Nowości w agrotechnice sadowniczej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Nowości w agrotechnice sadowniczej"

Transkrypt

1 Nowości w agrotechnice sadowniczej Prof. dr Augustyn Mika ISK Skierniewice Organizatorzy:

2 Perspektywiczne modele sadów jabłoniowych Po wejściu Polski do Unii Europejskiej stajemy się stopniowo jej integralną częścią. Korzystamy z osiągnięć Unii lecz dzielimy takŝe jej trudne problemy i kłopoty. W Unii mamy nadprodukcję owoców, a w dodatku konkurencyjne stają się dostawy owoców z Chin, Południowej Afryki, Chile i innych regionów, gdzie warunki do uprawy są bardziej korzystne niŝ u nas lub tańsza jest siła robocza. W tej trudnej sytuacji nasi sadownicy muszą stale podejmować działania by znaleźć odbiorcę na owoce i sprzedać je po korzystnej cenie. Te działania to uprawa nowych, atrakcyjnych odmian, doskonalenie jakości owoców, wprowadzanie nowych gatunków do uprawy poszukiwanie tak zwanych nisz handlowych czyli znajdowanie okoliczności w których popyt klienta czeka na podaŝ owoców, obniŝanie kosztów produkcji i organizowanie się w grupy producenckie celem korzystnej sprzedaŝy owoców. Osiągnięcia nauki sadowniczej mogą być pomocne w tych przedsięwzięciach. Postęp w hodowli podkładek W najbliŝszych latach moŝliwa będzie dalsza intensyfikacja upraw sadowniczych, zwłaszcza drzew pestkowych i grusz, przez zastosowania podkładek powodujących optymalny wzrost drzew, wczesne owocowanie i wysoką jakość owoców. Hodowla nowych odmian i podkładek osiągnęła ostatnio niespotykane dawniej rozmiary. W Instytutach państwowych i u hodowców prywatnych ocenia się aktualnie setki nowych klonów podkładek pod wszystkie gatunki drzew owocowych. Instytut w Skierniewicach oprócz znanych juŝ podkładek z serii P: P1, P2, P14, P16, P22 określa jako obiecujące podkładki: P60, P61, P62, P63, P64, P66, P67 oraz numery 570 i 577. Wszystkie klony są odporne na najgroźniejsze choroby jabłoni. Stacja badawcza East Malling w Anglii uzyskała 12 nowych wartościowych klonów podkładek jabłoniowych o sile wzrostu podobnej do M9, a takŝe nieco słabszym i nieco silniejszym niŝ M9. W Stanach Zjednoczonych i w Kanadzie zakończono szeroki program hodowli i oceny podkładek pod jabłonie. Z kilku klonów wyselekcjonowanych wcześnie bardzo dobrze zapowiadają się podkładki G16 i G41 o wzroście podobnym jak M9 lecz bardziej wytrzymałe na trudne warunki glebowe i klimatyczne oraz odporne na zarazę ogniową i zgorzel podstawy pnia. Podkładki te będą udostępnione sadownikom od 2005 roku. Znana stacja badawcza Jork w Niemczech oceniła wartość podkładek pod jabłonie hodowli niemieckiej z serii Pi i Supporter w stosunku do podkładek angielskich, polskich, czeskich, amerykańskich i rosyjskich. Jako interesujące 2

3 uznano podkładki o wzroście nieco słabszym niŝ M9, a mianowicie: P16, Bud 491, 7-TEF i 7- TE-E, a takŝe o wzroście nieco silniejszym od M9: Mark, Supporter 2, J-TE-H, CG 10. Stwierdzono, Ŝe podkładki P2 i P60 mają siłę wzrostu podobną do M9, lecz nie są od niej lepsze w warunkach Ŝyznych gleb Jorku. W Instytucie Sint-Truiden w Belgii porównywano na dobrej glebie 12 czołowych podkładek jabłoniowych w stosunku do podkładki M9. stwierdzono, Ŝe Ŝadna z nich nie jest lepsza od M9, lecz przy uprawie odmiany Jonagold podkładka P16 daje lepsze rezultaty niŝ M9. W hodowli podkładek pod grusze nie ma takiego rozmachu ani postępu jak pod jabłonie, lecz i tu pojawiają się nowości. Instytut w Dreźnie, w Niemczech wyhodował 7, interesujących klonów podkładek: Pi-BU 1 (do 7) które oprócz niemieckiej Pyrodwarf czy irańskiej podkładki Pyrus Syriaca czynią przełom w skarlaniu drzew grusz. Pod śliwy, morele i brzoskwinie podkładki są podobne. Włosi udostępnili sadownikom podkładki pochodzące od śliwy domowej Tetra i Pentą, na których szczepić moŝna wszystkie 3 gatunki drzew pestkowych. Podkładki te są odporne na nicienie i glebowe choroby grzybowe. Pozytywną ocenę zyskują w Europie podkładki półkarłowe i karłowe pod śliwy: Węgierka Wangenheima, Jaspi, GF 655/2, St.Julien A, Ishtara. Aktualnie instytuty europejskie i prywatne stacje hodowlane posiadają setki interesujących mieszańców śliw, które badane są pod kątem ich przydatności na podkładki. Dzięki skarlającym podkładkom pod czereśnie dokonała się rewolucja w ich uprawie. Powstały warunki do sadzenia ponad 1000 drzew na hektarze i uzyskania plonu handlowego juŝ 3-4 lata po załoŝeniu sadu. Dostępne podkładki pod czereśnie mają zróŝnicowane właściwości skarlające od bardzo karłowej (Edabriz), przez typowo karłowe (Gisela 5) aŝ po półkarłowe (Maxma 14) i Colt. Wzrastający w Europie popyt na owoce deserowe, jakimi są czereśnie, warto wykorzystać zakładając sady nowego typu. Odmiany odporne na choroby i szkodniki Podjęty 40 lat temu program hodowli jabłoni odpornych na parcha jabłoniowego zaowocował ostatnio dziesiątkami takich odmian, lecz to tylko początek, poniewaŝ hodowcy dostarczą ich wkrótce setki. Problem w tym by parchoodporne jabłonie były odporne takŝe na inne choroby i miały wartość handlową tak wysoką jak odmiany czołowe: Golden Delicious, Red Delicious czy Jonagold. Pierwszej serii odmian parchoodpornych było daleko do tego toteŝ takie odmiany jak: Prima, Priscilla, Priani, Freedom, Jonafree nie przyjęły się w praktyce. W nowszej serii parchoodpornych odmian notujemy duŝo wyŝszą jakość owoców 3

4 lecz mimo tego tylko nieliczne z nich mają szansę wejść do szerszej uprawy. Odmiany: Sawa, Witos, Ecolette, Arriwa, Enterprise, Goldrush zdaniem pomologów nie rozpowszechnią się. Największą szansę na duŝą towarową uprawę mają odmiany czeskie Rubinola, Topaz, Goldstar, Rajka oraz niemiecka odmiana Pinova. Jakkolwiek nie wszystko moŝna przewidzieć, to na pewno w nadchodzących latach czekają nas duŝe zmiany w doborze odmian, konieczność karczowania sadów i sadzenia nowych drzew. Nowe odmiany będą bardzo konkurencyjne w stosunku do starych. Dobrze to widać na przykładzie czereśni, gdzie owoce starych odmian nie umywają się do nowych jak Kordia lub Regina. Przybywa odmian śliw odpornych lub tolerujących na szarkę. Hodowla dostarczy nie tylko odmian odpornych na choroby lecz takŝe na szkodniki, na przykład mszyce. śe jest to moŝliwe widać na przykładzie porzeczek. Niektóre odmiany są praktycznie wolne od tak groźnych szkodników jak wielkopąkowiec porzeczkowy lub przeziernik porzeczkowy. Będziemy na pewno świadkami presji hodowców by wprowadzić do uprawy odmiany modyfikowane genetycznie, co rozwiązałoby znakomicie trudne problemy ochrony sadów. Mimo, Ŝe nauka stwierdza brak szkodliwości dla zdrowia takich roślin mogą być one całkowicie odrzucone przez społeczeństwo. Będziemy na pewno świadkami natrętnej reklamy ze strony niektórych hodowców by uprawiać określone cudowne odmiany. Musimy się nauczyć krytycznego spojrzenia na komercyjną reklamę. Modele sadu i ich pielęgnacja Modele sadu będą się zmieniać w miarę jak hodowla dostarczać będzie materiału roślinnego nowej generacji. W najbliŝszych latach trzeba oczekiwać nowych rozwiązań technicznych i związanych z tym dodatkowych nakładów finansowych na załoŝenie i wyposaŝenie sadu. W warunkach produkcji wielkotowarowej i wzrastającej konkurencji zniszczenie plonu przez przymrozek wiosenny lub przez grad moŝe być katastrofą dla sadownika. Stąd konieczność dodatkowych wyposaŝeń sadu, których jeszcze nie mamy: do zapobiegania szkodom przymrozkowym, siatki przeciwgradowe i przeciwko szpakom, nakrycia z folii do zapobiegania gniciu owoców, folie odblaskowe poprawiające nasłonecznienie w dolnych partiach korony drzew, a nawet torebki papierowe zakładane na kaŝde jabłko. Wiele z wymienionych rozwiązań znalazło juŝ zastosowanie w sadach, inne demonstruje się sadownikom, poniewaŝ ich skuteczność jest sprawdzana. 4

