Literatura dziecięca posiada typ ekspresji uwarunkowany dziecięcym punktem widzenia, dziecięca wyobraźnią. Jest niezależna od adresata.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Literatura dziecięca posiada typ ekspresji uwarunkowany dziecięcym punktem widzenia, dziecięca wyobraźnią. Jest niezależna od adresata."

Transkrypt

1 Zabiegi językowe w literaturze dla dzieci Oprac. mgr Dorota Głowienka Samorządowy Ośrodek Doskonalenia i Doradztwa w Zielonej Górze Literatura dziecięca a literatura dla dzieci Literatura dziecięca posiada typ ekspresji uwarunkowany dziecięcym punktem widzenia, dziecięca wyobraźnią. Jest niezależna od adresata. Literatura dla dzieci z założenia jest kierowana do najmłodszych czytelników. 1.Zabiegi językowe w literaturze dla dzieci Ze względu na różnorodność i sposób kreowania, stosowane w literaturze dla dzieci zabiegi językowe są niejednorodne i pełnią różne funkcje. 2. Alegoria Alegoria metaforą typową dla literatury dziecięcej. Pozwala dostrzec analogię pomiędzy bohaterami zwierzęcymi a określonymi typami ludzkimi. Ze względu na dualizm w postrzeganiu świata przez dziecko, a także konieczność przekazu akcentującego, co dobre, a co złe, alegoria służy zbudowaniu określonego poglądu. 3. Alegorie Szelmostwa lisa Witalisa Jana Brzechwy Tytułowy Lis Witalis z utworu Jana Brzechwy uosabia chytrość, przebiegłość, stanowi archetyp człowieka posługującego się obłudą w osiąganiu swoich celów. Lis spryciarzem jest bezsprzecznie, więc o głos poprosił grzecznie. Z kolei wilk stanowi przykład przywódcy, potrafiącego zjednoczyć wokół siebie wszystkich niezadowolonych z rządów obłudnika. Wilk cichaczem, bez hałasu Zwołał wielki wiec do lasu I gdy wszyscy się zebrali, Rzekł: -Nie może być tak dalej!

2 Przywódca ten jest silny, dobrze zorganizowany i konsekwentny, dzięki czemu doprowadza do abdykacji Witalisa. Czeka wszystkich nas zagłada I jest na to jedna rada: złapmy lisa lub zastrzelmy dość już rządów tego szelmy! Wilk cię wzywa w imię prawa. Wilk nań czekał w cieniu buka: Z prawej strony miał borsuka, z lewej dzika. Nieco dalej Delegaci zwierząt stali. Alegorie są narzędziem nauki dziecka przez zabawę i śmiech. Afirmują dziecięcą wyobraźnię, unikając zarazem natrętnej dydaktyki, która- jeśli się pojawia- to występuje w delikatnej formie. 4. Groteska i karykatura Ma walor dydaktyczny: uczy i wychowuje humorem. Sam zaś artysta dzięki nim staje się nie moralistą, ale satyrykiem. Ogon lisa zwisał jak pałeczka łysa. 5. Wyrazista puenta, morał Końcowa scena utworu, w której lis ucieka, okryty złą sławą, stanowi jednocześnie wyrazistą puentę zawierającą pouczenie: należy dotrzymywać danego słowa, należy być uczciwym. Złamanie tych zasad grozi surowymi konsekwencjami, bo nie ma winy bez kary. Lis Witalis, ośmieszony, wyszydzony, uciekł z lasu I już nikt od tego czasu Nie oglądał Witalisa Nawet ja, com go opisał. 6. Warstwa foniczna Ptasie radio Juliana Tuwima Nagromadzenie onomatopei, będących jednocześnie słowotwórczymi kalamburami, w których - za pomocą rozbijania słów- można tworzyć nowe wyrazy. Pierwszy - słowik Zaczął tak: "Halo! O, halo lo lo lo lo!

3 Tu tu tu tu tu tu tu Radio, radijo, dijo, ijo, ijo, Tijo, trijo, tru lu lu lu lu Pio Pio pijo lo lo lo lo lo Plo plo plo plo plo halo!" lo lo lo lo. Plo plo plo plo plo halo!". Zabawę słowem, jego brzmieniem i znaczeniem można też zauważyć w onomatopejach pełniących funkcję neologizmów. Będą ćwierkać, świstać, kwilić, Pitpilitać i pimpilić( ) Na to wróbel zaterlikał( ) Słowa te naśladują odgłosy audycji z ptasiego kraju. Mogą też zaciekawić młodego odbiorcę otaczającym światem i odkrywaniem rzeczywistości, a w rezultacie skłonić go do nadawania rzeczom własnych nazw. Takie kalambury są również sposobem na wzbogacenie dziecięcego zasobu językowego, odbywającego się przez tworzenie formacji analogicznych. Przede wszystkim jednak w połączeniu z instrumentacją głoskową i nagromadzeniem głosek ś, ć, sz, cz naśladujących ptasie śpiewy i swary- uwrażliwiają na bogactwo dźwięków. Oddają także zachwyt dla przyrody za pomocą języka obrazowego, poetyckiego. Rymy i rytm Integralną częścią języka poetyckiego okazują są też rymy. Zarówno we wspomnianym utworze Brzechwy, jak i Tuwima, pojawiają się rymy parzyste, żeńskie, podkreślające melodyjność frazy i muzyczność słowa. Gdzieżeś ty bywał, czarny baranie? We młynie, we młynie, mościwy panie. Cóżeś tam robił, czarny baranie? Mlął mączkę, mlął mączkę, mościwy panie. Cóżeś tam jadał, czarny baranie? Kluseczki z mączeczki, mościwy panie. Cóżeś tam pijał, czarny baranie? Miód, mleczko, miód, mleczko, mościwy panie. Gdzieżeś tam sypiał, czarny baranie? Z młynarką, pod miarką, mościwy panie.

4 Jakże cię bili, czarny baranie? Łup cup cup, łup cup cup, mościwy panie. Jakżeś uciekał, czarny baranie? Hop sasa do lasa, mościwy panie. Żart intelektualny Bajki dla Idy Mikołaja Łozińskiego Dowcipny koncept, łagodna ironia Bohaterowie cyklu opowieści, np. bakteria z kokardkami we włosach, żółw błotny zaniedbywany przez właścicielkę zafascynowaną śnieżnobiałą myszą komputerową, pies, co tęsknym wzrokiem spogląda na czerwone szpilki swojej pani, z własnej perspektywy oglądają i komentują nawyki swoich właścicieli. O kłótni swoich państwa, którzy nie zauważają, że ich pupil musi wyjść na dwór, on sam mówi: Mój nowy przyjaciel, który dużo wie, bo dużo lata, mówi, że dzieliła nas bariera językowa. Ja jej nie widziałem, a on pewnie zauważył ją z góry. Ten sam zwierzak stwierdza, że telewizja to coś dla tych, którzy nie umieją latać. Żeby mogli latać po kanałach, nie wychodząc z domu. Łagodna drwina oparta na neologizmach narzędziem nawiązywania porozumienia nie tylko z praktyką językową dziecka, ale również jego sposobem myślenia. Wygłaszane przy tym komentarze to refleksje dotyczące współczesnych obyczajów. Zastosowana tu łagodna drwina oparta na neologizmach znaczeniowych oraz frazeologizmach - i bohater zwierzęcy - gwarantują przychylność młodego czytelnika, natomiast konwencja fantastycznego świata doskonale koresponduje z dziecięcą wyobraźnią, jest dla małego odbiorcy komunikatywna. Peryfrazy W Opowieściach dla Idy sporo też peryfraz, np. mikroskop to Wielkie Oko, a słońce - Największe Oko. Aluzje Aluzja do świata polityki: gwarek wabi się Che Gewarek. Aforystyka Legendy warszawskie Artura Oppmana Historia szewczyka, którego nie zmieniają duże pieniądze, obfituje we frazy mogące stanowić oddzielne całości. Ten pieniądz wart coś, co zarobiony, a darmocha na złe idzie lub U nas a Warszawie i o pieniądz łatwo, i o sławę, tylko trzeba mieć odwagę i rozum we łbie jak się patrzy.

