Nowa kadencja nowe wyzwania Studenci SGH jacy sà? Z magisterek Izraelsko-Polskie Forum Dialogu Jaka jakoêç? numer 05/08 (241), wrzesieƒ 2008

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Nowa kadencja nowe wyzwania Studenci SGH jacy sà? Z magisterek Izraelsko-Polskie Forum Dialogu Jaka jakoêç? numer 05/08 (241), wrzesieƒ 2008"

Transkrypt

1 publikacja bezp atna numer 05/08 (241), wrzesieƒ 2008 Nowa kadencja nowe wyzwania Studenci SGH jacy sà? Z magisterek Izraelsko-Polskie Forum Dialogu Jaka jakoêç?

2 KRONIKA SGH czerwiec 2008 r. 3 czerwca KONFERENCJA RESTRUKTURYZACJA I TRANSFORMACJA PRZEDSI BIORSTW Konferencja, zorganizowana przez Katedr Teorii Zarzàdzania oraz Manager Magazin, opatrzona patronatem Ministerstwa Skarbu Paƒstwa i McKinsey&Company, spotka a si z zainteresowaniem ze strony kadry mened erskiej czo owych polskich firm. W cz Êci Praktyka i przywództwo omówiono przyk ady d ugofalowych procesów przemiany firm i dyskutowano o roli lidera w inicjowaniu i zarzàdzaniu transformacjà. Cz Êç PodejÊcie i narz dzia poêwi cona by a kluczowym aspektom narz dziowym procesów restrukturyzacji i transformacji. W ostatniej cz Êci, Perspektywa w aêcicielska udzia wzi li uczestnicy transformacji przedsi biorstw w ró nych kategoriach w aêcicieli. 4 czerwca II DZIE SEKCJI EGLARSKIEJ SGH Podczas odbywajàcego si po raz drugi Dnia Sekcji eglarskiej odby si m.in. pokaz sprz tu eglarskiego i odzie y sportowej, wirtualne regaty przy specjalnie wydzielonych stanowiskach komputerowych, prezentacja osiàgni ç Sekcji, pokaz dyplomów i zdobytych pucharów, pokaz modeli eglarskich oraz prac bosmaƒskich, prezentacja szkoleniowej ódki Sekcji oraz organizowanych przez Sekcj imprez i wyjazdów. 7 czerwca BAL V ROKU Bal V roku, zorganizowany przez Samorzàd Studentów w Sali Kolumnowej i Klubie Hades, przebieg pod has em Ostatni taki bal po pierwsze dlatego, e by balem ostatniego V roku studiujàcego w trybie studiów jednolitych, a jednoczeênie po raz ostatni odbywa si w Hadesie przed zmianami w Klubie. Opraw muzycznà zapewni Kwartet Smyczkowy oraz DJ. 9 czerwca SEMINARIUM NT. ZARZÑDZANIA WIEDZÑ Ko o naukowe Knowledge Management by o organizatorem seminarium nt. zarzàdzania wiedzà. Sk ada o si z case study oraz prezentacji na ywo i na konkretnych przyk adach systemu do zarzàdzania wiedzà w korporacji. Tematyka zarzàdzania wiedzà w organizacjach zosta a uczestnikom nast pnie przedstawiona podczas warsztatów. 10 czerwca WYK AD SERGIEJA MICHAJ OWICZA MIRONOWA Uczelni odwiedzi Przewodniczàcy Rady Federacji Zgromadzenia Federalnego Federacji Rosyjskiej Sergiej Michaj owicz Mironow. Wyk ad poêwi cony rosyjsko-polskim stosunkom handlowym, gospodarczym i politycznym oraz bezpieczeƒstwu energetycznemu w Europie by cz Êcià oficjalnej wizyty przewodniczàcego Mironowa w Polsce, dokàd przyby na zaproszenie Marsza ka Senatu RP Bogdana Borusewicza. Gospodarzem wyk adu by prof. dr hab. Stanis aw Wodejko, dziekan Kolegium Gospodarki Âwiatowej. 10 czerwca WYK AD ELAINE L. CHAO Równie we wtorek 10 czerwca odby o si spotkanie z Sekretarz Pracy w Rzàdzie Stanów Zjednoczonych Panià Elaine L. Chao. Wyg oszony przez Nià wyk ad nt. US Approach to Job Creation and Regulation of Business by inspiracjà do dyskusji ze studentami i pracownikami Uczelni. Spotkanie prowadzi a prof. dr hab. Katarzyna ukrowska, dziekan Kolegium Ekonomiczno-- Spo ecznego. Tego samego dnia rektor prof. dr hab. Adam Budnikowski wzià udzia w spotkaniu z sekretarz E. Chao w ambasadzie amerykaƒskiej. 12 i 13 KONFERENCJA COMPETITIVENESS IN THE SERVICE SECTOR. ESTABLISHING NEW ADVANTAGES IN POLAND AND THE EUROPEAN UNION Konferencj, zorganizowanà przez Instytut Gospodarki Âwiatowej, poprzedzi a prezentacja dorocznego raportu o konkurencyjnoêci polskiej gospodarki Poland. Competitiveness Report Focus on Services., w którym autorzy koncentrujà si na analizie znaczenia sektora us ug w Polsce dla konkurencyjnoêci gospodarki i przedsi biorstw. GoÊçmi specjalnymi konferencji byli prof. Christan H. M. Ketels z Uniwersytetu Harvarda (cz onek zespo u badania konkurencyjnoêci profesora Michaela Portera) oraz prof. Elias G. Carayannis z Uniwersytetu Jerzego Waszyngtona. 23 czerwca KONFERENCJA BUD ET DLA UNII EUROPEJSKIEJ PO 2013 ROKU. IMPLIKACJE DLA POLSKI Konferencja, poêwi cona bud etowi UE, organizowana by a przez Katedr Integracji Europejskiej im. J. Monneta. Wystàpili m.in. profesorowie Stanis aw adyka i El bieta Kawecka-Wyrzykowska oraz goêcie minister Miko aj Dowgielewicz, sekretarz stanu w Urz dzie Komitetu Integracji Europejskiej, dr Janusz Lewandowski, pose do Parlamentu Europejskiego, dr Hanna Jahns, sekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego, Waldemar Guba, dyrektor Departamentu Rynków Rolnych w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi. 24 czerwca KONFERENCJA INSTYTUCJE FINANSOWE NA RZECZ EDUKACJI FINANSOWEJ Celem konferencji by o zdiagnozowanie stanu edukacji ekonomiczno-finansowej oraz zacieênienie wspó pracy w zakresie budowania ÊwiadomoÊci ekonomiczno-finansowej spo eczeƒstwa. Konferencja odby a si w ramach obchodów 40-lecia Wydzia- u, Kolegium Ekonomiczno-Spo ecznego, a jej organizatorami byli Katedra Ubezpieczenia Spo ecznego Szko y G ównej Handlowej w Warszawie oraz Stowarzyszenie na rzecz Bezpieczeƒstwa Finansowego Obywateli RP.

3 AKTUALNOÂCI SPIS TREÂCI AKTUALNOÂCI O czym pisaç nie b dziemy 3 Z KAE 3 Nowa kadencja nowe wyzwania 4 O ekonomii zmian klimatycznych 6 Z posiedzeƒ Senatu 6 Program stypendialny 6 Rusza II edycja EUD 7 Po wyborach w ZNP 7 Wspomnienie 8 DYDAKTYKA I NAUKA jaka jakoêç Ramowy projekt wewn trznego 10 Akredytacja Êrodowiskowa 15 Akredytacja FPAKE dla MIESI 17 Stosunki mi dzynarodowe 18 Reakredytacja kierunku 20 DYDAKTYKA I NAUKA Z magisterek 22 W obronie antyplagiatu 23 Psychologiczny potencja 26 ERASMUS dla pracowników 29 CRPM informuje 30 Z YCIA SZKO Y Polska-Niemcy po 31 NowoÊci wydawnicze 32 II Mi dzynarodowe Seminarium 33 Dialog polsko-izraelski 33 Znajdê czas 35 oikos International Kolonia Sprawozdanie z debaty 37 Jak nas widzà dwustopniowi? 38 Serwisy spo ecznoêciowe 39 Kobieta w Konsultingu 41 OBOK Szcz Êcia nigdy nie za du o 42 ABSOLWENT Autorem zdj cia na ok adce jest Dawid Wnuk GAZETA SGH Miesi cznik Szko y G ównej Handlowej w Warszawie al. Niepodleg oêci 162, Warszawa, budynek A, pokój 305, tel. (0-22) Wydawca Szko a G ówna Handlowa w Warszawie al. Niepodleg oêci 162, Warszawa Redaktor naczelna Barbara Minkiewicz, Z-ca redaktora naczelnego Jacek Wójcik, Sekretarz redakcji: tel. (0-22) Anna Domalewska, Zdj cia Maciej Górski Serwis internetowy Sk ad Studio GEMMA pl. Konstytucji 2, Warszawa Nak ad 2000 egz. ISSN: O czym pisaç nie b dziemy Wakacje za nami, czas zaczàç kolejny rok akademicki. Zapraszamy do lektury nowego wydania Gazety. Numeru, który powsta w czasie wakacji, a wi c w okresie kiedy oprócz rekrutacji nie ma w Szkole prawie adnych znaczàcych wydarzeƒ. Zupe nie inaczej by o w maju i czerwcu, kiedy to liczba imprez by a tak du a, e nie o wszystkich uda o nam si napisaç. Dlatego Gazeta z wrzeênia zawiera kilka doniesieƒ o imprezach, które odby y si przed wakacjami. Wydaje nam si, e warto je przywo aç. Teraz o tym, czego nie ma w tym numerze, a co przynajmniej jeszcze nie tak dawno zak adaliêmy, e b dzie. Obejmujàc redakcj Gazety wprowadziliêmy do niej rubryk Warszawa Akademicka, na d ugo, a mo e nawet na sta e, bo rynek akademicki stolicy jest bogaty i w uczelnie, i w wydarzenia. Naszym zamys em by o przedstawienie wszystkich szkó wy szych dzia ajàcych w Warszawie, niezale nie od ich oferty i formy w asnoêci. Przedstawienie w postaci publikacji krótkich artyku ów przysy anych kolejno przez zapraszane szko- y. Uda o nam si opublikowaç jedynie materia o dwóch Wy szej Szkole Przedsi biorczoêci i Zarzàdzania im. Leona Koêmiƒskiego i Wy szej Szkole Handlu i Prawa im. Ryszarda azarskiego. Cykl zawieszamy, poniewa jego pojawienie si wywo a o krytyk. Niestety, nie mogliêmy poznaç naszych adwersarzy, ani ich opinii bezpoêrednio. Dostali- Êmy jedynie sygna od w adz Uczelni, e takie g osy by y. Osoby te powo ywa y si na wewn trzne uregulowania, które zabraniajà prowadzenia reklamy szkó konkurencyjnych. RzeczywiÊcie taki przepis istnieje. (Zarzàdzenie Rektora nr 52 z r., par. 5 Niedozwolone jest umieszczanie plakatów zawierajàcych ofert konkurencyjnà w stosunku do dzia alnoêci prowadzonej przez uczelni, [ ].). Nie chcàc prowadziç prawnych sporów o to, czy artyku y w Gazecie amià t regulacj, rezygnujemy z nich. ChcielibyÊmy jednak wyt umaczyç si z naszych intencji. Rozpoczynajàc cykl mieliêmy zamiar pokazaç, jak wyglàda i jak szybko si zmienia rynek akademicki Warszawy, jak szybko szko y konkurencyjne nadrabiajà dystans (jaki, naszym zdaniem, niewàtpliwie jeszcze je dzieli) do SGH. I chocia we wszystkich znaczàcych rankingach prasowych SGH niezmiennie jest na czele szkó ekonomicznych, to zdarza si ju us yszeç, e ktoê rozwa a: SGH, Koêmiƒski czy azarski. Tak e dlatego, e sà one na listach rankingowych coraz wy ej, ale nie tylko dlatego (ale to temat na znacznie szerszà analiz ). Pierwszy odruch to myêl: zaraz, przecie to inna liga!. Czy rzeczywiêcie? Nowopowsta e szko y (nie tylko te wymienione) zrobi y w ciàgu ostatnich lat ogromny post p. W znacznej mierze dzi ki niektórym naszym pracownikom. Oni znajà ich mocne strony. Wielu z nas nie i to w aênie dla nas, tych nieêwiadomych ich atutów, by ten cykl. By te po to, byêmy nie usn li w b ogostanie naszych rankingowych zwyci stw! Warto spojrzeç na nasze dokonania przez pryzmat tego, czego w tym samym czasie dokonali inni. Wówczas SGHowski blask troch gaênie. A czas na porównania najwy szy. Mamy studia dwustopniowe. Pierwsi studenci studiów stacjonarnych porównujà naszà Szko z innymi szko ami. Nie zawsze w tych porównaniach widzà przewagi/wy szoêç naszej Uczelni! (o tym w kolejnej sondzie). Na koniec jeszcze jedna uwaga. Jeste- Êmy otwarci na wszelkie opinie dotyczàce tego, co robimy. Naprawd nie trzeba anga owaç Rektora, jako poêrednika, wystarczy do nas napisaç lub zadzwoniç! Barbara Minkiewicz, Jacek Wójcik Z KAE Kolegium Analiz Ekonomicznych informuje, e na posiedzeniu Rady Kolegium AE w dniu 10 czerwca 2008 r. Odby a si publiczna obrona rozprawy doktorskiej Piotra Ci kowicza pt. Inflacja a inwestycje przedsi biorstw wnioski dla polityki pieni nej. Rada Kolegium nada a mgr Piotrowi Ci kowiczowi stopieƒ doktora nauk ekonomicznych. Odby a si publiczna obrona rozprawy doktorskiej Doroty W ziak-bialowolskiej pt. Model kapitalu intelektualnego regionu koncepcja pomiaru i jej zastosowania w analizie porównawczej regionów. Rada Kolegium nada a mgr Dorocie W ziak-bia owolskiej stopieƒ doktora nauk ekonomicznych. Gazeta zastrzega sobie prawo do dokonywania skrótów, redakcji stylistycznej i adjustacji. wrzesieƒ

4 AKTUALNOÂCI Nowa kadencja nowe wyzwania Rozpoczynamy dzisiaj rok akademicki 2008/2009, 103. w historii Szko y G ównej Handlowej w Warszawie. Dla studentów pierwszego roku naszej Uczelni jest to jeden z najwa niejszych dni w ich yciu. Dla tych z nas, nauczycieli akademickich, którzy rozpoczynali studia wiele lat temu, to chwila refleksji nad up ywem czasu. To tak e okazja do uêwiadomienia sobie, jak wielkie przemiany nastàpi y w tym okresie w Êwiecie, w Polsce, a tak e w naszej Uczelni. Byç mo e patrzàc na ogromne mo liwoêci osób w aênie rozpoczynajàcych studia w dziedzinie dost pu do informacji czy nauki j zyków obcych nie mo emy powstrzymaç si od zazdroêci, poniewa nasze çwierç wieku temu by y nieporównanie mniejsze. Warto jednak, abyêmy pami tali, e mo liwoêci te tylko w nieznacznym stopniu sà nast pstwem post pu technicznego, jaki mia miejsce w ciàgu ostatnich dwóch dekad (przypomnijmy tylko, e komputery osobiste, telewizja satelitarna czy jumbo- -jety by y ju powszechne w drugiej po owie lat 80.). To przede wszystkim efekt historycznych przemian, jakie mia y miejsce w Polsce na poczàtku poprzedniego dziesi ciolecia. Przemian, z których mo emy byç dumni nie tylko jako Polacy, ale tak- e jako ekonomiêci. W tym czasie zasadniczej poprawie uleg a zarówno sytuacja gospodarcza Polski, jak i jej pozycja w gospodarce Êwiatowej. OdnieÊliÊmy sukces w dziedzinie przebudowy systemu gospodarczego i uda o nam si nieco skróciç dystans dzielàcy nas od tych krajów europejskich, z którymi powojenna historia obesz a si askawiej. Nale ymy tak e do wszystkich najwa niejszych organizacji mi dzynarodowych, a w klasyfikacji ONZ jesteêmy zaliczani do grona krajów rozwini tych. Ten awans oznacza jednak, e koƒczy si dla nas swoisty okres ochronny, e w miar up ywu czasu coraz rzadziej b dziemy mogli liczyç na zagranicznà pomoc, a coraz cz Êciej spo ecznoêç mi dzynarodowa b dzie oczekiwa a, e to my takiej pomocy udzielimy. Przede wszystkim jednak przed naszà gospodarkà stojà ogromne wymagania wspó czesnej gospodarki Êwiatowej, z których najwa niejsze jest sta e zwi kszanie konkurencyjnoêci. Jest to zadanie, które stoi przed ca- à Unià Europejskà, o której przysz o- Êci chcemy w coraz wi kszym stopniu wspó decydowaç. To tak e zadanie, które stoi przed Polskà, za której rozwój gospodarczy czujemy si wspó odpowiedzialni. To wreszcie zadanie dla Szko y G ównej Handlowej i innych uczelni, których rola w tej dziedzinie z racji ich wk adu w rozwój kapita u intelektualnego jest niezwykle wa na. Podj cie ambitnych wyzwaƒ wymaga jednak odwagi. Teoretyczne uzasadnienie takiego twierdzenia przedstawi a w wyk adzie inauguracyjnym pani profesor Romanowska (wyk ad inauguracyjny pani profesor w nast pnym numerze Gazety red.). Wszyscy wiemy jednak o tym tak e z najnowszej historii i w asnego do- Êwiadczenia. Takiej odwagi nie zabrak o ojcom za o ycielom Unii Europejskiej, którzy dzia ajàc w imi wspólnego dobra przysz ych pokoleƒ i post pujàc wbrew wiekowym uprzedzeniom, podj li dzie o gospodarczego jednoczenia Europy. Takà odwagà wykaza si jeden z profesorów SGH, który jako pierwszy w Êwiecie zdecydowa si na szybkie i zdecydowane przeprowadzenie Polski od gospodarki centralnie planowanej do gospodarki rynkowej. Takà odwag zaprezentowa y wreszcie na poczàtku lat 90. w adze naszej Uczelni dokonujàc, wbrew krótkookresowym interesom znacznej cz Êci Êrodowiska, zasadniczej reformy programów nauczania i organizacji dydaktyki, przedsi wzi cia, które przez wiele lat pozwala o nam skutecznie konkurowaç na rynku edukacyjnym. Cechà wspólnà wszystkich tych odwa nych i uwieƒczonych sukcesem czynów by o to, e podejmowano je w okresach prze omowych, na powojennych gruzach lub pozosta o- Êciach skompromitowanego systemu politycznego i gospodarczego. Znacznie trudniej jednak przychodzi nam podejmowanie odwa nych decyzji w czasach pokoju i w warunkach normalnego funkcjonowania, zarówno gospodarki, jak i systemu politycznego. W skrajnej postaci wyraz takiemu przekonaniu da wybitny ekonomista i laureat nagrody Nobla Milton Friedman, który na kilkanaêcie miesi cy przed Êmiercià zauwa y, e tropikalny huragan Cathrina, który trzy lata temu ca kowicie zniszczy Nowy Orlean, mia tak e swà dobrà stron. Umo liwi bowiem przebudow systemu szkolnictwa Êredniego w tym mieêcie, co z powodu rozbie nych interesów nie udawa o si przez wiele lat. Tempo przemian we wspó czesnej gospodarce Êwiatowej oraz rosnàce zagro enia zwiàzane ze zw okà w podejmowaniu decyzji sprawiajà, e nie tylko roênie popyt na odwa ne kroki, ale stajà si one wr cz nieodzowne. W dalszym ciàgu jednak w wielu krajach Êwiata prezydenci, premierzy, ministrowie, burmistrzowie czy wreszcie rektorzy, myêlàc przede wszystkim o nadchodzàcych wyborach, jak ognia unikajà przedsi wzi ç nawet o kluczowym znaczeniu dla przysz oêci je eli sà one sprzeczne z krótkookresowymi interesami cz Êci elektoratu. Ofiarà tego rodzaju inercji decyzyjnej jest tak e nauka i szkolnictwo wy sze, zarówno europejskie, jak i polskie. Unia Europejska nie jest np. gotowa na wielokrotnie postulowane przez Êrodowiska akademickie przeznaczenie na badania naukowe olbrzymich Êrodków wspierajàcych rolnictwo europejskie. Mimo, e na d u szà met pozwoli oby to nauce europejskiej konkurowaç z naukà amerykaƒskà, japoƒskà i chiƒskà przyczyniajàc si tym samym do 4 GAZETA SGH 05/08 (241)

