Pomiar procesów migracji wartoêci przedsi biorstw

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Pomiar procesów migracji wartoêci przedsi biorstw"

Transkrypt

1 Dariusz Siudak Pomiar procesów migracji wartoêci przedsi biorstw na polskim rynku kapitałowym F I N A N S E

2 Pomiar procesów migracji wartoêci przedsi biorstw na polskim rynku kapitałowym Annie Mojej Mał once Markom Synkowi i Tacie

3 F I N A N S E

4 Dariusz Siudak Pomiar procesów migracji wartoêci przedsi biorstw na polskim rynku kapitałowym Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2013

5 Wydawca: Dorota Ostrowska-Furmanek Redakcja merytoryczna: Bogumiła Walicka Recenzent: prof. dr hab. Waldemar Tarczyński Projekt okładki i stron tytułowych: GRAFOS Ilustracja na okładce: filo/istockphoto.com Seria: Finanse Publikacja dofinansowana przez Zakład Ekonomii Instytutu Nauk Społecznych i Zarządzania Technologiami Politechniki Łódzkiej Wydawnictwo C.H. Beck 2013 Wydawnictwo C.H. Beck Sp. z o.o., ul. Bonifraterska 17, Warszawa Skład i łamanie: Studio Graficzne MIMO Michał Moczarski Druk i oprawa: Elpil, Siedlce ISBN ISBN e-book

6 Spis treści Wstęp Wycena przedsiębiorstwa w kontekście migracji wartości Wycena przedsiębiorstwa Wartość rynkowa a wartość ekonomiczna przedsiębiorstwa Migracja wartości aspekty teoretyczno-metodyczne Podstawy teoretyczne procesu migracji wartości Migracja wartości a migracja kapitałów Model trzech faz migracji wartości Ilościowe kryteria analizy migracji wartości Wpływ migracji wartości na zarządzanie przez wartość Zastosowanie wielowymiarowej analizy porównawczej w badaniu migracji wartości przedsiębiorstw Przedmiot, charakterystyka i założenia metodyczne badań Konstrukcja syntetycznego indeksu migracji wartości Uwagi wprowadzające Dobór zmiennych diagnostycznych procesu migracji wartości Normalizacja zmiennych diagnostycznych procesu migracji wartości Wagi zmiennych diagnostycznych procesu migracji wartości Agregacja znormalizowanych zmiennych diagnostycznych procesu migracji wartości Alternatywne sposoby konstrukcji zmiennej syntetycznej Mapa migracji wartości przedsiębiorstw Uwagi wprowadzające Ocena podobieństwa taksonomicznych miar rozwoju migracji wartości Ocena właściwości dyskryminacyjnych zmiennych syntetycznych Klasyfikacja obiektów na trzy fazy migracji wartości Ocena jakości klasyfikacji Analiza wyników empirycznych w zakresie migracji wartości Dyskusja nad wynikami badań

7 Spis treści Charakterystyki ogólne wyników klasyfikacji obiektów Badanie stabilności migracji wartości w czasie Analiza rozwoju migracji wartości przedsiębiorstw debiutujących na GPW Analiza spółek upadłych oraz z długoterminowym odpływem wartości Mapa migracji wartości względem sektorów gospodarczych Analiza jednokierunkowej migracji wartości Analiza migracji wartości w relacji spółki sektor gospodarczy Reprezentanci poszczególnych faz migracji wartości Podsumowanie Kierunki dalszych badań Bibliografia Załącznik 1. Formalny dowód związku rynkowej wartości dodanej (MVA) z wartością obecną ciągu ekonomicznej wartości dodanej (EVA) oraz zaktualizowanej wartości przepływów pieniężnych netto Załącznik 2. Dendrogramy (drzewa hierarchiczne) podziału na grupy wstępnego zestawu zmiennych w wyniku zastosowania analizy skupień metodą pełnego wiązania oraz metodą Warda Załącznik 3. Ranking przedsiębiorstw oraz sektorów gospodarczych względem rozwoju migracji wartości Załącznik 4. Wartości mierników podobieństwa między poszczególnymi wartościami taksonomicznych miar rozwoju względem migracji wartości w ujęciu analizy podmiotowej i sektorowej Załącznik 5. Klasyfikacja analizowanych przedsiębiorstw względem trzech faz migracji wartości Załącznik 6. Klasyfikacja sektorów gospodarczych względem trzech faz migracji wartości Załącznik 7. Zestawienie mierników jednokierunkowej migracji dla poszczególnych sektorów gospodarczych Załącznik 8. Liczebność spółęk w poszczególnych fazach migracji wartości według sektorów i okresów analizy Indeks

8 Wstęp Migracja wartości (value migration) polega na przepływie wartości między przedsiębiorstwami w wyniku poszukiwania ekonomicznie efektywnych możliwości alokacji kapitału. Proces migracji wartości w Polsce i na świecie nie był dotychczas przedmiotem analiz empirycznych prowadzonych na szerszą skalę. Udział danego przedsiębiorstwa lub sektora w migracji wartości ma szansę stać się w przyszłości jednym z ważnych kryteriów oceny skuteczności zarządzania wartością spółek kapitałowych. Tematyka monografii dotyczy ściśle kategorii wartości przedsiębiorstwa. W tym rozumieniu, kategorię tę należy postrzegać jako bieżącą wartość zainwestowanego kapitału w przedsiębiorstwo, wyrażoną w postaci ekwiwalentu pieniężnego. Jeżeli zatem w wyniku zachodzących procesów migracji wartości przedsiębiorstw nastąpi wzrost lub spadek wartości przedsiębiorstwa, grupy przedsiębiorstw czy wszystkich spółek kapitałowych w gospodarce, wówczas nie można tego utożsamiać z aprecjacją czy deprecjacją pieniądza, jedynie zaś w postaci wzrostu lub spadku wartości wyrażonej w pieniądzu. Innymi słowy, w wyniku migracji wartości to nie pieniądz ulega fluktuacji, ale wartość kapitału wyrażona w pieniądzu. Kapitał jest powiększany lub pomniejszany w wyniku zmian bieżącej wartości ekonomicznej. Zachodzące procesy migracji wartości nie rodzą nowego rodzaju ryzyka dla działalności przedsiębiorstw. Kreując wartość, spółki są narażone na takie same rodzaje ryzyka, które są związane z prowadzeniem ich podstawowej działalności operacyjnej. Z tego powodu nie poświęcono specjalnej uwagi analizie ryzyka w pomiarze migracji wartości. Jednak jeden z podstawowych instrumentów, na którym opiera się wiele rozważań rynkowa wartość doda- 7

9 Wstęp na ujmuje ryzyko (zawarte w cenie akcji) w postaci oczekiwań inwestorów na rynku kapitałowym w odniesieniu do stopnia możliwości urzeczywistnienia ryzyka braku realizacji oczekiwanych przez nich dochodów z inwestycji w udziałowe papiery wartościowe. Jeżeli zatem podstawą jakiejkolwiek oceny jest rynkowa wartość dodana, to jednocześnie ocena ta uwzględnia ryzyko. Wymagana przez inwestorów stopa zwrotu będąca dla przedsiębiorstwa symetrycznie kosztem kapitału własnego zawiera także premię inflacyjną (a w zasadzie oczekiwania inwestorów dotyczące poziomu inflacji w przyszłości), której wpływ na procesy migracji wartości również nie jest przedmiotem analiz w opracowaniu. Procesy migracji wartości stanowią przedmiot rzadko poruszany w literaturze przedmiotu. Świadczy o tym niewielki dorobek bibliograficzny oraz relatywna nowość tego zagadnienia. Nierozpoznana dotychczas problematyka zachodzących procesów migracji wartości zarówno od strony studiów teoretyczno-poznawczych, jak i analiz empiryczno-implikacyjnych, w szczególności w kontekście jej akceleracji w ostatnich latach, stała się motywem podjęcia tematu w niniejszej monografii. Podstawowym celem jest próba konkretyzacji rzetelnego pomiaru migracji wartości przedsiębiorstw i sektorów gospodarczych, niezbędnego do prowadzenia analiz w tym zakresie. W tym kontekście rodzi się drugi cel, jakim jest opracowanie zbiorczej mapy migracji wartości oraz kierunków jej przepływu na polskim rynku kapitałowym w okresie lat Do realizacji powyższych głównych celów służą cele cząstkowe w podziale na cele o charakterze teoretycznym, metodycznym i praktycznym. Cele cząstkowe o charakterze teoretycznym stanowią: Systematyzacja aktualnego dorobku teoretycznego w zakresie migracji wartości. Sprecyzowanie wyceny przedsiębiorstw w kontekście migracji wartości. Sformułowanie przesłanek wpływu migracji wartości na zarządzanie przedsiębiorstwem. Cele cząstkowe o charakterze metodycznym: Ustalenie kryteriów ilościowych na potrzeby pomiaru migracji wartości przedsiębiorstw. Opracowanie własnych modeli na potrzeby utworzenia rankingu według poziomu migracji wartości, a także kwalifikacji poddanych badaniu podmiotów gospodarczych oraz sektorów do określonych faz migracji wartości. 8