5 Wyraźnie widać, że ta aforystyka ma na celu przekazanie pożądanych wartości dydaktycznych. Powoduje również, że ważne są nie tylko wydarzenia, opowiadane językiem beztroskim i pozornie żartobliwym, ale też spostrzeżenia dotyczące ówczesnej (1925r.) obyczajowości społecznej czy krzywdy warstw nieposiadających. Z tego też powodu w utworze Oppmana dużo figur retorycznych służących patetyzacji wypowiedzi. Należą do nich pytania retoryczne oraz apostrofy, a także stosowanie składni emocjonalnej wpływającej na ekspresję tekstu. Prostota języka, niewyszukane słownictwo O Waligórze i Wyrwidębie Wyrażenia gwarowe Charakteryzują pochodzenie społeczne tytułowych bohaterów. Zwroty wdział trzewik, co my teraz zrobiemy, a nawet brutalizmy językowe, np. słowo ścierwo nazywające pokonanego smoka, epatują dosadnością i są charakterystyczne dla języka ludu. Porównania Charakteryzują realia, w których rozgrywa się akcja. Są to odniesienia do rustykalnej rzeczywistości. Trzęsie jakby snopem żyta, zawył smok jak stado wilków, jakby kłosy zboża, najtęższe wyrywał dęby. Epitety Pełnią funkcję obrazotwórczą, a także powodują, że historia Waligóry i Wyrwidęba dzieje się przemiennie w dwóch światach: rzeczywistym oraz fantastycznym. Piękny kobierzec, smok wielki, mądra rada, ciężki głaz. Konwencja realistyczna O psie, który jeździł koleją Romana Pisarskiego Wartość poznawcza W utworze sporo informacji dotyczących geografii, a także słownictwa należącego do gwary środowiskowej. Ponieważ akcja utworu toczy się w drodze, bo pies podróżuje koleją i kolejarz jest jego właścicielem, w powieści natrafiamy na wyrazy z żargonu kolejarskiego. Opis statyczny Było to bardzo miłe, kudłate psisko podobne trochę do szpica, a trochę do owczarka. Oczy miało wesołe i szelmowskie. Jedno ucho sterczało ostro do góry, drugie opadało w dół. Nadawało to psu pocieszny, a zarazem zawadiacki wygląd. Składnia

6 W utworze przeważają zdania pojedyncze, krótkie, lub współrzędnie złożone. Takimi właśnie posługujemy się na co dzień. Wnioski 1.Przytoczone wyżej przykłady dzieł literackich dla dzieci dowodzą różnorodności rodzajowej i gatunkowej tego nurtu, a także różnorodności tematyki i sposobów jej prezentowania. 2. Łączy je duży ładunek emocjonalny, dynamiczna fabuła oraz bohater wyposażony w dziecięcą psychikę. 3.Dzięki temu - obok elementów zabawy- w kanon literacki daje się ująć treści racjonalne i użyteczne. 4. Zabiegi językowe stosowane w tego typu utworach związane są z różnym typem obrazowania świata przedstawionego. W literaturze dla dzieci, nawet w obrębie jednego utworu współistnieć zaś może obrazowanie realistyczne, fantastyczne czy groteskowe. 5. Stosowane środki językowe wzmacniają ekspresję wypowiedzi, budują nastrój, uwrażliwiają na słowo lub pełnią funkcję dydaktyczną albo poznawczą. 6. Nie ma jednego właściwego dla literatury dziecięcej wzoru, schematu językowego. 7. Zmienia się on ponadto w zależności od czasu powstania utworu, funkcji przypisywanych literaturze oraz od założeń pedagogicznych. Bajka pomagajka, czyli bajkoterapia Bajkoterapia to inaczej terapia przez bajki. Zasadniczym jej celem jest redukcja napięcia, lęku oraz odbudowanie pozytywnego obrazu siebie i świata Głównym bohaterem jest zwierzątko, dziecko, zabawka czy przyjazna postać np. pszczółka, motylek czy mały kosmita. Cechą charakterystyczną jest ciężka sytuacja, w jakiej znajduje się bohater oraz towarzyszący mu lęk. Bajkowy bohater uczy się różnych sposobów przezwyciężania i radzenia sobie z lękiem, trudnościami życiowymi. Schemat bajki terapeutycznej

7 Główny temat sytuacja, która wywołuje lęk, np. przed bólem, śmiercią. Główny bohater to dziecko, zwierzątko z którym dziecko się identyfikuje. Bohater radzi sobie ze wszystkimi trudnościami, nabywa umiejętności, dzięki którym myśli pozytywnie, redukuje lęk. Inne wprowadzone postacie - pomagają zwerbalizować lęk, uczą skutecznych sposobów zachowań, umożliwiają przeżycie sukcesu głównego bohatera, uczą pozytywnego myślenia w sytuacjach lękotwórczych w kategoriach: mogę, potrafię, chcę, nie boję się, poszukuję rozwiązań. Postacie te kreują nastrój emocjonalny pełen miłości, serdeczności i zrozumienia, stymulują głównego bohatera do mówienia o swoich problemach, otwierania się. tło opowiadania miejsce znane dziecku, które tworzy pogodny nastrój. Rodzaje bajek terapeutycznych: psychoedukacyjna, psychoterapeutyczna, relaksacyjna. 1. Brzechwa Jan, Szelmostwa Lisa Witalisa, w: Brzechwa dzieciom, Poznań, Oficyna Wydawnicza GMP, 1994, ISBN , s Łoziński Mikołaj, Bajki dla Idy, wyd.1, Kraków, Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2008, ISBN Oppman Artur (Or-Ot), Złota kaczka, w: Baśnie i legendy polskie, Warszawa, Wydawnictwo Nasza Księgarnia, 1997, ISBN , s Pisarski Roman, O psie, który jeździł koleją, Warszawa, Wydawnictwo Sara, 2009, ISBN Tuwim Julian, Ptasie radio, w: Antologia bajki polskiej, Wrocław, Wydawnictwo Ossolineum, 1983, ISBN , s Wójcicki Kazimierz Władysław, Waligóra-Wyrwidąb, w:baśnie i legendy polskie, Warszawa, Wydawnictwo Nasza Księgarnia, 1997, ISBN , s Hajnowicz Wanda, Komunikat edukacyjny w baśniach - przykłady doświadczenia życiowego i nakazów społecznych, w: Edukacja i Kultura 2000 nr 1 / 2, s Łysko Katarzyna, Rozwój literatury dziecięcej w historii literatury polskiej, [online, dostęp 20 lutego 2010], dostępny w WWW, members.chello.pl/j.uhma/dziecieca.html. 9. Miodońska Ewa-Brookes, Kulawik Adam, Tatara Marian, Zarys poetyki, wyd. 4, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1980, s. 29, ,150, , , 316, , Papuzińska-Beksiak Joanna, Humor i autorytety, w: Polonistyka 2004 nr 2, s Waksmund Ryszard, Od literatury dla dzieci do literatury dziecięcej, Wrocław, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2000, ISBN , s

Program bajkoterapii dla dzieci Szkoły Podstawowej w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Pucku p.n. Spacer po wyobraźni

Program bajkoterapii dla dzieci Szkoły Podstawowej w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Pucku p.n. Spacer po wyobraźni Program bajkoterapii dla dzieci Szkoły Podstawowej w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Pucku p.n. Spacer po wyobraźni Opracowała: mgr Sylwia Maszota 1. Wstęp Dzisiaj dzieci żyją w świecie gier

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY Czytanie - oto najlepszy sposób uczenia się. Aleksander Puszkin Sukces jednostek i społeczeństw zależy od ich wiedzy. Kluczem do wiedzy wciąż jest czytanie.

