AKCJONARIUSZ. Polska branża chemiczna. - wczoraj, dzisiaj i jutro. O debiucie spółki Azoty Tarnów S.A. opowiada Prezes Zarządu Jerzy Marciniak

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "AKCJONARIUSZ. Polska branża chemiczna. - wczoraj, dzisiaj i jutro. O debiucie spółki Azoty Tarnów S.A. opowiada Prezes Zarządu Jerzy Marciniak"

Transkrypt

1 GIEŁDA EDUKACJA ANALIZY AKCJONARIUSZ ISSN /2008 Umiesz liczyć? Licz na siebie! Niezależny ranking doradców finansowych Sopot, Costa Blanca czy Dubaj? Inwestor indywidualny na rynku nieruchomości Z akcjami po emeryturę - nowa inicjatywa SII Innowacyjny NewConnect tylko w założeniach Polska branża chemiczna - wczoraj, dzisiaj i jutro O debiucie spółki Azoty Tarnów S.A. opowiada Prezes Zarządu Jerzy Marciniak

2 205x275 mm 10/13/08 4:05 PM Page 1 Partner strategiczny: I edycja konkursu Uzyskaj wielką stopę zwrotu Parkiet Futures 2008 Wygraj luksusowy samochód Seat Altea Freetrack i wiele innych cennych nagród! Zapisy: Start: Zakończenie: Więcej informacji na Patroni medialni:

3

4 SPIS TREŚCI Spis treści RAPORT SII Umiesz liczyć? Licz na siebie!... 6 Doradcy niezależni - Raport SII - Paweł Wielgus, Konrad Smok, SII Chemia - stabilna branża na trudne czasy Wywiad z Jerzym Marciniakiem Prezesem Zarządu Azoty Tarnów S.A. W oczekiwaniu na wzrosty indeksów Krach giełdowy - analiza - Piotr Kuczyński, Xelion Doradcy Finansowi Rękawica została podjęta Ad vocem "Po drugiej stronie lustra" - Jarosław Dominiak, SII Po drugiej stronie lustra (2) Tajniki funkcjonowania biur maklerskich - Michał Wojciechowski, DM BOŚ Czas na Krk2B - Nowy pomysł Krakowa na promocję gospodarczą Wywiad z Moniką Piątkowską dyrektorem z Urzędu Miasta Krakowa Nierzetelne działania w świetle prawa Prawa poboru - instrument o bardzo wysokim stopniu ryzyka - Paweł Wielgus, SII NewConnect czyli in(nowa)cja Spółki i inwestorzy o innowacyjności rynku NewConnect - Dorota Skowron, SII Zasada 3 razy L Inwestor indywidualny na rynku nieruchomości - Łukasz Gębski, BNP Paribas Personal Finance Giełda - źródło oszczędności emerytalnych Nowa inicjatywa SII - Z AKCJAMI PO EMERYTURĘ - Jarosław Augustynowicz, SII Pułapki emocji i znanych nazwisk Prawdy i mity o giełdowych guru - Piotr Cieślak, SII Dane jako narzędzie pracy inwestora Gdzie szukać i jak reagować na dane makroekonomiczne - Tomasz Uściński, Przemysław Kwiecień, Jakub Paturalski, X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A. Grzechy główne metody DCF Jak świadomie wyceniać spółki - Miłosz Papst, Centrum Kompetencyjne Doradcy24 Kiedy kupić? Kiedy sprzedać? Podstawy analizy technicznej (7) - Tomasz Gessner, Dom Maklerski IDM S.A. AKCJONARIUSZ Kwartalnik Stowarzyszenia Inwestorów Indywidualnych Redaktor naczelny: Michał Masłowski Zastępca redaktora naczelnego: Konrad Smok Sekretarz redakcji: Karolina Dziekan Redakcja: ul. Długopolska 22, Wrocław telefon: +48 (0) telefon/fax: +48 (0) Reklama: Kamil Karpicki, tel , internet: Opracowanie graficzne: Tomasz Baziuk Wszelkie prawa zastrzeżone. Powielanie wyłącznie za zgodą wydawcy. Redakcja nie zwraca tekstów nie zamówionych oraz zastrzega sobie prawo do ich skracania i redagowania. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść reklam. Branża chemiczna na trudne czasy Jeżeli szukasz ryzykownej branży nowych technologii, na której można zarobić kilkaset procent w bardzo krótkim czasie, to branża chemiczna nie jest dla Ciebie. O zaletach inwestowania w stabilną, przewidywalną branżę "starej gospodarki" oraz o jednej z największych prywatyzacji spółek państwowych w ostatnich latach opowiada Jerzy Marciniak, Prezes Zarządu Spółki Azoty Tarnów S.A. (str ) 4 Akcjonariusz 4/2008

5 Szanowni Czytelnicy Zawód inwestora giełdowego bywa niezwykle ciężkim zajęciem. Ileż to się przez lata nasłuchałem skarg od inwestorów, którzy muszą ciężko tłumaczyć się znajomym, że mimo tego, że są rekinami giełdowymi, to nie mieszkają w wielkiej rezydencji, nie mają własnego jachtu i nie latają własnym samolotem. Tak to niestety jest, że bycie inwestorem giełdowym, to zarówno doświadczanie euforii przy wzrostach indeksów, jak i czarna rozpacz przy giełdowych spadkach. Ciężka jest także rola komentatora rzeczywistości podczas krachów giełdowych. We wstępie od redakcji w poprzednim numerze nieopatrznie pozwoliłem sobie na wyrażenie opinii, że niektóre spółki po ponad 70% przecenach mogą wydawać się tanie. Jakże, w kontekście tego, że mamy krach giełdowy średnio dwa razy w tygodniu, oberwało mi się od czytelników za tak lekkomyślne stwierdzenie. Wiem, wiem, proszę nie krzyczeć, nigdy nie jest tak tanio, żeby nie mogło być jeszcze taniej. Dla mnie to także jest nauczka, że w ciężkich czasach wyrokowanie już za chwileczkę będzie lepiej jest nad wyraz ryzykowną czynnością. Tymczasem, podobnie jak w zeszłym numerze, w tych ciężkich czasach, chciałem zachęcić Państwa do inwestycji we własną wiedzę. Takich inwestycji nigdy nie jest za wiele. Zapraszam na konferencję Profesjonalny Inwestor, która odbędzie się w dniach listopada w Międzyzdrojach. Życzę miłej lektury. Michał Masłowski OD REDAKCJI RAPORT SII Niezależny ranking doradców finansowych Chcesz wziąć kredyt na preferencyjnych warunkach, zapewne możesz bez obaw skorzystać z usług firm oferujących porady finansowe (Expander, Open Finance, etc.). A co wówczas, gdy chcesz uzyskać jakąkolwiek poradę dotyczącą inwestycji na giełdzie? Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych przeprowadziło na przełomie sierpnia i września badanie, w którym oceniano kompetencje doradców finansowych. (str. 6-11) Sopot, Costa Blanca czy Dubaj? Nieruchomości - praprzyczyna bieżącego krachu. Czy jest jeszcze ktoś kto wciąż chce inwestować w nieruchomości? Oczywiście, że tak! Takich inwestorów jest bardzo dużo i wcale nie mam tu na myśli tych, którzy kupują akcje spółek deweloperskich. Bardziej mam na myśli inwestorów, którzy kupują konkretne nieruchomości w atrakcyjnych lokalizacjach. Łukasz Gębski (str )

6 RANKING Doradcy niezależni RaPORT SII Umiesz liczyć? Licz na siebie! Paweł Wielgus, Konrad Smok, SII Wczasach galopującej hossy znakomita większość inwestycji na rynku kapitałowym, zarówno indywidualnych jak i poprzez fundusze, przynosi spektakularne stopy zwrotu. W takiej sytuacji, swoboda wyrażania myśli przez doradców finansowych na temat dostępnych produktów i ogólnych perspektyw rozwoju gospodarczego nie jest rażąca. Innymi słowy nie ma znaczenia, co powie nam doradca, skoro i tak osiągniemy zysk z inwestycji. Sytuacja znacząco zmieniła się wraz z nastaniem bessy, której krajowi inwestorzy nie doświadczyli już od kilku lat. Wraz z nadejściem dekoniunktury na rynku giełdowym, oszczędności ulokowane w jednostkach funduszy inwestycyjnych zaczęły topnieć w zastraszającym tempie. Efekt ten został sztucznie napędzony masowym umarzaniem jednostek funduszy przez klientów, nie przygotowanych na duże wahania wartości swojego portfela. Czas bessy przyniósł w ten sposób chude miesiące nie tylko dla towarzystw funduszy inwestycyjnych, ale również dla rynku doradztwa finansowego, choć w drugim przypadku negatywny efekt został w dużej mierze zniwelowany przez wzrastający popyt na kredyty mieszkaniowe. Od początku roku do Stowarzyszenia Inwestorów Indywidualnych docierają informacje o całkowicie chybionych inwestycjach, na których klienci funduszy inwestycyjnych ponieśli zatrważające straty. Krótki ogląd każdej sprawy z osobna pozwala na postawienie pytania, czy taki stan rzeczy wynika z niedokładnego oszacowania skłonności do ryzyka klientów funduszy, czy też ze zbyt optymistycznego przedstawienia perspektyw TFI. Każdy inwestor ponosi osobistą odpowiedzialność za swoje inwestycje, jednak wielu z nich podjęło decyzję, opierając się na wizji ponadprzeciętnego zysku, prezentowanej właśnie przez doradców finansowych. Dlatego SII postanowiło sprawdzić, jak radzi sobie branża doradztwa finansowego w czasie, gdy na światowych rynkach panuje atmosfera raczej nieprzychylna inwestorom. Podając się za prywatnych przedsiębiorców dysponujących kwotą około pół miliona złotych, a co ważniejsze za laików w kwestiach finansowych, odwiedziliśmy najbardziej znane na wrocławskim rynku przedstawicielstwa doradztwa finansowego, prosząc o poradę na temat inwestycji związanych z naszymi wirtualnymi oszczędnościami. Badaniu i ocenie poddaliśmy pracowników Open Finance S.A., Expander Advisors Sp. z o.o., Finamo S.A., Xelion. Doradcy Finansowi Sp. z o.o., Bloom Finanse Sp. z o.o. oraz Money Expert SA. Zdając sobie sprawę z tego, że uzyskane odpowiedzi mogą być w dużej mierze związane bardziej z przygotowaniem samego doradcy, 6 Akcjonariusz 4/2008