10 Wstęp Cele cząstkowe o charakterze praktycznym: Badanie empiryczne w zakresie analizy migracji wartości oraz udziału w saldzie migracji wartości spółek kapitałowych notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Utworzenie rankingu przedsiębiorstw oraz sektorów gospodarczych względem taksonomicznego miernika rozwoju migracji wartości. Analiza jednokierunkowej migracji wartości względem sektorów gospodarczych oraz całego rynku kapitałowego w Polsce. Powyższy podział celów cząstkowych implikował kolejne zadania badawcze: (1) próbę systematyzacji modelu teoretycznego migracji wartości i jej wpływu na przedsiębiorstwo, (2) sformułowania modelu pomiarowego oraz (3) jego praktycznego zastosowania w badaniach empirycznych. Realizacja zaprezentowanych celów pracy wymagała przeprowadzenia rozważań o charakterze teoretyczno-poznawczym, a także badań empirycznych w odniesieniu do postawionej hipotezy oraz dwóch tez pracy. Hipoteza: Procesy migracji wartości są niestabilne w czasie względem podmiotów analizowanego układu przedsiębiorstw oraz sektorów gospodarczych. Teza 1: W badaniach nad migracją wartości przedsiębiorstw można wykorzystać metody wielowymiarowej analizy porównawczej. Teza 2: Migracja wartości może być kwantyfikowana z wykorzystaniem rynkowej wartości dodanej (MVA). Właściwy pomiar migracji wartości podmiotów gospodarczych na rynku kapitałowym wymaga szczegółowego zdefiniowania i sprecyzowania podstawowych kategorii i pojęć używanych w tym kontekście. Przedmiot pracy dotyczy pomiaru i analizy migracji wartości w przekroju spółek giełdowych i sektorów gospodarczych. Obszarem badawczym objęto wszystkie spółki notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie w latach (5 okresów). Łącznie dotyczyło to 331 podmiotów (283 spółki notowane na dzień r. plus 48 spółek wycofanych z obrotu w analizowanym okresie). Tak zaprojektowany układ badań empirycznych stanowi pierwszą tego rodzaju obszerną analizę empiryczno-poznawczą procesów migracji wartości przedsiębiorstw notowanych na rodzimym rynku kapitałowym. Praca zawiera elementy, które dotychczas nie stanowiły przedmiotu dokładniejszych badań i opracowań studialnych w zakresie właściwego pomiaru i analizy migracji wartości przedsiębiorstw. Dotyczy to między innymi: Zdefiniowania pojęcia skumulowanego salda migracji wartości w odniesieniu do indywidualnie rozpatrywanego przedsiębiorstwa. 9

11 Wstęp Stwierdzenia o braku wpływu stopnia efektywności rynku kapitałowego na występowanie procesów migracji wartości (w ogólności istnienia tego zjawiska). Wprowadzenia i zdefiniowania pojęcia migracji zaangażowań kapitałowych oraz sprecyzowania różnic i relacji zachodzących między migracją wartości, migracją kapitałów a migracją zaangażowań kapitałowych. Krytycznej analizy modelu trzech faz migracji wartości pod kątem kryterium pomiaru zaproponowanego przez A. Slywotzky ego w pracy [1996], przytaczanego za nim przez innych autorów. Charakterystyki wpływu migracji wartości na zarządzanie przedsiębiorstwem w kontekście realizacji podstawowego celu działalności, jakim jest zwiększanie jego wartości rynkowej. Systematyzacji kryteriów ilościowych właściwego pomiaru migracji wartości przedsiębiorstwa, w tym wprowadzenia nowej kategorii: udziału w obrotach migracji wartości oraz indeksu stopnia jednokierunkowej migracji wartości. Opracowania syntetycznego indeksu agregującego na poziomie jednego kryterium: wielowymiarowy aspekt pomiaru migracji wartości (syntetyczny indeks migracji wartości SIMW). Opracowania algorytmu podziału analizowanego układu przedsiębiorstw oraz sektorów gospodarczych na heterogeniczne grupy, zgodnie z modelem trzech faz migracji wartości. Przeprowadzenia szeroko zaprogramowanych i kompleksowych analiz empirycznych, których rezultatem są rankingi oraz mapy migracji wartości w ujęciu zarówno przedsiębiorstw notowanych na polskim rynku kapitałowym za lata , jak i w zagregowanej formie na poziomie sektorów gospodarczych w powyższym okresie. Analizy stabilności procesów migracji wartości w czasie. Analizy stopnia jednokierunkowej migracji wartości w odniesieniu do całego rynku kapitałowego oraz do wyspecyfikowanych gałęzi gospodarki. W tym celu wprowadzono nową kategorię, określaną mianem miernika pokrycia sumy udziałów w obrotach migracji sumą udziałów salda migracji analizowanego układu przedsiębiorstw, oraz sygnalizowany uprzednio indeks stopnia jednokierunkowej migracji wartości. Wyspecyfikowane elementy określają wkład własny autora w badania nad migracją wartości. 10

12 Wstęp Praca składa się z czterech rozdziałów. Pierwsze dwa rozdziały stanowią część teoretyczno-metodyczną zagadnienia migracji wartości. Rozdziały trzeci i czwarty są poświęcone części empirycznej. Pierwszy rozdział stanowiący element wprowadzający porusza wybrane aspekty wartości przedsiębiorstwa oraz procesu jej kwantyfikacji w kontekście migracji wartości, która zrodziła nową, nieznaną dotychczas przesłankę wyceny. Scharakteryzowano i opisano elementy składające się na wartość przedsiębiorstw. Dokonano rozróżnienia, biorąc za punkt wyjścia wartość kapitału, między wartością brutto a wartością netto przedsiębiorstwa, wartością rynkową a wartością księgową. Zdefiniowano pojęcie skumulowanego salda migracji wartości w odniesieniu do pojedynczo rozpatrywanego przedsiębiorstwa. Dalsze rozważania dotyczą aspektów teoretycznych oraz metodycznych wyceny przedsiębiorstwa i koncentrują się w szczególności na wycenie wartości metodą kapitalizacji rynkowej oraz metodami dochodowymi. Wartość rynkowa będąca przybliżeniem wartości ekonomicznej zdaniem autora powinna stanowić podstawę procesu pomiaru migracji wartości przedsiębiorstwa. Wartość rynkowa i wartość ekonomiczna pozostają ze sobą w ścisłej relacji przy założeniu efektywności rynku kapitałowego w formie co najmniej słabej. Rozdział pierwszy opracowania kończą rozważania dotyczące powyższej relacji oraz znaczenia stopnia efektywności rynku kapitałowego (lub braku efektywności) na zachodzące procesy migracji wartości, a także przesłanki ich występowania. W rozdziale drugim omówiono pojęcia migracji wartości. Pierwsze dwa podrozdziały dotyczą rozważań o charakterze teoretycznym. Przybliżono samo pojęcie oraz podstawy teoretyczne zachodzących procesów migracji wartości przedsiębiorstw. Uogólniając, można stwierdzić, że migracja wartości jest wynikiem oceny wartości przedsiębiorstwa przez rynek kapitałowy przez nieustanne wartościowanie udziałowych papierów wartościowych na giełdzie finansowej oraz, w konsekwencji, migracja wartości odzwierciedla rzeczywiste kierunki alokacji kapitału. Dalsza część rozważań dotyczy rozróżnienia między migracją wartości a migracją kapitałów. Dokonano ścisłego rozróżnienia dwóch pojęć często w literaturze przedmiotu używanych zamiennie migracji wartości i migracji kapitałów. Zdefiniowano także nowy termin, jakim jest migracja zaangażowań kapitałowych będący szerszym pojęciem w stosunku do kategorii migracji kapitałów oraz migracji wartości. Scharakteryzowano relacje, jakie mogą zachodzić między wyszczególnionymi trzema rodzajami migracji. 11