Bardziej szczegółowo

KONKURS LITERACKI NA BAJKĘ TERAPEUTYCZNĄ DOTYCZĄCĄ BEZPIECZEŃSTWA

KONKURS LITERACKI NA BAJKĘ TERAPEUTYCZNĄ DOTYCZĄCĄ BEZPIECZEŃSTWA KONKURS LITERACKI NA BAJKĘ TERAPEUTYCZNĄ DOTYCZĄCĄ BEZPIECZEŃSTWA Dyrekcja i nauczyciele Szkoły Podstawowej nr 19 im. Mieszka I w Białymstoku zapraszają do udziału w konkursie literackim na napisanie bajki

Bardziej szczegółowo

GAZETKA PRZEDSZKOLA SAMORZĄDOWEGO NR 1

GAZETKA PRZEDSZKOLA SAMORZĄDOWEGO NR 1 GAZETKA PRZEDSZKOLA SAMORZĄDOWEGO NR 1 PAŹDZIERNIK LISTOPAD 2011 Przedszkolak bezpieczny zawsze i wszędzie Zapewnienie zdrowia i bezpieczeństwa dzieciom jest podstawowym zadaniem rodziców i nauczycieli.

Bardziej szczegółowo

Regulamin konkursu na bajkę terapeutyczną pt. Wrocławskie Krasnale pomagają

Regulamin konkursu na bajkę terapeutyczną pt. Wrocławskie Krasnale pomagają Regulamin konkursu na bajkę terapeutyczną pt. Wrocławskie Krasnale pomagają Urszula Zybura-Zadworny WROCŁAWSKIE KRASNALE POMAGAJĄ I. Postanowienia ogólne 1. Polskie Towarzystwo Biblioterapeutyczne z siedzibą

Bardziej szczegółowo

VI KSZTAŁCENIE LITERACKIE I KULTUROWE

VI KSZTAŁCENIE LITERACKIE I KULTUROWE Kryteria ocen w klasie VI KSZTAŁCENIE LITERACKIE I KULTUROWE Wymagania konieczne ( ocena dopuszczająca) - poprawnie czyta i wygłasza z pamięci tekst poetycki -wyodrębnia elementy świata przedstawionego

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z języka polskiego dla klasy V szkoły podstawowej

Kryteria ocen z języka polskiego dla klasy V szkoły podstawowej Kryteria ocen z języka polskiego dla klasy V szkoły podstawowej 1. Kształcenie literackie i kulturalne: Ocena dopuszczająca- uczeń: - poprawnie czyta i wygłasza tekst poetycki - wyodrębnia elementy świata

Bardziej szczegółowo

Jan Brzechwa (nazwisko rodowe to Jan Wiktor Lesman)

Jan Brzechwa (nazwisko rodowe to Jan Wiktor Lesman) Jan Brzechwa (nazwisko rodowe to Jan Wiktor Lesman) Urodzony 15 sierpnia 1898 r. w Żmerynce na Podolu, jako syn inżyniera kolejowego, w związku z czym często podróżował z rodziną, przenosząc się z miejsca

Bardziej szczegółowo

Mali czytelnicy. Nikt nie rodzi się czytelnikiem, czytelnika trzeba wychować...

Mali czytelnicy. Nikt nie rodzi się czytelnikiem, czytelnika trzeba wychować... Mali czytelnicy. " Nikt nie rodzi się czytelnikiem, czytelnika trzeba wychować... Według rozporządzenia MENiS z dn. 26 lutego 2002 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego głównym celem

Bardziej szczegółowo

Przygody Koziołka Matołka w terapii dzieci z ADHD

Przygody Koziołka Matołka w terapii dzieci z ADHD Przygody Koziołka Matołka w terapii dzieci z ADHD FILMOTERAPIA ANIELA CYL 2013-12-09 Film pozwala człowiekowi oderwać się od rzeczywistości. Wywołuje różne emocje. Pozwala utożsamiać się z bohaterami i

Bardziej szczegółowo

Projekt edukacyjny pt. Książka moim przyjacielem.

Projekt edukacyjny pt. Książka moim przyjacielem. Projekt edukacyjny pt. Książka moim przyjacielem. Wszyscy chcemy, aby nasze dzieci wyrosły na mądrych, dobrych i szczęśliwych ludzi. Jest na to sposób- CZYTAJMY DZIECIOM! WSTĘP We współczesnej dobie wszechobecnej

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO NA POSZCZEGÓLNE OCENY DLA UCZNIÓW KLASY I - III GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 SPRAWNOŚCI WYMAGANIA

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO NA POSZCZEGÓLNE OCENY DLA UCZNIÓW KLASY I - III GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 SPRAWNOŚCI WYMAGANIA 1 WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO NA POSZCZEGÓLNE OCENY DLA UCZNIÓW KLASY I - III GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 SPRAWNOŚCI WYMAGANIA SŁUCHANIE MÓWIENIE ocena: dopuszczający ocena: dostateczny

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN PRACY PRZEDSZKOLA NR 13 BAJKOWY ŚWIAT PRZEDSZKOLAKA

ROCZNY PLAN PRACY PRZEDSZKOLA NR 13 BAJKOWY ŚWIAT PRZEDSZKOLAKA ROCZNY PLAN PRACY PRZEDSZKOLA NR 13 ROK SZKOLNY 2014-2015 BAJKOWY ŚWIAT PRZEDSZKOLAKA ROZBUDZAMY WYOBRAŹNIĘ I ROZWIJAMY TALENTY Cele główne: 1. Wprowadzenie dzieci w świat literatury. 2. Zachęcenie rodziców

Bardziej szczegółowo

Ptasie audycje radiowe scenariusz zajęć z okazji Światowego Dnia Radia (11 kwietnia)

Ptasie audycje radiowe scenariusz zajęć z okazji Światowego Dnia Radia (11 kwietnia) Ptasie audycje radiowe scenariusz zajęć z okazji Światowego Dnia Radia (11 kwietnia) Opracowała: Izabela Czaja-Antoszek, psycholog dziecięcy, pedagog i arteterapeuta, projektuje i realizuje warsztaty ogólnorozwojowe

Bardziej szczegółowo

NACOBEZU JĘZYK POLSKI

NACOBEZU JĘZYK POLSKI NACOBEZU JĘZYK POLSKI KLASA VI KSZTAŁCENIE LITERACKIE 1. Wiem, co wyróżnia wiersz biały spośród innych rodzajów utworów poetyckich. 2. Podaję cechy fraszki. 3. Wyjaśniam czym jest kontrast i jaką pełni

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z języka polskiego dla klasy III gimnazjum

Kryteria oceniania z języka polskiego dla klasy III gimnazjum Kryteria oceniania z języka polskiego dla klasy III gimnazjum Kształcenie literackie Ocena celująca Otrzymuje ją uczeń, którego wiedza i umiejętności znacznie wykraczają poza obowiązujący program nauczania.

