ROZDZIAŁ 31 FUNKCJE ARIMR W ROZWOJU ROLNICTWA I JEGO OTOCZENIA W WOJ. KUJAWSKO-POMORSKIM W LATACH

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ROZDZIAŁ 31 FUNKCJE ARIMR W ROZWOJU ROLNICTWA I JEGO OTOCZENIA W WOJ. KUJAWSKO-POMORSKIM W LATACH 2004-2006"

Transkrypt

1 Waldemar Czternasty Natalia Buczkowska ROZDZIAŁ 31 FUNKCJE ARIMR W ROZWOJU ROLNICTWA I JEGO OTOCZENIA W WOJ. KUJAWSKO-POMORSKIM W LATACH Wstęp Integracja Polski z Unią Europejską spowodowała, że polskie rolnictwo podporządkowane zostało mechanizmom Wspólnej Polityki Rolnej. Wprowadzenie WPR otwarło nowe możliwości finansowania sektora rolno-żywnościowego. Istotną rolę w kształtowaniu polskiego rolnictwa w nowych warunkach odegrała Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W ramach powierzonych jej zadań w latach prowadziła zróżnicowane działania zależnie od rodzaju przedsięwzięcia. Środki unijne zostały rozdysponowane pomiędzy poszczególnymi województwami, w których regionalne oddziały Agencji zajmowały się obsługą beneficjentów. Wykorzystanie funduszy oraz zainteresowanie poszczególnymi Działaniami ARiMR było zróżnicowane zależnie od regionu. Przedstawienie kierunków rozwoju sektora rolno-żywnościowego przy wykorzystaniu środków unijnych pochodzących z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stanowi główny cel pracy. Jako przykład posłuży województwo kujawsko-pomorskie. W ramach Wspólnej Polityki Rolnej, jednolitej organizacji rynków owoców i warzyw oraz funduszy strukturalnych zostały przydzielone fundusze wspierające inwestycje w sektorze rolnym oraz wspierające rozwój obszarów wiejskich. Szczegółowa analiza działań Agencji wskazuje na przebieg przemian w rolnictwie i jego otoczeniu, których efekty są widoczne niemal w każdej wsi. Fundusze unijne trafiły nie tylko do rolników i ich gospodarstw, ale także wsparły inwestycje w zakładach specjalizujących się w przetwarzaniu produktów rolnych, jak i zainicjowały powstanie grup producentów rolnych oraz inne inicjatywy i inwestycje sektora rolno-żywnościowego. W opracowaniu poprzez opis zadań i roli Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w latach przedstawiono rozwój sektora rolno-żywnościowego w województwie kujawsko-pomorskim. Po zaprezentowaniu obszernego katalogu zadań Agencji, kolejnym punktem jest analiza beneficjentów oraz stopień wykorzystania środków unijnych. Powyższa analiza pozwoli nakreślić kierunki przemian rolnictwa i jego otoczenia po integracji Polski z Unią Europejską. Do realizacji zadań badawczych wykorzystano źródła pierwotne i wtórne, dostępne w ramach zbiorów Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, oraz polską literaturę. Źródłem wiedzy okazały się również informacje dostępne za pomocą internetu. Rola i zadania Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa została utworzona w 1994 roku jako instytucja rządowa, w celu wspierania działań służących rozwojowi rolnictwa obszarów wiejskich. Agencja zajmuje się wdrażaniem instrumentów współfinansowanych z Unii Europejskiej oraz udziela pomocy ze środków krajowych. Struktura tej instytucji składa się z

2 336 Waldemar Czternasty, Natalia Buczkowska trzech poziomów: Centrala, Oddziały Regionalne oraz Biura Powiatowe ( Głównym zadaniem Agencji jest wspieranie przedsięwzięć przyśpieszających proces przemian strukturalnych w rolnictwie i na obszarach wiejskich. Działalność ta obejmuje bardzo wiele dziedzin, przede wszystkim wspieranie inwestycji w rolnictwie, w przetwórstwie rolno-spożywczym, poprzez: rozwój infrastruktury techniczno-produkcyjnej rolnictwa i terenów wiejskich, poprawę struktury agrarnej, wspieranie przedsięwzięć zwiększających ilość miejsc pracy na terenach wiejskich, wspieranie usług dla rolnictwa, wspomaganie lepszego wykorzystania rolniczej bazy produkcyjnej. Beneficjentami Agencji są rolnicy, przedsiębiorcy sektora rolnego, grupy producentów oraz sektor rybacki. Pomoc przyznawana jest w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, jest to zintegrowany system pomocy we wszystkich krajach unijnych. Zadaniem priorytetowym jest wielofunkcyjny rozwój obszarów wiejskich, wspieranie dochodów rolników i mieszkańców wsi. Główną rolę w finansowaniu tych przedsięwzięć odgrywa Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOIGR), który dzieli się na dwie sekcje: Orientacji i Gwarancji. Z Sekcji Gwarancji finansowany jest I i II filar Wspólnej Polityki Rolnej, natomiast fundusze strukturalne z Sekcji Orientacji ( W latach Agencja koordynowała wdrażanie unijnych instrumentów wsparcia dla polskiego rolnictwa w wysokości około 10 mld euro. Z czego średnio na rok przypada mln euro, czyli dwukrotnie więcej niż polskie wydatki budżetowe przeznaczone na rolnictwo w 2002 roku, tj mln euro (Dymura, 2004). Płatności bezpośrednie do gruntów rolnych- I filar System płatności obszarowych stanowi przejściowy system płatności bezpośrednich. Składa się z jednolitej płatności obszarowej, niezależnej od prowadzonej działalności rolniczej. Natomiast uzupełniająca płatność przysługuje do powierzchni upraw utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej. Wysokość całej dopłaty obszarowej jest sumą jednolitej płatności i uzupełniającej płatności obszarowej, w latach stanowiła następujący procent dopłaty jaka przysługuje rolnikom unijnym: % % % By móc ubiegać się o płatności obszarowe należy posiadać gospodarstwo rolne, o minimalnej powierzchni gruntów rolnych, utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej z zachowaniem zasad ochrony środowiska o powierzchni co najmniej 1 ha. Uprawnionymi do dopłaty są nie tylko właściciele gospodarstw rolnych, ale także osoby z innych tytułów, jak dzierżawy, użytkowania, użyczenia. Środki towarzyszące dla wspólnej Polityki Rolnej- II filar Po akcesji środki towarzyszące na lata zostały przydzielone w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW), którego zadaniem jest rozwiązywanie aspektów społecznych i środowiskowych. Głównym celem Planu jest wsparcie zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich. Szeroki zakres działań w 80% finansuje Unia Europejska, a pozostałe 20% budżet krajowy. PROW obejmuje poniżej wymienione działania. Renty strukturalne zostały wprowadzone, by zachęcić rolników do zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej w wieku przedemerytalnym, przekazania gospodarstw

3 Funkcje ARiMR w rozwoju rolnictwa i jego otoczenia w woj. kujawsko-pomorskim rolnych oraz zapewnić rolnikom źródło dochodu po zaprzestaniu działalności. Wysokość renty strukturalnej stanowi odpowiedni procent kwoty najniższej emerytury określonej w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Podstawowa wysokość renty strukturalnej wynosi 210% najniższej emerytury. Renta jest wypłacana co miesiąc, ale nie dłużej niż przez okres 10 lat. By móc się ubiegać o wsparcie, należy: ukończyć 55 lat, prowadzić działalność rolniczą na własny rachunek w gospodarstwie rolnym przez co najmniej 10 lat przed złożeniem wniosku o rentę strukturalną i w tym okresie podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników przez co najmniej 5 lat, w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną należy podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników, przekazać posiadane gospodarstwo rolne, zaprzestać wszelkiej towarowej działalności rolniczej. Wspieranie gospodarstw niskotowarowych polega na dofinansowaniu gospodarstw rolnych o niskim potencjale ekonomicznym oraz poprawie konkurencyjności polskiego rolnictwa po akcesji. Dzięki dofinansowaniu gospodarstwa te mogą przeprowadzić różnorodne inwestycje. Premia dla gospodarstw niskotowarowych jest wypłacana w ciągu 5 lat w wysokości 1250 euro. Dofinansowanie przysługuje rolnikowi prowadzącemu na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym, które spełnia warunki niskotowarowego. Po 3 roku otrzymywania pomocy beneficjent musi wykazać osiągnięte cele określone w planie restrukturyzacji gospodarstwa. Wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowanie (ONW). Gospodarstwa rolne położone w strefach określanych jako obszary o niekorzystnych warunkach gospodarowania mogą ubiegać się o dodatkowe płatności, które mają na celu: promocje rolnictwa przyjaznego dla środowiska, zapewnienie ciągłości rolniczego użytkowania ziemi, zachowanie walorów krajobrazowych obszarów wiejskich. Dopłaty przyznawane są w formie corocznych płatności do hektara gruntów rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania i pozostających w użytkowaniu rolniczym. Polska została podzielona na strefy, w zależności od umiejscowienia gospodarstwa w danej strefie kwota pomocy wynosi od 33,6 do 67,8 euro/ha/rok. Wspieranie przedsięwzięć rolno-środowiskowych i dobrostanu zwierząt obejmuje 7 przedsięwzięć rolno-środowiskowych ( pakiety). Działania poszczególnych pakietów mają na celu ochronę środowiska i zachowanie zasobów genetycznych zwierząt gospodarskich. Rolnik przystępując do programu zobowiązany jest przestrzegać zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej na całym obszarze gospodarstwa. Wysokość wypłacanej pomocy jest zależna od rodzaju przedsięwzięcia i jest przyznawana w formie rocznych płatności. W ramach Krajowego Programu Rolno-środowiskowego (KPR) wchodzą następujące pakiety: rolnictwo zrównoważone, rolnictwo ekologiczne, utrzymanie łąk ekstensywnych, utrzymanie ekstensywnych pastwisk, ochrona gleb i wód, strefy buforowe, ochrona rodzimych ras zwierząt gospodarskich. Zalesianie gruntów rolnych ma na celu powiększanie obszarów zalesionych poprzez zalesianie gruntów rolnych o niskiej przydatności dla rolnictwa, utrzymanie i wzmocnienie ekologicznej stabilności gruntów zalesianych oraz zwiększenie udziału lasów w globalnym

4 338 Waldemar Czternasty, Natalia Buczkowska bilansie węgla. Pomoc obejmuje trzy etapy: wsparcie na zalesienie, premię pielęgnacyjną i premię zalesieniową. Pierwszy etap obejmuje dofinansowanie w wysokości 80% kosztów założenia uprawy, wykonania poprawek w 2 roku i zabezpieczenia przed zwierzyną. Premia pielęgnacyjna wypłacana jest przez pięć lat od założenia uprawy, jest przeznaczona na zabiegi pielęgnacyjne. Premia zalesieniowa wypłacana jest przez 20 lat, co roku od założenia uprawy. Ma na celu pokrycie kosztów wynikających z utraty dochodów po przekształceniu gruntów rolnych na grunty leśne. Dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej obejmuje dostosowanie gospodarstw do standardów z zakresu ochrony środowiska, zdrowia publicznego, zdrowia i dobrostanu zwierząt. O wsparcie mogą się ubiegać gospodarstwa produkujące mleko, fermy kurze (nioski), oraz beneficjenci chcący wyposażyć gospodarstwa w urządzenia do składowania nawozów naturalnych. Grupy producentów rolnych mogą otrzymać wsparcie na zakładanie i administracyjne koszty utrzymania grup. Pomoc udzielana jest przez pięć lat począwszy od momentu powstania grupy. Działanie to ma na celu propagowanie powstawania grup, w celu centralizacji sprzedaży, a także organizowania wspólnej pomocy podczas produkcji. Beneficjentami są grupy producentów rolnych, które swoją działalność rozpoczęły po integracji Polski z Unią Europejską. Wsparcie ARiMR rynków owoców i warzyw Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa udziela pomocy w ramach wspólnej organizacji rynków świeżych owoców i warzyw. Celem tego działania jest wspieranie dochodów zrzeszonym producentom rolnym. Beneficjentami mogą być uznane grupy producentów owoców i warzyw oraz wstępnie uznane grupy. Uznane grupy mogą otrzymać pomoc finansową na działania, które organizacja planuje zrealizować dla osiągnięcia celów zawartych w programie operacyjnym. Natomiast wstępnie uznane grupy otrzymują wsparcie na pokrycie kosztów administracyjnych oraz na dofinansowanie kosztów kredytu zaciągniętego na realizację inwestycji zawartych w planie dochodzenia do uznania. Rynek przetworów owocowych i warzywnych. Działania Agencji obejmują również pomoc finansową dla wstępnie uznanych i uznanych grup producentów z tytułu dostarczania owoców i warzyw do przetwórstwa. Wsparcie otrzymywane jest w ramach zawartych umów, pomiędzy grupami producentów a przetwórcami wpisanymi do rejestru przetwórców owoców i warzyw oraz grup producentów owoców i warzyw wytwarzających przetwory. Dofinansowanie udzielane jest do: pomidorów brzoskwiń gruszek odmiany Williams lub Rocha. Fundusze strukturalne Po akcesji Polska uzyskała dostęp do wsparcia w ramach polityki strukturalnej Unii Europejskiej. W pierwszych latach po integracji działania strukturalne na obszarach wiejskich będą realizowane w ramach Narodowego Planu Rozwoju na lata , zawierającego szereg programów operacyjnych. Jednym z nich jest Sektorowy Program Operacyjny (SPO) Restrukturyzacji i modernizacja sektora żywnościowego i rozwój obszarów wiejskich , obejmującego następujące działania: inwestycje w gospodarstwach rolnych ułatwiane startu młodym rolnikom poprawa przetwórstwa i marketingu artykułów rolnych

5 Funkcje ARiMR w rozwoju rolnictwa i jego otoczenia w woj. kujawsko-pomorskim przywracanie potencjału produkcji leśnej różnicowanie działalności rolniczej i zbliżonej do rolnictwa w celu zapewnienia różnorodności działań lub alternatywnych źródeł dochodów rozwój i ulepszanie infrastruktury technicznej związanej z rolnictwem rozwój instytucjonalny informowanie i promocja Programu. Priorytetowym celem SPO jest poprawa konkurencyjności gospodarki rolno-żywnościowej, traktowany jako główny cel strategiczny rozwoju polskiego rolnictwa i przetwórstwa żywności w pierwszych latach integracji z UE. Beneficjentami w zależności od Działania mogą być rolnicy jak i podmioty prawne związane z sektorem rolnym. Wsparcie udzielane jest przez ARiMR w formie dofinansowania Wpływ wybranych Działań ARiMR na rozwój rolnictwa i jego otoczenia w województwie kujawsko-pomorskim Na realizację PROW w latach zaplanowano w całym kraju ponad 2,7 mld euro, natomiast na SPO mln euro. W kujawsko-pomorskim beneficjenci wykorzystali całą pulę pieniędzy przyznanych im z poszczególnych Programów na różnorodne inwestycje. Pełna analiza rozdysponowanych środków finansowych przekracza możliwości tego artykułu. Dlatego autorzy zawęzili Działania Agencji i zbadali wpływ tylko dwóch, a mianowicie 1.1 Inwestycje w gospodarstwach rolnych oraz 1.5 Poprawa przetwórstwa i marketingu artykułów rolnych, na rozwój sektora rolno-żywnościowego. Tabela 1. Zestawienie statystyczne SPO, Działanie 1.1 Inwestycje w gospodarstwach rolnych, według podpisanych umów. Lp. Opis Ilość Wielkość pomocy (zł) % ilości % wnioskowanej pomocy 1 Zawarte umowy ,70 100,00 100,00 2 Forma prawna ,70 100,00 100,00 osoba fizyczna ,50 96,14 91,22 osoba prawna ,20 3,86 8,78 3 Płeć wnioskodawcy ,50 100,00 100,00 kobieta ,95 10,38 10,93 mężczyzna ,55 89,62 89,07 4 Powiaty ,70 100,00 100,00 aleksandrowski ,75 6,28 5,72 brodnicki ,42 4,96 5,16 bydgoski ,75 5,90 7,33 chełmiński ,75 2,37 3,08 golubsko-dobrzyński ,05 5,29 5,27 grudziącki ,50 8,10 7,87 inowrocławski ,70 8,43 9,55 lipnowski ,61 2,59 2,50 mogileński ,60 4,02 3,02 nakielski ,70 4,19 5,50 radziejowski ,82 6,95 5,61 rypiński ,70 3,42 2,13 sępoleński ,45 2,15 2,60 świecki ,40 5,62 6,08 toruński ,60 9,81 8,83