13 Wstęp Kolejne dwa podrozdziały poruszają zagadnienia o charakterze metodycznym. Scharakteryzowano i opisano zaproponowany przez A. Slywotzky ego [Slywotzky, 1996] model trzech faz migracji wartości, wyszczególniając fazę przypływu, stabilizacji i odpływu wartości. Model ten w swym podstawowym zapisie konceptualnym może stanowić odpowiednie narzędzie identyfikacji kierunków fluktuacji wartości przedsiębiorstw. Następnie zaproponowano kryteria, według których należy dokonać pomiaru i kwalifikacji przedsiębiorstw do wyszczególnionych faz migracji. Podstawę tego kryterium stanowi skumulowane saldo migracji wartości, wyrażone w postaci rynkowej wartości dodanej (MVA). Ostatni podrozdział drugiego rozdziału jest poświęcony znaczeniu oraz roli zachodzących procesów migracji wartości w zarządzaniu przedsiębiorstwem. Scharakteryzowano konsekwencje płynące z kierunków i stopnia natężenia migracji wartości dla zarządzania wartością przedsiębiorstwa. Konsekwencje te zostały usadowione w kontekście optymalnej alokacji zgromadzonych rzadkich zasobów, jakim jest kapitał finansowy. Poruszane w pracy aspekty teoretyczno-metodyczne pomiaru migracji wartości analizowanego układu przedsiębiorstw stanowią fundament praktycznego zastosowania narzędzi pomiaru i oceny stanu zarządzania przez wartość, jaki ma miejsce w spółkach kapitałowych notowanych na giełdzie papierów wartościowych. W rozdziale trzecim najpierw zaprezentowano przedmiot i założenia metodyczne badań. Następnie przedstawiono autorską propozycję konstrukcji zmiennej syntetycznej właściwego pomiaru zachodzących procesów migracji wartości. Zmienną tę określono mianem syntetycznego indeksu migracji wartości. Indeks ten wyraża w postaci jednej zagregowanej kategorii poziom rozwoju migracji wartości. Na podstawie syntetycznego indeksu migracji wartości można prowadzić uszeregowanie (porządkowanie) przedsiębiorstw bądź sektorów gospodarczych względem poziomu rozwoju migracji wartości. Innymi słowy, według powyższej zagregowanej kategorii można sporządzić ranking migracji wartości w ujęciu poszczególnych przedsiębiorstw wchodzących w skład analizowanego układu, lub też w układzie poszczególnych gałęzi gospodarki. Podstawą konstrukcji syntetycznego indeksu migracji wartości są zaprezentowane w podrozdziale 2.4 ilościowe kryteria pomiaru migracji wartości. W dalszej części rozdziału trzeciego przeprowadzono badania stabilności (zbieżności pomiaru) zaproponowanego kryterium pomiaru migracji wartości, 12

14 Wstęp porównując syntetyczny indeks migracji wartości z czterema alternatywnymi rozwiązaniami konstrukcji miar syntetycznych w odniesieniu do przyjętych doń kluczowych założeń o charakterze metodycznym. Przeprowadzono ocenę porównawczą zdolności dyskryminacyjnej syntetycznego indeksu migracji wartości pod kątem sposobności zastosowania do przeprowadzenia klasyfikacji badanej zbiorowości na typologiczne grupy wyznaczone zgodnie z zaprezentowanym w podrozdziale 2.3 modelem trzech faz migracji wartości. Opracowano i zaprezentowano autorski algorytm w zakresie właściwej klasyfikacji analizowanego układu przedsiębiorstw i sektorów gospodarczych do trzech faz migracji wartości. Opracowany algorytm poddano ocenie (testowi z wynikiem pozytywnym) pod kątem poprawnej klasyfikacji analizowanych obiektów (spółek i sektorów gospodarczych) do odpowiedniej fazy migracji wartości. Podstawą zaproponowanej procedury podziału jest skonstruowany syntetyczny indeks migracji wartości. Wykorzystanie zbioru metod i algorytmów taksonomiczno-statystycznych pozwoliło w końcowym efekcie na sporządzenie zbiorczej mapy migracji wartości na polskim rynku kapitałowym w ujęciu analizowanych przedsiębiorstw oraz w ujęciu zagregowanym na poziomie sektorów gospodarczych. W rozdziale czwartym zaprezentowano dyskusję dotyczącą wyników przeprowadzonych badań w zakresie zachodzących procesów migracji wartości na rodzimym rynku kapitałowym w okresie lat Przeprowadzono weryfikację hipotezy o braku stabilności zachodzących procesów migracji wartości przedsiębiorstw w czasie oraz analizę studialną możliwości rozwoju migracji dla spółek debiutujących na giełdzie papierów wartościowych. Przeprowadzono także analizę jednokierunkowej migracji wartości. Dodatkowo analizą objęto relacje migracji wartości przedsiębiorstw w kontekście migracji wartości sektorów gospodarczych. Na końcu każdego z czterech rozdziałów zamieszczono wnioski końcowe zawierające zwięzłe podsumowanie części teoretyczno-metodycznej (rozdziały 1 2) oraz syntetyczne podsumowanie przeprowadzonej analizy podmiotów poddanych badaniu w zakresie migracji wartości (rozdziały 3 4), zakończoną kilkunastoma konkluzjami o charakterze ogólnym. Pracę zamyka wskazanie kierunków dalszych badań, studiów teoretyczno- -poznawczych i analiz empirycznych w zakresie migracji wartości przedsiębiorstw. Na końcu opracowania zamieszczono 8 załączników. Zawierają one zestawienia liczbowe i graficzne, które są wynikiem szeroko zaprogramowanych ba- 13

15 Wstęp dań empirycznych nad fluktuacją wartości przedsiębiorstw na polskim rynku kapitałowym. Ambicją autora niniejszej pracy było wniesienie choćby skromnego wkładu do kształtującej się dopiero teorii migracji wartości przez poszerzenie dorobku teoretycznego i metodycznego w tym zakresie, a także przez poddanie dokładniejszej analizie, opartej na badaniach empirycznych, stanu natężenia i kierunków zachodzących na polskim rynku kapitałowym procesów migracji wartości przedsiębiorstw. Kończąc Wstęp, autor opracowania pragnie złożyć podziękowania Panu Profesorowi Krzysztofowi Jajudze za okazaną pomoc merytoryczną i uwagi, które przyczyniły się do ostatecznego wyglądu pracy. Autor dziękuje również za cenne uwagi Recenzentowi, Panu Profesorowi Waldemarowi Tarczyńskiemu, a także Panu Profesorowi Markowi Walesiakowi.

16 1 Wycena przedsiębiorstwa w kontekście migracji wartości 1.1. Wycena przedsiębiorstwa Przedsiębiorstwo działające w celu osiągania ekonomicznych korzyści posiada określoną wartość, podlegającą kwantyfikacji oraz wycenie. Podstawą zarządzania finansami każdego przedsiębiorstwa, dążącego do maksymalizowania wartości dla swych właścicieli, jest znajomość jego wartości. Problematyka wyceny przedsiębiorstwa jest zagadnieniem o wysokim stopniu złożoności, zwłaszcza w ujęciu praktycznym. Praktyka wycen spowodowała, że powstały różne metody szacowania właściwej wartości przedsiębiorstwa, która staje się przedmiotem negocjacji w transakcji typu kupno-sprzedaż między potencjalnym nabywcą a ewentualnym sprzedającym. Cena przedsiębiorstwa, za jaką gotów jest kupić ów nabywca oraz sprzedać jego właściciel w pełni oddaje prawdziwą, rzeczywistą wartość przedsiębiorstwa. B. Cornell określa prawdziwą wartość przedsiębiorstwa jako: ( ) cena, po której majątek zmieniłby właściciela, przechodząc z rąk chętnego do sprzedaży sprzedawcy w ręce chętnego do kupna nabywcy w sytuacji, gdy ten pierwszy nie jest zmuszony do sprzedaży, a ten drugi nie jest zmuszony do kupna i obie strony zaznajomione są ze wszystkimi szczegółami transakcji. Ponadto, orzeczenia sądowe stwierdzają, że zakłada się również, że zarówno potencjalny nabywca, jak i potencjalny sprzedawca mogą i chcą zawrzeć transakcję kupna-sprzedaży, oraz że są poinformowani o stanie majątku i znają realia rynkowe [Cornell, 1999, s. 6]. Zasada świadomości obu stron transakcji kupna-sprzedaży przedsiębiorstwa jest priorytetem w ocenie wartości. Wycena przedsiębiorstwa ma na celu 15

17 1. Wycena przedsiębiorstwa w kontekście migracji wartości znalezienie jego przybliżonej wartości, która stanie się przedmiotem dalszych pertraktacji. Należy odróżnić ściśle powiązane ze sobą pojęcia wartość oraz cena. Wartość przedsiębiorstwa jest punktem wyjścia do określenia jego ceny w drodze negocjacji. Cena zaś jest rezultatem kompromisu obu stron transakcji kupno-sprzedaż, gdzie nabywca i sprzedawca subiektywnie wyrażają opinię o wartości danego przedsiębiorstwa. Należy zaznaczyć ważny aspekt dotyczący wartości niematerialnych. Można byłoby się pokusić o tezę (wynikającą z intuicyjnie oczywistej przesłanki teoretycznej), że przedsiębiorstwa, które budują swoją wartość na podstawie aktywów niematerialnych zwłaszcza o charakterze niemajątkowym mają zdecydowanie większy potencjał kreowania wartości rynkowej, jednak cechują się znacznie podwyższonym ryzykiem przyspieszonej i trudnej do zapobieżenia erozji swej wartości. Dotyczy to również rynku papierów dłużnych 1. Innymi słowy, przedsiębiorstwa działające na podstawie przeważającej części aktywów rzeczowych są w mniejszym stopniu narażone na efekt erozji swej wartości ze względu na fakt, że aktywa trwałe mogą odgrywać tę samą rolę zarówno w trakcie prowadzenia działalności operacyjnej przedsiębiorstwa, jak i w momencie po ogłoszeniu jego upadłości (choć zapewne ich wartość likwidacyjna będzie niższa od wartości rynkowej). Kreowaniu wartości dodanej, a w konsekwencji zwiększaniu wartości rynkowej przedsiębiorstwa, sprzyja wykorzystanie aktywów w przeważającej części niemajątkowych. Jednak towarzyszy temu ryzyko, związane z utratą reputacji 2, polegające na urzeczywistnieniu (w skrajnym przypadku) prawie całkowitego odpływu wartości rynkowej z przedsiębiorstwa. Istotą wartości przedsiębiorstwa jest pieniężny wymiar zaangażowanego w działalność operacyjną kapitału. Na potrzeby dalszych rozważań, ścisłego odróżnienia wymagają terminy: wartość brutto (całkowita) i wartość netto przedsiębiorstwa. Wartość brutto obejmuje swym zakresem wartość całego majątku spółki, niezależnie od źródła finansowania. Wartość netto wyraża sumę aktywów pomniejszonych o wszelkie zobowiązania. Wartość przedsiębiorstwa 1 Przedsiębiorstwa te, zazwyczaj nie posiadając odpowiedniej substancji materialnej (aktywów majątkowych), charakteryzują się brakiem możliwości finansowania kapitałami obcymi w formie pożyczek i kredytów bankowych, ze względu na brak bazy służącej jako zabezpieczenie przedmiotowe. Natomiast emisja obligacji nie wymaga wskazania zabezpieczeń w razie niewypłacalności przedsiębiorstwa. 2 W jej wyniku może nastąpić efekt tzw. pęknięcia bańki spekulacyjnej. 16