5 Siatki przeciwgradowe montowane juŝ w Polsce przez firmy austriackie i włoskie zmieniają wygląd sadu. Drzewa naleŝy przystosować do tych konstrukcji. Siatka szara ogranicza nasłonecznienie. Bardzo intensywne nasłonecznienie koron moŝe być szkodliwe. Owoce się ordzawiają lub ulegają poparzeniu. Optymalne jest światło równomiernie docierające do korony oraz rozproszone. Skuteczna ochrona przed przymrozkami to przede wszystkim bardzo dokładne zraszanie wodą kaŝdego drzewa. W przypadku braku nawadniania moŝna zainstalować dmuchawy (nadmuch zimnym lub gorącym powietrzem). Dmuchawy na gorące powietrze zasilane gazem propanowym oraz wentylatory naziemne wyrzucające zimne powietrze poza sad i ściągające ciepłe z góry są na rynku europejskim. Kolejnym problemem jest wzrost populacji ptaków, które zjadają juŝ nie tylko czereśnie i wiśnie, lecz takŝe jabłka, gruszki, śliwki, truskawki, borówki i maliny, a wiosną uszkadzają pąki kwiatowe. Przy duŝej populacji ptaków w danej okolicy nad uprawami powinno się montować siatki (drzewa muszą być niskie). Jeśli w sadzie czereśniowym jest konstrukcja do rozciągania siatek, moŝna równieŝ załoŝyć folię nad koronami drzew, która skutecznie chroni przed pękaniem i gniciem owoców w czasie deszczu. Na przykład Włosi w Tyrolu montują folię nad uprawami malin, poniewaŝ owoce te poraŝane są przez szarą pleśń jeszcze częściej niŝ truskawki. Japończycy, aby uzyskać róŝowy rumieniec na jabłkach od strony wewnętrznej, trzy tygodnie przed zbiorem rozkładają pod drzewami folię odblaskową. Obecnie w kilku instytutach w Europie prowadzi się doświadczenia na ten temat od dwóch lat w Skierniewicach. Stosuje się zwykłą polietylenową folię mleczną lub włókninę polipropylenową z naniesioną warstwą aluminium. Zakładanie torebek na kaŝde jabłko jest tak powszechne w Japonii, jak u nas opryskiwanie drzew przed parchem. Torebki stosuje się takŝe w niektórych regionach USA. Są one tak wykonane, Ŝe zakładanie ich jest bardzo łatwe. Jedna osoba moŝe załoŝyć około 6 tys. torebek dziennie. Torebka chroni jabłko przed chorobami, szkodnikami, gradem, ordzawieniem i wpływa na określoną jego barwę i smak. Jak się okazało, sadzenie więcej niŝ 3000 drzew na hektar jest nieopłacalne. Nie oznacza to jednak, Ŝe w niedalekiej przyszłości nie będzie się sadziło jabłoni w rozstawie 3 x 0,5 m, czyli 11 tys. drzew na hektar. Jeśli przyjrzymy się naszym jabłoniom, to widać, Ŝe ich kształt coraz bardziej upodabnia się do kolumny lub sznura (przewodnik, a na nim kilka drobnych gałązek). Hodowcy starają się ulepszyć odmiany, które genetycznie mają tylko przewodnik i krótkopędy, bez gałęzi. Obecnie aŝ 38 instytutów zajmuje się hodowlą takich odmian. W Polsce są one takŝe znane. Sprzedaje się je pod nazwą Balerina. Jabłka uzyskane z tej grupy drzew mają małą wartość handlową, lecz hodowcy stale je ulepszają. Obie te drogi, formowanie i hodowla, zmierzają do wytworzenia drzewa z przewodnikiem i owoconośnymi krótkopędami. Taką moŝliwość dostrzegł juŝ dr Hemlut B. Jacob z Instytutu Sadownictwa w Geisenheim, który opracował szczegółowe metody sadzenia i pielęgnacji takich drzew oraz uzyskał patent na nazwę tego 5

6 systemu, w skrócie (CATS ), co przekłada się na język polski jako: kolumnowy system uprawy jabłoni. Dr Jacob twierdzi, Ŝe w Instytucie Geisenheim są juŝ odmiany jabłoni kolumnowych mające owoce o duŝej wartości handlowej, które rosną w zagęszczeniu około 10 tys. na ha. Jabłonie szczepione są na podkładkach półkarłowych, dlatego uprawia się je bez podpór. Zaczynają owocować w drugim roku po posadzeniu, a pełnię owocowania (10 15 kg jabłek z drzewa) osiągają w trzecim lub czwartym roku. Jak łatwo policzyć, plon z hektara wynosi wówczas 100 lub 150 t. Wielu naukowców wątpi w realność osiągnięć dr. Jacoba. Czas pokaŝe, czy odmiany tego typu mają wartościowe owoce i czy sadownikowi opłaci się sadzić tak duŝo drzew na hektar. Zapewne dowiemy się tego, jednak nie wcześniej niŝ za 10 lat. NaleŜy się liczyć z ograniczeniami stosowania herbicydów w sadzie. JuŜ w okresie 2 lat ma być wycofany Azotop i Azoprim. Od dawna zaleca się ściółki pod drzewami zamiast herbicydów, lecz te nie przyjmują się poniewaŝ herbicydy są wygodniejsze tylko restrykcje w stosunku do herbicydów mogą spowodować, Ŝe pod drzewami będziemy rozkładać folię lub włókninę tak jak robimy to coraz częściej przy uprawie truskawek uprawa mechaniczna pod drzewami jest takŝe moŝliwa poniewaŝ maszyny do tego celu są coraz doskonalsze. W nawoŝeniu sadów będziemy coraz bardziej świadkami presji ze strony przemysłu by stosować całą gamę, absolutnie niezbędnych nawozów kompleksowych. Trzeba będzie dać temu opór i stosować tylko te nawozy, które są rzeczywiście niezbędne. Sadownicy muszą dysponować szerszą wiedzą niŝ dotąd na ten temat lub korzystać z rzetelnego doradztwa. Ochrona sadów przed chorobami i szkodnikami Ogólnopolski program rozwoju produkcji sadowniczej zakłada, Ŝe za kilka lat około 90% owoców pochodzić będzie z sadów prowadzących produkcję integrowaną, a kilka procent z sadów ekologicznych. Program ten będzie wymagał olbrzymiego wysiłku aby wszystkich sadowników przeszkolić i zorganizować w grupy do produkcji integrowanej pod opieką instruktora. Dzięki takiej organizacji partie owoców dostarczane do handlu przestaną być bezimienne. Zostaną zaopatrzone w paszport umoŝliwiający identyfikację producenta. Będzie je łatwiej sprzedać w krajach Unii. W zwalczaniu chorób znacznie większą rolę niŝ dotąd odgrywać będą odmiany odporne na choroby. Zwracać się będzie większą uwagę na ograniczenie źródła infekcji przy pomocy zabiegów agrotechnicznych, jak na przykład jesienne opryskiwanie jabłoni mocznikiem. Właściwe dostosowanie fungicydów do warunków pogody i rozwoju patogena, 6