6 340 Waldemar Czternasty, Natalia Buczkowska tucholski ,30 2,15 2,49 wąbrzeski ,15 2,21 3,19 włocławski ,70 10,53 9,04 żniński ,75 5,02 5,03 Źródło: Zestawienie statystyczne SPO, ARiMR OR Toruń ( stan na dzień ). W ramach funduszy przyznanych na Działanie 1.1 w kujawsko-pomorskim zostało podpisanych umów, oznacza to, że wsparcie otrzyma beneficjentów na łączną kwotę ,70 zł. Średnio na jednego beneficjenta przypada ,94 zł, jednakże jest to tylko średnia wynikająca z łącznej kwoty pomocy i liczby beneficjentów, ponieważ z tego Działania maksymalnie można było otrzymać dofinansowanie do zł. Największa ilość umów została podpisana w powiatach: aleksandrowskim, bydgoskim, grudziąckim, inowrocławskim, radziejowskim, toruńskim i włocławskim, łącznie: Natomiast najmniej w sępoleńskim, tucholskim, chełmińskim i wąbrzeskim (Tabela 1). Wsparcie z Działania 1.1 obejmuje projekty, które przyczyniają się do poprawy konkurencyjności gospodarstw rolnych przez podniesienie jakości produkcji, obniżenie kosztów, poprawę dobrostanu zwierząt oraz podniesienie standardów w zakresie warunków weterynaryjnych, sanitarnych i ochrony środowiska (Tabela 2). Maksymalny poziom dofinansowania projektu wynosi 65%, w przypadku gdy wniosek składa młody rolnik, a realizacja dotyczy obszaru o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Na pomoc dla realizowanych projektów w ramach Działania 1.1 przeznaczono największą część całego budżetu SPO, tj. 39% (ARiMR-Rok po akcesji, 2005). Pod względem liczby złożonych o dofinansowanie w Działaniu 1.1 województwo kujawsko-pomorskie zajmowało trzecie miejsce w kraju na dzień Rolnicy w kujawsko-pomorskim za unijne pieniądze zakupili sprzęt polowy, zmodernizowali budynki inwentarskie lub zakupili zwierzęta hodowlane. Na podstawie podpisanych umów można stwierdzić, że najwięcej projektów pod względem rodzaju kosztów dotyczyło zakupu sprzętu ruchomego i wyposażenia, w sumie 1685 umów, na inwestycje związane z budową lub modernizacją budynków podpisano 327 umów. Pozostali beneficjenci wykorzystali wsparcie na zakup zwierząt, rozbudowę szklarni, założenie plantacji wieloletnich (Tabela 3). Tabela 2. Analiza głównych celów inwestycji Cele główne inwestycji Liczba Kwota pomocy % ilości % wnioskowanej (zł) pomocy Wzrost dochodu rolniczego ,37 11,14 15,22 Poprawa konkurencyjności gospodarstwa ,55 15,27 18,64 Redukcja kosztów produkcji rolniczej ,60 8,21 8,07 Poprawa organizacji produkcji rolniczej ,93 54,74 48,65 Dostosowanie profilu produkcji ,80 1,38 1,17 gospodarstwa do wymagań rynku Zwiększenie wartości dodanej produktów ,00 0,17 0,07 rolnych Poprawa jakości produktów rolnych ,40 2,76 1,93 Poprawa warunków bezpieczeństwa pracy ,70 1,65 1,16 1 Najwięcej złożono w województwach: wielkopolskim 3 494, mazowieckim i kujawskopomorskim

7 Funkcje ARiMR w rozwoju rolnictwa i jego otoczenia w woj. kujawsko-pomorskim Ochrona i poprawa stanu środowiska naturalnego, krajobrazu, zachowania i promocji dziedzictwa kulturowego wsi i kultury regionalnej Poprawa warunków sanitarnohigienicznych produkcji Poprawa warunków utrzymania dobrostanu zwierząt ,05 0,50 0, ,20 0,61 0, ,90 1,16 1,12 Źródło: Zestawienie statystyczne SPO, ARiMR Oddział Regionalny Toruń ( ). Tabela 3. Rodzaje kosztów podpisanych umów w ramach Działania 1.1 Rodzaje kosztów Liczba % złożonych Budynki i budowle ,03 Obory 45 2,48 Chlewnie 72 3,97 Inne inwentarskie 28 1,54 Szklarnie 13 0,72 Inne gospodarcze 169 9,32 Wyposażenie i sprzęt ruchomy ,89 Zakup zwierząt 73 4,02 Zakładanie plantacji wieloletnich 50 2,76 Inwestycje związane z przygotowaniem produktów do 18 0,99 sprzedaży i sprzedażą bezpośrednią Inne koszty kwalifikowane 45 2,48 Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych OR ARiMR w Toruniu ( ). Działanie 1.5 Poprawa przetwórstwa i marketingu artykułów rolnych jest przeznaczone dla podmiotów prowadzących działalność związaną z przetwórstwem i marketingiem produktów rolnych. 2 By ubiegać się o wsparcie beneficjent musi wykazać żywotność ekonomiczną (zdolność do realizacji planowanego przedsięwzięcia oraz dalszego prowadzenia rentownej działalności na rynku w swoim sektorze). Należy również spełniać standardy w zakresie weterynaryjnym, sanitarno-higienicznym oraz dobrostanu zwierząt. Maksymalne wsparcie dla jednego podmiotu wynosi 20 mln, jednak nie może być mniej niż 100 tys. na jeden projekt. W województwie kujawsko-pomorskim zostało podpisanych 86 umów, na łączną kwotę pomocy ,98 zł. Najwięcej beneficjentów pochodzi z powiatu świeckiego, tj. 20 projektów i toruńskiego 10. W powiatach: chełmińskim, mogileńskim, radziejowskim podpisano tylko po jednej umowie, natomiast w powiatach: nakielskim, tucholskim i wąbrzeskim nie ma ani jednego beneficjenta (Tabela 4). Największa ilość projektów tj. 24, biorąc pod uwagę główny cel, dotyczyła poprawy warunków sanitarno-higienicznych i weterynaryjnych produkcji, na drugim miejscu jest wprowadzanie nowych lub modernizacja istniejących technologii produkcji, tj. 15 podpisanych umów. Pozostałe cele to: poprawa jakości produkcji, rynkowe ukierunkowanie produkcji, ograniczenie negatywnego wpływu na środowisko, ulepszanie infrastruktury logistycznej (Tabela 5). 2 Zgodnie z Załącznikiem I do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, z wyłączeniem artykułów rybnych, leśnych i pochodzących z państw trzecich (wyjątek stanowi sektor przetwórstwa owoców i warzyw).

8 342 Waldemar Czternasty, Natalia Buczkowska Tabela 4. Wykaz beneficjentów Działania 1.5 w woj. kujawsko-pomorskim. Opis Ilość Kwota pomocy % ilości % wnioskowanej pomocy Poprawa przetwórstwa i marketingu ,98 100,00 100,00 artykułów rolnych Forma prawna ,98 33,72 25,93 Osoba fizyczna ,93 66,28 74,07 Osoba prawna ,05 100,00 100,00 Powiaty aleksandrowski ,98 5,81 1,07 brodnicki ,50 5,81 2,24 bydgoski ,00 5,81 9,51 chełmiński ,50 1,16 0,56 golubsko-dobrzyński ,50 2,33 6,25 grudziącki ,00 6,98 5,14 inowrocławski ,31 5,81 6,16 lipnowski ,99 5,65 5,01 mogileński ,00 1,16 0,15 nakielski 0-0,00 0,00 radziejowski ,00 1,16 11,31 rypiński ,50 5,81 1,95 sępoleński ,00 2,33 0,29 świecki ,13 23,26 18,58 toruński ,25 11,63 9,51 tucholski 0-0,00 0,00 wąbrzeski 0-0,00 0,00 włocławski ,80 9,30 19,70 żniński ,00 6,98 2,55 Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych OR ARiMR w Toruniu, Tabela 5. Główne cele projektów dotyczących Działania 1.5 Opis Ilość Kwota pomocy (zł) % ilości Poprawa warunków sanitarnohigienicznych i weterynaryjnych produkcji Rynkowe ukierunkowanie produkcji i wykorzystanie istniejących nisz rynkowych Tworzenie nowych i racjonalizacja istniejących kanałów zbytu % wnioskowanej pomocy ,50 28,57 24, ,68 13,10 35, ,00 1,19 0,93 Poprawa jakości produkcji ,00 11,90 10,68 Wzrost wartości dodanej produkcji ,00 8,33 5,73 Zmniejszenie negatywnego ,00 4,76 1,91 wpływu na środowisko Ulepszanie struktury logistycznej ,81 14,29 2,89 Poprawa dobrostanu zwierząt 0-0,00 0,00 Wprowadzenie nowych lub modernizacja istniejących technologii produkcji ,49 17,86 17,67 Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych OR ARiMR w Toruniu,