18 1.1. Wycena przedsiębiorstwa netto stanowi pieniężny ekwiwalent zaangażowanego i wykreowanego w trakcie prowadzenia działalności operacyjnej kapitału własnego. W celu opisu procesów migracji wartości będziemy się posługiwać kategorią wartości netto przedsiębiorstwa, wychodząc od ujęcia wartości zaangażowań kapitałowych o charakterze właścicielskim. Podstawowym celem przedsiębiorstwa jest pomnażanie rynkowej wartości zainwestowanego w nie kapitału, która często odbiega od wartości substancji majątkowej, zgromadzonej w przedsiębiorstwie. Rynkowa wartość aktywów trudna w rzetelnym pomiarze musi się równać rynkowej wartości pasywów, tj. sumie rynkowej wartości kapitałów obcych (D) i rynkowej wartości kapitałów własnych (E). Wartość rynkowa przedsiębiorstwa od strony pasywów równa się V = D + E, (1.1) gdzie: V rynkowa wartość brutto, D rynkowa wartość kapitałów obcych, E rynkowa wartość kapitałów własnych. Wartość rynkowa netto wynika z różnicy między rynkową wartością brutto a wszelkimi kapitałami uznanymi za obce, tj. V N = V D = E, (1.2) gdzie: V N wartość rynkowa netto. Z przedstawionych rozważań nad rynkową wartością oraz na podstawie równań (1.1) i (1.2) stwierdzamy, że rynkowa wartość netto przedsiębiorstwa jest równa rynkowej wartości jego kapitałów własnych, ta zaś wynika z iloczynu liczby akcji i ich bieżącego kursu. Sprawne zarządzanie przedsiębiorstwem ukierunkowanym na maksymalizowanie jego wartości dla właścicieli powinno się przejawiać ciągłym powiększaniem dodatniej różnicy między wartością rynkową a wartością wynikającą z zapisów księgowych. Dokonując podziału w ujęciu księgowym (odczytywanych z bilansu przedsiębiorstwa) na kapitały ze względu na ich dostarczycieli, podobnie jak w ujęciu rynkowym, możemy wyróżnić kapitały własne oraz kapitały obce. Wartość księgowa netto przedsiębiorstwa jest wynikiem różnicy między wartością księgową aktywów (wartości księgowej brutto) a zobowiązaniami K E = A D, (1.3) gdzie: K E wartość księgowa kapitału własnego (wartość księgowa netto), A wartość księgowa aktywów, D wartość księgowa długoterminowych kapitałów obcych (w przybliżeniu równa wartości rynkowej). 17

19 1. Wycena przedsiębiorstwa w kontekście migracji wartości Należy zastrzec, że wartość rynkowa kapitałów obcych jest równa lub podlega nieznacznym odchyleniom od wartości zobowiązań zapisanych w bilansie przedsiębiorstwa. Odchylenia dotyczą jedynie kapitałów obcych użyczonych na stałe oprocentowanie, w momencie zmiany rynkowych stóp procentowych 3. W przypadku wzrostu stopy procentowej wartość rynkowa zobowiązań ulega zmniejszeniu w stosunku do wartości księgowej (wówczas dłużne papiery wartościowe będą sprzedawane z tzw. dyskontem). W momencie zaś obniżenia stopy procentowej sytuacja ulega odwróceniu (rynkowa wartość zobowiązań będzie przewyższać wartość księgową wówczas dłużne papiery wartościowe będą sprzedawane na rynku z tzw. premią). W dalszych rozważaniach będziemy przyjmować założenie o przybliżonej równości wartości księgowej i rynkowej kapitałów obcych, przede wszystkim ze względu na nieliczne przypadki wyceny wartości rynkowej zobowiązań (obligacji korporacyjnych) na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie 4. Z oczywistych względów celem przedsiębiorstwa nie jest powiększanie różnicy między wartością rynkową a księgową zgromadzonych kapitałów obcych 5. Efektem prawidłowego zarządzania wartością przedsiębiorstwa jest nadwyżka wartości rynkowej nad wartością księgową zaangażowanych w nie kapitałów przez akcjonariuszy. Istotę kreowania wartości zwięźle opisuje M. Michalski: Przez kreowanie dodanej wartości operacyjnej firmy rozumie się doprowadzenie do sytuacji, w której wartość rynkowa kapitału zainwestowanego historycznie w przedsiębiorstwo wzrośnie powyżej jego wartości księgowej. Wartość księgowa odpowiada bowiem rzeczywistej sumie kapitału przekazanego firmie przez inwestorów, stąd przedsiębiorstwo osiągające stopę zwrotu z tego kapitału powyżej jego kosztu, czyli realizujące strategię rozwojową, charakteryzuje się dodatnią zaktualizowaną wartością netto (NPV), kreuje dodaną wartość operacyjną [Michalski, 2001, s. 95]. 3 Założenie to nie dotyczy obligacji z opcją wykupu lub opcją zamiany na akcje. Wówczas dokonanie wyceny jej wartości rynkowej jest bardzo trudne. W zależności od różnego rodzaju czynników wartość księgowa może znacznie odbiegać od wartości rynkowej, której wielkość determinuje przede wszystkim opcja. 4 Jest to podyktowane przede wszystkim przewagą konkurencyjną oferty Skarbu Państwa w postaci emisji obligacji skarbowych nad ofertą przedsiębiorstw w postaci obligacji korporacyjnych. 5 Wykorzystywanie obcych źródeł w finansowaniu przedsiębiorstwa wynika z przesłanki pozytywnego wpływu dźwigni finansowej na zyskowność kapitałów własnych [oczywiście w momencie, gdy są spełnione warunki do zastosowania mechanizmu dźwigni finansowej, tj. warunek (1) niższego kosztu kapitałów obcych (k d ) od kosztu kapitałów własnych (k e ) oraz (2) uzyskania wyższej rentowności z pożyczonych kapitałów od ich kosztu po opodatkowaniu]. 18

20 1.1. Wycena przedsiębiorstwa W momencie zawiązania spółki kapitałowej jej księgowa wartość netto, wynikająca z bilansu otwarcia, jest równa wartości rynkowej. Równocześnie jest to także wartość likwidacyjna. W zasadzie tylko w tym wyjątkowym przypadku takie ujęcia wartości kapitału własnego są sobie równe. W toku prowadzenia podstawowej działalności operacyjnej przedsiębiorstwa zgodnego z przyjętym modelem biznesowym, w wyniku oczekiwań dotyczących perspektyw jego dalszego rozwoju, wartość rynkowa kapitałów własnych zaczyna odbiegać od zapisów księgowych. Wartość rynkową determinuje oczekiwany stopień wykorzystania zgromadzonych aktywów, wyrażony w postaci wartości obecnej prognozowanych wolnych przepływów gotówkowych netto. Jeżeli przedsiębiorstwo, w wyniku prowadzenia działalności operacyjnej, zostanie wycenione na rynku kapitałowym powyżej swej wartości księgowej, to nastąpi kreacja wartości liczona od momentu rozpoczęcia działalności. Natomiast wycena rynkowej wartości netto spółki poniżej wartości bilansowej oznacza roztrwonienie w przedsiębiorstwie określonej części powierzonego przez akcjonariuszy kapitału. W skrajnym przypadku w momencie ogłoszenia upadłości przedsiębiorstwa zgodnie z kodeksem spółek handlowych, akcjonariusze, odpowiadając za zobowiązania spółki do wysokości wniesionego wkładu pieniężnego lub aportu rzeczowego, mogą utracić całość zaangażowanego kapitału 6. Zależności te są związane z migracją wartości przedsiębiorstw. Rozpatrując określony przedział czasu działania przedsiębiorstwa, od momentu rozpoczęcia aktywności gospodarczej (T 0 ) do chwili obecnej (T 1 ), rynkowa i księgowa wartość kapitału własnego podlegają procesowi wzajemnego różnicowania. Nadwyżka rynkowej wartości kapitału własnego ponad jego wartość księgową oznacza przypływ wartości do przedsiębiorstwa z innych przedsiębiorstw lub z zewnątrz analizowanego układu przedsiębiorstw. Wówczas spółka kapitałowa uzyskuje dodatnie skumulowane saldo migracji wartości. Równocześnie może nastąpić odwrotna sytuacja, w której w wyniku nadwyżki wartości księgowej netto nad rynkową wartością kapitału własnego następuje odpływ wartości z przedsiębiorstwa w analizowanym okresie. Przewaga wartości ma- 6 Może, oczywiście, wydarzyć się sytuacja, w której wartość rynkowa netto jest równa wartości księgowej. Świadczy to o tym, że spółka nie wykreowała ani nie zniszczyła wartości. Poza momentem zawiązania spółki powyższą sytuację można rozpatrywać bardziej od strony teoretycznej niż praktycznej. Równość kapitału własnego w ujęciu rynkowym i księgowym jest zapewne okolicznością przypadkową i przejściową, choć nie można wykluczyć koincydencji oscylowania rynkowej wartości kapitału własnego wokół jej odpowiednika w ujęciu księgowym. 19