Bardziej szczegółowo

W roku 2015/2016 w przedszkolu

W roku 2015/2016 w przedszkolu W roku 2015/2016 w przedszkolu przeprowadzono ewaluację dotyczącą wdrażania dzieci do czytelnictwa. Badanie obejmowało obserwacje cyklu 10 zajęć głośnego czytania oraz ankietę skierowaną do rodziców dzieci.

Bardziej szczegółowo

Od najmłodszych lat dziecko powinno być wprowadzone w świat muzyki. Sposób, w jaki zostanie zachęcone w przedszkolu i w domu do słuchania muzyki,

Od najmłodszych lat dziecko powinno być wprowadzone w świat muzyki. Sposób, w jaki zostanie zachęcone w przedszkolu i w domu do słuchania muzyki, Od najmłodszych lat dziecko powinno być wprowadzone w świat muzyki. Sposób, w jaki zostanie zachęcone w przedszkolu i w domu do słuchania muzyki, śpiewania, a nawet tworzenia łatwych melodii oraz w jakim

Bardziej szczegółowo

NaCoBeZu na co będę zwracać uwagę. Wymagania do cyklu lekcji dotyczących składni

NaCoBeZu na co będę zwracać uwagę. Wymagania do cyklu lekcji dotyczących składni NaCoBeZu na co będę zwracać uwagę Wymagania do cyklu lekcji dotyczących składni Wypowiedzenie umiem odróżnić zdanie od równoważnika zdania umiem zastąpić zdania ich równoważnikami umiem wyjaśnić, czym

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK POLSKI KLASA III GIMNAZJUM. (ocena: dostateczny)

WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK POLSKI KLASA III GIMNAZJUM. (ocena: dostateczny) 1 WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK POLSKI KLASA III GIMNAZJUM SPRAWNOŚCI WYMAGANIA KONIECZNE PODSTAWOWE ROZSZERZONE DOPEŁNIAJĄCE (ocena: dopuszczający) (ocena: dostateczny) (ocena: dobry) (ocena: bardzo dobry)

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OGÓLNE język polski klasa III. (ocena: dostateczny) UCZEŃ

KRYTERIA OGÓLNE język polski klasa III. (ocena: dostateczny) UCZEŃ 1 KRYTERIA OGÓLNE język polski klasa III SPRAWNOŚCI WYMAGANIA KONIECZNE PODSTAWOWE ROZSZERZONE DOPEŁNIAJĄCE (ocena: dopuszczający) (ocena: dostateczny) (ocena: dobry) (ocena: bardzo dobry) UCZEŃ SŁUCHANIE

Bardziej szczegółowo

Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci

Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci Anna Kalbarczyk Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci Rozwój osobowości dziecka w wieku od 2 do 6 lat na podstawie jego

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE DOBREJ PRAKTYKI

ZGŁOSZENIE DOBREJ PRAKTYKI ZGŁOSZENIE DOBREJ PRAKTYKI Zielona Góra, 28.10.2013 r. NAZWA SZKOŁY DANE SZKOŁY ( adres, telefon, e-mail) IMIĘ I NAZWISKO AUTORA/AUTORÓW DOBREJ PRAKTYKI TYTUŁ PRZEDSIĘWZIĘCIA RODZAJ PRZEDSIĘWZIĘCIA ( np.

Bardziej szczegółowo

TEATR BLIŻEJ DZIECKA

TEATR BLIŻEJ DZIECKA TEATR BLIŻEJ DZIECKA Wiemy nie od dziś, że dziecko uczy się kontaktu ze sztuką już od wczesnego dzieciństwa. Wrodzona wrażliwość pozwala mu żywo reagować na melodyjność głosu matki i śpiewane przez nią

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN PRACY PRZEDSZKOLA

ROCZNY PLAN PRACY PRZEDSZKOLA ROCZNY PLAN PRACY PRZEDSZKOLA ROK SZKOLNY 2013-2014 BAJKOWY SWIAT PRZEDSZKOLAKA ROZBUDZAMY WYOBRAŹNIĘ I ROZWIJAMY TALENTY 1. Plan pracy został opracowany na podstawie wniosków sformułowanych na posiedzeniu

Bardziej szczegółowo

BAŚNIOWE PODRÓŻE PO ŚWIECIE

BAŚNIOWE PODRÓŻE PO ŚWIECIE ... "Wszystko, co we mnie dobre, zawdzięczam książce" Maksym Gorki BAŚNIOWE PODRÓŻE PO ŚWIECIE INNOWACJA O CHARAKTERZE PROGRAMOWYM Opracowała: mgr Iwona Zawadzka (nauczyciel dyplomowany) 1 Niestety można

Bardziej szczegółowo

WSTĘP. Billie Joe CELE OGÓLNE:

WSTĘP. Billie Joe CELE OGÓLNE: PROJEKT EDUKACYJNY WSTĘP "Telewizja to tylko zastępcza rozrywka dla mózgu, kto nie czyta, ten właściwie nie potrzebuje już głowy, nie mówiąc oczywiście o wyobraźni i fantazji" Billie Joe Każdemu rodzicowi

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka polskiego Klasa III Gimnazjum

Wymagania edukacyjne z języka polskiego Klasa III Gimnazjum Wymagania edukacyjne z języka polskiego Klasa III Gimnazjum SPRAWNOŚCI WYMAGANIA KONIECZNE PODSTAWOWE ROZSZERZONE DOPEŁNIAJĄCE (ocena: dopuszczający) (ocena: dostateczny) (ocena: dobry) (ocena: bardzo

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY dla uczniów klasy III Gimnazjum nr 47 sportowego w Krakowie opracowany: przez zespół polonistów gimnazjum

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY dla uczniów klasy III Gimnazjum nr 47 sportowego w Krakowie opracowany: przez zespół polonistów gimnazjum WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY dla uczniów klasy III Gimnazjum nr 47 sportowego w Krakowie opracowany: przez zespół polonistów gimnazjum CZYTANIE ZE ZROZUMIENIEM Obowiązuje znajomość lektur:

Bardziej szczegółowo

STANDARDY WYMAGAŃ PROGRAMOWYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO KLASA IV

STANDARDY WYMAGAŃ PROGRAMOWYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO KLASA IV STANDARDY WYMAGAŃ PROGRAMOWYCH Z JĘZYKA POLSKIEGO KLASA IV stopień niedostateczny - 1 stopień dopuszczający - 2 nie opanował podstawowych wiadomości z fleksji, składni, słownictwa, ortografii, w zakresie

Bardziej szczegółowo

DOLNOŚLĄSKA BIBLIOTEKA PEDAGOGICZNA WE WROCŁAWU FILIA W ŚWIDNICY BAJKOTERAPIA

DOLNOŚLĄSKA BIBLIOTEKA PEDAGOGICZNA WE WROCŁAWU FILIA W ŚWIDNICY BAJKOTERAPIA DOLNOŚLĄSKA BIBLIOTEKA PEDAGOGICZNA WE WROCŁAWU FILIA W ŚWIDNICY BAJKOTERAPIA ZESTAWIENIE BIBLIOGRAFICZNE W WYBORZE WYDAWNICTW ZWARTYCH ZA LATA 2004-2015 OPRACOWANIE KATARZYNA GIEDRYS-WOŹNY ŚWIDNICA, MAJ