7 stosowanie rotacji fungicydów o róŝnym mechanizmie działania, stosowanie mieszanin fungicydów, ograniczanie stosowania fungicydów systemicznych powodujących powstanie odporności patogena. W sadach ekologicznych dopuszczone będą do zwalczania chorób tylko środki naturalne jak sole miedzi i siarka w róŝnej postaci, związki o duŝej zawartości krzemu, mączki skalne (kaolin, halcedonit), szare mydło i inne środki zwiększające odczyn (ph) na powierzchni liścia, wyciągi roślinne itp. Produkcja integrowana i ekologiczna wymagać będzie nowego spojrzenia na róŝnorodność biologiczną w sadzie, obecnie niedocenianą. Jedynie w warunkach róŝnorodności biologicznej moŝna utrzymać równowagę między szkodnikami, a ich naturalnymi wrogami. Przez róŝnorodność biologiczną w sadzie rozumiemy obfitość gatunków roślin i ich form rozwojowych dostarczających owadom poŝytecznym schronieniu, pyłku i nektaru, ptakom poŝywienia i gniazdowania. RóŜnorodność biologiczna powinna być takŝe tworzona wokół sadu przez sadzenie krzewów i drzew. WzdłuŜ dróg, granic pól, na nieuŝytkach by były warunki do gniazdowania ptaków. Sad przyszłości nie moŝe być w Ŝadnym wypadku pustynią ekologiczną, lecz musi być częścią naturalnego krajobrazu. W takich warunkach moŝna liczyć na efektywne zwalczanie przędziorków przy pomocy dobroczynka gruszowego i wykorzystanie biedronek, skorków, pająków, złotooków, błonkówek, ośców to ograniczenia szkodników. W zwalczaniu szkodników znajdą coraz szersze zastosowanie semiozwiązki czyli substancje chemiczne emitowane lub rozpraszane przez organizmy zwierzęce w celu zmiany zachowaniu się innych organizmów. Są to swego rodzaju znaczniki informujące na przykład owadzie samice, Ŝe miejsce do złoŝenia jaj jest juŝ zajęte. Semiozwiązki są całkowicie bezpieczne dla środowiska i człowieka. MoŜna je wykorzystać do zmylenia niektórych do zmylenia niektórych szkodników, na przykład owocówek. Podobne zastosowanie mają feromony czyli związki chemiczne przywabiające owady płci przeciwnej. Feromony stosowane są od dawna do przywabiania owadów do tablic chwytnych. Feromony mogą dezorientować osobniki męskie owadów powodując brak zapłodnienia samic. NaleŜy oczekiwać, Ŝe w ochronie sadów zostaną wydatnie ograniczone środki nieselektywne (pyretroidy) na korzyść środków selektywnych działających na określonego szkodnika i oszczędzające owady poŝyteczne. Rozszerzy się wydatnie stosowanie preparatów biologicznych, bakteryjnych, takich jak Bactospeine, wirusowych jak Carpovirusine i innych. DuŜe perspektywy rysują się dla preparatów olejowych bezpiecznych dla człowieka, zwierząt i środowiska. Z tej grupy mamy juŝ preparaty Para Sommer i Promanal do zwalczania przędziorków i miseczników 7

8 Perspektywy uprawy nowych gatunków Nadprodukcja owoców w Europie skłania sadowników do zaopatrywania rynku w nowe, atrakcyjne gatunki lub odmiany. Jest to sposób na zwiększenie spoŝycia owoców przez społeczeństwo i podniesienie dochodów sadowników. Przykładem są owoce aktinidii chińskiej zwane Kiwi, które przysporzyły znacznych wpływów gotówki sadownikom z Europy Południowej. Podobną rolę odgrywa obecnie borówka w Polsce, a równie cenna Ŝurawina produkowana w Finlandii i USA w setkach tysięcy ton czeka w Polsce na odwaŝnych, którzy podejmą jej uprawę. Borówka bruszwica jest następną rośliną z rodziny wrzosowatych, które uprawy jeszcze nie podjęliśmy. Innym wyzwaniem dla naszych sadowników jest produkcja owoców pokrewnych do naszych gatunków uprawianych w Azji jak gruszki azjatyckie ( Hojuro, Nijisseiki ) i śliwy japońskie ( Ozark Premier, Angeleno, Friar, Black Amber ). Owoce tych gatunków są juŝ z importu w supermarketach, co jest swego rodzaju ich promocją na naszym rynku. Dzięki temu ułatwione będzie wprowadzenie do handlu owoców krajowych. Mamy niewykorzystane moŝliwości uprawy owoców dla przemysłu przetwórczego i farmaceutycznego poza gatunkami tradycyjnymi. NaleŜą do nich bez czarny, róŝa, dereń jadalny i pigwa uprawiane na duŝą skalę w innych krajach. Rozwój uprawy tych gatunków jest moŝliwy wyłącznie pod warunkiem zawarcie odpowiednich umów między producentami a przemysłem przetwórczym lub farmaceutycznym. 8

SPIS TREŚCI. Od Autora...11

SPIS TREŚCI. Od Autora...11 SPIS TREŚCI Od Autora...11 CZĘŚĆ OGÓLNA Wprowadzenie...13 Produkcja, rynek owoców i ich spożycie w Polsce...15 Wymagania przyrodnicze roślin sadowniczych...19 Wymagania drzew karłowych, półkarłowych i

Bardziej szczegółowo

Eksportowe odmiany jabłoni

Eksportowe odmiany jabłoni Eksportowe odmiany jabłoni Eberhard Makosz Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych Lublin XXXIV Międzynarodowe Seminarium Sadownicze Nowa Limanowa Słomczyn 80, 14 czerwca 2014 r. Dlaczego eksport jabłek W

Bardziej szczegółowo

Test dwustopniowy do hasła programowego Szczegółowa uprawa roślin sadowniczych

Test dwustopniowy do hasła programowego Szczegółowa uprawa roślin sadowniczych Test dwustopniowy do hasła programowego Szczegółowa uprawa roślin sadowniczych Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru, z których: zadania 1 14 są z poziomu podstawowego, zadania 15 20 są z poziomu

Bardziej szczegółowo

Nowość w ochronie truskawek! ...i życie nabiera smaku!

Nowość w ochronie truskawek! ...i życie nabiera smaku! Nowość w ochronie truskawek!...i życie nabiera smaku! Edycja 2015 Luna w Polsce i na świecie Grupa produktów Luna to kilka formulacji fungicydów dostosowanych do lokalnych potrzeb w różnych krajach. Wspólną

Bardziej szczegółowo

Wiadomości wprowadzające.

Wiadomości wprowadzające. - Wymagania edukacyjne z warzywnictwa. Wiadomości wprowadzające. znajomość różnych gatunków warzyw umiejętność rozróżniania podstawowych gatunków warzyw znajomość rodzajów produkcji warzywnej znajomość

Bardziej szczegółowo

z dnia 26.03.2015 r.

z dnia 26.03.2015 r. z dnia 26.03.2015 r. Doradcy ProCam Polska sugerują wykonanie w najbliższych dniach zabiegów: OCHRONA JABŁONI, OCHRONA GRUSZ: Rak drzew owocowych (Nectria galligena, Neonectria galligena), rak bakteryjny

Bardziej szczegółowo

CONDIT. Środek poprawiający właściwości gleby. Plan oferty. Wyłączny dystrybutor na terenie POLSKI: BioConcept-Gardenia Sp. z o.o.

CONDIT. Środek poprawiający właściwości gleby. Plan oferty. Wyłączny dystrybutor na terenie POLSKI: BioConcept-Gardenia Sp. z o.o. Środek poprawiający właściwości gleby Zakwalifikowany do stosowania w rolnictwie ekologicznym pod numerem NE/115/2009 Wyłączny dystrybutor na terenie POLSKI: BioConcept-Gardenia Sp. z o.o., ul. Fabryczna

Bardziej szczegółowo

PYTANIA OGÓLNE NA EGZAMIN INŻYNIERSKI KIERUNEK: OGRODNICTWO

PYTANIA OGÓLNE NA EGZAMIN INŻYNIERSKI KIERUNEK: OGRODNICTWO PYTANIA OGÓLNE NA EGZAMIN INŻYNIERSKI KIERUNEK: OGRODNICTWO 1. Rozmnażanie roślin ozdobnych 2. Charakterystyka ozdobnych roślin zielnych 3. Uprawa róż w gruncie 4. Różnice w budowie anatomicznej i morfologicznej

Bardziej szczegółowo

Regalis GRATIS! Kształt sukcesu! W 2014 r. przy zakupie Regalisu kwas cytrynowy

Regalis GRATIS! Kształt sukcesu! W 2014 r. przy zakupie Regalisu kwas cytrynowy Regalis Kształt sukcesu! W 2014 r. przy zakupie Regalisu kwas cytrynowy GRATIS! Spis treści Działanie... 3 Zalecenia stosowania... 4 W nowoczesnym sadownictwie stosuje się wiele metod regulacji wzrostu

Bardziej szczegółowo

Adam Maciak Marta Kuśmierczyk MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA NA CELE ERGETYCZNE BIOMASY ODPADOWEJ Z PRODUKCJI I PRZETWÓRSTWA OWOCÓW

Adam Maciak Marta Kuśmierczyk MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA NA CELE ERGETYCZNE BIOMASY ODPADOWEJ Z PRODUKCJI I PRZETWÓRSTWA OWOCÓW Adam Maciak Marta Kuśmierczyk MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA NA CELE ERGETYCZNE BIOMASY ODPADOWEJ Z PRODUKCJI I PRZETWÓRSTWA OWOCÓW Warszawa 13 14 września 2016 Sady to plantacje drzew owocowych, krzewów owocowych

Bardziej szczegółowo

Ochrona roślin bez chemii - K. Wiech. Spis treści

Ochrona roślin bez chemii - K. Wiech. Spis treści Ochrona roślin bez chemii - K. Wiech Spis treści Rozpoznawanie szkodników na podstawie róŝnych uszkodzeń roślin Uszkodzenia liści Uszkodzenia paków kwiatowych i kwiatów Uszkodzenia zawiązków i dojrzewających

Bardziej szczegółowo

System integrowanej produkcji roślinnej (IP) a integrowana ochrona roślin

System integrowanej produkcji roślinnej (IP) a integrowana ochrona roślin System integrowanej produkcji roślinnej (IP) a integrowana ochrona roślin Grzegorz Gorzała Główny Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa Al. Jana Pawła II 11, 00-828 Warszawa Podstawa prawna USTAWA

Bardziej szczegółowo

Terminy stosowania w okresie BBCH 07/59. wskazywane w etykietach poszczególnych preparatów. zielony pąk (BBCH 55 56) różowy pąk (BBCH 57 59)

Terminy stosowania w okresie BBCH 07/59. wskazywane w etykietach poszczególnych preparatów. zielony pąk (BBCH 55 56) różowy pąk (BBCH 57 59) Strategia (SCS) JABŁOŃ w kolejnych fazach rozwojowych JABŁOŃ odporności na stresy PĘKANIE PĄKÓW RÓŻOWY PĄK Stymulatory, aktywatory i nawozy wysokozasadowe zalecane w okresie BBCH 07/59 2 x 2 3 l/ha lub

Bardziej szczegółowo

COMPO EXPERT. Innowacyjna technologia może być jeszcze lepsza. Oryginał może być tylko jeden EXPERTS FOR GROWTH

COMPO EXPERT. Innowacyjna technologia może być jeszcze lepsza. Oryginał może być tylko jeden EXPERTS FOR GROWTH EXPERTS FOR GROWTH Innowacyjna technologia może być jeszcze lepsza Oryginał może być tylko jeden Blaukorn classic Nawóz mineralny NPK granulowany. Nawóz bezchlorkowy. 12% N azot całkowity 5,0% NO 3 7,0%

Bardziej szczegółowo

Nr Informacja. Przewidywana produkcja głównych upraw rolniczych i ogrodniczych w 2004 r. KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ

Nr Informacja. Przewidywana produkcja głównych upraw rolniczych i ogrodniczych w 2004 r. KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Przewidywana produkcja głównych upraw rolniczych i ogrodniczych w 2004 r. Wrzesień 2004 Dorota Stankiewicz Informacja

Bardziej szczegółowo

Warszawa,20.06.2005 r.

Warszawa,20.06.2005 r. B A D A N I E P R O D U K C J I R O Ś L I N N E J PRODUKCJA OGRODNICZA. BADANIE SADÓW 1) Warszawa,20.06.2005 r. Uogólnione wyniki reprezentacyjnego badania sadów w gospodarstwach indywidualnych uzupełnione

Bardziej szczegółowo

Rolnictwo w Polsce. Kołaczkowska Adrianna 2a

Rolnictwo w Polsce. Kołaczkowska Adrianna 2a Rolnictwo w Polsce Kołaczkowska Adrianna 2a Rolnictwo Jest jednym z głównych działów gospodarki, jego głównym zadaniem jest dostarczanie płodów rolnych odbiorcom na danym terenie. Przedmiotem rolnictwa

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Rolnictwa Warszawa, 31. 10. 2013 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS PRODUKCJA OGRODNICZA. BADANIE SADÓW 1) w 2012 R. W 2012 r. zostało przeprowadzone w Polsce

Bardziej szczegółowo

Podręczny atlas. dawnych odmian gruszy, śliwy, czereśni i wiśni. Grzegorz Hodun, Małgorzata Hodun

Podręczny atlas. dawnych odmian gruszy, śliwy, czereśni i wiśni. Grzegorz Hodun, Małgorzata Hodun Podręczny atlas dawnych odmian gruszy, śliwy, czereśni i wiśni Grzegorz Hodun, Małgorzata Hodun Podręczny atlas dawnych odmian gruszy, śliwy, czereśni i wiśni Grzegorz Hodun, Małgorzata Hodun 24 Bojka

Bardziej szczegółowo

EKONOMICZNA OCENA PRODUKCJI JABŁEK W WYBRANYM GOSPODARSTWIE SADOWNICZYM

EKONOMICZNA OCENA PRODUKCJI JABŁEK W WYBRANYM GOSPODARSTWIE SADOWNICZYM Problemy Inżynierii Rolniczej nr 3/2008 Józef Kowalczuk, Robert Podgajny Katedra Maszyn i Urządzeń Ogrodniczych Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie EKONOMICZNA OCENA PRODUKCJI JABŁEK W WYBRANYM GOSPODARSTWIE

Bardziej szczegółowo

Instytut Ogrodnictwa

Instytut Ogrodnictwa Instytut Ogrodnictwa Analiza wpływu zwiększającej się wymiany towarowej produktów sadowniczych na rynkach światowych, przy bieżącym poziomie kosztów, na produkcję sadowniczą w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

AKTUALNE ZALECENIA W INTEGROWANEJ OCHRONIE PORZECZKI I AGRESTU PRZED CHOROBAMI

AKTUALNE ZALECENIA W INTEGROWANEJ OCHRONIE PORZECZKI I AGRESTU PRZED CHOROBAMI AKTUALNE ZALECENIA W INTEGROWANEJ OCHRONIE PORZECZKI I AGRESTU PRZED CHOROBAMI Agata Broniarek-Niemiec Opole Lubelskie, 15. 03. 2014 r. INTEGROWANA OCHRONA Nowoczesna ochrona porzeczki przed chorobami

Bardziej szczegółowo

UPRAWY SADOWNICZE POZNAJ ICH DZIAŁANIE PO OWOCACH

UPRAWY SADOWNICZE POZNAJ ICH DZIAŁANIE PO OWOCACH UPRAWY POZNAJ ICH DZIAŁANIE PO OWOCACH TERRA-SORB RADICULAR TERRA-SORB COMPLEX Terra-Sorb Radicular to nawóz do stosowania wraz z fertygacją za pomocą systemów nawodnieniowych. Dzięki zawartości wolnych

Bardziej szczegółowo

Komunikat 7z dnia dotyczący aktualnej sytuacji agrotechnicznej Lustracje przeprowadzono i fotografie wykonano 14 kwietnia br.

Komunikat 7z dnia dotyczący aktualnej sytuacji agrotechnicznej Lustracje przeprowadzono i fotografie wykonano 14 kwietnia br. Komunikat 7z dnia 2015-04-17 dotyczący aktualnej sytuacji agrotechnicznej Lustracje przeprowadzono i fotografie wykonano 14 kwietnia br. www.sad24.com Wszystkie poniższe informacje zostały przygotowane

Bardziej szczegółowo

Analiza problemu opłacalności produkcji ekologicznej truskawek

Analiza problemu opłacalności produkcji ekologicznej truskawek Rozdział 9 Analiza problemu opłacalności produkcji ekologicznej truskawek W poprzednich rozdziałach przedstawiłem wiele czynników, które wpływają lub mogą wpłynąć na wysokość ponoszonych kosztów i opłacalność

Bardziej szczegółowo

PYTANIA OGÓLNE NA EGZAMIN INŻYNIERSKI KIERUNEK: OGRODNICTWO - studia stacjonarne

PYTANIA OGÓLNE NA EGZAMIN INŻYNIERSKI KIERUNEK: OGRODNICTWO - studia stacjonarne PYTANIA OGÓLNE NA EGZAMIN INŻYNIERSKI KIERUNEK: OGRODNICTWO - studia stacjonarne 1. Rozmnażanie roślin ozdobnych 2. Charakterystyka ozdobnych roślin zielnych 3. Uprawa róż w gruncie 4. Różnice w budowie

Bardziej szczegółowo

Poprawa odporności roślin na stres biotyczny poprzez właściwe odżywienie w bieżącej fazie rozwojowej

Poprawa odporności roślin na stres biotyczny poprzez właściwe odżywienie w bieżącej fazie rozwojowej Poprawa odporności roślin na stres biotyczny poprzez właściwe odżywienie w bieżącej fazie rozwojowej Optymalne odżywienie roślin jest jednym z podstawowych czynników decydujących o prawidłowej odporności

Bardziej szczegółowo

Sadownictwo - A. S. PieniąŜek

Sadownictwo - A. S. PieniąŜek Sadownictwo - A. S. PieniąŜek Spis treści Od Wydawcy Wstęp (SA. PieniąŜek, A. Mika) 1. Światowa produkcja owoców i najwaŝniejsze gatunki roślin sadowniczych (SA. PieniąŜek) 1.1. Światowa produkcja owoców

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM ZAJĘĆ I SZKOLEŃ W DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ W MOCZARACH SIERPIEŃ-LISTOPAD 2013

HARMONOGRAM ZAJĘĆ I SZKOLEŃ W DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ W MOCZARACH SIERPIEŃ-LISTOPAD 2013 HARMONOGRAM ZAJĘĆ SZKOLEŃ W DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ W MOCZARACH SERPEŃ-LSTOPAD 2013 TERMNY ZAJĘĆ AKTYWZACYJNYCH Z ZAKRESU OGRODOTERAP TEMATY grupa Sierpień Wrzesień Październik Listopad 1 - zagospodarowania

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 29 listopada 2013 r. Poz. 43 OGŁOSZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 29 listopada 2013 r.

Warszawa, dnia 29 listopada 2013 r. Poz. 43 OGŁOSZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 29 listopada 2013 r. DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI Warszawa, dnia 29 listopada 2013 r. Poz. 43 OGŁOSZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 29 listopada 2013 r. w sprawie wykazu obszarów badawczych

Bardziej szczegółowo

Glebowe choroby grzybowe bez szans!

Glebowe choroby grzybowe bez szans! Glebowe choroby grzybowe bez szans! Zdrowy start rośliny ze zdrowym systemem korzeniowym Trianum jest nietoksycznym biologicznym produktem firmy Koppert, który chroni uprawy przed takimi glebowymi patogenami

Bardziej szczegółowo

PRAKTYKA ZAWODOWA Przewodnik metodyczny dla studentów III roku studiów niestacjonarnych Kierunek: Ogrodnictwo

PRAKTYKA ZAWODOWA Przewodnik metodyczny dla studentów III roku studiów niestacjonarnych Kierunek: Ogrodnictwo Student. Nazwisko i imię ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY W SZCZECINIE WYDZIAŁ KSZTAŁTOWANIA ŚRODOWISKA I ROLNICTWA Dorota Jadczak Henryk Czyż PRAKTYKA ZAWODOWA Przewodnik metodyczny dla studentów

Bardziej szczegółowo

Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych w Lublinie

Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych w Lublinie Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych w Lublinie Zbiory owoców jabłek, wiśni, truskawki, maliny i porzeczki czarnej, ich zagospodarowanie i wielkość produkcji w najbliższych latach Prof. dr hab. Eberhard

Bardziej szczegółowo

PASTOR 80 WG. Środek przeznaczony jest do stosowania przez użytkowników profesjonalnych. Zezwolenie MRiRW nr R - 179/2016 z dnia r.

PASTOR 80 WG. Środek przeznaczony jest do stosowania przez użytkowników profesjonalnych. Zezwolenie MRiRW nr R - 179/2016 z dnia r. Załącznik do zezwolenia MRiRW nr R - 179/2016 z dnia 23.08.2016 r. Posiadacz zezwolenia: Pestila II spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k., Studzianki 24 A, 97-320 Wolbórz, tel./fax: +48 44 616

Bardziej szczegółowo

BISZOP 80 WG. Środek przeznaczony jest do stosowania przez użytkowników profesjonalnych. Zezwolenie MRiRW nr R - 183/2016 z dnia r.

BISZOP 80 WG. Środek przeznaczony jest do stosowania przez użytkowników profesjonalnych. Zezwolenie MRiRW nr R - 183/2016 z dnia r. Załącznik do zezwolenia MRiRW nr R- 183/2016 z dnia 19.08.2016 r. Posiadacz zezwolenia: Pestila II spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k., Studzianki 24 A, 97-320 Wolbórz, tel./fax: +48 44 616 43

Bardziej szczegółowo

KAPŁAN 80 WG. Środek przeznaczony jest do stosowania przez użytkowników profesjonalnych

KAPŁAN 80 WG. Środek przeznaczony jest do stosowania przez użytkowników profesjonalnych Załącznik do decyzji MRiRW nr R - 123/2016d z dnia 29.02.2016 r. zmieniającej zezwolenie MRiRW nr R-81/2014 z dnia 23.05.2014 r. Posiadacz zezwolenia: Pestila II spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Bardziej szczegółowo

ROLA PRZERZEDZANIA ZAWIĄZKÓW W BUDOWANIU WYSOKIEJ JAKOŚCI OWOCÓW

ROLA PRZERZEDZANIA ZAWIĄZKÓW W BUDOWANIU WYSOKIEJ JAKOŚCI OWOCÓW Zakład Uprawy i Nawożenia Roślin Ogrodniczych Pracownia Uprawy i Nawożenia Roślin Sadowniczych ROLA PRZERZEDZANIA ZAWIĄZKÓW W BUDOWANIU WYSOKIEJ JAKOŚCI OWOCÓW Autorzy: Halina Morgaś, dr Tomasz Mrowicki,

Bardziej szczegółowo

Jos de Wit Fruitconsult, Holandia 10 zasad cięcia jabłoni i gruszy 1. Cięcie drzew po posadzeniu Jos de Wit 10 zasad cięcia jabłoni i gruszy

Jos de Wit Fruitconsult, Holandia 10 zasad cięcia jabłoni i gruszy 1. Cięcie drzew po posadzeniu Jos de Wit 10 zasad cięcia jabłoni i gruszy Fruitconsult, Holandia W ostatnich latach zasady cięcia jabłoni i gruszy uległy znacznym zmianom. Poprzednio uznawano, Ŝe sposób cięcia zaleŝy od odmiany. Inaczej cięto teŝ jabłonie, a inaczej grusze.

Bardziej szczegółowo

Pierwsze tegoroczne spotkanie Forum Doradców Sadowniczych

Pierwsze tegoroczne spotkanie Forum Doradców Sadowniczych Pierwsze tegoroczne spotkanie Forum Doradców Sadowniczych Pierwsze w tym roku Forum Doradców Sadowniczych (fot. 1) zorganizowane przez firmę Bayer CropScience odbyło się 12 maja w Przypkach koło Tarczyna.

Bardziej szczegółowo

WSTĘPNY SZACUNEK GŁÓWNYCH ZIEMIOPŁODÓW ROLNYCH I OGRODNICZYCH W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM

WSTĘPNY SZACUNEK GŁÓWNYCH ZIEMIOPŁODÓW ROLNYCH I OGRODNICZYCH W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM 1/ WSTĘPNY SZACUNEK GŁÓWNYCH ZIEMIOPŁODÓW ROLNYCH I OGRODNICZYCH W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM 93-176 Łódź ul. Suwalska 29 tel. 42 6839-100, 6839-101 URZĄD STATYSTYCZNY W ŁODZI Informacja sygnalna http://www.stat.gov.pl/urzedy/lodz/index.htm

Bardziej szczegółowo

Rok w ogrodzie - H. M. Schmidt

Rok w ogrodzie - H. M. Schmidt Rok w ogrodzie - H. M. Schmidt Spis treści Styczeń Pogoda dla ogrodników Prace w styczniu Zapobieganie uszkodzeniom przez śnieg i mróz Siew roślin kiełkujących w chłodzie RozmnaŜanie kwiatów balkonowych

Bardziej szczegółowo

Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie

Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Hodowli i Ochrony Roślin Dorota Nowosielska (dorota.nowosielska@minrol.gov.pl; tel. (022)

Bardziej szczegółowo

Zabezpiecz swoje owoce przed chorobami przechowalniczymi i sprzedawaj je na najbardziej wymagających rynkach!

Zabezpiecz swoje owoce przed chorobami przechowalniczymi i sprzedawaj je na najbardziej wymagających rynkach! Zabezpiecz swoje owoce przed chorobami przechowalniczymi i sprzedawaj je na najbardziej wymagających rynkach! GEOXE nowe podejście do ochrony przed chorobami przechowalniczymi Geoxe Kluczowe zalety produktu

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 15 kwietnia 2013 r. Poz. 8 OGŁOSZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 12 kwietnia 2013 r.