Wstęp Migracja wartości

Wstęp Migracja wartości Migracja wartości (value migration) polega na przepływie wartości między przedsiębiorstwami w wyniku poszukiwania ekonomicznie efektywnych możliwości alokacji kapitału. Proces migracji wartości w Polsce

Bardziej szczegółowo

1 Wycena przedsiębiorstwa

1 Wycena przedsiębiorstwa 1 Wycena przedsiębiorstwa w kontekście migracji wartości 1.1. Wycena przedsiębiorstwa Przedsiębiorstwo działające w celu osiągania ekonomicznych korzyści posiada określoną wartość, podlegającą kwantyfikacji

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Opracowała: Dr hab. Gabriela Łukasik, prof. WSBiF I. OGÓLNE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Cele przedmiotu:: - przedstawienie podstawowych teoretycznych zagadnień związanych

Bardziej szczegółowo

INSTRUMENTY FINANSOWE W SPÓŁKACH

INSTRUMENTY FINANSOWE W SPÓŁKACH INSTRUMENTY FINANSOWE W SPÓŁKACH Praktyczne zestawienie polskich i międzynarodowych regulacji z przykładami księgowań BIBLIOTEKA FINANSOWO-KSIĘGOWA Instrumenty finansowe w spółkach Praktyczne zestawienie

Bardziej szczegółowo

Metody oceny efektywności inwestycji rzeczowych

Metody oceny efektywności inwestycji rzeczowych I Metody oceny efektywności inwestycji rzeczowych Efektywność inwestycji rzeczowych Inwestycje - aktywa nabyte w celu osiągnięcia korzyści ekonomicznych z przyrostu wartości tych aktywów. Efektywność inwestycji

Bardziej szczegółowo

Temat: Podstawy analizy finansowej.

Temat: Podstawy analizy finansowej. Przedmiot: Analiza ekonomiczna Temat: Podstawy analizy finansowej. Rola analizy finansowej w systemie analiz. Analiza finansowa jest ta częścią analizy ekonomicznej, która stanowi najwyższy stopień jej

Bardziej szczegółowo

Głównym celem opracowania jest próba określenia znaczenia i wpływu struktury kapitału na działalność przedsiębiorstwa.

Głównym celem opracowania jest próba określenia znaczenia i wpływu struktury kapitału na działalność przedsiębiorstwa. KAPITAŁ W PRZEDSIĘBIORSTWIE I JEGO STRUKTURA Autor: Jacek Grzywacz, Wstęp W opracowaniu przedstawiono kluczowe zagadnienia dotyczące możliwości pozyskiwania przez przedsiębiorstwo kapitału oraz zasad kształtowania

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa

Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa 3.3 Metody dochodowe Do wyceny przedsiębiorstwa stosuje się, obok metod majątkowych - metody dochodowe, często określane mianem metod zdyskontowanego dochodu ekonomicznego.

Bardziej szczegółowo

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu:

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu: DODATKOWE INFORMACJE i OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 18 GRUDNIA 2003 ROKU DO 31 GRUDNIA 2004 ROKU DWS POLSKA FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO MIESZANEGO STABILNEGO WZROSTU 1. Dane uzupełniające

Bardziej szczegółowo

Bilans dostarcza użytkownikowi sprawozdania finansowego informacji o posiadanych aktywach tj. zgromadzonego majątku oraz wskazuje na źródła jego

Bilans dostarcza użytkownikowi sprawozdania finansowego informacji o posiadanych aktywach tj. zgromadzonego majątku oraz wskazuje na źródła jego Bilans dostarcza użytkownikowi sprawozdania finansowego informacji o posiadanych aktywach tj. zgromadzonego majątku oraz wskazuje na źródła jego finansowania strona pasywów. Bilans jest sporządzany na

Bardziej szczegółowo

Stopa zwrotu a ryzyko inwestycji na NewConnect. Marek Zuber Dexus Partners

Stopa zwrotu a ryzyko inwestycji na NewConnect. Marek Zuber Dexus Partners Stopa zwrotu a ryzyko inwestycji na NewConnect Marek Zuber Dexus Partners Ryzyko na rynkach finansowych Skąd się bierze? Generalna zasada: -Im większe ryzyko tym większy zysk -Im większy zysk tym większe

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA

SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2012 r. DO 31 GRUDNIA 2012 r. PricewaterhouseCoopers Securities S.A., Al.

Bardziej szczegółowo

Finanse i rachunkowość. Alina Dyduch, Maria Sierpińska, Zofia Wilimowska

Finanse i rachunkowość. Alina Dyduch, Maria Sierpińska, Zofia Wilimowska Finanse i rachunkowość. Alina Dyduch, Maria Sierpińska, Zofia Wilimowska Podręcznik obejmuje wykład finansów i rachunkowości dla inżynierów. Zostały w nim omówione m.in. rachunkowość jako system informacyjny

Bardziej szczegółowo

Fuzje i przejęcia Redakcja naukowa Waldemar Frąckowiak

Fuzje i przejęcia Redakcja naukowa Waldemar Frąckowiak Fuzje i przejęcia Redakcja naukowa Waldemar Frąckowiak Fuzje i przejęcia wiążą się ze złożonymi decyzjami inwestycyjnymi i finansowymi. Obejmują: kluczowe elementy biznesu, zarządzanie i analizy strategiczne,

Bardziej szczegółowo

Średnio ważony koszt kapitału

Średnio ważony koszt kapitału Średnio ważony koszt kapitału WACC Weighted Average Cost of Capital 1 Średnio ważony koszt kapitałuwacc Weighted Average Cost of Capital Plan wykładu: I. Koszt kapitału a metody dyskontowe II. Źródła finansowania

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. Zadanie 2. Zadanie 3

Zadanie 1. Zadanie 2. Zadanie 3 Zadanie 1 Inwestor rozważa nabycie obligacji wieczystej (konsoli), od której będzie otrzymywał na koniec każdego półrocza kupon w wysokości 80 zł. Wymagana przez inwestora stopa zwrotu w terminie do wykupu

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH ZAŁĄCZNIK NR 1 DO REGULAMINU TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH W ramach Zarządzania, Towarzystwo oferuje następujące Modelowe Strategie Inwestycyjne: 1. Strategia Obligacji: Cel inwestycyjny: celem

Bardziej szczegółowo

R. Jarosz Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

R. Jarosz Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu R. Jarosz Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu DŁUGOTERMINOWE DECYZJE W ZAKRESIE FINANSÓW PRZEDSIĘBIORSTWA NA PRZYKŁADZIE PRZEDSIĘBIORSTWA Z BRANŻY PRODUKCJI METALOWYCH WYROBÓW GOTOWYCH, Z WYŁĄCZENIEM

Bardziej szczegółowo

ZAMORTYZOWANY KOSZT WYCENA ZOBOWIAZAŃ FINANSOWYCH WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK

ZAMORTYZOWANY KOSZT WYCENA ZOBOWIAZAŃ FINANSOWYCH WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK Według MSR 39 i Rozp Min.Fin. sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych klasyfikacja instrumentów finansowych: WYCENA AKTYWÓW

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Wstęp 1. do zarządzania finansami firmy 1.1. Zarządzanie firmą a budowanie jej wartości Obszary zarządzania przedsiębiorstwem Proces

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO IPOPEMA SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 WRZEŚNIA 2012 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO IPOPEMA SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 WRZEŚNIA 2012 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO IPOPEMA SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 WRZEŚNIA 2012 R. Niniejszym, Ipopema Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A., ogłasza

Bardziej szczegółowo

ASM 603 + ASM 604 + ASM 605: Finansowanie i wycena nieruchomości jako inwestycji cz. 1-3

ASM 603 + ASM 604 + ASM 605: Finansowanie i wycena nieruchomości jako inwestycji cz. 1-3 ASM 603 + ASM 604 + ASM 605: Finansowanie i wycena nieruchomości jako inwestycji cz. 1-3 Szczegółowy program kursu ASM 603: Finansowanie i wycena nieruchomości jako inwestycji cz. 1 1. Zagadnienia ekonomiczne

Bardziej szczegółowo

VII Konferencja Naukowo- Techniczna ZET 2013

VII Konferencja Naukowo- Techniczna ZET 2013 VII Konferencja Naukowo- Techniczna ZET 2013 Determinanty struktury kapitału spółek elektroenergetycznych Jak optymalizować strukturę kapitału? Dr hab. Wiesław Janik Dr inż. Artur Paździor Politechnika

Bardziej szczegółowo

Wycena przedsiębiorstwa. Bartłomiej Knichnicki b.knichnicki@volante.pl

Wycena przedsiębiorstwa. Bartłomiej Knichnicki b.knichnicki@volante.pl Wycena przedsiębiorstwa Bartłomiej Knichnicki b.knichnicki@volante.pl 1. Cel wyceny 2. Metody majątkowe 3. Metody dochodowe 4. Metody porównawcze Agenda Cel wyceny motywy wyceny Transakcje kupna-sprzedaży

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia drugiego stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia drugiego stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia drugiego stopnia) Obowiązuje od 01.10.2016 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 RACHUNKOWOŚĆ FINANSOWA W SYSTEMIE INFORMACJI EKONOMICZNEJ... 13

Rozdział 1 RACHUNKOWOŚĆ FINANSOWA W SYSTEMIE INFORMACJI EKONOMICZNEJ... 13 SPIS TREŚCI Rozdział 1 RACHUNKOWOŚĆ FINANSOWA W SYSTEMIE INFORMACJI EKONOMICZNEJ... 13 1.1. Istota i zakres systemu informacji ekonomicznej... 13 1.2. Rachunkowość jako podstawowy moduł w systemie informacji

Bardziej szczegółowo

dr hab. Marcin Jędrzejczyk

dr hab. Marcin Jędrzejczyk dr hab. Marcin Jędrzejczyk Przez inwestycje należy rozumieć aktywa nabyte w celu osiągnięcia korzyści ekonomicznych, wynikających z przyrostu wartości tych zasobów, uzyskania z nich przychodów w postaci

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa

ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Budownictwa Katedra Procesów Budowlanych ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa Majątek przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Inwestycje finansowe. Wycena obligacji. Stopa zwrotu z akcji. Ryzyko.

Inwestycje finansowe. Wycena obligacji. Stopa zwrotu z akcji. Ryzyko. Inwestycje finansowe Wycena obligacji. Stopa zwrotu z akcji. yzyko. Inwestycje finansowe Instrumenty rynku pieniężnego (np. bony skarbowe). Instrumenty rynku walutowego. Obligacje. Akcje. Instrumenty pochodne.

Bardziej szczegółowo

3. Od zdarzenia gospodarczego do sprawozdania finansowego

3. Od zdarzenia gospodarczego do sprawozdania finansowego Nowe zmienione i uzupełnione wydanie podręcznika składa się z dwóch części: teoretycznej, (przewodnika po sprawozdaniu finansowym) i części drugiej - zbioru zadań, który ułatwi sprawdzenie przyswojonej

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Charakterystyka biznesplanu plan finansowy. Cel ogólny kształcenia: Cele szczegółowe zajęć:

KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Charakterystyka biznesplanu plan finansowy. Cel ogólny kształcenia: Cele szczegółowe zajęć: KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Charakterystyka biznesplanu plan finansowy. Cel ogólny kształcenia: zapoznanie z treściami planu finansowego. Cele szczegółowe zajęć: 1) uzasadnić znaczenie planu finansowego, 2)

Bardziej szczegółowo

W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta.

W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta. W metodzie porównawczej wskaźniki porównywalnych firm, obecnych na giełdzie, są używane do obliczenia wartości akcji emitenta. Wycena spółki, sporządzenie raportu z wyceny Metodą wyceny, która jest najczęściej

Bardziej szczegółowo

KAPITAŁOWA STRATEGIA PRZEDISĘBIORSTWA JAN SOBIECH (REDAKTOR NAUKOWY)

KAPITAŁOWA STRATEGIA PRZEDISĘBIORSTWA JAN SOBIECH (REDAKTOR NAUKOWY) KAPITAŁOWA STRATEGIA PRZEDISĘBIORSTWA JAN SOBIECH (REDAKTOR NAUKOWY) SPIS TREŚCI WSTĘP...11 CZĘŚĆ PIERWSZA. STRUKTURA ŹRÓDEŁ KAPITAŁU PRZEDSIĘBIORSTWA...13 Rozdział I. PRZEDSIĘBIORSTWO JAKO ORGANIZACJA

Bardziej szczegółowo

Podatek od czynności cywilnoprawnych

Podatek od czynności cywilnoprawnych Na ostateczną wielkość obciążenia podatkowego związanego z obejmowaniem i zbywaniem udziałów lub akcji składa się zarówno podatek PCC, jak i podatek dochodowy. Alternatywą dla pożyczek i kredytów, które

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI Wskaźnik bieżącej płynności Informuje on, ile razy bieżące aktywa pokrywają bieżące zobowiązania firmy. Zmniejszenie wartości tak skonstruowanego wskaźnika poniżej

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Finanse przedsiębiorstwa Rok akademicki: 2015/2016 Kod: GIP-1-601-s Punkty ECTS: 6 Wydział: Górnictwa i Geoinżynierii Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Specjalność: - Poziom studiów:

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Rynek kapitałowopieniężny Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Uczestnicy rynku finansowego Gospodarstwa domowe Przedsiębiorstwa Jednostki administracji państwowej i lokalnej Podmioty zagraniczne

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

MSSF 7 - potencjalny wpływ ryzyka rynkowego

MSSF 7 - potencjalny wpływ ryzyka rynkowego *connectedthinking Aktualności MSSF Wyjaśnienie działań IASB* MSSF 7 - dodatek l MSSF 7 - potencjalny wpływ ryzyka rynkowego Potencjalny wpływ ryzyk rynkowych jest jednym z ważniejszych problemów, na jakie

Bardziej szczegółowo

Metodyka oceny finansowej wniosku o dofinansowanie

Metodyka oceny finansowej wniosku o dofinansowanie Metodyka oceny finansowej wniosku o dofinansowanie Ocena finansowa przeprowadzana jest na podstawie części finansowej wniosku wraz z załącznikami. W zależności od kryteriów oceny finansowej zawartych w

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz W8 Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska Wpływ stopy dyskonta na przepływ gotówki. Janusz Kotowicz

Bardziej szczegółowo

Forward Rate Agreement

Forward Rate Agreement Forward Rate Agreement Nowoczesne rynki finansowe oferują wiele instrumentów pochodnych. Należą do nich: opcje i warranty, kontrakty futures i forward, kontrakty FRA (Forward Rate Agreement) oraz swapy.

Bardziej szczegółowo

/Przyjęte Uchwałą Nr 45/IX/16 Rady Nadzorczej KGHM Polska Miedź S.A. z dnia 17 maja 2016 r./

/Przyjęte Uchwałą Nr 45/IX/16 Rady Nadzorczej KGHM Polska Miedź S.A. z dnia 17 maja 2016 r./ . KGHM Polska Miedź S.A. za rok obrotowy 2015 i sprawozdania z działalności Spółki w roku obrotowym 2015 oraz z oceny wniosku Zarządu KGHM Polska Miedź S.A. dotyczącego pokrycia straty za rok obrotowy

Bardziej szczegółowo

Budżetowanie kapitałowe Cz.II

Budżetowanie kapitałowe Cz.II Budżetowanie kapitałowe Cz.II Czynnik: dyskontujący Metoda liczenia kapitalizujący (4.1.1) kapitału gdzie: WACC średni ważony koszt kapitału, z liczba źródeł kapitału, w i udział i tego źródła w całości

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA ANALIZ Runda 1

AKADEMIA ANALIZ Runda 1 AKADEMIA ANALIZ Runda 1 Po co wyceniać spółki? Inwestować Kupować Sprzedawać Inwestor indywidualny Fundusz inwestycyjny Private equity Fuzje i przejęcia Doradztwo transakcyjne Inwestor branżowy Wyjście

Bardziej szczegółowo

FINANSE PRZEDSIĘBIORSTWA 2

FINANSE PRZEDSIĘBIORSTWA 2 FINANSE PRZEDSIĘBIORSTWA 2 Wstęp Książka przedstawia wybrane kluczowe zagadnienia dotyczące finansowych aspektów funkcjonowania przedsiębiorstwa w obecnych, złożonych warunkach gospodarczych. Są to problemy

Bardziej szczegółowo

Analiza finansowa. Wykład 2

Analiza finansowa. Wykład 2 Analiza finansowa Wykład 2 ANALIZA SYTUACJI MAJĄTKOWEJ K. Mazur, prof. UZ 2 Analiza majątku (aktywów) Aktywa są to "kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, powstałe

Bardziej szczegółowo

WSTĘP ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU

WSTĘP ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA Przykład analizy opłacalności przedsięwzięcia inwestycyjnego WSTĘP Teoria i praktyka wypracowały wiele metod oceny efektywności przedsięwzięć inwestycyjnych.

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I. Wprowadzenie do zarządzania finansami

CZĘŚĆ I. Wprowadzenie do zarządzania finansami Spis treści Wstęp O Autorach CZĘŚĆ I. Wprowadzenie do zarządzania finansami ROZDZIAŁ 1. Pierwsze spojrzenie na zarządzanie finansami Znaleźć właściwą równowagę 1.1. Czym są finanse? 1.2. Praca w finansach

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz

Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz Spis treści Wstęp Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych 1. Standaryzacja i harmonizacja sprawozdań finansowych 2. Cele sprawozdań finansowych 3. Użytkownicy

Bardziej szczegółowo

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe GK REDAN za pierwszy kwartał 2014 roku

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe GK REDAN za pierwszy kwartał 2014 roku SKONSOLIDOWANY RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2014 DO 31 MARCA 2014 [WARIANT PORÓWNAWCZY] Działalność kontynuowana Przychody ze sprzedaży 103 657 468 315 97 649 Pozostałe przychody operacyjne

Bardziej szczegółowo

M. Dąbrowska. K. Grabowska. Wroclaw University of Economics

M. Dąbrowska. K. Grabowska. Wroclaw University of Economics M. Dąbrowska K. Grabowska Wroclaw University of Economics Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa na przykładzie przedsiębiorstw z branży produkującej napoje JEL Classification: A 10 Słowa kluczowe: Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego. PCC Rokita Spółka Akcyjna. zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku

Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego. PCC Rokita Spółka Akcyjna. zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego PCC Rokita Spółka Akcyjna zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku Niniejszy aneks został sporządzony w związku z opublikowaniem przez

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2009/2010 http://www.wilno.uwb.edu.

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczno-Informatyczny w Wilnie SYLLABUS na rok akademicki 2009/2010 http://www.wilno.uwb.edu. SYLLABUS na rok akademicki 009/010 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr III / IV Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Monografie i Opracowania 563 Paweł Niedziółka Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Warszawa 2009 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie OFICYNA WYDAWNICZA Spis treści Indeks skrótów nazw własnych używanych

Bardziej szczegółowo

OCENA PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH

OCENA PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH OCENA PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH Metody oceny projektów We współczesnej gospodarce rynkowej istnieje bardzo duża presja na właścicieli kapitałów. Są oni zmuszeni do ciągłego poszukiwania najefektywniejszych

Bardziej szczegółowo

Mieczysław Prystupa. WYCENA NIERUCHOMOŚCI I PRZEDSIĘBIORSTW w podejściu kosztowym

Mieczysław Prystupa. WYCENA NIERUCHOMOŚCI I PRZEDSIĘBIORSTW w podejściu kosztowym Mieczysław Prystupa WYCENA NIERUCHOMOŚCI I PRZEDSIĘBIORSTW w podejściu kosztowym Warszawa 2012 Recenzenci prof. zw. dr hab. Stanisław Kasiewicz prof. nadzw. dr hab. Elżbieta Mączyńska Korekta Paulina Chmielak

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 761 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 60 2013

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 761 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 60 2013 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 761 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 60 2013 DARIUSZ SIUDAK WYCENA PRZEDSIĘBIORSTWA W KONTEKŚCIE MIGRACJI WARTOŚCI Słowa kluczowe: migracja wartości,

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Strategie inwestycyjne na rynku kapitałowym dr Dominika Kordela Uniwersytet Szczeciński 31 marzec 2016 r. Plan wykładu Rynek kapitałowy a rynek finansowy Instrumenty rynku kapitałowego

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Jak wycenić - choćby w przybliżeniu - ile faktycznie warta jest nasza firma i jaką mamy siłę przetargową w stosunku do naszych konkurentów?

Jak wycenić - choćby w przybliżeniu - ile faktycznie warta jest nasza firma i jaką mamy siłę przetargową w stosunku do naszych konkurentów? Jak wycenić - choćby w przybliżeniu - ile faktycznie warta jest nasza firma i jaką mamy siłę przetargową w stosunku do naszych konkurentów? Jedną z najważniejszych informacji o firmie - także dla właściciela

Bardziej szczegółowo

PRZEDSIĘBIORSTWO NA RYNKU KAPITAŁOWYM. Praca zbiorowa pod redakcją Gabrieli Łukasik

PRZEDSIĘBIORSTWO NA RYNKU KAPITAŁOWYM. Praca zbiorowa pod redakcją Gabrieli Łukasik PRZEDSIĘBIORSTWO NA RYNKU KAPITAŁOWYM Praca zbiorowa pod redakcją Gabrieli Łukasik Katowice 2007 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 I. WPŁYW ROZWOJU RYNKU KAPITAŁOWEGO NA WYBORY WSPÓŁCZESNEGO - PRZEDSIĘBIORSTWA 13 1.

Bardziej szczegółowo

Instrumenty finansowe w procesie rewitalizacji terenów poprzemysłowych w warunkach polskich

Instrumenty finansowe w procesie rewitalizacji terenów poprzemysłowych w warunkach polskich Instrumenty finansowe w procesie rewitalizacji terenów poprzemysłowych w warunkach polskich Mgr Bogusław Wacławik Doktorant na Wydziale Finansów Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie 1 Maksyma wystąpienia:

Bardziej szczegółowo

Autor: Agata Świderska

Autor: Agata Świderska Autor: Agata Świderska Optymalizacja wielokryterialna polega na znalezieniu optymalnego rozwiązania, które jest akceptowalne z punktu widzenia każdego kryterium Kryterium optymalizacyjne jest podstawowym

Bardziej szczegółowo

Rynki notowań Na rynku pozagiełdowym (CETO) nie ma tego rodzaju ograniczeń.

Rynki notowań Na rynku pozagiełdowym (CETO) nie ma tego rodzaju ograniczeń. Rynki notowań Rynek podstawowy Rynek równoległy Warunki wejścia na te rynki wyznaczone zostały przede wszystkim dla: - wartości akcji dopuszczonych do obrotu (lub innych papierów wartościowych), - kapitału

Bardziej szczegółowo

INWESTYCJE Instrumenty finansowe, ryzyko SPIS TREŚCI

INWESTYCJE Instrumenty finansowe, ryzyko SPIS TREŚCI INWESTYCJE Instrumenty finansowe, ryzyko Jajuga Krzysztof, Jajuga Teresa SPIS TREŚCI Przedmowa Wprowadzenie - badania w zakresie inwestycji i finansów Literatura Rozdział 1. Rynki i instrumenty finansowe

Bardziej szczegółowo

Istota metody DCF. (Discounted Cash Flow)

Istota metody DCF. (Discounted Cash Flow) Istota metody DCF (Discounted Cash Flow) Metoda DCF to: Sposób wyceny przedsiębiorstwa i jego kapitałów własnych oparty o zdyskontowane przepływy pieniężne. Wolne przepływy pieniężne (Free Cash Flows)

Bardziej szczegółowo

Część A. Finansowe aspekty decyzji strategicznych w zarządzaniu przedsiębiorstwem

Część A. Finansowe aspekty decyzji strategicznych w zarządzaniu przedsiębiorstwem Wyzwania strategiczne w zarządzaniu finansami przedsiębiorstwa redakcja naukowa Elżbieta Wrońska-Bukalska Celem podręcznika jest przekazanie wiedzy z zakresu finansów przedsiębiorstwa z punktu widzenia

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dodatkowych

Scenariusz zajęć dodatkowych Małgorzata Grzanka Scenariusz zajęć dodatkowych Opracowany scenariusz dotyczy lekcji wprowadzającej do cyklu spotkań poświęconych funkcjonowaniu Giełdy Papierów Wartościowych oraz inwestowaniu. Kolejne

Bardziej szczegółowo

NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU

NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU NOTY OBJAŚNIAJĄCE NOTA NR 1 POLITYKA RACHUNKOWOŚCI FUNDUSZU 1. Opis przyjętych zasad rachunkowości W okresie sprawozdawczym rachunkowość Funduszu prowadzona była zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości

Bardziej szczegółowo

Temat: System finansowy firmy

Temat: System finansowy firmy Temat: System finansowy firmy I. Zarządzanie finansami przedsiębiorstwa Przedsiębiorstwo powinno dysponować kapitałem umożliwiającym prowadzenie działalności gospodarczej. W początkowej fazie działalności

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM STOPY PROCENTOWEJ. dr Grzegorz Kotliński; Katedra Bankowości AE w Poznaniu

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM STOPY PROCENTOWEJ. dr Grzegorz Kotliński; Katedra Bankowości AE w Poznaniu ZARZĄDZANIE RYZYKIEM STOPY PROCENTOWEJ 1 DEFINICJA RYZYKA STOPY PROCENTOWEJ Ryzyko stopy procentowej to niebezpieczeństwo negatywnego wpływu zmian rynkowej stopy procentowej na sytuację finansową banku