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK POLSKI ROK SZKOLNY 2014/2015 LITERATURA:

LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK POLSKI ROK SZKOLNY 2014/2015 LITERATURA: LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK POLSKI ROK SZKOLNY 2014/2015 LITERATURA: 1. Omów sposób funkcjonowania motywu wędrówki w literaturze, odwołując się do 2. Odwołując się do wybranych

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do logiki Język jako system znaków słownych

Wprowadzenie do logiki Język jako system znaków słownych Wprowadzenie do logiki Język jako system znaków słownych Mariusz Urbański Instytut Psychologii UAM Mariusz.Urbanski@.edu.pl język system znaków słownych skoro system, to musi być w tym jakiś porządek;

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY WIADOMOŚCI O EPOCE wiadomości Określa ramy czasowe i genezę nazwy epoki. Wymienia głównych reprezentantów omawianych kierunków literackich. Wymienia

Bardziej szczegółowo

OCENIANIE - JĘZYK POLSKI GIMNAZJUM Opracowała Dorota Matusiak

OCENIANIE - JĘZYK POLSKI GIMNAZJUM Opracowała Dorota Matusiak OCENIANIE - JĘZYK POLSKI GIMNAZJUM Opracowała Dorota Matusiak Ocenie podlegają następujące elementy pracy ucznia: - ustne w czasie lekcji, - prezentacje przygotowane w domu, - notatki tworzone na podstawie

Bardziej szczegółowo

MARZEC. Tematy kompleksowe: I. W świecie sztuki. II. Przyroda budzi się ze snu. III. Nadeszła wiosna. Zadania edukacyjne w ramach tematów dnia:

MARZEC. Tematy kompleksowe: I. W świecie sztuki. II. Przyroda budzi się ze snu. III. Nadeszła wiosna. Zadania edukacyjne w ramach tematów dnia: MARZEC Tematy kompleksowe: I. W świecie sztuki. II. Przyroda budzi się ze snu. III. Nadeszła wiosna. Zadania edukacyjne w ramach tematów dnia: I. W ŚWIECIE SZTUKI. 1. Świat malarstwa: utrwalanie pojęcia

Bardziej szczegółowo

Plan pracy rok szkolny 2003/2004 Przedszkolak poznaje świat bajek, baśni i legend.

Plan pracy rok szkolny 2003/2004 Przedszkolak poznaje świat bajek, baśni i legend. Plan pracy rok szkolny 2003/2004 Przedszkolak poznaje świat bajek, baśni i legend. Oprac. Alicja Geisler PRZEDSZKOLAK POZNAJE ŚWIAT BAJEK, BAŚNI I LEGEND Lp. Środki i sposoby realizacji Termin Odpowiedzialna

Bardziej szczegółowo

Program czytelniczy. Książka moim przyjacielem

Program czytelniczy. Książka moim przyjacielem Program czytelniczy Książka moim przyjacielem Naród, który mało czyta, mało wie. Naród, który mało wie, podejmuje złe decyzje w domu, na rynku, w sądzie, przy urnach wyborczych. Niewykształcona większość

Bardziej szczegółowo

DO POCZYTANIA 1-3 LATA

DO POCZYTANIA 1-3 LATA ISBN 978-83-7437-111-7 ISBN 978-83-7437-108-7 ISBN 978-83-7437-109-4 ISBN 978-83-7437-110-0 PAWEŁ BERĘSEWICZ seria: Skrzacik Jagódka oprawa harmonijkowa 96x108 mm str. 12 Skrzacik Jagódka seria napisanych

Bardziej szczegółowo

wydarzeniach w utworze epickim opowiada narrator; jego relacja ma najczęściej charakter zobiektywizowany i cechuje ją

wydarzeniach w utworze epickim opowiada narrator; jego relacja ma najczęściej charakter zobiektywizowany i cechuje ją Charakterystyka trzech rodzajów literackich Cechy charakterystyczne epiki wydarzeniach w utworze epickim opowiada narrator; jego relacja ma najczęściej charakter zobiektywizowany i cechuje ją chłodny dystans;

Bardziej szczegółowo

Piękna nasza Polska cała

Piękna nasza Polska cała Piękna nasza Polska cała Zapraszamy Nauczycieli i Dzieci do wspólnej zabawy... mającej na celu nawiązanie współpracy między przedszkolami z różnych stron Polski, wzajemne poznanie kultury i tradycji poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Sposoby sprawdzania i oceniania osiągnięć edukacyjnych uczniów

Sposoby sprawdzania i oceniania osiągnięć edukacyjnych uczniów Sposoby sprawdzania i oceniania osiągnięć edukacyjnych uczniów Umiejętności oceniane na lekcjach języka polskiego: mówienie (opowiadanie ustne- twórcze i odtwórcze); czytanie: o głośne i wyraziste, o ciche

Bardziej szczegółowo

Miejska Biblioteka Publiczna Ferie Zimowe 2014

Miejska Biblioteka Publiczna Ferie Zimowe 2014 Miejska Biblioteka Publiczna Ferie Zimowe 2014 3-14 lutego 2014 Konkurs na najpiękniejszą pocztówkę z ferii zimowych. Pocztówki można wykonać na miejscu w bibliotece lub w domu. Najładniejsze prace zostaną

Bardziej szczegółowo

KSIĄŻKA - MÓJ PRZYJACIEL

KSIĄŻKA - MÓJ PRZYJACIEL KSIĄŻKA - MÓJ PRZYJACIEL Program edukacji czytelniczej Katarzyna Buczak, Katarzyna Wojniak Przedszkole w Strzeszowie WSTĘP Obecne czasy to wszechobecna komputeryzacja, przez którą książka została odsunięta

Bardziej szczegółowo

WSTĘP. Szanowni Państwo!

WSTĘP. Szanowni Państwo! SPIS TREŚCI WSTĘP 7 O PRACOWITYM OSIOŁKU I KRÓLU LWIE 9 O MĄDRYM JEŻYKU I CHYTRYM LISIE 23 O ZAJĄCU SZYBKIM I JEŻU KUŚNIERZU 35 JAK BOCIAN KLEKOT CYFEREK SIĘ UCZYŁ 47 O PODSTĘPNYM KOCIE MIAU-MIAU I UCZCIWYM

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne język polski klasa IV

Wymagania edukacyjne język polski klasa IV Wymagania edukacyjne język polski klasa IV Ocenę NIEDOSTATECZNĄ (1) otrzymuje uczeń, który nie opanował poziomu wymagań w zakresie kształcenia literackiego, nauki o języku i form wypowiedzi wskazanych

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian wiadomości z języka polskiego dla kl. II

Sprawdzian wiadomości z języka polskiego dla kl. II Sprawdzian wiadomości z języka polskiego dla kl. II 1. Z liter w ramce napisz imię dziewczynki i chłopca: k u e J r a t g k A a 2. Przeczytaj wyrazy i podkreśl te, które mają więcej liter niż głosek: kura,

Bardziej szczegółowo

rozwija się emocjonalnie i społecznie, współpracuje z dziećmi i nauczycielem, rozwija pamięć, myślenie, spostrzegawczość,

rozwija się emocjonalnie i społecznie, współpracuje z dziećmi i nauczycielem, rozwija pamięć, myślenie, spostrzegawczość, Nasze przedszkole! Pięciolatek w grupie rówieśniczej ma szansę wcześniej wykorzystać swój naturalny zapał do poznawania świata. Szybciej stanie się samodzielny i odpowiedzialny. Bezstresowo zaakceptuje

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK POLSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK POLSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK POLSKI POZIOM ROZSZERZONY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2012 2 Egzamin maturalny z języka polskiego Tworzenie informacji Napisanie własnego

Bardziej szczegółowo

INNOWACJA PEDAGOGICZNA

INNOWACJA PEDAGOGICZNA INNOWACJA PEDAGOGICZNA Bajki rysowajki - sposobem na rozwiązywanie trudności emocjnalno-społecznych dzieci PRZEDSZKOLE W TRĄBKACH WIELKICH MGR ANGELIKA DĄBEK MGR CELINA KITOWSKA TRĄBKI WIELKIE 2016r. OPIS

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY Czytanie - oto najlepszy sposób uczenia się. Aleksander Puszkin ZNACZENIE CZYTELNICTWA W ROZWOJU DZIECKA Sukces jednostek i społeczeństw zależy od ich wiedzy.

