FORUM O bezdomności bez lęku

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "FORUM O bezdomności bez lęku"

Transkrypt

1 FORUM O bezdomności bez lęku

2 FORUM O bezdomności bez lęku Rok IV redakcja Łukasz Browarczyk Maciej Dębski Karolina Weiner Pomorskie Forum na rzecz Wychodzenia z Bezdomności Gdańsk 2011

3 Forum. O bezdomności bez lęku Publikacja współfinansowana ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu wspierającego powrót osób bezdomnych do społeczności. Wyrażone na łamach publikacji poglądy i opinie prezentują punkt widzenia autorów i nie zawsze odzwierciedlają stanowisko wypracowane w ramach Pomorskiego Forum na rzecz Wychodzenia z Bezdomności. Wykorzystywanie w części lub całości materiałów zawartych w tym opracowaniu możliwe jest jedynie pod warunkiem podania źródła (zachowania reguł cytowania) Rok IV Forum. O bezdomności bez lęku ISSN wydaje Pomorskie Forum na rzecz Wychodzenia z Bezdomności Gdańsk, ul. ks. J. Zator Przytockiego 4 tel./faks ; grafiki wykorzystane na okładce Marek Kłusek opracowanie graficzne i skład Maciej Ostoja-Lniski korekta językowa Joanna Śliwińska redakcja Łukasz Browarczyk, Maciej Dębski, Karolina Weiner druk Drukarnia MISIURO Gdańsk, ul. Gdańska 29 tel./faks

4 Maciej Dębski Kondycja mieszkalnictwa społecznego w Polsce wybrane wyniki badań Wstęp Maciej Dębski adiunkt w Instytucie Filozofii, Socjologii i Dziennikarstwa Uniwersytetu Gdańskiego. Od 2003 r. ściśle współpracuje z Pomorskim Forum na rzecz Wychodzenia z Bezdomności, przygotowując ekspertyzy badawcze z zakresu problematyki bezdomności. Pomimo niewątpliwego rozwoju sytuacji gospodarczoekonomicznej w Polsce na przestrzeni ostatnich 20 lat można powiedzieć, że wciąż jednym z głównych problemów polskich rodzin pozostaje dostęp do własnego mieszkania. Na ten fakt zwracają uwagę autorzy raportu Polska Wyzwania rozwojowe przygotowanego przez zespół ekspertów pod redakcją M. Boniego wskazując, że pomimo podejmowanych prób mających na celu regulację prawa w zakresie gospodarowania zasobami mieszkaniowymi gminy, deficyt mieszkaniowy w Polsce wciąż się pogłębia 1. Jedną z przyczyn tego zjawiska jest gwałtowny wzrost cen, który spowodował obniżenie dostępności mieszkań powodując, iż posiadanie własnego lokum stało się przejawem luksusu zarezerwowanego dla nielicznych. W najbliższym czasie dodatkowym problemem będzie konieczność wykonania remontów budynków mieszkalnictwa wielorodzinnego wybudowanych w latach 60. i 70. XX w. Łatwego dostępu do własnego mieszkania nie ułatwia fakt, iż społeczeństwo polskie jest społeczeństwem konsumpcyjnym, dla którego coraz częściej stają się ważne takie aspekty zamieszkiwania jak dobrze wyposażone mieszkanie, dogodna okolica zamieszkania, dobrze rozwinięta sieć transportu, wzrost znaczenia dostępu do infrastruktury edukacyjnej i sportowej oraz bliskości publicznych środków transportu. Wagi nabiera również opinia, jaką cieszy się dana okolica. Aby zrealizować swoje marzenie dotyczące posiadania własnego mieszkania, większość Polaków korzysta z pomocy banków polskich udzielających długoterminowych (zazwyczaj na 1 2 M. Boni, Polska Wyzwania rozwojowe, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Zespół Doradców Strategicznych Prezesa Rady Ministrów, Warszawa Na szerszą skalę kredyty mieszkaniowe były udzielane od 2006 roku. Na koniec 2011 roku pozostawało w obsłudze 172 tys. kredytów mieszkaniowych, z których jedynie 200 tysięcy pochodziło sprzed 2005 roku.

5 36 Kondycja mieszkalnictwa społecznego w Polsce wybrane wyniki badań kilkadziesiąt lat) kredytów mieszkaniowych 2. W tym czasie dochodzi do zmian zarówno sytuacji dochodowej samego gospodarstwa domowego, jak i procesów koniunkturalnych w gospodarce, co w wielu przypadkach powoduje niemożność spłaty własnych zobowiązań wobec banku oraz nadmierne zadłużenie. Dane pochodzące z najnowszego raportu InfoDług o zaległym zadłużeniu i klientach podwyższonego ryzyka przygotowanego przez są wręcz zatrważające: łączna kwota zaległych płatności Polaków sięgnęła kwoty 35,48 mld zł łączna kwota zobowiązań Polaków wzrosła o 42% w porównaniu do grudnia 2010 r. ponad 2 mln Polaków to klienci podwyższonego ryzyka ( osób) dłużnik, osoba opóźniająca się ze spłatą zobowiązań. W raporcie przygotowywanym przez InfoDług klientami podwyższonego ryzyka nazywane są osoby zgłoszone do rejestru dłużników BIG InfoMonitor bądź notowane w BIK posiadające zaległości wyższe niż 200 zł niespłacone więcej niż przez 60 dni średnie zadłużenie Polaka wynosi zł 5,5% Polaków nie realizuje swoich zobowiązań finansowych w ustalonym terminie 3. Trudna sytuacja finansowa wielu rodzin w Polsce, z jaką obecnie mamy do czynienia powoduje, że wielu Polaków zamieszkuje w dzielnicach ubogich, w warunkach substandardowych, mieszkaniach przeludnionych, niewyposażonych w odpowiednie urządzenia sanitarne. Dylematem wielu polskich rodzin jest również fakt, iż duża część mieszkań (przede wszystkim zbudowanych w latach 60. i 70.) wymaga pilnych i kosztownych remontów. Najnowsze analizy Głównego Urzędu Statystycznego w zakresie skali i głębokości ubóstwa w Polsce jasno pokazują, iż wielu Polaków nie będzie w stanie pokryć kosztów ponoszonych nawet na najmniejsze remonty, gdyż: w roku 2011 odnotowano wzrost poziomu zagrożenia ubóstwem skrajnym w Polsce odsetek osób w gospodarstwach domowych o wydatkach poniżej granicy ubóstwa skrajnego (tzn. znajdujących się poniżej minimum egzystencji) wzrósł o 1% w stosunku do roku 2010 i wyniósł 6,7% na nieco niższym poziomie niż w poprzednim roku kształtowała się wartość wskaźnika zagrożenia ubóstwem relatywnym 16,7% w 2011 roku w porównaniu z 17,1% w roku 2010, przy czym w tym czasie realna wartość relatywnej granicy ubóstwa nieznacznie spadła poniżej tzw. ustawowej granicy ubóstwa żyło 6,5% osób w gospodarstwach domowych (spadek o 0,8%). Należy przy tym zauważyć, że po raz pierwszy odsetek osób w gospodarstwach domowych skrajnie ubogich był wyższy niż odsetek osób w gospodarstwach domowych o wydatkach poniżej kwot uprawniających do ubiegania się o przyznanie świadczeń pieniężnych z systemu pomocy społecznej w 2011 r. zanotowano zwiększenie się zagrożenia ubóstwem skrajnym w niemal wszystkich grupach gospodarstw domowych. Najbardziej niekorzystne zmiany dotknęły osoby zamieszkałe w gospodarstwach domowych rolników zagrożenie ubóstwem skrajnym wzrosło o 4,2% względem 2010 r., czyli niemal o połowę i osiągnęło poziom 13,1% 3 Biuro Informacji Gospodarczej InfoMonitor S.A., InfoDług. Ogólnopolski raport o zaległym zadłużeniu i klientach podwyższonego ryzyka, 2011, s. 4. Dostępne na

6 Maciej Dębski 37 najwyższy od 2005 r. Wzrost nastąpił po kilkuletnim okresie stabilizacji w latach poziom ubóstwa skrajnego w gospodarstwach domowych rolników utrzymywał się w granicach 9-10%. Istotnie pogorszyła się również sytuacja gospodarstw domowych rencistów, w tym przypadku wzrost odsetka osób w gospodarstwach znajdujących się poniżej minimum egzystencji wyniósł ok. 1/3 (tj. zwiększył się o 3,4% w stosunku do roku poprzedniego z 9,6 do 13%) miejsce zajmowane na rynku pracy jest ważnym czynnikiem wpływającym na sytuację materialną jednostki i jej rodziny. Od lat ubóstwem zagrożone są przede wszystkim osoby i rodziny osób bezrobotnych. W 2011 roku w gospodarstwach domowych posiadających w swoim składzie co najmniej 1 osobę bezrobotną, zagrożonych ubóstwem ustawowym było ok. 11,5% osób, a w gospodarstwach z 2 i więcej osobami bezrobotnymi problem ten dotyczył niemal co trzeciej osoby. Z kolei w gospodarstwach bez osób bezrobotnych jedynie co 20 osoba żyła poniżej granicy ubóstwa ustawowego. Stopa ubóstwa skrajnego wynosiła odpowiednio ok.12,5%, ok. 34,5% i ok. 5% wyższe wykształcenie głowy gospodarstwa domowego praktycznie eliminuje gospodarstwo domowe z populacji skrajnie ubogich (niespełna 1% osób z takich gospodarstw znajdowało się w 2011 roku poniżej granicy ubóstwa skrajnego) oraz ze sfery ubóstwa ustawowego (nieco ponad 0,5% osób). Dla porównania wśród gospodarstw domowych, w których głowa gospodarstwa ukończyła co najwyżej szkołę gimnazjalną stopa ubóstwa ustawowego wynosiła ok. 14%, a stopa ubóstwa skrajnego ok. 15%; w przypadku, gdy głowa gospodarstwa domowego posiadała wykształcenie zasadnicze zawodowe, wartości tych wskaźników były znacząco niższe i kształtowały się na poziomie ok. 9,5% w Polsce zagrożenie ubóstwem dzieci i młodzieży jest znacznie silniejsze niż dorosłych. W 2011 r. ok. 10,5% dzieci do lat 18 wchodziło w skład gospodarstw, w których poziom wydatków był niższy od ustawowej granicy ubóstwa. W gospodarstwach, których wydatki były niższe od minimum egzystencji żyło natomiast ponad 9% osób poniżej 18 roku życia. W konsekwencji w 2011 r. dzieci i młodzież do lat 18 stanowiły ok. 31% populacji zagrożonej skrajnym ubóstwem, podczas gdy w populacji ogółem do tej grupy wiekowej należała mniej więcej co piąta osoba wśród osób powyżej 65 roku życia zasięg ubóstwa ekonomicznego jest mniejszy niż wśród dzieci i młodzieży. W ubiegłym roku ok. 4% osób starszych należało do gospodarstw domowych uznanych za skrajnie ubogie, a ok. 3% żyło w gospodarstwach znajdujących się poniżej granicy ubóstwa ustawowego. Osoby powyżej 65 roku życia stanowiły ok. 7,5% ogółu osób zagrożonych ubóstwem skrajnym, natomiast w populacji ogółem do tej grupy wiekowej należała mniej więcej co siódma osoba grupę najbardziej zagrożoną ubóstwem stanowią rodziny wielodzietne. Już przy 3 dzieci odsetek ubogich, niezależnie od przyjętego progu ubóstwa, przekracza przeciętną. Wśród małżeństw z co najmniej 4 dzieci na utrzymaniu ok. 29,5% osób żyło w 2011 r. w sferze ubóstwa ustawowego i ok. 24% w sferze ubóstwa skrajnego. Dla porównania osoby z rodzin niepełnych były we względnie lepszej sytuacji niż osoby z rodzin wielodzietnych. Wskaźnik zagrożenia ubóstwem ustawowym dla rodzin niepełnych wynosił ok. 7%, podobnie jak wskaźnik zagrożenia ubóstwem skrajnym 4. 4 Główny Urząd Statystyczny, Ubóstwo w Polsce w 2011 (na podstawie badań budżetów gospodarstw

7 38 Kondycja mieszkalnictwa społecznego w Polsce wybrane wyniki badań Skrajne ubóstwo wielu polskich rodzin, trudności związane z podjęciem stałego zatrudnienia, trudno dostępne mieszkania jak również posiadane zadłużenie w dużym zakresie przyczyniają się do rozwoju zjawiska, jakim jest bezdomność. Przeglądając literaturę z tego zakresu możemy dojść do przekonania, że wielu autorów postrzega sytuację braku dachu nad głową przede wszystkim przez pryzmat patologii życia społecznego. Przyjęta perspektywa, w której podkreślona zostaje obecność problemów społecznych takich jak alkoholizm, ubóstwo, zadłużenie czy brak więzi rodzinnych powoduje, że umyka nam nieco główna istotna bezdomności, jaką jest fizyczny brak mieszkania. Używając nomenklatury zastosowanej w europejskiej typologii bezdomności i wykluczenia mieszkaniowego ETHOS bezdomność to nie tylko brak domeny społecznej i prawnej konstytuującej dom, ale również fizycznej, związanej z brakiem odpowiedniego schronienia (przestrzeni) przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Konsekwencje przyjęcia takiego punktu widzenia interesującego nas problemu bezdomności na pierwszy rzut oka wydają się błahe, jednakże kiedy przyjrzymy się bardziej dokładnie okaże się, że może ono zrodzić wiele negatywnych i niezamierzonych konsekwencji. Po pierwsze może wzbudzić przekonanie, że aby rozwiązywać problem bezdomności w gminie należy przede wszystkim podejmować działania terapeutyczne (związane z rozwiązywaniem problemów alkoholowych), psychologiczne (zmierzające do odbudowania więzi rodzinnych) czy finansowe (redukcja zadłużenia). W tym kontekście istnieje wielkie prawdopodobieństwo, że nieumyślnie dążyć będziemy do konsekwentnego zamykania problemu bezdomności wyłącznie do sfery pomocy społecznej, a przez to do sztucznego izolowania interesującego nas zagadnienia od innych polityk, np. polityki mieszkaniowej 5. Po drugie, dostrzeganie w bezdomności jedynie przejawów patologizacji życia rodzinnego może zrodzić wśród ludzi przekonanie, że winnymi bezdomności są przede wszystkim same osoby bezdomne i ich rodziny, nie zaś nieodpowiednie ustawodawstwo czy brak polityki mieszkaniowej gmin. Po trzecie wreszcie, odłożenie ad acta ścisłego powiązania bezdomności z fizycznym brakiem mieszkania doprowadzić może (i w rzeczywistości często doprowadza) do kosztownego i nieadekwatnego udzielania wsparcia osób wykluczonym mieszkaniowo. Analizując przyjętą strukturę w artykule postanowiono podzielić tekst na dwie główne części: pierwsza z nich stanowi kontekst teoretyczny nawiązujący do polityki mieszkaniowej w Polsce, jej dylematów oraz najważniejszych trudności. Celem tej części opisu jest skrótowe ukazanie obecnej sytuacji mieszkaniowej w Polsce w oparciu o dane statystyczne oraz wyniki kontroli dokonywanych przez różne agendy i instytucje. Druga część rozważań skoncentrowana została wokół najważniejszych wyników badań prowadzonych przez PFWB na terenie 5 domowych). Materiał przygotowany na konferencję prasową ( ) pod kierunkiem Anny Bieńkuńskiej, Warszawa 2011, s Jak wskazują autorzy raportu o ubóstwie w Polsce, jedną z przyczyn stałego spadku wartości wskaźnika zagrożenia tzw. ubóstwem ustawowym jest to, że od 1 października 2006 r. nie zmieniła się nominalna wartość progów interwencji socjalnej, a tym samym wartość granicy ubóstwa ustawowego. Inną sytuację odnotowalibyśmy, przyjmując jako granicę ubóstwa ustawowego poziom progów interwencji urealniony wskaźnikiem wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych od czasu ich wprowadzenia, czyli od IV kwartału 2006 roku; tak obliczona stopa ubóstwa ustawowego w 2011 r. wyniosłaby nie 6,5% a 11,4%, co oznacza wzrost o 0,6 punktu procentowego w stosunku do tak samo obliczonej granicy ubóstwa za rok M. Dębski, Analiza systemu pomocy osobom bezdomnym w województwie pomorskim. Od profilaktyki do wyjścia z bezdomności?, Forum. O bezdomności bez lęku, red. Ł. Browarczyk, M. Dębski, Gdańsk 2010.

8 Maciej Dębski 39 miast powyżej 50 tys. w całej Polsce. Warto zaznaczyć, iż wyniki uzyskanych badań w pełni nawiązują do poruszanych problemów w pierwszej części wywodu. Poniższe rozważania zawarte w artykule stanowią kontynuację myśli podjętej przez Łukasza Browarczyka w artykule poświęconym meandrom polityki mieszkaniowej i bezpośrednio wynikają z głównych problemów mieszkaniowych, jakie daje się zauważyć w naszym kraju 6. Sytuacja mieszkaniowa w Polsce w oparciu o najnowsze dane GUS Analizując najnowsze opracowanie Głównego Urzędu Statystycznego 7 wskazać należy, że zasoby mieszkaniowe kraju liczyły na koniec grudnia 2010 r. 13,4 mln mieszkań o powierzchni użytkowej 951,2 mln m 2,w których znajdowało się 49,8 mln izb. W miastach zlokalizowanych było 9 mln mieszkań o powierzchni 566,7 mln m 2 oraz 31,7 mln izb. Na terenach wiejskich znajdowało się 4,4 mln mieszkań o powierzchni 384,8 mln m 2 oraz 18,2 mln izb. W wyniku zmian w podziale administracyjnym kraju 6 tys. mieszkań zostało przeklasyfikowanych z zasobów wiejskich do miast. Według najnowszego opracowania GUS w 2010 r. w porównaniu z poprzednim rokiem przybyło 119,6 tys. mieszkań (wzrost o 0,9%) o łącznej powierzchni użytkowej ,7 tys. m 2 (wzrost o 1,4%) i 513,0 tys. izb (wzrost o 1,0%). W miastach liczba mieszkań wzrosła o 82,2 tys., natomiast na terenach wiejskich przybyło ich 37,3 tys. (w obu grupach wzrost o 0,9%). Jak wskazuje raport, przyrost liczby mieszkań był m.in. efektem inwestycji w budownictwie, rozbudowy i przebudowy budynków istniejących, jak również zmiany charakteru przeznaczenia powierzchni niemieszkalnych. Jak wskazują autorzy dokumentu, w 2010 roku warunki mieszkaniowe w Polsce uległy nieznacznej poprawie w porównaniu do poprzednich lat, co znajduje odzwierciedlenie w wartościach wskaźników ilustrujących przeciętną liczbę izb w mieszkaniu, liczbę osób przypadającą na mieszkanie i na izbę oraz powierzchnię użytkową mieszkania: przeciętna liczba izb przypadająca na 1 mieszkanie wyniosła 3,71, w tym w miastach - 3,50, a na wsi - 4,15. W miastach mieszkania o największej przeciętnej liczbie izb obserwowano w województwie podkarpackim (3,79) i w podlaskim (3,80), a najmniejsze w łódzkim (3,32) i mazowieckim (3,35). Najwięcej izb miały przeciętnie mieszkania wiejskie w województwie opolskim (4,69), a najmniej w województwach lubuskim 3,82 i świętokrzyskim (3,84) średnia wielkość mieszkania w Polsce wynosiła w grudniu 2010 r. 70,9 m 2 i wzrosła o 0,4 m 2 w porównaniu do roku poprzedniego. Mieszkania na wsi były średnio o 25,1 m 2 większe niż na terenach miast (odpowiednie wskaźniki wynoszą dla wsi 87,8 m 2, a dla miast 62,7 m 2 ) przeciętna powierzchnia użytkowa przypadająca na 1 osobę wzrosła w porównaniu z rokiem ubiegłym o 0,3 m 2 i wyniosła 24,9 m 2 (w miastach wzrosła z 24,0 m 2 do 24,4 m 2, a na wsi z 25,4 m 2 do 25,7 m 2 ). 6 7 Ł. Browarczyk, Meandry polityki mieszkaniowej, tekst zamieszczony w niniejszym tomie. GUS, Gospodarka mieszkaniowa w 2010 r., Warszawa Dostępne na rde/xbcr/gus/publ_pbs_gosp_mieszkan_2010.pdf,

9 40 Kondycja mieszkalnictwa społecznego w Polsce wybrane wyniki badań Warto przytoczyć dane związane z zaludnieniem mieszkań, według których m ieszkania wiejskie były bardziej zaludnione od mieszkań miejskich. Na jedno mieszkanie w miastach przypadało przeciętnie 2,57 osoby, zaś na wsi 3,41, przy przeciętnej dla Polski wynoszącej rzędu 2,85. Analizując przeciętną liczbę osób przypadającą na jedną izbę (wskaźnik gęstości zaludnienia) okazuje się, że dla Polski wskaźnik ten wyniósł 0,77 osoby przy czym na wsi był wyższy i wyniósł 0,82, a w mieście 0,73 osoby na jedną izbę. W wodociąg wyposażonych było 95,5% mieszkań, w ustęp 88,3% i łazienkę 87,2%, natomiast instalacja gazowa podłączona była w co drugim mieszkaniu. Mieszkania na terenach wiejskich, były gorzej wyposażone w ww. urządzenia niż miastach, w tym szczególnie w gaz sieciowy. Nieodpowiednia sytuacja mieszkaniowa strukturalną przyczyną bezdomności krytyczna analiza w oparciu o istniejące raporty i ekspertyzy Zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy oraz zasady i formy ochrony praw lokatorów reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego 8. Przepis art. 4 ustawy stanowi, że tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy. Gmina, na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach, a zadania te wykonuje wykorzystując mieszkaniowy zasób gminy lub w inny sposób. Aby sprawdzić, czy gminy w Polsce wywiązują się z narzuconych na nie obowiązków, w roku 2008 Najwyższa Izba Kontroli z własnej inicjatywy postanowiła przeprowadzić kontrolę, której głównym celem było dokonanie oceny prawidłowości i skuteczności działań gminy w zakresie tworzenia warunków do rozwoju budownictwa mieszkaniowego oraz poprawy sytuacji mieszkaniowej lokalnej społeczności, w tym m.in. aktywizacji budownictwa mieszkaniowego, racjonalnego gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi mieszkaniowy zasób gminy, prawidłowości wykorzystania środków publicznych na realizację przedsięwzięć związanych z budownictwem mieszkaniowym. Raport w zakresie realizacji przez gminy zadań w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych nie pozostawia żadnych złudzeń wskazując, że na poziomie gminy nie są realizowane podstawowe czynności mające na celu poprawę zasobów mieszkaniowych gminy 9. Gminy wykazywały bardzo słabe zaangażowanie w przygotowaniu terenów pod budownictwo mieszkaniowe, a działania dla usprawnienia procesu rozpoczęcia i realizacji inwestycji mieszkaniowych były niewystarczające. W ostatnich latach w Polsce nie nastąpił również istotny wzrost powierzchni gmin objętych miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, co nie sprzyja zwiększeniu tempa inwestycji mieszkaniowych. Brak strategii rozwoju mieszkalnictwa spowodował, że gminy w ograniczonym zakresie realizowały przedsięwzięcia inwestycyjno-budowlane dotyczące 8 9 Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, tekst ujednolicony. Dostępne na &type=3, Najwyższa Izba Kontroli, Informacja o wynikach kontroli realizacji przez gminy zadań w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, Warszawa 2008, s. 8. Dostępne na 282/NIK_Kontrola.pdf,

10 Maciej Dębski 41 budownictwa mieszkaniowego, co skutkuje wysokim poziomem niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wspólnot samorządowych. Nie opracowano również w Polsce wieloletnich programów gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy bądź opracowane programy nie zawierały podstawowych założeń dotyczących sposobu i zasad zarządzania lokalami wchodzącymi w skład mieszkaniowego zasobu gmin. Nieefektywne zarządzanie mieszkaniowym zasobem gminy, w tym nieracjonalne gospodarowania zasobem, m.in. przez systematyczne zmniejszanie zasobu mieszkaniowego, powoduje pogarszanie sytuacji mieszkaniowej społeczności lokalnych. Gminy nie sprawowały kontroli nad zarządcami mieszkaniowego zasobu, co powodowało nierzetelne wykonywanie uprawnień i obowiązków związanych z zarządzaniem zasobami. Skutki braku spójnych działań w zakresie mieszkalnictwa oraz inne czynniki zewnętrzne doprowadziły do trudnej sytuacji mieszkaniowej Polaków, o której w sposób szczegółowy traktuje P. Olech, wskazując na główne problemy mieszkaniowe w Polsce 10. Autor, w oparciu o analizę dokumentów źródłowych, jak również dostępne dane GUS stworzył katalog najważniejszych trudności mieszkaniowych w kontekście problemu braku dachu nad głową. Zaliczył do nich nieadekwatną strukturę własności mieszkań (zbyt wielką liczbę mieszkań na własność), niewielki i ciągle malejący udział lokali komunalnych, społecznych i socjalnych w statystykach nowo budowanych mieszkań w Polsce, bardzo małą i nieadekwatną liczbę lokali socjalnych, niewielką liczbę mieszkań na wynajem, dużą liczbę mieszkań substandardowych oraz przeludnionych, wyraźny deficyt mieszkań, relatywnie wysoki wiek mieszkań i ich zły stan, występowanie na szeroką skalę zaległości mieszkaniowych i sytuacji eksmisji, brak realizacji celów i założeń mieszkalnictwa społecznego Towarzystw Budownictwa Społecznego, niski współczynnik dostępności mieszkań, głęboka prywatyzacja mieszkalnictwa, gettoizacja mieszkań społecznych oraz niejasne regulacje prawne i brak jednoznacznej odpowiedzialności za politykę mieszkaniową. Zła sytuacja mieszkaniowa, z jaką mamy do czynienia od wielu lat w Polsce, powolne wycofywanie się państwa polskiego z socjalnego budownictwa komunalnego w latach ma swoje podwójne konsekwencje 11. Z jednej strony prowadzi do licznych sytuacji, w świetle których osoby zagrożone bezdomnością zostają eksmitowane do mieszkań tymczasowych (w późniejszym terminie trafiając np. do placówek dla osób bezdomnych), z drugiej zaś w sposób negatywny wpływa na proces wychodzenia z bezdomności. W przypadku osób zagrożonych bezdomnością brak wystarczającej liczby mieszkań socjalnych bardzo poważnie ogranicza ich możliwość zamieszkiwania w ludzkich warunkach. Z powodu swojego ubóstwa i jego konsekwencji (zadłużenia czynszowego) osoby te często zmuszone są do opuszczenia dotychczasowego lokum, zamieszkiwania kątem u znajomych, w mieszkaniach substandardowych niespełniających podstawowych warunków zamieszkiwania (brak prądu, dostępu do wody, kanalizacji itp.), w końcu w placówkach dla osób bezdomnych bądź w innych instytucjonalnych formach wsparcia dla osób wykluczonych mieszkaniowo. W świetle aktualnej sytuacji, według której gminy płacą coraz to wyższe odszkodowania właścicielom lokali mieszkaniowych z powodu braku możliwości wymeldowania lokatora-dłużnika problem złej sytuacji mieszkaniowej staje się jeszcze bardziej aktualny P. Olech, Mieszkalnictwo i bezdomność, Forum. O bezdomności bez lęku, red. Ł. Browarczyk, Gdańsk 2008, s A. Przymeński, Bezdomność jako kwestia społeczna w Polsce współczesnej, Poznań 2001, s. 72.

11 42 Kondycja mieszkalnictwa społecznego w Polsce wybrane wyniki badań Jak już wyżej wspomniano, zła sytuacja mieszkaniowa w Polsce powoduje, iż zdecydowana większość osób bezdomnych ma bardzo znikome szanse na otrzymanie lokalu mieszkalnego. Gmina bardzo często nie posiada lokali przeznaczonych dla osób w trudnej sytuacji materialnej, w tym osób bezdomnych. Jeśli już one są, to jest ich niewystarczająca ilość (na lokal socjalny bądź mieszkanie komunalne czeka się nawet kilka lat) oraz są w złym stanie technicznym (wymagają kosztownych remontów). W konsekwencji często dochodzi do sytuacji, w których osoba bezdomna przygotowana do wyjścia z bezdomności (posiadająca stałą pracę, mająca odpowiednie wykształcenie i kwalifikacje zawodowe nabyte w trakcie realizacji wielu szkoleń) zmuszona jest pozostawać w placówce dla osób bezdomnych, gdyż gmina, na obszarze której mieszka dana osoba, nie przewiduje w najbliższym czasie tworzenia nowych mieszkań socjalnych czy komunalnych. Taki stan rzeczy jest przejawem nie tylko złej sytuacji mieszkaniowej w Polsce, ale również złego funkcjonowania systemu pomocy osobom bezdomnym, który wielokrotnie nie ma nic wspólnego z dziedziną mieszkalnictwa 12. Polską sytuację mieszkaniową warto skonkludować, odwołując się do wprowadzonego przez A. Przymeńskiego podziału na bezdomnych głęboko i płytko 13. Jak wskazują autorzy udział płytko bezdomnych w populacji osób pozbawionych własnego dachu nad głową można przyjąć jako barometr skuteczności systemu zabezpieczenia społecznego, w tym szczególności działań określonych jako mieszkalnictwo socjalne 14. Interesujące opracowanie zbiorowe przygotowane w trybie społecznym pod znamiennym tytułem Raport 2006 o naprawie sytuacji mieszkaniowej przygotowany pod kierunkiem P. Witakowskiego wskazuje, że obecna sytuacja mieszkaniowa w Polsce jest nie mniej dramatyczna niż w roku Jak wskazują autorzy dokumentu, mimo dokonanych przemian politycznych sprzyjających rozwojowi budownictwa mieszkaniowego, faktyczna obojętność władz państwowych wobec tego problemu, panująca przez cały okres po transformacji, doprowadziła do szokującego efektu przeciętna liczba mieszkań oddawanych do użytku w ostatnim dziesięcioleciu była 2,5-krotnie mniejsza niż w dziesięcioleciu poprzedzającym wybuch protestu sierpniowego (97,5 tys. w latach wobec 240,6 tys. w latach ) 15. W bardzo krytycznym wobec polskich władz opracowaniu autorzy wskazują na główne grzechy zaniedbania, które odnoszą się do polityki mieszkaniowej: deficyt mieszkaniowy, niesamodzielność użytkowania lokalu, przeludnienie, niewystarczające wyposażenie mieszkań w podstawowe i nowoczesne instalacje, wysokie zróżnicowanie warunków mieszkaniowych ze względu na społeczny status rodzin i gospodarstw domowych (wiek głowy gospodarstwa domowego, poziom wykształcenia oraz przynależność do grupy społeczno-zawodowej, zdeterminowana przeważającymi źródłami utrzymania). O trudnej sytuacji mieszkaniowej w Polsce traktuje również najnowszy raport Najwyższej Izby Kontroli opublikowany w 2011 roku, poświęcony pozyskiwaniu lokali i pomieszczeń M. Dębski, Analiza systemu pomocy osobom bezdomnym w województwie pomorskim. Od profilaktyki do wyjścia z bezdomności?, Forum. O bezdomności bez lęku, red. Ł. Browarczyk, M. Dębski, Gdańsk 2010, s A. Przymeński, Bezdomność jako kwestia społeczna w Polsce współczesnej, Poznań 2001, s. 25. M. Oliwa-Ciesielska, A. Przymeński, Zapobieganie bezdomności teoretyczne i praktyczne inspiracje, Forum. O bezdomności bez lęku, red. Ł. Browarczyk, M. Dębski, Gdańsk P. Witakowski, O naprawie sytuacji mieszkaniowej, Warszawa Dostępne na pl/download/raport2006.pdf,

12 Maciej Dębski 43 mieszkalnych dla osób najuboższych 16. Analiza głównych wniosków wskazała, że od 2008 r. niewiele zmieniło się w zakresie poprawy sytuacji mieszkaniowej Polaków oraz w zakresie działań gminy zmierzających do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych mieszkańców gmin. NIK oceniła negatywnie działalność kontrolowanych gmin w zakresie zaspokojenia potrzeb mieszkańców na lokale socjalne i mieszkania chronione oraz dbałości o bezpieczny stan techniczny obiektów przeznaczonych dla osób najuboższych i bezdomnych. Powodów negatywnej oceny można doszukiwać się w: malejącym stopniu zaspokojenia potrzeb niskim poziomie realizacji wieloletnich programów gospodarowania zasobem mieszkaniowym gmin w zakresie lokali socjalnych skali i rodzaju stwierdzonych nieprawidłowości w utrzymaniu należytego stanu ochrony przeciwpożarowej kontrolowanych budynków 17. Jak wskazują zapisy raportu pokontrolnego, w żadnej z 18 kontrolowanych gmin nie zaspokojono potrzeb mieszkańców w zakresie lokali socjalnych, wzrosła liczba niezrealizowanych wyroków sądowych, orzekających o uprawnieniu osób eksmitowanych do otrzymania lokalu socjalnego (skutkowało to wysokimi odszkodowaniami wypłaconymi przez połowę gmin), finansowe wsparcie budownictwa socjalnego nie zaspokoiło zgłoszonego zapotrzebowania gmin w tym zakresie. Ponadto na niskie rezultaty realizacji budownictwa socjalnego w latach wpłynęło, oprócz niewystarczających w stosunku do zgłoszonych potrzeb środków budżetu państwa, niewielkie zainteresowanie gmin możliwością skorzystania ze wsparcia z Funduszu Dopłat. Jak wskazują wnioski pokontrolne zawarte w raporcie NIK, aż w 11 z 18 kontrolowanych gminach nie zrealizowano, przyjętych w wieloletnich programach gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy, prognoz dotyczących zasobu lokali socjalnych, zaś programy 7 gmin były niekompletne. Kondycja mieszkalnictwa socjalnego w Polsce wybrane wyniki badań W procesie operacjonalizacji narzędzia badawczego ustalono, że interesujące badacza dane odnosić się będą do lat , co jak się okazało (mówi o tym dosadnie Ł. Browarczyk w artykule poprzedzającym) w wielu przypadkach nie lada wyzwaniem. W konsekwencji, również ze względu na relatywnie dużą ilość braków danych, jak również na zbieżność wyników za lata 2008, 2009 i 2010 postanowiono wygenerować wyniki średnie dla 3 lat i umieścić je na wykresie zbiorczym. Badaniem prowadzonym przez Pomorskie Forum na rzecz Wychodzenia z Bezdomności objęto gminy, które na swoim terenie odnotowują występowanie co najmniej 50 tys. mieszkańców (wytypowane gminy posiadały taką liczbę mieszkańców w 2011 r.). W ostateczności w analizach statystycznych uwzględniono dane nadesłane z 76 polskich gmin. Dla pokazania różnic w zależności od liczby mieszkańców postanowiono podzielić badane gminy na cztery główne kategorie: tys. mieszkańców (17,1% 14 gmin), Najwyższa Izba Kontroli, Informacja o wynikach kontroli pozyskiwania lokali i pomieszczeń mieszkalnych dla osób najuboższych, Łódź Dostępne na: Ibidem, s. 7.

13 44 Kondycja mieszkalnictwa społecznego w Polsce wybrane wyniki badań tys. (35,6% 27 gmin), tys. (25,7% 19 gmin) oraz powyżej 200 tys. mieszkańców (21,6% 16 gmin). Szczegółowych danych w zakresie przynależności badanych gmin do każdej z czterech założonych kategorii przedstawia tabela nr 1. Tabela nr 1. Analizowane gminy ze względu na liczbę mieszkańców tys tys tys. powyżej 200 tys. 1. Ełk 14. Bełchatów 41. Bielsko-Biała 60. Białystok 2. Legionowo 15. Chełm 42. Bytom 61. Bydgoszcz 3. Ostrołęka 16. Chorzów 43. Dąbrowa Górnicza 62. Częstochowa 4. Piekary Śląskie 17. Głogów 44. Elbląg 63. Gdańsk 5. Pruszków 18. Grudziądz 45. Gliwice 64. Gdynia 6. Racibórz 19. Jastrzębie-Zdrój 46. Gorzów Wielkopolski 65. Katowice 7. Starachowice 20. Jaworzno 47. Kalisz 66. Kielce 8. Świdnica 21. Konin 48. Koszalin 67. Kraków 9. Świętochłowice 22. Leszno 49. Legnica 68. Lublin 10. Tarnobrzeg 23. Łomża 50. Olsztyn 69. Łódź 11. Tarnowskie Góry 24. Mysłowice 51. Opole 70. Poznań 12. Zawiercie 25. Nowy Sącz 52. Płock 71. Radom 13. Zgierz 26. Ostrowiec Świętokrzyski 53. Ruda Śląska 72. Sosnowiec 27. Ostrów Wielkopolski 54. Rybnik 73. Toruń 28. Pabianice 55. Tarnów 74. Warszawa 29. Piła 56. Tychy 75. Wrocław 30. Piotrków Trybunalski 57. Włocławek 31. Przemyśl 58. Zabrze 32. Siedlce 59. Zielona Góra 33. Siemianowice Śląskie 34. Słupsk 35. Starachowice 36. Stargard Szczeciński 37. Suwałki 38. Tczew 39. Tomaszów Mazowiecki 40. Zamość Pozostawiając na boku szczegółowe rozważania poświęcone metodologii badania, jego najważniejszych problemów (te w sposób skrupulatny opisał przytaczany przeze powyżej mnie Ł. Browarczyk) warto powiedzieć, że z góry założono, że problem bezdomności dotyczy przede wszystkim obszarów miejskich. Taki stan rzeczy wydaje się być związany z dwoma głównymi kwestiami: po pierwsze obszar miast to przestrzeń dająca większe możliwości podjęcia pracy (a więc i większe możliwości przeżycia), po drugie na terenie miast ulokowanych jest większość placówek instytucjonalnego wsparcia osób bezdomnych (ogrzewalnie, noclegownie, schroniska, domy dla osób bezdomnych i inne). Arbitralnie założono, że progiem minimal-

14 Maciej Dębski 45 nym, od którego będą zbierane dane jest próg minimum 50 tys. mieszkańców. W konsekwencji oznacza to, że gminy do badania zostały wybrane w sposób celowy, zaś z samego założenia badania miały mieć charakter wyczerpujący (kwestionariusz ankiety wysłano do wszystkich 88 miast spełniających założone wymogi metodologiczne). Na zakończenie dość krótkiego wstępu warto wskazać, że przygotowany kwestionariusz ankiety zakładał zbieranie danych na poziomie ogólnym oraz szczegółowym (z uwzględnieniem rodzajów własności mieszkań takich jak mieszkania spółdzielni mieszkaniowych, komunalne gminne, zakładów pracy, osób fizycznych, TBS, pozostałych podmiotów 18 ). W ostateczności do analizy postanowiono wykorzystać dane ogólne gdyż w podziale szczegółowym odnotowywano wiele braków danych. Poniższe rozważania oparte zostały o wyniki badań prowadzonych przez Pomorskie Forum na rzecz Wychodzenia z Bezdomności na terenie Polski poświęconych kondycji mieszkalnictwa społecznego (komunalnego i socjalnego). Głównym celem prowadzonych badań było określenie jaki jest faktyczny stan polityki mieszkaniowej w Polsce w kontekście wdrożonych już zmian prawnych w zakresie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego 19. Prowadzone czynności badawcze skoncentrowane zostały wokół najważniejszych zagadnień spisanych w postaci głównych pytań badawczych: Podział stosowany w badaniu mieszkalnictwa przez Główny Urząd Statystyczny. Z dniem 17 listopada 2011 r. weszły w życie przepisy uchwalonej przez Sejm RP w dniu 31 sierpnia 2011 r. nowelizacji ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266, z późn. zm.), stanowiącej realizację orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego. Zmiany w ustawie o ochronie praw lokatorów polegają m.in. na wprowadzeniu definicji pomieszczenia tymczasowego, wprowadzeniu zasady, że w przypadku wykonywania przez komornika obowiązku opróżnienia lokalu, gmina wskazuje tymczasowe pomieszczenie albo noclegownię, schronisko lub inną placówkę zapewniającą miejsca noclegowe, chyba że pomieszczenie odpowiadające wymogom tymczasowego pomieszczenia wskazał wierzyciel lub dłużnik albo osoba trzecia. W przypadku, gdy gmina nie zapewni takiego pomieszczenia, właściciel lokalu podlegającego opróżnieniu, może dochodzić od gminy stosownego odszkodowania z tytułu poniesionych strat (art. 18 ust. 5 ustawy stosuje się odpowiednio). Gminy zostały również zobowiązane do tworzenia zasobu pomieszczeń tymczasowych, które przeznacza się na wynajem. Prawo do pomieszczenia tymczasowego przysługuje osobie, wobec której wszczęto egzekucję na podstawie tytułu wykonawczego, w którym orzeczono obowiązek opróżnienia lokalu służącego zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, bez prawa do lokalu socjalnego lub zamiennego, z zastrzeżeniem sytuacji, gdy przyczyną egzekucji jest: a) stosowanie przemocy w rodzinie lub wykraczanie przeciw porządkowi domowemu albo niewłaściwe zachowanie czyniące uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku, albo jeżeli dłużnik dokonał zajęcia opróżnionego lokalu bez tytułu prawnego, b) zobowiązanie dłużnika do opróżnienia lokalu zajmowanego na podstawie umowy najmu okazjonalnego, c) zobowiązanie dłużnika do opróżnienia pomieszczenia tymczasowego. W opinii Ministerstwa przepisy nie wykluczają możliwości przedłużenia umowy najmu tymczasowego pomieszczenia po upływie oznaczonego w niej czasu na następny okres, jeżeli najemca nadal znajduje się w sytuacji uzasadniającej zawarcie takiej umowy. W razie wzrostu dochodów gospodarstwa domowego najemcy ponad wysokość określoną w uchwale rady gminy uzasadniającej oddanie w najem tymczasowego pomieszczenia od dnia ustania najmu do czasu opróżnienia takiego lokalu stosuje się przepisy art. 18 ust. 1 i 2 dotyczące odszkodowania z tytułu bezumownego zajmowania pomieszczenia podstawa prawna: art. 25e ustawy. Natomiast w sytuacji, gdy nie zaistnieją okoliczności uzasadniające przedłużenie umowy najmu tymczasowego pomieszczenia na następny okres, stosownie do art Kodeksu postępowania cywilnego, po upływie terminu, na który umowa została zawarta komornik usunie dłużnika do noclegowni, schroniska lub innej placówki zapewniającej miejsca noclegowe wskazanej przez gminę

15 46 Kondycja mieszkalnictwa społecznego w Polsce wybrane wyniki badań jaka jest liczba osób oczekujących na mieszkania socjalne, komunalne oraz pomieszczenia tymczasowe? jaka jest liczba orzeczonych oraz zrealizowanych sądowo eksmisji z prawem oraz bez prawa do lokalu socjalnego? jaki jest średni okres oczekiwania na mieszkanie socjalne? jaka jest liczba osób oczekujących na przydział lokalu socjalnego z wyrokiem eksmisji z prawem do lokalu socjalnego? jakie są kwoty odszkodowań (w tys.) wypłaconych przez ginę właścicielom z powodu niewykonania prawomocnej eksmisji z braku dostępnego lokalu? jaka jest suma zaległości czynszowych? jaka jest liczba sprywatyzowanych mieszkań komunalnych? jaki jest zysk gminy wynikający z prywatyzacji mieszkań komunalnych; czy gmina posiada program gospodarowania zasobem mieszkaniowym gminy? czy bezdomność stanowi jedno z kryteriów dostępu do mieszkania socjalnego? czy gmina korzystała ze wsparcia udzielanego przez Bank Gospodarstwa Krajowego w ramach pilotażu bądź Rządowego Programu Wsparcia Finansowego z Funduszu Dopłat tworzenia lokali socjalnych, mieszkań chronionych, noclegowni i domów dla bezdomnych? czy gmina w najbliższym czasie planuje skorzystać ze wsparcia BGK? jaka jest liczba nowych mieszkań komunalnych, socjalnych oraz pomieszczeń tymczasowych? Jak widać pytania badawcze wprost odnoszą się do spisanych powyżej głównych wad polskiej polityki mieszkaniowej. Podejmowana problematyka badawcza stara się zatem udowodnić tezę o trudnej sytuacji polskich gmin w zakresie mieszkalnictwa społecznego (komunalnego oraz socjalnego), zaś ukazane wyniki należy odnosić bezpośrednio do sytuacji zagrożenia bezdomnością (wymiar prewencji) oraz procesu wychodzenia z bezdomności (wymiar integracji). Jak wskazują same osoby bezdomne, w wielu przypadkach proces wchodzenia w bezdomność związany jest z wydaniem i realizacją sądowej decyzji eksmisji 20. Z drugiej strony bardzo 20 właściwą ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu. Równolegle ze zmianami w ustawie o ochronie praw lokatorów wprowadzone zostały stosowne zmiany w ustawie Kodeks postępowania cywilnego. Wynika z nich m.in., że Jeżeli dłużnikowi nie przysługuje tytuł prawny do innego lokalu lub pomieszczenia, w którym może zamieszkać, komornik wstrzyma się z dokonaniem czynności do czasu, gdy gmina właściwa ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu, na wniosek komornika, wskaże dłużnikowi tymczasowe pomieszczenie, nie dłużej jednak niż przez okres 6 miesięcy. Po upływie tego terminu komornik usunie dłużnika do noclegowni, schroniska lub innej placówki zapewniającej miejsca noclegowe wskazanej przez gminę właściwą ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu. Ponadto, zgodnie z Kpc, komornik usunie dłużnika do noclegowni, schroniska lub innej placówki zapewniającej miejsca noclegowe, wskazanej na wniosek komornika przez gminę właściwą ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu, jeżeli dłużnikowi nie przysługuje prawo do tymczasowego pomieszczeni. Dostępne na /, Badania socjodemograficzne realizowane w woj. pomorskim wskazują, że na przyczynę bezdomności jaką jest wymeldowanie decyzją administracyjną wskazywało 43,6% w roku 2003, 36,9% osób w roku 2005, 32,9% osób w roku 2007 (Dębski M., Socjodemograficzny portret zbiorowości ludzi bezdomnych województwa pomorskiego grudzień 2007 (Raport z badań), Pomost pismo samopomocy.

16 Maciej Dębski 47 często dochodzi do takich sytuacji, w których w procesie usamodzielniania się osób bezdomnych nie udaje się zrealizować ostatnich zapisów indywidualnych programów wychodzenia z bezdomności z powodu niedostępności tanich mieszkań (np. pod wynajem). W takich sytuacjach, niejednokrotnie po przebytych wielu szkoleniach, kursach, stażach czy terapiach osoba bezdomna zmuszona jest do pozostawania w placówce dla osób bezdomnych. Być może w tym kontekście warto rozważyć szerokie wprowadzenie nowatorskiej metody wsparcia osób bezdomnych, jaką jest housing first. Bez zbytniego wchodzenia w szczegóły powiedzieć trzeba, że w przeciwieństwie do metody continuum of care (kontinuum wsparcia to społecznościowy, wspólnotowy plan organizacji i dostarczania usług mieszkaniowych i innych usług społecznych odpowiadających na specyficzne potrzeby ludzi doświadczających bezdomności) natychmiastowe zamieszkanie (housing first, rapid re-housing) polega na dostarczeniu ludziom bezdomnym mieszkania i zagwarantowania w nim różnych usług społecznych na początku drogi wychodzenia z bezdomności 21. Placówki dla osób bezdomnych w badanych gminach w Polsce Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej z 2008 roku jednym z obowiązkowych zadań gminy jest zapewnienie schronienia osobom pozostającym bez dachu nad głową. Zazwyczaj polskie gminy realizują ów obowiązek poprzez zapewnienie osobom bezdomnym schronienia w postaci noclegowni, schroniska całodobowego czy domu dla osób bezdomnych. Z przeprowadzonych badań wynika, że ich przeciętna liczba w dużej mierze zależy od ogólnej liczby mieszkańców: im większa liczebnie gmina tym liczba placówek jest wyższa. W szczególności widać to w przypadku dużych aglomeracji miejskich (miast powyżej 200 tys. mieszkańców), w których przeciętnie znajduje się 7,4 placówki dla osób bezdomnych. W gminach mniejszych przeciętna liczba placówek waha się od 1,4 do 2,0 placówek. Warto wskazać, że relatywnie wysoka liczba schronisk sytuowana na terenie dużych miast jest również związana z faktem przyciągania osób bezdomnych do dużych miast. Większe możliwości zarobkowania oraz dobrze rozwinięty lokalny system pomocy społecznej powoduje, iż problem bezdomności manifestuje się przede wszystkim w mieście. Z doświadczeń Pomorskiego Forum na rzecz Wychodzenia z Bezdomności wynika, że w większości gmin w Polsce nie występuje problem braku miejsc dla osób bezdomnych (w szczególności w okresie zimowym). Nawet jeśli zostaną zajęte wszystkie dostępne miejsca noclegowe, w sytuacjach kryzysowych administratorzy budynków (najczęściej są to organizacje pozarządowe) decydują się na przeznaczanie sal świetlicowych, jadalni, innych pomieszczeń zbiorowego użytku na dodatkowe miejsca noclegowe. W celu schronienia przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi zajmowane są również przestrzenie korytarzy w placówkach 21 O bezdomności bez lęku, red. A. Dębska-Cenian, G. Cis, A. Maj, B. Prusak, Gdańsk 2007, s. 53), a 43,5% osób bezdomnych w 2009 (Dębski M., Co nowego w badaniach socjodemograficznych? Wybrane aspekty na podstawie badań z 2009 roku, Forum. O bezdomności bez lęku, red. Ł. Browarczyk, M. Dębski, Gdańsk 2010, s ). Bezpośrednio na eksmisję wskazało 23,8% osób w roku 2005, w roku ,3%. P. Olech, Metoda najpierw mieszkanie zmieniający się charakter pracy socjalnej z ludźmi bezdomnymi w Europie, Forum. O bezdomności bez lęku, red. Ł. Browarczyk, M. Dębski, A. Maj, Gdańsk 2011, s. 220.

17 48 Kondycja mieszkalnictwa społecznego w Polsce wybrane wyniki badań Wykres nr 1. Przeciętna liczba placówek dla osób bezdomnych w mieście w latach zbiorowego zakwaterowania, jakim są noclegownie dla osób bezdomnych czy schroniska. Z przeprowadzonych badań wynika, że w dużych aglomeracjach miejskich liczba dostępnych miejsc w placówkach dla osób bezdomnych jest kilkukrotnie wyższa niż w przypadku miast liczących tys. mieszkańców i wynosi 382,6 miejsca. W gminach liczących tys. mieszkańców dostępnych miejsc dla osób bez dachy nad głową jest 51,1 22. Wykres nr 2. Przeciętna łączna liczba miejsc w placówkach dla osób bezdomnych w latach Zgodnie z danymi zawartymi w sprawozdaniu Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w zakresie polskiej bezdomności na dzień 31 stycznia 2010 roku przesłanych do Ministerstwa przez Wydziały Polityki Społecznej poszczególnych Urzędów Wojewódzkich, można określić, że na dzień 31 grudnia 2009 roku liczba placówek noclegowych dla osób bezdomnych w Polsce wynosi 625 placówek, zaś liczba miejsc noclegowych dla osób bezdomnych w Polsce wynosi miejsc. W nocy z 26 na 27 stycznia 2010 roku zarejestrowano osób bezdomnych Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, Bezdomność w Polsce. Diagnoza na dzień 31 stycznia 2010 roku, Warszawa Dostępne na

18 Maciej Dębski 49 Tabela nr 2. Liczba placówek oraz miejsc dla osób bezdomnych liczba placówek łączna liczba miejsc średnia liczba miejsc dla osób w placówkach przypadająca bezdomnych dla osób na 1 placówkę bezdomnych dla osób bezdomnych Włocławek Zielona Góra Świdnica Warszawa Koszalin Przemyśl Elbląg Katowice Łódź Bytom Tarnobrzeg Bełchatów Racibórz Konin Piła Głogów Opole Wrocław Ełk Kraków Bielsko-Biała Gorzów Wielkopolski Chełm Sosnowiec Radom Legnica Białystok Dąbrowa Górnicza Płock Siedlce Toruń Gdynia Tychy Częstochowa Gliwice Leszno Tarnowskie Góry

19 50 Kondycja mieszkalnictwa społecznego w Polsce wybrane wyniki badań liczba placówek łączna liczba miejsc średnia liczba miejsc dla osób w placówkach przypadająca bezdomnych dla osób na 1 placówkę bezdomnych dla osób bezdomnych Starachowice Gdańsk Kielce Legionowo Ruda Śląska Stargard Szczeciński Tomaszów Mazowiecki Nowy Sącz Zabrze Lublin Tarnów Ostrołęka Zamość Kalisz Ostrowiec Świętokrzyski Rybnik Słupsk Jaworzno Suwałki Zawiercie Łomża Pabianice Świętochłowice Mysłowice Mieszkania komunalne to lokale stanowiące własność gminy. Są to mieszkania znajdujące się w budynkach stanowiących w całości własność gminy oraz mieszkania będące własnością gminy, ale znajdujące się w budynkach stanowiących nieruchomości wspólne (które służą zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych ogółu mieszkańców gminy, pozostające w zarządzie komunalnej jednostki organizacyjnej specjalnie powołanej do zarządzania zasobami mieszkaniowymi gminy (np. Przedsiębiorstwo/Zakład Gospodarki Mieszkaniowej, Zarząd Domów Komunalnych) lub pozostające w bezpośrednim zarządzie urzędu gminy), mieszkania stanowiące własność Skarbu Państwa, ale zarządzane przez gminę bądź przekazane gminie, ale pozostające w dyspozycji jednostek użyteczności publicznej (np. ZOZ, jednostki systemu oświaty, nauki, kultury itp.), służące głównie zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych pracowników tych jednostek. W badaniach statystycznych mieszkania stanowiące własność gminy obejmują również mieszkania będące własnością powiatu (lokalnej, powiatowej wspólnoty samorządowej), niestanowiące mienia jakiejkolwiek gminy, ale pozostają w jej zarządzie lub komunalnej jednostki organizacyjnej specjalnie powołanej do zarządzania zasobami

20 Maciej Dębski 51 mieszkaniowymi 23. Użytkownik mieszkania komunalnego jest najemcą, nie jest właścicielem mieszkania. Gminy, które dysponują mieszkaniami komunalnymi przydzielają je dla osób i rodzin najuboższych, których nie stać na zakup swojego mieszkania. Zasady wynajmowania lokali komunalnych powinna ustalać rada gminy. Głównym kryterium w momencie starania się o przydzielenie mieszkania komunalnego jest dochód najemcy. Wysokość dochodu, który kwalifikuje kandydata do mieszkania komunalnego jest bardzo zróżnicowana, zależy od gminy, w której znajduje się budynek. Gminy ustalają również warunki zamieszkania, które kwalifikują do zawarcia umowy najmu mieszkania. Wszystkie postanowienia i warunki dotyczące użytkowania tych mieszkań wprowadzane są uchwałami rad gminy, dlatego w każdej gminie mogą być nieco inne. Z przeprowadzonych badań wynika, że przeciętna liczba mieszkań komunalnych w gminach powyżej 200 tys. mieszkańców (21151 mieszkań) jest dziesięciokrotnie większa niż w przypadku gmin do 60 tys. mieszkańców (2039 mieszkań). Liczba mieszkań socjalnych w gminach do 200 tys. mieszkańców kształtuje się na poziomie mieszkań, by potem wzrosnąć do 830 w przypadku gmin powyżej 200 tys. mieszkańców. Jak wskazują dane zawarte na wykresie nr 5, substancji w postaci pomieszczeń tymczasowych praktycznie nie ma (22 mieszkania przeciętnie zanotowano w przypadku miejscowości powyżej 200 tys. mieszkańców). Wykres nr 3. Przeciętna liczba mieszkań komunalnych w latach a wielkosć gminy 23 Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, Dz. U r. Nr 31, poz. 266, z póź. zmianami. Dostępne na Download?id=WDU &type=3,

Kondycja mieszkalnictwa społecznego (komunalnego i socjalnego) w Polsce Wybrane wyniki badań

Kondycja mieszkalnictwa społecznego (komunalnego i socjalnego) w Polsce Wybrane wyniki badań Kondycja mieszkalnictwa społecznego (komunalnego i socjalnego) w Polsce Wybrane wyniki badań Opracowanie: dr Maciej Dębski Mieszkalnictwo a bezdomność 1. Bezdomność rozwiązywana na poziomie polityki społecznej

Bardziej szczegółowo

V. WARUNKI MIESZKANIOWE

V. WARUNKI MIESZKANIOWE V. WARUNKI MIESZKANIOWE 1. WIELKOŚĆ I ZALUDNIENIE MIESZKAŃ Przeciętna powierzchnia mieszkania w województwie łódzkim według danych spisu 2002 r. wyniosła 64,1 m 2 ; z tego w miastach - 56,2 m 2, a na wsi

Bardziej szczegółowo

Mieszkalnictwo komunalne - społeczne i socjalne - stan obecny i perspektywy

Mieszkalnictwo komunalne - społeczne i socjalne - stan obecny i perspektywy Mieszkalnictwo komunalne - społeczne i socjalne - stan obecny i perspektywy 1 Podstawowe akty prawne regulujące problematykę polityki mieszkaniowej Gminy Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Bardziej szczegółowo

cywilnego oraz ustawy Kodeks postępowania cywilnego

cywilnego oraz ustawy Kodeks postępowania cywilnego Ustawa z dnia 31 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie g Dz.U. z 2011 r. nr 224, poz. 1342 Ustawa z dnia 31 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie praw

Bardziej szczegółowo

Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych)

Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych) 015 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Opracowanie sygnalne Warszawa, 9.06.2015 r. Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych) Jaki był zasięg ubóstwa ekonomicznego

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Handlu i Usług GOSPODARKA MIESZKANIOWA W 2007 R.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Handlu i Usług GOSPODARKA MIESZKANIOWA W 2007 R. Materiał na konferencję prasową w 23.października 2008 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Handlu i Usług Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS GOSPODARKA MIESZKANIOWA W 2007 R. Na stronie internetowej

Bardziej szczegółowo

W 2013 roku zaległe zobowiązania Polaków rosły najwolniej od 6 lat!

W 2013 roku zaległe zobowiązania Polaków rosły najwolniej od 6 lat! Kontakt: Aleksandra Lewko Rzecznik Prasowy Biuro Informacji Gospodarczej InfoMonitor S.A. tel.: (22) 486 56 16, kom.: 504 074 218 Aleksandra.Lewko@InfoMonitor.pl Warszawa, 08 stycznia 2014 r. W 2013 roku

Bardziej szczegółowo

WARUNKI MIESZKANIOWE

WARUNKI MIESZKANIOWE Rozdział III WARUNKI MIESZKANIOWE 5. SAMODZIELNOŚĆ ZAMIESZKIWANIA GOSPODARSTW DOMOWYCH I RODZIN W spisie 2002 roku badano samodzielność zamieszkiwania gospodarstw domowych. Podstawą podziału gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Delimitacja otoczenia miasta w badaniach statystyki publicznej

Delimitacja otoczenia miasta w badaniach statystyki publicznej Delimitacja otoczenia miasta w badaniach statystyki publicznej Robert Buciak Marek Pieniążek Główny Urząd Statystyczny Polityka miejska wyzwania, doświadczenia, inspiracje Warszawa, 25 czerwca 2013 r.

Bardziej szczegółowo

ZESTAWIENIE ZBIORCZYCH WYNIKÓW GŁOSOWANIA NA KANDYDATÓW NA PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ W DNIU 20 CZERWCA 2010 R.

ZESTAWIENIE ZBIORCZYCH WYNIKÓW GŁOSOWANIA NA KANDYDATÓW NA PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ W DNIU 20 CZERWCA 2010 R. Załącznik nr 2 do obwieszczenia Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 21 czerwca 2010 r. ZESTAWIENIE ZBIORCZYCH WYNIKÓW GŁOSOWANIA NA KANDYDATÓW NA PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ W DNIU 20 CZERWCA

Bardziej szczegółowo

RAPORT nt. mieszkalnictwa w miastach na prawach powiatu województwa śląskiego

RAPORT nt. mieszkalnictwa w miastach na prawach powiatu województwa śląskiego RAPORT nt. mieszkalnictwa w miastach na prawach powiatu województwa śląskiego przygotowany przez p. Alinę Muzioł - Węcławowicz Zasoby mieszkaniowe według własności w miastach na prawach powiatu woj. śląskiego,

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W LUBLINIE OPRACOWANIA SYGNALNE. Lublin, czerwiec 2015 r.

URZĄD STATYSTYCZNY W LUBLINIE OPRACOWANIA SYGNALNE. Lublin, czerwiec 2015 r. URZĄD STATYSTYCZNY W LUBLINIE OPRACOWANIA SYGNALNE Lublin, czerwiec 2015 r. Kontakt: SekretariatUSLUB@stat.gov.pl tel. 81 533 20 51, fax 81 533 27 61 Internet: http://lublin.stat.gov.pl Budownictwo mieszkaniowe

Bardziej szczegółowo

II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE

II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE 1. Mieszkania oddane do eksploatacji w 2007 r. 1 Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w Polsce w 2007 r. oddano do użytku 133,8 tys. mieszkań, tj. o około 16% więcej

Bardziej szczegółowo

Izby w mieszkaniach (w tys.) niezamieszkane. ogółem

Izby w mieszkaniach (w tys.) niezamieszkane. ogółem IV. ZASOBY MIESZKANIOWE 1. STAN I ROZWÓJ ZASOBÓW MIESZKANIOWYCH Mieszkanie, jako jednostka spisowa, jest to lokal składający się z jednej lub kilku izb, łącznie z pomieszczeniami pomocniczymi, wybudowany

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr IV/43/07 Rady Miejskiej w Białej z dnia 27 luty 2007 r.

Uchwała Nr IV/43/07 Rady Miejskiej w Białej z dnia 27 luty 2007 r. projekt Uchwała Nr IV/43/07 Rady Miejskiej w Białej z dnia 27 luty 2007 r. w sprawie przyjęcia pięcioletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy na lata 2007-2011 Na podstawie art. 21

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XIV/152/2011 Rady Gminy Psary z dnia r.

UCHWAŁA NR XIV/152/2011 Rady Gminy Psary z dnia r. UCHWAŁA NR XIV/152/2011 Rady Gminy Psary z dnia 22.12.2011r. w sprawie: ustalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Psary. Na podstawie art.18 ust.2 pkt.15, art.40

Bardziej szczegółowo

U C H W A Ł A Nr XLVII/216/06 R A D Y G M I N Y K A M I E N N A G Ó R A z dnia 28 lipca 2006 r.

U C H W A Ł A Nr XLVII/216/06 R A D Y G M I N Y K A M I E N N A G Ó R A z dnia 28 lipca 2006 r. U C H W A Ł A Nr XLVII/216/06 R A D Y G M I N Y K A M I E N N A G Ó R A z dnia 28 lipca 2006 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Wiejskiej Kamienna Góra.

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYNAJMOWANIA LOKALI WCHODZĄCYCH W SKŁAD MIESZKANIOWEGO ZASOBU GMINY SŁUPNO ROZDZIAŁ I PRZEPISY OGÓLNE

ZASADY WYNAJMOWANIA LOKALI WCHODZĄCYCH W SKŁAD MIESZKANIOWEGO ZASOBU GMINY SŁUPNO ROZDZIAŁ I PRZEPISY OGÓLNE ZASADY WYNAJMOWANIA LOKALI WCHODZĄCYCH W SKŁAD MIESZKANIOWEGO ZASOBU GMINY SŁUPNO ROZDZIAŁ I PRZEPISY OGÓLNE 1. Uchwała niniejsza reguluje zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Łódź, dnia 23 lipca 2014 r. Poz. 2840 UCHWAŁA NR XLI/245/14 RADY GMINY KOWIESY z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie ustalenia zasad wynajmowania lokali, wchodzących

Bardziej szczegółowo

Budownictwo deweloperskie w miastach wojewódzkich

Budownictwo deweloperskie w miastach wojewódzkich Urząd Statystyczny w Lublinie Budownictwo deweloperskie w miastach wojewódzkich ul. Leszczyńskiego 48 20-068 Lublin www.stat.gov.pl/lublin Cel: Prezentacja efektów rzeczowych budownictwa deweloperów instytucjonalnych

Bardziej szczegółowo

InfoDług www.big.pl/infodlug Profil klienta podwyższonego ryzyka Klient podwyższonego ryzyka finansowego to najczęściej mężczyzna pomiędzy 30 a 39 rokiem życia, mieszkający w województwie śląskim lub mazowieckim,

Bardziej szczegółowo

NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Katowicach

NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Katowicach NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Katowicach Katowice, dnia 16 lipca 2010 r. LKA-4101-06-03/2010P/10/151 Pan Krystian Szostak Burmistrz Miasta Pszczyna WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR VIII/66/2015 RADY GMINY KŁOCZEW. z dnia 15 maja 2015 r.

UCHWAŁA NR VIII/66/2015 RADY GMINY KŁOCZEW. z dnia 15 maja 2015 r. UCHWAŁA NR VIII/66/2015 RADY GMINY KŁOCZEW z dnia 15 maja 2015 r. w sprawie przyjęcia Wieloletniego Programu Gospodarowania Mieszkaniowym Zasobem Gminy Kłoczew na lata 2015 2019. Na podstawie art.18 ust.2

Bardziej szczegółowo

Ranking pisma samorządu terytorialnego Wspólnota (nr 22/1158) z 31 października 2014 r. Sukces mijającej kadencji ( )

Ranking pisma samorządu terytorialnego Wspólnota (nr 22/1158) z 31 października 2014 r. Sukces mijającej kadencji ( ) Ranking pisma samorządu terytorialnego Wspólnota (nr 22/1158) z 31 października 2014 r. Sukces mijającej kadencji (2010-2014) Opublikowany ranking Wspólnoty Sukces mijającej kadencji 2010-2014 stanowi

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 012 415 38 84 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalna - Nr 19 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

Budownictwo mieszkaniowe w województwie lubelskim w 2012 roku

Budownictwo mieszkaniowe w województwie lubelskim w 2012 roku OPRACOWANIA SYGNALNE Lublin, czerwiec 2013 r. Kontakt: SekretariatUSLUB@stat.gov.pl Tel. 81 533 20 51, fax 81 533 27 61 Internet: http://www.stat.gov.pl/urzedy/lublin Budownictwo mieszkaniowe w województwie

Bardziej szczegółowo

NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Katowicach

NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Katowicach NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Katowicach Katowice, dnia 15 lutego 2010 r. LKA-4111-01-04/2009 K/09/005 Prezydent Miasta Świętochłowice Na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr VIII/57/11 RADY GMINY I MIASTA IZBICA KUJAWSKA z dnia 8 sierpnia 2011 roku

UCHWAŁA Nr VIII/57/11 RADY GMINY I MIASTA IZBICA KUJAWSKA z dnia 8 sierpnia 2011 roku UCHWAŁA Nr VIII/57/11 RADY GMINY I MIASTA IZBICA KUJAWSKA z dnia 8 sierpnia 2011 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy i Miasta Izbica Kujawska Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Dobór próby w 7 rundzie Europejskiego Sondażu Społecznego

Dobór próby w 7 rundzie Europejskiego Sondażu Społecznego Instytut Filozofii i Socjologii PAN Dobór próby w 7 rundzie Europejskiego Sondażu Społecznego Próba do badania Europejski Sondaż Społeczny ma charakter losowy i jest realizowana do wyczerpania. Przedmiotem

Bardziej szczegółowo

Krajowy Program Przeciwdziałania Ubóstwu i Wykluczeniu Społecznemu 2020: Nowy Wymiar Aktywnej Integracji projekt

Krajowy Program Przeciwdziałania Ubóstwu i Wykluczeniu Społecznemu 2020: Nowy Wymiar Aktywnej Integracji projekt Krajowy Program Przeciwdziałania Ubóstwu i Wykluczeniu Społecznemu 2020: Nowy Wymiar Aktywnej Integracji projekt Rezultat nadrzędny Zapewnienie dostępu do niedrogich mieszkań na wynajem umożliwiających

Bardziej szczegółowo

Udział w rynku i wielkość audytorium programów radiowych w podziale na województwa

Udział w rynku i wielkość audytorium programów radiowych w podziale na województwa Udział w rynku i wielkość audytorium programów radiowych w podziale na województwa lipiec-wrzesień 2012 Analiza i opracowanie Monika Trochimczuk DEPARTAMENT MONITORINGU WARSZAWA 2012 Nota metodologiczna

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR VII/59/15 RADY MIEJSKIEJ W GONIĄDZU. z dnia 27 lutego 2015 r.

UCHWAŁA NR VII/59/15 RADY MIEJSKIEJ W GONIĄDZU. z dnia 27 lutego 2015 r. UCHWAŁA NR VII/59/15 RADY MIEJSKIEJ W GONIĄDZU z dnia 27 lutego 2015 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Goniądz. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15,

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr IX z dnia 15 czerwca 2011r. Rady Miejskiej w Brwinowie

Uchwała nr IX z dnia 15 czerwca 2011r. Rady Miejskiej w Brwinowie Uchwała nr IX.92.2011 z dnia 15 czerwca 2011r. Rady Miejskiej w Brwinowie w sprawie: zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy Brwinów. Na podstawie art.21

Bardziej szczegółowo

BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2014 R.

BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2014 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: czerwiec 2015 Kontakt: e-mail: uspoz@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100 http://poznan.stat.gov.pl/

Bardziej szczegółowo

RADY POWIATU W KOŁOBRZEGU

RADY POWIATU W KOŁOBRZEGU UCHWAŁA NR VIII/65/2003 RADY POWIATU W KOŁOBRZEGU z dnia 20 grudnia 2003 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali stanowiących własność Powiatu Kołobrzeskiego Na podstawie art. 12 pkt 11, art. 40 ust.

Bardziej szczegółowo

Wrocław, dnia 21 listopada 2014 r. Poz UCHWAŁA NR XLI/271/2014 RADY GMINY JEMIELNO. z dnia 13 listopada 2014 r.

Wrocław, dnia 21 listopada 2014 r. Poz UCHWAŁA NR XLI/271/2014 RADY GMINY JEMIELNO. z dnia 13 listopada 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Wrocław, dnia 21 listopada 2014 r. Poz. 4967 UCHWAŁA NR XLI/271/2014 RADY GMINY JEMIELNO z dnia 13 listopada 2014 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących

Bardziej szczegółowo

U C H W A Ł A Nr 34/VI/11 Rady Miasta Milanówka z dnia 7 kwietnia 2011 r.

U C H W A Ł A Nr 34/VI/11 Rady Miasta Milanówka z dnia 7 kwietnia 2011 r. U C H W A Ł A Nr 34/VI/11 Rady Miasta Milanówka z dnia 7 kwietnia 2011 r. w sprawie: ustalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy Milanówek Na podstawie art. 18 ust.

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XV/181/2012 Rady Miejskiej w Stargardzie Szczecińskim z dnia 28 lutego 2012r.

Uchwała Nr XV/181/2012 Rady Miejskiej w Stargardzie Szczecińskim z dnia 28 lutego 2012r. Uchwała Nr XV/181/2012 Rady Miejskiej w Stargardzie Szczecińskim z dnia 28 lutego 2012r. zmieniająca uchwałę w sprawie wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem Gminy Miasta Stargard

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXIV/149/2016 RADY MIEJSKIEJ W MŁYNARACH. z dnia 28 października 2016 r.

UCHWAŁA NR XXIV/149/2016 RADY MIEJSKIEJ W MŁYNARACH. z dnia 28 października 2016 r. UCHWAŁA NR XXIV/149/2016 RADY MIEJSKIEJ W MŁYNARACH z dnia 28 października 2016 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Młynary. Na podstawie art. 18 ust.

Bardziej szczegółowo

ZASOBY MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2006 R.

ZASOBY MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2006 R. URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE Informacja sygnalna Data opracowania - wrzesień 2007 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 012 415 38 84 Internet: http://www.stat.gov.pl/urzedy/krak Nr 19

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXIV/208/12 RADY MIEJSKIEJ GMINY RAWICZ Z DNIA 14 LISTOPADA 2012 ROKU

UCHWAŁA NR XXIV/208/12 RADY MIEJSKIEJ GMINY RAWICZ Z DNIA 14 LISTOPADA 2012 ROKU UCHWAŁA NR XXIV/208/12 RADY MIEJSKIEJ GMINY RAWICZ Z DNIA 14 LISTOPADA 2012 ROKU w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Rawicz. Na podstawie art. 21 ust. 1,

Bardziej szczegółowo

Dlatego prosimy o Państwa uwagi, sugestie chętnie wykorzystamy je w przyszłości.

Dlatego prosimy o Państwa uwagi, sugestie chętnie wykorzystamy je w przyszłości. Strona 1 Strona 2 Szanowni Państwo Rada nadzorcza jest jednym z głównych organów korporacyjnym spółek kapitałowych, ale nie tylko spółek. Rady nadzorcze (bądź komisje rewizyjne, ewentualnie rady ) występują

Bardziej szczegółowo

Gdańsk, dnia 11 sierpnia 2014 r. Poz UCHWAŁA NR XLVI/361/14 RADY MIEJSKIEJ W SKARSZEWACH. z dnia 23 lipca 2014 r.

Gdańsk, dnia 11 sierpnia 2014 r. Poz UCHWAŁA NR XLVI/361/14 RADY MIEJSKIEJ W SKARSZEWACH. z dnia 23 lipca 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO Gdańsk, dnia 11 sierpnia 2014 r. Poz. 2749 UCHWAŁA NR XLVI/361/14 RADY MIEJSKIEJ W SKARSZEWACH z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących

Bardziej szczegółowo

V. Społeczne aspekty mieszkalnictwa

V. Społeczne aspekty mieszkalnictwa V Społeczne aspekty mieszkalnictwa 1 Wydatki gospodarstw domowych związane z użytkowaniem mieszkania Szacuje się, że wydatki gospodarstw domowych w 2007 r w przeliczeniu na 1 osobę w stosunku do 2006 r

Bardziej szczegółowo

Wrocław, dnia 14 lipca 2016 r. Poz UCHWAŁA NR XXI/184/2016 RADY GMINY MIŁKOWICE. z dnia 31 maja 2016 r.

Wrocław, dnia 14 lipca 2016 r. Poz UCHWAŁA NR XXI/184/2016 RADY GMINY MIŁKOWICE. z dnia 31 maja 2016 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Wrocław, dnia 14 lipca 2016 r. Poz. 3520 UCHWAŁA NR XXI/184/2016 RADY GMINY MIŁKOWICE z dnia 31 maja 2016 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XIII/247/15 RADY MIASTA KATOWICE. z dnia 30 lipca 2015 r.

UCHWAŁA NR XIII/247/15 RADY MIASTA KATOWICE. z dnia 30 lipca 2015 r. UCHWAŁA NR XIII/247/15 RADY MIASTA KATOWICE z dnia 30 lipca 2015 r. zmieniająca uchwałę w sprawie przyjęcia Zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta Katowice Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Mniów

Zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Mniów Załącznik do Uchwały nr 14/XIX/12 Rady Gminy w Mniowie z dnia 27 kwietnia 2012r. Zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Mniów 1 Zakres przedmiotowy uchwały 1. Artykuły

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1 do uchwały Rady Miejskiej Nr... z dnia... Program gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy Nowy Dwór Mazowiecki na lata 2012-2016

Załącznik Nr 1 do uchwały Rady Miejskiej Nr... z dnia... Program gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy Nowy Dwór Mazowiecki na lata 2012-2016 Załącznik Nr 1 do uchwały Rady Miejskiej Nr... z dnia... Program gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy Nowy Dwór Mazowiecki na lata 2012-2016 Rozdział 1 Przepisy ogólne 1 Celem programu gospodarowania

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR VII/83/07 RADY MIEJSKIEJ W BIAŁEJ z dnia 29 maja 2007r.

UCHWAŁA NR VII/83/07 RADY MIEJSKIEJ W BIAŁEJ z dnia 29 maja 2007r. projekt UCHWAŁA NR VII/83/07 RADY MIEJSKIEJ W BIAŁEJ z dnia 29 maja 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy Biała Na podstawie art. 21 ust.1 pkt 2 i ust.

Bardziej szczegółowo

Budownictwo mieszkaniowe w województwie lubelskim w 2013 roku

Budownictwo mieszkaniowe w województwie lubelskim w 2013 roku OPRACOWANIA SYGNALNE Lublin, maj 2014 r. Kontakt: SekretariatUSLUB@stat.gov.pl tel. 81 533 20 51, fax 81 533 27 61 Internet: http://lublin.stat.gov.pl/ Budownictwo mieszkaniowe w województwie lubelskim

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR VIII/37/2011 RADY GMINY LUBISZYN. z dnia 3 czerwca 2011 r.

UCHWAŁA NR VIII/37/2011 RADY GMINY LUBISZYN. z dnia 3 czerwca 2011 r. UCHWAŁA NR VIII/37/2011 RADY GMINY LUBISZYN z dnia 3 czerwca 2011 r. w sprawie ustalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Lubiszyn. Na podstawie art.18 ust.2, pkt.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR X/70/2015 RADY GMINY DZWOLA. z dnia 20 listopada 2015 r.

UCHWAŁA NR X/70/2015 RADY GMINY DZWOLA. z dnia 20 listopada 2015 r. UCHWAŁA NR X/70/2015 RADY GMINY DZWOLA z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniego Programu Gospodarowania Mieszkaniowym Zasobem Gminy Dzwola na lata 2015-2019 Na podstawie art. 18 ust.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XX/169/16 RADY MIEJSKIEJ KOLONOWSKIEGO. z dnia 28 listopada 2016 r.

UCHWAŁA NR XX/169/16 RADY MIEJSKIEJ KOLONOWSKIEGO. z dnia 28 listopada 2016 r. UCHWAŁA NR XX/169/16 RADY MIEJSKIEJ KOLONOWSKIEGO z dnia 28 listopada 2016 r. w sprawie przyjęcia Wieloletniego Programu Gospodarowania Mieszkaniowym Zasobem Gminy Kolonowskie na lata 2017-2021 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Wystąpienie pokontrolne

Wystąpienie pokontrolne Kraków, dnia sierpnia 2007 r. NAJWYśSZA IZBA KONTROLI DELEGATURA w KRAKOWIE 30-038 KRAKÓW, ul. Łobzowska 67 (0-12) 633 77 22, 633 77 24, 633 37 09 Fax (0-12) 633 74 55 P/07/113 LKR-41011-1/07 Pan Janusz

Bardziej szczegółowo

Wrocław, dnia 2 marca 2016 r. Poz. 1088 UCHWAŁA NR XI/97/16 RADY GMINY BOLESŁAWIEC. z dnia 24 lutego 2016 r.

Wrocław, dnia 2 marca 2016 r. Poz. 1088 UCHWAŁA NR XI/97/16 RADY GMINY BOLESŁAWIEC. z dnia 24 lutego 2016 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Wrocław, dnia 2 marca 2016 r. Poz. 1088 UCHWAŁA NR XI/97/16 RADY GMINY BOLESŁAWIEC z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa. Data opracowania grudzień 2013 r.

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa. Data opracowania grudzień 2013 r. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15, 22 464 23 12 faks 22 846 76 67 Data opracowania grudzień

Bardziej szczegółowo

BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: maj 2014 Kontakt: e-mail: uspoz@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100 http://poznan.stat.gov.pl/

Bardziej szczegółowo

Program wsparcia budownictwa socjalnego - uwarunkowania, doświadczenia, zmiany

Program wsparcia budownictwa socjalnego - uwarunkowania, doświadczenia, zmiany Program wsparcia budownictwa socjalnego - uwarunkowania, doświadczenia, zmiany Forum Mieszkalnictwa i Rewitalizacji V edycja Rybnik, 21-22 maja 2009 r. Stanisław Kudroń Ministerstwo Infrastruktury Cele

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 26 września 2014 r. Poz UCHWAŁA NR XXIII/227/2014 RADY GMINY GARWOLIN. z dnia 29 sierpnia 2014 r.

Warszawa, dnia 26 września 2014 r. Poz UCHWAŁA NR XXIII/227/2014 RADY GMINY GARWOLIN. z dnia 29 sierpnia 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO Warszawa, dnia 26 września 2014 r. Poz. 8836 UCHWAŁA NR XXIII/227/2014 RADY GMINY GARWOLIN z dnia 29 sierpnia 2014 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA RADY MIEJSKIEJ GMINY GRYFÓW ŚLĄSKI NR XXVIII/204/09

UCHWAŁA RADY MIEJSKIEJ GMINY GRYFÓW ŚLĄSKI NR XXVIII/204/09 UCHWAŁA RADY MIEJSKIEJ GMINY GRYFÓW ŚLĄSKI NR XXVIII/204/09 z dnia 22 kwietnia 2009 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem Gminy i Miasta Gryfów Śląski na lata

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE U C H W A Ł A Nr X/41/07 R A D Y G M I N Y K A M I E N N A G Ó R A z dnia 30 maja 2007 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Wiejskiej Kamienna Góra.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXIII/123/2013 RADY GMINY KARNIEWO z dnia 27 lutego 2013 r.

UCHWAŁA NR XXIII/123/2013 RADY GMINY KARNIEWO z dnia 27 lutego 2013 r. UCHWAŁA NR XXIII/123/2013 RADY GMINY KARNIEWO z dnia 27 lutego 2013 r. w sprawie ustalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Karniewo. Na podstawie art. 18 ust.

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY. Kielce, dnia 29 marca 2012 r. Poz. 1004 UCHWAŁA NR XIII/ 119 /11 RADY GMINY W PAWŁOWIE. z dnia 28 grudnia 2011 r.

DZIENNIK URZĘDOWY. Kielce, dnia 29 marca 2012 r. Poz. 1004 UCHWAŁA NR XIII/ 119 /11 RADY GMINY W PAWŁOWIE. z dnia 28 grudnia 2011 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Kielce, dnia 29 marca 2012 r. UCHWAŁA NR XIII/ 119 /11 RADY GMINY W PAWŁOWIE z dnia 28 grudnia 2011 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniego Programu Gospodarowania

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXIII/157/13 RADY MIEJSKIEJ W SZEPIETOWIE. z dnia 27 czerwca 2013 r.

UCHWAŁA NR XXIII/157/13 RADY MIEJSKIEJ W SZEPIETOWIE. z dnia 27 czerwca 2013 r. UCHWAŁA NR XXIII/57/3 RADY MIEJSKIEJ W SZEPIETOWIE z dnia 27 czerwca 203 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniego Programu Gospodarowania Mieszkaniowym Zasobem Gminy Szepietowo w latach 203-207. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XII/ 78 /11 RADY GMINY CZŁUCHÓW. z dnia 22 lipca 2011 r.

UCHWAŁA NR XII/ 78 /11 RADY GMINY CZŁUCHÓW. z dnia 22 lipca 2011 r. UCHWAŁA NR XII/ 78 /11 RADY GMINY CZŁUCHÓW z dnia 22 lipca 2011 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Człuchów Na podstawie: art. 18 ust. 2 pkt 15, art.

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr../ /2013 Rady Miejskiej w Kaletach. z dnia r.

Uchwała Nr../ /2013 Rady Miejskiej w Kaletach. z dnia r. projekt burmistrza Uchwała Nr../ /2013 Rady Miejskiej w Kaletach z dnia.. 2013 r. w sprawie uchwalenia wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem Miasta Kalety na lata 2013 2017. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

InfoDług www.big.pl/infodlug Profil klienta podwyższonego ryzyka Klient podwyższonego ryzyka finansowego to najczęściej mężczyzna pomiędzy 30 a 39 rokiem życia, mieszkający w województwie śląskim lub mazowieckim,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXIX/884/13 RADY MIASTA GDAŃSKA. z dnia 25 czerwca 2013 r.

UCHWAŁA NR XXXIX/884/13 RADY MIASTA GDAŃSKA. z dnia 25 czerwca 2013 r. UCHWAŁA NR XXXIX/884/13 RADY MIASTA GDAŃSKA z dnia 25 czerwca 2013 r. zmieniająca uchwałę Rady Miasta Gdańska w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu

Bardziej szczegółowo

Kielce, dnia 5 marca 2013 r. Poz UCHWAŁA NR XXVIII/171/13 RADY GMINY W BRODACH. z dnia 25 stycznia 2013 r.

Kielce, dnia 5 marca 2013 r. Poz UCHWAŁA NR XXVIII/171/13 RADY GMINY W BRODACH. z dnia 25 stycznia 2013 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Kielce, dnia 5 marca 2013 r. Poz. 1163 UCHWAŁA NR XXVIII/171/13 RADY GMINY W BRODACH z dnia 25 stycznia 2013 r. w sprawie uchwalenia "Wieloletniego programu

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KATOWICE. z dnia... r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KATOWICE. z dnia... r. Projekt UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KATOWICE z dnia...... r. zmieniająca uchwałę w sprawie przyjęcia Zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta Katowice Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Urząd obsługujący Ministra Obrony Narodowej: Ministerstwo Obrony Narodowej ,5685%

Urząd obsługujący Ministra Obrony Narodowej: Ministerstwo Obrony Narodowej ,5685% Podział środków na dodatki specjalne pomiędzy poszczególne urzędy podległe i nadzorowane przez Ministra Obrony Narodowej Załącznik nr 7 L.p. Dział Rozdział Nazwa / typ urzędu Urząd obsługujący Ministra

Bardziej szczegółowo

Udział w rynku i wielkość audytorium programów radiowych w układzie wojewódzkim

Udział w rynku i wielkość audytorium programów radiowych w układzie wojewódzkim Udział w rynku i wielkość audytorium programów radiowych w układzie wojewódzkim październik-grudzień 2011 Informację sporządzono na podstawie danych SMG/KRC Millward Brown, w zestawieniach zostały uwzględnione

Bardziej szczegółowo

Gdańsk, dnia 13 kwietnia 2016 r. Poz. 1437 UCHWAŁA NR XXII/161/16 RADY GMINY RZECZENICA. z dnia 17 marca 2016 r.

Gdańsk, dnia 13 kwietnia 2016 r. Poz. 1437 UCHWAŁA NR XXII/161/16 RADY GMINY RZECZENICA. z dnia 17 marca 2016 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO Gdańsk, dnia 13 kwietnia 2016 r. Poz. 1437 UCHWAŁA NR XXII/161/16 RADY GMINY RZECZENICA z dnia 17 marca 2016 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXVIII/249/14 RADY MIEJSKIEJ W RAJGRODZIE. z dnia 31 stycznia 2014 r.

UCHWAŁA NR XXXVIII/249/14 RADY MIEJSKIEJ W RAJGRODZIE. z dnia 31 stycznia 2014 r. UCHWAŁA NR XXXVIII/249/14 RADY MIEJSKIEJ W RAJGRODZIE z dnia 31 stycznia 2014 r. w sprawie w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Rajgród Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr. Rady Gminy Sierakowice z dnia...

Uchwała Nr. Rady Gminy Sierakowice z dnia... Uchwała Nr PROJEKT do pkt.12 Rady Gminy Sierakowice z dnia... w sprawie: zasad wynajmowania lokali mieszkalnych, socjalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Sierakowice Na podstawie art.21

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR W.0050.75.2012 WÓJTA GMINY GASZOWICE. z dnia 29 maja 2012 r.

ZARZĄDZENIE NR W.0050.75.2012 WÓJTA GMINY GASZOWICE. z dnia 29 maja 2012 r. ZARZĄDZENIE NR W.0050.75.2012 WÓJTA GMINY GASZOWICE z dnia 29 maja 2012 r. w sprawie konsultacji projektu uchwały dotyczącej przyjęcia Wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem Gminy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR LXXIV/938/09 Rady Miasta Krakowa z dnia 3 czerwca 2009 r.

UCHWAŁA NR LXXIV/938/09 Rady Miasta Krakowa z dnia 3 czerwca 2009 r. UCHWAŁA NR LXXIV/938/09 Rady Miasta Krakowa z dnia 3 czerwca 2009 r. w sprawie zmiany uchwały nr XXIV/288/07 Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących

Bardziej szczegółowo

Wrocław, dnia 29 września 2014 r. Poz. 3970 UCHWAŁA NR XXIX/191/14 RADY GMINY PĘCŁAW. z dnia 24 września 2014 r.

Wrocław, dnia 29 września 2014 r. Poz. 3970 UCHWAŁA NR XXIX/191/14 RADY GMINY PĘCŁAW. z dnia 24 września 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Wrocław, dnia 29 września 2014 r. Poz. 3970 UCHWAŁA NR XXIX/191/14 RADY GMINY PĘCŁAW z dnia 24 września 2014 r. w sprawie wieloletniego programu gospodarowania

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Łódź, dnia 14 października 2015 r. Poz. 3904 UCHWAŁA NR XIV/89/2015 RADY MIASTA BRZEZINY z dnia 15 września 2015 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XV/87/12 Rady Gminy Pniewy z dnia 23 lutego 2012 roku

Uchwała Nr XV/87/12 Rady Gminy Pniewy z dnia 23 lutego 2012 roku Uchwała Nr XV/87/12 Rady Gminy Pniewy z dnia 23 lutego 2012 roku w sprawie: uchwalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Pniewy. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt.

Bardziej szczegółowo

9) lokal mieszkalny nr 10 składający się z dwóch pomieszczeń o pow. 32,12 m² wyposażony w instalację elektryczną, wodociągową i kanalizacyjną.

9) lokal mieszkalny nr 10 składający się z dwóch pomieszczeń o pow. 32,12 m² wyposażony w instalację elektryczną, wodociągową i kanalizacyjną. Załącznik do Uchwały Nr IX/53/2011 Rady Gminy Rozdrażew z dnia 29 czerwca 2011r. Wieloletni Program Gospodarowania Mieszkaniowym Zasobem Gminy Rozdrażew na lata 2011 2016 Program reguluje zasady, prognozy

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2014 R.

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2014 R. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Data opracowania 13.07.2015 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15 faks 22 846 76 67 Internet:

Bardziej szczegółowo

WSKAZÓWKI DO WZORU NR

WSKAZÓWKI DO WZORU NR WZÓR NR 127 WNIOSEK O PRZYDZIAŁ LOKALU SOCJALNEGO WZÓR URZĘDOWY WSKAZÓWKI DO WZORU NR WZÓR do którego WSKAZÓWKI zamieszczono poniżej, JEST WZOREM URZĘDOWYM, co oznacza, że NIE MOŻESZ użyć INNEGO. Zanim

Bardziej szczegółowo

Udział w czasie słuchania i wielkość audytorium programów radiowych w podziale na województwa. kwiecień czerwiec 2014

Udział w czasie słuchania i wielkość audytorium programów radiowych w podziale na województwa. kwiecień czerwiec 2014 Udział w czasie słuchania i wielkość audytorium programów radiowych w podziale na województwa kwiecień czerwiec 2014 Analiza i opracowanie Monika Trochimczuk Departament Monitoringu Warszawa 2014 Nota

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR NR NR XIV/120/16 RADY GMINY MIĘDZYRZEC PODLASKI. z dnia 29 stycznia 2016 r.

UCHWAŁA NR NR NR XIV/120/16 RADY GMINY MIĘDZYRZEC PODLASKI. z dnia 29 stycznia 2016 r. UCHWAŁA NR NR NR XIV/120/16 RADY GMINY MIĘDZYRZEC PODLASKI z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie przyjęcia Wieloletniego programu gospodarowania mieszkaniowym zasobem Gminy Międzyrzec Podlaski na lata 2016-2021

Bardziej szczegółowo

Wykres 1. Liczba ludności w wieku 60 lat i więcej w latach

Wykres 1. Liczba ludności w wieku 60 lat i więcej w latach PROJEKT z dnia 3 lutego 2015 r. UZASADNIENIE Celem strategicznym Programu jest wsparcie seniorów poprzez dofinansowanie działań jednostek samorządu w rozwoju na ich terenie sieci Dziennych Domów Senior-WIGOR

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXIII/668/12 RADY MIASTA SZCZECIN z dnia 22 października 2012 r.

UCHWAŁA NR XXIII/668/12 RADY MIASTA SZCZECIN z dnia 22 października 2012 r. UCHWAŁA NR XXIII/668/12 RADY MIASTA SZCZECIN z dnia 22 października 2012 r. zmieniająca uchwałę w sprawie zasad wynajmowania lokali oraz pomieszczeń tymczasowych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 7 grudnia 2015 r. Poz. 10164

Warszawa, dnia 7 grudnia 2015 r. Poz. 10164 DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO Warszawa, dnia 7 grudnia 2015 r. Poz. 10164 UCHWAŁA NR XI/67/2015 RADY GMINY BELSK DUŻY z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie określenia zasad i kryteriów wynajmowania

Bardziej szczegółowo

MIESZKANIA ODDANE DO UŻYTKOWANIA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2005 R.

MIESZKANIA ODDANE DO UŻYTKOWANIA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2005 R. URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE Informacja sygnalna Data opracowania - maj 2006 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 012 415 38 84 Internet: http://www.stat.gov.pl/urzedy/krak Nr 8 MIESZKANIA

Bardziej szczegółowo

Placówki MultiBanku:

Placówki MultiBanku: Placówki MultiBanku: LP Miasto Adres 1 BEŁCHATÓW 97-400 Bełchatów, ul. 1 maja 2 2 BIAŁYSTOK 15-281 Białystok, ul. Legionowa 28 3 15-422 Białystok, ul. Lipowa 19/21 4 BIELSKO - BIAŁA 43-300 Bielsko-Biała,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XI/103/2011 RADY MIEJSKIEJ W SOŚNICOWICACH. z dnia 5 grudnia 2011 r.

UCHWAŁA NR XI/103/2011 RADY MIEJSKIEJ W SOŚNICOWICACH. z dnia 5 grudnia 2011 r. UCHWAŁA NR XI/103/2011 RADY MIEJSKIEJ W SOŚNICOWICACH w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Działając na podstawie : art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust 1,

Bardziej szczegółowo

Najważniejsze wyniki badań socjodemograficznych dla województwa pomorskiego Lata 2003-2009

Najważniejsze wyniki badań socjodemograficznych dla województwa pomorskiego Lata 2003-2009 Najważniejsze wyniki badań socjodemograficznych dla województwa pomorskiego Lata 3-9 1. Bezdomność w Województwie pomorskim to podobnie jak w całym województwie pomorskim problem typowo męski w roku 9

Bardziej szczegółowo

Centralny Ośrodek Informacji Gospodarczej Sp. z o.o. tel.: (+4822)

Centralny Ośrodek Informacji Gospodarczej Sp. z o.o. tel.: (+4822) Inwestorzy zagraniczni w 2016 r. Po 9 miesiącach 2016 r. wśród nowo rejestrowanych firm w KRS rozpoczęło działalność 5349 spółek z udziałem kapitału zagranicznego. W całym 2016 r. powinno być ich nie mniej

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA OPISOWA PROJEKTU BUDŻETU MIASTA SŁUPSKA - INFORMACJE OGÓLNE

CHARAKTERYSTYKA OPISOWA PROJEKTU BUDŻETU MIASTA SŁUPSKA - INFORMACJE OGÓLNE 2.2.1. CHARAKTERYSTYKA OPISOWA PROJEKTU BUDŻETU MIASTA SŁUPSKA - INFORMACJE OGÓLNE I. REGULACJE PRAWNE Tryb prac nad budżetem jednostki samorządu terytorialnego reguluje ustawa o finansach publicznych

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, Warszawa BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2015 R.

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, Warszawa BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2015 R. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Data opracowania 14.07.2016 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15 faks 22 846 76 67 Internet:

Bardziej szczegółowo

WIELOLETNI PROGRAM GOSPODAROWANIA MIESZKANIOWYM ZASOBEM GMINY PĘPOWO NA LATA 2015 2019. Rozdział I Postanowienia ogólne

WIELOLETNI PROGRAM GOSPODAROWANIA MIESZKANIOWYM ZASOBEM GMINY PĘPOWO NA LATA 2015 2019. Rozdział I Postanowienia ogólne Załącznik Do Uchwały Nr VII/46/2015 Rady Gminy Pępowo z dnia 29 maja 2015 WIELOLETNI PROGRAM GOSPODAROWANIA MIESZKANIOWYM ZASOBEM GMINY PĘPOWO NA LATA 2015 2019 Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Wieloletni

Bardziej szczegółowo

NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Lublinie

NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Lublinie NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Lublinie Lublin, dnia 30 czerwca 2010 r. LLU- 4101-07-01/2010 P/10/151 Pan Adam Wasilewski Prezydent Miasta Lublin WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust.

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Katowice, dnia 29 sierpnia 2013 r. Poz. 5406 UCHWAŁA NR XLIX/350/2013 RADY MIEJSKIEJ W ŻYWCU z dnia 28 sierpnia 2013 r. w sprawie zasad i trybu zaspokajania potrzeb

Bardziej szczegółowo

Dobre miejsce do życia

Dobre miejsce do życia Dobre miejsce do życia (w %) Gdynia 96,5 Zielona Góra 95,9 Toruń 95,9 Wrocław 95,5 Poznań 95,2 Rzeszów 94,8 Kraków 92,8 Białystok 9,9 Gliwice 9,2 Gdańsk 89,7 Olsztyn 89,1 Koszalin 88,3 Gorzów Wielkopolski

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU. Opracowania sygnalne Data opracowania: lipiec 2011 BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2010 R.

URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU. Opracowania sygnalne Data opracowania: lipiec 2011 BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2010 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU Opracowania sygnalne Data opracowania: lipiec 2011 Kontakt: e-mail: uspoz@stat.gov.pl tel.: 61 2798320; 61 2798325 http://www.stat.gov.pl/poznan BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE W

Bardziej szczegółowo