9 Funkcje ARiMR w rozwoju rolnictwa i jego otoczenia w woj. kujawsko-pomorskim Beneficjenci Działania Poprawa przetwórstwa i marketingu artykułów rolnych dofinansowanie z Agencji przeznaczyli głównie na zakup nowych linii technologicznych, budowę lub modernizację hal produkcyjnych, magazynów oraz na logistykę. Dzięki temu zostały poprawione warunki sanitarno-higieniczne produkcji, wprowadzono nowe technologie, polepszyła się struktura logistyczna oraz jakość produkcji. Uzyskane wsparcie w ramach Działania 1.5 może zostać przeznaczone na różnorodne inwestycje związane z modernizacją i dostosowanie produkcji do funkcjonowania na Jednolitym Rynku. Zakłady mogą realizować projekty dotyczące: budowy lub remontu połączonego z modernizacją budynków lub budowli wraz z infrastrukturą techniczną: produkcyjnych, magazynowych, kontroli laboratoryjnej, socjalnych lub przeznaczonych do prowadzenia handlu hurtowego; zakupu lub instalacji maszyn lub urządzeń do magazynowania lub przygotowania produktów rolnych do przetwarzania, zapewniających jakość i bezpieczeństwo żywności; zakupu lub instalacji maszyn lub urządzeń do przetwarzania produktów rolnych; zakupu lub instalacji maszyn lub urządzeń do magazynowania produktów lub półproduktów oraz ich przygotowania do sprzedaży; zakupu lub instalacji aparatury pomiarowej, kontrolnej oraz sprzętu do sterowania procesem produkcji lub magazynowania, w tym oprogramowania; zakupu środków transportu niezbędnych dla sprawnego przebiegu procesu technologicznego lub gospodarki magazynowej w zakładzie; zakupu specjalistycznych środków transportu związanych z dostawą surowca lub zbytem produktów, zapewniających spełnienie warunków bezpieczeństwa żywności lub dobrostanu zwierząt; budowy lub modernizacji oczyszczalni ścieków wraz z siecią kanalizacyjną; budowy lub modernizacji kotłowni; przygotowania dokumentacji technicznej; przygotowania dokumentacji ekonomicznej: kosztorysów, analiz ekonomicznych, biznesplanów, analiz rynkowych i analiz marketingowych; zaświadczeń, pozwoleń, opłat i wszelkiej dokumentacji związanej z ich uzyskaniem; nadzoru urbanistycznego, architektonicznego i budowlanego; obsługi geodezyjnej; usług dotyczących zarządzania projektem; nabycia patentów i licencji do wysokości 12 % pozostałych kosztów kwalifikowanych projektu. Na podstawie podpisanych umów na realizację projektów z Działania 1.5 w woj. kujawsko-pomorskim, można stwierdzić na realizację jakich celów zostało przeznaczone wsparcie. Najwięcej umów dotyczyło budowy, remontu lub modernizacji budynków magazynowych lub produkcyjnych, zakupu lub instalacji urządzeń niezbędnych w produkcji, poprawy standardów w zakresie ochrony środowiska (Tabela 6). Tabela 6. Rodzaje kosztów projektów dotyczących Działania 1.5. Koszty realizacji projektu Liczba % ilości Koszty budowy lub remontu połączonego z modernizacją budynków lub budowli (wraz z infrastrukturą techniczną): produkcyjnych, magazynowych, kontroli laboratoryjnych Koszty zakupu lub instalacji maszyn lub urządzeń do magazynowania lub przygotowania artykułów rolnych do przetwarzania, zapewniających jakość i bezpieczeństwo żywności

10 344 Waldemar Czternasty, Natalia Buczkowska Koszty zakupu lub instalacji maszyn lub urządzeń do przetwarzania artykułów rolnych Koszty zakupu lub instalacji maszyn lub urządzeń do magazynowania produktów lub półproduktów oraz ich przygotowania do sprzedaży Koszty zakupu lub instalacji aparatury pomiarowej, kontrolnej oraz sprzętu do sterowania procesem produkcji lub magazynowania, w tym oprogramowanie Koszty zakupu specjalistycznych środków transportu związanych z dostawą surowca lub zbytem produktów, zapewniających spełnienie warunków bezpieczeństwa żywności lub dobrostanu zwierząt Koszty budowy lub modernizacji kotłowni w tym nakłady poniesione na poprawę dobrostanu zwierząt w tym nakłady poniesione na poprawę warunków sanitarnohigienicznych 9 10 i weterynaryjnych produkcji w tym nakłady poniesione na spełnienie wymogów w zakresie ochrony środowiska Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych OR ARiMR w Toruniu, Przesłanką Działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na lata była modernizacja sektora rolno-żywnościowego. Celowo w referacie przedstawiono dwa wybrane Działania, jedno dotyczące bezpośrednio gospodarstw rolnych, tj.: Inwestycje w gospodarstwach rolnych, drugie natomiast dotyczące przetwórstwa, tj.: Poprawa przetwórstwa i marketingu artykułów rolnych. Analiza danych wykazała, że wsparcie unijne przyczyniło się do modernizacji sektora rolnego, dzięki dofinansowaniu Agencji przeprowadzono wiele inwestycji, które poprawią produkcję rolną, wpłyną na jej konkurencyjność. Działania te wywołały pożądane zmiany strukturalne na obszarach wiejskich w województwie kujawsko-pomorskim. Przyznana pomoc unijna w wielu przypadkach była inicjatorem inwestycji, ponieważ motywacją do działań beneficjentów był zwrot części poniesionych kosztów. Podsumowanie Wspólna Polityka Rolna Unii Europejskiej wywołała zmiany w sektorze rolnożywnościowym w Polsce. Przedstawione powyżej dane wskazują, iż wsparcie finansowe trafia nie tylko do gospodarstw rolnych, ale także do zakładów związanych z produkcją rolniczą. Wachlarz beneficjentów jest bardzo szeroki. Rozdysponowaniem pomocy unijnej zajmuje się Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, działania prowadzone przez nią, jak wykazano w artykule, mają na celu rozwój i modernizację rolnictwa i jego otoczenia. W województwie kujawsko-pomorskim, na podstawie danych dotyczących Działania 1.1 Inwestycje w gospodarstwach rolnych oraz Działania 1.5 Poprawa przetwórstwa i marketingu artykułów rolnych, można stwierdzić, że pomoc unijna wsparła różnorodne inwestycje w sektorze rolnym. Skala udzielonej pomocy w poszczególnym powiatach jest zróżnicowana pod względem przyznanego wsparcia jak i liczby. Beneficjenci obu Działań przeznaczyli dofinansowanie uzyskane z ARiMR na modernizację i dalszy rozwój gospodarstw, zakładów i firm związanych z rolnictwem. BIBLIOGRAFIA: 1. Redaktorzy naukowi: Czternasty W., Sapa A., (2006), Wsparcie finansowe sektora rolno-żywnościowego w Polsce i Wielkopolsce z krajowych i unijnych środków budżetowych, Akademia Ekonomiczna, Poznań.

11 Funkcje ARiMR w rozwoju rolnictwa i jego otoczenia w woj. kujawsko-pomorskim Dymura S., (2004), Rola i zadania Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na lata , Wieś, rolnictwo i gospodarka żywnościowa po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, s Pomajda W., (2005), ARiMR-rok po akcesji, ARiMR, Warszawa. 4. Materiały źródłowe Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu

Doświadczenie pomorskiej ARiMR we wdrażaniu wybranych działań z okresu programowania PROW

Doświadczenie pomorskiej ARiMR we wdrażaniu wybranych działań z okresu programowania PROW 1 Doświadczenie pomorskiej ARiMR we wdrażaniu wybranych działań z okresu programowania PROW 2007-2013 Wspólna Polityka Rolna I filar Płatności bezpośrednie Płatności rynkowe Europejski Fundusz Gwarancji

Bardziej szczegółowo

Zróżnicowanie przestrzenne wykorzystania funduszy Unii Europejskiej przez gospodarstwa rolne w Polsce

Zróżnicowanie przestrzenne wykorzystania funduszy Unii Europejskiej przez gospodarstwa rolne w Polsce Zróżnicowanie przestrzenne wykorzystania funduszy Unii Europejskiej przez gospodarstwa rolne w Polsce Bogucki Wydawnictwo Naukowe Poznań 2010 Spis treści 1. Wprowadzenie 9 1.1. Cel i zakres analizy 9 1.2.

Bardziej szczegółowo

Panie Marszałku, Wysoka Izbo,

Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Cieszę się, iż mogę poinformować Wysoką Izbę, a za pośrednictwem mediów również polskich rolników o realizacji programów skierowanych do polskiej wsi, a więc Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Historia: PROW Zalesianie gruntów w rolnych oraz gruntów w innych niż rolne.

Historia: PROW Zalesianie gruntów w rolnych oraz gruntów w innych niż rolne. Historia: Zalesianie gruntów w rolnych oraz gruntów innych niż rolne. Odtwarzanie potencjału produkcji leśnej zniszczonego przez katastrofy oraz wprowadzanie instrumentów zapobiegawczych Wykonała: Iwona

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa ARiMR w liczbach i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 Wykres 5.

Program Operacyjny Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa ARiMR w liczbach i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 Wykres 5. www.arimr.gov.pl Lipiec 2012 O ARiMR Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od 1994 r. wspiera działania służące rozwojowi rolnictwa i obszarów wiejskich. Agencja zajmuje się wdrażaniem instrumentów

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Proces absorbcji środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata (PROW )

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Proces absorbcji środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata (PROW ) Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Proces absorbcji środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (PROW 2007-2013) Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Polityka rozwoju obszarów wiejskich

Bardziej szczegółowo

Działania dla przedsiębiorców

Działania dla przedsiębiorców Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 Działania dla przedsiębiorców Polscy przedsiębiorcy mają do wyboru wiele rozmaitych możliwości dofinansowania swoich inwestycji. Większość z nich myśli jednak

Bardziej szczegółowo

Osoby fizyczne, osoby prawne, wspólnicy spółek cywilnych, spółki osobowe prawa handlowego, które:

Osoby fizyczne, osoby prawne, wspólnicy spółek cywilnych, spółki osobowe prawa handlowego, które: Od 9 listopada br. rolnicy mogą składać w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnioski o dofinansowanie inwestycji w gospodarstwach rolnych. W ramach PROW 2007-2013 Agencja wprowadza w życie

Bardziej szczegółowo

Restrukturyzacja małych gospodarstw: nawet 60 tys. zł premii

Restrukturyzacja małych gospodarstw: nawet 60 tys. zł premii .pl https://www..pl Restrukturyzacja małych gospodarstw: nawet 60 tys. zł premii Autor: Ewa Ploplis Data: 22 grudnia 2016 W pierwszym kwartale 2017 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Bardziej szczegółowo

Pól zaciemnionych nie wypełnia ubiegający się o dofinansowanie

Pól zaciemnionych nie wypełnia ubiegający się o dofinansowanie Wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich w zakresie działania Wsparcie doradztwa

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O DOFINANSOWANIE REALIZACJI PROJEKTU W ZAKRESIE DZIAŁANIA WSPARCIE DORADZTWA ROLNICZEGO

WNIOSEK O DOFINANSOWANIE REALIZACJI PROJEKTU W ZAKRESIE DZIAŁANIA WSPARCIE DORADZTWA ROLNICZEGO WNIOSEK O DOFINANSOWANIE REALIZACJI PROJEKTU W ZAKRESIE DZIAŁANIA WSPARCIE DORADZTWA ROLNICZEGO UWAGA: Ubiegający się o dofinansowanie projektu nie wypełnia pól zaciemnionych. Data wpływu wniosku o dofinansowanie

Bardziej szczegółowo

NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE

NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE Maria Staniszewska Polski Klub Ekologiczny NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE BAŁTYCKI PLAN DZIAŁANIA Nasze zobowiązania:

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja gospodarstw rolnych według korzystania z programów wsparcia w ramach WPR

Klasyfikacja gospodarstw rolnych według korzystania z programów wsparcia w ramach WPR Klasyfikacja gospodarstw rolnych według korzystania z programów wsparcia w ramach WPR Klasyfikacja gospodarstw rolnych według korzystania z programów wsparcia w ramach WPR Część II Autorzy: mgr Michał

Bardziej szczegółowo

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 Dr inż. Dariusz Nieć Dyrektor Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich Warszawa 28 stycznia 2015

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich Przasnysz, 18 maja 2015 r. Komunikat Komisji Europejskiej WPR do 2020 r. Wyzwania Europa 2020 3 cele polityki

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Podstawy prawne na poziomie UE Rozporządzenie Rady 1698/2005 z 20 września

Bardziej szczegółowo

Kierunki rozwoju obszarów wiejskich. założenia do Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi i Rolnictwa

Kierunki rozwoju obszarów wiejskich. założenia do Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi i Rolnictwa Kierunki rozwoju obszarów wiejskich założenia do Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi i Rolnictwa Przysiek, 9 czerwca 2010 Założenia wojewódzkiej polityki spójności w kontekście krajowych dokumentów strategicznych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH

PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH Priorytet 1. Ułatwianie transferu wiedzy i innowacji w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich 1a. Zwiększenie innowacyjności i bazy wiedzy na obszarach

Bardziej szczegółowo

Program rolnośrodowiskowy (płatności rolnośrodowiskowe)

Program rolnośrodowiskowy (płatności rolnośrodowiskowe) Program rolnośrodowiskowy (płatności rolnośrodowiskowe) 07.10.2006. Cele działania Poprawa środowiska przyrodniczego i obszarów wiejskich, w szczególności: 1) przywracanie walorów lub utrzymanie stanu

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Rozwój Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013

Program Operacyjny Rozwój Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich Program Operacyjny Rozwój Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 Program rolnośrodowiskowy FINANSOWANIE WSPÓLNEJ POLITYKI ROLNEJ

Bardziej szczegółowo

Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE

Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE Rozwój obszarów wiejskich Działania rynkowe Płatności bezpośrednie Wieloletnie Ramy Finansowe 2014-2020: WPR stanowi 38,9% wydatków z budżetu UE Wspólna

Bardziej szczegółowo

Dotacje unijne dla rolnictwa

Dotacje unijne dla rolnictwa Dotacje unijne dla rolnictwa Opracowała Agata Twardowska W UE Opracowała W UE poza bezpośrednim wspieraniem rolnictwa w ramach Wspólnej Polityki Agata Rolnej, Twardowska prowadzonych jest wiele działań

Bardziej szczegółowo

Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną

Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną Plan prezentacji Wybrane efekty realizacji instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej w Polsce. Oczekiwania co do przyszłej perspektywy

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 Zmiany merytoryczne Uzupełnienia Programu przyjęte na posiedzeniu Komitetu Monitorującego 2 grudnia 2004 r.

Załącznik nr 1 Zmiany merytoryczne Uzupełnienia Programu przyjęte na posiedzeniu Komitetu Monitorującego 2 grudnia 2004 r. Załącznik nr 1 Zmiany merytoryczne Uzupełnienia Programu przyjęte na posiedzeniu Komitetu Monitorującego 2 grudnia 2004 r. Lp. Dotyczy Tekst obecny Tekst proponowany w wersji przesłanej jako załącznik

Bardziej szczegółowo

X 3. Typ projektu Dochodowy

X 3. Typ projektu Dochodowy Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich w zakresie działania Inwestycje

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Biuro Wsparcia Inwestycyjnego Lubelski Oddział Regionalny ARiMR Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju Lublin 29 stycznia

Bardziej szczegółowo

DOTACJE ŻRÓDŁA FINANSOWANIA INWESTYCJI W LATACH 2007-2013

DOTACJE ŻRÓDŁA FINANSOWANIA INWESTYCJI W LATACH 2007-2013 Wspieranie inwestycji 2007-2013 DOTACJE ŻRÓDŁA FINANSOWANIA INWESTYCJI 1 W LATACH 2007-2013 Poznań, 17 września 2006 POLAGRA FOOD 2006 www.ms-consulting.pl 1 Wspieranie inwestycji 2007-2013 Prowadzenie:

Bardziej szczegółowo

Zasady wypełniania Wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji programów rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt

Zasady wypełniania Wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji programów rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt Zasady wypełniania Wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji programów rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt Regulacje prawne związane ze składaniem i wypełnianiem Wniosku o przyznanie

Bardziej szczegółowo

Bieżący stan realizacji zadań. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w województwie pomorskim r.

Bieżący stan realizacji zadań. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w województwie pomorskim r. Bieżący stan realizacji zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w województwie pomorskim 20.05.2016 r. Bieżący stan realizacji zadań Stan wypłaty środków za 2015 rok Z kampanii 2015 roku

Bardziej szczegółowo

Zmiany merytoryczne Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. L.p. Działanie Tekst przed zmianą Tekst docelowy

Zmiany merytoryczne Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. L.p. Działanie Tekst przed zmianą Tekst docelowy Załącznik nr 1 do uchwały nr 21 Zmiany merytoryczne Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 L.p. Działanie Tekst przed zmianą Tekst docelowy 1. Ułatwianie Definicja rozpoczęcia prowadzenia działalności

Bardziej szczegółowo

Kwiecień 2008. PROWieści. Miesięcznik dotyczący Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Kwiecień 2008. PROWieści. Miesięcznik dotyczący Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Kwiecień 28 PROWieści Miesięcznik dotyczący Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 27-213 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi INFORMACJA OGÓLNA Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 27 213 (PROW

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O POMOC FINANSOWĄ NA DZIAŁANIE WSPIERANIE GOSPODARSTW NISKOTOWAROWYCH

WNIOSEK O POMOC FINANSOWĄ NA DZIAŁANIE WSPIERANIE GOSPODARSTW NISKOTOWAROWYCH Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Symbol formularza : W-1/31 WNIOSEK O POMOC FINANSOWĄ NA DZIAŁANIE WSPIERANIE GOSPODARSTW NISKOTOWAROWYCH Potwierdzenie przyjęcia przez Biuro Powiatowe

Bardziej szczegółowo

POMORSKA WIEŚ DZISIAJ

POMORSKA WIEŚ DZISIAJ POMORSKA WIEŚ DZISIAJ Nowoczesna, europejska i aktywna Lęborski Pucki Słupski Wejherowski Bytowski Człuchowski Chojnicki Kartuski Kościerski Starogardzki OBSZAR DZIAŁANIA 16 POWIATÓW Nowodworski Gdański

Bardziej szczegółowo

Sektorowy Program Operacyjny Restrukturyzacja i Modernizacja Sektora Żywnościowego oraz Rozwój Obszarów Wiejskich (SPO-ROL)

Sektorowy Program Operacyjny Restrukturyzacja i Modernizacja Sektora Żywnościowego oraz Rozwój Obszarów Wiejskich (SPO-ROL) Sektorowy Program Operacyjny Restrukturyzacja i Modernizacja Sektora Żywnościowego oraz Rozwój Obszarów Wiejskich (SPO-ROL) Sektorowy Program Operacyjny Restrukturyzacja i Modernizacja Sektora Żywnościowego

Bardziej szczegółowo

Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną

Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną Plan prezentacji Wybrane efekty realizacji instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej w Polsce. Oczekiwania co do przyszłej perspektywy

Bardziej szczegółowo

Stan wdrażania PROW

Stan wdrażania PROW Ocena średniookresowa Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Stan wdrażania PROW 2007-2013 Zastępca Prezesa ARiMR - dr Zofia Szalczyk Warszawa, marzec 2011 rok Syntetyczne dane o realizacji

Bardziej szczegółowo

Zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej w Unii Europejskiej

Zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej w Unii Europejskiej Zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej w Unii Europejskiej Nakłady na WPR w Polsce Płatności bezpośrednie wydatki ogółem w mld EUR w tym wkład krajowy 2007-2013 19,7 6,6 2014-2020 21,2 0,0 przesunięcie z II

Bardziej szczegółowo

Różnicowanie w kierunku. - kryteria dostępu, koszty kwalifikowane, dokumentacja aplikacyjna

Różnicowanie w kierunku. - kryteria dostępu, koszty kwalifikowane, dokumentacja aplikacyjna Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej - kryteria dostępu, koszty kwalifikowane, dokumentacja aplikacyjna Podstawy prawne Rozporządzenie MRiRW z dn. 8 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Wsparcie rozwoju obszarów wiejskich w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich i w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Maj 2008. PROWieści. Miesięcznik dotyczący Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Maj 2008. PROWieści. Miesięcznik dotyczący Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Maj 28 PROWieści Miesięcznik dotyczący Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 27-213 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi INFORMACJA OGÓLNA Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 27 213 (PROW

Bardziej szczegółowo

OBRAZ STATYSTYCZNY POWIATU RADZIEJOWSKIEGO

OBRAZ STATYSTYCZNY POWIATU RADZIEJOWSKIEGO OBRAZ STATYSTYCZNY POWIATU RADZIEJOWSKIEGO Powiat radziejowski na tle podziału administracyjnego województwa kujawsko-pomorskiego 2 Powiat radziejowski aleksandrowski wąbrzeski chełmiński rypiński radziejowski

Bardziej szczegółowo

Skala i znaczenie wsparcia. rolnictwa z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w powiecie wałbrzyskim po 2004 r

Skala i znaczenie wsparcia. rolnictwa z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w powiecie wałbrzyskim po 2004 r Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego we Wrocławiu Skala i znaczenie wsparcia DODR we Wrocławiu ul. Zwycięska 12 53-033 Wrocław www.dodr.pl rolnictwa z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w powiecie

Bardziej szczegółowo

Dotacje na przetwórstwo 2017 do 300 tys. zł - nabór wniosków

Dotacje na przetwórstwo 2017 do 300 tys. zł - nabór wniosków https://www. Dotacje na przetwórstwo 2017 do 300 tys. zł - nabór wniosków Autor: Ewa Ploplis Data: 27 czerwca 2017 Od 5 lipca do 3 sierpnia rolnicy będą mogli składać wnioski o dotacje na przetwórstwo

Bardziej szczegółowo

Uwaga: Ubiegający się o dofinansowanie projektu nie wypełnia pól zaciemnionych.

Uwaga: Ubiegający się o dofinansowanie projektu nie wypełnia pól zaciemnionych. WNIOSEK O DOFINANSOWANIE REALIZACJI PROJEKTU W ZAKRESIE DZIAŁANIA POPRAWA PRZETWÓRSTWA I MARKETINGU ARTYKUŁÓW ROLNYCH Uwaga: Ubiegający się o dofinansowanie projektu nie wypełnia pól zaciemnionych. Data

Bardziej szczegółowo

Leszek Droździel, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Finansowanie inwestycji w przemyśle rolno spożywczym

Leszek Droździel, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Finansowanie inwestycji w przemyśle rolno spożywczym Leszek Droździel, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Finansowanie inwestycji w przemyśle rolno spożywczym Przemysł spożywczy jest jednym z ważniejszych działów gospodarki. Jego udział

Bardziej szczegółowo

Informacja dot. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata

Informacja dot. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata Informacja dot. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 W dniu 12 grudnia 2014 r. Komisja Europejska decyzją wykonawczą numer: 2014PL06RDNP001 zaakceptowała Program Rozwoju Obszarów Wiejskich

Bardziej szczegółowo

Marek Sawicki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Marek Sawicki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Marek Sawicki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Konferencja Prasowa Warszawa 18 grudnia 2014 r. W dniu 12 grudnia 2014 r. Komisja Europejska decyzją wykonawczą numer: 2014PL06RDNP001 zaakceptowała Program

Bardziej szczegółowo

Reorientacja zawodowa rolników jako przykład realizacji założeo strategii rozwoju obszarów wiejskich. Dr Zofia Szalczyk zastępca prezesa ARiMR

Reorientacja zawodowa rolników jako przykład realizacji założeo strategii rozwoju obszarów wiejskich. Dr Zofia Szalczyk zastępca prezesa ARiMR Reorientacja zawodowa rolników jako przykład realizacji założeo strategii rozwoju obszarów wiejskich Dr Zofia Szalczyk zastępca prezesa ARiMR 1 Kierunki reorientacji zawodowej rolników 1. Dodatkowe kierunki

Bardziej szczegółowo

Cel działania. Sektory objęte wsparciem. Zasięg geograficzny

Cel działania. Sektory objęte wsparciem. Zasięg geograficzny Praca z przedmiotu "Fundusze...", prowadz. L. Wicki W myśl rozporządzeń Rady Europejskiej, grupa producencka to organizacja mająca osobowość prawną, utworzona z inicjatywy producentów rolnych na zasadzie

Bardziej szczegółowo

Luty 2008. PROWieści. Miesięcznik dotyczący Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Luty 2008. PROWieści. Miesięcznik dotyczący Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Luty 28 PROWieści Miesięcznik dotyczący Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 27-213 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi I INFORMACJA OGÓLNA Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 27 213 (PROW

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich Renty Strukturalne

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich Renty Strukturalne Program Rozwoju Obszarów Wiejskich Renty Strukturalne Magdalena Habrowicz Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego Ekonomia, rok III 12 XI 2009 r. Renty strukturalne są jednym z działań realizowanych w ramach

Bardziej szczegółowo

Modernizacja gospodarstw rolnych w latach 2014-2020

Modernizacja gospodarstw rolnych w latach 2014-2020 w latach 2014-2020 Wrzesień 2015 r. Budżet na Modernizację gospodarstw rolnych w ramach PROW (w mld euro) 2,46 2,50 PROW 2007-2013 PROW 2014-2020 Maksymalna kwota pomocy (w tys. zł) PROW 2007-2013 300

Bardziej szczegółowo

Uwaga: Ubiegający się o dofinansowanie projektu nie wypełnia pól zaciemnionych.

Uwaga: Ubiegający się o dofinansowanie projektu nie wypełnia pól zaciemnionych. MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI WNIOSEK O DOFINANSOWANIE REALIZACJI PROJEKTU W ZAKRESIE DZIAŁANIA "POPRAWA PRZETWÓRSTWA I MARKETINGU ARTYKUŁÓW ROLNYCH" Uwaga: Ubiegający się o dofinansowanie projektu

Bardziej szczegółowo

Działanie 111 Szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie

Działanie 111 Szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie Działanie 111 Szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie Oś 1 Poprawa konkurencyjności sektora rolnego i leśnego w ramach PROW na lata 2007-2013 Cel działania Działanie ma na celu

Bardziej szczegółowo

LUBUSKI ODDZIAŁ REGIONALNY WDROŻENIE I REALIZACJA PROGRAMU ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH NA LATA PRZEZ ARIMR NA TERENIE WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO

LUBUSKI ODDZIAŁ REGIONALNY WDROŻENIE I REALIZACJA PROGRAMU ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH NA LATA PRZEZ ARIMR NA TERENIE WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO WDROŻENIE I REALIZACJA PROGRAMU ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH NA LATA 2007-2013 PRZEZ ARIMR NA TERENIE WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO Maj 2015 1 PROGRAM ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH NA LATA 2007-2013 II Filar w skali

Bardziej szczegółowo

Dywersyfikacja działalności w gospodarstwie rolnym w ramach PROW

Dywersyfikacja działalności w gospodarstwie rolnym w ramach PROW Dywersyfikacja działalności w gospodarstwie rolnym w ramach PROW 2014-2020 Przedsiębiorczość na wsi i obszarach wiejskich to bardzo ważny element gospodarki narodowej szczególnie w kontekście walki z bezrobociem,

Bardziej szczegółowo

TRAKTAT O PRZYSTĄPIENIU: PROTOKÓŁ, ZAŁĄCZNIK VIII PROJEKTY AKTÓW PRAWODAWCZYCH I INNYCH INSTRUMENTÓW

TRAKTAT O PRZYSTĄPIENIU: PROTOKÓŁ, ZAŁĄCZNIK VIII PROJEKTY AKTÓW PRAWODAWCZYCH I INNYCH INSTRUMENTÓW ` NEGOCJACJE W SPRAWIE PRZYSTĄPIENIA BUŁGARII I RUMUNII DO UNII EUROPEJSKIEJ Bruksela, 31 marca 2005 r. (OR. en) AA 11/2/05 REV 2 TRAKTAT O PRZYSTĄPIENIU: PROTOKÓŁ, ZAŁĄCZNIK VIII PROJEKTY AKTÓW PRAWODAWCZYCH

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH NA LATA 2014-2020

PROGRAM ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH NA LATA 2014-2020 Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Ogólne zasady przyznawania płatności po roku 2013 PROGRAM ROZWOJU OBSZARÓW (projekty legislacji UE) WIEJSKICH NA LATA 2014-2020 Cel główny PROW 2014-2020

Bardziej szczegółowo

Działania inwestycyjne w ramach PROW

Działania inwestycyjne w ramach PROW Instrumenty finansowania rozwoju przedsiębiorstw sektora rolno-spożywczego w województwie kujawsko-pomorskim Działania inwestycyjne w ramach PROW 2014-2020 Bydgoszcz, 3 grudzień 2014 r. PROW 2014-2020

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ROLNOŚRODOWISKOWY RODOWISKOWY. Czym jest program rolnośrodowiskowy? Cel działania. Beneficjent

PROGRAM ROLNOŚRODOWISKOWY RODOWISKOWY. Czym jest program rolnośrodowiskowy? Cel działania. Beneficjent DZIAŁAIE AIE 214 PROGRAM ROLOŚRODOWISKOWY RODOWISKOWY Stefania Czekaj Ekonomia; III rok SGGW 26.11.2009 r. Czym jest program rolnośrodowiskowy? Program stanowi finansowe wsparcie dla rolników gospodarujących

Bardziej szczegółowo

Przyszłość rolnictwa, gospodarki żywnościowej i obszarów wiejskich dr hab. Julian T. Krzyżanowski SGGW

Przyszłość rolnictwa, gospodarki żywnościowej i obszarów wiejskich dr hab. Julian T. Krzyżanowski SGGW Przyszłość rolnictwa, gospodarki żywnościowej i obszarów wiejskich dr hab. Julian T. Krzyżanowski SGGW Konferencja Rolnictwo, gospodarka żywnościowa, obszary wiejskie 10 lat w UE SGGW, 11.04.2014r. Znaczenie

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata realizowany przez Lubuski Oddział Regionalny Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata realizowany przez Lubuski Oddział Regionalny Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 realizowany przez Lubuski Oddział Regionalny Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Zielona Góra 27.04.2016 Zgodnie z USTAWĄ z dnia 20 lutego

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat zmian PROW

Informacja na temat zmian PROW Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Informacja na temat zmian PROW 2007-2013 Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Zmiany w PROW 2007-2013 Nowe wyzwania wynik przeglądu

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Planowane działania inwestycyjne (wg projektu z dnia 07.04.2014 r.)

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Planowane działania inwestycyjne (wg projektu z dnia 07.04.2014 r.) Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Planowane działania inwestycyjne (wg projektu z dnia 07.04.2014 r.) Działanie 7.5 Inwestycje w środki trwałe Poddziałanie 7.5.1 Pomoc na inwestycje

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata Stowarzyszenie Wielkopolska z Wyobraźnią ul. Stary Rynek 11 63 708 Koźmin Wielkopolski Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Prezes Zarządu LGD - - Sławomir Szyszka 1 LGD Wielkopolska z

Bardziej szczegółowo

Szkolenia dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie

Szkolenia dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie Priorytety PROW Szkolenia dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie poprawa konkurencyjności sektora rolnego i leśnego, poprawa środowiska naturalnego i obszarów wiejskich, poprawa jakości życia

Bardziej szczegółowo

Poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowaniem rolnictwa i leśnictwa

Poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowaniem rolnictwa i leśnictwa Poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowaniem rolnictwa i leśnictwa 06.10.2006. Cel działania 1) wytyczenie i urządzenie funkcjonalnej sieci dróg dojazdowych do gruntów rolnych

Bardziej szczegółowo

Program rolnośrodowiskowy

Program rolnośrodowiskowy Program rolnośrodowiskowy Program rolnośrodowiskowy jest realizowany w ramach Osi II PROW 2007-2013 Poprawa środowiska naturalnego i obszarów wiejskich. Działanie to ma przyczynić się do zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Dotacje na przetwórstwo - do 300 tys. zł na inwestycje z PROW

Dotacje na przetwórstwo - do 300 tys. zł na inwestycje z PROW .pl https://www..pl Dotacje na przetwórstwo - do 300 tys. zł na inwestycje z PROW Autor: Ewa Ploplis Data: 21 czerwca 2017 Od 5 lipca do 3 sierpnia br. będzie odbywać się nabór wniosków na dofinansowanie

Bardziej szczegółowo

O jakie dopłaty bezpośrednie można ubiegać się w 2017?

O jakie dopłaty bezpośrednie można ubiegać się w 2017? .pl O jakie dopłaty bezpośrednie można ubiegać się w 2017? Autor: Ewa Ploplis Data: 12 kwietnia 2017 Ok. 3,4 mld euro zostanie przeznaczone w 2017 r. na dopłaty bezpośrednie. Ok. 2,6 mld zł zostanie wypłacone

Bardziej szczegółowo

PRAWNO-FINANSOWE ASPEKTY POLITYKI PAŃSTWA W ZAKRESIE ROZWOJU ROLNICTWA I OBSZARÓW WIEJSKICH W POLSCE

PRAWNO-FINANSOWE ASPEKTY POLITYKI PAŃSTWA W ZAKRESIE ROZWOJU ROLNICTWA I OBSZARÓW WIEJSKICH W POLSCE PRAWNO-FINANSOWE ASPEKTY POLITYKI PAŃSTWA W ZAKRESIE ROZWOJU ROLNICTWA I OBSZARÓW WIEJSKICH W POLSCE MACIEJ JABŁOŃSKI Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego Warszawa 2010 Spis treści Wykaz

Bardziej szczegółowo

Ułatwianie startu młodym rolnikom PROW 2007-2013

Ułatwianie startu młodym rolnikom PROW 2007-2013 UŁATWIANIE STARTU MŁODYM M ROLNIKOM W LATACH 2004-2006 2006 Ułatwianie startu młodym rolnikom PROW 2007-2013 Opracowała: Anna Siniarska Ekonomia, SGGW, Studia zaoczne W latach 2004-2006 został przeprowadzany

Bardziej szczegółowo

Oś 3 / oś 4 LEADER Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej

Oś 3 / oś 4 LEADER Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej Oś 3 / oś 4 LEADER Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej Podstawa prawna ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 17 sierpnia 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych

Bardziej szczegółowo

Programy pomocowe dla przedsiębiorców z terenów wiejskich realizowane przez ARiMR. Kraków,

Programy pomocowe dla przedsiębiorców z terenów wiejskich realizowane przez ARiMR. Kraków, Programy pomocowe dla przedsiębiorców z terenów wiejskich realizowane przez ARiMR Kraków, 12-03-2008 Program przedakcesyjny SAPARD Działanie 4: RóŜnicowanie działalności gospodarczej na obszarach wiejskich

Bardziej szczegółowo

Działanie 311: RÓŻNICOWANIE W KIERUNKU DZIAŁALNOŚCI NIEROLNICZEJ

Działanie 311: RÓŻNICOWANIE W KIERUNKU DZIAŁALNOŚCI NIEROLNICZEJ Działanie 311: RÓŻNICOWANIE W KIERUNKU DZIAŁALNOŚCI NIEROLNICZEJ OŚ 3 Odnowa i rozwój wsi. Rafał Kociołek Ekonomia gr. 2 rok III CEL DZIAŁANIA Różnicowanie działalności rolniczej w kierunku podejmowania

Bardziej szczegółowo

Prawo: Premie dla młodych rolników w ramach PROW

Prawo: Premie dla młodych rolników w ramach PROW .pl https://www..pl Prawo: Premie dla młodych rolników w ramach PROW Autor: Tomasz Żydek Data: 1 kwietnia 2015 PROW 2014 2020, który zgodnie z zapewnieniami ministra rolnictwa zostanie uruchomiony w II

Bardziej szczegółowo

Informacja dla beneficjentów Sektorowego Programu Operacyjnego Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich

Informacja dla beneficjentów Sektorowego Programu Operacyjnego Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich Informacja dla beneficjentów Sektorowego Programu Operacyjnego Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich Działanie Ułatwianie startu młodym rolnikom Spis treści

Bardziej szczegółowo

Jutro rusza "Modernizacja"

Jutro rusza Modernizacja Jutro rusza "Modernizacja" 20.04.2009. 20.04.2009 - Od jutra 21 kwietnia można składać wnioski o przyznanie pomocy finansowej z działania Modernizacja gospodarstw rolnych finansowanego z PROW 2007-2013.

Bardziej szczegółowo

Artur Banach. Restrukturyzacja małych gospodarstw

Artur Banach. Restrukturyzacja małych gospodarstw Restrukturyzacja małych gospodarstw Pomoc przyznaje się rolnikowi będącemu osobą fizyczną, jeżeli: jest posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa rolnego lub nieruchomości służącej do prowadzenia

Bardziej szczegółowo

VIII WOJEWÓDZKIE FORUM ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH Toruń, 29.06.2007 r. Łukasz Jaworski

VIII WOJEWÓDZKIE FORUM ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH Toruń, 29.06.2007 r. Łukasz Jaworski VIII WOJEWÓDZKIE FORUM ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH Toruń, 29.06.2007 r. Łukasz Jaworski Trzeci rok działania sieci w Polsce Rozszerzona sieć liczy 49 ośrodków obejmujących swoim zasięgiem cały kraj Sieć

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 nowe perspektywy

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 nowe perspektywy Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 nowe perspektywy Kraków, 6 maja 2014 Opracowano w Departamencie Programowania i Sprawozdawczości ARiMR10 lat w UE Roczne transfery środków w ARiMR (pomoc

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O ZALESIENIACH PRYWATNYCH GRUNTÓW ROLNYCH NA TERENIE POWIATU KIELECKIEGO W 2009R. I PRZYGOTOWANIACH DO ZALESIEŃ NA 2010R.

INFORMACJA O ZALESIENIACH PRYWATNYCH GRUNTÓW ROLNYCH NA TERENIE POWIATU KIELECKIEGO W 2009R. I PRZYGOTOWANIACH DO ZALESIEŃ NA 2010R. INFORMACJA O ZALESIENIACH PRYWATNYCH GRUNTÓW ROLNYCH NA TERENIE POWIATU KIELECKIEGO W 2009R. I PRZYGOTOWANIACH DO ZALESIEŃ NA 2010R. W bieŝącym roku zalesienia prowadzone były tylko przez Agencję Restrukturyzacji

Bardziej szczegółowo

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE Anna Grontkowska, Bogdan Klepacki SPIS TREŚCI Wstęp Rozdział 1. Miejsce rolnictwa w systemie agrobiznesu Pojęcie i funkcje agrobiznesu Ogniwa agrobiznesu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH NA LATA (PROW ) PROGRAM ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH NA LATA

PROGRAM ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH NA LATA (PROW ) PROGRAM ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH NA LATA PROGRAM ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH NA LATA 2007-2013 (PROW 2007-2013) Oś 2 Poprawa środowiska naturalnego i obszarów w wiejskich PROGRAM ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH NA LATA 2007-2013 W ramach priorytetowych

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 PODSTAWA PRAWNA Prawo unijne: 1. Rozdział III TFUE (art. 38-40) 2. Rozporządzenie PE i Rady (UE) Nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju

Bardziej szczegółowo

Warsztaty dla początkujących czyli o co chodzi w Funduszach Europejskich?

Warsztaty dla początkujących czyli o co chodzi w Funduszach Europejskich? Warsztaty dla początkujących czyli o co chodzi w Funduszach Europejskich? Anita Płonka Departament Programów Regionalnych Główny Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa

Bardziej szczegółowo

Ułatwienie startu młodym rolnikom. Cel

Ułatwienie startu młodym rolnikom. Cel Ułatwienie startu młodym rolnikom Wysocka Marta Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego W Polsce około jedna piąta gospodarstw jest prowadzona przez osoby powyżej 55 roku życia. W celu stymulowania transferu

Bardziej szczegółowo

PREMIA DLA MŁODEGO ROLNIKA 100.000 PLN

PREMIA DLA MŁODEGO ROLNIKA 100.000 PLN PREMIA DLA MŁODEGO ROLNIKA 100.000 PLN NABÓR 2014 PYTANIA DO PROGRAMU MŁODY ROLNIK 2014 Kiedy ruszy nabór z programu młody rolnik? Program młody rolnik ruszy 15.05.2014 i potrwa do 21.06.2014 roku. Jaka

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY ROLNICTWA ŚWIATOWEGO

PROBLEMY ROLNICTWA ŚWIATOWEGO Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie PROBLEMY ROLNICTWA ŚWIATOWEGO Tom 2 (XVII) Wydawnictwo SGGW Warszawa 2007 Waldemar Czternasty 1 Natalia Buczkowska 2 Katedra Makroekonomii

Bardziej szczegółowo

Wymiana doświadczeń w zakresie działań przyrodniczych programu rolnośrodowiskowego w ramach programu rozwoju obszarów wiejskich.

Wymiana doświadczeń w zakresie działań przyrodniczych programu rolnośrodowiskowego w ramach programu rozwoju obszarów wiejskich. MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI DEPARTAMENT ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH WYDZIAŁ ŚRODOWISKOWY Wymiana doświadczeń w zakresie działań przyrodniczych programu rolnośrodowiskowego w ramach programu rozwoju

Bardziej szczegółowo

Uwaga: ubiegający się o dofinansowanie projektu nie wypełnia pól zaciemnionych. X 3. Typ projektu Dochodowy

Uwaga: ubiegający się o dofinansowanie projektu nie wypełnia pól zaciemnionych. X 3. Typ projektu Dochodowy Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania Różnicowanie działalności rolniczej i zbliżonej do rolnictwa w celu zapewnienia różnorodności działań lub alternatywnych źródeł dochodów

Bardziej szczegółowo

Programy rolnośrodowiskowe chroniące wody i bioróżnorodność w okresie programowania 2007-2013 stan wdrażania na 2012

Programy rolnośrodowiskowe chroniące wody i bioróżnorodność w okresie programowania 2007-2013 stan wdrażania na 2012 Programy rolnośrodowiskowe chroniące wody i bioróżnorodność w okresie programowania 2007-2013 stan wdrażania na 2012 Ewa Szymborska, MRiRW Kliknij, aby edytować styl wzorca podtytułu Kluczbork 11-12.04.2012

Bardziej szczegółowo

warunków uzyskania wsparcia oraz trybu aplikowania o pomoc dla młodych rolników.

warunków uzyskania wsparcia oraz trybu aplikowania o pomoc dla młodych rolników. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (PROW 2007-2013) Ułatwianie startu młodym rolnikom Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Mechanizmy i systemy regulacji rynku owoców i warzyw oraz ich przetworów. Dr Aneta Jarosz-Angowska "Mechanizmy WPR" 1

Mechanizmy i systemy regulacji rynku owoców i warzyw oraz ich przetworów. Dr Aneta Jarosz-Angowska Mechanizmy WPR 1 Mechanizmy i systemy regulacji rynku owoców i warzyw oraz ich przetworów "Mechanizmy WPR" 1 Mechanizmy WPR w sektorze owoców i warzyw: polityka wspierania cen dla producentów, ochrona rynku Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

PREMIE NA ROZPOCZĘCIE DZIAŁALNOŚCI POZAROLNICZEJ" W POMOC NA ROZPOCZĘCIE POZAROLNICZEJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ NA OBSZARACH WIEJSKICH

PREMIE NA ROZPOCZĘCIE DZIAŁALNOŚCI POZAROLNICZEJ W POMOC NA ROZPOCZĘCIE POZAROLNICZEJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ NA OBSZARACH WIEJSKICH PREMIE NA ROZPOCZĘCIE DZIAŁALNOŚCI POZAROLNICZEJ" W RAMACH PODDZIAŁANIA POMOC NA ROZPOCZĘCIE POZAROLNICZEJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ NA OBSZARACH WIEJSKICH POMOC FINANSOWĄ PRZYZNAJE SIĘ: rolnikowi, małżonkowi

Bardziej szczegółowo

5.2.2 WSPARCIE INWESTYCJI PRZEDSIĘBIORSTW

5.2.2 WSPARCIE INWESTYCJI PRZEDSIĘBIORSTW 5.2.2 WSPARCIE INWESTYCJI PRZEDSIĘBIORSTW WSPARCIE DLA PRZEDSIĘBIORSTW PRODUKCYJNYCH WSPÓŁPRACUJĄCYCH ZE SZKOŁAMI ZAWODOWYMI Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013

Bardziej szczegółowo

Nowe dotacje dla obszarów wiejskich. Wpisany przez dr Aleksandra Maciejewska

Nowe dotacje dla obszarów wiejskich. Wpisany przez dr Aleksandra Maciejewska Minister rolnictwa i rozwoju wsi Marek Sawicki zapowiedział, że w 2011 r. zwiększone zostaną limity środków w ramach najbardziej popularnych działań w PROW 2007-2013. Mikroprzedsiębiorcy i właściciele

Bardziej szczegółowo

Druk nr 3378 Warszawa, 15 października 2004 r.

Druk nr 3378 Warszawa, 15 października 2004 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ IV kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-184-04 Druk nr 3378 Warszawa, 15 października 2004 r. Pan Józef Oleksy Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku,

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat wyników zakończonych negocjacji akcesyjnych z UE w obszarze Rolnictwo

Informacja na temat wyników zakończonych negocjacji akcesyjnych z UE w obszarze Rolnictwo Informacja na temat wyników zakończonych negocjacji akcesyjnych z UE w obszarze Rolnictwo 1. Skutki finansowe Po akcesji do UE, do rolnictwa i obszarów wiejskich, w ramach realizacji polityk wspólnotowych,

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI Sektorowy Program Operacyjny Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich

MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI Sektorowy Program Operacyjny Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI Sektorowy Program Operacyjny Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich Wniosek o dofinansowanie projektu Priorytet: Zrównoważony

Bardziej szczegółowo