Literatura dziecięca posiada typ ekspresji uwarunkowany dziecięcym punktem widzenia, dziecięca wyobraźnią. Jest niezależna od adresata.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Literatura dziecięca posiada typ ekspresji uwarunkowany dziecięcym punktem widzenia, dziecięca wyobraźnią. Jest niezależna od adresata."

Transkrypt

1 Zabiegi językowe w literaturze dla dzieci Oprac. mgr Dorota Głowienka Samorządowy Ośrodek Doskonalenia i Doradztwa w Zielonej Górze Literatura dziecięca a literatura dla dzieci Literatura dziecięca posiada typ ekspresji uwarunkowany dziecięcym punktem widzenia, dziecięca wyobraźnią. Jest niezależna od adresata. Literatura dla dzieci z założenia jest kierowana do najmłodszych czytelników. 1.Zabiegi językowe w literaturze dla dzieci Ze względu na różnorodność i sposób kreowania, stosowane w literaturze dla dzieci zabiegi językowe są niejednorodne i pełnią różne funkcje. 2. Alegoria Alegoria metaforą typową dla literatury dziecięcej. Pozwala dostrzec analogię pomiędzy bohaterami zwierzęcymi a określonymi typami ludzkimi. Ze względu na dualizm w postrzeganiu świata przez dziecko, a także konieczność przekazu akcentującego, co dobre, a co złe, alegoria służy zbudowaniu określonego poglądu. 3. Alegorie Szelmostwa lisa Witalisa Jana Brzechwy Tytułowy Lis Witalis z utworu Jana Brzechwy uosabia chytrość, przebiegłość, stanowi archetyp człowieka posługującego się obłudą w osiąganiu swoich celów. Lis spryciarzem jest bezsprzecznie, więc o głos poprosił grzecznie. Z kolei wilk stanowi przykład przywódcy, potrafiącego zjednoczyć wokół siebie wszystkich niezadowolonych z rządów obłudnika. Wilk cichaczem, bez hałasu Zwołał wielki wiec do lasu I gdy wszyscy się zebrali, Rzekł: -Nie może być tak dalej!

2 Przywódca ten jest silny, dobrze zorganizowany i konsekwentny, dzięki czemu doprowadza do abdykacji Witalisa. Czeka wszystkich nas zagłada I jest na to jedna rada: złapmy lisa lub zastrzelmy dość już rządów tego szelmy! Wilk cię wzywa w imię prawa. Wilk nań czekał w cieniu buka: Z prawej strony miał borsuka, z lewej dzika. Nieco dalej Delegaci zwierząt stali. Alegorie są narzędziem nauki dziecka przez zabawę i śmiech. Afirmują dziecięcą wyobraźnię, unikając zarazem natrętnej dydaktyki, która- jeśli się pojawia- to występuje w delikatnej formie. 4. Groteska i karykatura Ma walor dydaktyczny: uczy i wychowuje humorem. Sam zaś artysta dzięki nim staje się nie moralistą, ale satyrykiem. Ogon lisa zwisał jak pałeczka łysa. 5. Wyrazista puenta, morał Końcowa scena utworu, w której lis ucieka, okryty złą sławą, stanowi jednocześnie wyrazistą puentę zawierającą pouczenie: należy dotrzymywać danego słowa, należy być uczciwym. Złamanie tych zasad grozi surowymi konsekwencjami, bo nie ma winy bez kary. Lis Witalis, ośmieszony, wyszydzony, uciekł z lasu I już nikt od tego czasu Nie oglądał Witalisa Nawet ja, com go opisał. 6. Warstwa foniczna Ptasie radio Juliana Tuwima Nagromadzenie onomatopei, będących jednocześnie słowotwórczymi kalamburami, w których - za pomocą rozbijania słów- można tworzyć nowe wyrazy. Pierwszy - słowik Zaczął tak: "Halo! O, halo lo lo lo lo!

3 Tu tu tu tu tu tu tu Radio, radijo, dijo, ijo, ijo, Tijo, trijo, tru lu lu lu lu Pio Pio pijo lo lo lo lo lo Plo plo plo plo plo halo!" lo lo lo lo. Plo plo plo plo plo halo!". Zabawę słowem, jego brzmieniem i znaczeniem można też zauważyć w onomatopejach pełniących funkcję neologizmów. Będą ćwierkać, świstać, kwilić, Pitpilitać i pimpilić( ) Na to wróbel zaterlikał( ) Słowa te naśladują odgłosy audycji z ptasiego kraju. Mogą też zaciekawić młodego odbiorcę otaczającym światem i odkrywaniem rzeczywistości, a w rezultacie skłonić go do nadawania rzeczom własnych nazw. Takie kalambury są również sposobem na wzbogacenie dziecięcego zasobu językowego, odbywającego się przez tworzenie formacji analogicznych. Przede wszystkim jednak w połączeniu z instrumentacją głoskową i nagromadzeniem głosek ś, ć, sz, cz naśladujących ptasie śpiewy i swary- uwrażliwiają na bogactwo dźwięków. Oddają także zachwyt dla przyrody za pomocą języka obrazowego, poetyckiego. Rymy i rytm Integralną częścią języka poetyckiego okazują są też rymy. Zarówno we wspomnianym utworze Brzechwy, jak i Tuwima, pojawiają się rymy parzyste, żeńskie, podkreślające melodyjność frazy i muzyczność słowa. Gdzieżeś ty bywał, czarny baranie? We młynie, we młynie, mościwy panie. Cóżeś tam robił, czarny baranie? Mlął mączkę, mlął mączkę, mościwy panie. Cóżeś tam jadał, czarny baranie? Kluseczki z mączeczki, mościwy panie. Cóżeś tam pijał, czarny baranie? Miód, mleczko, miód, mleczko, mościwy panie. Gdzieżeś tam sypiał, czarny baranie? Z młynarką, pod miarką, mościwy panie.

4 Jakże cię bili, czarny baranie? Łup cup cup, łup cup cup, mościwy panie. Jakżeś uciekał, czarny baranie? Hop sasa do lasa, mościwy panie. Żart intelektualny Bajki dla Idy Mikołaja Łozińskiego Dowcipny koncept, łagodna ironia Bohaterowie cyklu opowieści, np. bakteria z kokardkami we włosach, żółw błotny zaniedbywany przez właścicielkę zafascynowaną śnieżnobiałą myszą komputerową, pies, co tęsknym wzrokiem spogląda na czerwone szpilki swojej pani, z własnej perspektywy oglądają i komentują nawyki swoich właścicieli. O kłótni swoich państwa, którzy nie zauważają, że ich pupil musi wyjść na dwór, on sam mówi: Mój nowy przyjaciel, który dużo wie, bo dużo lata, mówi, że dzieliła nas bariera językowa. Ja jej nie widziałem, a on pewnie zauważył ją z góry. Ten sam zwierzak stwierdza, że telewizja to coś dla tych, którzy nie umieją latać. Żeby mogli latać po kanałach, nie wychodząc z domu. Łagodna drwina oparta na neologizmach narzędziem nawiązywania porozumienia nie tylko z praktyką językową dziecka, ale również jego sposobem myślenia. Wygłaszane przy tym komentarze to refleksje dotyczące współczesnych obyczajów. Zastosowana tu łagodna drwina oparta na neologizmach znaczeniowych oraz frazeologizmach - i bohater zwierzęcy - gwarantują przychylność młodego czytelnika, natomiast konwencja fantastycznego świata doskonale koresponduje z dziecięcą wyobraźnią, jest dla małego odbiorcy komunikatywna. Peryfrazy W Opowieściach dla Idy sporo też peryfraz, np. mikroskop to Wielkie Oko, a słońce - Największe Oko. Aluzje Aluzja do świata polityki: gwarek wabi się Che Gewarek. Aforystyka Legendy warszawskie Artura Oppmana Historia szewczyka, którego nie zmieniają duże pieniądze, obfituje we frazy mogące stanowić oddzielne całości. Ten pieniądz wart coś, co zarobiony, a darmocha na złe idzie lub U nas a Warszawie i o pieniądz łatwo, i o sławę, tylko trzeba mieć odwagę i rozum we łbie jak się patrzy.

5 Wyraźnie widać, że ta aforystyka ma na celu przekazanie pożądanych wartości dydaktycznych. Powoduje również, że ważne są nie tylko wydarzenia, opowiadane językiem beztroskim i pozornie żartobliwym, ale też spostrzeżenia dotyczące ówczesnej (1925r.) obyczajowości społecznej czy krzywdy warstw nieposiadających. Z tego też powodu w utworze Oppmana dużo figur retorycznych służących patetyzacji wypowiedzi. Należą do nich pytania retoryczne oraz apostrofy, a także stosowanie składni emocjonalnej wpływającej na ekspresję tekstu. Prostota języka, niewyszukane słownictwo O Waligórze i Wyrwidębie Wyrażenia gwarowe Charakteryzują pochodzenie społeczne tytułowych bohaterów. Zwroty wdział trzewik, co my teraz zrobiemy, a nawet brutalizmy językowe, np. słowo ścierwo nazywające pokonanego smoka, epatują dosadnością i są charakterystyczne dla języka ludu. Porównania Charakteryzują realia, w których rozgrywa się akcja. Są to odniesienia do rustykalnej rzeczywistości. Trzęsie jakby snopem żyta, zawył smok jak stado wilków, jakby kłosy zboża, najtęższe wyrywał dęby. Epitety Pełnią funkcję obrazotwórczą, a także powodują, że historia Waligóry i Wyrwidęba dzieje się przemiennie w dwóch światach: rzeczywistym oraz fantastycznym. Piękny kobierzec, smok wielki, mądra rada, ciężki głaz. Konwencja realistyczna O psie, który jeździł koleją Romana Pisarskiego Wartość poznawcza W utworze sporo informacji dotyczących geografii, a także słownictwa należącego do gwary środowiskowej. Ponieważ akcja utworu toczy się w drodze, bo pies podróżuje koleją i kolejarz jest jego właścicielem, w powieści natrafiamy na wyrazy z żargonu kolejarskiego. Opis statyczny Było to bardzo miłe, kudłate psisko podobne trochę do szpica, a trochę do owczarka. Oczy miało wesołe i szelmowskie. Jedno ucho sterczało ostro do góry, drugie opadało w dół. Nadawało to psu pocieszny, a zarazem zawadiacki wygląd. Składnia

6 W utworze przeważają zdania pojedyncze, krótkie, lub współrzędnie złożone. Takimi właśnie posługujemy się na co dzień. Wnioski 1.Przytoczone wyżej przykłady dzieł literackich dla dzieci dowodzą różnorodności rodzajowej i gatunkowej tego nurtu, a także różnorodności tematyki i sposobów jej prezentowania. 2. Łączy je duży ładunek emocjonalny, dynamiczna fabuła oraz bohater wyposażony w dziecięcą psychikę. 3.Dzięki temu - obok elementów zabawy- w kanon literacki daje się ująć treści racjonalne i użyteczne. 4. Zabiegi językowe stosowane w tego typu utworach związane są z różnym typem obrazowania świata przedstawionego. W literaturze dla dzieci, nawet w obrębie jednego utworu współistnieć zaś może obrazowanie realistyczne, fantastyczne czy groteskowe. 5. Stosowane środki językowe wzmacniają ekspresję wypowiedzi, budują nastrój, uwrażliwiają na słowo lub pełnią funkcję dydaktyczną albo poznawczą. 6. Nie ma jednego właściwego dla literatury dziecięcej wzoru, schematu językowego. 7. Zmienia się on ponadto w zależności od czasu powstania utworu, funkcji przypisywanych literaturze oraz od założeń pedagogicznych. Bajka pomagajka, czyli bajkoterapia Bajkoterapia to inaczej terapia przez bajki. Zasadniczym jej celem jest redukcja napięcia, lęku oraz odbudowanie pozytywnego obrazu siebie i świata Głównym bohaterem jest zwierzątko, dziecko, zabawka czy przyjazna postać np. pszczółka, motylek czy mały kosmita. Cechą charakterystyczną jest ciężka sytuacja, w jakiej znajduje się bohater oraz towarzyszący mu lęk. Bajkowy bohater uczy się różnych sposobów przezwyciężania i radzenia sobie z lękiem, trudnościami życiowymi. Schemat bajki terapeutycznej

7 Główny temat sytuacja, która wywołuje lęk, np. przed bólem, śmiercią. Główny bohater to dziecko, zwierzątko z którym dziecko się identyfikuje. Bohater radzi sobie ze wszystkimi trudnościami, nabywa umiejętności, dzięki którym myśli pozytywnie, redukuje lęk. Inne wprowadzone postacie - pomagają zwerbalizować lęk, uczą skutecznych sposobów zachowań, umożliwiają przeżycie sukcesu głównego bohatera, uczą pozytywnego myślenia w sytuacjach lękotwórczych w kategoriach: mogę, potrafię, chcę, nie boję się, poszukuję rozwiązań. Postacie te kreują nastrój emocjonalny pełen miłości, serdeczności i zrozumienia, stymulują głównego bohatera do mówienia o swoich problemach, otwierania się. tło opowiadania miejsce znane dziecku, które tworzy pogodny nastrój. Rodzaje bajek terapeutycznych: psychoedukacyjna, psychoterapeutyczna, relaksacyjna. 1. Brzechwa Jan, Szelmostwa Lisa Witalisa, w: Brzechwa dzieciom, Poznań, Oficyna Wydawnicza GMP, 1994, ISBN , s Łoziński Mikołaj, Bajki dla Idy, wyd.1, Kraków, Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2008, ISBN Oppman Artur (Or-Ot), Złota kaczka, w: Baśnie i legendy polskie, Warszawa, Wydawnictwo Nasza Księgarnia, 1997, ISBN , s Pisarski Roman, O psie, który jeździł koleją, Warszawa, Wydawnictwo Sara, 2009, ISBN Tuwim Julian, Ptasie radio, w: Antologia bajki polskiej, Wrocław, Wydawnictwo Ossolineum, 1983, ISBN , s Wójcicki Kazimierz Władysław, Waligóra-Wyrwidąb, w:baśnie i legendy polskie, Warszawa, Wydawnictwo Nasza Księgarnia, 1997, ISBN , s Hajnowicz Wanda, Komunikat edukacyjny w baśniach - przykłady doświadczenia życiowego i nakazów społecznych, w: Edukacja i Kultura 2000 nr 1 / 2, s Łysko Katarzyna, Rozwój literatury dziecięcej w historii literatury polskiej, [online, dostęp 20 lutego 2010], dostępny w WWW, members.chello.pl/j.uhma/dziecieca.html. 9. Miodońska Ewa-Brookes, Kulawik Adam, Tatara Marian, Zarys poetyki, wyd. 4, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1980, s. 29, ,150, , , 316, , Papuzińska-Beksiak Joanna, Humor i autorytety, w: Polonistyka 2004 nr 2, s Waksmund Ryszard, Od literatury dla dzieci do literatury dziecięcej, Wrocław, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2000, ISBN , s

Program bajkoterapii dla dzieci Szkoły Podstawowej w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Pucku p.n. Spacer po wyobraźni

Program bajkoterapii dla dzieci Szkoły Podstawowej w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Pucku p.n. Spacer po wyobraźni Program bajkoterapii dla dzieci Szkoły Podstawowej w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Pucku p.n. Spacer po wyobraźni Opracowała: mgr Sylwia Maszota 1. Wstęp Dzisiaj dzieci żyją w świecie gier

Bardziej szczegółowo

KONKURS LITERACKI NA BAJKĘ TERAPEUTYCZNĄ DOTYCZĄCĄ BEZPIECZEŃSTWA

KONKURS LITERACKI NA BAJKĘ TERAPEUTYCZNĄ DOTYCZĄCĄ BEZPIECZEŃSTWA KONKURS LITERACKI NA BAJKĘ TERAPEUTYCZNĄ DOTYCZĄCĄ BEZPIECZEŃSTWA Dyrekcja i nauczyciele Szkoły Podstawowej nr 19 im. Mieszka I w Białymstoku zapraszają do udziału w konkursie literackim na napisanie bajki

Bardziej szczegółowo

GAZETKA PRZEDSZKOLA SAMORZĄDOWEGO NR 1

GAZETKA PRZEDSZKOLA SAMORZĄDOWEGO NR 1 GAZETKA PRZEDSZKOLA SAMORZĄDOWEGO NR 1 PAŹDZIERNIK LISTOPAD 2011 Przedszkolak bezpieczny zawsze i wszędzie Zapewnienie zdrowia i bezpieczeństwa dzieciom jest podstawowym zadaniem rodziców i nauczycieli.

Bardziej szczegółowo

Regulamin konkursu na bajkę terapeutyczną pt. Wrocławskie Krasnale pomagają

Regulamin konkursu na bajkę terapeutyczną pt. Wrocławskie Krasnale pomagają Regulamin konkursu na bajkę terapeutyczną pt. Wrocławskie Krasnale pomagają Urszula Zybura-Zadworny WROCŁAWSKIE KRASNALE POMAGAJĄ I. Postanowienia ogólne 1. Polskie Towarzystwo Biblioterapeutyczne z siedzibą

Bardziej szczegółowo

Jan Brzechwa (nazwisko rodowe to Jan Wiktor Lesman)

Jan Brzechwa (nazwisko rodowe to Jan Wiktor Lesman) Jan Brzechwa (nazwisko rodowe to Jan Wiktor Lesman) Urodzony 15 sierpnia 1898 r. w Żmerynce na Podolu, jako syn inżyniera kolejowego, w związku z czym często podróżował z rodziną, przenosząc się z miejsca

Bardziej szczegółowo

Przygody Koziołka Matołka w terapii dzieci z ADHD

Przygody Koziołka Matołka w terapii dzieci z ADHD Przygody Koziołka Matołka w terapii dzieci z ADHD FILMOTERAPIA ANIELA CYL 2013-12-09 Film pozwala człowiekowi oderwać się od rzeczywistości. Wywołuje różne emocje. Pozwala utożsamiać się z bohaterami i

Bardziej szczegółowo

Mali czytelnicy. Nikt nie rodzi się czytelnikiem, czytelnika trzeba wychować...

Mali czytelnicy. Nikt nie rodzi się czytelnikiem, czytelnika trzeba wychować... Mali czytelnicy. " Nikt nie rodzi się czytelnikiem, czytelnika trzeba wychować... Według rozporządzenia MENiS z dn. 26 lutego 2002 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego głównym celem

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK POLSKI KLASA III GIMNAZJUM. (ocena: dostateczny)

WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK POLSKI KLASA III GIMNAZJUM. (ocena: dostateczny) 1 WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK POLSKI KLASA III GIMNAZJUM SPRAWNOŚCI WYMAGANIA KONIECZNE PODSTAWOWE ROZSZERZONE DOPEŁNIAJĄCE (ocena: dopuszczający) (ocena: dostateczny) (ocena: dobry) (ocena: bardzo dobry)

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN PRACY PRZEDSZKOLA NR 13 BAJKOWY ŚWIAT PRZEDSZKOLAKA

ROCZNY PLAN PRACY PRZEDSZKOLA NR 13 BAJKOWY ŚWIAT PRZEDSZKOLAKA ROCZNY PLAN PRACY PRZEDSZKOLA NR 13 ROK SZKOLNY 2014-2015 BAJKOWY ŚWIAT PRZEDSZKOLAKA ROZBUDZAMY WYOBRAŹNIĘ I ROZWIJAMY TALENTY Cele główne: 1. Wprowadzenie dzieci w świat literatury. 2. Zachęcenie rodziców

Bardziej szczegółowo

TEATR BLIŻEJ DZIECKA

TEATR BLIŻEJ DZIECKA TEATR BLIŻEJ DZIECKA Wiemy nie od dziś, że dziecko uczy się kontaktu ze sztuką już od wczesnego dzieciństwa. Wrodzona wrażliwość pozwala mu żywo reagować na melodyjność głosu matki i śpiewane przez nią

Bardziej szczegółowo

Ptasie audycje radiowe scenariusz zajęć z okazji Światowego Dnia Radia (11 kwietnia)

Ptasie audycje radiowe scenariusz zajęć z okazji Światowego Dnia Radia (11 kwietnia) Ptasie audycje radiowe scenariusz zajęć z okazji Światowego Dnia Radia (11 kwietnia) Opracowała: Izabela Czaja-Antoszek, psycholog dziecięcy, pedagog i arteterapeuta, projektuje i realizuje warsztaty ogólnorozwojowe

Bardziej szczegółowo

Projekt edukacyjny pt. Książka moim przyjacielem.

Projekt edukacyjny pt. Książka moim przyjacielem. Projekt edukacyjny pt. Książka moim przyjacielem. Wszyscy chcemy, aby nasze dzieci wyrosły na mądrych, dobrych i szczęśliwych ludzi. Jest na to sposób- CZYTAJMY DZIECIOM! WSTĘP We współczesnej dobie wszechobecnej

Bardziej szczegółowo

Od najmłodszych lat dziecko powinno być wprowadzone w świat muzyki. Sposób, w jaki zostanie zachęcone w przedszkolu i w domu do słuchania muzyki,

Od najmłodszych lat dziecko powinno być wprowadzone w świat muzyki. Sposób, w jaki zostanie zachęcone w przedszkolu i w domu do słuchania muzyki, Od najmłodszych lat dziecko powinno być wprowadzone w świat muzyki. Sposób, w jaki zostanie zachęcone w przedszkolu i w domu do słuchania muzyki, śpiewania, a nawet tworzenia łatwych melodii oraz w jakim

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK POLSKI ROK SZKOLNY 2014/2015 LITERATURA:

LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK POLSKI ROK SZKOLNY 2014/2015 LITERATURA: LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK POLSKI ROK SZKOLNY 2014/2015 LITERATURA: 1. Omów sposób funkcjonowania motywu wędrówki w literaturze, odwołując się do 2. Odwołując się do wybranych

Bardziej szczegółowo

BAŚNIOWE PODRÓŻE PO ŚWIECIE

BAŚNIOWE PODRÓŻE PO ŚWIECIE ... "Wszystko, co we mnie dobre, zawdzięczam książce" Maksym Gorki BAŚNIOWE PODRÓŻE PO ŚWIECIE INNOWACJA O CHARAKTERZE PROGRAMOWYM Opracowała: mgr Iwona Zawadzka (nauczyciel dyplomowany) 1 Niestety można

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY dla uczniów klasy III Gimnazjum nr 47 sportowego w Krakowie opracowany: przez zespół polonistów gimnazjum

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY dla uczniów klasy III Gimnazjum nr 47 sportowego w Krakowie opracowany: przez zespół polonistów gimnazjum WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY dla uczniów klasy III Gimnazjum nr 47 sportowego w Krakowie opracowany: przez zespół polonistów gimnazjum CZYTANIE ZE ZROZUMIENIEM Obowiązuje znajomość lektur:

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE DOBREJ PRAKTYKI

ZGŁOSZENIE DOBREJ PRAKTYKI ZGŁOSZENIE DOBREJ PRAKTYKI Zielona Góra, 28.10.2013 r. NAZWA SZKOŁY DANE SZKOŁY ( adres, telefon, e-mail) IMIĘ I NAZWISKO AUTORA/AUTORÓW DOBREJ PRAKTYKI TYTUŁ PRZEDSIĘWZIĘCIA RODZAJ PRZEDSIĘWZIĘCIA ( np.

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN PRACY PRZEDSZKOLA

ROCZNY PLAN PRACY PRZEDSZKOLA ROCZNY PLAN PRACY PRZEDSZKOLA ROK SZKOLNY 2013-2014 BAJKOWY SWIAT PRZEDSZKOLAKA ROZBUDZAMY WYOBRAŹNIĘ I ROZWIJAMY TALENTY 1. Plan pracy został opracowany na podstawie wniosków sformułowanych na posiedzeniu

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY WIADOMOŚCI O EPOCE wiadomości Określa ramy czasowe i genezę nazwy epoki. Wymienia głównych reprezentantów omawianych kierunków literackich. Wymienia

Bardziej szczegółowo

Program czytelniczy. Książka moim przyjacielem

Program czytelniczy. Książka moim przyjacielem Program czytelniczy Książka moim przyjacielem Naród, który mało czyta, mało wie. Naród, który mało wie, podejmuje złe decyzje w domu, na rynku, w sądzie, przy urnach wyborczych. Niewykształcona większość

Bardziej szczegółowo

Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci

Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci Anna Kalbarczyk Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci Rozwój osobowości dziecka w wieku od 2 do 6 lat na podstawie jego

Bardziej szczegółowo

Sposoby sprawdzania i oceniania osiągnięć edukacyjnych uczniów

Sposoby sprawdzania i oceniania osiągnięć edukacyjnych uczniów Sposoby sprawdzania i oceniania osiągnięć edukacyjnych uczniów Umiejętności oceniane na lekcjach języka polskiego: mówienie (opowiadanie ustne- twórcze i odtwórcze); czytanie: o głośne i wyraziste, o ciche

Bardziej szczegółowo

Piękna nasza Polska cała

Piękna nasza Polska cała Piękna nasza Polska cała Zapraszamy Nauczycieli i Dzieci do wspólnej zabawy... mającej na celu nawiązanie współpracy między przedszkolami z różnych stron Polski, wzajemne poznanie kultury i tradycji poszczególnych

Bardziej szczegółowo

DOLNOŚLĄSKA BIBLIOTEKA PEDAGOGICZNA WE WROCŁAWU FILIA W ŚWIDNICY BAJKOTERAPIA

DOLNOŚLĄSKA BIBLIOTEKA PEDAGOGICZNA WE WROCŁAWU FILIA W ŚWIDNICY BAJKOTERAPIA DOLNOŚLĄSKA BIBLIOTEKA PEDAGOGICZNA WE WROCŁAWU FILIA W ŚWIDNICY BAJKOTERAPIA ZESTAWIENIE BIBLIOGRAFICZNE W WYBORZE WYDAWNICTW ZWARTYCH ZA LATA 2004-2015 OPRACOWANIE KATARZYNA GIEDRYS-WOŹNY ŚWIDNICA, MAJ

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian wiadomości z języka polskiego dla kl. II

Sprawdzian wiadomości z języka polskiego dla kl. II Sprawdzian wiadomości z języka polskiego dla kl. II 1. Z liter w ramce napisz imię dziewczynki i chłopca: k u e J r a t g k A a 2. Przeczytaj wyrazy i podkreśl te, które mają więcej liter niż głosek: kura,

Bardziej szczegółowo

WSTĘP. Szanowni Państwo!

WSTĘP. Szanowni Państwo! SPIS TREŚCI WSTĘP 7 O PRACOWITYM OSIOŁKU I KRÓLU LWIE 9 O MĄDRYM JEŻYKU I CHYTRYM LISIE 23 O ZAJĄCU SZYBKIM I JEŻU KUŚNIERZU 35 JAK BOCIAN KLEKOT CYFEREK SIĘ UCZYŁ 47 O PODSTĘPNYM KOCIE MIAU-MIAU I UCZCIWYM

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO

LISTA TEMATÓW NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO LITERATURA LISTA TEMATÓW NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO 1. Na wybranych przykładach z różnych epok omów funkcję aluzji jako świadomego umieszczania tekstu w polu tradycji literackiej.

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy. Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich

Koncepcja pracy. Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich Koncepcja pracy Przedszkola nr 12 w Siemianowicach Śląskich Misja W naszym przedszkolu dziecko: - znajduje możliwość indywidualnego rozwoju możliwości twórczych i intelektualnych, - zdobywa wiedzę i umiejętności

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK POLSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK POLSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK POLSKI POZIOM ROZSZERZONY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2012 2 Egzamin maturalny z języka polskiego Tworzenie informacji Napisanie własnego

Bardziej szczegółowo

WIERNY JAK PIES O STAŁYCH POŁĄCZENIACH WYRAZOWYCH

WIERNY JAK PIES O STAŁYCH POŁĄCZENIACH WYRAZOWYCH Małgorzata Dagiel WIERNY JAK PIES O STAŁYCH POŁĄCZENIACH WYRAZOWYCH Bogacenie słownictwa następuje w różny sposób, na przykład dzięki neologizmom, czyli nowym wyrazom, utworzonym od początku lub nowym

Bardziej szczegółowo

Geneza. Plan wydarzeń

Geneza. Plan wydarzeń Geneza Geneza Pomysł napisania opowiadania o Lampo powstał, kiedy Roman Pisarski poznał historię psa, która została opisana we włoskiej gazecie. Plan wydarzeń 1. Pies przyjeżdża do Marittimy. 2. Zawiadowca

Bardziej szczegółowo

DO POCZYTANIA 1-3 LATA

DO POCZYTANIA 1-3 LATA ISBN 978-83-7437-111-7 ISBN 978-83-7437-108-7 ISBN 978-83-7437-109-4 ISBN 978-83-7437-110-0 PAWEŁ BERĘSEWICZ seria: Skrzacik Jagódka oprawa harmonijkowa 96x108 mm str. 12 Skrzacik Jagódka seria napisanych

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY CZYTANIE W znaczeniu psychofizycznym: techniczne rozpoznawanie znaków. W znaczeniu psychologicznym: zapoznanie się z treścią, rozumienie myśli zawartych w tekście

Bardziej szczegółowo

Miejska Biblioteka Publiczna Ferie Zimowe 2014

Miejska Biblioteka Publiczna Ferie Zimowe 2014 Miejska Biblioteka Publiczna Ferie Zimowe 2014 3-14 lutego 2014 Konkurs na najpiękniejszą pocztówkę z ferii zimowych. Pocztówki można wykonać na miejscu w bibliotece lub w domu. Najładniejsze prace zostaną

Bardziej szczegółowo

INNOWACJA PEDAGOGICZNA Z ZAKRESU EDUKACJI CZYTELNICZEJ W PRZEDSZKOLU

INNOWACJA PEDAGOGICZNA Z ZAKRESU EDUKACJI CZYTELNICZEJ W PRZEDSZKOLU INNOWACJA PEDAGOGICZNA Z ZAKRESU EDUKACJI CZYTELNICZEJ W PRZEDSZKOLU KONKURS Czytające rodziny Wstęp Opracowała: Grażyna Jeziorna Książki są źródłem niewyczerpanych wrażeń, przeżyć i wzruszeń. Uczą mowy

Bardziej szczegółowo

rozwija się emocjonalnie i społecznie, współpracuje z dziećmi i nauczycielem, rozwija pamięć, myślenie, spostrzegawczość,

rozwija się emocjonalnie i społecznie, współpracuje z dziećmi i nauczycielem, rozwija pamięć, myślenie, spostrzegawczość, Nasze przedszkole! Pięciolatek w grupie rówieśniczej ma szansę wcześniej wykorzystać swój naturalny zapał do poznawania świata. Szybciej stanie się samodzielny i odpowiedzialny. Bezstresowo zaakceptuje

Bardziej szczegółowo

JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY ORAZ SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA KLASA V

JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY ORAZ SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA KLASA V JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY ORAZ SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA KLASA V (ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania ocen niższych pozytywnych) OCENA

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016)

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - OCENIANIE BIEŻĄCE, SEMESTRALNE I ROCZNE (2015/2016) Ocena dopuszczająca: Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który opanował wiadomości i umiejętności określone

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA

LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA LITERATURA 1. Przedstaw motyw kariery w wybranych utworach literackich różnych

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla klasy V. Szkoła Podstawowa nr 3 w Ozimku Wiesława Sękowska

Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla klasy V. Szkoła Podstawowa nr 3 w Ozimku Wiesława Sękowska Szkoła Podstawowa nr 3 w Ozimku Wiesława Sękowska Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla klasy V 1.Przedmiotem oceny z języka polskiego są: - opanowane wiadomości przewidziane w programie

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne oceny z języka polskiego w klasie IV

Wymagania na poszczególne oceny z języka polskiego w klasie IV Wymagania na poszczególne oceny z języka polskiego w klasie IV OCENA CELUJACY BARDZO DOBRY WYMAGANIA - Twórcze oraz samodzielne rozwijanie własnych uzdolnień i zainteresowań. - Bezbłędne wypowiedzi ustne

Bardziej szczegółowo

czytanie Jak najwcześniej

czytanie Jak najwcześniej Każdy rodzic chce, by jego dzieci wyrosły na mądrych i kochających ludzi. Jedną z pierwszych inwestycji w rozwój dziecka jest niewątpliwie czytanie mu książek. Czytanie stymuluje rozwój mowy i usprawnia

Bardziej szczegółowo

Książka wielotomowa: Prus Bolesław, Lalka, T.1-3, Warszawa: Świat Książki, 2002, ISBN 83-7311-26-85

Książka wielotomowa: Prus Bolesław, Lalka, T.1-3, Warszawa: Świat Książki, 2002, ISBN 83-7311-26-85 WZÓR SKRÓCONEGO OPISU BIBLIOGRAFICZNEGO Przyjęty w LO nr IV WAŻNE INFORMACJE: dane do opisu bibliograficznego spisujemy zawsze z karty tytułowej a nie z okładki książki, tytuły dzieł zapisuje się kursywą,

Bardziej szczegółowo

Bajki dobrym sposobem na poznanie świata

Bajki dobrym sposobem na poznanie świata Bajki dobrym sposobem na poznanie świata Czego można nauczyć się z bajek? W zasadzie wszystkiego, co jest do życia potrzebne, ale przede wszystkim optymizmu. Z bajek dzieci dowiadują się, że świat jest

Bardziej szczegółowo

Ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania pozytywnych ocen niższych.

Ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania pozytywnych ocen niższych. Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla kl. V Ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania pozytywnych ocen niższych. OCENA CELUJĄCA Wiedza ucznia znacznie wykracza poza obowiązujący

Bardziej szczegółowo

Bajkoterapia w bibliotekach dla dzieci (od teorii do działań)

Bajkoterapia w bibliotekach dla dzieci (od teorii do działań) Prof. dr hab. Bronisława Woźniczka-Paruzel Instytut Informacji Naukowej i Bibliologii Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Bajkoterapia w bibliotekach dla dzieci (od teorii do działań) Struktura prezentacji

Bardziej szczegółowo

Znaczenie biblioterapii w redukcji lęków dziecięcych i kształtowaniu postaw społecznych Podział książek

Znaczenie biblioterapii w redukcji lęków dziecięcych i kształtowaniu postaw społecznych Podział książek Szanowni Rodzice! W grudniu pragnę zachęcić do zapoznania się z artykułem dotyczącym biblioterapii jako jedną z metod terapeutycznych w pracy z dziećmi. Zapewne wiele osób z Państwa zna dzieci, które potrzebują

Bardziej szczegółowo

Olimpiada Malucha. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko. Szkoła...

Olimpiada Malucha. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko. Szkoła... Małe olimpiady przedmiotowe Olimpiada Malucha Organizatorzy: Wydział Edukacji Urzędu Miasta w Koszalinie Centrum Edukacji Nauczycieli w Koszalinie Zespół Szkół nr 11 Szkoła Podstawowa nr 3 w Koszalinie

Bardziej szczegółowo

Pomorskie.travel http://pomorskie.travel

Pomorskie.travel http://pomorskie.travel Artystyczne wakacje w Operze Leśnej Kreatywne zajęcia dla rodzin Artystyczne wakacje w Operze Leśnej Artystyczne wakacje w Operze leśnej to specjalnie przygotowany program teatralny dla dzieci, rodzin,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE DLA KLASY IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ Z PRZEDMIOTU JĘZYK POLSKI NA ROK SZKOLNY 2014/2015

WYMAGANIA PROGRAMOWE DLA KLASY IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ Z PRZEDMIOTU JĘZYK POLSKI NA ROK SZKOLNY 2014/2015 WYMAGANIA PROGRAMOWE DLA KLASY IV SZKOŁY PODSTAWOWEJ Z PRZEDMIOTU JĘZYK POLSKI NA ROK SZKOLNY 2014/2015 Celujący Bardzo dobry Spełnia wymagania na ocenę bardzo dobrą i ponadto: Mówienie formułuje twórcze

Bardziej szczegółowo

K O C H A M Y D O B R E G O B O G A. Nasza Boża Rodzina. Poradnik metodyczny do religii dla dzieci trzyletnich

K O C H A M Y D O B R E G O B O G A. Nasza Boża Rodzina. Poradnik metodyczny do religii dla dzieci trzyletnich K O C H A M Y D O B R E G O B O G A Nasza Boża Rodzina Poradnik metodyczny do religii dla dzieci trzyletnich Wydawnictwo WAM Księża Jezuici Kraków 2011 Wprowadzenie do książki Nasza Boża Rodzina Religia

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU na bajkę profilaktyczną Młodzi dzieciom bajki piszą

REGULAMIN KONKURSU na bajkę profilaktyczną Młodzi dzieciom bajki piszą REGULAMIN KONKURSU na bajkę profilaktyczną Młodzi dzieciom bajki piszą 1. ORGANIZATORZY KONKURSU : Biblioteka Pedagogiczna w Skawinie ul. Rynek 12 32-050 Skawina tel. 12 276 26 10 e-mail: bibped@skawina.net

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE IV

KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE IV KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE IV OCENĘ CELUJĄCĄ, otrzymuje uczeń, którego wiedza znacznie wykracza poza obowiązujący program nauczania. - twórczo i samodzielnie rozwija własne uzdolnienia i

Bardziej szczegółowo

dziecko literackie w przedszkolu

dziecko literackie w przedszkolu JOLANTA SZUBART MARTA KAAS dziecko literackie w przedszkolu program autorski z zakresu wychowania przedszkolnego Rzeszów, 2007r. 1 Wstęp Program Dziecko literackie w przedszkolu ukierunkowuje rozwój przedszkolaka

Bardziej szczegółowo

OFERTA HANDLOWA OBOWIĄZUJE W DNIACH 01.03.2016 01.06.2016

OFERTA HANDLOWA OBOWIĄZUJE W DNIACH 01.03.2016 01.06.2016 OFERTA HANDLOWA OBOWIĄZUJE W DNIACH 01.03.2016 01.06.2016 CZYM JEST AUTILIUS WSPÓLNA UWAGA? Program Autilius Wspólna Uwaga to oprogramowanie komputerowe zawierające 6 gier terapeutycznych, przeznaczonych

Bardziej szczegółowo

JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY - KLASA IV

JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY - KLASA IV JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY - KLASA IV (ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania ocen niższych pozytywnych) OCENA CELUJĄCA Wiedza ucznia znacznie

Bardziej szczegółowo

W obrębie polskiego języka narodowego należy wydzielić dwa systemy:

W obrębie polskiego języka narodowego należy wydzielić dwa systemy: Wykład nr 2 W obrębie polskiego języka narodowego należy wydzielić dwa systemy: a) polszczyznę ogólną (zwaną literacką); b)polszczyznę gwarową (gwary ludowe). Jest to podział dokonany ze względu na zasięg

Bardziej szczegółowo

www.gimtestok.pl Copyright by Wydawnictwo Lingo sp. j., Warszawa 2014 ISBN: 978-83-7892-243-8

www.gimtestok.pl Copyright by Wydawnictwo Lingo sp. j., Warszawa 2014 ISBN: 978-83-7892-243-8 Autor: Paweł Pokora Redaktor serii: Marek Jannasz Koncepcja graficzna serii: Teresa Chylińska-Kur, KurkaStudio Opracowanie graficzne: Piotr Korolewski www.gimtestok.pl Copyright by Wydawnictwo Lingo sp.

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z języka polskiego w klasie 4. Ocenę celującą - otrzymuje uczeń, którego wiedza znacznie przekracza poza obowiązujący program nauczania:

Kryteria ocen z języka polskiego w klasie 4. Ocenę celującą - otrzymuje uczeń, którego wiedza znacznie przekracza poza obowiązujący program nauczania: Kryteria ocen z języka polskiego w klasie 4 Ocenę celującą - otrzymuje uczeń, którego wiedza znacznie przekracza poza obowiązujący program nauczania: Bierze udział i osiąga sukcesy w konkursach szkolnych

Bardziej szczegółowo

Wpływ bajek i baśni na rozwój dziecka -

Wpływ bajek i baśni na rozwój dziecka - Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Józefa Lompy w Katowicach Filia w Tychach 43-100 Tychy, ul. Andersa 6a, tel. (32) 227 47 03, http://tychy.pbw.katowice.pl/; e-mail: tychy@pbw.katowice.pl Wpływ bajek

Bardziej szczegółowo

WSZYSCY CHCEMY, ABY NASZE DZIECI WYROSŁY NA MĄDRYCH, DOBRYCH I SZCZĘŚLIWYCH LUDZI. JEST NA TO SPOSÓB - CZYTAJMY DZIECIOM!

WSZYSCY CHCEMY, ABY NASZE DZIECI WYROSŁY NA MĄDRYCH, DOBRYCH I SZCZĘŚLIWYCH LUDZI. JEST NA TO SPOSÓB - CZYTAJMY DZIECIOM! CAŁA POLSKA CZYTA DZIECIOM "Nie mów dziecku, jak bardzo je kochasz, pokaż to, poświęcając mu czas." Ulrich Schaffer WSZYSCY CHCEMY, ABY NASZE DZIECI WYROSŁY NA MĄDRYCH, DOBRYCH I SZCZĘŚLIWYCH LUDZI. JEST

Bardziej szczegółowo

Bajkoterapia na etapie edukacji elementarnej

Bajkoterapia na etapie edukacji elementarnej Edukacja Humanistyczna nr 2 (25), 2011 Szczecin 2011 Sylwia Kania Wyższa Szkoła Humanistyczna TWP Szczecin Bajkoterapia na etapie edukacji elementarnej Od najdawniejszych czasów zarówno baśń, jak i bajka

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA I WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY VI

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA I WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY VI PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA I WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY VI I. PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA 1. Obszary podlegające ocenianiu: sprawdziany, zadania klasowe, dyktanda, kartkówki,

Bardziej szczegółowo

JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA IV (ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania ocen niższych pozytywnych)

JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA IV (ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania ocen niższych pozytywnych) JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA IV (ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania ocen niższych pozytywnych) OCENA CELUJĄCA Wiedza ucznia znacznie wykracza poza obowiązujący program

Bardziej szczegółowo

Ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania pozytywnych ocen niższych.

Ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania pozytywnych ocen niższych. Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla kl. IV Ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania pozytywnych ocen niższych. OCENA CELUJĄCA wiedza ucznia znacznie wykracza poza obowiązujący

Bardziej szczegółowo

JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA V

JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA V JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA V (ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania ocen niższych pozytywnych) OCENA CELUJĄCA Otrzymuje ją uczeń, którego wiedza znacznie wykracza

Bardziej szczegółowo

Tydzień Bibliotek Biblioteka przestrzenią dla kreatywnych 08 15 maja 2013 r.

Tydzień Bibliotek Biblioteka przestrzenią dla kreatywnych 08 15 maja 2013 r. Tydzień Bibliotek Biblioteka przestrzenią dla kreatywnych 08 15 maja 2013 r. 07.05.2013 r. 07.05.2013 r. - 12.00 godz. 11.00 godz. 13.00 godz. 16.00 godz. 16.30 Stacja Tuwim Zajęcia literackie dla uczniów

Bardziej szczegółowo

1 Uzależnienia jak ochronić siebie i bliskich Krzysztof Pilch

1 Uzależnienia jak ochronić siebie i bliskich Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wprowadzenie......5 Rozdział I: Rodzaje uzależnień...... 7 Uzależnienia od substancji......8 Uzależnienia od czynności i zachowań.... 12 Cechy wspólne uzależnień.... 26 Rozdział II: Przyczyny

Bardziej szczegółowo

Program zajęć pozalekcyjnych dla dzieci z kl. I III wykazujących zainteresowanie tematyką przyrodniczą i geograficzną (praca z uczniem zdolnym)

Program zajęć pozalekcyjnych dla dzieci z kl. I III wykazujących zainteresowanie tematyką przyrodniczą i geograficzną (praca z uczniem zdolnym) Program zajęć pozalekcyjnych dla dzieci z kl. I III wykazujących zainteresowanie tematyką przyrodniczą i geograficzną (praca z uczniem zdolnym) Program przeznaczony do realizacji w roku szkolnym 2003/04

Bardziej szczegółowo

Ogólna tematyka zajęć w klasie II

Ogólna tematyka zajęć w klasie II Ogólna tematyka zajęć w klasie II Przygotowanie uczniów do udziału w przedstawieniu teatralnym. Udział w przedstawieniu teatralnym. Wizyta w pracowni lalkarza - zapoznanie się ze sposobami wykonania różnych

Bardziej szczegółowo

OFERTA ZAJĘĆ. PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ w Siemianowicach Śląskich. dla dzieci w wieku przedszkolnym na rok szkolny 2014/2015

OFERTA ZAJĘĆ. PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ w Siemianowicach Śląskich. dla dzieci w wieku przedszkolnym na rok szkolny 2014/2015 OFERTA ZAJĘĆ PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ w Siemianowicach Śląskich dla dzieci w wieku przedszkolnym na rok szkolny 2014/2015 Zajęcia dla dzieci w wieku przedszkolnym Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne

Bardziej szczegółowo

MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA

MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA 1.Różne obrazy przyrody w literaturze. Omów sposoby ich kreowania w wybranych utworach 2.Metamorfoza bohatera literackiego i jej sens. Omów problem,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Obowiązujący program nauczania : Jutro pójdę w świat, WSiP

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ. Obowiązujący program nauczania : Jutro pójdę w świat, WSiP WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ Nauczyciel: mgr Agnieszka Węgrzynowicz Obowiązujący program nauczania : Jutro pójdę w świat, WSiP Przedmiotem oceny z języka polskiego

Bardziej szczegółowo

TEST III O PSIE, KTÓRY JEŹDZIŁ KOLEJĄ

TEST III O PSIE, KTÓRY JEŹDZIŁ KOLEJĄ Imię i nazwisko ucznia. Wypełnia Nauczyciel Klasa Numer ucznia w dzienniku Instrukcje dla ucznia PRZYGOTOWANIE DO OGÓLNOPOLSKIEGO SPRAWDZIANU KOMPETENCJI TRZECIOKLASISTY TEST III O PSIE, KTÓRY JEŹDZIŁ

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyczno Wychowawczy o Charakterze Biblioterapeutycznym. dla I Etapu Edukacyjnego i Zespołów Edukacyjno Terapeutycznych

Program Profilaktyczno Wychowawczy o Charakterze Biblioterapeutycznym. dla I Etapu Edukacyjnego i Zespołów Edukacyjno Terapeutycznych Program Profilaktyczno Wychowawczy o Charakterze Biblioterapeutycznym dla I Etapu Edukacyjnego i Zespołów Edukacyjno Terapeutycznych /CZARODZIEJSKIE BAJKI/ na rok 2006 2009. Opracował zespół w składzie:

Bardziej szczegółowo

JUTRO IDĘ DO SZKOŁY INNOWACYJNY PROGRAM EDUKACJI PRZEDSZKOLNEJ. UTWORY DLA 3 i 4 LATKÓW

JUTRO IDĘ DO SZKOŁY INNOWACYJNY PROGRAM EDUKACJI PRZEDSZKOLNEJ. UTWORY DLA 3 i 4 LATKÓW JUTRO IDĘ DO SZKOŁY INNOWACYJNY PROGRAM EDUKACJI PRZEDSZKOLNEJ UTWORY DLA 3 i 4 LATKÓW SPIS WSZYSTKICH UTWORÓW LITERACKICH 59-900 Strona 1 z 5 Wykaz utworów w podziale na pory roku. JESIEŃ: 1. Każdy sprząta

Bardziej szczegółowo

Program bajkoterapii dla dzieci o specyficznych potrzebach edukacyjnych

Program bajkoterapii dla dzieci o specyficznych potrzebach edukacyjnych Program bajkoterapii dla dzieci o specyficznych potrzebach edukacyjnych Opracowanie: mgr Katarzyna Czyżewska mgr Elżbieta Dolatowska mgr Paulina Jasnowska Barcin 2010 1 I. Wstęp Jedną z niewielu metod

Bardziej szczegółowo

w Siemianowicach Śląskich na rok szkolny 2014/2015

w Siemianowicach Śląskich na rok szkolny 2014/2015 OFERTA ZAJĘĆ PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ w Siemianowicach Śląskich dla dzieci w wieku przedszkolnym na rok szkolny 2014/2015 ZAPISY NA WSZYSTKIE OFEROWANE ZAJĘCIA PRZYJMUJE SEKRETARIAT PORADNI

Bardziej szczegółowo

Inspirowanie nauczyciela do wykorzystania utworów literackich w pracy z uczniem upośledzonym umysłowo

Inspirowanie nauczyciela do wykorzystania utworów literackich w pracy z uczniem upośledzonym umysłowo Inspirowanie nauczyciela do wykorzystania utworów literackich w pracy z uczniem upośledzonym umysłowo Praca z lekturą jest integralnie związana z realizacją celów i zadań wynikających z założeń programowych

Bardziej szczegółowo

Lista tematów na wewnętrzny egzamin z języka polskiego w roku szkolnym 2015/2016 w Zespole Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Świętochłowicach LITERATURA

Lista tematów na wewnętrzny egzamin z języka polskiego w roku szkolnym 2015/2016 w Zespole Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Świętochłowicach LITERATURA Lista tematów na wewnętrzny egzamin z języka polskiego w roku szkolnym 2015/2016 w Zespole Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Świętochłowicach LITERATURA 1. Konflikt pokoleń jako motyw literatury. Zanalizuj

Bardziej szczegółowo

Centrum Nauki i Biznesu ŻAK w Stargardzie Szczecińskim

Centrum Nauki i Biznesu ŻAK w Stargardzie Szczecińskim LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU Z JĘZYKA POLSKIEGO NA EGZAMIN MATURALNY W ROKU 2014 I. LITERATURA 1. Biografia jako klucz do odczytania twórczości pisarza. Przedstaw temat w oparciu o wybrane przykłady.

Bardziej szczegółowo

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej

Referat: Krytyczne czytanie w polonistycznej edukacji wczesnoszkolnej Propozycje zintegrowanych programów edukacji zatwierdzone przez Ministra Edukacji Narodowej do użytku szkolnego odpowiadają założeniom uprzednio opracowanej przez MEN Podstawie programowej kształcenia

Bardziej szczegółowo

4) praktyczne opanowanie umiejętności ogólnych i specjalistycznych, których wpojenie należy do celów nauczania przewidzianych programem nauczania,

4) praktyczne opanowanie umiejętności ogólnych i specjalistycznych, których wpojenie należy do celów nauczania przewidzianych programem nauczania, I. Przedmiotem oceny są: 1) wiadomości i umiejętności według programu nauczania z języka polskiego dla zasadniczej szkoły zawodowej w zakresie podstawowym, o programie nauczania z języka polskiego w danej

Bardziej szczegółowo

W 2001 roku zostały przeprowadzone badania przez OBOP, z których wynika, co telewizja daje dzieciom:

W 2001 roku zostały przeprowadzone badania przez OBOP, z których wynika, co telewizja daje dzieciom: Wpływ środków masowego przekazu na rozwój dzieci w młodszym wieku szkolnym. Dzieci coraz chętniej spędzają czas oglądając programy telewizyjne czy też bawiąc się komputerem. Niektóre potrafią tak przesiedzieć

Bardziej szczegółowo

Animaloterapia. Program Przedszkolnego Klubu Animals Cztery łapy

Animaloterapia. Program Przedszkolnego Klubu Animals Cztery łapy Animaloterapia Program Przedszkolnego Klubu Animals Cztery łapy Anna Franczyk, Katarzyna Krajewska, Joanna Skorupa Animaloterapia Program Przedszkolnego Klubu Animals Cztery łapy Oicyna Wydawnicza Impuls

Bardziej szczegółowo

Józef Ignacy Kraszewski (1812-1887) życie i twórczość

Józef Ignacy Kraszewski (1812-1887) życie i twórczość PUBLICZNA BIBLIOTEKA PEDAGOGICZNA W KONINIE FILIA W KOLE 62-600 Koło, ul. Toruńska 60 tel. (0-63) 2721261 e-mail kolo@pbpkonin.pl www.pbpkonin.pl Józef Ignacy Kraszewski (1812-1887) życie i twórczość (bibliografia

Bardziej szczegółowo

Dzieci lubią książki! Czytanie wrażeniowe w ruchu, w tańcu i w zabawie

Dzieci lubią książki! Czytanie wrażeniowe w ruchu, w tańcu i w zabawie Dzieci lubią książki! Czytanie wrażeniowe w ruchu, w tańcu i w zabawie Seminarium dla nauczycieli wychowania przedszkolnego i edukacji wczesnoszkolnej ZCDN, 4 października 2014 r. Maria Twardowska Czy

Bardziej szczegółowo

Jaka wizja świata wyłania się z bajek I. Krasickiego? Satyra prawdę mówi.

Jaka wizja świata wyłania się z bajek I. Krasickiego? Satyra prawdę mówi. Cele zajęć: Po dzisiejszych zajęciach z języka polskiego będę potrafił/a: - zdefiniować bajkę i satyrę jako gatunek - wymienić zawarte w bajkach morały - zanalizować bajki i satyry I. Krasickiego - ocenić

Bardziej szczegółowo

Lista tematów na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego rok szkolny 2015/2016

Lista tematów na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego rok szkolny 2015/2016 Lista tematów na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego rok szkolny 2015/2016 Nr Literatura 1. Literackie wizje polskiego dworu. Omów temat w oparciu o wybrane utwory. 2. Polska, ale jaka? Przedstaw

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego 2013 r. Test humanistyczny język polski Test GH-P1-132

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego 2013 r. Test humanistyczny język polski Test GH-P1-132 Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego 2013 r. Test humanistyczny język polski Test GH-P1-132 Zestaw zadań egzaminacyjnych z zakresu języka polskiego posłużył do sprawdzenia poziomu opanowania wiedzy i

Bardziej szczegółowo

Trening analizy i interpretacji wiersza na trzech poziomach edukacji

Trening analizy i interpretacji wiersza na trzech poziomach edukacji Trening analizy i interpretacji wiersza na trzech poziomach edukacji - scenariusze lekcji opracowane przez uczestników warsztatów Celem warsztatów było poszukiwanie pomysłów na lekcje analizy i interpretacji

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY Publicznego Przedszkola Nr 1 w Lesznie im. Leśnych Skrzatów na lata 2013\2014-2017/2018

KONCEPCJA PRACY Publicznego Przedszkola Nr 1 w Lesznie im. Leśnych Skrzatów na lata 2013\2014-2017/2018 KONCEPCJA PRACY Publicznego Przedszkola Nr 1 w Lesznie im. Leśnych Skrzatów na lata 2013\2014-2017/2018 1 WIZJA PRZEDSZKOLA 1. Tworzymy taką placówkę, która jest przyjazna dla dzieci i ich rodziców. 2.

Bardziej szczegółowo

OFERTA ZAJĘĆ. PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ w Siemianowicach Śląskich. dla dzieci w wieku przedszkolnym na rok szkolny 2015/2016

OFERTA ZAJĘĆ. PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ w Siemianowicach Śląskich. dla dzieci w wieku przedszkolnym na rok szkolny 2015/2016 OFERTA ZAJĘĆ PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ w Siemianowicach Śląskich dla dzieci w wieku przedszkolnym na rok szkolny 2015/2016 Zajęcia dla dzieci w wieku przedszkolnym Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne

Bardziej szczegółowo

Światowe Dni Młodzieży, Kraków 2016

Światowe Dni Młodzieży, Kraków 2016 Światowe Dni Młodzieży, Kraków 2016 Na czym polega projekt WolontariatPLUS? 1. Koncentracja na tym, co jest dzisiaj ważne 2. Przygotowanie 500 Liderów Wolontariatu 3. Praca zespołowa projekty ŚDM 1. Koncentracja

Bardziej szczegółowo

Włocławek, 01.04.2014r.

Włocławek, 01.04.2014r. Włocławek, 01.04.2014r. Tematy prezentacji na ustną maturę z języka polskiego obowiązujące w Zespole Szkół Samochodowych im. Tadeusza Kościuszki we Włocławku w roku szkolnym 2014/15 Lista tematów dla uczniów

Bardziej szczegółowo

Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci

Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci Anna Kalbarczyk Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci Rozwój osobowości dziecka w wieku od 2 do 6 lat na podstawie jego

Bardziej szczegółowo

LITERATURA W ŻYCIU DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

LITERATURA W ŻYCIU DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM LITERATURA W ŻYCIU DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM Literatura dla dzieci w wieku przedszkolnym to rodzaj sztuki przekazywanej odbiorcom przede wszystkim za pośrednictwem rodziców, nauczycieli, aktorów. Przedszkole

Bardziej szczegółowo

Sposoby sprawdzania i oceniania osiągnięć edukacyjnych uczniów

Sposoby sprawdzania i oceniania osiągnięć edukacyjnych uczniów Sposoby sprawdzania i oceniania osiągnięć edukacyjnych uczniów Umiejętności oceniane na lekcjach języka polskiego: mówienie (opowiadanie ustne- twórcze i odtwórcze); czytanie: o o głośne i wyraziste, ciche

Bardziej szczegółowo