Bardziej szczegółowo

sprawozdawczego oraz dostarczenie informacji o funkcjonowaniu spółki. Natomiast wadą jest wymóg wyważonego doboru wskaźników, których podstawą jest

sprawozdawczego oraz dostarczenie informacji o funkcjonowaniu spółki. Natomiast wadą jest wymóg wyważonego doboru wskaźników, których podstawą jest ANALIZA WSKAŹNIKOWA Analiza danych finansowych za pomocą analizy wskaźnikowej wykorzystuje różne techniki badawcze, podkreślając porównawczą oraz względną wagę prezentowanych danych, które mają ocenić

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO Nazwa Funduszu WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO Legg Mason Akcji Skoncentrowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty, zwany dalej Funduszem. Fundusz może zamiast oznaczenia Fundusz Inwestycyjny Zamknięty

Bardziej szczegółowo

Firuta S., Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Haliniak Z., Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

Firuta S., Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Haliniak Z., Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Firuta S., Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Haliniak Z., Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Ocena efektywności zarządzania wartością przedsiębiorstwa na podstawie ekonomicznej wartości dodanej (EVA)

Bardziej szczegółowo

OCENA KONDYCJI FINANSOWEJ PRZEDSIĘBIORSTWA PRZEZ ANALITYKA BANKOWEGO Autor: Małgorzata Zaleska,

OCENA KONDYCJI FINANSOWEJ PRZEDSIĘBIORSTWA PRZEZ ANALITYKA BANKOWEGO Autor: Małgorzata Zaleska, OCENA KONDYCJI FINANSOWEJ PRZEDSIĘBIORSTWA PRZEZ ANALITYKA BANKOWEGO Autor: Małgorzata Zaleska, Recenzja Zdaniem recenzenta opracowanie ma bogatą zawartość poznawczą i aplikacyjną, fragmenty dotyczące

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2013 roku 1

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2013 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Informacja sygnalna Warszawa, 25 czerwca 2014 r. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

5. Sektor bankowy i rynek kapitałowy

5. Sektor bankowy i rynek kapitałowy 5. Sektor bankowy i rynek kapitałowy Sektor bankowy W I kwartale 2016 r. w sektorze bankowym można zauważyć kilka niekorzystnych zjawisk, które były już sygnalizowane w IV kwartale 2015 r. Do najważniejszych

Bardziej szczegółowo

Raport Roczny Skonsolidowany VERBICOM S.A. za okres od 01.01.2008 r. do 31.12.2008 r. Poznań, VI.2009 r.

Raport Roczny Skonsolidowany VERBICOM S.A. za okres od 01.01.2008 r. do 31.12.2008 r. Poznań, VI.2009 r. Raport Roczny Skonsolidowany za okres od 01.01.2008 r. do 31.12.2008 r. VERBICOM S.A. Poznań, VI.2009 r. S t r o n a 2 Nazwa (firma): Kraj: Siedziba: Adres: Verbicom Spółka Akcyjna Polska Poznań ul. Skarbka

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE ZARZĄDU ESOTIQ & HENDERSON S.A. z siedzibą w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2016 r. sporządzone w związku z art Kodeksu Spółek

SPRAWOZDANIE ZARZĄDU ESOTIQ & HENDERSON S.A. z siedzibą w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2016 r. sporządzone w związku z art Kodeksu Spółek SPRAWOZDANIE ZARZĄDU ESOTIQ & HENDERSON S.A. z siedzibą w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2016 r. sporządzone w związku z art. 536 1 Kodeksu Spółek Handlowych uzasadniające podział ESOTIQ & HENDERSON S.A. z

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie wartością przedsiębiorstw na przykładzie przedsiębiorstw z branży papierniczej

Zarządzanie wartością przedsiębiorstw na przykładzie przedsiębiorstw z branży papierniczej Magdalena Mordasewicz (Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu) Katarzyna Madej (Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu) Milena Wierzyk (Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu) Zarządzanie wartością przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Jednostkowe Skrócone Sprawozdanie Finansowe za I kwartał 2015 według MSSF. MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską REDAN SA

Jednostkowe Skrócone Sprawozdanie Finansowe za I kwartał 2015 według MSSF. MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską REDAN SA Jednostkowe Skrócone Sprawozdanie Finansowe za I kwartał 2015 według MSSF MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską REDAN SA Łódź, dn. 14.05.2015 Spis treści Jednostkowy rachunek zysków i strat

Bardziej szczegółowo

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS dr Arkadiusz Niedźwiecki

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS dr Arkadiusz Niedźwiecki SYLLABUS na rok akademicki 010/011 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr III, semestr letni (semestr szósty) Specjalność Bez specjalności

Bardziej szczegółowo

I N F O R M A C J A. w zakresie adekwatności kapitałowej na dzień (Filar III) BANK SPÓŁDZIELCZY w Łosicach

I N F O R M A C J A. w zakresie adekwatności kapitałowej na dzień (Filar III) BANK SPÓŁDZIELCZY w Łosicach Załącznik Nr 1 do Uchwały Zarządu nr 45/2010 z dnia 21.05.2010 r. BANK SPÓŁDZIELCZY w Łosicach I N F O R M A C J A w zakresie adekwatności kapitałowej na dzień 31.12.2009 (Filar III) Łosice, maj 2010 I.

Bardziej szczegółowo

Analiza ekonomiczna. Wykład 2 Analiza bilansu. K. Mazur, prof. UZ

Analiza ekonomiczna. Wykład 2 Analiza bilansu. K. Mazur, prof. UZ Analiza ekonomiczna Wykład 2 Analiza bilansu Plan wykładu Istota danych zasobowych Aktywa a rozwój przedsiębiorstwa Analiza sytuacji majątkowej Analiza sytuacji kapitałowej Pozioma analiza bilansu Dane

Bardziej szczegółowo

Materiały uzupełniające do

Materiały uzupełniające do Dźwignia finansowa a ryzyko finansowe Przedsiębiorstwo korzystające z kapitału obcego jest narażone na ryzyko finansowe niepewność co do przyszłego poziomu zysku netto Materiały uzupełniające do wykładów

Bardziej szczegółowo

Podstawy teorii oprocentowania. Łukasz Stodolny Radosław Śliwiński Cezary Kwinta Andrzej Koredczuk

Podstawy teorii oprocentowania. Łukasz Stodolny Radosław Śliwiński Cezary Kwinta Andrzej Koredczuk Podstawy teorii oprocentowania Łukasz Stodolny Radosław Śliwiński Cezary Kwinta Andrzej Koredczuk Cykl produkcyjny zakładów ubezpieczeń Ryzyko działalności zakładu ubezpieczeń Ryzyko finansowe działalności

Bardziej szczegółowo

1. Wzrost zbyt szybki prowadzi do utraty samodzielności firmy (take-over). 2. Jednym z założeń modelu wzrostu zrównoważonego jest płynna struktura

1. Wzrost zbyt szybki prowadzi do utraty samodzielności firmy (take-over). 2. Jednym z założeń modelu wzrostu zrównoważonego jest płynna struktura 1. Wzrost zbyt szybki prowadzi do utraty samodzielności firmy (take-over). 2. Jednym z założeń modelu wzrostu zrównoważonego jest płynna struktura kapitałowa. 3. Wskaźnik zysku zatrzymanego to iloraz przyrostu

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na egzamin magisterski na kierunku Finanse i Rachunkowość

Zagadnienia na egzamin magisterski na kierunku Finanse i Rachunkowość Zagadnienia na egzamin magisterski na kierunku Finanse i Rachunkowość 1. Gospodarcze i społeczne koszty inflacji 2. Znaczenie operacji depozytowych i kredytowych w polityce pienięŝnej 3. Popyt na pieniądz

Bardziej szczegółowo

Modele finansowania działalności operacyjnej przedsiębiorstw górniczych. Praca zbiorowa pod redakcją Mariana Turka

Modele finansowania działalności operacyjnej przedsiębiorstw górniczych. Praca zbiorowa pod redakcją Mariana Turka Modele finansowania działalności operacyjnej przedsiębiorstw górniczych Praca zbiorowa pod redakcją Mariana Turka GŁÓWNY INSTYTUT GÓRNICTWA Katowice 2011 Spis treści Wprowadzenie...11 Rozdział 1. Sprawozdawczość

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki

Spis treści Wstęp 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki Wstęp... 11 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki... 23 1.1. Wprowadzenie... 23 1.2. Definicje zjawiska cyklu koniukturalnego,

Bardziej szczegółowo

EV/EBITDA. Dług netto = Zobowiązania oprocentowane (Środki pieniężne + Ekwiwalenty)

EV/EBITDA. Dług netto = Zobowiązania oprocentowane (Środki pieniężne + Ekwiwalenty) EV/EBITDA EV/EBITDA jest wskaźnikiem porównawczym stosowanym przez wielu analityków, w celu znalezienia odpowiedniej spółki pod kątem potencjalnej inwestycji długoterminowej. Jest on trudniejszy do obliczenia

Bardziej szczegółowo

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ZAŁĄCZNIK NR 2 MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Studia podyplomowe ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING Przedmioty OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Absolwent studiów podyplomowych - ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING:

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo