NABYCIE AKCJI WŁASNYCH JAKO FORMA WYPŁATY NA RZECZ AKCJONARIUSZY

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "NABYCIE AKCJI WŁASNYCH JAKO FORMA WYPŁATY NA RZECZ AKCJONARIUSZY"

Transkrypt

1 NABYCIE AKCJI WŁASNYCH JAKO FORMA WYPŁATY NA RZECZ AKCJONARIUSZY Mieczysław Kowerski 1 Streszczenie Nabycie akcji własnych to odkupienie własnych akcji przez spółkę w każdym celu określonym przez walne zgromadzenie akcjonariuszy, w tym w celu dalszej sprzedaży. Nabycie akcji własnych jest drugą obok wypłat dywidend formą transferu zysku do akcjonariuszy, jednak w przeciwieństwie do dywidend jest stosunkowo młodą instytucją prawną, która na rozwiniętych rynkach kapitałowych zaczęła nabierać większego znaczenia dopiero w ostatnim 20-leciu XX w. W artykule przedstawiono rozwój instytucji nabycia akcji własnych i zmiany relacji pomiędzy nabywaniem akcji a wypłatami dywidend na rozwiniętych rynkach kapitałowych. Przedstawiono również sytuację prawną w zakresie nabywania akcji własnych w Polsce, zwracając uwagę na fakt, że dopiero wprowadzone w 2008 r. przepisy dopasowały polskie rozwiązania prawne do rozwiązań na rozwiniętych rynkach kapitałowych. Klasyfikacja JEL: G35, G15 Słowa kluczowe: polityka wypłat, nabycie akcji własnych, dywidenda Nadesłany: Zaakceptowany: Wprowadzenie Jedną z najważniejszych decyzji, jakie podejmują spółki kapitałowe, jest podział wypracowanego zysku. Chodzi tutaj o podjęcie decyzji dotyczącej tego, jaką cześć zysku pozostawić w spółce, a jaką przeznaczyć dla akcjonariuszy. Zysk może być przetransferowany do akcjonariuszy w formie dywidendy lub poprzez nabycie akcji własnych 2. Kompleks decyzji skutkujących ustaleniem powyższych proporcji określa się mianem polityki wypłat dla akcjonariuszy (payout policy) (A. Cwynar i W. Cwynar, 2007, s. 174). O ile płacenie dywidend ma już ponad 400-letnią tradycję (Frankfurter i Wood, 2003, s. 41) i bardzo bogatą literaturę 3, to nabycie akcji własnych jest pojęciem XX-wiecznym, które 1 Dr Mieczysław Kowerski, Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, Katedra Informatyki i Inżynierii Wiedzy, ul. Akademicka 4, Zamość, 2 W literaturze ekonomicznej wydawanej w języku polskim angielskie wyrażenie share repurchase najczęściej tłumaczy się jako wykup własnych akcji (Szablewski, 2005, s. 78), (A. Cwynar i W. Cwynar, 2007, s. 175), (Damodaran, 2007, s. 1099) lub odkupywaniu własnych akcji (Dębski, 2007, s. 206), jednak w Kodeksie spółek handlowych mówi się o nabyciu akcji własnych spółki (DzU z 2000 r., nr 94, poz. 1037, art. 362). Jest to o tyle ważne, że w tymże kodeksie występuje też pojęcie wykupu akcji (DzU z 2000 r., nr 94, poz. 1037, art. 416, art. 417, art. 418), ale oznacza ono dobrowolne lub przymusowe odkupienie akcji spółki od akcjonariuszy mniejszościowych, którzy złożą do wykupu swoje akcje zarządowi przez innych akcjonariuszy. Tak więc w celu zapewnienia zgodności słownictwa prawnego i ekonomicznego, pomimo iż zwrot wykup własnych akcji jest już nieco zadomowiony w polskiej literaturze ekonomicznej i jest wygodny w użyciu, proponuję tłumaczyć share repurchase jako nabycie akcji własnych. 3 W ciągu niemal 60 lat badań wypracowano szereg teorii i hipotez dotyczących zarówno wpływu dywidend na wartość spółki, jak i czynników determinujących te decyzje (Kowerski, 2011). 38

2 większego znaczenia zaczęło nabierać w Stanach Zjednoczonych w latach 80. ubiegłego wieku, a w innych państwach dopiero pod sam koniec XX w. W pracy omówiono rozwój instytucji nabycia akcji własnych i zmiany relacji pomiędzy nabywaniem akcji a wypłatami dywidend na rozwiniętych rynkach kapitałowych oraz przedstawiono sytuację prawną w zakresie nabywania akcji własnych w Polsce. Nabycie akcji własnych a dywidendy Pojęcie dywidenda można by wyprowadzić od łacińskiego dividendum, co oznacza to, co jest do podziału (Słownik wyrazów obcych, PWN, 1999, s. 263), a określenie dywidenda odnieść do rezultatu owego podziału. Oczywiście, nie każdy rezultat podziału może być jednoznaczny z dywidendą. Istnieje cały szereg definicji dywidendy. Część z tych definicji akcentuje integralny związek dywidendy z zyskiem spółki i wskazuje na występowanie zysku jako finansowej przesłanki jej uchwalenia: 1) dywidenda to część zysku wypłacanego akcjonariuszom (Mayo, 1997, s. 289), 2) dywidenda stanowi część zysku do podziału przypadającą na każdą pojedynczą akcję (Jajuga, Kuziak, Markowski, 1998, s. 26; Nowak, Pielichaty, Poszwa, 1999, s. 84), 3) dywidendę można określić jako część zysku netto spółki przypadającą do wypłaty na jedną akcję, określoną w uchwale walnego zgromadzenia akcjonariuszy (Frąckowiak, 1998, s. 392). W innych definicjach zwraca się uwagę na związek dywidendy z własnością: 1) dywidenda jest to cena, jaką płaci inwestorowi spółka za to, że kupił wyemitowane przez nią akcje (Duraj, 2001, s. 130), 2) dywidenda jest kosztem korzystania z kapitału akcjonariuszy. Dla akcjonariusza jest ona zatem swoistym wynagrodzeniem za ryzyko wynikające z postawienia kapitałów do dyspozycji spółki. Dla spółki jest ceną, jaką płaci inwestorowi za to, że kupił wyemitowane przez nią akcje (Sierpińska, 1999, s. 50). Najczęściej pomiaru wartości wypłacanych dywidend dokonuje się za pomocą dwu wskaźników (Sierpińska, 1999, s ): 1) stopy dywidendy (DYR, dividend yield ratio), dywidenda na 1akcję DYR 100, (1) cena rynkowa akcji 2) stopy wypłaty dywidendy (DPR, dividend payout ratio). dywidenda na 1akcję DPR 100, (2) zysk netto na 1akcję Nabycie akcji własnych to odkupienie własnych akcji przez spółkę w każdym celu określonym przez walne zgromadzenie akcjonariuszy, w tym w celu dalszej sprzedaży. Analogicznie do dywidend również nabycie akcji własnych można mierzyć za pomocą: 1) stopy nabycia akcji własnych (RYR, repurchase yield ratio), 39

3 wartość nabytych akcji na 1akcję RYR 100, (3) cena rynkowa akcji 2) stopy wypłaty z zysku przeznaczonego na nabycie akcji własnych (RPR, repurchase payout ratio). wartość nabytych akcji na 1akcję RPR 100, (4) zysk netto na 1akcję W praktyce rozwiniętych rynków kapitałowych nabycie akcji własnych realizowane jest na trzy sposoby (A. Cwynar i W. Cwynar, 2007, s. 197): 1) na otwartym rynku (open market repurchases) polega ono na odkupieniu akcji na giełdzie od decydujących się na ich sprzedaż inwestorów po obowiązującej wówczas rynkowej cenie. Jest to sposób dający spółce największą swobodę w kształtowaniu zarówno skali nabycia akcji własnych jak i czasu ich trwania, 2) poprzez złożenie akcjonariuszom oferty nabycia ich akcji (self tender offer repurchases). Złożenie akcjonariuszom oferty nabycia może być realizowane na dwa sposoby, przy czym w przypadku obu typów ofert akcje nabywane są po cenie wyższej niż aktualnie notowana na rynku: a. w drodze ofert o stałej i równej dla wszystkich akcjonariuszy cenie (fixed price self tender offer). W tym przypadku spółka ustala i ogłasza cenę oraz termin jeszcze przed rozpoczęciem nabycia, b. w drodze tzw. aukcji holenderskiej polegającej na skierowaniu do akcjonariuszy prośby o podanie przez nich możliwej do zaakceptowania ceny sprzedaży wraz z liczbą akcji przeznaczonych do sprzedaży (Dutch auction self tender offer). W tym przypadku cena nabycia ustalana jest dopiero po zebraniu informacji od akcjonariuszy, 3) selektywnie, poprzez wynegocjowanie sprzedaży spółce jej własnych akcji przez wybranych inwestorów (off market repurchases, open-the-counter repurchases, privately negotiated repurchases) 4. Ważnym, zarówno teoretycznym, jak i praktycznym zagadnieniem jest relacja pomiędzy dywidendami a nabyciem akcji. Andrzej i Wiktor Cwynarowie (2007, s ) zwracają uwagę na następujące różnice pomiędzy dywidendą a nabyciem akcji: 1) nabycie akcji zmienia ich liczbę w obiegu i w ślad za tym strukturę własnościową spółki (ten sam skutek ma dywidenda w akcjach, pieniężna już nie), 2) nabycie akcji nie jest traktowane tak jak podniesienie wartości zwykłej dywidendy jako swoiste zobowiązanie zarządu do zapewnienia wyższych wyników działalności również w przyszłości, 3) nabycie akcji powinno być raczej traktowane jako substytut dywidendy dodatkowej, nie jako substytut zwykłej, regularnej dywidendy, 4) nabycie akcji zapewnia spółce większą elastyczność niż wypłata dywidendy (możliwe, a nawet częste jest wycofywanie się z zamiaru nabycia, możliwość rozłożenia nabycia w czasie). Nabyte akcje można ponownie sprzedać, 4 Poza Stanami Zjednoczonymi w większości państw ta forma nabywania akcji własnych jest zabroniona (A. Cwynar i W. Cwynar, 2007, s. 199). 40

4 5) nabycie akcji ma selektywny charakter pozwalający skorzystać z wypłaty tylko tym akcjonariuszom, którzy są nim zainteresowani. Dywidendy otrzymują wszyscy akcjonariusze. Do oceny polityki wypłat dla akcjonariuszy można również zastosować dwa wskaźniki: 1) ogólną stopę wypłaty (TYR, total yield ratio), dywidenda oraz wartość nabytych akcji na 1akcję TYR 100, (5) cena rynkowa akcji 2) ogólną stopę wypłaty z zysku (TPR, total payout ratio). dywidenda oraz wartość nabytych akcji na 1akcję TPR 100, (6) zysk netto na 1 akcję Nabycie akcji własnych na rozwiniętych rynkach kapitałowych Nabycie akcji własnych w Stanach Zjednoczonych W Stanach Zjednoczonych od początku lat 80. coraz większego znaczenia zaczyna nabierać druga forma wypłat z zysku na rzecz akcjonariuszy, jaką jest nabywanie akcji własnych (share repurchases). Gustvo Grullon i Roni Michaely (2002, s. 1653), korzystając z bazy Compustat, z której wybrali spółek przemysłowych z obserwacjami 5, przeanalizowali zmiany wartości wypłacanych dywidend i nabywanych akcji własnych w Stanach Zjednoczonych w latach W Stanach Zjednoczonych w latach wartość nabywanych akcji własnych odpowiadała średnio 10,9% wartości wypłaconych dywidend, jednak od połowy lat 80. następuje dynamiczny wzrost wartości nabywanych przez spółki akcji własnych. W latach średnioroczne tempo wzrostu w cenach bieżących wypłat z zysku ogółem wyniosło 12,4%, przy czym wartość wypłacanych dywidend wzrastała rocznie o 11,7%, a tempo wzrostu było nieco wyższe niż tempo wzrostu wypracowywanych zysków (11%), natomiast wartość nabywanych akcji własnych wzrastała rocznie o 18%. W latach wartość dywidend wzrastała średniorocznie o 6,4%, a tempo wzrostu było niższe niż tempo wzrostu zysków i trzykrotnie niższe niż tempo wzrostu nabywanych akcji własnych. W konsekwencji w latach wartość nabywanych akcji własnych odpowiadała już średnio 57,7% wartości dywidend, a w 2000 r. osiągnęła 113,1% wartości wypłacanych dywidend (Grullon i Michaely, 2002, s. 1656). 5 Do ostatecznego zbioru wprowadzone zostały tylko te spółki, dla których w bazie były informacje o zyskach, wartości rynkowej, dywidendach i nabywaniu akcji własnych zdefiniowanych jako wydatki na zakup akcji zwykłych i preferencyjnych. Takich informacji nie ma dla banków, firm ubezpieczeniowych (spółki finansowe) oraz przedsiębiorstw użyteczności publicznej, dlatego też one nie znalazły się w ostatecznym zbiorze. 41

5 Rysunek 1: Zmiany wartości zysków oraz wartości i udziałów dywidend oraz nabytych akcji własnych w wypłatach ogółem w Stanach Zjednoczonych ,0 100, , ,0 25,0 0 0,0 Zyski mld$ Dywidendy mld$ Nabycie akcji własnych mld$ Zmiany wartości zysków, wypłacanych dywidend i nabywanych akcji własnych w mld$ Udział dywidend w wypłatach ogółem (%) Udział nabytych akcji własnych w wypłatach ogółem (%) Relacja wartości nabytych akcji własnych do dywidend (prawa skala) (%) Zmiany udziałów dywidend i nabywanych akcji własnych w wypłatach ogółem (%) Źródło: Opracowanie na podstawie tablicy 1 (Grullon, Michaely, 2002, s. 1655) W 1998 r. wartość nabytych akcji własnych po raz pierwszy przekroczyła wartość wypłaconych dywidend. Co prawda, jak pokazują badania Davida Denisa i Gohara Stepanyana (2009, s. 56), w latach wypłacane dywidendy ponownie nieznacznie przewyższyły wartość nabywanych akcji własnych, to w roku 2004 relacja wartości nabywanych akcji do dywidend wyniosła 116,8%, a w 2005 r. 125,6%, co wskazuje na trwałą tendencje przewagi wartości nabywanych akcji własnych nad dywidendami. Tabela 1: Współczynniki zmienności i średnioroczne tempa wzrostu wartości zysków, dywidend i nabywanych akcji własnych oraz stóp wypłat dywidend i stóp nabywanych akcji własnych w Stanach Zjednoczonych w latach (%) Wyszczególnienie Współczynnik Średnioroczne tempo zmian (%) zmienności (%) Zyski 66,3 9 11,0 7,8 Dywidendy 61,5 8,5 11,7 6,4 Nabycie akcji własnych 121, ,7 Wypłaty ogółem 80,4 11,1 12,4 10,3 Stopy wypłat dywidend 18,9-0,5 0,7-1,2 Stopy wypłat z zysku na nabycie akcji własnych 74,2 9,2 6,3 11 Stopy wypłat z zysków ogółem 27,5 1,9 1,2 2,4 Stopy dywidend 35,1-2,1 4,7-6,3 Stopy nabycia akcji własnych 60,7 7,3 10,3 5,4 Stopy wypłat ogółem 27 0,3 5,3-2,8 42

6 Źródło: Obliczenia na podstawie danych zamieszczonych w tabeli 1 (Grullon, Michaely, 2002, s. 1655) Warto zauważyć, że w analizowanym okresie nabycia akcji własnych charakteryzowały się ponad dwukrotnie większą zmiennością niż dywidendy. Rysunek 2: Stopy wypłat i stopy dywidend, nabycia akcji własnych i wypłat ogółem w Stanach Zjednoczonych w latach (%) 100,0 6,0 75,0 4,0 50,0 25,0 2,0 0,0 0,0 Stopa wypłaty dywidendy (%) Stopa wypłaty w formie nabycia akcji własnych (%) Ogólna stopa wypłaty z zysku (%) Stopa wypłaty dywidendy (DPR), stopy wypłaty z zysku przeznaczonego na nabycie akcji własnych (RPR), oraz ogólna stopa wypłaty z zysku (TPR) (%) Stopa dywidendy (%) Stopa nabycia akcji własnych (%) Ogólna stopa wypłat (%) Stopa dywidendy (DYR), stopa nabycia akcji własnych (RPR) i ogólna stopa wypłat (TYR) (%) Źródło: Opracowanie na podstawie danych zamieszczonych w tablicy 1 (Grullon, Michaely, 2002, s. 1655) Zdaniem Grullona i Michaely ego (2002, s. 1651) znaczący wzrost wartości nabywanych akcji własnych w Stanach Zjednoczonych odbył się kosztem znacznie wolniejszego wzrostu wypłacanych dywidend. To nabywanie akcji własnych pomogło utrzymać w latach 80. i 90. ogólną stopę wypłat z zysków (TRP) na stałym poziomie pomimo spadku stopy wypłat dywidend (DRP). Co więcej, od połowy lat 80. więcej spółek decyduje się na rozpoczynanie wypłat w formie nabywania akcji własnych niż w formie dywidend. Udział spółek rozpoczynających wypłaty w formie nabywania akcji własnych w ogólnej liczbie spółek rozpoczynających wypłaty wzrósł z 26,6% w 1972 r. do 84,2% w 2000 r. Zdaniem autorów jest to dowód, iż nabycie akcji własnych zaczyna być w Stanach Zjednoczonych preferowaną formą wypłat (Grullon i Michaely, 2002, s. 1651). 43

7 Tabela 2: Zależność realizowanej polityki wypłat od charakterystyk spółek (wartości średnie dla lat ) Dywidenda = 0, Dywidenda > 0, Dywidenda = 0, Dywidenda > 0, Wyszczególnienie Nabycie akcji własnych = 0 Nabycie akcji własnych = 0 Nabycie akcji własnych > 0 Nabycie akcji własnych > 0 Kapitalizacja na spółkę (mln $) 167,5 1076, ,6 Wartość aktywów na spółkę (mln $) 162,3 1723,4 311,3 2962,1 Stopa zwrotu z aktywów ROA (%) -3,8 14,1 5 14,5 Współczynnik zmienności stóp zwrotu za aktywów (%) 9,4 3,6 7,5 3,4 Udział spółek notowanych na giełdzie ponad 8 lat 26,5 56,1 34,1 68,4 Udział w ogólnej wartości wypłaconych dywidend (%) Udział w ogólnej wartości nabytych akcji własnych (%) ,1 87,9 Źródło: Tabela 2 (Grullon i Michaely, 2002, s. 1657) Grullon i Michaely scharakteryzowali również spółki w zależności od prowadzonej polityki wypłat. Spółki, które wypłacają dywidendy i nabywają akcje własne, charakteryzują się największą kapitalizacją i największymi aktywami, są najbardziej rentowne, przy czym rentowność wykazuje relatywnie małą zmienność. Jest wśród nich największy odsetek spółek o długim stażu na giełdzie. Spółki, które realizują obie formy wypłat, wypłacają 69% wszystkich dywidend i przeznaczają aż 87,9% wszystkich środków na nabycia akcji własnych. Z drugiej strony spółki, które nie wypłacają dywidend i nie nabywają akcji własnych, to spółki małe, o małym stażu na giełdzie i o ujemnej, ale bardzo zmiennej średniej stopie zwrotu z aktywów. Spółki, które wypłacają dywidendy, a nie nabywają akcji własnych, są przeciętnie większe (pod względem kapitalizacji i wartości aktywów) oraz bardziej rentowne, jak też dłużej przebywają na giełdzie niż spółki, które nie płacą dywidend, ale nabywają akcje własne. Jednocześnie spółki tylko nabywające akcje własne charakteryzują się znacznie większą zmiennością stóp zwrotu niż spółki tylko wypłacające dywidendy (Grullon i Michaely, 2002, s. 1657). To ostatnie może być argumentem na rzecz tezy, iż dywidendy realizowane są z regularnych (zwyczajnych) zysków, a jeżeli pojawią się nadzwyczajne zyski, to wtedy spółki decydują się na nabywanie akcji własnych. Biorąc również pod uwagę wiek analizowanych spółek, można postawić tezę, że akcje własne nabywają przede wszystkim spółki młode, o relatywnie dużych wahaniach zysków. Douglas Skinner (2008) przeanalizował struktury spółek notowanych na giełdach amerykańskich w latach (6) w zależności od częstotliwości wypłacanych dywidend i nabywania własnych akcji, przy czym analizę prowadził w dwóch podokresach: lata oraz Skinner w latach przeanalizował spółki przemysłowe w latach spółek. Oczywiście, duża część z tych spółek była analizowana w obu okresach. W ciągu 25 lat było ich

8 Tabela 3: Struktury spółek notowanych na giełdach amerykańskich w latach w zależności od częstotliwości wypłacanych dywidend i nabywania własnych akcji (%) Lata Lata Liczba lat Liczba lat wypłacanych dywidend Liczba lat wypłacanych dywidend nabywania akcji własnych od 1 od 5 od 1 od Razem 0 10 Razem do 4 do 9 do 4 do 9 Udział w ogólnej liczbie spółek w % 0 43,2 8,2 1,7 1,1 54,3 43,2 5,7 0,6 0,5 50 od 1 do 4 20,1 7,3 4,2 5,4 36,1 24,9 7,6 2,7 2,5 37,7 od 5 do 10 2,4 1 1,5 4,7 9,6 3,9 2 1,6 4,8 12,3 Razem 65,8 16,5 7,4 10, ,4 4,9 7,8 100 Udział w ogólnej wartości wypłat (%) 0 0 1,3 1,6 2, ,2 0,5 1,7 od 1 do 4 1,1 4,3 4,9 32,1 42,5 3,1 4,3 5,5 12,8 25,7 od 5 do 10 0,4 0,8 2,9 48,5 52,6 4,8 3,5 2,7 61,6 72,6 Razem 1,5 6,4 9,4 82, ,9 8,7 8,5 74,9 100 Źródło: Tabela 1 (Skinner, 2008, s ) Na podstawie zaprezentowanych przez Skinnera wyników można wyciągnąć następujące wnioski: 1) spółki niedokonujące żadnych wypłat z zysku w obu podokresach stanowiły 43,2% wszystkich badanych spółek, 2) w latach spółki, które regularnie płaciły dywidendy i przeprowadziły w ciągu 10 lat od 5 do 10 procedur nabycia akcji własnych, stanowiły 4,7% wszystkich badanych spółek, a w latach %, ale udział zrealizowanych wypłat z zysku (łącznie w formie dywidend i nabycia akcji własnych) przez te spółki w ogólnej wartości wypłat wzrósł z 48,5% w pierwszym do 61,6% w drugim okresie. Jak to pokazali Alon Brav, John R. Graham, Campbell R. Harvey i Roni Michaely (2005, s ), część spółek ze względów historycznych płaci systematycznie duże dywidendy (większość czyni to od wielu lat, a niektóre od wielu dekad) i zasadniczo jest skazana na kontynuację tej praktyki, jednak ostatnio spółki regularnie płacące dywidendy w coraz większym zakresie również nabywają akcje własne, które absorbują przede wszystkim zyski nadzwyczajne i pojawiające się nadwyżki zysków zwyczajnych. Wyniki te świadczą również o bardzo dużej koncentracji wartości wypłat dokonywanych przez niewielką liczbę spółek, 3) spółki, które okazjonalnie nabywały akcje własne (od 1 do 4 procedur nabycia w ciągu 10 lat) i nie płaciły w ogóle dywidend, w latach stanowiły 20,1% wszystkich spółek, ale realizowały tylko 1,1% wypłat, a w latach ich udział wzrósł do 24,1%, natomiast udział w wypłatach zwiększył się do 3,1%, 4) spółki, które regularnie nabywały akcje własne (od 5 do 10 procedur nabycia w ciągu 10 lat) i w ogóle nie płaciły dywidend, w latach stanowiły 2,4% wszystkich spółek i realizowały zaledwie 0,4% wypłat, ale w latach ich udział wzrósł do 3,9%, a udział w wypłatach zwiększył się do 4,8%, 5) spadał udział spółek, które wypłacały dywidendy, a nie nabywały własnych akcji. W latach spółki, które w ogóle nie nabywały akcji, a przynajmniej raz wypłaciły dywidendy, stanowiły 11% wszystkich spółek i zrealizowały 6,8% wszystkich wypłat. W latach było to już tylko odpowiednio 6,8% oraz 45

9 1,7%, przy czym udział spółek, które corocznie płaciły dywidendy i nie nabywały akcji własnych, spadał z 1,1% w latach do 0,5% w latach , natomiast ich udział w wypłatach zmniejszył się z 2,1% do 0,5%. Skinner (2008, s. 582) uważa, że spółki o takiej polityce wypłat są na wymarciu. Dowodem na to, iż w ostatnim czasie to największe spółki zarówno nabywają akcje własne, jak i płacą systematycznie dywidendy, mogą być dane spółek wchodzących w skład DowJones Industrial Average w latach W tym okresie wszystkie spółki tworzące indeks DowJones Industrial Average wypłaciły dywidendy i tylko jedna nie deklarowała nabycia własnych akcji. Warto także zwrócić uwagę, że deklarowana wartość nabywanych akcji własnych trzykrotnie przekraczała roczną wartość wypłaconych dywidend 7. Tabela 4: Wypłaty regularnych dywidend w latach i deklaracje nabycia akcji własnych spółek tworzących w połowie 2008 r. indeks DowJones Industrial Average Spółka Regularne dywidendy w mld$ Nabycie akcji własnych rok ogłoszenia wartość w mld$ 3M 1,4 1, Alcoa 0,5 0, ,2 American Express 0,7 0, ,6 American Intl 1, AT&T 6,1 8, ,6 Bank of America 9,6 10, Boeing 1 1, Caterpillar 0,8 0, ,5 Chevron 4,4 4, Citigroup 9,8 10, Coca-Cola 2,9 3, DuPont 1,4 1, Exxon Mobil 7,6 7, General Electric 10,7 11, do 9 General Motors 0,6 0, Hewlett-Packard 0,9 0, Home Depot 1,4 1, ,5 Intel 2,3 2, IBM 1,7 2, Johnson&Johnson 4,3 4, JP Morgan Chase 4,9 5, McDonalds 1,2 1, do 12 Merck 3,3 3, Microsoft 3,6 3, ,0 Pfizer 7,3 8, ,0 Procter&Gamble 3, do 10 United Technologies 1 1, ,5 7 Nie oznacza to, że zadeklarowane nabycia akcji własnych zostały zrealizowane w latach , gdyż terminy ich realizacji niekiedy były dłuższe, a poza tym amerykańska praktyka pokazuje, że część ogłoszonych nabyć nie dochodzi do skutku. Linda Allen, Aron Gottesman, Anthony Saunders i Yi Tang (2009, s. 3) podają, że w Stanach Zjednoczonych około 20% ogłoszonych nabyć akcji własnych nie dochodzi do skutku. 46

10 Spółka Regularne dywidendy w mld$ Nabycie akcji własnych rok ogłoszenia wartość w mld$ Verizon 4,8 4, ,5 Wal-Mart 2,8 3, Walt Disney 0,6 0, ,6 Razem 102,9 114,6 od 313 do 319 Źródło: Tabela 4 (DeAngelo, DeAngelo, Skinner, 2008, s ) Pojawia się też pytanie, dlaczego spółki tak późno zaczęły nabywać akcje własne znaczącej wartości. Grullon i Michaely tłumaczą to niejasnymi przepisami amerykańskiej Komisji Papierów Wartościowych (Securities and Exchange Commission SEC) przed 1982 r. Co prawda, nabywanie akcji własnych nie było nigdy zakazane w Stanach Zjednoczonych, to jednak przepisy powodowały, że zarządy spółek nie były pewne, czy nabycia są legalne. W pojedynczych przypadkach SEC, korzystając z ustawy z 1934 r., uznawał nabycie akcji własnych za działanie zmierzające do manipulacji cenami. Dopiero w 1982 r. SEC wydał komentarz do prawa o nabywaniu akcji własnych na otwartym rynku (Rule 10b 18), w którym jednoznacznie określił zasady stosowania tego instrumentu, co przyczyniło się do znacznego wzrostu wartości nabywanych akcji własnych (Grullon i Michaely, 2002, s. 1678). Nabycie akcji własnych w innych państwach W innych państwach instytucja nabycia akcji własnych pojawiła się jeszcze później niż w Stanach Zjednoczonych. Nabywanie akcji własnych było prawnie ograniczone we Francji, Niemczech i Japonii do późnych lat 90 (Denis i Osobov, 2008, s. 75), natomiast w Wielkiej Brytanii było zabronione do początków lat 80, a do połowy lat 90 niekorzystnie w stosunku do dywidend opodatkowane (Andres, Betzer, da Silva, Goergen, 2009, s. 47). Zespół w składzie Sӧ hnke Bertram, Philips Brown, Janice How i Peter Verhoeven (2007), korzystając ze zbioru 194,6 tys. obserwacji dokonanych w latach na spółkach pochodzących z 43 państw 8, przeprowadził badania dotyczące nabywania akcji własnych. W badanym zbiorze znalazło się też 459 obserwacji pochodzących ze spółek polskich. W latach średni udział spółek nabywających akcje własne w ogólnej liczbie badanych spółek w 43 analizowanych państwach wyniósł zaledwie 6,3%, zaś mediana była równa 3,5%, przy czym największe udziały zanotowano w Stanach Zjednoczonych (39,4%) i w Kanadzie (31,3%). Zdecydowany wzrost liczby spółek przeprowadzających nabycie akcji własnych poza Stanami Zjednoczonymi i Kanadą nastąpił dopiero na przełomie wieków. 8 Dane pochodzą z Thomson Financial s Worldscope database. Z początkowego zbioru obejmującego przypadki z lat wyeliminowano te o ujemnym wyniku finansowym i ujemnym cash-flow. Również wyeliminowano przypadki spółek, dla których brakowało danych, a także takie, dla których dywidendy przekraczały przychody ze sprzedaży. Wyeliminowano także spółki z krajów, gdzie liczba obserwacji w ciągu roku nie przekroczyła 100, i kraje z obligatoryjnymi stopami wypłat dywidend przekraczającymi 25% (Brazylia, Kolumbia, Grecja, Urugwaj, Wenezuela). Dla złagodzenia wpływu błędnych danych, jak również informacji odstających usunięto obserwacje dla których wartości wypłat i innych zmiennych znalazły się poniżej 1 oraz powyżej 99 percentyla. Wszystko to sprawiło, że otrzymane wyniki są nieco zawyżone w porównaniu do innych badań, ponieważ eliminowane spółki o wiele rzadziej płaciły dywidendy i nabywały akcje własne. 47

11 Tabela 5: Średnie udziały spółek nabywających akcje własne w wybranych państwach w latach (%) Państwo/system prawa Średni udział spółek nabywających akcje własne (%) Państwo/system prawa Średni udział spółek nabywających akcje własne (%) Japonia 6,8 59,1 Stany Zjednoczone 39,4 41,6 Portugalia 11,8 44,7 Kanada 31,3 29,9 Hiszpania 12,6 38,7 Republika Południowej Afryki 13,3 25,8 Szwajcaria 1,8 37,2 Wielka Brytania 5,6 23,8 Meksyk 14 34,5 Irlandia 1,5 12,9 Korea 7,5 34,3 Nowa Zelandia 6,1 12,9 Luksemburg 12,2 31,1 Australia 4,3 12,3 Dania 6,1 30,4 Indie 11 10,8 Norwegia 2,9 29,1 Hong Kong 8,4 9,3 Holandia 5,2 27,5 Malezja 0,6 9,2 Węgry 19,7 27,1 Sri Lanka 1,1 5 Rosja 8,4 26,3 Singapur 3,2 4,9 Tajwan 0,8 20,8 Tajlandia 0 0,8 Belgia 1,7 20,7 Pakistan 0,4 0 Francja 3,6 20,2 Mediana w państwach prawa zwyczajowego 4,3 12,2 Szwecja 1 18,8 Średnia w państwach 8,6 14,4 prawa zwyczajowego Izrael 3,5 16,6 Mediana ogółem 3,5 15,3 Polska 0,8 13,5 Średnia ogółem 6,3 18,8 Filipiny 8,1 13,3 Niemcy 0,1 12,7 Finlandia 3,6 11,6 Włochy 1,1 9,6 Czechy 1,4 8,8 Austria 0,9 8,7 Peru 3,4 6,5 Argentyna 2,8 4,7 Indonezja 0,1 0,9 Chiny 0,3 0,6 Turcja 0,5 0 Mediana w państwach prawa stanowionego Średnia w państwach prawa stanowionego 3,2 18,5 5 21,1 Źródło: Opracowanie na podstawie tabeli 2 (Bartram, Brown, How, Verhoeven, 2007, s ) Stany Zjednoczone przestały już być państwem, w którym jest największy udział spółek nabywających własne akcje wyprzedziły je Japonia (ze średnim udziałem w latach ,1%) oraz Portugalia (44,7%). W tym czasie średni udział spółek płacących dywidendy w Stanach Zjednoczonych wzrósł tylko o 2,4 punktu procentowego do 41,6%. 48

12 W latach średni udział spółek nabywających własne akcje w 43 analizowanych państwach wzrósł do 18,8% (9). Znaczny wzrost udziału spółek nabywających akcje własne w końcu lat 90 w 15 państwach tzw. starej Unii Europejskiej zanotowali także Henk von Eije i William Megginson (2008). Do 1997 r. udział ten nie przekraczał 6,5%. W roku 2000 był już wyższy niż 10%, a w roku 2005 wyniósł 16,9%. Wynikało to również z tego, że w części państw w latach 90 spółki w ogóle nie nabywały własnych akcji. W Irlandii po raz pierwszy procedurę nabycia przez spółki akcji własnych przeprowadzono w 1992 r., w Luksemburgu w 1995 r., w Austrii w 1999 r., a w Grecji w 2000 r. W Belgii po raz pierwszy nabycia akcji własnych niewielkiej wartości spółki dokonały w 1993 r., a potem dopiero w 2000 r. (von Eije i Megginson, 2008, s. 356). Rysunek 3: Zmiany udziałów spółek płacących dywidendy i nabywających akcje własne w państwach starej Unii w latach (%) 100,0 75,0 Niepłacące dywidend i nienabywające akcji własnych Tylko nabywające akcje własne Tylko płacące dywidendy Płacące dywidendy i nabywające akcje własne 100,0 75,0 Nabywające akcje własne Płacące dywidendy Dokonujące wypłat 50,0 50,0 25,0 25,0 0,0 0,0 Uwaga: Do obliczeń przyjęto tylko te spółki, dla których dostępne były dane dotyczące zarówno wypłat dywidend, jak i nabycia akcji własnych Źródło: Opracowanie na podstawie danych zamieszczonych w tabeli 1 (von Eije i Megginson, 2008, s. 354) W analizowanym przez von Eije i Megginson (2008, s. 354) okresie nastąpił: 1) drastyczny spadek udziału spółek tylko wypłacających dywidendy z 83,9% w 1989 r. do 38,5% w 2005 roku, chociaż w przeciwieństwie do Stanów Zjednoczonych (Grullon i Michaely, 2002) grupa ta traci na znaczeniu, to jeszcze nie wymiera, 2) dynamiczny wzrost udziału spółek, które ani nie płacą dywidend, ani nie nabywają akcji własnych z 9,8% w 1989 r. do 44,7% w 2005 r., 3) powolny wzrost udziału spółek tylko nabywających akcje własne z 0,3% w 1989 r. do 3,9% w 2005 r., 4) wzrost udziału spółek płacących dywidendy i nabywających akcje własne z 6% w 1989 r., do 12,9% w 2005 r. 9 Jeszcze raz należy podkreślić, że w tych badaniach autorzy uwzględnili tylko spółki o dodatnich wynikach finansowych i cash-flow. 49

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję? 13.06.2014 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: Artur Szeremeta Specjalista ds. współpracy z mediami tel. 509 509 536 szeremeta@sedlak.pl W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

Bardziej szczegółowo

Materiały uzupełniające do

Materiały uzupełniające do Dźwignia finansowa a ryzyko finansowe Przedsiębiorstwo korzystające z kapitału obcego jest narażone na ryzyko finansowe niepewność co do przyszłego poziomu zysku netto Materiały uzupełniające do wykładów

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku

Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku W 2015 r. badania statystyczne w zakresie zagranicznej turystyki przyjazdowej i wyjazdowej oraz krajowej prowadzone były przez Urząd Statystyczny

Bardziej szczegółowo

Projekty Uchwał na Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Black Lion Fund Spółka Akcyjna zwołane na dzień 16 marca 2015 r.

Projekty Uchwał na Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Black Lion Fund Spółka Akcyjna zwołane na dzień 16 marca 2015 r. Projekty Uchwał na Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie zwołane na dzień 16 marca 2015 r. Uchwała Nr [***] Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia z siedzibą w Warszawie z dnia 16 marca 2015 r. w sprawie upoważnienia

Bardziej szczegółowo

MSCI AC Golden Dragon liczony w USD i ustalany przez Morgan Stanley Capital International Inc. indeks, w

MSCI AC Golden Dragon liczony w USD i ustalany przez Morgan Stanley Capital International Inc. indeks, w Informacja o zmianach danych objętych skrótem prospektu informacyjnego dokonanych w dniu 29 czerwca 2010 roku Działając na podstawie 28 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 stycznia 2009 r.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PROGRAMU NABYWANIA AKCJI WŁASNYCH SIMPLE S.A. W CELU ICH ZAOFEROWANIA DO NABYCIA PRACOWNIKOM SPÓŁKI

REGULAMIN PROGRAMU NABYWANIA AKCJI WŁASNYCH SIMPLE S.A. W CELU ICH ZAOFEROWANIA DO NABYCIA PRACOWNIKOM SPÓŁKI REGULAMIN PROGRAMU NABYWANIA AKCJI WŁASNYCH SIMPLE S.A. W CELU ICH ZAOFEROWANIA DO NABYCIA PRACOWNIKOM SPÓŁKI uchwalony uchwałą nr VI /02 /05 /2010 Zarządu SIMPLE S.A. z dnia 27 maja 2010 roku DEFINICJE

Bardziej szczegółowo

Rentowność i płynność a dywidendy i wykupy akcji

Rentowność i płynność a dywidendy i wykupy akcji Elżbieta Bukalska* Rentowność i płynność a dywidendy i wykupy akcji Wstęp Celem artykułu jest zaprezentowanie wyników badań w zakresie analizy zależności między poziomem rentowności i płynności (wybranymi

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia. Narodowy Rachunek Zdrowia za 2011 rok

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia. Narodowy Rachunek Zdrowia za 2011 rok Materiał na konferencję prasową w dniu 23 lipca 2013 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna Narodowy Rachunek Zdrowia za 2011 rok WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

ROZPOCZĘCIE SKUPU AKCJI WŁASNYCH GETIN HOLDING S.A. W CELU ICH UMORZENIA

ROZPOCZĘCIE SKUPU AKCJI WŁASNYCH GETIN HOLDING S.A. W CELU ICH UMORZENIA GETIN Holding S.A. ul. Powstańców Śl. 2-4, 53-333 Wrocław tel. +48 71 797 77 77, faks +48 71 797 77 16 KRS 0000004335 Sąd Rejonowy we Wrocławiu VI Wydział Gospodarczy KRS Bank Millenium S.A. 91 1160 2202

Bardziej szczegółowo

POLITYKA BUDŻETOWA A RYNEK AKCJI W OKRESIE KRYZYSU FINANSOWEGO

POLITYKA BUDŻETOWA A RYNEK AKCJI W OKRESIE KRYZYSU FINANSOWEGO STUDIA OECONOMICA POSNANIENSIA 2014, vol. 2, no. 6 (267) Eryk Łon Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, Wydział Ekonomii, Katedra Finansów Publicznych erlon@interia.pl POLITYKA BUDŻETOWA A RYNEK AKCJI W

Bardziej szczegółowo

Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Bank of America Corp.(DE) (BAC) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Czym zajmuje się firma? Bank of America jeden z największych banków świata. Pod względem wielkości aktywów zajmuje 3.

Bardziej szczegółowo

International Tax Services. Regulacje CFC. Kogo obejmą nowe przepisy. 18 marca 2014

International Tax Services. Regulacje CFC. Kogo obejmą nowe przepisy. 18 marca 2014 International Tax Services Regulacje CFC Kogo obejmą nowe przepisy i jakie będą miały skutki? 18 marca 2014 Czym są regulacje CFC? CFC (ang. Controlled Foreign Corporations) zagraniczne spółki kontrolowane.

Bardziej szczegółowo

Nowe konstrukcje minimalizujące skutki ustawy o CFC. Autor: Marcin Ługowski

Nowe konstrukcje minimalizujące skutki ustawy o CFC. Autor: Marcin Ługowski Nowe konstrukcje minimalizujące skutki ustawy o CFC Autor: Marcin Ługowski 05/12/2014 Rozwiązania CFC na Świecie Pierwszy raz wprowadzona już w 1962r. w USA Tendencja do wprowadzania regulacji regulacji

Bardziej szczegółowo

Opodatkowanie dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą

Opodatkowanie dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą Opodatkowanie dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą Uzyskując dochody z tytułu pracy najemnej wykonywanej za granicą, w większości przypadków należy pamiętać o rozliczeniu się z nich także w

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Biuletyn Informacyjny. Warszawa 2007

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Biuletyn Informacyjny. Warszawa 2007 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biuletyn Informacyjny Warszawa 2007 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III. Zabici

Bardziej szczegółowo

Wykup akcji własnych a wyplata dywidendy na przykładzie wybranej grupy spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie

Wykup akcji własnych a wyplata dywidendy na przykładzie wybranej grupy spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie Bogna Kaźmierska-Jóźwiak * Wykup akcji własnych a wyplata dywidendy na przykładzie wybranej grupy spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie Wstęp Głównym celem funkcjonowania spółki

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2012. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2012 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi.

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2006

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2006 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biiullettyn IInfforrmacyjjny Warszawa 2006 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III.

Bardziej szczegółowo

S.Wasyluk. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

S.Wasyluk. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu S.Wasyluk Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Długoterminowe decyzje w zakresie finansów przedsiębiorstw na przykładzie przedsiębiorstwa w branży produkcji wyrobów mięsnych Working paper JEL Classification:

Bardziej szczegółowo

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl System finansowy w Polsce dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl Segmenty sektora finansowego (w % PKB) 2 27 212 Wielkość systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

Projekty uchwał na Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Arteria S.A. zwołanego na dzień 25 września 2012 roku Do pkt. 2 porządku obrad

Projekty uchwał na Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Arteria S.A. zwołanego na dzień 25 września 2012 roku Do pkt. 2 porządku obrad Do pkt. 2 porządku obrad Uchwała Nr 1 z dnia w sprawie wyboru Przewodniczącego Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Arteria Spółka Akcyjna, działając na podstawie art. 409 Kodeksu spółek handlowych oraz 36

Bardziej szczegółowo

PROJEKTY UCHWAŁ NA NADZWYCZAJNE WALNE ZGROMADZENIE AKCJONARIUSZY SPÓŁKI INVISTA SA Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE ZWOŁANE NA DZIEŃ 16 PAŹDZIERNIKA 2013 ROKU

PROJEKTY UCHWAŁ NA NADZWYCZAJNE WALNE ZGROMADZENIE AKCJONARIUSZY SPÓŁKI INVISTA SA Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE ZWOŁANE NA DZIEŃ 16 PAŹDZIERNIKA 2013 ROKU PROJEKTY UCHWAŁ NA NADZWYCZAJNE WALNE ZGROMADZENIE AKCJONARIUSZY SPÓŁKI INVISTA SA Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE ZWOŁANE NA DZIEŃ 16 PAŹDZIERNIKA 2013 ROKU UCHWAŁA NR 1 w sprawie: wyboru Przewodniczącego INVISTA

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2005

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2005 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biiullettyn IInfforrmacyjjny Warszawa 2005 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III.

Bardziej szczegółowo

M. Dąbrowska. K. Grabowska. Wroclaw University of Economics

M. Dąbrowska. K. Grabowska. Wroclaw University of Economics M. Dąbrowska K. Grabowska Wroclaw University of Economics Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa na przykładzie przedsiębiorstw z branży produkującej napoje JEL Classification: A 10 Słowa kluczowe: Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Zmiany na ekonomicznej mapie świata

Zmiany na ekonomicznej mapie świata Zmiany na ekonomicznej mapie świata Ryszard Petru Główny Ekonomista BRE Banku, Dyrektor Banku ds. Strategii i Nadzoru Właścicielskiego Starogard Gdański, 22.10.2010 1 Agenda Wschodząca Azja motorem światowego

Bardziej szczegółowo

Zyski są w Twoim zasięgu! Typy inwestycyjne Union Investment

Zyski są w Twoim zasięgu! Typy inwestycyjne Union Investment Zyski są w Twoim zasięgu! Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa Listopad 2012 Co ma potencjał zysku? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy listopad 2012 Kategorie aktywów cieszące się największym zainteresowaniem

Bardziej szczegółowo

Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL

Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL Rynek wewnętrzny, przemysł, przedsiębiorczość i MŚP STRESZCZENIE Tablica wyników Unii innowacji 2015: w ostatnim roku ogólny postęp wyników w

Bardziej szczegółowo

Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment

Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa maj 2012 r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne. maj 2012 2 Zarządzanie płynnością PLN Stały

Bardziej szczegółowo

Bezpieczne zyski w Twoim zasięgu Typy inwestycyjne Union Investment

Bezpieczne zyski w Twoim zasięgu Typy inwestycyjne Union Investment Bezpieczne zyski w Twoim zasięgu Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa październik 2012 r. Co ma potencjał zysku? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy październik 2012 2 Kategorie aktywów cieszące się

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2013. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2013. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2013 Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2013 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi.

Bardziej szczegółowo

RADA NADZORCZA SPÓŁKI

RADA NADZORCZA SPÓŁKI Poznań, 07.04.2015 r. OCENA SYTUACJI SPÓŁKI INC S.A. ZA ROK 2014 DOKONANA PRZEZ RADĘ NADZORCZĄ Rada Nadzorcza działając zgodnie z przyjętymi przez Spółkę Zasadami Ładu Korporacyjnego dokonała zwięzłej

Bardziej szczegółowo

Inwestorzy instytucjonalni na rynku ETF w 2008 roku

Inwestorzy instytucjonalni na rynku ETF w 2008 roku 26 listopada 2009 Inwestorzy instytucjonalni na rynku ETF w 2008 roku Według raportu Annual review of institutional users of ETFs in 2008 opracowanego przez Barclays Global Investors przy współpracy z

Bardziej szczegółowo

Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych.

Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych. Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych. Rozwinięciem wstępnej analizy sprawozdań finansowych jest analiza wskaźnikowa. Jest ona odpowiednim narzędziem analizy finansowej przedsiębiorstwa,

Bardziej szczegółowo

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro Adam Tochmański / Przewodniczący Koalicji na rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności, Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego w Narodowym Banku Polskim Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 25 października 2013 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

Działając na podstawie art. 409 1 Kodeksu spółek handlowych Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie uchwala, co następuje:

Działając na podstawie art. 409 1 Kodeksu spółek handlowych Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie uchwala, co następuje: Uchwała nr 1 w sprawie: wyboru Przewodniczącego Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Działając na podstawie art. 409 Kodeksu spółek handlowych Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie uchwala, co następuje: Nadzwyczajne

Bardziej szczegółowo

Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO?

Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO? Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO? Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej jest kwestią wyboru pewnego modelu cywilizacyjnego. Skutki ekonomiczne

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PROGRAMU SKUPU AKCJI REALIZOWANY W SPÓŁCE NOBLE BANK S.A.

REGULAMIN PROGRAMU SKUPU AKCJI REALIZOWANY W SPÓŁCE NOBLE BANK S.A. REGULAMIN PROGRAMU SKUPU AKCJI REALIZOWANY W SPÓŁCE NOBLE BANK S.A. PREAMBUŁA Podstawowym powodem wprowadzenia i realizacji Programu Skupu Akcji jest trwająca niestabilna sytuacja na rynkach finansowych,

Bardziej szczegółowo

Zbieraj zyski z UniStabilnym Wzrostem! Typy inwestycyjne Union Investment

Zbieraj zyski z UniStabilnym Wzrostem! Typy inwestycyjne Union Investment Zbieraj zyski z UniStabilnym Wzrostem! Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa wrzesień 2012 r. Co ma potencjał zysku? wrzesień 2012 2 Sztandarowy subfundusz dla klientów banków spółdzielczych: UniStabilny

Bardziej szczegółowo

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 r., w których został zaangażowany kapitał zagraniczny

Bardziej szczegółowo

Caterpillar Inc. (CAT) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Caterpillar Inc. (CAT) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Caterpillar Inc. (CAT) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Caterpillar Inc. (CAT) amerykańska firma z siedzibą w Peorii (stan Illinois). Jeden z największych producentów maszyn budowlanych

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI GRUPA EXORIGO-UPOS S.A. ZA ROK ZAKOŃCZONY 31 GRUDNIA 2013 ROKU

SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI GRUPA EXORIGO-UPOS S.A. ZA ROK ZAKOŃCZONY 31 GRUDNIA 2013 ROKU SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI GRUPA EXORIGO-UPOS S.A. ZA ROK ZAKOŃCZONY 31 GRUDNIA 2013 ROKU 1. Podstawa prawna działania Spółki Grupa Exorigo-Upos S.A. ( Emitent, Spółka ) jest spółką akcyjną z

Bardziej szczegółowo

Wskaźniki rynku kapitałowego wykorzystywane do badania efektywności jednostek gospodarczych

Wskaźniki rynku kapitałowego wykorzystywane do badania efektywności jednostek gospodarczych Zeszyty Naukowe nr 849 Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie 2011 Katedra Rachunkowości Finansowej Wskaźniki rynku kapitałowego wykorzystywane do badania efektywności jednostek gospodarczych 1 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie wartością i ryzykiem na przykładzie przedsiębiorstwa zajmującego się projektowaniem i dystrybucją odzieży

Zarządzanie wartością i ryzykiem na przykładzie przedsiębiorstwa zajmującego się projektowaniem i dystrybucją odzieży Zarządzanie wartością i ryzykiem na przykładzie przedsiębiorstwa zajmującego się projektowaniem i dystrybucją odzieży Value management and risk on the example of a company engaged in the design and distribution

Bardziej szczegółowo

Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Art New media S.A. uchwala, co następuje:

Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Art New media S.A. uchwala, co następuje: y uchwał Spółki Art New media S.A. zwołanego w Warszawie, przy ulicy Jana Pawła II 70 lok. 5 na dzień 22 grudnia 2011 roku o godzinie 11.00 w sprawie wyboru Przewodniczącego Zgromadzenia Nadzwyczajne Walne

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SKUPU AKCJI WŁASNYCH SPÓŁKI INTERNET UNION S.A.

REGULAMIN SKUPU AKCJI WŁASNYCH SPÓŁKI INTERNET UNION S.A. SPÓŁKI INTERNET UNION S.A. Zatwierdzony na podstawie uchwały Rady Nadzorczej Spółki z dnia 7 kwietnia 2014 r. Preambuła Zarząd Internet Union S.A. został upoważniony do nabycia akcji własnych przez Spółkę

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH OECD W 2011 R.

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH OECD W 2011 R. SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH OECD W 2011 R. 1 Kraje OECD: należące do Unii Europejskiej: Austria (AT), Belgia (BE), Dania (DK), Estonia (EE), Finlandia (FI), Francja (FR), Grecja (EL), Hiszpania

Bardziej szczegółowo

Monitor Rynku Pracy. Raport z 18. edycji badania 27 stycznia 2015 r.

Monitor Rynku Pracy. Raport z 18. edycji badania 27 stycznia 2015 r. Monitor Rynku Pracy Raport z 18. edycji badania 27 stycznia 2015 r. Struktura raportu: Metodologia i opis próby badania Wyniki badania: rotacje na rynku pracy obawa o utratę pracy i przekonanie o możliwości

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Apple Inc. (AAPL) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Czym zajmuje się firma? Apple Inc. (wcześniej Apple Computer Inc.) przedsiębiorstwo komputerowe założone 1 kwietnia 1976 roku przez

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia w liczbach 2014. Rynek ubezpieczeń w Polsce

Ubezpieczenia w liczbach 2014. Rynek ubezpieczeń w Polsce Ubezpieczenia w liczbach 2014 Rynek ubezpieczeń w Polsce Autorem niniejszej broszury jest Polska Izba Ubezpieczeń. Jest ona chroniona prawami autorskimi. W przypadku cytowania jej fragmentów należy wskazać

Bardziej szczegółowo

Avon Products Inc. (AVP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Avon Products Inc. (AVP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Avon Products Inc. (AVP) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Czym zajmuje się firma? Avon Products Inc. (AVP) światowa firma kosmetyczna zajmująca się produkcją i dystrybucją kosmetyków

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 1/11/2013 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki JR INVEST Spółka Akcyjna w Krakowie

UCHWAŁA NR 1/11/2013 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki JR INVEST Spółka Akcyjna w Krakowie UCHWAŁA NR 1/11/2013 w sprawie wyboru Przewodniczącego Walnego Zgromadzenia Na podstawie art. 409 1 k.s.h., Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie JR INVEST S.A. wybiera w głosowaniu tajnym na Przewodniczącego

Bardziej szczegółowo

Dywidenda jako czynnik wpływający na opłacalność inwestowania w akcje

Dywidenda jako czynnik wpływający na opłacalność inwestowania w akcje Piotr Adamczyk Katedra Ekonomii i Polityki Gospodarczej SGGW Dywidenda jako czynnik wpływający na opłacalność inwestowania w akcje Wstęp Zakup papierów wartościowych, obok lokat bankowych, walut, nieruchomości

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

Raport dotyczący sytuacji finansowej towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2014 roku

Raport dotyczący sytuacji finansowej towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2014 roku RAPORT DOTYCZĄCY SYTUACJI FINANSOWEJ TOWARZYSTW FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH W 2014 ROKU URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, KWIECIEŃ 2015 DEPARTAMENT FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH SŁOWA KLUCZOWE: TOWARZYSTWA

Bardziej szczegółowo

Średnio ważony koszt kapitału

Średnio ważony koszt kapitału Średnio ważony koszt kapitału WACC Weighted Average Cost of Capital 1 Średnio ważony koszt kapitałuwacc Weighted Average Cost of Capital Plan wykładu: I. Koszt kapitału a metody dyskontowe II. Źródła finansowania

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

w sprawie wyboru Przewodniczącego

w sprawie wyboru Przewodniczącego I. Projekt uchwały nr 1 w sprawie wyboru Przewodniczącego Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki na podstawie art. 409 Kodeksu spółek handlowych wybiera Przewodniczącego Zgromadzenia w osobie [ ]. Uchwała

Bardziej szczegółowo

Zgłoszenie poszkodowanego do VOTUM S.A. Ustalenie sprawcy wypadku i jego ubezpieczyciela

Zgłoszenie poszkodowanego do VOTUM S.A. Ustalenie sprawcy wypadku i jego ubezpieczyciela VOTUM S.A. jest największym na polskim rynku pod względem przychodów ze sprzedaży podmiotem oferującym kompleksową pomoc w sprawach odszkodowawczych. Specjalizuje się w postępowaniach dotyczących roszczeń

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Microsoft Corp. (MSFT) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Czym zajmuje się firma? Microsoft - na początku XXI wieku jest największą na świecie firmą branży komputerowej. Najbardziej znana

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2013 roku 1

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2013 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Informacja sygnalna Warszawa, 25 czerwca 2014 r. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich. Jakub Bińkowski

Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich. Jakub Bińkowski Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich Jakub Bińkowski Warszawa 2014 1 POSTULATY ZPP Bogactwo bierze się z pracy. Kapitał czy ziemia, póki nie zostają ożywione pracą, są martwe.

Bardziej szczegółowo

Raport przedstawia skonsolidowane sprawozdanie finansowe za pierwszy kwartał 2000 r., sporządzone zgodnie z polskimi standardami rachunkowości.

Raport przedstawia skonsolidowane sprawozdanie finansowe za pierwszy kwartał 2000 r., sporządzone zgodnie z polskimi standardami rachunkowości. PAS KONSOLIDACJA IQ 00 Raport przedstawia skonsoliwane sprawozdanie finansowe za pierwszy kwartał 2000 r., sporządzone zgodnie z polskimi standardami rachunkowości. Szczegółowe informacje na temat działalności

Bardziej szczegółowo

www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej

www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej Spain Hiszpania Greece Grecja Italy Włochy Portugalia Slovak Republic Słowacja Ireland Irlandia Polska Poland France

Bardziej szczegółowo

Niskie płace barier rozwoju. Cz I. Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego?

Niskie płace barier rozwoju. Cz I. Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego? Cz I Popyt gospodarstw domowych: zagroony czynnik wzrostu gospodarczego? 1. Podstawowe definicje wprowadzenie!" # " " $ % % & &%'# " (& )#&!* *! "(* *! "(* ł ł $ % # &+,"% + & ", *! "(*! " #$% $ % # &!

Bardziej szczegółowo

Ze względu na przedmiot inwestycji

Ze względu na przedmiot inwestycji INWESTYCJE Ze względu na przedmiot inwestycji Rzeczowe (nieruchomości, Ziemia, złoto) finansowe papiery wartościowe polisy, lokaty) INWESTYCJE Ze względu na podmiot inwestowania Prywatne Dokonywane przez

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Inwestycyjny "HETMAN" Spółka Akcyjna - Raport kwartalny SAF-Q

Narodowy Fundusz Inwestycyjny HETMAN Spółka Akcyjna - Raport kwartalny SAF-Q Narodowy Fundusz Inwestycyjny "HETMAN" Spółka Akcyjna Raport kwartalny SAFQ WYBRANE DANE FINANSOWE WYBRANE DANE FINANSOWE w tys. zł w tys. EUR 1 kwartały narastająco / 2004 okres od 20040101 do 20040331

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2014 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2014 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 października 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

FAM Grupa Kapitałowa S.A. 02-672 Warszawa, ul. Domaniewska 39A. Raport nr 16/2012. Tytuł: Rozpoczęcie programu skupu akcji własnych

FAM Grupa Kapitałowa S.A. 02-672 Warszawa, ul. Domaniewska 39A. Raport nr 16/2012. Tytuł: Rozpoczęcie programu skupu akcji własnych FAM Grupa Kapitałowa S.A. 02-672 Warszawa, ul. Domaniewska 39A Raport nr 16/2012 Tytuł: Rozpoczęcie programu skupu akcji własnych Data: 17:50, 25.04.2012r. Zarząd FAM Grupa Kapitałowa S.A. (Emitent) działając

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r.

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r. Ogłoszenie o zmianach statutu KBC BETA Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego z dnia 27 lutego 2015 r. KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. działające jako organ KBC BETA Specjalistycznego

Bardziej szczegółowo

Informacje o procesie scalenia akcji i obniżeniu kapitału zakładowego. Gdańsk, Wrzesień 2013 r.

Informacje o procesie scalenia akcji i obniżeniu kapitału zakładowego. Gdańsk, Wrzesień 2013 r. Informacje o procesie scalenia akcji i obniżeniu kapitału zakładowego Gdańsk, Wrzesień 2013 r. Zastrzeżenie prawne Niniejszy materiał ma wyłącznie charakter promocyjny i w żadnym przypadku nie stanowi

Bardziej szczegółowo

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej M.Ryng Wroclaw University of Economycs Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej Working paper Słowa kluczowe: Planowanie finansowe, metoda procentu od sprzedaży,

Bardziej szczegółowo

Test wskaźnika C/Z (P/E)

Test wskaźnika C/Z (P/E) % Test wskaźnika C/Z (P/E) W poprzednim materiale przedstawiliśmy Państwu teoretyczny zarys informacji dotyczący wskaźnika Cena/Zysk. W tym artykule zwrócimy uwagę na praktyczne zastosowania tego wskaźnika,

Bardziej szczegółowo

P. Popiel, K Moryń, M. Grzesiak, Wrocław University of Economics

P. Popiel, K Moryń, M. Grzesiak, Wrocław University of Economics P. Popiel, K Moryń, M. Grzesiak, Wrocław University of Economics "Planowanie produkcji ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstw z branży 5.1 wydobywanie węgla kamiennego i 52 magazynowanie i działalność

Bardziej szczegółowo

Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania

Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania Departament Długu Publicznego Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania Listopad 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Miesięczny kalendarz emisji... 2 Komentarze MF... 8 ul.

Bardziej szczegółowo

Ebay Inc. (EBAY) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ).

Ebay Inc. (EBAY) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Ebay Inc. (EBAY) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NASDAQ). Czym zajmuje się firma? ebay - portal internetowy prowadzący największy serwis aukcji internetowych na świecie. ebay został założony

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny spółki EX-DEBT S.A. (dawniej: Public Image Advisors S.A.)