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne oceny z języka polskiego w klasie IV

Wymagania na poszczególne oceny z języka polskiego w klasie IV Wymagania na poszczególne oceny z języka polskiego w klasie IV OCENA CELUJACY BARDZO DOBRY WYMAGANIA - Twórcze oraz samodzielne rozwijanie własnych uzdolnień i zainteresowań. - Bezbłędne wypowiedzi ustne

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KL. II. Kształcenie literacko kulturowe

KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KL. II. Kształcenie literacko kulturowe KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KL. II Kształcenie literacko kulturowe Ocena celująca Otrzymuje ją uczeń, którego wiedza i umiejętności znacznie wykraczają poza obowiązujący program nauczania - twórczo

Bardziej szczegółowo

Geneza. Plan wydarzeń

Geneza. Plan wydarzeń Geneza Geneza Pomysł napisania opowiadania o Lampo powstał, kiedy Roman Pisarski poznał historię psa, która została opisana we włoskiej gazecie. Plan wydarzeń 1. Pies przyjeżdża do Marittimy. 2. Zawiadowca

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny roczne z języka polskiego dla klasy IV szkoły podstawowej

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny roczne z języka polskiego dla klasy IV szkoły podstawowej Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny roczne z języka polskiego dla klasy IV szkoły podstawowej OCENA CELUJĄCA Wiedza ucznia znacznie wykracza poza obowiązujący program nauczania. twórczo i samodzielnie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU na bajkę profilaktyczną Młodzi dzieciom bajki piszą

REGULAMIN KONKURSU na bajkę profilaktyczną Młodzi dzieciom bajki piszą REGULAMIN KONKURSU na bajkę profilaktyczną Młodzi dzieciom bajki piszą 1. ORGANIZATORZY KONKURSU : Biblioteka Pedagogiczna w Skawinie ul. Rynek 12 32-050 Skawina tel. 12 276 26 10 e-mail: bibped@skawina.net

Bardziej szczegółowo

SZKOLNA LISTA TEMATÓW NA WEWNĘTRZNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO. w roku szkolnym 2013 / 2014

SZKOLNA LISTA TEMATÓW NA WEWNĘTRZNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO. w roku szkolnym 2013 / 2014 SZKOLNA LISTA TEMATÓW NA WEWNĘTRZNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO w roku szkolnym 2013 / 2014 w Liceum Ogólnokształcącym dla Dorosłych w Zespole Szkół nr 2 w Ostrowi Mazowieckiej 1 I. Literatura

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY III. (ocena: dopuszczający)

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY III. (ocena: dopuszczający) WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY III SPRAWNOŚCI WYMAGANIA KONIECZNE PODSTAWOWE ROZSZERZONE (ocena: dopuszczający) (ocena: dostateczny) (ocena: dobry UCZEŃ SŁUCHANIE rozumie większość komunikatów

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO

LISTA TEMATÓW NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO LITERATURA LISTA TEMATÓW NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO 1. Na wybranych przykładach z różnych epok omów funkcję aluzji jako świadomego umieszczania tekstu w polu tradycji literackiej.

Bardziej szczegółowo

Rada szkoleniowa pt. Wpływ książki na psychikę i rozwój osobowości dziecka. Anna Andrzejczak Karolina Mikołajczyk

Rada szkoleniowa pt. Wpływ książki na psychikę i rozwój osobowości dziecka. Anna Andrzejczak Karolina Mikołajczyk Rada szkoleniowa pt. Wpływ książki na psychikę i rozwój osobowości dziecka. Anna Andrzejczak Karolina Mikołajczyk Edukacja językowa-nowa podstawa programowa wychowania przedszkolnego Treści edukacji językowej

Bardziej szczegółowo

SZKOLNA LISTA TEMATÓW 2013/2014

SZKOLNA LISTA TEMATÓW 2013/2014 SZKOLNA LISTA TEMATÓW NA MATURĘ USTNĄ Z JĘZYKA POLSKIEGO 2013/2014 LITERATURA 1. Jednostka wobec nieustannych wyborów moralnych. Omów problem, analizując zachowanie wybranych bohaterów literackich 2. Obrazy

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN PRACY DYDAKTYCZNO - WYCHOWAWCZEJ PRZEDSZKOLA NR 200,,Gąski Balbinki ROK SZKOLNY 2016/2017

ROCZNY PLAN PRACY DYDAKTYCZNO - WYCHOWAWCZEJ PRZEDSZKOLA NR 200,,Gąski Balbinki ROK SZKOLNY 2016/2017 ROCZNY PLAN PRACY DYDAKTYCZNO - WYCHOWAWCZEJ PRZEDSZKOLA NR 200,,Gąski Balbinki ROK SZKOLNY 2016/2017,,Czytanie książek to najpiękniejsza zabawa, jaką sobie ludzkość wymyśliła. Wisława Szymborska Plan

Bardziej szczegółowo

JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY ORAZ SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA KLASA V

JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY ORAZ SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA KLASA V JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY ORAZ SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA KLASA V (ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania ocen niższych pozytywnych) OCENA

Bardziej szczegółowo

INNOWACJA PEDAGOGICZNA Z ZAKRESU EDUKACJI CZYTELNICZEJ W PRZEDSZKOLU

INNOWACJA PEDAGOGICZNA Z ZAKRESU EDUKACJI CZYTELNICZEJ W PRZEDSZKOLU INNOWACJA PEDAGOGICZNA Z ZAKRESU EDUKACJI CZYTELNICZEJ W PRZEDSZKOLU KONKURS Czytające rodziny Wstęp Opracowała: Grażyna Jeziorna Książki są źródłem niewyczerpanych wrażeń, przeżyć i wzruszeń. Uczą mowy

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy. Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich

Koncepcja pracy. Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich Koncepcja pracy Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich Misja W naszym przedszkolu dziecko: - znajduje możliwość indywidualnego rozwoju możliwości twórczych i intelektualnych, - zdobywa wiedzę i umiejętności

Bardziej szczegółowo

Plan pracy opiekuńczo wychowawczo dydaktycznej na rok szkolny 2016/2017 Przedszkola Sióstr Serafitek w ŻYWCU

Plan pracy opiekuńczo wychowawczo dydaktycznej na rok szkolny 2016/2017 Przedszkola Sióstr Serafitek w ŻYWCU Plan pracy opiekuńczo wychowawczo dydaktycznej na rok szkolny 2016/2017 Przedszkola Sióstr Serafitek w ŻYWCU Główne kierunki pracy: 1. Razem z książką wchodzę w świat Cel główny: Rozbudzanie u dzieci zainteresowań

Bardziej szczegółowo

Tydzień Bibliotek Biblioteka przestrzenią dla kreatywnych 08 15 maja 2013 r.

Tydzień Bibliotek Biblioteka przestrzenią dla kreatywnych 08 15 maja 2013 r. Tydzień Bibliotek Biblioteka przestrzenią dla kreatywnych 08 15 maja 2013 r. 07.05.2013 r. 07.05.2013 r. - 12.00 godz. 11.00 godz. 13.00 godz. 16.00 godz. 16.30 Stacja Tuwim Zajęcia literackie dla uczniów

Bardziej szczegółowo

Olimpiada Malucha. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko. Szkoła...

Olimpiada Malucha. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko. Szkoła... Małe olimpiady przedmiotowe Olimpiada Malucha Organizatorzy: Wydział Edukacji Urzędu Miasta w Koszalinie Centrum Edukacji Nauczycieli w Koszalinie Zespół Szkół nr 11 Szkoła Podstawowa nr 3 w Koszalinie

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji języka polskiego w klasie szóstej szkoły podstawowej. Temat: DLACZEGO POWIEŚĆ HISTORYCZNA NIE JEST PODRĘCZNIKIEM HISTORII?

Konspekt lekcji języka polskiego w klasie szóstej szkoły podstawowej. Temat: DLACZEGO POWIEŚĆ HISTORYCZNA NIE JEST PODRĘCZNIKIEM HISTORII? Konspekt lekcji języka polskiego w klasie szóstej szkoły podstawowej Temat: DLACZEGO POWIEŚĆ HISTORYCZNA NIE JEST PODRĘCZNIKIEM HISTORII? Cele ogólne: kształcenie umiejętności wskazywania cech, podobieństw

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016)

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) Ocena dopuszczająca: Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który opanował wiadomości i umiejętności określone

Bardziej szczegółowo

WIERNY JAK PIES O STAŁYCH POŁĄCZENIACH WYRAZOWYCH

WIERNY JAK PIES O STAŁYCH POŁĄCZENIACH WYRAZOWYCH Małgorzata Dagiel WIERNY JAK PIES O STAŁYCH POŁĄCZENIACH WYRAZOWYCH Bogacenie słownictwa następuje w różny sposób, na przykład dzięki neologizmom, czyli nowym wyrazom, utworzonym od początku lub nowym

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla klasy V. Szkoła Podstawowa nr 3 w Ozimku Wiesława Sękowska

Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla klasy V. Szkoła Podstawowa nr 3 w Ozimku Wiesława Sękowska Szkoła Podstawowa nr 3 w Ozimku Wiesława Sękowska Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla klasy V 1.Przedmiotem oceny z języka polskiego są: - opanowane wiadomości przewidziane w programie

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE IV

KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE IV KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE IV OCENA NIEDOSTATECZNA: Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który: - Nawet przy pomocy nauczyciela nie potrafi wykonać najprostszych zadań objętych programem

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA

LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA LITERATURA 1. Przedstaw motyw kariery w wybranych utworach literackich różnych

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA UCZNIÓW KLASY VI NA POSZCZEGÓLNE OCENY I OKRES OCENA CELUJĄCA

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA UCZNIÓW KLASY VI NA POSZCZEGÓLNE OCENY I OKRES OCENA CELUJĄCA WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA UCZNIÓW KLASY VI NA POSZCZEGÓLNE OCENY I OKRES OCENA CELUJĄCA otrzymuje uczeń, którego wiadomości i umiejętności znacznie wykraczają poza program języka polskiego

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z języka polskiego w klasie 4. Ocenę celującą - otrzymuje uczeń, którego wiedza znacznie przekracza poza obowiązujący program nauczania:

Kryteria ocen z języka polskiego w klasie 4. Ocenę celującą - otrzymuje uczeń, którego wiedza znacznie przekracza poza obowiązujący program nauczania: Kryteria ocen z języka polskiego w klasie 4 Ocenę celującą - otrzymuje uczeń, którego wiedza znacznie przekracza poza obowiązujący program nauczania: Bierze udział i osiąga sukcesy w konkursach szkolnych

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE IV

KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE IV KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE IV OCENĘ CELUJĄCĄ, otrzymuje uczeń, którego wiedza znacznie wykracza poza obowiązujący program nauczania. - twórczo i samodzielnie rozwija własne uzdolnienia i

Bardziej szczegółowo

dziecko literackie w przedszkolu

dziecko literackie w przedszkolu JOLANTA SZUBART MARTA KAAS dziecko literackie w przedszkolu program autorski z zakresu wychowania przedszkolnego Rzeszów, 2007r. 1 Wstęp Program Dziecko literackie w przedszkolu ukierunkowuje rozwój przedszkolaka

Bardziej szczegółowo

Zasady oceniania z języka rosyjskiego. Klasy I

Zasady oceniania z języka rosyjskiego. Klasy I Zasady oceniania z języka rosyjskiego Klasy I Ocena celująca: Uczeń wykazuje szczególne zainteresowania językiem, posiada wybitne zdolności językowe, bierze udział w konkursach językowych. - stosuje domysł

Bardziej szczegółowo

KONIECZNE (ocena: dopuszczający) ROZSZERZONE (ocena: dobry)

KONIECZNE (ocena: dopuszczający) ROZSZERZONE (ocena: dobry) Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych ocen klasyfikacyjnych z języka polskiego w klasie IIIa w roku szkolnym 2015/2016 SPRAWNOŚCI SŁUCHANIE MÓWIENIE KONIECZNE (ocena:

Bardziej szczegółowo

Ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania pozytywnych ocen niższych.

Ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania pozytywnych ocen niższych. Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla kl. V Ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania pozytywnych ocen niższych. OCENA CELUJĄCA Wiedza ucznia znacznie wykracza poza obowiązujący

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY CZYTANIE W znaczeniu psychofizycznym: techniczne rozpoznawanie znaków. W znaczeniu psychologicznym: zapoznanie się z treścią, rozumienie myśli zawartych w tekście

Bardziej szczegółowo

UMIEJĘTNOŚCI UCZNIÓW GIMNAZJUM Z JĘZYKA POLSKIEGO. Uczeń klasy I po każdym rozdziale posiada następującą wiedzę i umiejętności:

UMIEJĘTNOŚCI UCZNIÓW GIMNAZJUM Z JĘZYKA POLSKIEGO. Uczeń klasy I po każdym rozdziale posiada następującą wiedzę i umiejętności: UMIEJĘTNOŚCI UCZNIÓW GIMNAZJUM Z JĘZYKA POLSKIEGO Uczeń klasy I po każdym rozdziale posiada następującą wiedzę i umiejętności: I Odkryć siebie - analizuje i interpretuje teksty, - nazywa osobę mówiącą

Bardziej szczegółowo

Wpływ bajek i baśni na rozwój dziecka -

Wpływ bajek i baśni na rozwój dziecka - Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Józefa Lompy w Katowicach Filia w Tychach 43-100 Tychy, ul. Andersa 6a, tel. (32) 227 47 03, http://tychy.pbw.katowice.pl/; e-mail: tychy@pbw.katowice.pl Wpływ bajek

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE ZE SPRAWDZIANU NA ZAKOŃCZENIE NAUKI W DRUGIEJ KLASIE GIMNAZJUM - JĘZYK POLSKI WSiP; CZERWIEC 2016

SPRAWOZDANIE ZE SPRAWDZIANU NA ZAKOŃCZENIE NAUKI W DRUGIEJ KLASIE GIMNAZJUM - JĘZYK POLSKI WSiP; CZERWIEC 2016 SPRAWOZDANIE ZE SPRAWDZIANU NA ZAKOŃCZENIE NAUKI W DRUGIEJ KLASIE GIMNAZJUM - JĘZYK POLSKI WSiP; CZERWIEC 2016 Sprawdzian w obu klasach drugich przeprowadzono w pierwszym tygodniu czerwca 2016. Przystąpiło

Bardziej szczegółowo

Zajęcia z Dogoterapii w Świetlicy Wsparcia Dziennego dla Dzieci i Młodzieży w Krasnymstawie

Zajęcia z Dogoterapii w Świetlicy Wsparcia Dziennego dla Dzieci i Młodzieży w Krasnymstawie Zajęcia z Dogoterapii w Świetlicy Wsparcia Dziennego dla Dzieci i Młodzieży w Krasnymstawie Co tydzień w naszej Świetlicy Wsparcia Dziennego dla Dzieci i Młodzieży Pani Małgorzata Jarocka prowadzi zajęcia

Bardziej szczegółowo

Pomorskie.travel http://pomorskie.travel

Pomorskie.travel http://pomorskie.travel Artystyczne wakacje w Operze Leśnej Kreatywne zajęcia dla rodzin Artystyczne wakacje w Operze Leśnej Artystyczne wakacje w Operze leśnej to specjalnie przygotowany program teatralny dla dzieci, rodzin,

Bardziej szczegółowo

Nr 2(14).Rok4.Listopad, grudzień 2010r.

Nr 2(14).Rok4.Listopad, grudzień 2010r. Miejskie Przedszkole Nr 2 w Chodzieży im. Szewczyka Dratewki Nr 2(14).Rok4.Listopad, grudzień 2010r. Nasz adres internetowy:www.przedszkole2chodziez.neostrada.pl red. Wanda Generowicz Styczeń Dzisiaj jestem

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE DLA KLASY IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ Z PRZEDMIOTU JĘZYK POLSKI NA ROK SZKOLNY 2014/2015

WYMAGANIA PROGRAMOWE DLA KLASY IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ Z PRZEDMIOTU JĘZYK POLSKI NA ROK SZKOLNY 2014/2015 WYMAGANIA PROGRAMOWE DLA KLASY IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ Z PRZEDMIOTU JĘZYK POLSKI NA ROK SZKOLNY 2014/2015 Celujący Bardzo dobry Spełnia wymagania na ocenę bardzo dobrą i ponadto: Mówienie formułuje twórcze

Bardziej szczegółowo

Bajkoterapia w bibliotekach dla dzieci (od teorii do działań)

Bajkoterapia w bibliotekach dla dzieci (od teorii do działań) Prof. dr hab. Bronisława Woźniczka-Paruzel Instytut Informacji Naukowej i Bibliologii Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Bajkoterapia w bibliotekach dla dzieci (od teorii do działań) Struktura prezentacji

Bardziej szczegółowo

Program zajęć pozalekcyjnych dla dzieci z kl. I III wykazujących zainteresowanie tematyką przyrodniczą i geograficzną (praca z uczniem zdolnym)

Program zajęć pozalekcyjnych dla dzieci z kl. I III wykazujących zainteresowanie tematyką przyrodniczą i geograficzną (praca z uczniem zdolnym) Program zajęć pozalekcyjnych dla dzieci z kl. I III wykazujących zainteresowanie tematyką przyrodniczą i geograficzną (praca z uczniem zdolnym) Program przeznaczony do realizacji w roku szkolnym 2003/04

Bardziej szczegółowo

Znaczenie biblioterapii w redukcji lęków dziecięcych i kształtowaniu postaw społecznych Podział książek

Znaczenie biblioterapii w redukcji lęków dziecięcych i kształtowaniu postaw społecznych Podział książek Szanowni Rodzice! W grudniu pragnę zachęcić do zapoznania się z artykułem dotyczącym biblioterapii jako jedną z metod terapeutycznych w pracy z dziećmi. Zapewne wiele osób z Państwa zna dzieci, które potrzebują

Bardziej szczegółowo

1 Uzależnienia jak ochronić siebie i bliskich Krzysztof Pilch

1 Uzależnienia jak ochronić siebie i bliskich Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wprowadzenie......5 Rozdział I: Rodzaje uzależnień...... 7 Uzależnienia od substancji......8 Uzależnienia od czynności i zachowań.... 12 Cechy wspólne uzależnień.... 26 Rozdział II: Przyczyny

Bardziej szczegółowo

co decyduje o tym, że niektóre teksty językowe mają charakter literacki? jaka jest różnica między zwykłym, codziennym

co decyduje o tym, że niektóre teksty językowe mają charakter literacki? jaka jest różnica między zwykłym, codziennym Co sprawia, że "Lalka" Prusa to tekst literacki? co decyduje o tym, że niektóre teksty językowe mają charakter literacki? jaka jest różnica między zwykłym, codziennym komunikatem językowym a tekstem literackim?

Bardziej szczegółowo

Ogólna tematyka zajęć w klasie II

Ogólna tematyka zajęć w klasie II Ogólna tematyka zajęć w klasie II Przygotowanie uczniów do udziału w przedstawieniu teatralnym. Udział w przedstawieniu teatralnym. Wizyta w pracowni lalkarza - zapoznanie się ze sposobami wykonania różnych

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 7

Scenariusz zajęć nr 7 Autor scenariusza: Barbara Lentowczyk Blok tematyczny: Jesień w polu w sadzie i ogrodzie Scenariusz zajęć nr 7 I. Tytuł scenariusza: Poznajemy bohaterów lektury- Puc, Bursztyn i goście. II. Czas realizacji:

Bardziej szczegółowo

Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci

Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci Anna Kalbarczyk Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci Rozwój osobowości dziecka w wieku od 2 do 6 lat na podstawie jego

Bardziej szczegółowo

JUTRO IDĘ DO SZKOŁY INNOWACYJNY PROGRAM EDUKACJI PRZEDSZKOLNEJ. UTWORY DLA 3 i 4 LATKÓW

JUTRO IDĘ DO SZKOŁY INNOWACYJNY PROGRAM EDUKACJI PRZEDSZKOLNEJ. UTWORY DLA 3 i 4 LATKÓW JUTRO IDĘ DO SZKOŁY INNOWACYJNY PROGRAM EDUKACJI PRZEDSZKOLNEJ UTWORY DLA 3 i 4 LATKÓW SPIS WSZYSTKICH UTWORÓW LITERACKICH 59-900 Strona 1 z 5 Wykaz utworów w podziale na pory roku. JESIEŃ: 1. Każdy sprząta

Bardziej szczegółowo

Bawię się i uczę się czytać

Bawię się i uczę się czytać Bawię się i uczę się czytać ZABAWY I ĆWICZENIA PRZYGOTOWUJĄCE DO NAUKI CZYTANIA PORADNIK DLA RODZICÓW Opracowała: Manuela Gromadzka Szczytno, 28.11.2016 r. 1 Jakie korzyści płyną z rozpoczęcia nauki czytania

Bardziej szczegółowo

Światowe Dni Młodzieży, Kraków 2016

Światowe Dni Młodzieży, Kraków 2016 Światowe Dni Młodzieży, Kraków 2016 Na czym polega projekt WolontariatPLUS? 1. Koncentracja na tym, co jest dzisiaj ważne 2. Przygotowanie 500 Liderów Wolontariatu 3. Praca zespołowa projekty ŚDM 1. Koncentracja

Bardziej szczegółowo