Warszawa, dnia 15 kwietnia 2013 r. Poz. 8 OGŁOSZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 12 kwietnia 2013 r. DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI Warszawa, dnia 15 kwietnia 2013 r. Poz. 8 OGŁOSZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 12 kwietnia 2013 r. w sprawie listy organizacji badawczych

Bardziej szczegółowo

ZAPRASZAMY DO NASZEGO EKO SADU NA: * OWOCE ŚWIEŻE I SUSZONE * NATURALNE SOKI OWOCOWE * EKO OWOCE, SUSZ I SOKI

ZAPRASZAMY DO NASZEGO EKO SADU NA: * OWOCE ŚWIEŻE I SUSZONE * NATURALNE SOKI OWOCOWE * EKO OWOCE, SUSZ I SOKI OWOCE ŚWIEŻE OWOCE SUSZONE EKOLOGICZNE SOKI OWOCOWE ZAPRASZAMY DO NASZEGO EKO SADU NA: * OWOCE ŚWIEŻE I SUSZONE * NATURALNE SOKI OWOCOWE * EKO OWOCE, SUSZ I SOKI Poznajmy się! * Jesteśmy firmą rodzinną,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 11 stycznia 2012 r. Poz. 1

Warszawa, dnia 11 stycznia 2012 r. Poz. 1 Warszawa, dnia 11 stycznia 2012 r. Poz. 1 OGŁOSZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) w sprawie wykazu obszarów badawczych i wykazu badań na rzecz rolnictwa ekologicznego Na podstawie 10 ust. 4 rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ DIAGNOSTYCZNY DLA SZÓSTEJ KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ

MATERIAŁ DIAGNOSTYCZNY DLA SZÓSTEJ KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ KOD UCZNIA WPISUJE UCZEŃ DATA URODZENIA dzień miesiąc rok miejsce POZNAŃ UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY dysleksja MATERIAŁ DIAGNOSTYCZNY DLA SZÓSTEJ KLASY SZKOŁY PODSTAWOWEJ Styczeń 2009 Instrukcja dla ucznia

Bardziej szczegółowo

Jagodniki Edycja 2015

Jagodniki Edycja 2015 Jagodniki Edycja 2015 Zrodzone z natury. Wsparte technologią. Uwaga nowe rejestracje! Insektycydy Produkt Uprawa Zwalczane organizmy Zalecana dawka Karencja agrest mszyce 0,2 l/ha 21 dni borówka wysoka

Bardziej szczegółowo

FRUITAKADEMIA. Ta wiadomość jest wyłącznie dla Państwa. Prosimy nie kopiować i nie rozpowszechniać informacji otrzymywanych w ramach FRUITAKADEMII.

FRUITAKADEMIA. Ta wiadomość jest wyłącznie dla Państwa. Prosimy nie kopiować i nie rozpowszechniać informacji otrzymywanych w ramach FRUITAKADEMII. ZZO Warka FRUITAKADEMIA Ta wiadomość jest wyłącznie dla Państwa. Prosimy nie kopiować i nie rozpowszechniać informacji otrzymywanych w ramach FRUITAKADEMII. UWAGA BARDRZO SILNA INFEKCJA 2008-04-21 19.04

Bardziej szczegółowo

EkoTechProdukt Newsletter

EkoTechProdukt Newsletter EkoTechProdukt Newsletter Wydanie 20, marzec 2014 r. Szanowni Czytelnicy, w tym wydaniu: Nagroda Jakość Roku 2013 dla Instytutu Ogrodnictwa Konferencja ECOFRUIT 2014 przegląd badań naukowych dotyczących

Bardziej szczegółowo

UPRAWY SADOWNICZE WYGLĄD, KTÓRY PRZEBIJA SMAK

UPRAWY SADOWNICZE WYGLĄD, KTÓRY PRZEBIJA SMAK UPRAWY SADOWNICZE WYGLĄD, KTÓRY PRZEBIJA SMAK ener-k ener-k to nawóz WE do aplikowania pozakorzeniowego opracowany przez hiszpańską firmę LIDA Plant Research. Jego specjalna formuła poprawia wygląd, smak,

Bardziej szczegółowo

Nasiennictwo. Tom I. Spis treści

Nasiennictwo. Tom I. Spis treści Nasiennictwo. Tom I Spis treści PRZEDMOWA 1. ŚWIATOWY PRZEMYSŁ NASIENNY 1.1. ZNACZENIE MATERIAŁU SIEWNEGO 1.2. PRZEMYSŁ NASIENNY 1.3. ŹRÓDŁA WSPIERANIA ROZWOJU PRZEMYSŁU NASIENNEGO 1.4. MIĘDZYNARODOWY

Bardziej szczegółowo

Uprawy sadownicze pod osłonami - B. Radajewska

Uprawy sadownicze pod osłonami - B. Radajewska Uprawy sadownicze pod osłonami - B. Radajewska Spis treści Wprowadzenie CZĘŚĆ OGÓLNA Stan i perspektywy rozwoju upraw sadowniczych pod osłonami Uprawy sadownicze pod osłonami w Polsce Uprawy sadownicze

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA na temat perspektyw polsko kaliningradzkiej współpracy w sektorze rolno - spożywczym 2014-07-18 10:12:29

INFORMACJA na temat perspektyw polsko kaliningradzkiej współpracy w sektorze rolno - spożywczym 2014-07-18 10:12:29 INFORMACJA na temat perspektyw polsko kaliningradzkiej współpracy w sektorze rolno - spożywczym 2014-07-18 10:12:29 2 INFORMACJA na temat perspektyw polsko kaliningradzkiej współpracy w sektorze rolno

Bardziej szczegółowo

Cięcie drzew i krzewów owocowych. dr Rafał Rozwarski

Cięcie drzew i krzewów owocowych. dr Rafał Rozwarski Cięcie drzew i krzewów owocowych dr Rafał Rozwarski Prawidłowo uformowana korona drzewa poprzez cięcie powinna: posiadać silną konstrukcję, zapewniać maksymalny dostęp światła do jej wnętrza oraz sprzyjać

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2010

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2010 Zawód: technik ogrodnik Symbol cyfrowy zawodu: 321[03] Numer zadania: 1 Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu 321[03]-01-102 Czas trwania egzaminu: 180 minut ARKUSZ

Bardziej szczegółowo

POTAS W TOWAROWEJ UPRAWIE ROŚLIN SADOWNICZYCH

POTAS W TOWAROWEJ UPRAWIE ROŚLIN SADOWNICZYCH POTAS W TOWAROWEJ UPRAWIE ROŚLIN SADOWNICZYCH Fizjologiczna rola oraz praktyczne znaczenie potasu w uprawie roślin sadowniczych Rośliny sadownicze wymagają nawożenia zbilansowanego z ich potrzebami pokarmowymi.

Bardziej szczegółowo

Zwalczanie zwójki różóweczki (Archips rosanus) na porzeczce czarnej. Zwalczanie pędraków chrabąszcza majowego w ekologicznych uprawach truskawki

Zwalczanie zwójki różóweczki (Archips rosanus) na porzeczce czarnej. Zwalczanie pędraków chrabąszcza majowego w ekologicznych uprawach truskawki Program 58 Ogólnopolskiej Konferencji Ochrony Roślin Sadowniczych Warszawa 19.02.2015 9:00-10:00 Rejestracja uczestników, wydawanie materiałów i ankiet konferencyjnych 10:00-10:20 Otwarcie Konferencji

Bardziej szczegółowo

jabłoni Wyznaczanie okresów krytycznych Pierwszy zabieg grzyba Venturia inaequalis pochodzącym z ub.

jabłoni Wyznaczanie okresów krytycznych Pierwszy zabieg grzyba Venturia inaequalis pochodzącym z ub. 24 posażyć się w standardowy binokular, który pozwoli odszukać na liściach owocniki grzyba, oraz mikroskop, za pomocą którego będziemy mogli obserwować owocniki, worki i zarodniki workowe (fot. 1). Przypominamy

Bardziej szczegółowo

Zgodnie z nową etykietą-instrukcją stosowania, środek może być używany do ochrony:

Zgodnie z nową etykietą-instrukcją stosowania, środek może być używany do ochrony: Signum 33 WG w ochronie roślin sadowniczych przed chorobami Signum 33 WG to produkt firmy BASF, dobrze znany zwłaszcza producentom truskawek. Zarejestrowano go w 2005 roku i dopuszczono do zwalczania szarej

Bardziej szczegółowo

INTEGROWANA OCHRONA ROŚLIN Niechemiczne i chemiczne metody ochrony plantacji

INTEGROWANA OCHRONA ROŚLIN Niechemiczne i chemiczne metody ochrony plantacji INTEGROWANA OCHRONA ROŚLIN Niechemiczne i chemiczne metody ochrony plantacji Grzegorz Pruszyński Instytut Ochrony Roślin Państwowy Instytut Ochrony Roślin w Poznaniu Wiek pestycydów (wg Matcalfa 1980):

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA PRZECIWDZIAŁANIA ODPORNOŚCI GRZYBÓW POWODUJĄCYCH ŁAMLIWOŚĆ ŹDŹBŁA ZBÓŻ I CHWOŚCIKA BURAKa NA FUNGICYDY

STRATEGIA PRZECIWDZIAŁANIA ODPORNOŚCI GRZYBÓW POWODUJĄCYCH ŁAMLIWOŚĆ ŹDŹBŁA ZBÓŻ I CHWOŚCIKA BURAKa NA FUNGICYDY INSTYTUT OCHRONY ROŚLIN PAŃSTWOWY INSTYTUT BADAWCZY ul. Władysława Węgorka 20, 60-318 Poznań STRATEGIA PRZECIWDZIAŁANIA ODPORNOŚCI GRZYBÓW POWODUJĄCYCH ŁAMLIWOŚĆ ŹDŹBŁA ZBÓŻ I CHWOŚCIKA BURAKa NA FUNGICYDY

Bardziej szczegółowo

Produkcja biomasy a GMO

Produkcja biomasy a GMO Produkcja biomasy a GMO Adam Koryzna Stowarzyszenie Koalicja Na Rzecz Nowoczesnego Rolnictwa Opole, 22.10.2009 Koalicja Na Rzecz Nowoczesnego Rolnictwa Organizacja zrzeszająca producentów rolnych ZałoŜona

Bardziej szczegółowo

Nr albumu. WYDZIAŁ KSZTAŁTOWANIA ŚRODOWISKA I ROLNICTWA. Dorota Jadczak Henryk Czyż PRAKTYKA ZAWODOWA

Nr albumu. WYDZIAŁ KSZTAŁTOWANIA ŚRODOWISKA I ROLNICTWA. Dorota Jadczak Henryk Czyż PRAKTYKA ZAWODOWA Student. Nazwisko i imię Nr albumu. ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY W SZCZECINIE WYDZIAŁ KSZTAŁTOWANIA ŚRODOWISKA I ROLNICTWA Dorota Jadczak Henryk Czyż PRAKTYKA ZAWODOWA Przewodnik metodyczny

Bardziej szczegółowo

Opracowanie: Dział Gospodarstwa Wiejskiego i Agroturystyki MODR Karniowice

Opracowanie: Dział Gospodarstwa Wiejskiego i Agroturystyki MODR Karniowice Opracowanie: Dział Gospodarstwa Wiejskiego i Agroturystyki MODR Karniowice RÓŻA (Rosa) Zachwycano się nią w już starożytności, oznaczona tytułem królowej kwiatów. Najbardziej popularna roślina hodowana

Bardziej szczegółowo

Uprawa drzew owocowych

Uprawa drzew owocowych Projekt Bioróżnorodność Opolszczyzny skarbem dziedzictwa przyrodniczego (nr decyzji RPOP.05.01.00-16-0001/15-00) współfinansowany jest ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego

Bardziej szczegółowo

Zadania do planszy PRACE W LESIE LATO

Zadania do planszy PRACE W LESIE LATO 1 Ewa Sulejczak Zadania do planszy PRACE W LESIE LATO 1. Przyjrzyj się planszy i napisz, jakie zabiegi wykonuje się w lesie latem. Określ także ich cel. Spostrzeżenia wpisz w tabeli. Zabiegi Cel 2. Rozpoznaj

Bardziej szczegółowo

AGROFAG PRÓG SZKODLIWOŚCI * WOJEWÓDZTWO POMORSKIE bytowski ziemniak alternarioza. objawy choroby zaraza

AGROFAG PRÓG SZKODLIWOŚCI * WOJEWÓDZTWO POMORSKIE bytowski ziemniak alternarioza. objawy choroby zaraza Aktualna sygnalizacja występowania chorób i szkodników wg komunikatu Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa oraz Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Gdańsku na dzień 04.07.2014r. POWIAT

Bardziej szczegółowo

11 lutego 2014r., 19:00 17:00 (Sala Amfiteatralna)

11 lutego 2014r., 19:00 17:00 (Sala Amfiteatralna) 11 lutego 2014r., 19:00 17:00 (Sala Amfiteatralna) 9:00-10:00 Rejestracja uczestników i wydawanie materiałów 10:00-10:20 Otwarcie Konferencji prof. dr hab. Franciszek Adamicki Dyrektor Instytutu Ogrodnictwa,

Bardziej szczegółowo

Aktualne zagadnienia integrowanej ochrony roślin

Aktualne zagadnienia integrowanej ochrony roślin Aktualne zagadnienia integrowanej ochrony roślin Ewa Szymańska Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Gdańsku Oddział w Starym Polu Stare Pole, 5 listopada 2015 r. 1 stycznia 2014 r. wprowadzenie obowiązku

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Drzew Pestkowych

Program Ochrony Drzew Pestkowych Program Ochrony Drzew Pestkowych Spis treści. Wstęp. Charakterystyka środków grzybo- i bakteriobójczych zarejestrowanych do upraw sadowniczych. Charakterystyka środków owado- i roztoczobójczych zarejestrowanych

Bardziej szczegółowo

Metodyka prowadzenia obserwacji występowania przebarwiacza malinowego (Phyllocoptes gracilis) na malinie

Metodyka prowadzenia obserwacji występowania przebarwiacza malinowego (Phyllocoptes gracilis) na malinie dr hab. Barbara Łabanowska, mgr Małgorzata Tartanus Metodyka prowadzenia obserwacji występowania przebarwiacza malinowego (Phyllocoptes gracilis) na malinie Przebarwiacz malinowy Phyllocoptes gracilis

Bardziej szczegółowo

Ogólna uprawa warzyw - pod red. M. Knaflewskiego

Ogólna uprawa warzyw - pod red. M. Knaflewskiego Ogólna uprawa warzyw - pod red. M. Knaflewskiego Spis treści PRZEDMOWA... 11 1. WIADOMOŚCI WPROWADZAJĄCE... 13 1.1. Definicja warzywnictwa... 13 1.2. Produkcja warzyw w Polsce, w Europie i na świecie...

Bardziej szczegółowo

(Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu Art. 17 ust. 3)

(Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu Art. 17 ust. 3) Załącznik nr 9 Minimalne wymogi dotyczące nawozów i środków ochrony roślin 1. Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone - Wymóg 4 - dotyczy 8.2.10.5.1.4.1.2. Minimum requirements for fertilisers and pesticides

Bardziej szczegółowo

Czerwone mutanty odmian jabłoni, ich znaczenie i perspektywy produkcji. Dorota Kruczyńska Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach

Czerwone mutanty odmian jabłoni, ich znaczenie i perspektywy produkcji. Dorota Kruczyńska Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach Czerwone mutanty odmian jabłoni, ich znaczenie i perspektywy produkcji Dorota Kruczyńska Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach Rodzaje mutantów czerwone o lepiej wybarwionych owocach w porównaniu z odmianą

Bardziej szczegółowo

Modele ochrony zbóż jako element integrowanej produkcji

Modele ochrony zbóż jako element integrowanej produkcji Anna Nieróbca Zakład Agrometeorologii i Zastosowań Informatyki Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy Modele ochrony zbóż jako element integrowanej produkcji Bratoszewice

Bardziej szczegółowo

Asa. Konkurs A S A H I. Zobacz Asahi w kraju kwitnącej wiśni. Strona: 1 / 16

Asa. Konkurs A S A H I. Zobacz Asahi w kraju kwitnącej wiśni. Strona: 1 / 16 Asa Konkurs A S A H I Zobacz Asahi w kraju kwitnącej wiśni Gospodarstwo Sadownicze GRAMZA Gać 86, 55-200 Oława Tel. +48 71.31.31.595 GSM: 605.303.600 Mateusz Gramza Strona: 1 / 16 SPIS TREŚCI 1. WSTĘP...2

Bardziej szczegółowo

Najnowsze zmiany przepisów o ochronie roślin

Najnowsze zmiany przepisów o ochronie roślin Departament Hodowli i Ochrony Roślin Najnowsze zmiany przepisów o ochronie roślin Dr inż. Bogusław Rzeźnicki Warszawa, 23 września 2010 r. Pakiet pestycydowy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi 1. Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

Rośliny modyfikowane genetycznie (GMO)

Rośliny modyfikowane genetycznie (GMO) Rośliny modyfikowane genetycznie (GMO) Organizmy modyfikowane genetycznie Organizm zmodyfikowany genetycznie (międzynarodowy skrót: GMO Genetically Modified Organizm) to organizm o zmienionych cechach,

Bardziej szczegółowo

Rola techniki i precyzji zabiegów w integrowanych systemach ochrony roślin

Rola techniki i precyzji zabiegów w integrowanych systemach ochrony roślin Roman Kierzek 1, Marek Wachowiak 1, Henryk Ratajkiewicz 2 1 Instytut Ochrony Roślin- PIB w Poznaniu, 2 Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Rola techniki i precyzji zabiegów w integrowanych systemach ochrony

Bardziej szczegółowo

OPAKOWANIE A JAKOŚĆ PRODUKTÓW

OPAKOWANIE A JAKOŚĆ PRODUKTÓW OPAKOWANIE A JAKOŚĆ PRODUKTÓW Przy wzrastającym nasyceniu rynku, coraz większych wymaganiach konsumenta i silniejszej konkurencji, jakość produktów niezmiennie wpływa na wielkość popytu. Określa się je

Bardziej szczegółowo

Przyszłość w produkcji owoców porzeczki czarnej na świecie, szanse i zagrożenia

Przyszłość w produkcji owoców porzeczki czarnej na świecie, szanse i zagrożenia Przyszłość w produkcji owoców porzeczki czarnej na świecie, szanse i zagrożenia prof. dr hab. Eberhard Makosz IV Międzynarodowa Konferencja Porzeczkowa Białowieża, 2 6 czerwca 2014 r. Światowa produkcja

Bardziej szczegółowo

PRODUKT TRADYCYJNY I LOKALNY: PROMOCJA, MARKA, DYSTRYBUCJA- PRZYKŁADY DOBRYCH PRAKTYK

PRODUKT TRADYCYJNY I LOKALNY: PROMOCJA, MARKA, DYSTRYBUCJA- PRZYKŁADY DOBRYCH PRAKTYK PRODUKT TRADYCYJNY I LOKALNY: PROMOCJA, MARKA, DYSTRYBUCJA- PRZYKŁADY DOBRYCH PRAKTYK Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Projekt opracowany

Bardziej szczegółowo

Łączymy naukę z praktyką 24 godziny na dobę dla Twojego sadu

Łączymy naukę z praktyką 24 godziny na dobę dla Twojego sadu 2015 Łączymy naukę z praktyką Międzynarodowy zespół doświadczonych ekspertów sadowniczych oferuje: Pełen zakres usług doradczych: sadownicze komunikaty agrotechniczne, dostęp do sieci stacji meteo oraz

Bardziej szczegółowo

Od McIntosh a do Gold Milenium

Od McIntosh a do Gold Milenium 1 Od McIntosh a do Gold Milenium dr Dorota Kruczyńska Instytut Ogrodnictwa (2013) Polskie sadownictwo musiało przejść bardzo głębokie przeobrażenia, aby stać się konkurencyjne w stosunku do sadownictwa

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/

Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Typ szkoły: Zasadnicza Szkoła Zawodowa - 3-letni okres nauczania /1/ Zawód: ogrodnik; symbol 611303 Podbudowa programowa: gimnazjum

Bardziej szczegółowo

Integrowana Ochrona Roślin

Integrowana Ochrona Roślin Integrowana Ochrona Roślin 1 Integrowana Ochrona Roślin Integrowana ochrona roślin sposób ochrony roślin przed organizmami szkodliwymi polegający na wykorzystaniu wszystkich dostępnych metod ochrony roślin,

Bardziej szczegółowo

Haskap w Kanadzie relacje z wizyty w prowincji Saskatchewan w 2015 roku. Stanisław Pluta Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach

Haskap w Kanadzie relacje z wizyty w prowincji Saskatchewan w 2015 roku. Stanisław Pluta Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach Haskap w Kanadzie relacje z wizyty w prowincji Saskatchewan w 2015 roku. Stanisław Pluta Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach Haskap Haskap lub Haskap Berry używana jest powszechnie w Ameryce Północnej

Bardziej szczegółowo

Organizacja seminariów informacyjnych w różnych regionach kraju dla producentów owoców i ekologicznych środków produkcji oraz stowarzyszeń konsumentów

Organizacja seminariów informacyjnych w różnych regionach kraju dla producentów owoców i ekologicznych środków produkcji oraz stowarzyszeń konsumentów Opracowanie innowacyjnych produktów i technologii dla ekologicznej uprawy roślin sadowniczych Projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

Timorex Gold 24 EC. Nowa Generacja Środków Grzybobójczych Pochodzenia Roślinnego o Szerokim Spektrum Działania

Timorex Gold 24 EC. Nowa Generacja Środków Grzybobójczych Pochodzenia Roślinnego o Szerokim Spektrum Działania Timorex Gold 24 EC Nowa Generacja Środków Grzybobójczych Pochodzenia Roślinnego o Szerokim Spektrum Działania Jesteśmy w ponad 35 krajach świata Stockton Group - Jesteśmy międzynarodową firmą działającą

Bardziej szczegółowo

Agil 100 EC. Jeden dla wszystkich! herbicyd propachizafop

Agil 100 EC. Jeden dla wszystkich! herbicyd propachizafop Agil 100 EC Jeden dla wszystkich! herbicyd propachizafop Agil 100 EC: niezwykle skuteczny na większość chwastów jednoliściennych, znakomita skuteczność potwierdzona wieloletnią praktyką, najszybciej działający

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O OSZACOWANIE SZKÓD 1.Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2.Adres zamieszkania wnioskodawcy:... 3. Adres siedziby gospodarstwa rolnego:....

WNIOSEK O OSZACOWANIE SZKÓD 1.Wnioskodawca (imię i nazwisko) : 2.Adres zamieszkania wnioskodawcy:... 3. Adres siedziby gospodarstwa rolnego:.... Wniosek należy wypełnić czytelnie (drukowanymi literami). Brak pełnych danych będzie skutkował odrzuceniem wniosku z przyczyn formalnych. Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 234 Wojewody Mazowieckiego z dnia

Bardziej szczegółowo

Typy pustyń: 1. Kamienista (wsch. Tien-Szan) 2. Żwirowa (Mongolska) 3. Piaszczysta (pn. Sahara) 4. Pylasta (Szatt al- Dżarid) (1) (2) (3) (4)

Typy pustyń: 1. Kamienista (wsch. Tien-Szan) 2. Żwirowa (Mongolska) 3. Piaszczysta (pn. Sahara) 4. Pylasta (Szatt al- Dżarid) (1) (2) (3) (4) Pustynia teren o znacznej powierzchni, pozbawiony zwartej szaty roślinnej wskutek małej ilości opadów i przynajmniej okresowo wysokich temperatur powietrza, co sprawia, że parowanie przewyższa ilość opadów.

Bardziej szczegółowo

Asahi SL w ochronie przed skutkami przymrozków

Asahi SL w ochronie przed skutkami przymrozków Asahi SL w ochronie przed skutkami przymrozków Dr inż. Adam Słowiński Arysta LifeScience Polska Sp. z o. o. Ryzyko wystąpienia przymrozków (fot. 1) powodujących uszkodzenie (fot. 2) roślin sadowniczych

Bardziej szczegółowo

Komunikat 21 z dnia dotyczący aktualnej sytuacji agrotechnicznej

Komunikat 21 z dnia dotyczący aktualnej sytuacji agrotechnicznej Komunikat 21 z dnia 2015-06-01 dotyczący aktualnej sytuacji agrotechnicznej www.sad24.com Wszystkie poniższe informacje zostały przygotowane na podstawie obserwacji laboratoryjnych oraz lustracji wybranych

Bardziej szczegółowo

Dobór odmian dla ekologicznych sadów i doskonalenie ekologicznej ochrony roślin sadowniczych przed chorobami i szkodnikami

Dobór odmian dla ekologicznych sadów i doskonalenie ekologicznej ochrony roślin sadowniczych przed chorobami i szkodnikami Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa SPRAWOZDANIE za rok 2009 z tematu Dobór odmian dla ekologicznych sadów i doskonalenie ekologicznej ochrony roślin sadowniczych przed chorobami i szkodnikami finansowany

Bardziej szczegółowo

Gospodarstwo ProBio-Ekonomiczne. Rozwojowe i Dochodowe

Gospodarstwo ProBio-Ekonomiczne. Rozwojowe i Dochodowe Gospodarstwo ProBio-Ekonomiczne Rozwojowe i Dochodowe Już 10 lat! 28 Wytwarzanie, Dystrybucja, Doradztwo Użytkownicy Em Gospodarze 48 000 zarejestrowanych użytkowników Krąg DROWA ZIEMIA 28 Wytwarzanie,

Bardziej szczegółowo

Metodyka prowadzenia obserwacji występowania chrabąszcza majowego (Melolontha melolontha L.)

Metodyka prowadzenia obserwacji występowania chrabąszcza majowego (Melolontha melolontha L.) dr hab. Barbara H. Łabanowska prof. nadzw. IO, dr Zofia Płuciennik Metodyka prowadzenia obserwacji występowania chrabąszcza majowego (Melolontha melolontha L.) Chrabąszcz majowy Melolontha melolontha (L.)

Bardziej szczegółowo

Na terenie gmin/y:...

Na terenie gmin/y:... Wniosek należy wypełnić czytelnie (drukowanymi literami). Brak pełnych danych będzie skutkował odrzuceniem wniosku z przyczyn formalnych. URZĄD GMINY TARNOWO PODGÓRNE Ul. Poznańska 115 62-080 Tarnowo Podgórne

Bardziej szczegółowo