Raport kwartalny spółki EX-DEBT S.A. (dawniej: Public Image Advisors S.A.) Raport kwartalny spółki EX-DEBT S.A. (dawniej: Public Image Advisors S.A.) za okres I kwartału 2012 r. (od 01 stycznia 2012 r. do 31 marca 2012 r.) 15 maj 2012 r. Wrocław 1. PODSTAWOWE INFORMACJE O EMITENCIE

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2011 roku 1

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2011 roku 1 Warszawa 18.05.2012 Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2011 roku 1 W końcu grudnia 2011 r. w ewidencji Centralnego Rejestru Członków prowadzonego

Bardziej szczegółowo

INWESTORZY W OBROTACH GIEŁDOWYCH 2008 ROKU

INWESTORZY W OBROTACH GIEŁDOWYCH 2008 ROKU GPW 27 NOWA JAKOŚĆ INWESTORZY W OBROTACH GIEŁDOWYCH 28 ROKU - podsumowanie 1 RYNEK AKCJI W 28 ROKU ŚREDNIA WARTOŚĆ TRANSAKCJI (PLN) 2 UDZIAŁ TRANSAKCJI W OBROTACH 1 18 8 16 6 14 4 2 12 24 25 26 27 28 24

Bardziej szczegółowo

XIII Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej dla Dorosłych. Spółka akcyjna pozyskiwanie kapitałów na rynku finansowym. Etap szkolny. Rok szkolny 2013/2014

XIII Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej dla Dorosłych. Spółka akcyjna pozyskiwanie kapitałów na rynku finansowym. Etap szkolny. Rok szkolny 2013/2014 XIII Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej dla Dorosłych Spółka akcyjna pozyskiwanie kapitałów na rynku finansowym Etap szkolny Rok szkolny 2013/2014 Część I: Test Poniższy test składa się z 20 pytań zamkniętych

Bardziej szczegółowo

Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę

Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę 8 maja 2014 Łukasz Zalicki 85+ 80-84 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: luty 2015 Kontakt: e mail: SekretariatUSPOZ@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100

Bardziej szczegółowo

(61) 665 17 00 (61) 665 17 01 (061) 664 19 50 (061) 664 19 51 (056) 66 96 647 (056) 65 96 647 (091) 432 11 30 (091) 469 24 24

(61) 665 17 00 (61) 665 17 01 (061) 664 19 50 (061) 664 19 51 (056) 66 96 647 (056) 65 96 647 (091) 432 11 30 (091) 469 24 24 349 tabela 1: Podmiot dominujący Grupy Kapitałowej PBG PBG SA (61) 665 17 00 (61) 665 17 01 www.pbg-sa.pl polska@pbg-sa.pl tabela 2: Spółki bezpośrednio zależne Hydrobudowa Polska SA (061) 664 19 50 (061)

Bardziej szczegółowo

OCENA RADY NADZORCZEJ ZE SPRAWOZDANIA ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI SPÓŁKI ORAZ SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA ROK OBROTOWY 2011.

OCENA RADY NADZORCZEJ ZE SPRAWOZDANIA ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI SPÓŁKI ORAZ SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA ROK OBROTOWY 2011. OCENA RADY NADZORCZEJ ZE SPRAWOZDANIA ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI SPÓŁKI ORAZ SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA ROK OBROTOWY 2011. Rada Nadzorcza spółki eo Networks S.A. w trybie 17 pkt. 7 Statutu spółki w zw. z

Bardziej szczegółowo

1) produkt krajowy brutto per capita 2) wskaźnik rozwoju społecznego [HDI] 3) wskaźnik ubóstwa społecznego [HPI] 5) udział zatrudnienia w usługach

1) produkt krajowy brutto per capita 2) wskaźnik rozwoju społecznego [HDI] 3) wskaźnik ubóstwa społecznego [HPI] 5) udział zatrudnienia w usługach GEOGRAFIA EKONOMICZNA MIERNIKI ROZWOJU SPOŁECZNO- GOSPODARCZEGO dr Anna Bernaciak MIERNIKI ROZWOJU SPOŁECZNO-GOSPODARCZEGO 1) produkt krajowy brutto per capita 2) wskaźnik rozwoju społecznego [HDI] 3)

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ POZWALAJĄCY NA WYKONYWANIE PRAWA GŁOSU PRZEZ PEŁNOMOCNIKA

FORMULARZ POZWALAJĄCY NA WYKONYWANIE PRAWA GŁOSU PRZEZ PEŁNOMOCNIKA ZASTRZEŻENIA 1) Niniejszy formularz nie służy do weryfikacji sposobu głosowania dokonywanego przez pełnomocnika w imieniu akcjonariusza. 2) Niniejszy formularz nie zastępuje pełnomocnictwa udzielonego

Bardziej szczegółowo

P. Popiel, K Moryń, M. Grzesiak, Wrocław University of Economics

P. Popiel, K Moryń, M. Grzesiak, Wrocław University of Economics P. Popiel, K Moryń, M. Grzesiak, Wrocław University of Economics "Planowanie produkcji ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstw z branży 5.1 wydobywanie węgla kamiennego i 52 magazynowanie i działalność

Bardziej szczegółowo

R. Jarosz Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

R. Jarosz Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu R. Jarosz Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu DŁUGOTERMINOWE DECYZJE W ZAKRESIE FINANSÓW PRZEDSIĘBIORSTWA NA PRZYKŁADZIE PRZEDSIĘBIORSTWA Z BRANŻY PRODUKCJI METALOWYCH WYROBÓW GOTOWYCH, Z WYŁĄCZENIEM

Bardziej szczegółowo

POZOSTAŁE INFORMACJE

POZOSTAŁE INFORMACJE POZOSTAŁE INFORMACJE 1. DANE KONTAKTOWE SPÓŁEK Z GK PBG TABELA 1: PODMIOT DOMINUJĄCY GRUPY KAPITAŁOWEJ PBG Spółka Adres Tel./ Fax WWW e-mail PBG SA www.pbg-sa.pl polska@pbg-sa.pl TABELA 2: SPÓŁKI BEZPOŚREDNIO

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PROGRAMU SKUPU AKCJI WŁASNYCH

REGULAMIN PROGRAMU SKUPU AKCJI WŁASNYCH REGULAMIN PROGRAMU SKUPU AKCJI WŁASNYCH REALIZOWANY W SPÓŁCE QUANTUM SOFTWARE S.A. Uchwalony Uchwałą Zarządu QUANTUM SOFTWARE S.A z dnia 9 września 2009. 1 PREAMBUŁA Jednym z podstawowych powodów wprowadzenia

Bardziej szczegółowo

Fundusze ETF w Polsce październik 2012 r. (Exchange-traded funds in Poland October 2012)

Fundusze ETF w Polsce październik 2012 r. (Exchange-traded funds in Poland October 2012) 1.1.12 2.1.12.1.12 4.1.12 5.1.12 8.1.12 9.1.12 1.1.12 11.1.12 12.1.12 15.1.12 16.1.12 17.1.12 18.1.12 19.1.12 22.1.12 2.1.12 24.1.12 25.1.12 26.1.12 29.1.12.1.12 1.1.12 listopada 212 r. Fundusze ETF w

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny SAF-Q 1/2004

Raport kwartalny SAF-Q 1/2004 POCZTA Od : EM 12 NFI Piast Jolanta Klechniowska Data odbioru : 04-05-14 16:18:34 Do : EM Kancelaria Publiczna KOMISJA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH I GIEŁD Raport kwartalny SAF-Q 1/2004 (dla Narodowych Funduszy

Bardziej szczegółowo

Fundusze ETF w Polsce grudzień 2012 r. (Exchange-traded funds in Poland December 2012)

Fundusze ETF w Polsce grudzień 2012 r. (Exchange-traded funds in Poland December 2012) stycznia r. Fundusze ETF w Polsce grudzień r. (Exchange-traded funds in Poland December ) Rynek wtórny Po fatalnym listopadzie, w grudniu wartość obrotów sesyjnych tytułami uczestnictwa trzech funduszy

Bardziej szczegółowo

Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego. PCC Rokita Spółka Akcyjna. zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku

Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego. PCC Rokita Spółka Akcyjna. zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego PCC Rokita Spółka Akcyjna zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku Niniejszy aneks został sporządzony w związku z opublikowaniem przez

Bardziej szczegółowo

ETIUDA 1 STATYSTYKI. Rozstrzygnięcie: lipiec 2013 r.

ETIUDA 1 STATYSTYKI. Rozstrzygnięcie: lipiec 2013 r. ETIUDA 1 STATYSTYKI Rozstrzygnięcie: lipiec 2013 r. Konkurs ETIUDA na finansowanie stypendiów doktorskich został ogłoszony po raz pierwszy przez Narodowe Centrum Nauki 15 grudnia 2012 roku. W ramach konkursu

Bardziej szczegółowo

Komisja Papierów Wartościowych i Giełd

Komisja Papierów Wartościowych i Giełd 1 2 3 4 KOMENTARZ DO RAPORTU DO KPW ZA I KWARTAŁ 2005 r. I. Raport kwartalny za I kwartał 2005 roku został sporządzony stosownie do przepisów Ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994 roku i Ustawy

Bardziej szczegółowo