5 AKTUALNOÂCI wzrostu dobrobytu, w krótkiej perspektywie wywo ywa oby niezadowolenie cz Êci elektoratu niektórych krajów, w tym tak e Polski. Z kolejnych rzàdów naszego kraju nikt nie zdejmie odpowiedzialnoêci za to, e w ciàgu ostatnich kilkunastu lat ograniczy y si g ównie do werbalnej akceptacji has a o spo eczeƒstwie wiedzy, a nie podj y odwa nych decyzji, g ównie finansowych, wspierajàcych nauk. W rezultacie w ciàgu ostatnich lat nie tylko nie zmniejszyliêmy dystansu dzielàcego nas od czo ówki Êwiatowej, w tym tak e Chin i Indii, ale pod wzgl dem osiàgni ç naukowych zostaliêmy wyprzedzeni tak e przez Turcj i Iran. Dzieje si tak nie dlatego, e mieszkaƒcy tych krajów sà zdolniejsi i pracowitsi od Polaków, ale dlatego, e rzàdy tamtych krajów, nie baczàc nawet na widoczne nieraz go ym okiem sfery niedostatku czy n dzy, w imi przysz ego dobrobytu postanowi y inwestowaç w nauk na skal u nas niespotykanà. Gdyby na jednym wykresie pokazaç, jaki w ciàgu ostatnich kilkunastu lat by udzia wydatków na badania w PKB w jednym ztych krajów oraz Polsce, to krzywa ukazujàca poziom tych wydatków w Polsce mia aby przebieg zbli ony do krzywej logarytmicznej, a odpowiednia krzywa dla któregoê z tych krajów przebiega aby podobnie jak krzywa wyk adnicza. Obie krzywe tworzy yby rozleg à dolin, która zas ugiwa aby wy àcznie na miano doliny Êmierci. àdajàc odwagi od innych musimy jà jednak tak e wykazaç sami. I jako ca e Êrodowisko Szko y G ównej Handlowej, i, w szczególnoêci, jako w adze akademickie wybrane na rozpoczynajàcà si czteroletnià kadencj. W czasie minionych trzech lat uda o si nam wszystkim odnotowaç post p na drodze do pe nego dostosowania naszego nauczania do standardów europejskich; wprowadzili- Êmy system studiów trójstopniowych, uruchomiliêmy studia magisterskie w j zyku angielskim, a poczàwszy od tego semestru dajemy szans studiowania po angielsku wszystkich przedmiotów podstawowych i na jednym z kierunków studiów licencjackich. Uda o nam si tak e w znacznym stopniu uporzàdkowaç finanse Szko y. Wszystkie te kroki le àce niewàtpliwie w d ugookresowym interesie Szko y G ównej Handlowej by y jednak tylko w niewielkim stopniu sprzeczne z krótkookresowymi interesami poszczególnych grup naszej spo eczno- Êci akademickiej. Ponadto, grupy najbardziej dotkni te zmianami, w tym przede wszystkim asystenci zatrudnieni na czasowe umowy o prac, by y stosunkowo nieliczne i nie dysponujàce dostatecznà si à ognia. Jednak e ka da próba pójêcia o krok dalej, podejmowania przedsi wzi ç, które zgodnie z moim g bokim przekonaniem, le a yby w d ugookresowym interesie SGH, napotyka- a na zdecydowany opór tych grup, które widzia y w tym zagro enie swoich krótkookresowych interesów. W ich obronie nie wahano si si gaç po najdziwniejsze argumenty, organizowaç lobbing oraz zawieraç najbardziej egzotyczne sojusze. To w aênie ztych wzgl dów przez dwa kolejne lata nie uda o si spe niç postulatu studentów domagajàcych si zmniejszenia liczby godzin przedmiotów podstawowych. W pierwszym roku osiàgni to zgni y kompromis sprowadzajàcy si do tego, e dla Êwi tego spokoju zmniejszono liczb godzin przedmiotów wyk adanych przez rektora i prorektora ds. Studentów, a w tym roku Senat zmuszony by przyjàç program na rok akademicki 2008/2009 bez poparcia studentów. Je eli jednak chcemy, aby proces dydaktyczny i badania naukowe prowadzone w SGH by y nie tylko kompatybilne do tego, co dzieje si w europejskim szkolnictwie wy szym, ale równie konkurencyjne, w najbli szym czasie b dziemy musieli zdecydowaç si na odwa niejsze zmiany. Dotychczasowy przebieg dyskusji nad strategià naszej Uczelni dowodzi, e wszyscy doskonale zdajemy sobie spraw z tego, jak pilne i jak nieodzowne zarazem sà takie przedsi wzi cia. Wszyscy potrafimy tak e zakreêliç obszar najpilniejszych i najniezb dniejszych dzia aƒ. W moim g bokim przekonaniu nale à do nich w pierwszej kolejnoêci: zwi kszenie skali jednoosobowej odpowiedzialnoêci za program kierunków i wyk adów, mocniejsze powiàzanie tematyki wyk adów z osiàgni ciami naukowymi, wyeliminowanie tzw. dumpingu dydaktycznego, zmniejszenie liczby wyk adanych przedmiotów przy jednoczesnym wyd u eniu czasu ich trwania, po o enie w systemie wynagradzania znacznie wi kszego nacisku na osiàgni cia w badaniach naukowych. Nie b d jednak protestowa, je eli spo ecznoêç akademicka zechce wyd u yç to zestawienie. Jednak w poczuciu obowiàzku na o onego na mnie przez pracowników i studentów naszej Uczelni w czasie wyborów, a tak e w zgodzie z moim najg bszym przekonaniem, nie zgodz si, i to jest Êwiadomie u yte sformu owanie, na skrócenie listy najpilniejszych przedsi wzi ç oraz na odsuwanie ich realizacji w nieokreêlonà przysz oêç. W taki sam sposób swojà powinnoêç wobec Uczelni rozumiejà tak e wszyscy prorektorzy. Jestem równie pewien, e dla urzeczywistnienia tych celów otrzymam poparcie Senatu SGH, o co w tej chwili apeluj. Poparcie to b dzie konieczne dla przyj cia niezb dnej korekty misji naszej Uczelni, a tak e ostatecznego przyj cia strategii SGH, co powinno nastàpiç najpóêniej w listopadzie tego roku. Poparcie to b dzie tak e konieczne przy podejmowaniu niezb dnych zmian programowych, które zamierzamy wprowadziç ju od nast pnego roku akademickiego. Z tà samà, goràcà proêbà o poparcie zwracam si do ca ej spo ecznoêci Szko y G ównej Handlowej w Warszawie. Jestem pewien, e wszystkim nam, nauczycielom akademickim i studentom, starczy odwagi do podj cia tego wyzwania. Je eli tak si stanie, to za dwa-trzy lata, osoby otrzymujàce dzisiaj indeksy, odbieraç b dà dyplomy ukoƒczenia studiów licencjackich, magisterskich czy doktoranckich Uczelni, która na europejskim rynku edukacyjnym b dzie notowana jeszcze wy ej ni obecnie. Uczelni, która ambicj wykszta cenia polskiego noblisty w dziedzinie ekonomii przesta a odk adaç ad calendas greacas. Uczelni, która jest w stanie podjàç ka de wyzwanie bez czekania na friedmanowskà Cathrin. Tego w aênie w dniu inauguracji roku akademickiego 2008/2009, ycz nam wszystkim, a zw aszcza studentom pierwszych lat studiów. Adam Budnikowski wrzesieƒ

6 AKTUALNOÂCI Brak inwestycji w nauk, to inwestycja w ignorancj pod tym has em odbywa si w Warszawie XII Festiwal Nauki. Cykl spotkaƒ rozpocz a 19 wrzeênia, w SGH, debata g ówna nt.: O ekonomii zmian klimatycznych. Jej g ówne pytanie brzmia o: czy staç nas na brak ochrony klimatu? Debata odbywa a si pod patronatem Komitetu Planeta Ziemia PAN i Rady Upowszechniania Nauki PAN. Jej wykonawcami byli prof. Maciej Sadowski, prof. Adam Budnikowski i prof. Halina Lorenc. O ekonomii zmian klimatycznych KoniecznoÊç dostosowania procesu gospodarowania do potrzeb ochrony Êrodowiska jest dziê jednym z najwa niejszych problemów, przed którymi stoi ludzkoêç. Problem staje si szczególnie dramatyczny w przypadku ograniczania ujemnych nast pstw tzw. efektu cieplarnianego. Dwutlenek w gla, g ówny czynnik naruszajàcy wymian ciep a pomi dzy powierzchnià Ziemi a wy szymi warstwami atmosfery, powstaje w procesie u ytkowania wi kszoêci stosowanych obecnie êróde energii. Z drugiej strony korzystanie z tych êróde jest warunkiem niezb dnym do wytwarzania wszelkich dóbr i us ug. Dlatego skuteczna redukcja emisji dwutlenku w gla mo e byç w wielu przypadkach niemo liwa bez ograniczenia poziomu aktywnoêci gospodarczej, a przynajmniej zasadniczej zmiany charakteru wzrostu gospodarczego. Polityka zmniejszania zagro eƒ efektu cieplarnianego napotyka coraz cz - Êciej na bariery ekonomiczne, a tak e polityczne. Niejednokrotnie atwiej jest bowiem wyst powaç w obronie krótkookresowych celów ekonomicznych (takich jak utrzymanie wzrostu gospodarczego dla eliminacji bezrobocia) ni dà- yç do osiàgni cia d ugookresowego celu, jakim jest ochrona klimatu, a w szczególnoêci ograniczanie efektu cieplarnianego. Adam Budnikowski Wprowadzenie do debaty festiwalowej Z posiedzeƒ Senatu Na posiedzeniu w dniu 25 czerwca Senat podjà kilka uchwa dotyczàcych dydaktyki w bie àcym roku akademickim, tj. zatwierdzi plan studiów i program nauczania studiów wy szych pierwszego i drugiego stopnia w SGH dla tych, którzy rozpocz li studia wcze- Êniej i dla tych, którzy w aênie je rozpoczynajà oraz okreêli limity uruchamiania zaj ç dydaktycznych na studiach niestacjonarnych (wyk adów z przedmiotów podstawowych, jeêli zg osi w nich udzia minimum 75 osób, çwiczeƒ, gdy 25 osób; wyk adów z przedmiotów kierunkowych i przedmiotów na III poziomie gdy co najmniej 50 osób zg osi si na wyk ad, a 25 na çwiczenia; wyk adów i çwiczeƒ z przedmiotów specjalizacyjnych i przedmiotów na IV i V poziomie gdy chce w nich uczestniczyç co najmniej 20 osób, lektoratów gdy wybierze je 15 osób (lub stosownie do liczby stanowisk komputerowych); zaj ç z wychowania fizycznego w zale noêci od formy zaj ç). Najwi ksza grupa wyk adowa mo- e liczyç 250 osób. Powy sze ograniczenia nie dotyczà zaj ç w j zykach obcych, seminariów dyplomowych i innych zaj ç, np. prowadzonych przez profesorów wizytujàcych. JeÊli jest to uzasadnione, limity nie obowiàzujà, ale w tej sytuacji ustaliç nale y mno nik, wed ug którego b dà one zaliczane do pensum. Zasada to przelicznik 0,5, gdy zg oszenia sà na poziomie 60% limitu, 1 gdy ponad 60%. Za zaj cia prowadzone w trybie indywidualnym przewidziano 3 godziny na jednego studenta, ale nie wi cej ni 18 godzin w semestrze. Senat wyrazi tak e zgod na utworzenie w Instytucie Statystyki i Demografii zak adu badawczego Centrum Badaƒ Demograficzno-Spo ecznych. W Zak adzie prowadzone majà byç m.in. panelowe badania gospodarstw domowych finansowane z EFS. Zdecydowano o zawarciu umowy o wspó pracy (w zakresie programów nauczania i programów naukowo-badawczych) pomi dzy SGH a paƒstwowà federalnà instytucjà oêwiatowà zawodowego szkolnictwa wy szego Akademià Finansowà przy Rzàdzie Federacji Rosyjskiej, o realizacji inwestycji budowlanej Mi dzynarodowego Centrum Przedsi biorczoêci, Nowych Technologii Badawczych i Edukacyjnych SGH przy ul. Batorego (nowoczesnego budynku naukowo-dydaktycznego o powierzchni u ytkowej ok m 2 i prac przystosowujàcych budynki SGH do potrzeb osób niepe nosprawnych. bm PROGRAM STYPENDIALNY DLA STUDENTÓW UCZELNI WARSZAWSKICH Trwa rekrutacja w ramach programu stypendialnego m.st. Warszawy im. Jana Paw a II. Do 30 wrzeênia studenci uczelni warszawskich mogà sk adaç wnioski stypendialne. W bie àcym roku przyznanych zostanie 245 stypendiów w wysokoêci od 600 do 1500 z miesi cznie. Formularze zg oszeniowe znajdujà si na stronie internetowej Wnioski stypendialne mo na przes aç pocztà lub z o yç osobiêcie w siedzibie Centrum MyÊli Jana Paw a II przy ul. Foksal 11 w godz W przypadku przes ania pocztà liczy si data stempla pocztowego. Stypendia m.st. Warszawy im. Jana Paw a II skierowane sà do uczniów szkó podstawowych, gimnazjów, szkó ponadgimnazjalnych oraz studentów uczàcych si w Warszawie, którzy mimo trudnych warunków materialnych, rodzinnych lub zdrowotnych osiàgajà wysokie wyniki i twórczo anga ujà si w ró norodne inicjatywy. Stypendia to nie tylko pomoc materialna, ale tak e mo liwoêç uczestniczenia w licznych projektach edukacyjnych: warsztatach, seminariach czy spotkaniach z ciekawymi osobami. Wi cej informacji na stronie internetowej w dziale strefa stypendysty. Centrum MyÊli Jana Paw a II 6 GAZETA SGH 05/08 (241)

7 AKTUALNOÂCI Rusza II edycja Ekonomicznego Uniwersytetu Dzieci cego Ekonomiczny Uniwersytet Dzieci cy jest programem edukacji ekonomicznej skierowanym do uczniów klas piàtych i szóstych szkó podstawowych. Celem projektu jest kszta towanie postaw przedsi biorczych wêród najm odszych oraz rozwijanie zainteresowaƒ ekonomicznych. Uniwersytet rozpoczà swojà dzia alnoêç 1 kwietnia 2008 roku. Uroczystej inauguracji dokonali przedstawiciele w adz SGH prof. Adam Budnikowski, prof. Maria Romanowska oraz dr Piotr Wachowiak. By o Êlubowanie, odêpiewano hymn akademicki Gaudeamus Igitur, ka dy student otrzyma indeks. Ekonomiczny Uniwersytet Dzieci cy (EUD) dzia a w systemie semestralnym. W ramach jednego semestru jest to cykl szeêciu spotkaƒ o tematyce ekonomicznej, a ka de spotkanie sk ada si z wyk adu i zaj ç warsztatowych. Dzi ki temu ka dy student EUD ma mo liwoêç wykazaç si pomys owoêcià i wykorzystaç nowo zdobytà wiedz w praktyce. Zaj cia prowadzone sà przez nauczycieli akademickich SGH oraz ekspertów Fundacji Promocji i Akredytacji Kierunków Ekonomicznych wspó organizatora programu. W ramach zaj ç dr Piotr Wachowiak opowiada najm odszym studentom nt. podstaw przedsi biorczo- Êci, dr Rafa Mrówka o sztuce przywództwa, a prof. Hanna Godlewska-Majkowska o proekologicznych postawach w biznesie. Zaj cia prowadzone przez Przemys awa Wasilewskiego i Bartosza Majewskiego poêwi cone by y Gie dzie Papierów WartoÊciowych, z kolei wyk ad Katarzyny Miko ajczyk dotyczy zagadnieƒ szybkiego i efektywnego uczenia si. Dr Miko aj Pindelski wyg osi wyk ad nt. marketingowych mechanizmów przyciàgania klientów. Ponadto program Uniwersytetu zawiera ofert równoleg ych spotkaƒ dla rodziców i opiekunów dzieci z zakresu wychowania i kszta towania postaw. WÊród prowadzàcych te zaj cia znaleêli si : dr Beata Mazurek-Kucharska, Witold Ko odziejczyk (CODN), Katarzyna Miko ajczyk oraz dr Grzegorz MyÊliwiec. Uczestnicy zaj ç, zarówno tych podstawowych, jak i dla rodziców majà sposobnoêç powróciç do wyk adów dzi ki materia om edukacyjnym i filmom wideo publikowanym w internecie po ka dym spotkaniu. Ostatnie spotkanie I semestru mia o szczególny charakter. W pierwszej jego cz Êci, jeszcze przed rozpocz ciem wyk adu, uczestnicy EUD pisali test z wiedzy ekonomicznej. SpoÊród 129 studentów, którzy przystàpili do testu, najlepsza okaza a si Ma gorzata G ogowska. Uzyska a ona maksymalnà liczb punktów, a tym samym tytu najlepszego studenta I edycji Ekonomicznego Uniwersytetu Dzieci cego. Otrzyma a w nagrod markowego notebooka ufundowanego przez Fundacj Promocji i Akredytacji Kierunków Ekonomicznych, który zosta wr czony przez dr Piotra Wachowiaka kanclerza SGH oraz Marcina Dàbrowskiego dyrektora Fundacji. SpoÊród 170 studentów przyj tych na I semestr zaliczenie otrzyma y 134 osoby. Widok uczniów szko y podstawowej na terenie SGH ju nied ugo nie b dzie zaskakiwa. Sukces pilota owej edycji Uniwersytetu sk oni organizatorów do kontynuacji tego przedsi wzi cia pod koniec wrzeênia rusza kolejna edycja. W programie znajdà si zagadnienia z zakresu zarzàdzania i marketingu, strategii inwestycyjnych, a tak e podstaw gospodarki wolnorynkowej. Praktyka równoleg ych spotkaƒ dla rodziców i opiekunów z zakresu wychowania i kszta towania postaw równie b dzie zachowana. Warto przy tej okazji wspomnieç o nowym projekcie, który ruszy równie pod koniec wrzeênia. Jest to Akademia M odego Ekonomisty. Pomys Akademii zrodzi si jako odpowiedê na du e zainteresowanie kontynuowaniem nauki wêród tej cz Êci dotychczasowych studentów Uniwersytetu, którzy ukoƒczyli ju szko podstawowà i z tego wzgl du nie mogà ju ucz szczaç na zaj cia EUD. Akademia ma im umo liwiç dalsze poszerzanie wiedzy z zakresu nauk ekonomicznych i rozbudzanie zainteresowaƒ w tym kierunku. Wi cej informacji na temat Ekonomicznego Uniwersytetu Dzieci cego dost pnych jest na stronie internetowej jak równie w biurze Centrum Rozwoju Edukacji Niestacjonarnej SGH, gdzie mieêci si siedziba Uniwersytetu. Agnieszka Orzeszkowska Centrum Rozwoju Edukacji Niestacjonarnej SGH Po wyborach w ZNP w SGH 17 czerwca 2008 r. odby o si Walne Zebranie Sprawozdawczo-Wyborcze Rady Zak adowej ZNP w SGH, na którym dokonano wyboru nowych w adz Rady. W sk ad Rady weszli: PRZEWODNICZÑCY RADY ZNP W SGH prof. dr hab. Krzysztof Marecki Katedra Finansów Przedsi biorstwa (KZiF) V-CE PRZEWODNICZÑCY RADY dr Marcin Molenda Katedra Geografii Ekonomicznej (KNoP) SEKRETARZ RADY dr Ludmi a S obodzian Katedra Polityki Gospodarczej (KZiF) SKARBNIK RADY mgr Krystyna Ewertowska Centrum Nauki J zyków Obcych dr Miros aw Bojaƒczyk Katedra Analizy Rynków i Konkurencji (KNoP) dr Wiktor Bo kunow Katedra Polityki Gospodarczej (KZiF) El bieta Senator Dzia Eksploatacji SGH Danuta Urbaƒska Biblioteka SGH dr Maciej Wieloch Katedra Finansów Przedsi biorstwa (KZiF) Ponadto dokonano wyboru nowego sk adu Komisji Rewizyjnej, którà obecnie tworzà: PRZEWODNICZÑCA mgr Barbara Kraszewska Dziekanat Studium Magisterskiego mgr Katarzyna Karczemny Biblioteka SGH dr Franciszek Stokowski Instytut Statystyki i Demografii (KAE) Marcin Molenda NowoÊci wydawnicze Ukaza si kolejny, ju 43. Zeszyt Instytutu Problemów Wspó czesnej Cywilizacji pt. PrywatnoÊç prawo czy produkt?. Zawiera on referaty wyg oszone na seminarium na temat prywatnoêci, które odby o si w IPWC pod koniec maja br.: Sfera prywatnoêci ile o sobie powinniêmy wiedzieç (M. Ostrowski), Przetwarzanie poufnych danych klientów korzyêci i koszty (B. Kamiƒski), Handel prywatnoêcià a ekonomia (S. Matwin, T. Szapiro). wrzesieƒ

8 AKTUALNOÂCI Wspomnienie Przedwczesna Êmierç Profesora Marcina Konstantego Nowakowskiego jest ogromnà stratà dla spo eczno- Êci akademickiej, a szczególnie polskiej nauki o przedsi biorczoêci. Odszed od nas nie tylko wybitny naukowiec, ceniony kierownik Katedry Biznesu Mi dzynarodowego w Szkole G ównej Handlowej i by y prorektor tej Uczelni, ale tak e nasz màdry przyjaciel, wychowawca, cz owiek o nieposzlakowanej opinii, uczciwo- Êci i wspania ym charakterze. Marcin Nowakowski prawdziwie kocha akademickà prac i mia ÊwiadomoÊç swej s u ebnej misji wobec nauki i m odzie y. By czo owym mentorem wspó pracy mi dzynarodowej w dziedzinie nauk zarzàdzania w Polsce. Od pierwszych przemian ustrojowych w kraju uczestniczy w szkoleniu nowych kadr mened erskich i w badaniach o zarzàdzaniu. By jednym z za o ycieli i wieloletnim kierownikiem Kanadyjskiego Studium Podyplomowego CEMBA (Canadian Executive Master of Business Administration) w SGH, promotorem i wyk adowcà kilku programów mi dzynarodowych i inicjatorem Êcis ych zwiàzków z wiodàcymi oêrodkami mened erskimi na Êwiecie. By cz onkiem Rady Naukowej Centrum Badaƒ Przedsi biorczoêci i Zarzàdzania Polskiej Akademii Nauk, Zarzàdu G ównego Polskiego Towarzystwa Marketingu oraz przewodniczàcym Rady Fundacji Rozwoju Nauk Zarzàdzania. Ten wybitny cz owiek nauki interesowa si szczególnie problemami strategii przedsi biorstw, globalizacji i zagadnieniami kultury w zarzàdzaniu. By g ównym autorem i redaktorem znanych zespo owych podr czników, takich jak: Biznes mi dzynarodowy od internacjonalizacji do globalizacji (2005), Biznes mi dzynarodowy obszary decyzji strategicznych (2000), Wprowadzenie do zarzàdzania mi dzynarodowego (1999), czy Kryzys i przetrwanie w marketingu (2003, wraz z Magdalenà Rzemieniak). Kilka pokoleƒ polskich mened erów uczy o si i nadal uczy z tych opracowaƒ. Marcin Nowakowski opublikowa równie wiele artyku ów naukowych o ró norodnej tematyce, takiej jak: mened ment w Japonii, bariery w handlu mi dzynarodowym, strategie przedsi biorstw, internacjonalizacja firm, czy klauzula najwy szego uprzywilejowania w polityce handlowej. Prace Jego ukazywa y si w czo- owych pismach naukowych w Polsce i za granicà, i sà szeroko cytowane w Êwiatowej literaturze przedmiotu. OsobiÊcie ywi do Niego ogromny szacunek i podziw za bezkompromisowe i etyczne podejêcie do spraw m odzie y i nauki, za uczciwoêç intelektualnà oraz wiele prawdziwych, odwa nych myêli, które wyrazi w swoich pracach, za dba oêç o interesy swoich podopiecznych, a jednocze- Ênie za wzór pracowitoêci i skromno- Êci. Za Jego nieustajàce walki z tymi, którzy nauki zarzàdzania chcieli traktowaç w separacji od innych nauk spo ecznych i etyki li tylko instrumentalnie. We wszelkich dyskusjach by zawsze rzeczowy, konkretny i kompetentny, ale zarazem otwarty 8 GAZETA SGH 05/08 (241)

9 AKTUALNOÂCI na argumenty i potrafiàcy uszanowaç poglàd innych. Jak e za to wszystko dziê nie podzi kowaç, nie doceniç, nie przypomnieç tych osiàgni ç. Ile to uczelni zazdroêci o SGH takiego profesora. Na Êwiat polityki i ekonomii Marcin Nowakowski patrzy w szerszej perspektywie, gdy wszystko by o wjego myêleniu zanurzone w procesy historyczne: bo dziê, bo jutro nie by y nigdy oderwane od dalekiego wczoraj. Przypominam sobie Jego odczyt przed laty na moim szwajcarskim uniwersytecie, do szwajcarskich skierowany studentów. OczekiwaliÊmy, e b dzie mówi o transformacji polskiej gospodarki lat dziewi çdziesiàtych, o nowej przedsi biorczoêci w kraju. RzeczywiÊcie, mówi o tych sprawach, lecz w szerszym kontekêcie historii gospodarczej dziewi tnastego i dwudziestego wieku. Wspomnia, e Wroc aw i Neuchatel àczy y pruskie losy, e kiedyê nasze nadodrzaƒskie ziemie nale a y do najbardziej rozwini tych regionów Europy; nie mo na nie wspomnieç, e prorokowa, i w ciàgu najbli szych dziesi cioleci znów wejdà do ekonomicznej czo- ówki naszego kontynentu. Nieszcz Êliwy jest student, którego nauczyciel sàdzi, i tylko jego pokolenie si liczy, który nie spotka w m odoêci cz owieka takiego pokroju, jakim dla kilku pokoleƒ studentów by Profesor Marcin Nowakowski. Nie nale a On bowiem do tych akademickich nauczycieli, którzy znajà przedsi biorstwo i zarzàdzanie g ównie z w asnych wyk adów. Potrafi àczyç zdyscyplinowanà analiz naukowà ze spojrzeniem praktycznym, które naby przez lata doêwiadczeƒ w przedsi biorstwach oraz podczas pracy za granicà w krajach takich jak Japonia, Anglia czy Kanada. Nale- a do nielicznych profesorów uniwersyteckich, którzy sà cz onkami rad nadzorczych du ych firm. Prywatnie by uroczym, dystyngowanym panem, z nienagannymi manierami oraz o niezrównanym poczuciu humoru. Pochodzi z inteligenckiego domu Jego ojciec by znanym wroc awskim profesorem pediatrii, siostra lekarkà, brat profesorem politechniki. Dzieciƒstwo i lata wczesnej m odo- Êci sp dzi we Wroc awiu, w domu przy ulicy Witelona 11, w pobli u parku Szczytnickiego. Pozosta do koƒca ycia zwiàzany z wieloma przyjació mi swoich rodziców, którzy wspólnie reaktywowali ycie intelektualne w powojennych czasach. WÊród nich byli oboje profesorowie Hirszfeldowie, profesorowa Banachowa, ona znanego matematyka, dom profesora Franciszka Longshampsa, dom profesora Józefa Madelskiego, dom profesora Kisiela, profesor Stanis aw Hubert i wielu innych. Jedni tkwià u korzeni miejsca narodzin. Inni jak jaskó ka wdzi cznymi sà w drownikami i znajà szerokie niebo i krain gwiazd. Marcin takim by w aênie w drownikiem, ale równie by wroc awianinem zakochanym w swoim mieêcie. Cz sto tu wraca, by odwiedziç rodzin, przyjació i kolegów z drugiego liceum; àczy si z nimi w dni Êwiàt i wakacji, jak powietrze z ziemià. Warszawski m odzian Marcin: szczup y i elegancki blondyn ze starannie przystrzy onà brodà, w kapelusiku i prochowcu brytyjskiego d entelmena wyglàda jak panicz o manierach dziewi tnastowiecznego bohatera romantycznej powieêci i uroku m odego Doriana Graya. Nic dziwnego, e wzdycha a do niego niejedna dziewczyna z naszego roku studiów na SGPiS. Âwiat Marcina nie by zaryglowany, lecz otwarty na zmiany i nowych ludzi. Mia bardzo wielu przyjació. Có za ró norodnoêç typów ludzkich mo na by o spotkaç w Jego gronie; od Êpiewaków operowych, malarzy, aktorów, naukowców, literatów, lekarzy, po ksi y, doktorantów z USA, Kanady, tancerzy, biznesmenów i zwyk ych, prostych ludzi. W tym gronie byli tak e przyjaciele bliscy jak rodzeƒstwo, z lat dzieciƒstwa, tacy jak psychoanalityk dr Kasia Longchamp de Berier Walewska, czy ja piszàcy te s owa, który dzieli z nim piaskownic, potem studia na wydziale Handlu Zagranicznego w Warszawie, dalej prac naukowà i wspólne publikacje. Przez ostatnie lata Marcin mieszka w Warszawie, przy ulicy Ptasiej, w jasnym mieszkaniu pe nym pamiàtek rodzinnych; na jednym z foteli pi trzy y si prace magisterskie, na pó kach ksià ki. Czyta bardzo du o. Obdarzony doskona à pami cià cytowa ust py wierszy, czy s owa operowych librett. Poniewa mia znakomity gust oraz wiedz, pozwala o Mu to odró niaç pretensjonalne utwory od warto- Êciowego tworzenia. To z tego zapewne powodu zaproszono Go do Rady Powierniczej Muzeum Narodowego w Warszawie. By z tej dzia alnoêci dumny, mówi o niej z entuzjazmem. Marcinku, odpoczywaj w spokoju. Wielu Twoich wychowanków, kolegów i przyjació dziê wspomina Twoje dokonania i mo e dopiero teraz nale ycie je doceniç. Nie b dziesz zapomniany, dopóki sà wêród ywych Twoi studenci i przyjaciele. Pozostaje przecie Twoja praca dla m odych pokoleƒ, zostajà Twoje ksià ki i artyku y, a przede wszystkim tyle dobra, które da eê nam wszystkim. Âmierç zabra a Ci jedenastego lipca 2008 r., o godzinie ze szpitala, gdzie mimo ci kiej choroby by eê tylko ostatnie dni. Prochy Twoje spocz y w grobie rodzinnym na cmentarzu Âwi tego Wawrzyƒca we Wroc awiu. Âmierci nie al nikogo, bo Êmierç nie ma przyjació. Micha Maciej Kostecki Profesor i Prodziekan Fakultetu Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu w Neuchatel, Szwajcaria Wspomnienia ukaza y si w Gazecie Wyborczej, wydanie wroc awskie, w dniu czwartek piàtek sierpnia 2008 r. Dzia Nekrologi Wroc aw. wrzesieƒ

10 DYDAKTYKA I NAUKA jaka jakoêç Ramowy projekt wewn trznego systemu zarzàdzania jakoêcià kszta cenia w Szkole G ównej Handlowej Celem projektu jest adaptacja mechanizmów zapewniania jakoêci kszta cenia, funkcjonujàcych dotychczas w SGH, do standardów wewn trznego zapewniania jakoêci opublikowanych dla instytucji Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wy szego oraz wprowadzenie modu u pomiarowego do konstruowanego systemu, mechanizmu umo liwiajàcego cykliczne pozyskiwanie i analiz informacji zwrotnej o jakoêci efektów procesu kszta cenia. Wprowadzenie Aspiracje Europy, aby staç si najbardziej dynamicznà gospodarkà Êwiata opartà na wiedzy, wymuszajà wprowadzenie istotnych zmian w europejskim szkolnictwie wy szym, przede wszystkim w sferze jakoêci kszta cenia. Wysoka jakoêç programów oraz efektów kszta cenia powinna byç priorytetem zarówno krajowych systemów szkolnictwa wy szego, jak i strategii ka dej jednostki dzia ajàcej w Europejskim Obszarze Szkolnictwa Wy szego (EOSW), realizujàcej proces edukacyjny. Warunkiem koniecznym dla osiàgania wysokiej i rosnàcej jakoêci kszta cenia jest tu wdro enie form organizacyjnych i mechanizmów zapewniajàcych jakoêç programów i efektów procesów edukacyjnych. W Komunikacie Berliƒskim z 2003 r. ministrowie paƒstw sygnatariuszy Procesu Boloƒskiego, zwracajàc si do Europejskiej Sieci Wspó pracy na rzecz Zapewnienia JakoÊci Kszta cenia w Szkolnictwie Wy szym (ENQA), postulowali opracowanie i upowszechnienie uzgodnionych standardów, procedur i zaleceƒ dotyczàcych zapewnienia jako- Êci kszta cenia oraz opracowanie zasad weryfikacji stanu rozwiàzaƒ wdro onych w uczelniach dzia ajàcych w obr bie EOSW. W konsekwencji, na potrzeby uczelni i agencji akredytacyjnych w 2005 r. Stowarzyszenie ENQA opracowa o i opublikowa o raport skierowany do europejskich ministrów ds. szkolnictwa zawierajàcy standardy i zalecenia dotyczàce wewn trznego oraz zewn trznego zapewnienia jakoêci kszta cenia, tudzie zasady dzia ania agencji akredytacyjnych (zewn trznego zapewnienia) weryfikujàcych zgodnoêç rozwiàzaƒ wdro onych w uczelniach z opublikowanymi standardami wewn trznego zapewnienia jakoêci kszta cenia 1. Podstawowà intencjà omawianych standardów i wytycznych jest to, aby uczelnie ubiegajàce si o akredytacj w EOSW posiada y w asny wewn trzny system zapewnienia jakoêci kszta cenia oraz to, aby potwierdzanie wdro- enia i funkcjonowania takiego systemu (akredytacja uczelni bàdê programów) nast powa o na podstawie audytu (niezale nego przeglàdu) wykonywanego przez agencj akredytacyjnà formalnie uznanà przez kompetentne w adze publiczne Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wy szego. W wypadku krajów, w których cz Êç odpowiedzialnoêci za kszta cenie ponosi instytucja administracji centralnej standardy opublikowane w omawianym raporcie obligujà t instytucj do tego, aby zadekretowa a wdro enie w podleg ych jej uczelniach wewn trznych systemów zapewnienia jakoêci kszta cenia zgodnych ze standardami dla EOSW oraz zagwarantowa a przeglàdy tych systemów dokonywane przez agencj akredytacyjnà notyfikowanà w tym Obszarze. Minister Nauki i Szkolnictwa Wy szego RP rozporzàdzeniem z dnia 12 lipca 2007 r. 2 zobligowa polskie uczelnie wy sze do wdro enia wewn trznego systemu zapewnienia jako- Êci kszta cenia. W Szkole G ównej Handlowej podj to zatem prace projektowe nad w asnym wewn trznym systemem zarzàdzania jakoêcià kszta cenia konstrukcjà, w której uwzgl dnia si zarówno standardy i wytyczne dla EOSW, jak i niektóre zasady systemowego podej- Êcia do zarzàdzania jakoêcià opublikowane w normach ISO serii 9000:2000. Standardy wewn trznego zapewnienia jakoêci kszta cenia opublikowane dla uczelni funkcjonujàcych w ramach EOSW Opracowujàc zbiór standardów zapewnienia jakoêci kszta cenia w szkolnictwie wy szym przyj to podstawowà zasad, aby formu owaç jedynie ogólne regu y post powania, mo liwe do powszechnego zastosowania niezale nie od specyfiki procesu kszta cenia w danym kraju lub regionie EOSW. W standardach przedk ada si ogólnà zasad dzia ania nad ÊciÊle sprecyzowane wymaganie odnoênie ró nych wymiarów jakoêci kszta cenia. Standardy okreêlajà cele, jakie uczelnie powinny realizowaç nie precyzujàc tego, jak majà to czyniç, pozostawiajàc uczelniom wybór sposobu osiàgania tych celów. Istotne znaczenie dla zapewniania jakoêci kszta cenia ma instytucjonalna autonomia uczelni, a w konsekwencji jej odpowiedzialnoêç za programy i efekty kszta cenia. Standardy nie sà nakazami, nie dyktujà uczelniom praktyki kszta cenia. Opierajà si na nast pujàcych fundamentalnych zasadach: uczelnia ponosi g ównà odpowiedzialnoêç za jakoêç i zapewnienie jakoêci kszta cenia, zapewniajàc jakoêç nale y chroniç interes studentów, pracodawców i spo eczeƒstwa, dla zapewniania jakoêci kszta cenia nale y wdro yç sprawnà, skutecznà struktur organizacyjnà wewn trzny system, zapewniajàc jakoêç kszta cenia nale y rozwijaç i poprawiaç jakoêç programów nauczania, wdro one mechanizmy zapewniania jakoêci kszta cenia powinny charakteryzowaç si przejrzystoêcià i wykorzystywaniem zewn trznej wiedzy specjalistycznej, w uczelni powinno si promowaç kultur jakoêci kszta cenia, uczelnia powinna demonstrowaç odpowiedzialnoêç za inwestycje realizowane ze Êrodków publicznych i prywatnych, zapewniajàc jakoêç kszta cenia uczelnia powinna dbaç o spójnoêç stawianych celów jakoêci, w tym zwiàzanych z odpowiedzialnoêcià za jakoêç i doskonaleniem jakoêci, uczelnia powinna publikowaç w kraju i za granicà swoje dokonania w zakresie jakoêci kszta cenia, zastosowane procedury zapewnienia jakoêci kszta cenia nie powinny t umiç ró norodnoêci i innowacyjnoêci. W kontekêcie wymienionych ogólnych regu zapewniania jakoêci kszta - 10 GAZETA SGH 05/08 (241)

11 DYDAKTYKA I NAUKA jaka jakoêç cenia sformu owano standardy i zalecenia dotyczàce wewn trznego zapewnienia jakoêci kszta cenia, traktujàc je jako ramy, w których uczelnie powinny umocowaç w asne mechanizmy gwarantujàce realizacj stosownych celów jakoêci kszta cenia i jednoczeênie jako kryteria dla dzia aƒ zwiàzanych z audytami zewn trznego zapewnienia jakoêci wykonywanymi przez agencje akredytacyjne notyfikowane w EOSW. Sformu owane standardy majà postaç nast pujàcych zasad zapewniania jakoêci kszta cenia: 1. Uczelnia powinna posiadaç polityk jakoêci oraz zwiàzane z nià procedury osiàgania jakoêci i standardy programów i efektów. Uczelnia powinna opracowaç strategi ciàg ego rozwoju jako- Êci kszta cenia. Polityka, strategia i procedury powinny mieç status formalny. 2. Uczelnia powinna mieç oficjalne mechanizmy zatwierdzania, okresowego przeglàdu oraz monitorowania swoich programów i efektów. 3. Studenci powinni byç oceniani wed ug opublikowanych i konsekwentnie stosowanych kryteriów, przepisów i procedur. 4. Uczelnia powinna posiadaç mechanizmy gwarantujàce odpowiednie kwalifikacje i kompetencje kadry prowadzàcej zaj cia dydaktyczne. 5. Uczelnia powinna zapewniaç zasoby odpowiednie do oferowanych programów. 6. Uczelnia powinna gromadziç, analizowaç i wykorzystywaç informacje s u àce skutecznemu zarzàdzaniu procesem formu owania programów i innymi dzia aniami wp ywajàcymi na jakoêç kszta cenia. 7. Uczelnia powinna cyklicznie publikowaç aktualne, bezstronne i obiektywne informacje w uj ciu iloêciowym i jakoêciowym na temat oferowanych programów i osiàganych efektów 3. Traktujàc wymienione standardy i ogólne regu y zapewniania jakoêci kszta cenia jako warunki brzegowe, w Szkole G ównej Handlowej przystàpiono do prac projektowych nad w asnym, wewn trznym systemem zarzàdzania jakoêcià kszta cenia. Za o enia i ramowa struktura systemu zarzàdzania jakoêcià kszta cenia w SGH (SZJK-SGH) System zapewnienia jakoêci kszta cenia jest podporzàdkowany organizowaniu takich zasobów i mechanizmów funkcjonowania uczelni jej potencja ów, aby mo na by o uznaç spe nianie standardów jakoêci procesu kszta cenia (np. przez agencj akredytacyjnà) za odpowiednio wiarygodne. System zarzàdzania jakoêcià kszta cenia, oprócz zasobów i mechanizmów warunkujàcych odpowiedni stopieƒ zaufania do jakoêci procesu kszta cenia uczelni, zawiera modu pomiarów i analiz uzyskiwanych efektów kszta cenia obejmuje pozyskiwanie informacji zwrotnej s u àcej kierownictwu uczelni do podejmowania decyzji regulacyjnych i rozwojowych w procesie kszta cenia. Zasad dzia ania takiego modu u, w odniesieniu do procesu kszta cenia traktowanego kompleksowo, schematycznie przedstawiono na rys. 1. Projektowany system zarzàdzania jakoêcià kszta cenia jest oparty na nast pujàcych za o eniach. 1. Zarzàdzanie jakoêcià kszta cenia w SGH jest realizowane na zasadzie podejêcia systemowego funkcjonuje w asny, wewn trzny system zarzàdzania jakoêcià kszta cenia. 2. Zarzàdzanie jakoêcià kszta cenia w SGH jest realizowane na zasadzie podejêcia procesowego. 3. Obiektem zarzàdzania jest proces kszta cenia (nie instytucja lub jej fragment). 4. Przyjmuje si, e g ównymi stronami zainteresowanymi kszta ceniem w SGH sà: studenci, pracodawcy, SGH (elementy struktury organizacyjnej, nauczyciele akademiccy), Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wy szego (Rada G ówna), komisje akredytacyjne, w tym agencje EOSW. 5. Przyjmuje si, e klientami procesu sà: bezpoêrednio studenci i poêrednio pracodawcy. STUDENCI CELE, PROGRAMY, METODY, WARUNKI Mechanizmy i zasoby PROCES KSZTA CENIA ANALIZA JAKOÂåI KSZTA CENIA ZAPEWNIENIE JAKOÂCI KSZTA CENIA 6. Stronami zainteresowanymi jako- Êcià programów kszta cenia w SGH, których wymagania w stopniu zasadniczym powinny determinowaç jakoêç tego procesu, sà studenci i pracodawcy (klienci) rynkowa orientacja uczelni. 7. Proces edukacyjny w SGH powinien byç kszta towany na podstawie wyników analiz rynku pracy (polskiego i europejskiego). 8. Proces kszta cenia w SGH powinien byç monitorowany w sposób ciàg y. 9. Podstawowym miernikiem efektów procesu kszta cenia jest jakoêç tego procesu oraz jego sk adowych. 10. System zarzàdzania jakoêcià kszta cenia w SGH podlega cyklicznym audytom wewn trznym. 11. System zarzàdzania jakoêcià kszta cenia w SGH podlega cyklicznym przeglàdom wykonywanym przez kierownictwo uczelni 4. Podstawowymi elementami projektowanego systemu sà g ówne procesy: formu owania programów kszta cenia, realizacji kszta cenia oraz oceny efektów kszta cenia. Ramowy schemat projektowanego systemu, uwzgl dniajàcy wy ej wymienione procesy g ówne, przedstawiono na rys. 2. Dla celów zwiàzanych z konstrukcjà, wdro eniem i utrzymywaniem omawianego systemu projektuje si utworzenie Biura ds. JakoÊci Kszta cenia jednostki traktowanej jako element struktury administracyjnej Uczelni. Proponowany schemat organizacyjny i przewidywane funkcje tego Biura przedstawiono schematycznie na rys. 3. ABSOLWENCI EFEKTY KSZTA CENIA POMIAR EFEKTÓW KSZTA CENIA MONITOROWANIE POST PU I OSIÑGNI å STUDENTÓW KRYTERIA Rys. 1. Schemat zasady dzia ania modu u pomiarów i analiz efektów kszta cenia traktowanego kompleksowo w projektowanym systemie zarzàdzania jakoêcià kszta cenia èród o: opracowanie w asne. wrzesieƒ

12 DYDAKTYKA I NAUKA jaka jakoêç STUDENCI KRYTERIA FORMU OWANIE PROGRAMÓW KSZTA CENIA PROGRAMY KSZTA CENIE EFEKTY OCENA EFEKTÓW KSZTA CENIA ABSOLWENCI WYNIKI BADA I AUDYTÓW KRYTERIA KRYTERIA ANALIZA JAKOÂCI KSZTA CENIA WYNIKI BADA I AUDYTÓW Rys. 2. Ramowy schemat projektowanego systemu zarzàdzania jakoêcià kszta cenia w SGH èród o: opracowanie w asne. Mechanizmy systemowe oraz zasady ich funkcjonowania b dà sprecyzowane w projektowanej dokumentacji systemowej, dla której przewiduje si klasycznà, trójpoziomowà hierarchicznà struktur, przedstawionà schematycznie na rys. 4. Dokumentem okreêlajàcym zasady funkcjonowania systemu i polityk jako- Êci SGH jest tu ksi ga jakoêci. Standardowymi mechanizmami systemu sà procedury. Przewiduje si zastosowanie szeêciu procedur systemowych. Trzy z nich b dà dotyczyç podstawowych elementów procesowej struktury systemu. Sà nimi: procedura monitorowania i analizowania jakoêci programów kszta cenia, procedura monitorowania i analizowania przebiegu kszta cenia oraz procedura monitorowania i analizowania procesu oceniania efektów kszta cenia. Pozosta e trzy procedury standaryzujà ogólne mechanizmy zarzàdzania jakoêcià, tj.: nadzór nad dokumentacjà systemowà, nadzór nad zapisami oraz zarzàdzanie programem audytów wewn trznych. Wa nà rol w strukturze dokumentacji systemowej pe nià zapisy i plany jakoêci. Nie majà one charakteru standardów, natomiast standardem zarzàdzania jakoêcià kszta cenia jest ich formu owanie oraz nadzorowanie. Sà dokumentami faktograficznymi raportami z przebiegu badaƒ i analiz jakoêci kszta cenia, stosowania procedur systemowych, wykonania audytów wewn trznych oraz z przeglàdu systemu. Plany jakoêci stanowià dokumentacj projektowà zwiàzanà z realizacjà innowacji w zakresie jakoêci kszta cenia. Kluczowe mechanizmy warunkujàce funkcjonowanie SZJK-SGH Procedury dotyczàce trzech g ównych procesów systemu zawierajà w sobie podstawowe mechanizmy regulacji ich przebiegu, tj. zasady organizowania dzia aƒ korygujàcych proces, zapobiegania stwierdzanej lub potencjalnej wadliwoêci procesu oraz formu owanie przes anek dla jego doskonalenia. Podstawowym celem stosowania omawianych procedur jest pomiar lub walidacja jakoêci procesu, a w konsekwencji generowanie informacji zwrotnej Pe nomocnik Rektora ds. JakoÊci Kszta cenia Komórka ds. zarzàdzania jakoêcià kszta cenia (1) Specjalista ds. systemu zarzàdzania jakoêcià Komórka ds. badaƒ jakoêci kszta cenia (2) Pe nomocnik Rektora ds. JakoÊci Kszta cenia Sekretarz Biura Funkcje dzia u (1) Funkcje dzia u (2) Budowa i wdra anie systemu zarzàdzania jakoêcià Badania jakoêci kszta cenia Utworzenie dokumentacji systemowej Wewn trzne analizy benchmarkingowe jakoêci kszta cenia Zarzàdzanie programem audytów systemu Zewn trzne analizy benchmarkingowe jakoêci kszta cenia Przygotowanie przeglàdu kierownictwa Procesy akredytacji i reakredytacji Nadzór nad dokumentacjà systemowà Rys. 3. Schemat Biura ds. JakoÊci Kszta cenia w SGH èród o: opracowanie w asne. 12 GAZETA SGH 05/08 (241)

13 DYDAKTYKA I NAUKA jaka jakoêç o charakterze przes anek dla zatwierdzania stanu i efektów procesu, ewentualnie dla jego regulacji. Dla ka dego z trzech g ównych procesów systemu przewiduje si dwie p tle sprz enia zwrotnego, gdzie na podstawie pomiarów i analiz jakoêci procesów podejmowane sà bie àce dzia ania regulacyjne. W opracowywaniu procedur uwzgl dniono przede wszystkim stosowane dotychczas mechanizmy regulacyjne, uzupe niajàc je funkcjami charakterystycznymi dla systemowego podejêcia do zarzàdzania jakoêcià. Na rys. 5, jako przyk ad ilustrujàcy funkcjonowanie mechanizmów regulacyjnych w systemie, przedstawiono schemat procesu formu owania programów, uj tego procedurà monitorowania i analizy. Na przestawionym schemacie, wewnàtrz prostokàtów ilustrujàcych elementy procesu formu owania programów, okreêlono cele jego procesów sk adowych i ich w aêcicieli podmioty odpowiedzialne za ich przebieg. I tak, w wypadku procesu sk adowego Analiza jakoêci merytorycznej, w odniesieniu do trzech kategorii przedmiotów: podstawowe, kierunkowe i specjalno- Êciowe celem jest ocena zgodnoêci programów z kanonem wiedzy, standardami merytorycznymi, misjà uczelni i postulowanà charakterystykà absolwenta. Ponadto przedmiotem oceny jest równie zbie noêç treêci programowych z osiàgni ciami w danej dziedzinie wiedzy nowoczesnoêç treêci. W aêcicielami tego procesu sà odpowiednio koordynatorzy programów przedmiotów podstawowych, koordynatorzy programów przedmiotów kierunkowych oraz kierownicy katedr, zg aszajàcy programy specjalnoêci, Êcie ek studiów i przedmiotów specjalnoêciowych. OdpowiedzialnoÊç wymienionych podmiotów obejmuje jakoêç merytorycznà programów, walidowanà na podstawie opinii I POZIOM II POZIOM III POZIOM ekspertów oraz roz àcznoêç treêci programów, które znajdujà si w ich gestii. Wyniki dokonanej analizy sà raportowane Senackiej Komisji Programowej. W wypadku niewystarczajàcej oceny jakoêci lub gdy nie jest spe nione kryterium roz àcznoêci treêci dzia a p tla sprz enia zwrotnego. W wypadku procesu Analiza zgodnoêci formalnej celem jest ocena zgodnoêci sylabusów programów z ró nymi kryteriami formalnymi Ustawà o Szkolnictwie Wy szym, standardami Rady G ównej, wewn trznymi regulaminami, zarzàdzeniami itp. oraz kompleksowa analiza roz àcznoêci treêci programów. W aêcicielem procesu jest OÊrodek Rozwoju Studiów Ekonomicznych. Wyniki dokonanej analizy sà raportowane Senackiej Komisji Programowej. W wypadku niezgodnoêci z kryteriami formalnymi lub, gdy nie jest spe nione kryterium roz àcznoêci treêci dzia a p tla sprz enia zwrotnego. W wypadku procesu koordynowania analiz, decyzji regulacyjnych i wst pnego zatwierdzania programów w aêcicielem jest Senacka Komisja Programowa. Jak stanowi nazwa procesu, jego celem jest kompleksowa analiza wyników oceny jakoêci programów i oceny ich zgodnoêci z kryteriami, a wynikiem sà zaakceptowane programy bàdê zalecenia } } KSI GA JAKOÂCI PROCEDURY ZAPISY, PLANY JAKOÂCI, STATUT, REGULAMINY, } AKTY PRAWNE Rys. 4. Schemat struktury dokumentacji systemowej SZJK-SGH èród o: M. Urbaniak, Zarzàdzanie jakoêcià. Teoria i praktyka, Difin, Warszawa 2004, s zwiàzane z ich korektà (p tle sprz enia zwrotnego) sterowanie pracami nad ofertà programowà uczelni. Wyniki prac Komisji, w tym zaakceptowane programy sà raportowane Senatowi SGH. W wypadku procesu zatwierdzania programów celem jest ostateczna analiza jakoêci zaakceptowanych programów i ostateczna ocena ich zgodnoêci z kryteriami formalnymi. W aêcicielem procesu jest tu Senat. W wypadku niezgodnoêci z kryteriami formalnymi lub zastrze eƒ zwiàzanych z jakoêcià programów dzia a p tla sprz enia zwrotnego. Proponowana procedura, a w konsekwencji metoda monitorowania, oceny i analizy programów kszta cenia stanowi sposób osiàgania celów okreêlonych w standardach nr 2 i 6 opublikowanych dla EOSW (por. lista przedstawiona wy- ej). Podstawowe mechanizmy charakteryzujàce metod zapewniania jakoêci programów w SGH, stosowanà dotychczas, przedstawiono na rys. 5. W projektowanym systemie SZJK-SGH uzupe nieniem dotychczasowych zasad zapewniania jakoêci programów sà dokumenty systemowe: formalna procedura monitorowania i analizy jakoêci programów oraz zapisy z dzia aƒ diagnostycznych i regulacyjnych. Ponadto projektowany system wià e omawiany proces z pozosta ymi Kryteria formalne Formu owanie programów przedmiotów Nauczyciele akademiccy Kryteria merytoryczne Sylabusy Kryteria formalne Analiza jakoêci merytorycznej Koordynatorzy programów Analiza zgodno- Êci formalnej ORSE Wyniki analiz Koordynowanie analiz; decyzje regulacyjne; wst pne zatwierdzanie programów Senacka Komisja Programowa Zatwierdzanie programów Senat Rys. 5. Schemat dzia ania mechanizmów regulujàcych proces formu owania programów zaj ç èród o: opracowanie w asne. wrzesieƒ

14 DYDAKTYKA I NAUKA jaka jakoêç procesami wp ywajàcymi na efekty kszta cenia. W wypadku omawianych sekwencji trzech procesów g ównych w systemie przewiduje si trzy podstawowe cykliczne dzia ania o charakterze diagnozy i analizy stanu systemu, a w rezultacie stanu jakoêci kszta cenia. Sà nimi procesy: pomiaru i analizy jakoêci kszta cenia spostrzeganego przez studentów, absolwentów SGH z dwuletnim sta em pracy, audytu wewn trznego, systemu i kszta cenia oraz przeglàdu (peer review) kierownictwa uczelni. Schemat tych procesów przedstawiono na rys. 6. W wypadku procesu Pomiary i analiza jakoêci zaj ç oraz kszta cenia jego celem sà cykliczne pomiary jakoêci funkcjonalnej zaj ç dydaktycznych realizowanych przez poszczególnych nauczycieli akademickich uczelni oraz jakoêci kszta cenia. Pomiary jakoêci funkcjonalnej zaj ç sà realizowane co semestr. Narz dziem pomiarowym jest tu zmodyfikowany kwestionariusz dotychczas stosowany dla badaƒ opinii studentów o poszczególnych wyk adowcach. Modyfikacja tego narz dzia polega na dostosowaniu dotychczasowej listy pozycji do zbadanej charakterystyki wymiarowej danej formy dydaktycznej, spostrzeganej przez studentów 5. Analiza uzyskiwanych wyników badaƒ uwzgl dnia równie wykorzystanie modelu jakoêci funkcjonalnej danej formy dydaktycznej algorytmu umo liwiajàcego wyznaczanie znormalizowanej wartoêci liczbowej badanej jakoêci. Pomiary jakoêci kszta cenia sà wykonywane w cyklu rocznym. Przedmiotem badaƒ sà postawy absolwentów uczelni z dwuletnim sta em pracy, co pozwala zak adaç, e dost pnoêç postaw absolwentów zarówno wobec procesu kszta cenia, jak i uwarunkowaƒ pracy zawodowej b dzie wystarczajàca dla dokonania oceny kszta cenia w kontekêcie wymagaƒ pracodawcy. Narz dziem pomiarowym jest tu kwestionariusz skonstruowany i standaryzowany na podstawie okreêlonego post powania badawczego. Prace nad tym kwestionariuszem sà obecnie na ukoƒczeniu 6. W aêcicielami tego procesu sà ORSE i Biuro ds. JakoÊci Kszta cenia. Wyniki analiz jakoêci zaj ç i kszta cenia majà status zapisów i sà raportowane Kolegium Rektorskiemu jako informacje wejêciowe cyklicznego przeglàdu kierownictwa. W wypadku procesu Badania rynku pracy celem jest zbadanie i analiza opinii pracodawców o zatrudnionych absolwentach SGH. Narz dziem pomiarowym Formu owanie programów przedmiotów Nauczyciele akademiccy Kryteria i narz dzia jest tu kwestionariusz ankietowy. Badania sà wykonywane w cyklu rocznym. W aêcicielem tego procesu jest ORSE. Wyniki analiz rynku pracy majà status zapisów i sà raportowane Kolegium Rektorskiemu jako informacje wejêciowe cyklicznego przeglàdu kierownictwa. W wypadku procesu Audyt wewn trzny realizowany jest zbiór celów, do którego nale à: funkcjonowanie SZJK-SGH w kontekêcie polityki jakoêci i stosowanych procedur, analiza zgodnoêci efektów poszczególnych procesów z kryteriami formalnymi, merytorycznymi oraz analiza skutecznoêci systemu w realizacji celów jakoêci okreêlonych w polityce jakoêci i planach jakoêci, wst pna analiza dydaktycznych innowacji. Zarzàdzanie programem audytów wewn trznych jest okreêlone procedurà systemowà. Audyty zorientowane na funkcjonowanie systemu zarzàdzania jakoêcià sà organizowane w cyklu rocznym, inne w zale noêci od potrzeb. W aêcicielem procesu jest Biuro ds. JakoÊci Kszta cenia, które jednocze- Ênie jest odpowiedzialne za zarzàdzanie programem audytów wewn trznych uczelni. W wypadku procesu Przeglàd kierownictwa celem jest kompleksowa ocena wyników diagnozy stanu SZJK- -SGH. Informacjami wejêciowymi przeglàdu jest zbiór zapisów powsta ych w wyniku badaƒ jakoêci i wykonanych Pomiary i analiza jakoêci zaj ç oraz kszta cenia Kszta cenie Nauczyciele akademiccy Cele i kryteria Kryteria i narz dzia ORSE i Biuro ds. JakoÊci Kszta cenia Ocena efektów kszta cenia Audyt wewn trzny Biuro ds. JakoÊci Kszta cenia Badania rynku pracy ORSE Nauczyciele akademiccy Absolwenci Przeglàd kierownictwa Kolegium Rektorskie Rys. 6. Schemat procesów zwiàzanych z diagnozà i analizà stanu systemu i kszta cenia èród o: opracowanie w asne. audytów. Rezultatem przeglàdu sà decyzje dotyczàce dalszego rozwoju kszta cenia i wytyczne dla potencjalnych planów jakoêci. Przeglàd kierownictwa jest wykonywany w cyklu rocznym. W a- Êcicielem tego procesu jest Kolegium Rektorskie SGH. Przedstawione, systemowe mechanizmy zapewniania jakoêci nawiàzujà do standardów 1 6 opublikowanych dla EOSW (por. lista przedstawiona wy ej). Stefan Doroszewicz 1 Standardy i wskazówki dotyczàce zapewnienia jakoêci kszta cenia w Europejskim Obszarze Szkolnictwa Wy szego, Europejskie Stowarzyszenie na rzecz Zapewnienia Jako- Êci w Szkolnictwie Wy szym, Warszawa Rozporzàdzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wy szego z dnia , par Standardy i wskazówki dotyczàce zapewnienia, op. cit. 4 S. Doroszewicz, Elementy projektu systemu zarzàdzania jakoêcià kszta cenia w Szkole G ównej Handlowej, w: Systemy zapewniania jakoêci w szkolnictwie wy szym aspekty praktyczne, red. D. Wosik, Akademia Ekonomiczna w Poznaniu, Poznaƒ 2007, s S. Doroszewicz, A. Kobyliƒska, JakoÊç wyk adu akademickiego postrzeganego przez studentów, w: Towaroznawstwo wobec integracji z Unià Europejskà, red. J. uchowski, Politechnika Radomska, Radom 2004, s S. Doroszewicz, A. Kobyliƒska i inni, Badania jakoêci kszta cenia postrzeganego przez studentów Studiów Dziennych Szko y G ównej Handlowej, prace w asne finansowane z rezerwy Rektora SGH, Warszawa GAZETA SGH 05/08 (241)

15 DYDAKTYKA I NAUKA jaka jakoêç Od redakcji Âledzimy prasowe rankingi, poddajemy si akredytacji. Oceniajà nas prze o eni, s uchacze (wype niajàc ankiety, wybierajàc lub nie proponowane przez nas zaj cia), koledzy (powo ujàc si na nasze badania i publikacje). Co robimy z tà wiedzà, czy jà w ogóle mamy? Czy wiemy, jacy naprawd jesteêmy? Chcemy o tym napisaç w najbli szych numerach Gazety. Zadaç pytanie, jaka jest SGH w Êwietle rankingów prasowych, studenckich ocen zaj ç, w opinii kolegów cz onków zespo ów akredytacyjnych. Chcemy zwróciç Paƒstwa uwag na s abe strony Uczelni. Od nich trzeba chyba zaczàç Akredytacja Êrodowiskowa dla Zarzàdzania Tryb akredytacji Na prze omie ubieg ego i bie àcego roku w SGH mia a miejsce akredytacja kierunku Zarzàdzanie. By a to akredytacja Êrodowiskowa, prowadzona przez Fundacj Promocji i Akredytacji Kierunków Ekonomicznych (FPAKE). FPAKE to niezale na instytucja prowadzàca dzia alnoêç na rzecz wy szej edukacji ekonomicznej i mened erskiej w Polsce, utworzona w 2000 roku przez pi ç paƒstwowych uczelni ekonomicznych: Akademie Ekonomiczne w Katowicach, w Krakowie, w Poznaniu i we Wroc awiu oraz Szko G ównà Handlowà w Warszawie. Jednym z g ównych zadaƒ Fundacji jest prowadzenie akredytacji kierunków nauczania z zakresu nauk ekonomicznych i o zarzàdzaniu prowadzonych w polskich uczelniach i w aênie w tej roli wystàpi a Fundacja. Akredytacja Êrodowiskowa jest dobrowolna, tzn., e przeprowadzona zosta a z inicjatywy w adz naszej Szko- y. Dok adnie rzecz ujmujàc by a to reakredytacja, bowiem SGH podda a akredytacji Êrodowiskowej ówczesny kierunek Zarzàdzanie i Marketing po raz pierwszy w 2003 roku uzyskujàc akredytacj na trzy lata. Procedura akredytacyjna obejmuje sporzàdzenie raportu samooceny przez jednostk prowadzàcà akredytowany kierunek studiów, jego weryfikacj i ocen kierunku przez Zespó Oceniajàcy wyznaczony przez Fundacj. Akredytacja Êrodowiskowa opiera si na modelu doskona oêci EFQM Europejskiej Fundacji Zarzàdzania JakoÊcià (European Foundation for Quality Management). Schemat oceny obejmuje 7 obszarów oceny misj i strategi, studentów, wyk adowców, zasoby materialne i administracj, procesy dydaktyczne, badania naukowe i wp yw na otoczenie dla których sformu owano 27 kluczowych kryteriów, rozwini tych w 90 kryteriach elementarnych. Opracowaniem raportu samooceny dla celów akredytacji zajmujà si w standardowych sytuacjach jednostki prowadzàce kierunki studiów, czyli wydzia y. Rozwiàzania organizacyjne dydaktyki przyj te w SGH odbiegajà, jak wiadomo, od standardowych, co komplikuje procedur akredytacji i powoduje koniecznoêç zastosowania innych rozwiàzaƒ. Raport samooceny podzielony zosta wi c na dwie cz Êci ogólnà, zawierajàcà informacje dotyczàce wszystkich kierunków studiów prowadzonych w SGH i kierunkowà, zawierajàcà informacje dotyczàce kierunku poddawanego akredytacji. Cz Êç ogólna zosta a opracowana centralnie, bowiem wykorzystana mo e byç przy akredytacji wielu kierunków 1, natomiast opracowaniem cz Êci kierunkowej zaj a si Rada Programowo-Dydaktyczna Kierunku Zarzàdzanie, wspomagana przez jednostki centralne i biura kolegiów realizujàcych kierunek Zarzàdzanie w SGH: Kolegium Gospodarki Âwiatowej, Kolegium Nauk o Przedsi biorstwie i Kolegium Zarzàdzania i Finansów. Podstawowe informacje o kierunku Rozproszenie dzia alnoêci dydaktycznej majàce miejsce w SGH powoduje, e wiedza o kierunkach studiów jest ograniczona nawet wêród pracowników zaanga owanych intensywnie w ich realizacj. Warto wi c przytoczyç za raportem samooceny najwa niejsze fakty dotyczàce kierunku Zarzàdzanie w SGH. Raport obejmuje okres od poprzedniej akredytacji w 2003 do koƒca 2007 r. Cz Êç ogólna raportu liczy 68 stron, cz Êç kierunkowa 41 stron syntezy i 26 za àczników o àcznej obj to- Êci 305 stron. Jest to jedyne tak obszerne i kompletne opracowanie o kszta ceniu w zakresie zarzàdzania w SGH. Kierunek Zarzàdzanie jest od lat jednà z g ównych dziedzin dzia alnoêci edukacyjnej SGH o silnej, potwierdzonej niezale nymi ocenami, pozycji uczelnianej, krajowej i mi dzynarodowej. Misjà kierunku Zarzàdzanie jest kszta cenie wysokokwalifikowanych specjalistów zdolnych rozwiàzywaç wspó czesne problemy zarzàdzania, oparte na najnowszym mi dzynarodowym dorobku z tego zakresu; integrujàce wiedz akademickà z umiej tnoêciami mened erskimi, umo liwiajàce sprawowanie funkcji kierowniczych w organizacjach gospodarczych oraz prac naukowo-badawczà w kraju i za granicà. W roku 2007 na kierunku Zarzàdzanie w SGH studiowa o 2233 studentów, a studia ukoƒczy o 443 studentów. Liczba studentów i absolwentów utrzymuje si ostatnio na sta ym poziomie. W studiach podyplomowych organizowanych przez wiodàce kolegia kierunku bra o udzia 2825 s uchaczy, a w studiach doktoranckich uczestniczy o 442 doktorantów. Zaj cia dydaktyczne kierunku prowadzà g ównie pracownicy trzech kolegiów: Kolegium Nauk o Przedsi biorstwie, Kolegium Zarzàdzania i Finansów i Kolegium Gospodarki Âwiatowej àcznie 114 pracowników: z tego 16 posiadajàcych tytu naukowy profesora; 22 stopieƒ naukowy doktora habilitowanego i 76 stopieƒ naukowy doktora. Przek adajàc te dane na wskaêniki oceny otrzymujemy nast pujàcy obraz. Na jednego pracownika z tytu em naukowym profesora przypada o w SGH 140 studentów, ze stopniem naukowym doktora habilitowanego 102 studentów. Na jednego samodzielnego pracownika naukowego profesora i doktora habilitowanego przypada o 59 studentów (przy normie okreêlonej przez FPAKE na maksimum 150), a na pracownika ze stopniem co najmniej doktora (tytu em profesora, stopniem doktora habilitowanego i doktora) 20 (przy normie FPA- KE maksimum 120). Przeci tne wykonanie pensum wynosi o 130,8%. Dwa spoêród trzech kolegiów realizujàcych kierunek (tj. KNoP i KZiF) posiadajà uprawnienia do nadawania stopni naukowych doktora i doktora habilitowanego nauk ekonomicznych w dyscyplinie nauk o zarzàdzaniu. W okresie sprawozdawczym trzem pracownikom wrzesieƒ

16 DYDAKTYKA I NAUKA jaka jakoêç kierunku przyznano tytu profesora, dwóm przyznano stopieƒ doktora habilitowanego, a 112 stopieƒ doktora z zakresu nauk o zarzàdzaniu, z tego: 37 w KNoP, 71 w KZiF i 4 w KGÂ. Jak widaç z powy szego, kierunek posiada zarówno bardzo silne zaplecze dydaktyczne, jak i naukowe. Aktualnie w SGH na kierunku Zarzàdzanie prowadzone sà studia jednolite magisterskie oraz studia dwustopniowe: pierwszego stopnia (licencjackie) i drugiego stopnia (magisterskie), zarówno w formie studiów stacjonarnych, jak i niestacjonarnych. Zwiàzane jest to ze zmianà systemu kszta cenia zgodnie z Procesem Boloƒskim. Ofert kierunku wzbogacajà specjalnoêci i Êcie ki studiów. Na studiach jednolitych magisterskich jest 14 specjalnoêci i 16 Êcie- ek, na studiach pierwszego stopnia 5 specjalnoêci i 4 Êcie ki, a na studiach drugiego stopnia po 8 specjalnoêci i Êcie ek. Problematyka zarzàdzania odgrywa istotnà rol w procesie kszta cenia podyplomowego w SGH. W latach zrealizowano 64 studia podyplomowe (wi kszoêç w kilku edycjach), w tym: w KNoP 20, w KZF 23, a w KGÂ 21. W studiach podyplomowych uczestniczy o w omawianym okresie s uchaczy, z tego: w KNoP 2714, w KZiF 5461, awkgâ Aktualnie w SGH oferowanych jest 29 studiów podyplomowych z zakresu zarzàdzania. Raport samooceny sporzàdzony przez Rad Kierunku Zarzàdzanie zosta przekazany Zespo owi Oceniajàcemu FPAKE za poêrednictwem w adz Szko y oraz dziekanom kolegiów prowadzàcych kierunek Zarzàdzanie. Zainteresowani mogà zapoznaç si z jego pe nà treêcià za poêrednictwem tych organów. Ocena zespo u akredytujàcego Zespó Oceniajàcy uzna raport samooceny za kompleksowy i przejrzysty, obejmujàcy wszystkie obszary i kryteria zawarte w standardach Fundacji. Zespó oceni pozytywnie misj Szko y podkreêlajàc jej mi dzynarodowà opcj i otwartoêç na integracj Êwiatowà. Polityka rekrutacyjna Szko y polegajàca na utrzymaniu poziomu iloêciowego i jakoêciowego kszta cenia zosta a oceniona pozytywnie, podobnie jak zasady rekrutacji. Zespó zwróci uwag na s abo rozwini te jeszcze monitorowanie i wspomaganie post pów w nauce oraz wspomaganie zdobywania przez studentów doêwiadczeƒ praktycznych. Wymagania dotyczàce wyk adowców iloêciowe, ale te jakoêciowe Zespó uzna za spe nione z nadwy kà. W stosunku do poprzedniej akredytacji poprawi y si warunki lokalowe i wyposa enie sal dydaktycznych, przede wszystkim na skutek oddania do u ytku nowego budynku dydaktycznego. Za wa ne i unikatowe rozwiàzanie uznano Wirtualny Dziekanat. Wysoko oceniono, podobnie jak poprzednio, zasoby i prac Biblioteki. Scentralizowany tryb tworzenia oferty dydaktycznej poprzez rady programowo-dydaktyczne, Senackà Komisj Programowà i Senat uznany zosta za u yteczny w warunkach radykalnej zmiany systemu kszta cenia i programów studiów. Zespó w swojej ocenie nie odniós si szczegó owo do nowych propozycji programowych ze wzgl du na trwajàce jeszcze dyskusje nad ich kszta tem i ograniczone do- Êwiadczenia. Wskazano na potrzeb rozszerzania oferty przedmiotów e-lerningowych i prowadzonych w j zykach obcych. W zakresie dzia alnoêci naukowej zwrócono uwag na wysokà aktywnoêç publikacyjnà pracowników naukowych Szko y przy jednoczesnym ograniczeniu aktywnoêci w zakresie badaƒ naukowych. Prawdopodobnie priorytet rewolucji dydaktycznej pozostawi nieco w cieniu polityk badaƒ naukowych stwierdza Zespó. Na uwag zas uguje jednak wysokie umi dzynarodowienie badaƒ naukowych oraz kszta cenie doktorantów i promowanie doktorów. W rozmowie z cz onkami Zespo u studenci stwierdzili, e najbardziej sobie cenià mo liwoêç relatywnie swobodnego, indywidualnie zorientowanego kszta towania przebiegu studiów poprzez wybór specjalnoêci oraz dodatkowej Êcie ki studiów, w ramach bogatej oferty zarówno alternatywnych zaj ç obowiàzkowych, jak i przedmiotów swobodnego wyboru. Studenci wystawili te wysokà ocen programom mi dzynarodowym oraz wyjazdom zagranicznym, natomiast zwracali uwag na zbyt ma o praktyki w programach nauczania. PodkreÊlali mo liwoêç obcowania z autorytetami naukowymi oraz otwartoêç wyk adowców w pracy ze studentami. Studenci postulowali szersze wykorzystanie wyników oceny studenckiej zaj ç i rozpowszechnienie informacji o wynikach tych ocen. Wyposa enie sal ocenili jako dobre, podobnie ocenili mo liwoêci korzystania z komputerów oraz zasobów Biblioteki. Zespó Oceniajàcy podda te analizie i ocenie kilkanaêcie prac dyplomowych licencjackich i magisterskich. Pozytywnie oceni zmiany dotyczàce seminariów dyplomowych, krytycznie zaê jakoêç niektórych z ocenianych prac magisterskich i licencjackich oraz powierzchownoêç ocen recenzentów. Zespó postuluje okreêlenie i wdro enie jednoznacznych standardów w tym zakresie. Podsumowujàc, Zespó Oceniajàcy wyrazi uznanie dla w adz SGH za determinacj we wdra aniu trójstopniowego systemu studiów, tworzeniu oferty dydaktycznej zgodnej z jasno okre- Êlonym profilem absolwenta. Reasumujàc stwierdza Zespó kierunek Zarzàdzanie po pi ciu latach od poprzedniej akredytacji jawi si jako kierunek dynamicznych zmian, eksperymentowania i pe nego przekonania o zasadnoêci trójstopniowego podzia u studiów. Zmiany te, w opinii Zespo u Oceniajàcego, sà wprowadzane z du à determinacjà i zaanga owaniem, i docelowo b dà podnosiç jakoêç kszta cenia. Bioràc pod uwag informacje z raportu samooceny oraz uzyskane w trakcie wizytacji a tak e indywidualne oceny cz onków Zespo u sporzàdzono zbiorczà ocen kierunku. Na 90 kryteriów oceny, 65 uzyska o ocen bardzo dobrà, 23 wystarczajàcà, a dwa kryteria uznano za niestosowalne. Na podstawie powy szej oceny i zgodnie z wnioskiem Zespo u Oceniajàcego w adze Fundacji przyzna y kierunkowi Zarzàdzanie w SGH reakredytacj na okres 5 lat z wyró nieniem. KorzyÊci z akredytacji Akredytacja Êrodowiskowa jest przedsi wzi ciem bardzo pracoch onnym i kosztownym. Uzasadnione jest wi c pytanie o jej przydatnoêç i zwiàzane z nià korzyêci. Akredytacja w ogóle spe niaç mo e trzy g ówne funkcje: administracyjnà, promocyjnà i projako- Êciowà. Funkcja administracyjna polega na przyznawaniu, cofni ciu lub zawieszeniu uprawnienia do kszta cenia na danym kierunku studiów przez instytucj akredytujàcà zgodnie z obowiàzujàcym prawem. Akredytacja Êrodowiskowa nie realizuje tej funkcji, bowiem ustawowo jest ona przypisana od 2002 r. do Paƒstwowej Komisji Akredytacyjnej. 16 GAZETA SGH 05/08 (241)

17 DYDAKTYKA I NAUKA jaka jakoêç Funkcja promocyjna polega na poprawie wizerunku, wiarygodnoêci i pozycji konkurencyjnej jednostki akredytowanej dzi ki pozycji, autorytetowi i powszechnej znajomoêci instytucji akredytujàcej. Mimo niewàtpliwych osiàgni ç FPAKE w licznych dziedzinach jej dzia alnoêci, nie wypracowa a ona dotychczas pozycji, która pozwoli- aby jej realizowaç funkcj promocyjnà. Akredytacji Êrodowiskowej FPAKE podda o si jak dotychczas zaledwie kilkanaêcie jednostek realizujàcych kierunek Zarzàdzanie, w wi kszoêci nale àcych do uczelni za o ycieli Fundacji. Posiadanie akredytacji Êrodowiskowej nie jest argumentem przekonujàcym kandydatów do wyboru studiów w okreêlonej uczelni ani êród em innych korzyêci. Dowodem braku wiary w promocyjnà wartoêç akredytacji Êrodowiskowej jest jej s abe wykorzystanie zarówno w materia ach promocyjnych akredytowanych kierunków, jak te na stronach internetowych Fundacji. Funkcj promocyjnà dla SGH pe niç mogà natomiast uznane mi dzynarodowe instytucje, np. Europejska Fundacja Rozwoju Zarzàdzania (European Foundation for Management Development) udzielajàca akredytacji EQUIS (European Quality Improvement System). Funkcja projakoêciowa (rozwojowa) polega na wykorzystaniu procedury akredytacyjnej do krytycznej analizy i oceny aktualnych rozwiàzaƒ i osiàganych wyników, porównania ich z przodujàcymi osiàgni ciami i najlepszymi praktykami i sformu owania na tej podstawie programu poprawy jakoêci. Ta funkcja jest cz Êciowo w ramach akredytacji Êrodowiskowej realizowana. Model oceny opracowany dla potrzeb akredytacji Êrodowiskowej jest obszerny, kompletny i spójny, oparty na sprawdzonych wzorcach zarzàdzania jakoêcià. Mo e byç on wykorzystany niezale nie od akredytacji jako element systemu jakoêci kszta cenia. Mo liwoêç wykorzystania opracowaƒ akredytacji Êrodowiskowej w akredytacji paƒstwowej (PKA) jest ograniczona ze wzgl du na zró nicowane wymagania dotyczàce uk adu i treêci raportu samooceny. Aby funkcja projakoêciowa akredytacji Êrodowiskowej mog a byç zrealizowana, konieczne jest spe nienie dwóch warunków. Po pierwsze, do opracowania raportu samooceny w àczony powinien byç mo liwie najszerszy zespó pracowników realizujàcych kierunek i po drugie, wyniki raportu poddane powinny byç szerokiej dyskusji prowadzàcej do wniosków usprawniajàcych. W systemie zarzàdzania dydaktykà w SGH, odznaczajàcym si skrajnà centralizacjà uprawnieƒ i obowiàzków, warunki te nie sà spe nione. Z tych wzgl dów efekty akredytacji Êrodowiskowej kierunku Zarzàdzanie mogà nas cieszyç, ale jej wykorzystanie dla podniesienia poziomu kszta cenia jest jak dotychczas ograniczone. Micha Trocki Przewodniczàcy Rady Programowo- -Dydaktycznej kierunku Zarzàdzanie 1 W tym samym czasie poddano reakredytacji FPAKE tak e: Finanse i rachunkowoêç, Metody iloêciowe w ekonomii i systemy informacyjne oraz Stosunki mi dzynarodowe. Akredytacja FPAKE dla Metod IloÊciowych MIESI jest unikatowym kierunkiem studiów ekonomicznych prowadzonym w naszej Uczelni. MIESI, to skrót od: Metody IloÊciowe w Ekonomii i Systemy Informacyjne. Unikatowy, to znaczy, e sami kszta tujemy jego program, bez podpowiedzi ministerstwa. Kierunek MIESI ma akredytacj paƒstwowà (PKA), a tak e akredytacj Êrodowiskowà (FPAKE). Obie akredytacje zosta y ostatnio ( ) odnowione obie z wyró nieniem dla MIESI, co odnotowujemy z wielkà przyjemnoêcià. Kierunek MIESI jest w naszej Uczelni kojarzony wy àcznie z Kolegium Analiz Ekonomicznych. Kolegium czuje si odpowiedzialne za losy kierunku, jakkolwiek ani Rada Kierunku, ani Dziekan KAE nie czujà si w pe ni gospodarzami na MIESI. To jest nasza znana SGH-owska bolàczka, którà mam nadziej dobrze rozpozna i wyleczy nowa kadencja w adz Rektorskich. Ostatnia wizyta zespo u oceniajàcego, odby a si w maju 2008, goêci a szacownych audytorów reprezentujàcych FPAKE Fundacj Promocji i Akredytacji Kierunków Ekonomicznych. Raport z oceny kierunku MIESI, ogólnie niezwykle pozytywny, zawiera dobre spostrze enia o samym kierunku i o ca- ej SGH, opinie które powinniêmy przyjàç jako yczliwe obserwacje przyjació spoza Uczelni. Raport audytorów wymienia mocne i s abe strony kierunku. Czytelnicy Gazety z pewnoêcià zainteresujà si tymi s abymi stronami. Oto one (wed ug audytorów FPAKE): brak spójnego, kompleksowego systemu zapewnienia jakoêci kszta cenia (na szczeblu Uczelni, a tak e jej poszczególnych kierunków), brak zatwierdzonej polityki jakoêci kszta cenia, a w konsekwencji spójnej dokumentacji systemowej w zakresie zapewnienia jakoêci kszta cenia (dotyczy kierunku i ca ej Uczelni), zbyt teoretyczny charakter kszta cenia studentów, równie na studiach I stopnia, stosunkowo niska (malejàca!) aktywnoêç naukowa cz Êci kadry KAE, skromny w stosunku do potencja u intelektualnego udzia KAE w krajowych i mi dzynarodowych grantach i programach naukowo-badawczych, zbyt s abe, jak na mo liwoêci, umi dzynarodowienie kierunku, nierównomierne, bardzo zró nicowane obcià enie zaj ciami dydaktycznymi nauczycieli akademickich, obs ugujàcych kierunek, skromne warunki lokalowe KAE, w porównaniu z innymi uczelniami ekonomicznymi kraju, niezadowalajàcy poziom pracy Centrum Informatycznego, niezadowalajàcy poziom pracy urzàdzeƒ sieci bezprzewodowej zasi g ograniczony do niektórych tylko cz - Êci Campusu, parali ujàce procedury biurokratyczne, zw aszcza w stosowaniu ustawy Prawo Zamówieƒ Publicznych, co prowadzi do szeregu problemów: ra àce opóênienia w uzupe nianiu drobnego sprz tu audiowizualnego, arówki, kable itp. blokada biurokratyczna przy zakupie ksià ek na potrzeby badaƒ naukowych i dydaktyki, co odbija si negatywnie na aktywnoêci publika- wrzesieƒ

18 DYDAKTYKA I NAUKA jaka jakoêç cyjnej kadry naukowo-dydaktycznej oraz przyczynia si do spowolnienia tempa doskonalenia jakoêci dydaktyki, biurokratyczne utrudnienia w dost pie do uczestnictwa w krajowych, mi dzynarodowych i zagranicznych konferencjach naukowych skutkujàce obni eniem efektywnoêci upowszechniania wyników badaƒ, nawiàzywania kontaktów naukowych koniecznych do realizacji mi dzynarodowych projektów badawczych, edukacyjnych i szkoleniowych. Za kuriozalnà nale y uznaç regulacj zabraniajàcà u ycia karty p atniczej (lub kredytowej) w realizacji drobnych zakupów na potrzeby badaƒ naukowych lub dydaktyki, takich jak ksià ki, rachunki hotelowe (podczas konferencji naukowych), drobny osprz t komputerowy lub audiowizualny, nawet wtedy, gdy êród em finansowania sà Êrodki na to przeznaczone. Tyle audytorzy. Sami tego nie wymy- Êlili. èród em informacji sà mi dzy innymi pracownicy i studenci, z którymi si spotykali w ciàgu dwóch dni wizyty. Oznacza to na przyk ad, e ch tnie widzimy wielkie przeszkody w naszej pracy powodowane nadmiernà biurokracjà w Uczelni. Zgoda. Ale tak e same liczby mówià o malejàcej naukowej aktywnoêci pracowników, w tym przypadku jednego z kolegiów. Byç mo e inne kolegia sà lepsze pod tym wzgl dem. Moim zdaniem, naukowy obraz Uczelni zdaje si nie byç specjalnie wyraêny, przynajmniej na zewnàtrz. Jeste- Êmy ma o aktywni w nauce Êwiatowej, s abo próbujemy plasowaç si w mi dzynarodowych nurtach badaƒ. Umi dzynarodowienie Uczelni post puje raczej jako nasza odpowiedê na rozmaite propozycje z zewnàtrz, ni w asna systematyczna dzia alnoêç. Skoro jest tak krytycznie, to dlaczego MIESI otrzymuje akredytacj z wyró nieniem? Zdaniem komisji oceniajàcej FPAKE mocne strony kierunku sà nast pujàce: precyzyjnie zdefiniowana sylwetka absolwenta doskonale wyposa onego w narz dzia iloêciowej analizy danych ekonomicznych przy pomocy techniki komputerowej, wyposa onego w podstawy znajomoêci problemów ekonomii i biznesu jako obszaru zastosowania, wysoki presti SGH i kierunku MIESI w Êrodowisku akademickim w kraju i za granicà, silna kadra naukowo-dydaktyczna kierunku skupiajàca wybitnych ekonometryków, statystyków i informatyków, doskona a relacja liczby studentów do liczby samodzielnych nauczycieli akademickich obs ugujàcych kierunek, wysoki stopieƒ standaryzacji programów kszta cenia, dobrze zdefiniowane (porównywalne z innymi kierunkami) wymagania programowe na poszczególnych poziomach kszta cenia, bogata oferta dydaktyczna i du a swoboda wyboru indywidualnej Êcie ki studiów, doskona e zaplecze biblioteczne, wspieranie tradycyjnego toku kszta cenia formami e-learningowymi, bogaty zestaw bardzo dobrych podr czników dla studentów (publikowanych w wydawnictwach centralnych), przygotowanych przez kadr kierunku, dobre wyposa enie w sprz t komputerowy (12 pracowni) i oprogramowanie statystyczno-ekonometryczne, znaczàca rola kierunku w kszta towaniu Êrodowiska gospodarczego i intelektualnego. Jak widaç, chwalà nas za fundamenty kierunku, jakimi sà dobra kadra i dobra infrastruktura dydaktyczna. WartoÊcià akredytacji jest przede wszystkim spojrzenie z zewnàtrz, komentowane w peer review, to znaczy w raporcie sporzàdzanym przez kolegów z innych uczelni. Dobrze, e proces akredytacyjny okazuje si wydobywaç poza naszymi atutami tak e te wyró niki naszej Uczelni, które nie sà pozytywne. Mamy w SGH wiele osiàgni ç. Dbamy o ich nieustanne podkreêlanie. Znajdêmy tak e, choçby przy okazji krajowych akredytacji naszych kierunków, czas i miejsce na refleksj nad tym, co mo na i powinno si poprawiç. Tym b dziemy lepsi, im wi cej s aboêci w sobie rozpoznamy i postaramy si je przezwyci yç mimo biurokratycznych, ekonomicznych i losowych przeszkód. A poza tym po prostu róbmy swoje, i to coraz lepiej. Akredytacje PKA i FPAKE potwierdzajà, e dla MIESI znaleêliêmy w SGH formu, która ma dobre podstawy. Widzimy dla naszego kierunku Êwietne perspektywy rozwoju w Szkole G ównej Handlowej, a sama akredytacja, to po prostu pieczàtka dobrej jakoêci, którà ch tnie przyjmujemy. Marek Gruszczyƒski Przewodniczàcy Rady Programowo- -Dydaktycznej kierunku MIESI Zespó oceniajàcy kierunek Stosunki Mi dzynarodowe, dla potrzeb reakredytacji, przygotowa swoje uwagi na podstawie raportu samooceny przygotowanego wiosnà 2008 r. przez Komisj, z o onà z pracowników SGH i dzia ajàcà w sk adzie: prof. El bieta Kawecka-Wyrzykowska przewodniczàca, prof. Tomasz Do gowski, prof. Anna Zorska, dr Marcin Bujnowski i dr Agnieszka Domaƒska. W pierwszej kolejnoêci Zespó ustosunkowa si do odpowiedzi przygotowanych przez Komisj na pytania i uwagi (s abe strony kierunku) sformu owane w czasie poprzedniej akredytacji FPA- KE (w marcu 2004 r.). Zespó stwierdzi, e w Uczelni nastàpi o wiele pozytywnych zmian w stosunku do okresu przed pierwszà akredytacjà. Do takich pozytywnych zmian zaliczono: 1. Wyeksponowanie w strategii Uczelni kontekstu mi dzynarodowego. 2. Wprowadzenie instrumentów, które pozwolà wykorzystaç wyniki oceny jakoêci kszta cenia do zarzàdzania Szko à. 3. Podj cie dzia aƒ na rzecz racjonalizacji oferty specjalnoêciowej (poprzednia by a zbyt bogata, co prowadzi o do wyboru przedmiotów atwiejszych lub podobnych do zaliczonych wczeêniej lub do wyboru podobnych Êcie ek). 4. Wprowadzenie czytelnych wymagaƒ, co do prac magisterskich. 5. Wskazania sposobów weryfikacji praktycznej kanonu wiedzy realizowanej na kierunku. 6. Wzrost liczby badaƒ na rzecz praktyki gospodarczej. 7. Poszerzenie wspó pracy z najlepszymi instytucjami edukacyjnymi Europy. Zmiany te oceniono jako bardzo korzystne, a ich efektem jest znaczna poprawa jakoêci kszta cenia na kierunku. Niektóre s aboêci, zidentyfikowane w 2004 r., nie do koƒca zosta y jednak przezwyci one. W drugiej, g ównej cz Êci raportu, Zespó dokona oceny obecnego systemu kszta cenia na kierunku SM. MISJA I STRATEGIA: Zdaniem Zespo u, misja kierunku wpisuje si w misj SGH i stanowi z nià spójnà ca- oêç. Wskazuje ona na otwartoêç Uczelni na Êwiatowà gospodark, zarówno w zakresie badaƒ naukowych, jak i programów dydaktycznych. Spójne z celami kierunku by o wprowadzenie procesu boloƒskiego, w tym wdro enie studiów trójstopniowych. WÊród proble- 18 GAZETA SGH 05/08 (241)

19 DYDAKTYKA I NAUKA jaka jakoêç Stosunki mi dzynarodowe reakredytacja FPAKE mów wymieniono: zbyt ma e wsparcie przedsi wzi ç operacyjnych dotyczàcych systemu zarzàdzania jakoêcià. STUDENCI: Wskazano, e Uczelnia stoi wobec powa nego wyzwania, jakim jest spadek liczby studentów kierunku SM (od 2004 r. a o 36%). Cz Êciowo zjawisko to wynika o z tego, e w Uczelni uruchomiono w 2007 r. nowy kierunek (unikatowy) mi dzynarodowe stosunki gospodarcze. Zdaniem autorów raportu, niepokoi jednak fakt nie uruchomienia w 2006 i w 2007 stacjonarnych studiów magisterskich na kierunku SM. Ma te miejsce spadek liczby absolwentów i udzia u studentów SM w ogólnej liczbie studentów uczelni. WÊród problemów sygnalizowanych przez studentów wymieniono m.in.: zbyt szerokà ofert programowà: du a liczba oferowanych przedmiotów utrudnia w aêciwy wybór, a ponadto cz sto ma miejsce powtarzanie si treêci tych przedmiotów (rozwiàzaniem problemu mog oby tu byç wprowadzenie bloków przedmiotów lub modu ów). Jako z y element systemu studenci uznali te zdecydowanie za ma à liczb çwiczeƒ, zbyt du o wiedzy encyklopedycznej, brak prze o enia treêci wyk adów na praktyk, a tak e ubogà ofert praktyk i sta y, zbyt ma y udzia treêci praktycznych w ofercie kierunku. WÊród pozytywnych elementów wymienili: wysokà generalnie ocen wyk adowców i lektorów, du e mo liwoêci wymiany zagranicznej, mo liwoêç skorzystania z oferty wyk adów w j zyku angielskim. WYK ADOWCY: Zespó dokona te oceny zaanga owania wyk adowców w programie studiów. Wskaza na popraw wskaênika liczby wyk adowców do liczby studentów (wskutek zmniejszenia rekrutacji na kierunek), a tak e na odpowiedni profil programowy wyk adowców. Wskaza te, e bogaty dorobek badawczy i dydaktyczny wyk adowców pozwala wnioskowaç, i zaj cia sà prowadzone na wysokim poziomie. JednoczeÊnie, zwrócono uwag na du- e zró nicowanie wykonania pensum (kilku wyk adowców przypisanych do kierunku realizuje pensum dydaktyczne w bardzo ma ym stopniu). Ponadto, bardzo du a liczba prac dyplomowych wypromowanych przez niektórych wyk adowców sugeruje ma à wspó prac ze studentami i niskà jakoêç prac, co potwierdzi a analiza prac losowo wybranych przez zespó. ZASOBY MATERIALNE I ADMI- NISTRACJA: Jednym ze standardowych kryteriów oceny kierunku dla potrzeb akredytacji sà zasoby materialne uczelni. W przypadku SGH kryterium to by o niemo liwe do zastosowania z uwagi na brak wyodr bnienia finansów poszczególnych kierunków. Zespó oceniajàcy podkreêli jednak, e Uczelnia powinna podjàç bardziej intensywne starania o fundusze europejskie. Problemem sà zaj cia sobotnio-niedzielne (na studiach niestacjonarnych), których jest du o i niektóre z nich odbywajà si w nie najlepszych warunkach lokalowych. W SGH niezb dny jest jeszcze jeden budynek, który by zdecydowanie poprawi baz lokalowà dla wszystkich typów studiów. Niestety, tylko jeden budynek C przystosowany jest do potrzeb osób niepe nosprawnych. Zespó stwierdzi, e udoskonalenia wymaga obs uga administracyjna procesu dydaktycznego (studenci narzekajà, e brak jest wspó pracy pomi dzy dziekanatami i e dziekanaty sà otwarte za krótko). adnych zastrze eƒ nie wzbudzi o wyposa enie sal (komputery, dost p do Internetu itp.), natomiast sal dydaktycznych jest ciàgle (mimo oddania do u ytku budynku C) zbyt ma o. Silnà stronà kierunku i ca ej Uczelni jest biblioteka, jej organizacja i zasoby. PROCES DYDAKTYCZNY: Pozytywnà w sumie ocen uzyska proces dydaktyczny. PodkreÊlono wysokie umiej tnoêci dydaktyczne pracowników, potwierdzone wysokimi ocenami po przeprowadzonych hospitacjach. Wysoko oceniono te dzia ania podj te na rzecz uporzàdkowania zasad oceny studentów i na rzecz przestrzegania etyki w trakcie zaliczeƒ i egzaminów. WÊród mankamentów procesu dydaktycznego wymieniono, ju wspomnianà, powtarzalnoêç treêci na ró nych wyk adach oraz przewag treêci ogólnych, encyklopedycznych przy zbyt ma ej iloêci treêci praktycznych. S abo- Êci procesu dydaktycznego mogà wynikaç m.in. ze zbyt chyba du ej liczby przedmiotów mo liwych do prowadzenia przez jednego wyk adowc (obecnie jest ich pi ç). Za nie w pe ni satysfakcjonujàcy uznano te system oceny jakoêci zaj ç, który jest w trakcie budowy i wymaga dalszych prac. Dotychczasowe oceny studentów sà s abo wykorzystywane w polityce kadrowej. Na podstawie oceny kilkunastu prac magisterskich i licencjackich wydaje si, zdaniem Zespo u, e brak jest jasnego okreêlenia ró nic mi dzy pracà magisterskà i licencjackà. Tematy tych ostatnich cz sto sà bardzo ogólne, a treêci majà charakter zbyt opisowy. Wàtpliwo- Êci budzi przewodniczenie komisjom przez doktorów. BADANIA NAUKOWE: JeÊli chodzi o badania naukowe, to dorobek osób zaliczonych do minimum kadrowego (które podlega o ocenie) kierunku SM, jest imponujàcy. Ocenie podlega te wp yw pracowników kierunku SM na otoczenie: Pracownicy i absolwenci kierunku zajmujà wysokie stanowiska w kraju i za granicà; du a jest aktywnoêç organizacyjna pracowników kierunku. W ocenie Zespo u SGH jest najbardziej umi dzynarodowionà uczelnià ekonomicznà w kraju, zajmuje wr cz pozycj lidera internacjonalizacji;. UWAGI KO COWE I OCENA ZBIORCZA: Syntetycznie ujmujàc, do najwa niejszych sukcesów kierunku zaliczono: wdra anie z powodzeniem trójstopniowego systemu studiów; zaanga owanie wtworzenie systemu zarzàdzania jakoêcià; wysokiej jakoêci ofert dydaktycznà; umi dzynarodowienie i otwartoêç na gospodark Êwiatowà, post p w wyposa eniu i organizacji wirtualnego dziekanatu. Za najwi kszà s aboêç kierunku Zespó uzna niezadowalajàcà jakoêç prac dyplomowych. Na 9 kryteriów wymagajàcych bezwzgl dnego spe nienia, 7 oceniono bardzo dobrze, a dwa system zarzàdzania jakoêcià i treêç przedmiotów gwarantujàcych realizacj kanonu wiedzy, ich aktualizacja i zgodnoêç ze standardami Êwiatowymi wystarczajàco (tylko w obszarze problemowym dot. braku równowagi pomi dzy metodami teoretycznymi i zastosowaniami praktycznymi, niedostatecznego kszta towania umiej tnoêci zawodowych oraz rozwijania pracy zespo owej, a tak e braku dostatecznej iloêci praktyki). Reakredytacja zosta a przyznana dla kierunku stosunki mi dzynarodowe na 5 lat. El bieta Kawecka-Wyrzykowska Przewodniczàca Rady Programowo- -Dydaktycznej kierunku Stosunki mi dzynarodowe wrzesieƒ

20 DYDAKTYKA I NAUKA jaka jakoêç Reakredytacja kierunku Finanse i rachunkowoêç roku w naszej Uczelni pod przewodnictwem prof. dr hab. Krzysztofa Jajugi pracowa czteroosobowy Zespó Oceniajàcy kierunek Finanse i rachunkowoêç (FiR). Zespó ten wyst powa z ramienia Rady Fundacji i Promocji Akredytacji Kierunków Ekonomicznych. Przygotowanie dokumentacji przedstawianej temu zespo owi wymaga o sporego nak adu pracy wielu osób. Szczegó owoêç analiz i ocen jest bowiem znaczna. Obejmujà one wiele kryteriów ( àcznie 100), których odpowiednie wype nienie daje ocenianemu kierunkowi studiów gwarancj przyznania ponownej akredytacji. Kierunek Finanse i RachunkowoÊç takà akredytacj uzyska na kolejnych 5 lat. Aby uzmys owiç jak z o ona jest ocena i tym samym na jak wielu p aszczyznach jest ona przeprowadzana, poni- ej przedstawiam syntetyczne zestawienie wniosków wynikajàcych z raportu przygotowanego przez Zespó Oceniajàcy. Krótkie komentarze zawar am przede wszystkim dlatego, aby podzieliç si z Paƒstwem informacjà o obszarach wymagajàcych podj cia dzia aƒ usprawniajàcych lub korygujàcych, tym bardziej, e z natury rzeczy w naszej Uczelni zwykle wykraczajà one poza jeden kierunek. Poni sze zestawienie kryteriów branych pod uwag przy ocenie merytorycznych i organizacyjnych aspektów zwiàzanych z prowadzeniem ocenianego kierunku uzmys awia szeroki wachlarz warunków i rozwiàzaƒ, które muszà byç w Uczelni wype niane i zastosowane, aby prezentowany w ofercie programowej Uczelni kierunek móg byç postrzegany jako program na dobrym, akademickim, poziomie. Bezwzgl dnie nale y doceniç prac Zespo u Oceniajàcego, który majàc zaledwie dwa dni na rozpoznanie 100 szczegó owych kryteriów akredytacji wykona du à prac, aby z nale ytà wnikliwoêcià dobrze rozpoznaç uwarunkowania naszej Uczelni. Zadanie nie nale a o do naj atwiejszych, bo przecie w SGH studia zorganizowane sà w sposób unikatowy. Majàc to na uwadze, bardzo staraliêmy si prac Zespo u wspomagaç, dostarczajàc solidny raport z samooceny kierunku (w uk adzie zestandaryzowanym dla wszystkich innych kierunków podlegajàcych ocenie przez inne zespo y oceniajàce) oraz przedstawiajàc àdane dodatkowo materia y, opracowania lub informacje. W tym miejscu, wszystkim osobom wspomagajàcym mnie wówczas (Przewodniczàcà Rady Programowej FiR) w nale ytym przygotowaniu tej akredytacji pragn serdecznie podzi kowaç za sprawnoêç w dzia aniu i najzwyczajniej za uczynnoêç. Anna Karmaƒska Przewodniczàca Rady Programowo- -Dydaktycznej kierunku Finanse i rachunkowoêç 1. Misja i strategia Obszar oceny 1.1. Ârodowisko bardzo dobrym 1.2. Misja bardzo dobrym Konkluzja z oceny: Kryteria spe nione w stopniu 1.3. Pozycja i cele strategiczne bardzo dobrym lub wystarczajàcym 1.4. Organizacja i zarzàdzanie bardzo dobrym (poza kryterium systemu zarzàdzania jakoêcià, które uznano za spe nione w stopniu wystarczajàcym) 2. Studenci Ocena stopnia spe nienia kryteriów przez kierunek FiR 2.1. Profil absolwenta bardzo dobrym 2.2. Kryteria i procedury selekcji kandydatów bardzo dobrym (a w obszarze kryterium oceny efektywnoêci procedury selekcji kandydatów wystarczajàcym) 2.3. Monitorowanie i wspomaganie post pów w nauce bardzo dobrym lub wystarczajàcym (w obszarze hospitacji zaj ç) 2.4. Pomoc w planowaniu i rozpocz ciu zatrudnienia bardzo dobrym lub wystarczajàcym (wyró niono przy tym organizacje studenckie organizujàce targi pracy i umowy, jakie Uczelnia podpisuje z przedsi biorstwami w sprawie praktyk studenckich) 2.5. Warunki rozwoju osobowego bardzo dobrym 3. Wyk adowcy 3.1. Liczba i struktura zatrudnionych wyk adowców bardzo dobrym lub wystarczajàcym (za minus uznano bowiem fakt, e przeci tna liczba godzin realizowana przez pra- 20 GAZETA SGH 05/08 (241)

REGULAMIN BIURA KARIER EUROPEJSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY PRAWA I ADMINISTRACJI

REGULAMIN BIURA KARIER EUROPEJSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY PRAWA I ADMINISTRACJI REGULAMIN BIURA KARIER EUROPEJSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY PRAWA I ADMINISTRACJI I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Biuro Karier Europejskiej Wyższej Szkoły Prawa i Administracji w Warszawie, zwane dalej BK EWSPA to

Bardziej szczegółowo

Organizatorzy KRPUT. i n f o r m a c j a p r a s o w a. Fundacja Edukacyjna Perspektywy. Konferencja Rektorów Polskich Uczelni Technicznych

Organizatorzy KRPUT. i n f o r m a c j a p r a s o w a. Fundacja Edukacyjna Perspektywy. Konferencja Rektorów Polskich Uczelni Technicznych Fundacja Edukacyjna Perspektywy Organizatorzy Fundacja Edukacyjna Perspektywy jest niezale nà organizacjà non-profit promujàcà szkolnictwo wy sze i wspierajàcà proces internacjonalizacji polskich uczelni

Bardziej szczegółowo

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Art.1. 1. Zarząd Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju, zwanego dalej Stowarzyszeniem, składa się z Prezesa, dwóch Wiceprezesów, Skarbnika, Sekretarza

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 27/2012. Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. z dnia 26 kwietnia 2012 roku

Uchwała Nr 27/2012. Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. z dnia 26 kwietnia 2012 roku Uchwała Nr 27/2012 Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach z dnia 26 kwietnia 2012 roku w sprawie Wewnętrznego Sytemu Zapewniania Jakości Kształcenia Na podstawie 9 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Szanowni Państwo, Mam przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w Usłudze

Bardziej szczegółowo

Zasady przyznawania stypendiów doktoranckich na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego na rok akademicki 2016/2017

Zasady przyznawania stypendiów doktoranckich na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego na rok akademicki 2016/2017 Zasady przyznawania stypendiów doktoranckich na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego na rok akademicki 2016/2017 Postanowienia ogólne 1) Niniejsze Zasady dotyczą stypendiów doktoranckich wypłacanych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ. Kierunek studiów: PSYCHOLOGIA. Edycja 2014

PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ. Kierunek studiów: PSYCHOLOGIA. Edycja 2014 PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ Kierunek studiów: PSYCHOLOGIA Specjalność: PSYCHOLOGIA DIALOGU MIĘDZYLUDZKIEGO Studia: STACJONARNE/ NIESTACJONARNE I. ORGANIZACJA PRAKTYKI Edycja 2014 1. Praktyka zawodowa na

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ DLA STUDENTÓW KIERUNKU: STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE (tryb studiów stacjonarnych i niestacjonarnych pierwszego stopnia) I. Postanowienia ogólne: 1.

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZAPYTANIE OFERTOWE

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZAPYTANIE OFERTOWE Legnica, dnia 22.05.2015r. ZAPYTANIE OFERTOWE na przeprowadzenie audytu zewnętrznego projektu wraz z opracowaniem raportu końcowego audytu w ramach projektu, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Załącznik nr 4 do SIWZ BZP.243.1.2012.KP Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Usługa polegająca na przygotowaniu i przeprowadzeniu badania ewaluacyjnego projektu pn. Rozwój potencjału i oferty edukacyjnej

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 1. ZMIANA GRUPY PRACOWNIKÓW LUB AWANS W przypadku zatrudnienia w danej grupie pracowników (naukowo-dydaktyczni, dydaktyczni, naukowi) przez okres poniżej 1 roku nie dokonuje

Bardziej szczegółowo

STATUT KOŁA NAUKOWEGO KLUB INWESTORA

STATUT KOŁA NAUKOWEGO KLUB INWESTORA STATUT KOŁA NAUKOWEGO KLUB INWESTORA 1 I. Postanowienia ogólne 1. Koło Naukowe KLUB INWESTORA, zwane dalej Kołem Naukowym, jest jednostką Samorządu Studenckiego działającą przy Wydziale Finansów i Bankowości

Bardziej szczegółowo

1) Dziekan lub wyznaczony przez niego prodziekan - jako Przewodniczący;

1) Dziekan lub wyznaczony przez niego prodziekan - jako Przewodniczący; Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji KUL Wydziałowa Komisja ds. Jakości Kształcenia Al. Racławickie 14, 20-950 Lublin, tel. +48 81 445 37 31; fax. +48 81 445 37 26, e-mail: wydzial.prawa@kul.pl

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Postanowienia ogólne

Rozdział 1 Postanowienia ogólne Załącznik do zarządzenia Rektora nr 59 z dnia 20 lipca 2015 r. REGULAMIN PRZYZNAWANIA ZWIĘKSZENIA STYPENDIUM DOKTORANCKIEGO Z DOTACJI PROJAKOŚCIOWEJ ORAZ ZASADY PRZYZNAWANIA STYPENDIUM DOKTORANCKIEGO W

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN STUDENCKICH PRAKTYK ZAWODOWYCH WYDZIAŁU FILOLOGICZNEGO. Rozdział 1. Postanowienia ogólne

REGULAMIN STUDENCKICH PRAKTYK ZAWODOWYCH WYDZIAŁU FILOLOGICZNEGO. Rozdział 1. Postanowienia ogólne Załącznik nr 1 do Decyzji Nr 5/2015 Dziekana Wydziału Filologicznego PWSZ w Koninie z dnia 24 listopada 2015 r. w sprawie regulaminu studenckich praktyk zawodowych na Wydziale Filologicznym REGULAMIN STUDENCKICH

Bardziej szczegółowo

Działania bieżące 1. Opiniowanie planowanych działań władz Wydziału dotyczących jakości kształcenia.

Działania bieżące 1. Opiniowanie planowanych działań władz Wydziału dotyczących jakości kształcenia. Komisja ds. Krajowych Ram Kwalifikacji i Komisja Programowa, poprzez realizację swoich działań, przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania WSZJK. Do zadań Komisji ds. Krajowych Ram Kwalifikacji w

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 72/2014/2015 Senatu Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie z dnia 14 lipca 2015 roku

Uchwała Nr 72/2014/2015 Senatu Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie z dnia 14 lipca 2015 roku Uchwała Nr 72/2014/2015 Senatu Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie z dnia 14 lipca 2015 roku w sprawie: zasad ustalania zakresu obowiązków nauczycieli akademickich, rodzaju zajęć

Bardziej szczegółowo

PROGRAM LIFELONG LEARNING ERASMUS

PROGRAM LIFELONG LEARNING ERASMUS PROGRAM LIFELONG LEARNING ERASMUS W AKADEMII MORSKIEJ W GDYNI ZASADY REALIZACJI 2010/2011 I. WSTĘP 1. Decyzję o przystąpieniu Uczelni do Programu Lifelong Learning (dawniej Sokrates) podejmuje Senat Uczelni.

Bardziej szczegółowo

DOP-0212-90/13. Poznań, 20 czerwca 2013 roku

DOP-0212-90/13. Poznań, 20 czerwca 2013 roku DOP-0212-90/13 Poznań, 20 czerwca 2013 roku Zarządzenie nr 90/2013 Rektora Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 20 czerwca 2013 roku w sprawie wprowadzenia procedury zasięgania opinii absolwentów

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu na cykl zajęć edukacyjnych o prawach dziecka i ich realizacji w praktyce

Regulamin Konkursu na cykl zajęć edukacyjnych o prawach dziecka i ich realizacji w praktyce Regulamin Konkursu na cykl zajęć edukacyjnych o prawach dziecka i ich realizacji w praktyce I. Postanowienia ogólne 1. Organizatorem konkursu jest Rzecznik Praw Dziecka, zwany dalej Organizatorem, z siedzibą

Bardziej szczegółowo

Efektywna strategia sprzedaży

Efektywna strategia sprzedaży Efektywna strategia sprzedaży F irmy wciąż poszukują metod budowania przewagi rynkowej. Jednym z kluczowych obszarów takiej przewagi jest efektywne zarządzanie siłami sprzedaży. Jak pokazują wyniki badania

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY

POWIATOWY URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Piłsudskiego 33, 33-200 Dąbrowa Tarnowska tel. (0-14 ) 642-31-78 Fax. (0-14) 642-24-78, e-mail: krda@praca.gov.pl Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 5/2015 Powiatowej Rady Rynku Pracy

Bardziej szczegółowo

Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r.

Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r. Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r. UWAGA w obecnej perspektywie UE maksymalna kwota dotacji nie przekracza

Bardziej szczegółowo

Wydział Biznesu Stosunków Międzynarodowych. Akademii Finansów i Biznesu Vistula. oraz

Wydział Biznesu Stosunków Międzynarodowych. Akademii Finansów i Biznesu Vistula. oraz Wydział Biznesu Stosunków Międzynarodowych oraz Wydział Zamiejscowy w Krakowie serdecznie zapraszają na konferencję naukową skierowana do dyrektorów i nauczycieli szkół ponadgimnazjalnych EDUKACJA W XXI

Bardziej szczegółowo

ZASADY ORGANIZACJI, PRZEBIEGU, ZALICZANIA I FINANSOWANIA PRAKTYK STUDENCKICH OBJĘTYCH PLANEM STUDIÓW STACJONARNYCH I NIESTACJONARNYCH ZAOCZNYCH

ZASADY ORGANIZACJI, PRZEBIEGU, ZALICZANIA I FINANSOWANIA PRAKTYK STUDENCKICH OBJĘTYCH PLANEM STUDIÓW STACJONARNYCH I NIESTACJONARNYCH ZAOCZNYCH Załącznik do Uchwały nr 198/2008-2012 Rady Wydziału Budownictwa, Mechaniki i Petrochemii Politechniki Warszawskiej z dnia 31 maja 2011 r. ZASADY ORGANIZACJI, PRZEBIEGU, ZALICZANIA I FINANSOWANIA PRAKTYK

Bardziej szczegółowo

Program kształcenia dla określonego kierunku i poziomu kształcenia oraz profilu lub profili I. POSTANOWIENIA OGÓLNE II. PROGRAM KSZTAŁCENIA

Program kształcenia dla określonego kierunku i poziomu kształcenia oraz profilu lub profili I. POSTANOWIENIA OGÓLNE II. PROGRAM KSZTAŁCENIA Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 152/2012/2013 Senatu UKW z dnia 25 września 2013 r. Wytyczne dla rad podstawowych jednostek organizacyjnych w zakresie dokumentacji programów kształcenia dla studiów pierwszego

Bardziej szczegółowo

Szkolenia nie muszą być nudne! Kolejne szkolenie już w lutym wszystkie osoby zachęcamy do wzięcia w nich udziału!

Szkolenia nie muszą być nudne! Kolejne szkolenie już w lutym wszystkie osoby zachęcamy do wzięcia w nich udziału! Szkolenia nie muszą być nudne! W Spółce Inwest-Park odbyło się kolejne szkolenie w ramach projektu Akcelerator Przedsiębiorczości działania wspierające rozwój przedsiębiorczości poza obszarami metropolitarnymi

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 29/11/15

Zarządzenie nr 29/11/15 Zarządzenie nr 29/11/15 a Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Sulechowie z dnia 30 marca 2012 r. w sprawie: wdrożenia procedury Zasady prowadzenia w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Sulechowie Na

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE nr 1/2016 REKTORA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE z dnia 15.01.2016 r.

ZARZĄDZENIE nr 1/2016 REKTORA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE z dnia 15.01.2016 r. ZARZĄDZENIE nr 1/2016 REKTORA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE z dnia 15.01.2016 r. w sprawie zmian w zasadach wynagradzania za osiągnięcia naukowe i artystyczne afiliowane w WSEiZ Działając

Bardziej szczegółowo

1. Koło Naukowe Metod Ilościowych,zwane dalej KNMI, jest Uczelnianą Organizacją Studencką Uniwersytetu Szczecińskiego.

1. Koło Naukowe Metod Ilościowych,zwane dalej KNMI, jest Uczelnianą Organizacją Studencką Uniwersytetu Szczecińskiego. STATUT KOŁA NAUKOWEGO METOD ILOŚCIOWYCH działającego przy Katedrze Statystyki i Ekonometrii Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Szczecińskiego I. Postanowienia ogólne. 1. Koło Naukowe

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO Nr 22/14/P-VII PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ z dnia 6 czerwca 2014 r.

STANOWISKO Nr 22/14/P-VII PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ z dnia 6 czerwca 2014 r. STANOWISKO Nr 22/14/P-VII PREZYDIUM NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ z dnia 6 czerwca 2014 r. w sprawie projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie limitu przyjęć na kierunki lekarski i lekarsko-dentystyczny

Bardziej szczegółowo

Wydział Zarządzania. Poziom i forma studiów. Ścieżka dyplomowania: Kod przedmiotu: Punkty ECTS 1) W - 15 C- 15 L- 0 P- 0 Ps- 0 S- 0

Wydział Zarządzania. Poziom i forma studiów. Ścieżka dyplomowania: Kod przedmiotu: Punkty ECTS 1) W - 15 C- 15 L- 0 P- 0 Ps- 0 S- 0 Wydział Zarządzania Nazwa programu kształcenia (kierunku) Politologia Poziom i forma studiów studia I stopnia stacjonatne Specjalność: - Ścieżka dyplomowania: - Nazwa przedmiotu: Rodzaj obieralny 6 przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA DYPLOMOWANIA

PROCEDURA DYPLOMOWANIA UNIWERSYTET MEDYCZNY W LUBLINIE UCZELNIANY SYSTEM DOSKONALENIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA PROCEDURA DYPLOMOWANIA 1. Podstawy prawne: Akty prawne zewnętrzne: Ustawa Prawo o Szkolnictwie Wyższym z dnia 27 lipca

Bardziej szczegółowo

Regulamin członkostwa w Klubie Przedsiębiorczych Nauczycieli IMPULS

Regulamin członkostwa w Klubie Przedsiębiorczych Nauczycieli IMPULS Regulamin członkostwa w Klubie Przedsiębiorczych Nauczycieli IMPULS 1. Regulamin określa tryb działania Klubu Przedsiębiorczych Nauczycieli IMPULS zwanego dalej Klubem IMPULS. 1 2. Klub IMPULS zrzesza

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IX / 72 / 15 RADY GMINY CHEŁMŻA. z dnia 26 sierpnia 2015 r.

UCHWAŁA NR IX / 72 / 15 RADY GMINY CHEŁMŻA. z dnia 26 sierpnia 2015 r. UCHWAŁA NR IX / 72 / 15 RADY GMINY CHEŁMŻA z dnia 26 sierpnia 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego programu stypendialnego dla studentów zamieszkałych na terenie Gminy Chełmża. Na podstawie art. 18 ust.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO GIMNAZJUM W ZABOROWIE UL. STOŁECZNA 182

REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO GIMNAZJUM W ZABOROWIE UL. STOŁECZNA 182 Załącznik nr 6 REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO GIMNAZJUM W ZABOROWIE UL. STOŁECZNA 182 Na podstawie atr.55 Ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 roku (Dz.U. z 1991 roku nr 59 poz.425) ze zmianami

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXII / 242 / 04 Rady Miejskiej Turku z dnia 21 grudnia 2004 roku

Uchwała Nr XXII / 242 / 04 Rady Miejskiej Turku z dnia 21 grudnia 2004 roku Informacja dotycząca Stypendiów Burmistrza Miasta Turku za wyniki w nauce, stypendia za osiągnięcia sportowe oraz stypendia za osiągnięcia w dziedzinie kultury i działalności artystycznej. Urząd Miejski

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania).

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). W momencie gdy jesteś studentem lub świeżym absolwentem to znajdujesz się w dobrym momencie, aby rozpocząć planowanie swojej ścieżki

Bardziej szczegółowo

Postanowienia ogólne. Wysokość Stypendium wynosi 1 000 zł miesięcznie.

Postanowienia ogólne. Wysokość Stypendium wynosi 1 000 zł miesięcznie. Regulamin przyznawania stypendiów motywacyjnych za wyniki w nauce na studiach odbywanych w ramach realizowanego przez Wydział Biologii i Ochrony Środowiska projektu konkursowego Zwiększenie liczby absolwentów

Bardziej szczegółowo

Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników

Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników poradnik dla bezpoêredniego prze o onego wprowadzanego pracownika WZMOCNIENIE ZDOLNOÂCI ADMINISTRACYJNYCH PROJEKT BLIèNIACZY PHARE PL03/IB/OT/06 Proces

Bardziej szczegółowo

OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA na kierunku edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej

OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA na kierunku edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA na kierunku edukacja artystyczna w zakresie sztuki muzycznej dotyczy planów studiów zatwierdzonych uchwałami od 27/2012/2013 do 30/2012/2013 z dnia 19 czerwca 2013 r. i od 45/2012/2013

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Informacje ogólne. 2. Ogólna charakterystyka przedmiotu. 3. Bilans punktów ECTS

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Informacje ogólne. 2. Ogólna charakterystyka przedmiotu. 3. Bilans punktów ECTS KARTA PRZEDMIOTU 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu i kod: Kierunek studiów: Specjalność: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Forma studiów: Obszar kształcenia: Koordynator przedmiotu: Prowadzący

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY PEDAGOGICZNEJ

REGULAMIN RADY PEDAGOGICZNEJ I. ORGANIZACJA REGULAMIN RADY PEDAGOGICZNEJ 1. W skład Rady Pedagogicznej wchodzą wszyscy nauczyciele zatrudnieni w Zespole Szkół Ogólnokształcących w Nowem. 2. Przewodniczącym Rady Pedagogicznej jest

Bardziej szczegółowo

Regulamin rekrutacji i uczestnictwa w projekcie Be leader in English bądź nim i Ty. 1 Informacje o Projekcie

Regulamin rekrutacji i uczestnictwa w projekcie Be leader in English bądź nim i Ty. 1 Informacje o Projekcie Załącznik do Zarządzenia nr 38/14 z dnia 08.09.2014 r. Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Ursynów m.st. Warszawy Regulamin rekrutacji i uczestnictwa w projekcie Be leader in English bądź nim

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu.

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu. Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu Regulamin Zarządu Stowarzyszenia Przyjazna Dolina Raby Art.1. 1. Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

Sergiusz Sawin Innovatika

Sergiusz Sawin Innovatika Podsumowanie cyklu infoseminariów regionalnych: Siedlce, 16 lutego 2011 Płock, 18 lutego 2011 Ostrołęka, 21 lutego 2011 Ciechanów, 23 lutego 2011 Radom, 25 lutego 2011 Sergiusz Sawin Innovatika Projekt

Bardziej szczegółowo

Załącznik do zarządzenia Rektora Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Nr 8/2013 z 4 marca 2013 r.

Załącznik do zarządzenia Rektora Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Nr 8/2013 z 4 marca 2013 r. Załącznik do zarządzenia Rektora Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Nr 8/2013 z 4 marca 2013 r. Zasady i tryb przyznawania oraz wypłacania stypendiów za wyniki w nauce ze Studenckiego

Bardziej szczegółowo

POMORSKA RADA OŚWIATOWA A BUDOWA REGIONALNEGO SYSTEMU WSPARCIA SZKÓŁ

POMORSKA RADA OŚWIATOWA A BUDOWA REGIONALNEGO SYSTEMU WSPARCIA SZKÓŁ POMORSKA RADA OŚWIATOWA A BUDOWA REGIONALNEGO SYSTEMU WSPARCIA SZKÓŁ Adam Krawiec Dyrektor Departamentu Edukacji i Sportu Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego MISJĄ SAMORZĄDU WOJEWÓDZTWA JEST REALIZACJA

Bardziej szczegółowo

A. Kryteria do standardu w zakresie sposobu realizacji programu kształcenia. Punktacja Tak - 1 Nie 0

A. Kryteria do standardu w zakresie sposobu realizacji programu kształcenia. Punktacja Tak - 1 Nie 0 Załącznik nr 2 do Uchwały KRASZM z dnia 3 listopada 2005 r. Nr 2/II/05 SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENY SPEŁNIANIA STANDARDÓW DLA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA KIERUNEK PIELĘGNIARSTWO W UCZELNIACH WYSTĘPUJĄCYCH

Bardziej szczegółowo

Rzeszów: Usługi szkoleniowe w zakresie: Prawo jazdy kat. C z

Rzeszów: Usługi szkoleniowe w zakresie: Prawo jazdy kat. C z 1 z 5 2014-05-19 13:33 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.pup.rzeszow.pl Rzeszów: Usługi szkoleniowe w zakresie: Prawo jazdy kat.

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU. ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU. ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne Załącznik do uchwały Walnego Zebrania Członków z dnia 28 grudnia 2015 roku STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne 1 1. Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

PORADNIK: Jak przyznaćstypendiumwprogramie Stypendia św. Mikołaja

PORADNIK: Jak przyznaćstypendiumwprogramie Stypendia św. Mikołaja PORADNIK: Jak przyznaćstypendiumwprogramie Stypendia św. Mikołaja (dawny program stypendialny SOLIDARNI) wrzesień 2014 1 Niniejsza prezentacja w założeniu ma stanowićpomoc dla Państwa przy organizacji

Bardziej szczegółowo

Protokół Nr 19/07. Posiedzeniu przewodniczyła Małgorzata Biegajło Przewodnicząca ww. Komisji.

Protokół Nr 19/07. Posiedzeniu przewodniczyła Małgorzata Biegajło Przewodnicząca ww. Komisji. Protokół Nr 19/07 z posiedzenia Komisji Polityki Społecznej i Promocji Miasta, które odbyło się dnia 23.10.2007r. o godz. 9.00 11.00 w sali nr 4 Urzędu Miejskiego w Pabianicach, ul. Zamkowa 16 Obecni wg

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.zsb.iq.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.zsb.iq.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.zsb.iq.pl Braniewo: Pełnienie funkcji Koordynatora Projektu Priorytet: IX Rozwój wykształcenia

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACJI KONFERENCJI NAUKOWYCH, SYMPOZJÓW I SEMINARIÓW W PODHALAŃSKIEJ PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOLE ZAWODOWEJ W NOWYM TARGU

REGULAMIN ORGANIZACJI KONFERENCJI NAUKOWYCH, SYMPOZJÓW I SEMINARIÓW W PODHALAŃSKIEJ PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOLE ZAWODOWEJ W NOWYM TARGU Załącznik do Uchwały nr 16/2013 Senatu PPWSZ z dnia 24 maja 2013 r. REGULAMIN ORGANIZACJI KONFERENCJI NAUKOWYCH, SYMPOZJÓW I SEMINARIÓW W PODHALAŃSKIEJ PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOLE ZAWODOWEJ W NOWYM TARGU

Bardziej szczegółowo

Budowanie współpracy z organizacjami pozarządowymi. Agnieszka Wróblewska

Budowanie współpracy z organizacjami pozarządowymi. Agnieszka Wróblewska Budowanie współpracy z organizacjami pozarządowymi Agnieszka Wróblewska RAZEM JESTEŚMY NAJSILNIEJSI WDROŻENIE MODELU WSPÓŁPRACY W 6 GMINACH POWIATU ŁUKOWSKIEGO Projekt zakłada wdrażanie na poziomie gminy

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRZYZNAWANIA STYPENDIÓW NA KIERUNKACH ZAMAWIANYCH W RAMACH PROJEKTU POKL

REGULAMIN PRZYZNAWANIA STYPENDIÓW NA KIERUNKACH ZAMAWIANYCH W RAMACH PROJEKTU POKL REGULAMIN PRZYZNAWANIA STYPENDIÓW NA KIERUNKACH ZAMAWIANYCH W RAMACH PROJEKTU POKL Inżynier na zamówienie Wydział Budowy Maszyn i Lotnictwa Politechniki Rzeszowskiej Przepisy i postanowienia ogólne 1 1.

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 28/13 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy z dnia 14 maja 2013 r.

Zarządzenie Nr 28/13 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy z dnia 14 maja 2013 r. Zarządzenie Nr 28/13 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie wewnętrznego systemu zapewniania jakości kształcenia w Państwowej Wyższej Szkole

Bardziej szczegółowo

Satysfakcja pracowników 2006

Satysfakcja pracowników 2006 Satysfakcja pracowników 2006 Raport z badania ilościowego Listopad 2006r. www.iibr.pl 1 Spis treści Cel i sposób realizacji badania...... 3 Podsumowanie wyników... 4 Wyniki badania... 7 1. Ogólny poziom

Bardziej szczegółowo

Środki unijne dla branży transportowej. Bezpłatny kurs EFS

Środki unijne dla branży transportowej. Bezpłatny kurs EFS Środki unijne dla branży transportowej. Bezpłatny kurs EFS Celem głównym projektu jest podniesienie kwalifikacji z zakresu wdrażania rozwiązań proekologicznych u pracowników przedsiębiorstw branży TSL.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 660/2005 RADY MIEJSKIEJ W RADOMIU. z dnia 27.06.2005roku

UCHWAŁA NR 660/2005 RADY MIEJSKIEJ W RADOMIU. z dnia 27.06.2005roku i Strona znajduje się w archiwum. Data publikacji : 30.06.2005 Uchwała nr 660 Druk Nr 687 UCHWAŁA NR 660/2005 RADY MIEJSKIEJ W RADOMIU z dnia 27.06.2005roku w sprawie: przyjęcia Regulaminu przyznawania

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska Zarządzanie projektami wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska 1 DEFINICJA PROJEKTU Zbiór działań podejmowanych dla zrealizowania określonego celu i uzyskania konkretnego, wymiernego rezultatu produkt projektu

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie pedagogiczne

Przygotowanie pedagogiczne Przygotowanie pedagogiczne Informacje o usłudze Numer usługi 2016/04/08/7405/7773 Cena netto 3 700,00 zł Cena brutto 3 700,00 zł Cena netto za godzinę 13,31 zł Cena brutto za godzinę 13,31 Możliwe współfinansowanie

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne technologie - Program doskonalenia zawodowego nauczycieli zawodu w przedsiębiorstwach Klastra Obróbki Metali

Nowoczesne technologie - Program doskonalenia zawodowego nauczycieli zawodu w przedsiębiorstwach Klastra Obróbki Metali Nowoczesne technologie - Program doskonalenia zawodowego nauczycieli zawodu w przedsiębiorstwach Klastra Obróbki Metali oraz budżetu państwa Nowoczesne w ramach Programu technologie Operacyjnego - Program

Bardziej szczegółowo

- o Fundacji Wspierania Współpracy na Rzecz Demokracji i Społeczeństwa Obywatelskiego w Europie Środkowej i Wschodniej.

- o Fundacji Wspierania Współpracy na Rzecz Demokracji i Społeczeństwa Obywatelskiego w Europie Środkowej i Wschodniej. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Druk nr 676 Warszawa, 9 czerwca 2006 r. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku

Bardziej szczegółowo

Opis szkolenia. Dane o szkoleniu. Program. BDO - informacje o szkoleniu

Opis szkolenia. Dane o szkoleniu. Program. BDO - informacje o szkoleniu Opis szkolenia Dane o szkoleniu Kod szkolenia: 729013 Temat: Studia Podyplomowe Menedżer Procesów Biznesowych 5 Październik - 29 Czerwiec Warszawa, Akademii Finansów i Biznesu - Warszawa, ul.stokłosy 3,

Bardziej szczegółowo

ROZWÓJ W WARUNKACH KRYZYSU

ROZWÓJ W WARUNKACH KRYZYSU Seminarium zarządzania finansami jednostek samorządu terytorialnego ROZWÓJ W WARUNKACH KRYZYSU F u n d a c j a R o z w o j u D e m o k r a c j i L o k a l n e j Szanowni Państwo, wiele jednostek samorządu

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.pup.rzeszow.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.pup.rzeszow.pl 1 z 5 2015-07-31 10:07 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.pup.rzeszow.pl Rzeszów: Usługa szkoleniowa w zakresie: Eksploatacja urządzeń

Bardziej szczegółowo

Kraków, 28 października 2008 r.

Kraków, 28 października 2008 r. Możliwości pozyskiwania środków na projekty związane z rynkiem pracy w ramach PO KL Kacper Michna Wojewódzki Urząd d Pracy w Krakowie Kraków, 28 października 2008 r. 1 Działanie anie 6.1 Poprawa dostępu

Bardziej szczegółowo

Część II.A. Informacje o studiach podyplomowych ANALIZA DANYCH METODY, NARZĘDZIA, PRAKTYKA (nazwa studiów podyplomowych)

Część II.A. Informacje o studiach podyplomowych ANALIZA DANYCH METODY, NARZĘDZIA, PRAKTYKA (nazwa studiów podyplomowych) Część II.A. Informacje o studiach podyplomowych ANALIZA DANYCH METODY, NARZĘDZIA, PRAKTYKA (nazwa studiów podyplomowych) 1. Ogólna charakterystyka studiów podyplomowych 1.1 Ogólne cele kształcenia oraz

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu na najlepszego studenta i na najlepsze koło naukowe Województwa Pomorskiego o nagrodę Czerwonej Róży 2016

Regulamin Konkursu na najlepszego studenta i na najlepsze koło naukowe Województwa Pomorskiego o nagrodę Czerwonej Róży 2016 Regulamin Konkursu na najlepszego studenta i na najlepsze koło naukowe Województwa Pomorskiego o nagrodę Czerwonej Róży 2016 1 Postanowienia ogólne 1. Organizatorem konkursu jest Stowarzyszenie Czerwonej

Bardziej szczegółowo

Gdynia: Księgowość od podstaw Numer ogłoszenia: 60337-2012; data zamieszczenia: 15.03.2012 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi

Gdynia: Księgowość od podstaw Numer ogłoszenia: 60337-2012; data zamieszczenia: 15.03.2012 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi 1 z 5 2012-03-15 12:05 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.pupgdynia.pl Gdynia: Księgowość od podstaw Numer ogłoszenia: 60337-2012;

Bardziej szczegółowo

Zapisy na kursy B i C

Zapisy na kursy B i C Instytut Psychologii Uniwersytetu Gdańskiego Zapisy na kursy B i C rok akademicki 2016 / 2017 procedura i terminarz Gdańsk, 2016 Tok studiów w Instytucie Psychologii UG Poziomy nauczania i ścieżki specjalizacyjne

Bardziej szczegółowo

S-10. Sprawozdanie o studiach dziennych, wieczorowych, zaocznych, eksternistycznych według stanu w dniu 30 XI 200 r.

S-10. Sprawozdanie o studiach dziennych, wieczorowych, zaocznych, eksternistycznych według stanu w dniu 30 XI 200 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY, 00-925 Warszawa, al. Niepodległości 2 Wypełnia US Oddział terenowy Nr formularza Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej Numer identyfikacyjny REGON S- Sprawozdanie o studiach

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php?

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php? 1 z 6 2013-10-03 14:58 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php?id=221 Szczecin: Usługa zorganizowania szkolenia specjalistycznego

Bardziej szczegółowo

WARUNKI I TRYB KIEROWANIA PRZEZ POLIECHNIKĘ RADOMSKĄ IM

WARUNKI I TRYB KIEROWANIA PRZEZ POLIECHNIKĘ RADOMSKĄ IM WARUNKI I TRYB KIEROWANIA PRZEZ POLIECHNIKĘ RADOMSKĄ IM. KAZIMIERZA PUŁASKIEGO PRACOWNIKÓW I STUDENTÓW ZA GRANICĘ W CELACH NAUKOWYCH, DYDAKTYCZNYCH I SZKOLENIOWYCH 1 1. Pracownicy i studenci Politechniki

Bardziej szczegółowo

V Dolnośląska Konferencja Edukacji Ekologicznej

V Dolnośląska Konferencja Edukacji Ekologicznej W dniu 24 września 2015r. w Ponadregionalnym Centrum Kongresowym w Pawłowicach, będącym kompleksem pałacowo parkowym Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, odbyła się V Dolnośląska Konferencja Edukacji

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie FORUM PRACODAWCÓW. w Kielcach, ul. Sienkiewicza 68 www.fp.kielce.com

Stowarzyszenie FORUM PRACODAWCÓW. w Kielcach, ul. Sienkiewicza 68 www.fp.kielce.com Stowarzyszenie FORUM PRACODAWCÓW w Kielcach, ul. Sienkiewicza 68 www.fp.kielce.com 20 lat na rzecz przedsiębiorczości Działamy od 1994 roku Skupiamy przedsiębiorców i menedżerów Działamy w województwie

Bardziej szczegółowo

Osoby, do których skierowany jest powyższy projekt opisane zostały w zakładce Beneficjenci.

Osoby, do których skierowany jest powyższy projekt opisane zostały w zakładce Beneficjenci. O projekcie Fundacja Ekspert-Kujawy, w partnerstwie z Powiatowym Urzędem Pracy w Inowrocławiu, rozpoczyna realizację projektu Wsparcie dla zwalnianych pracowników przedsiębiorstwa Poczta Polska. Celem

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN STYPENDIALNY FUNDACJI NA RZECZ NAUKI I EDUKACJI TALENTY

REGULAMIN STYPENDIALNY FUNDACJI NA RZECZ NAUKI I EDUKACJI TALENTY REGULAMIN STYPENDIALNY FUNDACJI NA RZECZ NAUKI I EDUKACJI TALENTY Program opieki stypendialnej Fundacji Na rzecz nauki i edukacji - talenty adresowany jest do młodzieży ponadgimnazjalnej uczącej się w

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN. Konkursu na najlepsze prace magisterskie z zakresu przedsiębiorczości, innowacji i rozwoju regionalnego.

REGULAMIN. Konkursu na najlepsze prace magisterskie z zakresu przedsiębiorczości, innowacji i rozwoju regionalnego. Załącznik Nr 1 do Uchwały Zarządu nr 2/2013 z dnia 5 kwietnia 2013 r. REGULAMIN Konkursu na najlepsze prace magisterskie z zakresu przedsiębiorczości, innowacji i rozwoju regionalnego. 1 Celem ogłoszonego

Bardziej szczegółowo

Kielce, dnia 8 czerwca 2016 r. Poz. 1798 UCHWAŁA NR XXVIII/167/16 RADY MIEJSKIEJ W KUNOWIE. z dnia 31 maja 2016 r.

Kielce, dnia 8 czerwca 2016 r. Poz. 1798 UCHWAŁA NR XXVIII/167/16 RADY MIEJSKIEJ W KUNOWIE. z dnia 31 maja 2016 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Kielce, dnia 8 czerwca 2016 r. Poz. 1798 UCHWAŁA NR XXVIII/167/16 RADY MIEJSKIEJ W KUNOWIE z dnia 31 maja 2016 r. w sprawie zatwierdzenia Lokalnego Programu

Bardziej szczegółowo

WZÓR CZĘŚĆ A. WNIOSEK o przyznanie doktorantowi stypendium ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki /

WZÓR CZĘŚĆ A. WNIOSEK o przyznanie doktorantowi stypendium ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki / CZĘŚĆ A WZÓR Załącznik do rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 lipca 2015 r. (poz....) (oznaczenie wniosku wypełnia właściwy minister)... (pieczęć uczelni) WNIOSEK o przyznanie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA. z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu

UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA. z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu Na podstawie art. 18 ust 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o otwartym naborze partnera w celu wspólnej realizacji projektu. Ogłaszający konkurs: Gmina Nowy Tomyśl NIP: 7881916753 REGON: 631258862

Ogłoszenie o otwartym naborze partnera w celu wspólnej realizacji projektu. Ogłaszający konkurs: Gmina Nowy Tomyśl NIP: 7881916753 REGON: 631258862 1 Ogłoszenie o otwartym naborze partnera w celu wspólnej realizacji projektu Ogłaszający konkurs: Gmina Nowy Tomyśl NIP: 7881916753 REGON: 631258862 Strona internetowa: www.nowytomysl.pl I. OGŁOSZENIE

Bardziej szczegółowo

Plan działania na rok 2014-2015

Plan działania na rok 2014-2015 Plan działania na rok 2014-2015 PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI Numer i nazwa Priorytetu INFORMACJE O INSTYTUCJI POŚREDNICZĄCEJ VII Promocja integracji społecznej Województwo Kujawsko-Pomorskie Instytucja

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA 3 Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol)

KARTA PRZEDMIOTU. 12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA 3 Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol) KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: GEOGRAFIA POLITYCZNA 2. KIERUNEK: POLITOLOGIA 3. POZIOM STUDIÓW: I STOPNIA 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: I/1 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 2 6. LICZBA GODZIN: 30 CA 7. TYP PRZEDMIOTU

Bardziej szczegółowo

I. 1) NAZWA I ADRES: Gmina Miasto Rzeszowa, Rynek 1, 35-064 Rzeszów, woj. podkarpackie, tel. 017 8754636, faks 017 8754634.

I. 1) NAZWA I ADRES: Gmina Miasto Rzeszowa, Rynek 1, 35-064 Rzeszów, woj. podkarpackie, tel. 017 8754636, faks 017 8754634. Rzeszów: Organizacja i przeprowadzenie szkoleń dla pracowników samorządowych Urzędu Miasta Rzeszowa w ramach projektu Nowoczesny Urzędnik - Kompetentny Urzędnik. Program szkoleniowy dla pracowników samorządowych

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 19 marca 2009 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 19 marca 2009 r. Dziennik Ustaw Nr 52 4681 Poz. 421 421 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie sta u adaptacyjnego i testu umiej tnoêci w toku post powania o uznanie kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 608/2011. z dnia 19 maja 2011 roku

Uchwała nr 608/2011. z dnia 19 maja 2011 roku Uchwała nr 608/2011 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 19 maja 2011 roku w sprawie: rozstrzygnięcia otwartego konkursu ofert na realizację, w formie wspierania, zadań publicznych Województwa Wielkopolskiego

Bardziej szczegółowo

Zasady wyboru promotorów, tematów prac i ustalania oceny końcowej ze studiów:

Zasady wyboru promotorów, tematów prac i ustalania oceny końcowej ze studiów: STUDIA PODYPLOMOWE MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA STREFY EURO Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji ekonomicznej VII edycja Rok akademicki 2015/2016 Zasady wyboru promotorów,

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

Europejski Dzień e-aktywności Obywatelskiej

Europejski Dzień e-aktywności Obywatelskiej Europejski Dzień e-aktywności Obywatelskiej Przekaż swoją opinię Unii Europejskiej! Projekt dofinansowany w ramach programu Europa dla Obywateli Unii Europejskiej POWITANIE Dlaczego dobrze, że tu jestem?

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ

ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ NOWA www.nowa-amerika.net AMERIKA ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ STANOWISKO ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH POLSKO-NIEMIECKIEGO REGIONU PRZYGRANICZNEGO 1 Przedstawiciele

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI I NAUKI 1) z dnia 24 lutego 2006 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI I NAUKI 1) z dnia 24 lutego 2006 r. Dz.U.06.37.255 2008.01.15 zm. Dz.U.07.249.1865 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI I NAUKI 1) z dnia 24 lutego 2006 r. w sprawie nostryfikacji dyplomów ukończenia studiów wyższych uzyskanych za granicą

Bardziej szczegółowo

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu 1 P/08/139 LWR 41022-1/2008 Pan Wrocław, dnia 5 5 września 2008r. Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z

Bardziej szczegółowo

I. POSTANOWIENIA OGÓLNE

I. POSTANOWIENIA OGÓLNE Regulamin Rady Pedagogicznej Technikum, Zasadniczej Szkoły Zawodowej, Szkoły Policealnej i Technikum Uzupełniającego w Zespole Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Mokrzeszowie I. POSTANOWIENIA OGÓLNE

Bardziej szczegółowo