCI str. I. WPROWADZENIE... 5 CZĘŚĆ TABELARYCZNA II. WYKONANIE PLANU DOCHODÓW I

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Katowice, dnia 11 czerwca 2014 r. Poz. 3302 SPRAWOZDANIE PREZYDENTA MIASTA ZAWIERCIE z dnia 21 marca 2014 r. z wykonania budżetu miasta Zawiercia wraz ze sprawozdaniem

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z wykonania budżetu Powiatu Żarskiego za rok 2011r. Żary, marzec 2012 r.

Sprawozdanie z wykonania budżetu Powiatu Żarskiego za rok 2011r. Żary, marzec 2012 r. Sprawozdanie z wykonania budżetu Powiatu Żarskiego za rok 2011r. Żary, marzec 2012 r. Spis treści 1. Część pierwsza Budżet powiatu żarskiego i jego zmiany w 2011 roku. 1 1.1. Plan dochodów 1 1.2. Plan

Bardziej szczegółowo

PLAN FINANSOWY DOCHODÓW BUDŻETOWYCH NA ROK 2015

PLAN FINANSOWY DOCHODÓW BUDŻETOWYCH NA ROK 2015 PLAN FINANSOWY DOCHODÓW BUDŻETOWYCH NA ROK 2015 Załącznik nr 1 do Uchwały Nr... Rady Miejskiej w Lipnie z dnia... Dział Rozdział Paragraf Wyszczególnienie Plan roku 2014 Plan roku 2015 Procent 010 Rolnictwo

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ WSTĘP OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ Zgodnie z art. 226-231 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych jednostki samorządu terytorialnego są zobowiązane do przygotowania

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej na lata 2012-2020 Powiatu Ostródzkiego.

Objaśnienia wartości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej na lata 2012-2020 Powiatu Ostródzkiego. Objaśnienia wartości przyjętych w wieloletniej prognozie finansowej na lata 2012-2020 Powiatu Ostródzkiego. Wieloletnią prognozę finansową przyjęto na lata 2012-2020, natomiast prognozę spłaty długu przyjęto

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 7/2015 WÓJTA GMINY WIELICZKI. z dnia 12 marca 2015 r.

ZARZĄDZENIE NR 7/2015 WÓJTA GMINY WIELICZKI. z dnia 12 marca 2015 r. ZARZĄDZENIE NR 7/2015 WÓJTA GMINY WIELICZKI z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie przedstawienia sprawozdania rocznego z wykonania budżetu Gminy Wieliczki za 2014 r., sprawozdania rocznego z wykonania planu

Bardziej szczegółowo

Informacje, o których mowa w 1 przedstawia się Radzie Miejskiej Kalisza oraz Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Poznaniu.

Informacje, o których mowa w 1 przedstawia się Radzie Miejskiej Kalisza oraz Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Poznaniu. Zarządzenie Nr 382/2015 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 31 sierpnia 2015 r. w sprawie przyjęcia informacji o przebiegu wykonania budżetu za I półrocze 2015 r. oraz informacji o kształtowaniu się wieloletniej

Bardziej szczegółowo

Informacja z wykonania budżetu Powiatu Żarskiego za I półrocze 2012 roku Żary, sierpień 2012 r.

Informacja z wykonania budżetu Powiatu Żarskiego za I półrocze 2012 roku Żary, sierpień 2012 r. Informacja z wykonania budżetu Powiatu Żarskiego za I półrocze 2012 roku Żary, sierpień 2012 r. Spis treści CZĘŚĆ I...3 1. BUDŻET POWIATU ŻARSKIEGO I JEGO ZMIANY W I PÓŁROCZU 2012 ROKU...3 1.1. Plan dochodów...3

Bardziej szczegółowo

Zmiany w planie dochodów dokonane w 2010 roku. Załącznik Nr 1 do sprawozdania z wykonania dochodów budżetu Powiatu Rawickiego

Zmiany w planie dochodów dokonane w 2010 roku. Załącznik Nr 1 do sprawozdania z wykonania dochodów budżetu Powiatu Rawickiego Zmiany w planie dochodów dokonane w 2010 roku Załącznik Nr 1 do sprawozdania z wykonania dochodów budżetu Powiatu Rawickiego Stan na Stan na Zmiana dzień:29-1 dzień:31-1 Dział RozdziałParagraf Treść 2-09

Bardziej szczegółowo

Bilans. majątku przedsiębiorstwa

Bilans. majątku przedsiębiorstwa Bilans Bilans jest podstawowym sprawozdaniem finansowym firmy, przedstawiającym jej sytuację na określony dzień, najczęściej na koniec roku. Zawiera on informacje o poszczególnych składnikach majątku przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Wskaźniki do oceny sytuacji finansowej jednostek samorządu terytorialnego w latach 2008-2010

Wskaźniki do oceny sytuacji finansowej jednostek samorządu terytorialnego w latach 2008-2010 MINISTERSTWO FINANSÓW Wskaźniki do oceny sytuacji finansowej jednostek samorządu terytorialnego w latach 2008-2010 Warszawa 2011 r. SPIS TREŚCI I. Wstęp II. III. Opis wskaźników Wskaźniki dla gmin miejskich

Bardziej szczegółowo

Plan i wykonanie dochodów budżetowych Gminy Poniec na dzień 31 grudnia 2011 r.

Plan i wykonanie dochodów budżetowych Gminy Poniec na dzień 31 grudnia 2011 r. Zał. nr 1 do sprawozdania rocznego z budżetu za rok 2011 Plan i wykonanie dochodów budżetowych Gminy Poniec na dzień 31 grudnia 2011 r. Procent 010 Rolnictwo i łowiectwo 1 268 155,00 1 270 619,54 100,19%

Bardziej szczegółowo

Strona 1. zał. Nr 1. do Uchwały Nr III/12/14. z dnia 29 grudnia 2014r. DOCHODY BUDŻETU na 2015rok. w tym zadania zlecone 0,0 W tym dochody bieżące 0,0

Strona 1. zał. Nr 1. do Uchwały Nr III/12/14. z dnia 29 grudnia 2014r. DOCHODY BUDŻETU na 2015rok. w tym zadania zlecone 0,0 W tym dochody bieżące 0,0 zał. Nr 1 do Uchwały Nr III/12/14 DOCHODY BUDŻETU na 2015rok z dnia 29 grudnia 2014r. Dz. Rozdz. WYSZCZEGÓLNIENIE PLAN 2015 UZASADNIENIE planowanych dochodów na 2015 rok 010 ROLNICTWO I ŁOWIECTWO 0,0 ROLNICTWO

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR V/52/11 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie budżetu Województwa Podkarpackiego na 2011 r.

UCHWAŁA NR V/52/11 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie budżetu Województwa Podkarpackiego na 2011 r. UCHWAŁA NR V/52/11 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie budżetu Województwa Podkarpackiego na 2011 r. Na podstawie art. 18 pkt 6, art. 61 i art. 63 ust. 1 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Rynek kapitałowopieniężny Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Uczestnicy rynku finansowego Gospodarstwa domowe Przedsiębiorstwa Jednostki administracji państwowej i lokalnej Podmioty zagraniczne

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO Białystok, dnia 11 kwietnia 2012 r. Poz. 1126 ZARZĄDZENIE NR 214/12 BURMISTRZA MIASTA BIELSK PODLASKI z dnia 22 marca 2012 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania

Bardziej szczegółowo

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu:

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu: DODATKOWE INFORMACJE i OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 18 GRUDNIA 2003 ROKU DO 31 GRUDNIA 2004 ROKU DWS POLSKA FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO MIESZANEGO STABILNEGO WZROSTU 1. Dane uzupełniające

Bardziej szczegółowo

5.1. Własny potencjał dochodowy

5.1. Własny potencjał dochodowy Grupa dochodów własnych jst obejmujących podatki, opłaty, wpływy z czynszów i dzierżawy powiększyła się o dochody z udziałów w PIT i CIT oraz ze źródeł związanych ze środkami unijnymi. Zmiany w ustawie

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO. Olsztyn, dnia 26 czerwca 2012 r. Poz. 1940

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO. Olsztyn, dnia 26 czerwca 2012 r. Poz. 1940 DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO Olsztyn, dnia 26 czerwca 2012 r. Poz. 1940 UCHWAŁA NR 52/272/2012 ZARZĄDU POWIATU W NOWYM MIEŚCIE LUBAWSKIM z dnia 20 marca 2012 r. przyjęcia sprawozdania

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR III/10/10 RADY GMINY CEKÓW-KOLONIA. z dnia 29 grudnia 2010 r. w sprawie uchwalenia budżetu Rady Gminy Ceków-Kolonia na 2011 rok.

UCHWAŁA NR III/10/10 RADY GMINY CEKÓW-KOLONIA. z dnia 29 grudnia 2010 r. w sprawie uchwalenia budżetu Rady Gminy Ceków-Kolonia na 2011 rok. UCHWAŁA NR III/10/10 RADY GMINY CEKÓW-KOLONIA w sprawie uchwalenia budżetu na 2011 rok. Na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591,

Bardziej szczegółowo

Uchwała Budżetowa na rok 2013 Miasta Otwocka Nr XXX/323/13 z dnia 25 stycznia 2013 roku

Uchwała Budżetowa na rok 2013 Miasta Otwocka Nr XXX/323/13 z dnia 25 stycznia 2013 roku Uchwała Budżetowa na rok 2013 Miasta Otwocka Nr XXX/323/13 z dnia 25 stycznia 2013 roku w sprawie: uchwalenia budżetu miasta na 2013 rok. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.

Bardziej szczegółowo

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY?

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? Broszura informacyjna Urzędu Miasta i Gminy Wschowa Marzec 2006 WSTĘP Szanowni Państwo Już drugi raz przekazujemy na Państwa ręce publikację pt.: Skąd mamy pieniądze

Bardziej szczegółowo

Informatyzacja przedsiębiorstw

Informatyzacja przedsiębiorstw Informatyzacja przedsiębiorstw Izabela Szczęch Politechnika Poznańska ZARZĄDZANIE I PROWADZENIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ Elementy rachunkowości Podstawowe zagadnienia kadrowo-płacowe Plan wykładów - Rachunkowość

Bardziej szczegółowo