7 RaPORT SII RANKING niż z firmą, którą reprezentuje, udaliśmy się do co najmniej dwóch punktów w trzech pierwszych przypadkach (pozostałe firmy dysponują we Wrocławiu tylko jedną placówką). Zadanie okazało się bardzo czasochłonne, jednak pozwoliło na wyciągnięcie wniosków, na podstawie których należy poddać pod rozwagę wykreślenie drugiego członu z terminu doradztwo finansowe". Każdemu odwiedzonemu doradcy przyznaliśmy punkty w dziewięciu merytorycznych kategoriach, wśród których znalazły się: dywersyfikacja inwestycji, opinia na temat sytuacji na rynku kapitałowym, wiedza o prezentowanych produktach finansowych, podatki od zysków z inwestycji kapitałowych, prowizje, inflacja, komentarz na temat potencjalnych zysków, a także nieruchomości i surowce jako alternatywne sposoby inwestowania. Dodatkowo ocenialiśmy sposób przyjęcia nas jako klientów i zapewnienie dyskrecji w czasie rozmowy. Za każdą wyrażoną opinię doradca otrzymywał pięć lub dziesięć punktów, w zależności od stopnia zrozumienia tematu. Opinie rażąco naruszające szeroko pojęte normy etyczne lub po prostu nieprawdziwe, otrzymywały minus pięć punktów. Zero punktów przyznawaliśmy w przypadku odpowiedzi wymijających lub ich braku. W ten sposób każdy doradca finansowy otrzymał łączną ocenę mieszczącą się w zakresie od minus pięćdziesięciu do stu punktów. Zapraszamy do zapoznania się z naszym raportem, zaczynając od pierwszych odczuć pojawiających się zaraz po przekroczeniu progu przedstawicielstwa doradztwa finansowego. Od początku roku do Stowarzyszenia Inwestorów Indywidualnych docierają informacje o całkowicie chybionych inwestycjach, na których klienci funduszy inwestycyjnych ponieśli zatrważające straty pytanie o wysokość oszczędności już na poziomie recepcji czy sekretariatu. Czyżby ilość gotówki, jaką dysponujemy, miała wpływ na jakość obsługi lub przygotowanie doradcy, z którym będziemy rozmawiać? Modne słowo: dywersyfikacja Z ust każdego doradcy wcześniej czy później pada słowo dywersyfikacja, jednak spotkaliśmy się z wieloma interpretacjami tego terminu, z których najczęstszą jest dywersyfikacja terytorialna. Czy jednak udając się do doradcy finansowego mamy tak naprawdę wpływ na rzeczywistą dywersyfikację terytorialną naszego portfela, skoro większość podmiotów, bez ingerencji ze strony klienta, inwestuje w wielu krajach? Podział taki dokonuje się niejako automatycznie, podobnie jak dywersyfikacja rozumiana jako inwestowanie w wiele branż. Tak naprawdę, decydując się na zakup gotowej oferty inwestycyjnej powinniśmy zastanowić się, czy nie warto zdywersyfikować swojego portfela, decydując się na kombinację kilku produktów, jak np. lokatę w połączeniu z funduszem akcji i produktem strukturyzowanym. Niestety, w większości przypadków sugerowano nam inwestycję tylko w jeden z nich. Doradcom umknął również fakt, że rynki kapitałowe działają na zasadzie naczyń połączonych, a dywersyfikacja terytorialna zaczyna mieć coraz mniejsze znaczenie. Inwestując bowiem tylko w jeden sektor narażamy się na duże wahania portfela, niezależnie od miejsca inwestycji. Opinia na temat sytuacji na rynku kapitałowym W czasie badania zadaliśmy szereg pytań dotyczących obecnej sytuacji na rynku kapitałowy, zarówno krajowym jak i zagranicznym. Duży nacisk położyliśmy na kwestię zakończenia bessy. Ku naszemu zdumieniu, od co najmniej połowy doradców usłyszeliśmy, że wycena akcji jest już bardzo niska i na pewno nie będzie dalej spadać. Prym wiodą tutaj firmy najmniej doświadczone na polskim rynku, jak Bloom Finanse czy Finamo. Jest to przykład wyjątkowo niebezpiecznego myślenia życzeniowego, nie popartego absolutnie żadnymi przesłankami merytorycznymi. Z ust doradców nie padły żadne komentarze odnośnie niewielkiego zaangażowania kapitału zagranicznego na krajowym rynku akcji, czy też ujemnego salda nabycia i umorzeń jednostek funduszy inwestycyjnych. Innymi słowy, przedstawicielom większości firm doradczych nie były znane żadne przesłanki świadczące o pogorszeniu lub poprawie sytuacji na giełdzie. Zdecydowanie więcej mogliśmy dowiedzieć się, dokonując codziennego przeglądu zagadnień gospodarczych na łamach najpopularniejszej prasy. Pomimo niepoprawnego optymizmu, system szkoleń pracowniczych na szczęście robi swoje i idea uśredniania ceny jednostek funduszy lub akcji nie jest doradcom obca. Dlatego też w większości przypadków sugerowali oni systematyczne, rozłożone w czasie angażo- Warunki prowadzenia rozmowy O ile kawy mogliśmy napić się wszędzie, to zapewnienie dyskrecji w czasie rozmowy, o bądź co bądź niemałych kwotach, należało już do rzadkości. Zdecydowanie wyróżnić należy w tym miejscu Xelion, gdzie rozmowa toczyła się za zamkniętymi drzwiami, w specjalnie przeznaczonym do tego celu pomieszczeniu. We wszystkich innych przypadkach pytania o wysokość inwestycji mogły być łatwo usłyszane przez osoby postronne, a nie przyszliśmy przecież publicznie chwalić się swoimi oszczędnościami. Szczególnie nagannie ocenić należy warunki prowadzenia rozmowy w Finamo i Bloom Finanse. Z przykrością stwierdzamy również funkcjonowanie niepokojącej praktyki, w której jako pierwsze pada pytanie dotyczące zasobności naszego portfela. Dość częstą praktyką było bowiem Już pierwsze nasze odczucia były złe. Okazało się, że może być jeszcze gorzej 4/2008 Akcjonariusz 7

8 RaPORT SII RANKING wanie środków finansowych. Znacznie gorzej natomiast wypadli, udzielając odpowiedzi na pytanie, czy mamy obecnie dobry moment na zakup produktu strukturyzowanego lub jednostek uczestnictwa. Najlepiej zachowali się doradcy MoneyExpert oraz Xeliona, którzy zasugerowali jedynie, że być może mamy do czynienia z początkiem odwrócenia dekoniunktury na rynku akcji, wzbraniając się przy tym przed deklaracjami i obietnicami. We wszystkich innych przypadkach dowiedzieliśmy się, że wycena akcji jest już bardzo atrakcyjna, a indeksy na pewno nie będą już spadały. Dowód? Piktogramiczne wykresy naszkicowane pobieżnie długopisem, na których minimum WIG-u mamy już od trzech tygodni za sobą. Produkty finansowe Często spotykamy się z całkowitą ignorancją naszych pytań Jak można się było spodziewać, mając na uwadze trudną sytuację na rynku, prym wśród produktów finansowych zdecydowanie wiodą lokaty strukturyzowane. Wielokrotnie kuszeni byliśmy obietnicą gwarancji zwrotu kapitału. Oczywiście nie sposób dowiedzieć się od doradcy, że zwrot tej samej kwoty po kilku latach jest tak naprawdę stratą, która wynika z braku potencjalnego zysku z inwestycji w lokatę bankową lub papiery dłużne. Nasze doświadczenia pokazują jednak, że to "drobne" niedopatrzenie jest tylko kroplą w morzu uchybień i nadużyć, na które pozwalają sobie doradcy. Bo jak wytłumaczyć klientowi, w jaki sposób produkt gwarantujący kapitał może być jednocześnie dochodowy, skoro samemu nie rozumie się mechanizmów jego działania? Co prawda, od doradcy Finamo usłyszeliśmy, że istnieją opcje. Jednak trudno było nam znaleźć zrozumienie dla pokrętnego wytłumaczenia dotyczącego tego, na czym polega inwestowanie w ten instrument finansowy. W innych przypadkach dowiedzieliśmy się natomiast, że produkt strukturyzowany jest specjalnym instrumentem wymyślonym na potrzeby bessy i marazmu" (Bloom Finanse), inwestycją w indeksy (Xelion - więcej informacji nie uzyskaliśmy, doradca zasłonił się tajemnicą zawodową), innym rodzajem aktywów" (Finamo), czy w końcu zwykłą lokatą, tylko dłuższą (Expander). Absolutnie całkowitą ignorancją wobec dostępnych na rynku ofert, czy też, jak kto woli, wobec dociekliwego klienta, był brak jakichkolwiek komentarzy dotyczących funduszy hedgingowych i funduszy inwestycyjnych zamkniętych. Wygląda na to, że oferta spoza ulotki reklamowej nie jest interesująca. Bardzo negatywnie oceniliśmy ponadto jednego z doradców Bloom Finanse, który po zaprezentowaniu swojego krytycznego nastawienia do produktów strukturyzowanych, zasugerował zakup jednostek uczestnictwa agresywnego funduszu akcji za co najmniej połowę naszych oszczędności. Potencjalne zyski Rok spadków na światowych giełdach na pewno nauczył wielu inwestorów indywidualnych podchodzenia do inwestycji z dużą rezerwą i pokorą, przez co przestali oni zliczać w myślach spektakularne, aczkolwiek wirtualne jeszcze zyski. Podobnie ma się sprawa z doradcami finansowymi, co odebraliśmy jednak jako zmianę polityki marketingowej firmy, a nie jako zmianę osobistego nastawienia jej pracowników. Najgorzej w zestawieniu wypadł pracownik Bloom Finanse, przyjmując prawie za pewnik zysk z trzyletniej lokaty strukturyzowanej na poziomie minimum czterdziestu procent. Z dużo większą rezerwą podchodzą do obietnicy zysku doradcy z większym doświadczeniem na polskim rynku (Expander, Xelion, MoneyExpert). Z drugiej strony, wciąż funkcjonuje pewien rodzaj manipulacji wyobraźnią klienta, polegający na pokazaniu mu wykresów sporządzonych na podstawie danych historycznych. Wyjaśnijmy zatem: nie mamy absolutnie nic przeciw danym historycznym, przy jednoczesnym wyraźnym zastrzeżeniu, że nie muszą one być i prawdopodobnie nie będą powtórzone w najbliższej przyszłości. A z tym było już znacznie gorzej. Kwestie podatkowe i prowizje Wiedza na temat prowizji jest generalnie mocną stroną doradców finansowych. Ponieważ wysokość prowizji zależy od rodzaju produktu finansowego, jak również od podmiotu oferującego, konkretne szczegóły nie są tutaj zbyt istotne. Niepokojąca jest natomiast tendencja, że niewiele o prowizjach można się od doradcy dowiedzieć, zanim się o nie wyraźnie nie zapyta, szczególnie w przypadku przedwczesnego zakończenia inwestycji. Zalecamy więc potencjalnym klientom nie tylko dociekliwość w kwestii prowizji, ale również uważne czytanie regulaminów. Zdarzało się bowiem, że przyłapaliśmy specjalistę Expandera na pomyłce. Ogólnie znajomość zagadnień związanych z prowizjami oceniliśmy bardzo dobrze. Szczególne uznanie w naszych oczach zyskał doradca MoneyExpert, który jako jedyny podsunął pomysł z podziałem lokaty strukturyzowanej na kilka mniejszych, co w pewien sposób ogranicza koszty prowizji za szybsze wyjście z inwestycji. Nieco uboższa jest natomiast wiedza doradców z zakresu kwestii podatkowych. Zwolnienie z podatku Belki od zysku z inwestycji opakowanej w polisę nie jest w dzisiejszych czasach już żadną nowością, ponieważ mówi o tym każda ulotka reklamowa. Jedynie doradca MoneyExpert bez wahania wskazał podatkowe zalety funduszy parasolowych, jak również korzyści w naliczaniu podatku od zysków z własnych inwestycji na rynku akcji, które, w przeciwieństwie do funduszy inwestycyjnych, można bilansować stratami. Każdemu odwiedzonemu doradcy przyznaliśmy punkty w dziewięciu merytorycznych kategoriach 8 Akcjonariusz 4/2008

9 RaPORT SII RANKING Czy może być jeszcze gorzej? Z przykrością stwierdzamy, że tak. Ponieważ na rynku oferowane są coraz częściej produkty związane z jedną branżą (jak np. paliwową, energią odnawialną, uranem, zbożami, produktami spożywczymi czy nieruchomościami), postanowiliśmy sprawdzić wiedzę doradców na temat sytuacji na rynku surowców, a szczególnie ropy naftowej. Wniosek? Ilu doradców, tyle odpowiedzi. Od pracownika firmy doradczej na pewno nie należy wymagać znajomości ceny kontraktów na czarne złoto, jednak ogólne rozeznanie w obecnych trendach byłoby jak najbardziej wskazane. Jedynie od doradcy Xeliona usłyszeliśmy o znaczącej korekcie na rynku ropy. Opinia zaopatrzona została dodatkowo cennym komentarzem, iż ceny surowców mają nierzadko charakter spekulacyjny i związane są ze światową sytuacją geopolityczną, przez co jakiekolwiek prognozy mogą być niezwykle trudne do sformułowania. Interesowała nas również znajomość źródeł obecnego kryzysu na rynku akcji w Stanach Zjednoczonych, który rozlał się następnie po całym świecie. W tym miejscu wysoko oceniliśmy również specjalistę Xeliona, który wyraził ciekawą opinię na temat rynku kredytów hipotecznych oraz związanych z nimi zagrożeń, wskazując również potencjalne kierunki zmian cen na rynku nieruchomości. Najbardziej lakoniczne odpowiedzi uzyskaliśmy na dość szczegółowe pytania, które dotyczyły: poziomu inflacji i bezrobocia, zależności pomiędzy główną stopą procentową a zachowaniem rynku akcji, kursów walut, czy też produkcji w skali kraju. A przecież są to podstawowe informacje o kondycji gospodarki, przez co mają niewątpliwy wpływ na zyski inwestorów oraz klientów towarzystw funduszy inwestycyjnych i banków. Nie trzeba mieć specjalistycznego wykształcenia, aby znać podstawowe zależności wynikające z praw ekonomii. Wystarczy spędzić kilkanaście minut dziennie na lekturze prasy lub dowolnego ekonomicznego portalu internetowego. I tego właśnie powinniśmy wymagać od doradców finansowych. Miłe zaskoczenie Z dotychczasowej relacji wyłączyliśmy jednego z doradców Open Finance (na wykresie przedstawionego jako Open Finance II), który jest niekwestionowanym zwycięzcą naszego zestawienia. Zostaliśmy pozytywnie zaskoczeni jego rze- Jeden z doradców Open Finance spełnił wszystkie nasze wymagania Elektroniczny biuletyn NewConnect Nowy, wspólny projekt GPW i SII Wysyłany co dwa tygodnie do około 6000 inwestorów Informuje o aktualnej kondycji rynku NewConnect Dostarcza niezależnych treści analitycznych Ułatwia podejmowanie decyzji inwestycyjnych 3/2008 Akcjonariusz 35

10 RaPORT SII RANKING telnym podejściem do klienta i bardzo dobrym przygotowaniem merytorycznym. Na każde pytanie uzyskaliśmy treściwą odpowiedź, w której trudno było nam doszukać się błędów. Doradca potrzebował jedynie kilku minut, aby sprawnie zbadać nasze preferencje dotyczące ryzyka i płynności inwestycji. Bez wahania zaproponował również kilka planów inwestycyjnych, z których każdy opierał się na podziale kapitału pomiędzy lokaty, fundusze inwestycyjne i produkty strukturyzowane. Poprawnie opisał podstawowe zależności ekonomiczne, a także skomentował poziom inflacji i cel inflacyjny, powołując się przy tym na komunikaty publikowane po posiedzeniu Rady Polityki Pieniężnej. Krótko mówiąc, spełnił wszystkie kryteria, którymi posłużyliśmy się w przygotowania rankingu. Warto zwrócić również uwagę, że był jedynym doradcą wielokrotnie i stanowczo przestrzegającym nas przed pochopnymi decyzjami i zbyt ryzykowną inwestycją. Niestety, wizyta w innym punkcie doradztwa Open Finance przekonała nas, że jest to przypadek zupełnie odosobniony, wynikający raczej z osobistego zaangażowania doradcy niż z ogólnie pojętej jakości świadczonych usług. Czym kierować się przy wyborze doradcy finansowego? Pamiętajmy, iż doradca finansowy nie jest doradcą inwestycyjnym, który musi przed uzyskaniem tytułu zdać rygorystyczne egzaminy z posiadanej wiedzy. Ważne jest, aby przy podej- Doradcy finansowi a kryteria rankingu Kryterium Doradca Warunki prowadzenia rozmowy Dywersyfikacja inwestycji Opinia o sytuacji na rynku kapitałowym Produkty finansowe Zyski Prowizje 10 Akcjonariusz 4/2008 Bloom Expander Finamo MoneyExpert Open Finance I Open Finance II Xelion Brak dyskrecji Brak dalszych spadków, ceny akcji osiągnęły minimum Krytyczne podejście do produktów strukturyzowanych, preferowane fundusze akcji (nawet do 50% inwestycji) Produkt strukturyzowany może przynieść do 40% zysku Dobra znajomość prowizji za zakup produktu, należało się dopytać o prowizję za zbycie produktu Na początku pytanie o zasobność portfela, brak dyskrecji Wycena akcji jest atrakcyjna Preferowane produkty strukturyzowane (brak znajomości konstrukcji takiego produktu) Potencjalna stopa zwrotu oparta o dane historyczne (zysk do 30%) Dobra znajomość prowizji za zakup i zbycie produktów Na początku pytanie o zasobność portfela, brak dyskrecji Terytorialna Brak dalszych spadków, ceny akcji osiągnęły minimum Preferowane produkty strukturyzowane (dobra znajomość konstrukcji takiego produktu) Potencjalna stopa zwrotu oparta o dane historyczne (zysk do 15-20%) Bardzo dobra znajomość zagadnień związanych z prowizjami Dyskrecja na przyzwoitym poziomie Jest duża szansa na odwrócenie dekoniunktury Preferowane produkty strukturyzowane (podział polisy na kilka części) Prezentowanie danych historycznych, brak deklaracji zysku Prowizja zależy od produktów, brak przykładów Dyskrecja na przyzwoitym poziomie Brak dalszych spadków, ceny akcji osiągnęły minimum Preferowane produkty strukturyzowane (struktura jest zwykłą lokatą, tylko wydłużoną) Potencjalna stopa zwrotu oparta o dane historyczne (zysk do 40%) Bardzo dobra znajomość zagadnień związanych z prowizjami, poparta wieloma przykładami Dyskrecja na przyzwoitym poziomie Terytorialna, branżowa, na poziomie produktów finansowych Bardzo dobra znajomość trendów na rynku akcji, walut, surowców oraz nieruchomości, a także podstawowych zależności ekonomicznych Preferowana kombinacja produktów strukturyzowanych, funduszy akcji oraz lokat bankowych Potencjalna stopa zwrotu uzależniona od stopnia ryzyka związanego z konkretną kombinacją produktów Bardzo dobra znajomość zagadnień związanych z prowizjami, liczne przykłady Osobne pomieszczenie do prowadzenia rozmowy Terytorialna Nie pojawiły się jeszcze sygnały o końcu bessy Preferowane produkty strukturyzowane (struktura jest to forma inwestycji w indeksy) Prezentowanie danych historycznych, brak deklaracji zysku Bardzo dobra znajomość zagadnień związanych z prowizjami

11 RaPORT SII RANKING mowaniu decyzji kierować się merytorycznymi argumentami, a nie jedynie zapewnieniami i swobodnie wypowiadaną opinią doradcy. jakość usług zależeć może nie tyle od firmy, ile od zaangażowania danego pracownika; należy pamiętać o typowych nadużyciach doradców ( akcje nie będą już tańsze", "inflacja dotyczy tylko lokat bankowych", powoływanie się na znanych analityków, manipulacje związane z prezentowaniem danych historycznych); istotne jest, aby dokładnie sprawdzić, gdzie kończy się świadczenie usług doradczych. Większość firm nie zasugeruje bowiem klientowi rozważenia np. zmniejszenia zaangażowania w już posiadanych produktach agresywnych, w przypadku zmiany koniunktury na rynku. decyzję należy podejmować bez pośpiechu, bo doradca finansowy nie bierze za nią żadnej odpowiedzialności. Dobrze jest także zabrać na spotkanie z doradcą osobę, która ma chociaż podstawy wiedzy na temat rynku kapitałowego. Podkreślamy, iż niniejsze opracowanie nie jest wiążącym podsumowaniem całości rynku doradztwa finansowego w skali kraju. Nasze badania dotyczą jedynie wrocławskich doradców. Należy także podkreślić fakt, iż rynek doradztwa finansowego nie jest rynkiem regulowanym w rozumieniu prawnym. Zakres kompetencji oraz przygotowanie merytoryczne doradcy może więc różnić się znacząco w zależności od przygotowania danego doradcy. Wyniki rankingu Expander 20 Bloom Finamo MoneyExpert Open Finance I Open Finance II Xelion 3/2008 Akcjonariusz 39

12 12 Akcjonariusz 4/2008

13 WYWIAD AZOTY Tarnów wreszcie na GPW Realia funkcjonowania spółki chemicznej w Polsce Chemia stabilna branża na trudne czasy Wywiad z Prezesem Zarządu Jerzym Marciniakiem Ak cjo na riusz: Sprzedaż Azotów w dużym stopniu realizowana jest na rynkach unijnych. Czy Spółka zabezpiecza się w jakiś sposób przed ryzykiem walutowym? Jerzy Marciniak Prezes Zarządu Zakładów Azotowych w Tarnowie- Mościcach S.A.: Połowa pozycji walutowej naszej Spółki jest zabezpieczana. Stosujemy głównie bezkosztowe instrumenty finansowe oferowane przez banki. Dzięki aprecjacji euro i dolara w stosunku do złotego, już nie jest to aż tak wielki problem. W jak dużym stopniu zdywersyfikowane są źródła przychodów Firmy? W 2007 roku ponad 52% przychodów generowała sprzedaż kaprolaktamu i tworzyw konstrukcyjnych (POM i poliamid). Nawozy (saletrzak i siarczan amonu) to około 29%, a chemi- kalia (nitrozy, chlor) 9%. W tym roku udział saletrzaku i siarczanu amonu będzie większy, bo ich średnia cena za okres III kwartał 2007 do III kwartał 2008 znacznie wzrosła. Czy rozwój rolnictwa, zdynamizowany m.in. przez dotacje unijne znajduje odzwierciedlenie w sprzedaży kierowanej do tego sektora? Potwierdzają to nasze wyniki wzrost przychodów z tego obszaru naszej produkcji. Niewątpliwie jest to efekt korelacji pomiędzy poprawą sytuacji ekonomicznej polskiego rolnictwa, a producentami żywności i innymi odbiorcami produkcji rolniczej, m.in. z sektora biopaliw. Dlatego w przyszłym roku rozszerzamy naszą ofertę dla rolnictwa, m.in. o nowoczesne nawozy z zawartością siarki, których skład będzie mógł być dedykowany do warunków glebowych w poszczególnych regionach dystrybucji. W jak dużym stopniu wyniki Azotów uzależnione są od zmienności cen gazu? Czy spółka zabezpiecza się przed bardzo dużą zmiennością tego surowca? Gaz to jeden z podstawowych naszych surowców. W ubiegłym roku stanowił ponad 20% wszystkich kosztów materiałów i energii. Średnio AZOTY zużywają około 250 mln metrów sześciennych gazu rocznie, ale jest to około cztery razy mniej niż np. Puławy (Zakłady Azotowe Puławy SA przyp. red.). Mamy unikalną możliwość w branży: około 30% tego surowca już teraz czerpiemy ze złóż lokalnych. To w istotny sposób ogranicza koszty, jest to gaz tańszy od sieciowego, ponieważ jest on jakościowo gorszy (naazotowany) a my przystosowaliśmy linie produkcyjne do takiego gazu. W przyszłości, wraz z udostępnieniem do eksploatacji nowych złóż w naszym regionie, 4/2008 Akcjonariusz 13

14 WYWIAD Każdego dnia do walki staje trzech wirtualnych zawodników Chcesz być na bieżąco? Czytaj: Azymut - strategie dla rynku futures Strategie pisane przez praktyka, a nie analityka Rzeczywiste krzywe kapitału Reakcje na rozwój wydarzeń on-line Wpływ psychologii na strategię inwestowania Każdego dnia Azymut Jarosława Augustynowicza znajdziesz na udział gazu lokalnego, powinien istotnie wzrosnąć. Chcielibyśmy by źródła te gwarantowały nam 50% zapotrzebowania na gaz. Z jednej strony przyniesie to pozytywny efekt finansowy, z drugiej zwiększy bezpieczeństwo dostaw niezależnych od gazu importowanego. Program inwestycyjny Azotów Tarnów do roku 2011 opiewa na kwotę 696 mln zł. W jakiej fazie realizacji jest ten program? Jaką część środków pozyskanych z giełdy Spółka zdołała do tej pory już wykorzystać? Program inwestycyjny realizujemy zgodnie z założeniami przyjętymi w prospekcie emisyjnym. Cały czas analizujemy również obecne, nie najlepsze uwarunkowania gospodarcze. Jesteśmy przygotowani, by reagować i przede wszystkim nie ponosić za dużych kosztów początkowych inwestycji. W działalności produkcyjnej, podobnie jak w całej gospodarce występuje cykliczność. Duże spółki są jednak mniej elastyczne w przypadku tych wahań koniunkturalnych. Czy mógłby Pan określić fazę cyklu, w której jest obecnie Spółka Azoty Tarnów? Podobnie, jak zapewne większość firm, obserwujemy spowolnienie koniunktury gospodarczej nie tylko w branży chemicznej. Bardzo uważnie obserwujemy sytuację i tendencje w środowisku naszych odbiorców. Recesja w naszej branży nie powinna być jednak tak dotkliwa i długa, jak w latach Jak ocenia Pan tegoroczną prognozę wyników? Czy będzie ona zrealizowana, czy jest szansa, aby została przekroczona? Jaki może być przyszły rok? Na razie nie weryfikujemy prognozy tegoroczne, czyli przychody mln zł i zysk netto 73,88 mln zł. Za sprawą niestabilnej sytuacji w gospodarce światowej nie jesteśmy w stanie dokładnie przewidzieć wyników za IV kwartał. Musimy mieć twarde dane do precyzyjnych analiz, a na razie sytuacja w całej Europie i na świecie zmienia się niemal z dnia na dzień. Odpowiedzialne prognozowanie roku przyszłego jest równie trudne. Obecna cena rynkowa akcji jest sporo niższa od ceny emisyjnej. Co sądzi Pan o cenie walorów? Czy odzwierciedla ona rzeczywistą wartość Spółki? Głęboki spadek cen naszych akcji jest dla nas na pewno ciężkim doświadczeniem. Dotyczy jednak ponad 90% procent walorów notowanych na GPW, co jednak w żaden sposób nas nie pociesza. Oczywiście, że obecna cena akcji Azotów w najmniejszym stopniu nie odzwierciedla obecnej wartości i kondycji naszego przedsiębiorstwa, nie wspominając już o jej perspektywach nawet, jeśli weźmiemy pod uwagę ostrożne szacunki dotyczące sytuacji makroekonomicznej. Profil spółki Azoty Tarnów S.A. Zakłady Azotowe w Tarnowie Mościcach S.A. (Azoty Tarnów S.A.) są jednym z największych polskich firm chemicznych, przedsiębiorstwem sektora Wielkiej Syntezy Chemicznej i największym debiutantem na GPW w I połowie 2008 roku. Jest producentem tworzyw konstrukcyjnych (poliamidy, polioksymetylen, compoundy), kaprolaktamu, nawozów mineralnych oraz jedynym w kraju producentem tworzyw poliacetalowych (POM). Według strategii opracowanej przez Naftę Polską w 2009 roku spółka Azoty Tarnów w ramach aliansu chemicznych gigantów powołanego wraz z Ciech SA i Zakładami Azotowymi Kędzierzyn S.A. (ZAK) może przejąć Anwil SA. 14 Akcjonariusz 4/2008

15 FELIETON W oczekiwaniu na wzrosty indeksów Piotr Kuczyński, Xelion Doradcy Finansowi Wrzesień w pełni zasłużył na miano najgorszego w roku miesiąca, a jego końcówka była wręcz przerażająca. Nie było takiego tygodnia na giełdach od ponad 20 lat. W poniedziałek, 29 września, wydawało się, że wszystko zostało już dopięte i pozostało przegłosować plan Paulsona, dzięki któremu 700 mld dolarów mogło zostać użyte do skupowania trujących aktywów banków. Okazało się, że Izba Reprezentantów plan odrzuciła, a to musiało zakończyć się przeceną. S&P 500 spadł o blisko 8%, a NASDAQ o 9%. Nie ulega wątpliwości, że można nazwać tę sesję krachem, chociaż daleko jej do spadku indeksu DJIA w 1987 roku (w czasie jednej sesji o 22,6%). Już następnego dnia indeksy mocno odbiły, bo pojawiła się szansa na przegłosowanie nieco poprawionego planu, nazywanego akronimem TARP przez Senat (co też w środę nastąpiło), a potem przez Izbę Reprezentantów (nie mieli wyjścia i przyjęli plan w piątek). Nawiasem mówiąc, ja mam swoją własną, prywatną, bardzo prawdopodobną teorię na temat tego, co stało się w poniedziałek. Republikanie byli pewni, że wszyscy Demokraci będą głosowali za przyjęciem planu Paulsona, więc wielu z nich głosowało przeciwko przyjęciu tego projektu. W ten sposób chcieli osiągnąć dwa cele: plan przeszedłby głosami Demokratów, dzięki czemu rynki by się uspokoiły, a Republikanie chodziliby w glorii nieustraszonych obrońców podatników i wolnego rynku twierdząc, że oni tego planu nie chcieli. Tymczasem spora część Demokratów zagłosowała przeciw i plan upadł, a pomysł Republikanów obrócił się przeciwko nim. To, co mogłoby się stać bez planu, widzieliśmy właśnie w ten tragiczny poniedziałek, kiedy to praktyczny upadek Bradford & Bingley, przejęcie przez rządy banku Fortis, kłopoty banków brytyjskich proszących rząd o pomoc, pomoc Najgorszy tydzień od 1987 roku stał się faktem udzielona przez banki grupie Hypo Real Estate oraz problemy Dexii graczy przeraziły. Bez planu kolejne klocki domina upadałyby coraz szybciej i nikt by już tego nie zatrzymał. Wiadomo, że TARP to złe rozwiązanie, ale można powiedzieć, że nie czas ratować róż, gdy lasy płoną. Potem można zacząć dalej myśleć nad innymi, kolejnymi krokami. Martin Wolf, główny komentator ekonomiczny Financial Times, napisał ostatnio, że bez przyjęcia planu światu grozi recesja, podobna do tej z lat 30 XX wieku. Ma rację mówiąc, że Wall Street i Main Street (realna gospodarka) są ulicami, które się krzyżują. Oczywiste jest jednak, że plan nie zapobiegnie recesji i nie wiadomo nawet, czy uda się zatrzymać na dłuższy czas falę upadłości spółek z sektora finansowego. Da on jednak czas, podczas którego pojawią się nowe pomysły na pomoc Państwa. To jest nie do uniknięcia. Pojawił się już na przykład plan pomocy i stabilizacji dla sektora bankowego Wielkiej Brytanii. Plan wyglądający na sensowny, ponieważ zakładający przejęcia (czasowo) udziałów w bankach w zamian za otwarcie linii kredytowych do finansowania ich działalności. Tyle tylko, że potrzeba około 6 tygodni, aby plan Paulsona wcielić w życie, a do tego czasu (połowa listopada) dużo się może wydarzyć. Jest też duże zagrożenie: jeśli w dowolnym momencie inwestorzy zobaczą, że plan nie działa tak, jak tego oczekiwano, to przecena będzie jeszcze większa niż ta, której doświadczyliśmy. Poważnym ostrzeżeniem było to, co działo się po decyzji Izby Reprezentantów. Sesja była zdominowana przez ostrą walkę, którą wygrały niedźwiedzie. Kolejny tydzień znowu rozpoczął się paniką z niewyobrażalną (największą od 1987 roku) przeceną indeksu Nikkei (8 października). Zmienność rynku była wręcz porażająca, a reakcja na uchwalenie TARP niezwykle niepokojąca. Tyle tylko, że spadki indeksów nie miały wiele wspólnego z fundamentami. Przecież na dobrą sprawę nikt nie wie, jak długo będzie trwała recesja (ja zakładam, że długo) i jak będzie ostra, a jeśli się tego nie wie, to przecież nie wiadomo również, jakie są usprawiedliwione wyceny akcji. Dlatego też ciągle zakładam, że czeka nas dłuższe odbicie i koniec roku będzie dla posiadaczy akcji dobry. To będzie okres na pozbycie się akcji. Tak, jak między listopadem roku 1929 a kwietniem roku Krach na rynku bankowym w USA zmienił się w globalny kryzys 4/2008 Akcjonariusz 15

16 FELIETON Ad vocem Po drugiej stronie lustra (1) Rękawica została podjęta Jarosław Dominiak, SII Artykuł Michała Wojciechowskiego ( Po drugiej stronie lustra ), jaki ukazał się w ostatnim numerze Akcjonariusza, to chyba pierwsza próba odniesienia się przez środowisko pośredników finansowych do najczęstszych zarzutów formułowanych przez inwestorów pod adresem biur maklerskich. Sam autor zastrzegł, że przedstawiony przez niego ogląd sytuacji nie może być traktowany jako głos reprezentujący całe środowisko. Jest on jednak ważny. Pozwala ocenić i zrozumieć powody najczęstszych niedociągnięć w funkcjonowaniu biur, jakie są podnoszone przez klientów. Z główną tezą, jaką pan Wojciechowski przedstawił w swoim artykule, trudno mi się zgodzić. Autor twierdzi bowiem, że to właśnie biurom maklerskim najbardziej zależy na podnoszeniu jakości usług, gdyż gwarantuje to maksymalizację ich wartości. Jest to, w przypadku części rodzimych pośredników, założenie czysto teoretyczne. Albowiem równie dobrze należałoby uznać, że spółki giełdowe zainteresowane lepszą wyceną będą z definicji transparentne i nie będą naruszać interesów akcjonariuszy mniejszościowych. Nie wszystkie spółki i biura maklerskie działają zgodnie z powyższą filozofią. Natomiast, odnosząc się do argumentu awaryjności systemów, trudno nie przyznać Wojciechowskiemu racji. Wśród wielu czynników wpływających na awaryjność platform transakcyjnych wymienia on również nakłady na poprawę wydolności systemów. Autor podaje przykład swojej instytucji DM BOŚ, który w ostatnich latach przeznaczył rekordowe nakłady na sprzęt i rozwój systemu. Mam nadzieję, że to właśnie nakłady, jakie DM BOŚ przeznaczył na inwestycję w swój system w ostatnich latach, miały duży wpływ na ocenę tego biura przez inwestorów. DM BOŚ od 3 lat sukcesywnie pnie się do góry, by w tym Dom Maklerski BOŚ nie może być miarodajnym przykładem dla większości biur roku zostać najlepiej ocenianym biurem, a w kategorii jakości platformy internetowej zdeklasować rywali. Żartobliwie należy uznać, iż opinia reprezentanta zwycięzcy nie może być miarodajna dla większości biur. Inne argumenty, zarówno te dotyczące zbyt małej funkcjonalności systemów jak i zbyt wysokich opłat, również nie wydają mi się przekonujące. Wspomniany oligopol dostawców systemów informatycznych dla biur maklerskich na pewno nie ułatwia indywidualnego podejścia do systemu i wyróżniania się na rynku. Jednak nie może być on argumentem ucinającym dyskusję na ten temat. Wyniki finansowe, jakie odnotowywały biura maklerskie podczas ostatniej długoletniej hossy, zapewne uczyniły z wielu pośredników firmy na tyle intratne, by podejść do problemu systemów indywidualnie i innowacyjnie. Również nie do końca podzielam argument o atrakcyjności opłat obowiązujących w polskich biurach maklerskich. Zawsze można porównać się do podmiotów na innych rynkach. Będą one droższe, ale wiemy dobrze, że nie byłoby większego problemu ze wskazaniem firm oferujących swe usługi na atrakcyjniejszych warunkach. Inwestorzy, krytykując poziom opłat w polskich biurach, najczęściej wskazują aspekt seryjnych obniżek po stronie instytucji infrastrukturalnych (KDPW, GPW). Według nich, obniżki te nie znajdują odzwierciedlenia w obniżkach opłat w biurach. Fakt ten musi zastanawiać. A miałkie tłumaczenie części biur, jakoby takie oszczędności służyły dodatkowym inwestycjom, które w rezultacie nie przekładają się na satysfakcję inwestora, może być powodem irytacji ze strony klientów. Reasumując, dyskusja na temat funkcjonowania biur maklerskich powinna mieć charakter stymulujący do zmian koniecznych na konkurencyjnym rynku. Dlatego wierzę, że krytyka ze strony inwestorów nie jest narzekaniem dla zasady, a działania biur nie są tylko skoncentrowane na maksymalizowaniu zysków w krótkim terminie. Tak jak zauważył Michał Wojciechowski, ja również wierzę, że biura maklerskie kierują się w swych działaniach rynkowymi prawami. Powinno to stanowić gwarancję wysokich usług i satysfakcji po stronie klientów. 16 Akcjonariusz 4/2008

17 FELIETON Odpowiadając na zarzut prezesa Dominiaka, jakoby nie wszystkim biurom maklerskim miało zależeć na poprawie jakości usług, chciałbym podkreślić, iż daleko mi do przekonywania o racjonalności wyborów uczestników rynku kapitałowego. Ekonomia behawioralna od dość dawna wskazuje na różne (niekoniecznie racjonalne) motywy podejmowania decyzji. Szczególnie nie trzeba tego tłumaczyć doświadczonym inwestorom. Oni przecież zyskują na nieracjonalności zachowań innych. Jak rozumiem, prezes Dominiak zaliczył część biur maklerskich do grupy nieracjonalnych graczy. Myślę jednak, że ta grupa z biegiem czasu znacząco zmalała. Rekordowe nakłady na rozwój systemów w DM BOŚ w minionych latach zostały wymuszone m.in. właśnie przez narastającą konkurencję. Nasze biuro nie działa jako instytucja charytatywna. Gdyby powiększanie przychodów mogło odbywać się bez dodatkowych kosztów, to byłby to wymarzony rynek. Tymczasem jest zupełnie inaczej. Z drugiej strony, oligopol, o którym wspominałem w poprzednim artykule, powoduje, że zdobycie przewagi konkurencyjnej polega nie tylko na wdrażaniu nowatorskich pomysłów, ale i na skróceniu czasu ich wprowadzania. Pisząc o nieracjonalności zachowań niektórych biur maklerskich, prezes Dominiak zdaje się zapominać o tym, że większość Po drugiej stronie lustra (2) Michał Wojciechowski, DM BOŚ przychodów znacznej części tych instytucji nie pochodzi z obsługi inwestorów indywidualnych na rynku wtórnym. Duża grupa biur prawdziwe zyski osiąga z przeprowadzania IPO, z inwestycji własnych, ze sprzedaży funduszy i struktur oraz z działalności na rynku foreks. Dla nich pozyskanie inwestorów indywidualnych nie jest celem samym w sobie. Biura te starają się przyciągnąć tzw. masę, stosując różne środki (nawet dumpingowe prowizje), w celu sprzedania jej swoich sztandarowych produktów, np. handlu na rynkach foreks. Biura te niechętnie będą ponosiły bardzo wysokie koszty na modernizację swoich systemów internetowych służących do handlu na GPW. Podobnie jak trudno jest wymagać od supermarketów, aby podnosiły jakość sprzedawanej benzyny na swoich stacjach. Wszyscy wiedzą, że jest to tylko dodatek mający przyciągnąć klientów do zakupów spożywczych, konfekcyjnych i innych. Dlatego warto sobie uzmysłowić, że postulat bardzo niskich cen i znaczącej poprawy funkcjonalności oraz jakości usług jest sprzeczny. Brak dodatkowych zysków równa się brakowi środków na inwestycje. Pytanie czy ten kierunek działań (wydzierania sobie wzajemnie inwestorów) jest najkorzystniejszy dla całego systemu. Przypomina mi to trochę sytuację z 2000 roku, kiedy na rynku pojawili się nowi gracze, którzy przeszacowali jego wielkość. Starali się oni za wszelką cenę spełnić swoje plany, obniżając wysokość prowizji. Skończyło się to ich wycofaniem się z rynku lub upadłościami tych instytucji. Dużo bardziej racjonalnym wyborem jest, moim zdaniem, powiększanie tortu, czyli wspólny lobbing oraz działania edukacyjne mające na celu powiększenie populacji inwestorów w Polsce. Z obserwacji działań kilku biur widać, że nie tylko Gdyby powiększanie przychodów mogło odbywać się bez dodatkowych kosztów, to byłby to wymarzony rynek DM BOŚ zdaje sobie sprawę z tego, że sto kilkadziesiąt tysięcy inwestorów, to liczba nadal stanowczo za mała. Dlatego trudno się zgodzić z zarzutami, jakoby biura maklerskie nie były zainteresowane działaniami edukacyjnymi. Argumentem przemawiającym za tą hipotezą była niechęć biur maklerskich do podawania budżetów przeznaczonych na takie inicjatywy oraz brak innowacyjnych pomysłów. Efektywniej czy efektowniej Pozwolę sobie wskazać nieprawdziwość tezy o małej aktywności edukacyjnej biur, na podstawie działań DM BOŚ. W ciągu pierwszych 5 miesięcy 2008 roku nasi pracownicy prowadzili 19 wykładów o tematyce giełdowej. Wspieraliśmy merytorycznie inicjatywy studenckie, współorganizujemy szkolenia, bierzemy udział w konferencjach organizowanych przez media. Sponsorowaliśmy takie przedsięwzięcia, jak: wydawanie gazety studenckiej o rynkach kapitałowych Trend, Grę Giełdową Parkietu oraz wydanie książki Metody gry na giełdzie. Prowadzimy serwis blogi. bossa.pl, gdzie nasi współpracownicy zamieszczają teksty edukacyjne oraz dyskutują z inwestorami o praktycznych aspektach analizy technicznej, finansów behawioralnych, systemów inwestycyjnych. Sponsorujemy serwis futures.pl, o którego edukacyjnym charakterze nie trzeba nikogo przekonywać. Rozwijamy sekcję Edukacja w serwisie bossa.pl, która na koniec maja 2008 zawierała ponad 80 tekstów edukacyjnych. Patrząc na poczynania naszej konkurencji muszę przyznać, że mimo naszej dużej aktywności nie jesteśmy jedynymi, którzy starają się powiększać tort. Krytycy działań maklerów w tej dziedzinie zarzucają nam brak innowacyjnych pomy- 4/2008 Akcjonariusz 17

18 FELIETON słów, typu powołanie Instytutu, który ma kształcić tak potrzebne rynkowi kadry. Rodzą się w tej sytuacji pytania: czy powinno nam zależeć na innowacyjności czy na skuteczności; czy biura maklerskie są lepiej przygotowane do niesienia kaganka oświaty niż wyższe uczelnie; czy maklerzy powinni specjalizować się w organizowania konferencji, warsztatów czy innych tego rodzaju inicjatyw; czy nie będzie korzystniej dla rynku, jeśli zajmą się tym media lub firmy szkoleniowe, wykorzystując do tego merytoryczne i finansowe wsparcie firm inwestycyjnych? Tak jak się to dzieje obecnie. Razem czy osobno Nie ulega wątpliwości, że w dziedzinie edukacji inwestycyjnej jest w Polsce ogromna praca do wykonania. Jeśli jednak zależy nam na efektywności podejmowanych wysiłków, instytucje rynku kapitałowego powinny zjednoczyć siły, a nie prowadzić akcję medialną w rodzaju: Tylko moja instytucja jest proedukacyjna. Czy przeznaczenie tych środków na organizację kilkuset bezpłatnych szkoleń dla inwestorów nie byłoby bardziej efektywne niż wydawanie kilkuset tysięcy złotych na niezrozumiałe dla szerokiego ogółu krótkie spoty reklamowe (tzw. reklama społecznoedukacyjna)? Jednocześnie, jaki jest cel powoływania Instytutu kształcenia kadr dla rynku kapitałowego? Czyż nie dużo bardziej efektywnym (choć bez wątpienia mniej medialnym) rozwiązaniem byłoby wsparcie merytoryczne i finansowe polskich uczelni ekonomicznych? Chociażby przez powołanie na kilku z nich specjalnych kierunków kształcących przyszłych maklerów, analityków czy doradców inwestycyjnych. Efektywne edukowanie inwestorów nie polega jedynie na fajerwerkowych akcjach, ale na długofalowych (niestety mało medialnych) działaniach. Chociażby takich, jakie przeprowadza FERK, kształcąc nauczycieli szkół średnich po to, aby nie mylili giełdy z jaskiniami hazardu czy współorganizując z biurami maklerskimi bezpłatne szkolenia dla inwestorów. Taniej znaczy drożej Odnosząc się do zarzutu wysokich prowizji, chciałbym wskazać na pewne nieporozumienie. W poprzednim tekście, wykorzystując obliczenia G. Urazińskiego, zwracałem uwagę na fakt, iż wysokość prowizji w Polsce jest determinowana przez dwie zmienne: wysokość opłat dla GPW i KDPW oraz marżę brokerów. Na przykładzie jednego z dyskontowych (w domyśle: najtańszych) biur maklerskich działających na rynku globalnym, zostało udowodnione, że marże w Polsce są proporcjonalnie niższe w porównaniu z kosztami giełdowymi. Parafrazując, nie można obwiniać jedynie PKN-u za końcową cenę benzyny, jeżeli akcyza pozostaje na tak wysokim poziomie. Nawet, jeśli się tę akcyzę wielokrotnie obniża, a właściwie robi się medialny szum przy rzekomej obniżce akcyzy, wprowadzając jednocześnie po cichu inne podatki. Na zakończenie chciałbym jeszcze raz podkreślić, że moje odpowiedzi na zarzuty przedstawicieli inwestorów indywidualnych nie mają na celu zaklinania rzeczywistości i przedstawiania jej w różowych barwach. Wbrew wątpliwościom prezesa Dominiaka, uważam, że działania najlepszych biur maklerskich pokazują, iż biura te zachowują się racjonalnie, słuchając głosu swoich klientów. Co więcej, uważam, że są do tego zmuszone, gdyż na rynku domów maklerskich panuje silna konkurencja, która wymusza podnoszenie jakości. Gdyby tak nie było, a rynek usług maklerskich w Polsce byłby kurą znoszącą złote jaja, to natychmiast do naszych drzwi zastukaliby pośrednicy finansowi z Europy. Do tego jednak brakuje, moim zdaniem, przynajmniej kilku lat i geometrycznego przyrostu liczby inwestorów w Polsce. W ostatnim zdaniu chcę również podkreślić, iż nie traktuję tej dyskusji jako pojedynku na słowa, ale zależy mi na tym, żeby inwestorzy powiedzieli: Masz rację, nic się nie da zrobić. Konstruktywna krytyka i rozsądny dialog zamiast połajanek medialnych służyć będzie obu stronom. 18 Akcjonariusz 4/2008

19 PROMOCJA WYWIAD Nowy pomysł Krakowa na promocję gospodarczą Czas na Wywiad z Moniką Piątkowską dyrektorem z Urzędu Miasta Krakowa Akcjonariusz: Co kryje się za tajemniczym hasłem Krk2B? Monika Piątkowska (dyrektor Wydziału Strategii i Rozwoju Miasta Urzędu Miasta Krakowa): Profesjonalna promocja, oparta na bezpośrednich relacjach z klientami, aktywne poszukiwanie partnerów biznesowych, najnowsze narzędzia marketingowe, nietuzinkowe pomysły, wychodzenie ponad standardy Jednym słowem: DESTINATION FUTURE. Czyli 2009 rok to zapowiedź prawdziwej rewolucji w promocji biznesowej Krakowa? Raczej ewolucji podejścia do biznesu i sposobu myślenia o promocji inwestycyjnej Krakowa. Przez kilka ostatnich lat konsekwentnie pracowaliśmy nad budową gospodarczej marki Krakowa jako centrum biznesowo-usługowego. Jako jedni z pierwszych profesjonalnie podeszliśmy do problematyki budowy wizerunku miasta. Byliśmy obecni na najbardziej prestiżowych targach i imprezach branżowych. Pisały o nas międzynarodowe media. Na czym więc ta ewolucja będzie polegać? Chcemy być kojarzeni z profesjonalizmem i nowoczesnością. Krk2B to coś więcej niż hasło promocyjne, to zapowiedź nowej jakości promocji inwestycyjnej naszego miasta, opartej na bezpośrednich relacjach z klientami i nowatorskich pomysłach. W chwili obecnej pracujemy nad kompleksowym programem komunikacji marketingowej dla Krk2B. Zgłasza się do mnie coraz więcej osób i instytucji zainteresowanych włączeniem się we wspólną akcję promocyjną. Krk2B stało się zatem także łącznikiem integrującym wysiłki różnych instytucji. Najbliższe plany promocyjne? Już z początkiem roku ruszamy z nową stroną internetową, adresowaną przede wszystkim do inwestorów. Równolegle startujemy także z aktywną promocją Krk2B. Przed nami kilka intensywnych miesięcy pracy. W związku z trwającymi pracami nad programem komunikacji marketingowej, nie chciałabym zdradzać szczegółów, ale jedno jest pewne o Krakowie będzie głośno! Czy za przykładem Krakowa pójdą inne miasta? Cieszę się, że Prezydenci tych większych, jak i mniejszych miast i Marszałkowie zaczynają wreszcie postrzegać marketing jako szansę dla rozwoju swoich miast. Do niedawna było w Polsce tak, że cokolwiek wydarzyło się w dziedzinie marketingu terytorialnego było nowym trendem. Na szczęście coraz więcej samorządów docenia wagę i znaczenie profesjonalnej promocji. Do najlepiej promujących się miast, oprócz Krakowa z pewnością należą Wrocław czy Trójmiasto. Myślę, że w 2009 roku to właśnie działania tych liderów będą najbardziej widoczne. Choć docenić trzeba także wysiłki promocyjne Łodzi, Poznania czy Torunia. Skoro mówimy o przyszłości, jaki będzie Kraków za najbliższych kilka lat? Otwarty na świat, z najnowocześniejszym biznesem, dynamicznie się rozwijający. Kochany przez mieszkańców za urodę i jakość życia Kraków, ponadregionalna metropolia, czerpiąca z posiadanych zasobów takich jak potencjał społeczno-gospodarczy i zgromadzone dziedzictwo kulturowe. Troska o rozwój Krakowa to świadome kreowanie jego światowego wizerunku, z zachowaniem lokalności tego miasta. O wielkich sprawach decydują małe, choćby dostępność parkingów czy sprawna komunikacja miejska. Trzeba tylko konsekwentnie tworzyć warunki dla zrównoważonego rozwoju i nie obawiać się działań długofalowych. Poprawa miejskiej infrastruktury, rozwój systemu transportowego wewnątrz aglomeracji krakowskiej czy likwidacja opóźnień cywilizacyjnych katalog wyzwań stojących przed Krakowem i jego obszarem metropolitalnym jest bardzo szeroki. Podniesienie rangi Krakowa i nadanie mu walorów metropolii o znaczeniu europejskim wymaga szeregu działań, podnoszących jakość każdej z dziedzin funkcjonowania. Fajerwerki przyciągają uwagę, ale szybko gasną. Za to zmiana chociażby niewielkiego fragmentu codzienności może być składową wielkiego projektu na przyszłość. N adchodzi rok 2009 i już dziś widać, że będzie to rok wielkich zmian. Marketing gospodarczy polskich miast i regionów nabiera po wielu latach regresu i uśpienia nareszcie prawdziwych kolorów. Na celowniku polskich miast coraz częściej znajdują się najnowsze narzędzia stosowane w marketingu komercyjnym, takie jak guerilla marketing, word of mouth, buzz marketing, lansering czy narzędzia stosowane w klubach lojalnościowych. 4/2008 Akcjonariusz 19

20 FELIETON Nierzetelne działania w świetle prawa Paweł Wielgus, SII Inwestorzy ponieśli straty z powodu nie zarejestrowania na ich rachunkach praw poboru, a pieniądze po prostu wyparowały 20 Akcjonariusz 4/2008 Do Stowarzyszenia dociera wiele sygnałów od inwestorów, którzy zwracają uwagę na przypadki łamania prawa. Nie trudno jest takie sytuacje zauważyć, ponieważ łamanie obowiązujących przepisów jest stosunkowo łatwe do stwierdzenia. Dostępne są także informacje na temat regulacji z zakresu rynku kapitałowego, na podstawie których inwestorzy mogą dochodzić swoich praw, jeśli zostaną one złamane. Wiadomo wówczas, do kogo kierować pytania lub żądania. Okazuje się jednak, iż nierzetelne działania emitentów mogą odbywać się także w świetle prawa. Przykład? Odcięcie wartości teoretycznej praw poboru od rynkowej ceny akcji przed zatwierdzeniem prospektu emisyjnego. W tym przypadku przedmiotowa sytuacja jest więc znacząco trudniejsza dla inwestorów, zwłaszcza w kontekście uzyskania odszkodowania. Przypomnijmy zatem zasady emisji akcji z prawem poboru. Walne zgromadzenie akcjonariuszy, podejmując uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego w drodze emisji akcji z zachowaniem prawa poboru (PP), w tym, ustalając Prawa poboru - instrument o wysokim ryzyku datę ich przyznania dotychczasowym posiadaczom akcji, upoważnia Zarząd do zawarcia umów z Krajowym Depozytem Papierów Wartościowych oraz Giełdą Papierów Wartościowych w Warszawie. Całkowicie niezależnie spółka występuje z wnioskiem do Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) o zatwierdzenie projektu prospektu emisyjnego. Kolejność tych wydarzeń niestety nie jest regulowana przepisami obowiązującego prawa. Częsta jest sytuacja, w której PP przyznawane są przed przekazaniem prospektu emisyjnego do KNF. Może więc dojść do wyznaczenia kursu odniesienia dla akcji danej spółki skorygowanych o wartość teoretyczną PP, gdy emisja nie jest jeszcze przesądzona. W konsekwencji portfel inwestora zostaje uszczuplony w taki sposób, aby sumaryczna wartość akcji i przyznanych PP pokrywała się z wartością portfela przed zmianami. Przesłanką do dematerializacji PP i zapisania ich na rachunkach w domach maklerskich jest zatwierdzenie prospektu emisyjnego przez KNF. Zanim jednak przesłanka ta zostanie ziszczona, na rachunkach pojawiają się tzw. jednostkowe prawa poboru, które są jedynie rejestrowym zapisem, a nie instrumentami finansowymi w rozumieniu prawa. Co dzieje się w przypadku, gdy pomimo przyznania praw poboru emisja w ogóle nie dochodzi do skutku? Scenariusze są dwa. W pierwszym z nich, korzystnym dla akcjonariuszy, rynek weryfikuje sztuczne zaniżenie kursu akcji, przez co w krótkim horyzoncie czasowym powraca on do wartości sprzed odcięcia praw poboru. Sytuacja taka miała miejsce w przypadku spółki Bytom, która zwróciła się do KNF z wnioskiem o zawieszenie na czas nieokreślony postępowania w zakresie zatwierdzenia prospektu emisyjnego, w związku z trudną sytuacją rynkową. Efekt ten był jednak trudny do zaobserwowania, gdyż zbiegł się w czasie ze spadkiem kursu w reakcji na ogłoszenie decyzji o nowej emisji. Możliwa jest jednak sytuacja, w której postępowanie prospektowe znacznie przeciąga się w czasie, co przy jednoczesnym spadku kursu akcji powoduje, że powrót ceny do wartości sprzed odcięcia praw poboru jest mało prawdopodobny, a inwestorzy ponoszą straty wynikające z ich wartości teoretycznej. Zdarzenie takie miało miejsce w przypadku spółki FON, która, po blisko półrocznych konsultacjach z Komisją Nadzoru Finansowego, ostatecznie odstąpiła od emisji akcji. W tym czasie kurs spółki, w oczekiwaniu na przydział akcji nowej emisji, zanurkował o kilkadziesiąt procent. Po przekazaniu przez spółkę informacji, że emisja nie dojdzie do skutku, teoretycznie kurs powinien powrócić do wartości wyjściowej. Należy jednak zauważyć, że powrót ten był utrudniony nie tylko silnym spadkiem notowań na przestrzeni kilku miesięcy, ale również uchwalonym w międzyczasie splitem akcji. Ściągnięcie kursu na poziomy najniższe z możliwych sprawił, że FON stał się spółką jednogroszową. Powszechnie wiadomo, że notowania spółek groszowych rządzą się swoimi wła-

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w IPO ile można zarobić?

Inwestowanie w IPO ile można zarobić? Inwestowanie w IPO ile można zarobić? W poprzednich artykułach opisano w jaki sposób spółka przeprowadza ofertę publiczną oraz jakie może osiągnąć z tego korzyści. Teraz należy przyjąć punkt widzenia Inwestora

Bardziej szczegółowo

Kształtowanie się indeksów WIG w 2003 roku

Kształtowanie się indeksów WIG w 2003 roku Kształtowanie się indeksów WIG w 2003 roku Do najważniejszych wskaźników polskiej giełdy zaliczamy Warszawski Indeks Giełdowy oraz WIG-20, który jest indeksem dużych spółek. Oprócz dwóch wyżej wymienionych

Bardziej szczegółowo

Planowanie finansów osobistych

Planowanie finansów osobistych Planowanie finansów osobistych Osoby, które planują znaczne wydatki w perspektywie najbliższych kilku czy kilkunastu lat, osoby pragnące zabezpieczyć się na przyszłość, a także wszyscy, którzy dysponują

Bardziej szczegółowo

Z Jackiem Chwedorukiem, prezesem banku inwestycyjnego Rothschild Polska, rozmawia Justyna Piszczatowska.

Z Jackiem Chwedorukiem, prezesem banku inwestycyjnego Rothschild Polska, rozmawia Justyna Piszczatowska. Z Jackiem Chwedorukiem, prezesem banku inwestycyjnego Rothschild Polska, rozmawia Justyna Piszczatowska. Czy Pana zdaniem polskie spółki powinny się obawiać wrogich przejęć w najbliższym czasie? Uważam,

Bardziej szczegółowo

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU

biuro pośrednictwa Jak założyć kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Jak założyć biuro pośrednictwa kredytowego ABC BIZNESU Spis treści 2 Pomysł na firmę / 3 1. Klienci biura pośrednictwa kredytowego / 4 2. Cele i zasoby

Bardziej szczegółowo

Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI

Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI Zaremba Adam Wprowadzenie Część I. Zanim zaczniesz inwestować Rozdział 1. Jak wybrać dom maklerski? Na co zwracać uwagę? Opłaty i prowizje Oferta kredytowa Oferta

Bardziej szczegółowo

W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta.

W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta. W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta. Wycena spółki, sporządzenie raportu z wyceny Metodą wyceny, która jest najczęściej

Bardziej szczegółowo

Rynek mieszkaniowy w Polsce - 5 lat temu i dziś

Rynek mieszkaniowy w Polsce - 5 lat temu i dziś Maj 2012 Rynek mieszkaniowy w Polsce - 5 lat temu i dziś Indeks Cen Mieszkań (ICM) - nowy standard pomiaru cen na rynku sprzedaży mieszkań porównanie cen ofertowych i transakcyjnych mieszkań co się sprzeda,

Bardziej szczegółowo

czyli Piotr Baran Koło Naukowe Cash Flow

czyli Piotr Baran Koło Naukowe Cash Flow Bądź tu mądry człowieku!!! czyli Jak inwestować w czasie kryzysu finansowego??? Piotr Baran Koło Naukowe Cash Flow Możliwości inwestowania Konserwatywne : o Lokaty o Obligacje o Fundusze inwestycyjne o

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE WYŁĄCZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI Niniejsza propozycja nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego. Ma ona charakter wyłącznie informacyjny. Działając pod marką New World

Bardziej szczegółowo

Opinia na temat oferty publicznej Spółki

Opinia na temat oferty publicznej Spółki Opinia na temat oferty publicznej Spółki O Spółce, parametrach oferty oraz celach emisji Energoinstal SA to jeden z największych producentów kotłów energetycznych w Polsce oraz znany i ceniony partner

Bardziej szczegółowo

Na rynku alternatywnym NewConnect notowanych jest już ponad 400 spółek. Historia sukcesu NewConnect i perspektywy jego dalszego rozwoju

Na rynku alternatywnym NewConnect notowanych jest już ponad 400 spółek. Historia sukcesu NewConnect i perspektywy jego dalszego rozwoju Na rynku alternatywnym NewConnect notowanych jest już ponad 400 spółek. Historia sukcesu NewConnect i perspektywy jego dalszego rozwoju NewConnect to rynek akcji Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie

Bardziej szczegółowo

98 283 tys. - tyle ofert pracy opublikowały firmy w serwisie Pracuj.pl w I kwartale 2014 roku

98 283 tys. - tyle ofert pracy opublikowały firmy w serwisie Pracuj.pl w I kwartale 2014 roku Warszawa, 8 kwietnia 2014 r. Firmy znów szukają więcej osób do pracy Raport Pracuj.pl Rynek Pracy Specjalistów w I kwartale 2014 Jak wynika z kwartalnego raportu Pracuj.pl, znów jest nieco lepiej na rynku

Bardziej szczegółowo

TEST ADEKWATNOŚCI. nie. tak

TEST ADEKWATNOŚCI. nie. tak TEST ADEKWATNOŚCI Odpowiedzi na pytania zawarte w teście zawierają informacje niezbędne do dokonania przez Towarzystwo oceny poziomu wiedzy Klienta dotyczącej inwestowania w zakresie instrumentów finansowych,

Bardziej szczegółowo

Wyniki zarządzania portfelami

Wyniki zarządzania portfelami Wyniki zarządzania portfelami Na dzień: 31 października 2011 Analizy Online Asset Management S.A. ul. Nowogrodzka 47A 00-695 Warszawa tel. +48 (22) 585 08 58 fax. +48 (22) 585 08 59 Materiał został przygotowany

Bardziej szczegółowo

(Miejscowość..., Data...) TEST ADEKWATNOŚCI. 2. Czy w okresie ostatnich 5 lat inwestowała Pani / inwestował Pan w:

(Miejscowość..., Data...) TEST ADEKWATNOŚCI. 2. Czy w okresie ostatnich 5 lat inwestowała Pani / inwestował Pan w: (Miejscowość..., Data...) TEST ADEKWATNOŚCI UWAGA: W pytaniach 1 2 należy zaznaczyć właściwą odpowiedź w każdym podpunkcie. W pozostałych pytaniach należy zaznaczyć tylko jedną odpowiedź. 1. Proszę zaznaczyć

Bardziej szczegółowo

Top 5 Polscy Giganci

Top 5 Polscy Giganci lokata ze strukturą Top 5 Polscy Giganci Pomnóż swoje oszczędności w bezpieczny sposób inwestując w lokatę ze strukturą Top 5 Polscy Giganci to możliwy zysk nawet do 45%. Lokata ze strukturą Top 5 Polscy

Bardziej szczegółowo

lokata ze strukturą Czarne Złoto

lokata ze strukturą Czarne Złoto lokata ze strukturą Czarne Złoto Lokata ze strukturą Czarne Złoto jest produktem łączonym. Składa się z lokaty promocyjnej i produktu strukturyzowanego Czarne Złoto inwestycji w formie ubezpieczenia na

Bardziej szczegółowo

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH ZAŁĄCZNIK NR 1 DO REGULAMINU TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH W ramach Zarządzania, Towarzystwo oferuje następujące Modelowe Strategie Inwestycyjne: 1. Strategia Obligacji: Cel inwestycyjny: celem

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Rynek NewConnect Skuteczne źródło finansowania

Rynek NewConnect Skuteczne źródło finansowania Twój czas Twój Kapitał Gdańsk, 15 czerwca 2011 r. Rynek NewConnect Skuteczne źródło finansowania Maciej Richter Partner Zarządzający Grant Thornton Frąckowiak 2011 Grant Thornton Frąckowiak. Wszelkie prawa

Bardziej szczegółowo

ABONAMENT LISTA FUNKCJI / KONFIGURACJA

ABONAMENT LISTA FUNKCJI / KONFIGURACJA ABONAMENT PROFESJONALNY LISTA FUNKCJI / KONFIGURACJA INWESTOWANIE MOŻE BYĆ FASCYNUJĄCE GDY POSIADASZ ODPOWIEDNIE NARZĘDZIA Abonament Profesjonalny to rozwiązanie dla tych wszystkich, którzy na inwestowanie

Bardziej szczegółowo

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony.

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Jedną z metod sfinansowania biznesowego przedsięwzięcia jest skorzystanie z funduszy

Bardziej szczegółowo

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze

Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Kondycja polskiego sektora bankowego w drugiej połowie 2012 roku. Podsumowanie wyników polskich banków za I półrocze Polskie banki osiągnęły w I półroczu łączny zysk netto na poziomie 8,04 mld zł, po wzroście

Bardziej szczegółowo

NIERUCHOMOŚCI INWESTYCYJNE. efektywne inwestowanie na rynku nieruchomości komercyjnych

NIERUCHOMOŚCI INWESTYCYJNE. efektywne inwestowanie na rynku nieruchomości komercyjnych NIERUCHOMOŚCI INWESTYCYJNE efektywne inwestowanie na rynku nieruchomości komercyjnych Rynek nieruchomości komercyjnych w Polsce ma przed sobą olbrzymie perspektywy. Silna pozycja polskiej gospodarki, najmniejsze

Bardziej szczegółowo

TEST ODPOWIEDNIOŚCI. a) fundusze inwestycyjne różnią się oczekiwanym zyskiem oraz poziomem ryzyka inwestycyjnego

TEST ODPOWIEDNIOŚCI. a) fundusze inwestycyjne różnią się oczekiwanym zyskiem oraz poziomem ryzyka inwestycyjnego Wzór Testu Odpowiedniości, r. TEST ODPOWIEDNIOŚCI 1. Proszę zaznaczyć stwierdzenia, z którymi Pani/Pan się zgadza: a) fundusze inwestycyjne różnią się oczekiwanym zyskiem oraz poziomem ryzyka inwestycyjnego

Bardziej szczegółowo

Wykład 8 Rynek akcji nisza inwestorów indywidualnych Rynek akcji Jeden z filarów rynku kapitałowego (ok 24% wartości i ok 90% PK globalnie) Źródło: http://www.marketwatch.com (dn. 2015-02-12) SGH, Rynki

Bardziej szczegółowo

Oszczędzanie a inwestowanie..

Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie to zabezpieczenie nadmiaru środków finansowych niewykorzystanych na bieżącą konsumpcję oraz czerpanie z tego tytułu korzyści w postaci odsetek. Jest to czynność

Bardziej szczegółowo

Finanse dla niefinansistów

Finanse dla niefinansistów Finanse dla niefinansistów Może inny podtytuł? Wszystkie prawa zastrzeżone Racjonalne i świadome podejmowanie decyzji zarządczych, lepsze zarządzanie i wykorzystanie zasobów przedsiębiorstwa, zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

BPH Fundusz Inwestycyjny Zamknięty. Sektora Nieruchomości 2

BPH Fundusz Inwestycyjny Zamknięty. Sektora Nieruchomości 2 BPH Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Sektora Nieruchomości 2 Zarabiajcie na inwestycjach w nieruchomości komercyjne!!! Czy widzieli Państwo kiedyś puste centrum handlowe? Czy wiedzą Państwo, że polski rynek

Bardziej szczegółowo

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego

Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Katedra Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Witold Szczepaniak Instrumenty strukturyzowane inwestycja na rynku kapitałowym w okresie kryzysu finansowego Rynek

Bardziej szczegółowo

Zachowania indeksów branżowych GPW czerwiec październik 2013, część 1

Zachowania indeksów branżowych GPW czerwiec październik 2013, część 1 Zachowania indeksów branżowych GPW czerwiec październik 2013, część 1 WIG Budownictwo oraz WIG Inaczej Warszawski Indeks Giełdowy. W jego skład wchodzą wszystkie spółki z Głównego Rynku Giełdy Papierów

Bardziej szczegółowo

Fundusze nieruchomości w Polsce

Fundusze nieruchomości w Polsce Fundusze nieruchomości w Polsce Oferta funduszy inwestycyjnych zamkniętych jest liczy sobie kilka funduszy, które prowadziły subskrypcję certyfikatów w różnym czasie. Klienci, którzy poprzez nabycie certyfikatów

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ PRZEWODNIK DO PRZYGOTOWANIA PLANU DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ CZYM JEST PLAN DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ (BIZNES-PLAN), I DO CZEGO JEST ON NAM POTRZEBNY? Plan działalności gospodarczej jest pisemnym dokumentem,

Bardziej szczegółowo

Jak zdobywać rynki zagraniczne

Jak zdobywać rynki zagraniczne Jak zdobywać rynki zagraniczne Nagroda Emerging Market Champions 2014 *Cytowanie bez ograniczeń za podaniem źródła: Jak zdobywać rynki zagraniczne. Badanie Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy zrealizowane

Bardziej szczegółowo

INWESTYCJE ALTERNATYWNE NA GPW. Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych

INWESTYCJE ALTERNATYWNE NA GPW. Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych INWESTYCJE ALTERNATYWNE NA GPW Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych Inwestycje alternatywne - cechy rozszerzają katalog możliwości inwestycyjnych dostępnych na GPW dla przeciętnego inwestora

Bardziej szczegółowo

PUBLIKACJE O TEMATYCE

PUBLIKACJE O TEMATYCE PUBLIKACJE O TEMATYCE FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH Poznań, 22 grudnia 2010, 10:15 CZ.1 Zbliżają się Święta. Zbliża się Mikołaj. Od ponad półtora roku na szkoleniach o tematyce funduszy inwestycyjnych pomijam

Bardziej szczegółowo

Struktura rynku finansowego

Struktura rynku finansowego Akademia Młodego Ekonomisty Strategie inwestycyjne na rynku kapitałowym Grzegorz Kowerda Uniwersytet w Białymstoku 21 listopada 2013 r. Struktura rynku finansowego rynek walutowy rynek pieniężny rynek

Bardziej szczegółowo

Czas na akcje!? Cykle gospodarcze w Polsce

Czas na akcje!? Cykle gospodarcze w Polsce Czas na akcje!? W długim terminie akcje osiągają wyższe stopy zwrotu niż obligacje. Ostatnich kilka lat spowodowało, że coraz więcej osób wątpi w aktualność tej starej zasady inwestycyjnej. Czy rzeczywiście

Bardziej szczegółowo

USŁUGA ZARZĄDZANIA. Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych. oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A.

USŁUGA ZARZĄDZANIA. Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych. oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A. USŁUGA ZARZĄDZANIA Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A. Poznań 2013 Na czym polega usługa Zarządzania Portfelem Usługa Zarządzania Portfelem (asset

Bardziej szczegółowo

Jak pokonać giełdę czyli jak osiągnąć satysfakcjonujące wyniki inwestycyjne w długim terminie?

Jak pokonać giełdę czyli jak osiągnąć satysfakcjonujące wyniki inwestycyjne w długim terminie? Poznań, 22.10.2009 Informacja prasowa Jak pokonać giełdę czyli jak osiągnąć satysfakcjonujące wyniki inwestycyjne w długim terminie? Jak pokazuje doświadczenie zarówno inwestorów indywidualnych, jak i

Bardziej szczegółowo

o Wartość aktywów netto (NAV) należna akcjonariuszom Spółki wzrosła o 32% i wyniosła 974 mln zł w porównaniu do 737 mln zł w 2012 r.

o Wartość aktywów netto (NAV) należna akcjonariuszom Spółki wzrosła o 32% i wyniosła 974 mln zł w porównaniu do 737 mln zł w 2012 r. Komunikat prasowy Warszawa, 26 marca 2013 r. INFORMACJA PRASOWA CAPITAL PARK W 2013 R.: WZROST WARTOŚCI AKTYWÓW NETTO I PORTFELA NIERUCHOMOŚCI ORAZ NISKI POZIOM ZADŁUŻENIA Podsumowanie 2013 r.: Wyniki

Bardziej szczegółowo

A.Światkowski. Wroclaw University of Economics. Working paper

A.Światkowski. Wroclaw University of Economics. Working paper A.Światkowski Wroclaw University of Economics Working paper 1 Planowanie sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży deweloperskiej Cel pracy: Zaplanowanie sprzedaży spółki na rok 2012 Słowa kluczowe:

Bardziej szczegółowo

ASM 603 + ASM 604 + ASM 605: Finansowanie i wycena nieruchomości jako inwestycji cz. 1-3

ASM 603 + ASM 604 + ASM 605: Finansowanie i wycena nieruchomości jako inwestycji cz. 1-3 ASM 603 + ASM 604 + ASM 605: Finansowanie i wycena nieruchomości jako inwestycji cz. 1-3 Szczegółowy program kursu ASM 603: Finansowanie i wycena nieruchomości jako inwestycji cz. 1 1. Zagadnienia ekonomiczne

Bardziej szczegółowo

Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30

Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30 Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30 2 Liczba wyprodukowanych samochodów w 2015 r. przekroczy 600 tys. wobec ok. 580 tys. w 2014 roku - ocenił dla PAP Jakub Faryś, prezes Polskiego Związku

Bardziej szczegółowo

ZOSTAŃ INWESTOREM GRUNTOWYM. Bank Ziemi

ZOSTAŃ INWESTOREM GRUNTOWYM. Bank Ziemi ZOSTAŃ INWESTOREM GRUNTOWYM Zapraszamy do zapoznania się z prezentacją Banku Ziemi o inwestowaniu w grunty, która omawia poniższe tematy. pośrednictwo w obrocie ziemią serwisy do sprzedaży ziemi doradca

Bardziej szczegółowo

POMOCNIK INWESTORA: OPROCENTOWANIE LOKAT

POMOCNIK INWESTORA: OPROCENTOWANIE LOKAT POMOCNIK INWESTORA: OPROCENTOWANIE LOKAT PORÓWNANIE OPROCENTOWANIA LOKAT BANKOWYCH DO INFLACJI, WYNIKÓW GIEŁDY W WARSZAWIE CZYLI ILE MOŻNA BYŁO ZAROBIĆ BEZ RYZYKA Czy inwestor może zyski z funduszu porównać

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

Produkty szczególnie polecane

Produkty szczególnie polecane Produkty szczególnie polecane 9 luty 2011 r. Szczegółowe informacje na temat funduszy zarządzanych przez Legg Mason TFI S.A. ( fundusze") zawarte są w prospekcie informacyjnym oraz skrócie prospektu informacyjnego,

Bardziej szczegółowo

wszystko gra Jak dobrze zainwestujesz!

wszystko gra Jak dobrze zainwestujesz! wszystko gra Jak dobrze zainwestujesz! START Zanim zaczniesz, poznaj zasady! Bądź niezależny finansowo i wybierz: 2 Ubezpieczenie na życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym Programy ubezpieczeniowo-inwestycyjne

Bardziej szczegółowo

Finanse na rozwój firmy możliwości i sposoby pozyskania

Finanse na rozwój firmy możliwości i sposoby pozyskania Finanse na rozwój firmy możliwości i sposoby pozyskania Możliwości pozyskania środków pieniężnych Przedsiębiorstwo Finansowanie Aktywa Trwałe Aktywa Obrotowe Pasywa Kapitały Własne Kapitał Obcy Kapitał

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

I. Zwięzła ocena sytuacji finansowej 4fun Media S.A.

I. Zwięzła ocena sytuacji finansowej 4fun Media S.A. SPRAWOZDANIE RADY NADZORCZEJ 4FUN MEDIA SPÓŁKA AKCYJNA Z OCENY SYTUACJI SPÓŁKI W ROKU 2014 WRAZ Z OCENĄ SYSTEMU KONTROLI WEWNĘTRZNEJ I SYSTEMU ZARZĄDZANIA ISTOTNYM RYZYKIEM Zgodnie z częścią III, punkt

Bardziej szczegółowo

Finansowanie bez taryfy ulgowej

Finansowanie bez taryfy ulgowej Finansowanie bez taryfy ulgowej Czego oczekują inwestorzy od innowacyjnych przedsiębiorców? Barbara Nowakowska Polskie Stowarzyszenie Inwestorów Kapitałowych CambridgePython Warszawa 28 marca 2009r. Definicje

Bardziej szczegółowo

PORADNIK INWESTOWANIA JEDNOSESYJNEGO. Paweł Pagacz, Bartłomiej Bohdan

PORADNIK INWESTOWANIA JEDNOSESYJNEGO. Paweł Pagacz, Bartłomiej Bohdan PORADNIK INWESTOWANIA JEDNOSESYJNEGO Paweł Pagacz, Bartłomiej Bohdan KRAKÓW 2012 2 Spis treści Wstęp...3 1. Co jest potrzebne do sukcesu?...3 2. Czy inwestowanie jednosesyjne się opłaca?...5 3. System

Bardziej szczegółowo

Projektowanie systemu krok po kroku

Projektowanie systemu krok po kroku Rozdział jedenast y Projektowanie systemu krok po kroku Projektowanie systemu transakcyjnego jest ciągłym szeregiem wzajemnie powiązanych decyzji, z których każda oferuje pewien zysk i pewien koszt. Twórca

Bardziej szczegółowo

RAPORT MIESIĘCZNY Marka S.A. KWIECIEŃ 2013 r.

RAPORT MIESIĘCZNY Marka S.A. KWIECIEŃ 2013 r. RAPORT MIESIĘCZNY Marka S.A. KWIECIEŃ 2013 r. Białystok, 13 maj 2013 r. 1 z 6 Spis treści: 1. Informacje na temat wystąpienia tendencji i zdarzeń w otoczeniu rynkowym Spółki, które w jej ocenie mogą mieć

Bardziej szczegółowo

Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku

Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku Rok 2012 rynek w rozkwicie Liczba hoteli w Polsce szybko rośnie z każdym rokiem. Według danych GUS w 2012 r. było w Polsce 2014 hoteli, wobec

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ INFORMACYJNY

MATERIAŁ INFORMACYJNY MATERIAŁ INFORMACYJNY Strukturyzowane Certyfikaty Depozytowe Lokata inwestycyjna powiązana z rynkiem akcji ze 100% ochroną zainwestowanego kapitału w Dniu Wykupu Emitent Bank BPH SA Numer Serii Certyfikatów

Bardziej szczegółowo

QUERCUS Multistrategy FIZ. Oferta publiczna certyfikatów inwestycyjnych Emisja certyfikatów serii 002: 6-27 I 2016 r.

QUERCUS Multistrategy FIZ. Oferta publiczna certyfikatów inwestycyjnych Emisja certyfikatów serii 002: 6-27 I 2016 r. QUERCUS Multistrategy FIZ Oferta publiczna certyfikatów inwestycyjnych Emisja certyfikatów serii 002: 6-27 I 2016 r. Cena emisyjna: 1009,00 zł QUERCUS Multistrategy FIZ Typ Funduszu: QUERCUS Multistrategy

Bardziej szczegółowo

EV/EBITDA. Dług netto = Zobowiązania oprocentowane (Środki pieniężne + Ekwiwalenty)

EV/EBITDA. Dług netto = Zobowiązania oprocentowane (Środki pieniężne + Ekwiwalenty) EV/EBITDA EV/EBITDA jest wskaźnikiem porównawczym stosowanym przez wielu analityków, w celu znalezienia odpowiedniej spółki pod kątem potencjalnej inwestycji długoterminowej. Jest on trudniejszy do obliczenia

Bardziej szczegółowo

W okresie pierwszych dwóch i pół roku istnienia funduszu ponad 50% podmiotów było lepszych od średniej.

W okresie pierwszych dwóch i pół roku istnienia funduszu ponad 50% podmiotów było lepszych od średniej. W okresie pierwszych dwóch i pół roku istnienia funduszu ponad 50% podmiotów było lepszych od średniej. Istnieje teoria, że fundusze inwestycyjne o stosunkowo krótkiej historii notowań mają tendencję do

Bardziej szczegółowo

Firma Fast Finance S.A. 1

Firma Fast Finance S.A. 1 Firma Fast Finance S.A. 1 PEWNY ZYSK NA NIEPEWNE CZASY Fast Finance S.A. Spółka publiczna notowana na NewConnect Prezentuje jeden z najwyższych współczynników rentowności operacyjnej spośród wszystkich

Bardziej szczegółowo

http://analizy-rynkowe.pl/ile-wynosila-sredniaprocentowa-zmiana-kursu-akcji-spolki-po-

http://analizy-rynkowe.pl/ile-wynosila-sredniaprocentowa-zmiana-kursu-akcji-spolki-po- Szanowni Państwo!, Nazywam się Sławomir Kłusek Moje zainteresowania zawodowe koncentrują się na tematyce rynku kapitałowego. W przyszłości pracowałem w instytucjach finansowych. Byłem też komentatorem,,gazety

Bardziej szczegółowo

K-20. Konspekt projektu. Temat: Pieniądze lubią mnożenie. Cel główny projektu: Cele projektu:

K-20. Konspekt projektu. Temat: Pieniądze lubią mnożenie. Cel główny projektu: Cele projektu: Konspekt projektu K-20 Temat: Pieniądze lubią mnożenie Cel główny projektu: Pobudzenie świadomości uczniów na temat możliwości pomnażania posiadanych dóbr finansowych. Cele projektu: Wiedza: - dostarczenie

Bardziej szczegółowo

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Raport z badania Szymon Góralski Wrocław, 2013 ul. Więzienna 21c/8, 50-118 Wrocław, tel. 71 343 70 15, fax: 71 343 70 13, e-mail: biuro@rrcc.pl,

Bardziej szczegółowo

BOŚ Eko Profit S.A. nowa oferta dla inwestorów realizujących projekty energetyki odnawialnej

BOŚ Eko Profit S.A. nowa oferta dla inwestorów realizujących projekty energetyki odnawialnej UNIA EUROPEJSKA FUNDUSZ SPÓJNOŚCI EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO BOŚ Eko Profit S.A. nowa oferta dla inwestorów realizujących projekty energetyki odnawialnej Poznań, 24.11.2010 r. Rynek Zielonych

Bardziej szczegółowo

Jak zdobywać rynki zagraniczne

Jak zdobywać rynki zagraniczne Jak zdobywać rynki zagraniczne Nagroda Emerging Market Champions 2014 *Cytowanie bez ograniczeń za podaniem źródła: Jak zdobywać rynki zagraniczne. Badanie Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy zrealizowane

Bardziej szczegółowo

Publikacji prospektu emisyjnego należy dokonać po zatwierdzeniu dokumentu przez Komisję Nadzoru Finansowego.

Publikacji prospektu emisyjnego należy dokonać po zatwierdzeniu dokumentu przez Komisję Nadzoru Finansowego. Publikacji prospektu emisyjnego należy dokonać po zatwierdzeniu dokumentu przez Komisję Nadzoru Finansowego. Publikacji prospektu emisyjnego należy dokonać po zatwierdzeniu dokumentu przez Komisję Nadzoru

Bardziej szczegółowo

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa sierpień 2011 r. Co ma potencjał zysku? sierpień 2011 2 Sztandarowy fundusz dla klientów

Bardziej szczegółowo

KROK 6 ANALIZA FUNDAMENTALNA

KROK 6 ANALIZA FUNDAMENTALNA KROK 6 ANALIZA FUNDAMENTALNA Do tej pory skupialiśmy się na technicznej stronie procesu inwestycyjnego. Wiedza ta to jednak za mało, aby podejmować trafne decyzje inwestycyjne. Musimy zatem zmierzyć się

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne...

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne... SPIS TREŚCI Wstęp......................................................... 9 Rozdział 1. Pojęcie i istota funduszu inwestycyjnego.................. 13 1.1. Definicja funduszu inwestycyjnego...............................

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN W PRAKTYCE

BIZNES PLAN W PRAKTYCE BIZNES PLAN W PRAKTYCE Biznes Plan Biznes Plan jest to dokument, dzięki któremu możemy sprzedać naszą fascynację prowadzoną działalnością oraz nadzieje, jakie ona rokuje, potencjalnym źródłom wsparcia

Bardziej szczegółowo

Rozmowa ze sklepem przez telefon

Rozmowa ze sklepem przez telefon Rozmowa ze sklepem przez telefon - Proszę Pana, chciałam Panu zaproponować opłacalny interes. - Tak, słucham, o co chodzi? - Dzwonię w imieniu portalu internetowego AmigoBONUS. Pan ma sklep, prawda? Chciałam

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia 1 Co to jest biznesplan? Biznes plan można zdefiniować jako długofalowy i kompleksowy plan działalności organizacji gospodarczej lub realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Psychologia gracza giełdowego

Psychologia gracza giełdowego Psychologia gracza giełdowego Grzegorz Zalewski DM BOŚ S.A. Hipoteza rynku efektywnego 2 Ceny papierów wartościowych w pełni odzwierciedlają wszystkie dostępne informacje. Hipoteza rynku efektywnego (2)

Bardziej szczegółowo

Money Makers S.A., ul. Domaniewska 39A, 02-672 Warszawa T: +48 22 463 8888, F: +48 22 463 8889, E: biuro@moneymakers.pl, W: www.moneymakers.

Money Makers S.A., ul. Domaniewska 39A, 02-672 Warszawa T: +48 22 463 8888, F: +48 22 463 8889, E: biuro@moneymakers.pl, W: www.moneymakers. Doświadczenie w inwestowaniu, a apetyt na zysk Ponad 53% inwestujących po raz pierwszy oczekuje, że inwestycja przyniesie im zysk zdecydowanie przewyższający inflację. Choć nie mają doświadczenia w inwestowaniu

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe w teorii i praktyce. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego

Kontrakty terminowe w teorii i praktyce. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Kontrakty terminowe w teorii i praktyce Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Czym jest kontrakt terminowy? Kontrakt to umowa między 2 stronami Nabywca/sprzedawca zobowiązuje się do kupna/sprzedaży

Bardziej szczegółowo

Rynek akcji z ochroną kapitału

Rynek akcji z ochroną kapitału Rynek akcji z ochroną kapitału db Obligacja WIG20 3-letnia obligacja strukturyzowana powiązana z indeksem WIG20 A Passion to Perform. Nowa jakość w inwestycjach giełdowych Polska gospodarka znajduje się

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADY INSTRUMENTÓW SŁUŻĄCYCH INWESTOWANIU W: NIERUCHOMOŚCI, TOWARY GIEŁDOWE I WIERZYTELNOŚCI W KRAJU I ZA GRANICĄ.

PRZYKŁADY INSTRUMENTÓW SŁUŻĄCYCH INWESTOWANIU W: NIERUCHOMOŚCI, TOWARY GIEŁDOWE I WIERZYTELNOŚCI W KRAJU I ZA GRANICĄ. PRZYKŁADY INSTRUMENTÓW SŁUŻĄCYCH INWESTOWANIU W: NIERUCHOMOŚCI, TOWARY GIEŁDOWE I WIERZYTELNOŚCI W KRAJU I ZA GRANICĄ. Kamila Opasińska Katarzyna Deleżuch INWESTYCJE W NIERUCHOMOŚCI PODSTAWOWE RODZAJE

Bardziej szczegółowo

RAPORT ROCZNY HM INWEST S.A. ZA ROK OBROTOWY 2013

RAPORT ROCZNY HM INWEST S.A. ZA ROK OBROTOWY 2013 RAPORT ROCZNY HM INWEST S.A. ZA ROK OBROTOWY 2013 SPIS TREŚCI 1. Pismo Prezesa Zarządu HM Inwest S.A. 2. Wybrane dane finansowe za rok 2013 3. Roczne sprawozdanie finansowe za okres 01.01.2013 31.12.2013

Bardziej szczegółowo

UMOŻLIWIAMY WYMIANĘ PONAD 120 WALUT Z CAŁEGO ŚWIATA

UMOŻLIWIAMY WYMIANĘ PONAD 120 WALUT Z CAŁEGO ŚWIATA UMOŻLIWIAMY WYMIANĘ PONAD 120 WALUT Z CAŁEGO ŚWIATA Transakcje Spot (Transkacje natychmiastowe) Transakcje terminowe (FX Forward) Zlecenia rynkowe (Market Orders) Nasza firma Powstaliśmy w jednym, jasno

Bardziej szczegółowo

Prezentacja dotycząca inwestowania w złoto. Wojciech Mróz, CFA Licencjonowany doradca Inwestycyjny nr 219

Prezentacja dotycząca inwestowania w złoto. Wojciech Mróz, CFA Licencjonowany doradca Inwestycyjny nr 219 Prezentacja dotycząca inwestowania w złoto Wojciech Mróz, CFA Licencjonowany doradca Inwestycyjny nr 219 AGENDA SZKOLENIA CZĘŚĆ 1 O GRUPIE MENNICE KRAJOWE S.A. CZĘŚĆ 2 INFORMACJE O RYNKU ZŁOTA CZĘŚĆ 3

Bardziej szczegółowo

Rachunkowość kreatywna, czyli jak nie dać się oszukać

Rachunkowość kreatywna, czyli jak nie dać się oszukać Rachunkowość kreatywna, czyli jak nie dać się oszukać Piotr Rybicki Karpacz, 7 czerwca 2014r. godz. 9.00-10.00 1 Plan spotkania Wstęp Rachunkowość kreatywna definicja Parę słów o zysku netto Przykłady

Bardziej szczegółowo

KBC Globalny Ochrony 90 Listopad

KBC Globalny Ochrony 90 Listopad KBC Globalny Ochrony 90 Listopad Pierwszy i jedyny subfundusz Inwestycyjny Otwarty z wbudowanym mechanizmem ochrony kapitału (CPPI) w Polsce. Zarabiaj, kiedy można, Minimalizuj straty kiedy trzeba. Zmienność

Bardziej szczegółowo

Materiały uzupełniające do

Materiały uzupełniające do Dźwignia finansowa a ryzyko finansowe Przedsiębiorstwo korzystające z kapitału obcego jest narażone na ryzyko finansowe niepewność co do przyszłego poziomu zysku netto Materiały uzupełniające do wykładów

Bardziej szczegółowo

lokata ze strukturą Złoża Zysku

lokata ze strukturą Złoża Zysku lokata ze strukturą Złoża Zysku Lokata ze strukturą to wyjątkowa okazja, aby pomnożyć swoje oszczędności w bezpieczny sposób. Lokata ze strukturą Złoża Zysku to produkt łączony, składający się z promocyjnej

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 3 ROZDZIAŁ 2. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL DŁUŻNY 3 ROZDZIAŁ 3. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL

Bardziej szczegółowo

SMS Kredyt Holding S.A. w drodze na NewConnect. Autoryzowany Doradca:

SMS Kredyt Holding S.A. w drodze na NewConnect. Autoryzowany Doradca: SMS Kredyt Holding S.A. w drodze na NewConnect Autoryzowany Doradca: 1 Wyłączenia odpowiedzialności Materiał ten ma na celu prezentację podstawowych założeo działalności Spółki SMS Kredyt Holding S.A.

Bardziej szczegółowo

Złoty trend. Wszystko o rynku złota. Raport specjalny portalu Funduszowe.pl

Złoty trend. Wszystko o rynku złota. Raport specjalny portalu Funduszowe.pl Złoty trend Wszystko o rynku złota Raport specjalny portalu Funduszowe.pl Złoto w dzisiejszych czasach jest popularnym środkiem inwestycyjnym. Uważa się przy tym, że inwestowanie w kruszec (poprzez fundusze,

Bardziej szczegółowo

Biznesplan. Budowa biznesplanu

Biznesplan. Budowa biznesplanu BIZNESPLAN Biznesplan dokument zawierający ocenę opłacalności przedsięwzięcia gospodarczego [. Sporządzany na potrzeby wewnętrzne przedsiębiorstwa, jest także narzędziem komunikacji zewnętrznej m.in. w

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZIALNI ZA SUKCESY NASZYCH KLIENTÓW. Prezentacja spółki IPO SA. www.iposa.pl

ODPOWIEDZIALNI ZA SUKCESY NASZYCH KLIENTÓW. Prezentacja spółki IPO SA. www.iposa.pl ODPOWIEDZIALNI ZA SUKCESY NASZYCH KLIENTÓW Prezentacja spółki IPO SA www.iposa.pl Kim jesteśmy? IPO SA od 2007 roku jest firmą consultingową, wyspecjalizowaną w rynku kapitałowym i finansowym. Od grudnia

Bardziej szczegółowo

Inwestujemy W POLSKIE FIRMY. www.tarheelcap.com

Inwestujemy W POLSKIE FIRMY. www.tarheelcap.com Inwestujemy W POLSKIE FIRMY 2015 www.tarheelcap.com Wspólnicy Tar Heel Capital Zarządzający Funduszem O Tar Heel Capital 19 Przeprowadzonych transakcji 15 Od tylu lat inwestujemy w Polsce >200 mln zł Łączna

Bardziej szczegółowo

Oferta publiczna Investor Property FIZ i Arka BZ WBK Fundusz Rynku Nieruchomości 2 FIZ

Oferta publiczna Investor Property FIZ i Arka BZ WBK Fundusz Rynku Nieruchomości 2 FIZ Oferta publiczna Investor Property FIZ i Arka BZ WBK Fundusz Rynku Nieruchomości 2 FIZ Oferta funduszy inwestycyjnych lokujących kapitał na rynku nieruchomości jest coraz szersza. Bessa na światowych giełdach

Bardziej szczegółowo

Instytucje wdrażające podnoszą poprzeczkę, aby wsparcie otrzymały najciekawsze i najbardziej pożądane projekty.

Instytucje wdrażające podnoszą poprzeczkę, aby wsparcie otrzymały najciekawsze i najbardziej pożądane projekty. Instytucje wdrażające podnoszą poprzeczkę, aby wsparcie otrzymały najciekawsze i najbardziej pożądane projekty. Kapitał ludzki to jeden z najważniejszych czynników budowania przewagi konkurencyjnej na

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo