DOCHODZENIE ROSZCZEÑ POWSTA YCH NA SKUTEK WYPADKU PRZY PRACY

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "DOCHODZENIE ROSZCZEÑ POWSTA YCH NA SKUTEK WYPADKU PRZY PRACY"

Transkrypt

1 Krzysztof Goniewicz, Mariusz Goniewicz Pracownia Ratownictwa Medycznego Uniwersytetu Medycznego w Lublinie DOCHODZENIE ROSZCZEÑ POWSTA YCH NA SKUTEK WYPADKU PRZY PRACY Streszczenie Problem wypadkowoœci przy pracy wystêpowa³ ju w pocz¹tkowej fazie rozwoju cywilizacji i do tej pory jest nieod³¹cznym aspektem stosunku pracownik-pracodawca. Natomiast rekompensata strat zdrowotnych jakich dozna³ pracownik wskutek wypadku w du ej mierze uzale niona by³a nie tyle od warunków pracy co systemu, który funkcjonowa³ w danym pañstwie. Ryzyko wypadku istnieje zawsze, a wypadek mo e zdarzyæ siê w ka dym zak³adzie pracy. Wszystkim wykonywanym czynnoœciom towarzysz¹ ró nego rodzaju zagro enia, których nie mo na ca³kowicie usun¹æ. Wed³ug przepisów Kodeksu pracy pracodawca ponosi odpowiedzialnoœæ m.in. za stan bezpieczeñstwa i higieny pracy w zak³adzie, ycie i zdrowie pracowników, bezpieczn¹ i higieniczn¹ organizacjê warunków i procesu pracy, a w przypadku wyst¹pienia wypadku jest zobowi¹zany ustaliæ jego okolicznoœci i przyczyny. Od wyniku postêpowania zespo³u powypadkowego w du ej mierze zale y rodzaj roszczenia jakie bêdzie przys³ugiwa³o pracownikowi. W pracy przedstawiono zasady dochodzenia roszczeñ powsta³ych na skutek wypadku przy pracy. Scharakteryzowano zadania zespo³u powypadkowego. Szczególny nacisk po³o ono na wyjaœnienie praw przys³uguj¹cych pracownikowi ubiegaj¹cemu siê o odszkodowanie z tytu³u uszczerbku na yciu, zdrowiu lub za utracone lub uszkodzone w wyniku wypadku przy pracy przedmioty bêd¹ce w³asnoœci¹ pracownika. Wprowadzenie Problem wypadkowoœci przy pracy wystêpowa³ ju w pocz¹tkowej fazie rozwoju cywilizacji. Natomiast rekompensata strat zdrowotnych jakich dozna³ pracownik wskutek wypadku w du ej mierze uzale niona by³a nie tyle od warunków pracy co systemu, który funkcjonowa³ w danym pañstwie. Na przestrzeni XIX wieku prawo cywilne (³ac. ius civile) wyodrêbni³o pojêcie odpowiedzialnoœci cywilnej za utratê zdrowia i ycia poszkodowanych w wypadkach przy pracy. Przyk³adem zastosowania tej e odpowiedzialnoœci by³ Kodeks Napoleona czy te wprowadzony w Anglii obowi¹zek zwrotu przez pracodawcê kosztów lecze-

2 126 K. Goniewicz, M. Goniewicz nia osobom okaleczonym przez wypadki przy pracy oraz zapewnienia im renty. Takie rozwi¹zania prawne nie by³y satysfakcjonuj¹ce zarówno dla wiêkszoœci pracowników jak i pracodawców. W mniemaniu pracowników wypadki by³y nieod³¹czn¹ czêœci¹ pracy i jedynym sposobem rekompensaty by³o odpowiednie ubezpieczenie ich nastêpstw. Pracownicy uznawali, e wczeœniej czy póÿniej i tak dojdzie do wypadku, a oni musz¹ otrzymaæ rekompensatê za poniesiony uszczerbek na zdrowiu. Z kolei pracodawcy uznawali ubezpieczenia za œrodek walki z nastêpstwami wypadków, ale jednoczeœnie podejmowali próby walki z przyczynami wypadków. Potrzeba wzmo onego nadzoru nad warunkami pracy oraz obowi¹zek wyp³at odszkodowañ ofiarom wypadków przy pracy, spowodowa³y koniecznoœæ poszukiwania nowych form organizacyjnych i prawnych, których celem mia³o byæ przeciwdzia³anie skutkom wypadków zarówno od strony przyczyn technicznych, jak równie od strony odpowiedzialnoœci prawnej za te wypadki przede wszystkim odszkodowawczej (finansowej). Pocz¹tkowo dzia³ania te by³y realizowane na dwóch oddzielnych p³aszczyznach. Pierwsz¹ tworzy³y towarzystwa ubezpieczeniowe, które asekurowa³y przedsiêbiorstwa od odpowiedzialnoœci cywilnej zwi¹zanej z wypadkami przy pracy. Natomiast drug¹ stanowi³y ró nego rodzaju organizacje i stowarzyszenia, których zadaniem by³o przeciwdzia³anie wypadkom przy pracy poprzez sta³y nadzór nad warunkami pracy i urz¹dzeniami technicznymi. PóŸniej pojawi³y siê rozwi¹zania, które stara³y siê po³¹czyæ interesy pracowników i pracodawców w zakresie wypadkowoœci przy pracy. Jednym z pierwszych aktów prawnych dotycz¹cych tych problemów by³a austriacka ustawa z dnia 28 grudnia 1887 roku o ubezpieczeniu robotników od wypadków. Gwarantowa³a ona miedzy innymi inwalidzk¹ rentê wypadkow¹ na czas niezdolnoœci do zarobkowania oraz obligowa³a pracowników do przestrzegania zasad bezpieczeñstwa w pracy. Zasady dochodzenia roszczeñ powsta³ych na skutek wypadku przy pracy Wed³ug danych Europejskiej Agencji Bezpieczeñstwa i Zdrowia w Pracy (European Survey of Enterprises on New and Emerging Risks ESENER) co trzy i pó³ minuty na skutek przyczyn zwi¹zanych z prac¹ umiera ktoœ z mieszkañców Unii Europejskiej (UE). Oznacza to prawie 167 tysiêcy zgonów rocznie spowodowanych wypadkami przy pracy (7500 zgonów) lub chorobami zawodowymi ( zgonów). Wed³ug ESENER co cztery i pó³ sekundy jakiœ pracownik w UE ulega wypadkowi powoduj¹cemu koniecznoœæ pozostawania przez niego w domu przez co najmniej trzy dni robocze. Liczba wypadków przy pracy,

3 Dochodzenie roszczeñ powsta³ych na skutek wypadku przy pracy 127 których skutkiem s¹ trzydniowe lub d³u sze nieobecnoœci w pracy, jest ogromna wynosi ponad 7 mln rocznie (ESENER, 2010). Obecnie ka dego roku w Polsce dochodzi do kilkudziesiêciu tysiêcy wypadków przy pracy. W 2008 roku osoby uczestniczy³y w wypadkach. W roku 2009 liczba poszkodowanych w wypadkach wynios³a osoby. W okresie od stycznia do wrzeœnia 2010 roku zanotowano ogó³em wypadki przy pracy. Z tej liczby stanowi³y wypadki lekkie, 432 wypadki ciê kie i 313 wypadki œmiertelne. Najwiêcej wypadków, bo a zanotowano w przetwórstwie przemys³owym. Najczêstsz¹ przyczyn¹ wypadków by³o nieprawid³owe zachowanie siê pracownika, niew³aœciwy stan czynnika materialnego (w tym wady konstrukcyjne, niew³aœciwa eksploatacja, wady materia³owe) oraz niew³aœciwa organizacja pracy (GUS, 2010). Ryzyko wypadku istnieje zawsze i mo e zdarzyæ siê w ka dym zak³adzie pracy. Ka dej wykonywanej czynnoœci towarzysz¹ ró nego rodzaju zagro enia, których nie mo na ca³kowicie usun¹æ. Natomiast poprzez edukacjê pracowników i przestrzeganie procedur charakterystycznych dla danego stanowiska pracy mo na zdecydowanie zmniejszyæ ich wystêpowanie, rozmiary oraz skutki. Wed³ug przepisów Kodeksu pracy, to pracodawca ponosi odpowiedzialnoœæ za stan bezpieczeñstwa i higieny pracy w zak³adzie. Jest to podstawowa zasada prawa pracy, która wi¹ e siê z obowi¹zkiem pañstwa wobec obywateli w zakresie ochrony zdrowia i ycia, realizowanego przez pañstwo w formie ustawowych regulacji w zakresie bezpieczeñstwa pracy, a wynikaj¹cych z Kodeksu pracy. Zgodnie z przepisami art. 207 Kodeksu pracy, pracodawca ponosi odpowiedzialnoœæ m.in. za: stan bezpieczeñstwa i higieny pracy w zak³adzie, ycie i zdrowie pracowników, bezpieczn¹ i higieniczn¹ organizacjê warunków i procesu pracy (Dz.U z póÿn. zm). Odpowiedzialnoœæ ta równie wi¹ e siê ze szkodami, jakie mog¹ byæ wyrz¹dzone pracownikom w nim zatrudnionym z tytu³u prowadzonej dzia³alnoœci. Nale y pamiêtaæ, e odpowiedzialnoœæ cywilnoprawna pracodawcy ma charakter uzupe³niaj¹cy. Obecny stan prawny uzasadnia ustalenie, e œwiadczenia wynikaj¹ce z ustawy o ubezpieczeniu spo³ecznym z tytu³u wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tzw. ustawa wypadkowa) nie rekompensuj¹ w ca³oœci poniesionych przez poszkodowanego pracownika strat na osobie (Dz.U ). Tego typu roszczenia s¹ rozpatrywane przez s¹dy pracy, gdy s¹ to roszczenia zwi¹zane ze stosunkiem pracy. Pracodawca mo e ponieœæ nie tylko odpowiedzialnoœæ cywilnoprawn¹ za stan zdrowia i ycia poszkodowanego pracownika, ale równie za utracone lub uszkodzone w wyniku wypadku przy pracy przedmioty bêd¹ce w³asnoœci¹ pracownika. W tym przypadku wysokoœæ odszkodowania musi byæ adekwatna do poniesionej szkody. Nale y zauwa yæ, e nie ma mo liwoœci eby pracownik dowolnie kszta³towa³ wysokoœæ roszczenia. Z praktyki rozpatrywania takich roszczeñ wynika, e kszta³tuje siê ono w granicach odtworzenia utraconych lub uszkodzo-

4 128 K. Goniewicz, M. Goniewicz nych przedmiotów, czyli cen zakupu nowych przedmiotów na dzieñ zdarzenia, jednak po odliczeniu amortyzacji. Pracodawca nie uniknie odpowiedzialnoœci cywilnoprawnej w sytuacji gdy poszkodowany w wypadku przy pracy pracownik uzna, e uzyskane œwiadczenie wynikaj¹ce z tzw. ustawy wypadkowej nie wyczerpuj¹ w ca³oœci jego roszczeñ. Zgodnie z artyku³em 214 Kodeksu pracy pracodawca ma obowi¹zek dostarczenia pracownikom bezpiecznych narzêdzi pracy oraz zapewniæ pomieszczenia pracy w budynkach spe³niaj¹cych wymagania nie tylko przewidziane prawem budowlanym, ale przede wszystkim przepisami bezpieczeñstwa i higieny pracy. Zgodnie z powy szym artyku³em pracodawca jest obowi¹zany utrzymywaæ obiekty budowlane i znajduj¹ce siê w nich pomieszczenia pracy, a tak e tereny i urz¹dzenia z nimi zwi¹zane w stanie zapewniaj¹cym bezpieczne i higieniczne warunki pracy (Dz.U z póÿn. zm.). Nale y w tym przypadku pamiêtaæ, e wadliwoœæ tych pomieszczeñ lub obiektów spowodowana przez projektantów b¹dÿ ich konstruktorów czy wykonawców nie zwalnia korzystaj¹cego z nich pracodawcy z odpowiedzialnoœci za nale yty stan bezpieczeñstwa i higieny pracy w zak³adzie. Wa ne jest tak e to, e obowi¹zek pracodawcy zapewnienia pracownikom bezpiecznych warunków pracy ma charakter bezwzglêdny, a jego realizacja nie jest uzale niona od mo liwoœci finansowych czy organizacyjnych pracodawcy. W zwi¹zku z tym pracodawca niewype³niaj¹cy obowi¹zków w zakresie bezpieczeñstwa i higieny pracy musi liczyæ siê z mo liwoœci¹ ponoszenia kosztów zwi¹zanych z odszkodowaniami z tytu³u wypadku przy pracy pracownika jak równie za przedmioty utracone lub uszkodzone, a bêd¹ce w³asnoœci¹ pracownika. Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy w przypadku wyst¹pienia wypadku pracodawca jest zobowi¹zany ustaliæ jego okolicznoœci i przyczyny. Odpowiedzialnoœæ za tê procedurê ponosi powo³any przez pracodawcê zespó³ powypadkowy. Zadaniem zespo³u jest rzetelny i obiektywny proces maj¹cy na celu ustalenie okolicznoœci i przyczyn wypadku. Jest to bardzo istotna procedura gdy wi¹ e siê z ni¹ odpowiedzialnoœæ pracodawcy, pracownika ale tak e osób kieruj¹cych pracownikami oraz s³u b dozoru technicznego. Od wyniku postêpowania zale y równie rodzaj roszczenia. W przypadku ubezpieczeñ spo³ecznych, a do takich s¹ zaliczane ubezpieczenie na okolicznoœæ zaistnienia wypadku przy pracy, nie ma mo liwoœci zastosowania podzia³u uzasadnionego w ubezpieczeniach gospodarczych zdarzeñ losowych wed³ug kryterium rodzaju przyczyny. Istotne s¹ natomiast skutki wypadków oraz ich okolicznoœci. St¹d m.in. bardzo istotna rola zespo³u powypadkowego. Ustalenia dotycz¹ce wypadku przy pracy dokonywane s¹ w oparciu o informacje uzyskane od poszkodowanego, zeznania obecnych przy wypadku œwiadków, oglêdziny miejsca wypadku, stan techniczny maszyn i urz¹dzeñ, zbadanie warunków wykonywania pracy i innych okolicznoœci, które mog³y mieæ wp³yw na powstanie wypadku, opiniê lekarza oraz innych specjali-

5 Dochodzenie roszczeñ powsta³ych na skutek wypadku przy pracy 129 stów. Wyniki pracy zespo³u powypadkowego maj¹ du e znaczenie w przypadku dochodzenia przez poszkodowanego pracownika swych roszczeñ od pracodawcy. Przy ustalaniu przyczyny wypadku le ¹cej po stronie pracodawcy nie s¹ one jednak wystarczaj¹ce. Pracownik, wystêpuj¹c przeciwko pracodawcy z roszczeniem odszkodowawczym z powodu szkody doznanej wskutek niezapewnienia bezpiecznych warunków pracy, nie mo e w postêpowaniu s¹dowym powo³aæ siê jedynie na fakt zaistnienia wypadku przy pracy, który stwierdzony zosta³ protoko³em powypadkowym. Pracownik w takim przypadku musi wykazaæ ci¹ ¹c¹ na pracodawcy odpowiedzialnoœæ z tytu³u czynu niedozwolonego, poniesion¹ szkodê oraz zwi¹zek przyczynowy pomiêdzy zdarzeniem bêd¹cym wypadkiem przy pracy a powstaniem szkody. Taki stan rzeczy wynika z faktu, e to na pracowniku spoczywa w tym zakresie ciê ar dowodu Artyku³ 41 Kodeksu cywilnego okreœla winê jako podstawow¹ zasadê odpowiedzialnoœci deliktowej (Dz.U z póÿn. zm.). Tak wiêc w tym przypadku, inaczej ni przy ustalaniu prawa do œwiadczenia na podstawie tzw. ustawy wypadkowej, odpowiedzialnoœæ na zasadzie ryzyka podmiotu zatrudniaj¹cego jest wy³¹czona. W zwi¹zku z tym win¹ pracodawcy bêdzie przede wszystkim niedope³nienie b¹dÿ wrêcz zaniedbanie obowi¹zków zwi¹zanych z zapewnieniem pracownikowi bezpiecznych i higienicznych warunków pracy wynikaj¹cych z przepisów kodeksu pracy oraz innych wydanych na jego podstawie. Istotne jest przy tym, e pracodawca odpowiada nie tylko za naruszenie przepisów BHP, ale tak e za z³amanie ogólnych zasad BHP, wynikaj¹cych z doœwiadczenia yciowego czy regu³ bezpiecznego wykonywania okreœlonego rodzaju pracy. Pracodawca odpowiada tak e za naruszenie zasad wspó³ ycia spo³ecznego (Chmielewski, 2010). Równie, stosownie do uchwa³y siedmiu sêdziów S¹du Najwy szego pracownik, który dozna³ uszczerbku na zdrowiu wskutek spowodowanej warunkami pracy choroby, niebêd¹cej chorob¹ zawodow¹, mo e z mocy artyku³u 300 Kodeksu pracy dochodziæ od zak³adu pracy roszczeñ odszkodowawczych na podstawie przepisów prawa cywilnego w granicach przewidzianych w ustawie z 12 czerwca 1975 roku o œwiadczeniach z tytu³u wypadków przy pracy i chorób zawodowych (OSNCP 1988, Nr 9, poz. 109). W zakresie wypadków przy pracy i chorób zawodowych kompensata szkód na osobie pracownika zosta³a przejêta przez system ubezpieczenia wypadkowego. Odpowiedzialnoœæ odszkodowawcza na³o ona przez ustawodawcê na Zak³ad Ubezpieczeñ Spo³ecznych nie wy³¹cza jednak mo liwoœci dochodzenia dalej id¹cych roszczeñ od samego pracodawcy, który w sposób zawiniony przyczyni³ siê do powstania wypadku przy pracy (Dz.U z póÿn. zm.). W myœl obowi¹zuj¹cych przepisów, pracodawca nie ponosi odpowiedzialnoœci za wypadek przy pracy i za wypadek zrównany z wypadkiem przy pracy na zasadzie ryzyka zbli onego do absolutnego w sytuacji gdy wy³¹czn¹ przyczyn¹ wypadku przy pracy by³o naruszenie przez pracownika przepisów dotycz¹cych

6 130 K. Goniewicz, M. Goniewicz ochrony ycia i zdrowia, spowodowane umyœlnie lub wskutek ra ¹cego niedbalstwa, gdy pracownik bêd¹c w stanie nietrzeÿwoœci przyczyni³ siê w znacznym stopniu do wypadku przy pracy lub by³ jego sprawc¹. Wina poszkodowanego stanowi wiêc okolicznoœæ wy³¹czaj¹c¹ odpowiedzialnoœæ pracodawcy, gdy ma postaæ winy kwalifikowanej, czyli dzia³ania umyœlnego lub dopuszczenia siê ra ¹cego niedbalstwa. Tego typu okolicznoœci musz¹ byæ udowodnione przez pracodawcê, co jest niezmiernie trudne (Dz.U z póÿn. zm.). W przypadku gdy pracodawca chce siê uwolniæ od odpowiedzialnoœci mo e bezspornie udowodniæ, e przyczyn¹ wypadku przy pracy by³a si³a wy sza oraz gdy wystêpuje wy³¹czna wina osoby trzeciej, za któr¹ nie ponosi odpowiedzialnoœci (Dz.U z póÿn. zm.). Istotnym elementem wypadkowoœci przy pracy by³o utworzenie instytucji ubezpieczenia odpowiedzialnoœci cywilnej pracodawcy za wypadki przy pracy. Pracodawca posiadaj¹cy takie ubezpieczenie nie jest zobligowany do wyp³aty odszkodowania osobiœcie. Wyp³at¹ odszkodowañ zajmuje siê ubezpieczyciel. Zak³ady ubezpieczeñ odwlekaj¹c wyp³atê odszkodowania nieraz chc¹, by poszkodowani zg³aszali siê po nie dopiero po zakoñczeniu leczenia, uprawomocnieniu siê wyroku skazuj¹cego sprawcê lub dostarczenia ca³oœci dokumentacji zwi¹zanej z wypadkiem. Wydaje siê to nie do koñca zgodne z przepisami, jako e zgodnie z art Kodeksu cywilnego na ¹danie poszkodowanego zobowi¹zany do naprawienia szkody powinien wy³o yæ z góry sumê potrzebn¹ na koszty leczenia, a je eli poszkodowany sta³ siê inwalid¹, tak e sumê potrzebn¹ na koszty przygotowania do innego zawodu (Dz.U z póÿn. zm.). Czekaj¹c na wyrok w sprawie karnej, zak³ady ubezpieczeñ najczêœciej staraj¹ siê jak najd³u ej oddaliæ termin wyp³aty. Jeœli wina sprawcy nie budzi w¹tpliwoœci, nie ma powodu przypuszczaæ, e nie zostanie on ukarany. Taka naganna praktyka zosta³a skrytykowana w orzecznictwie S¹du Najwy szego oraz s¹dów apelacyjnych: aden przepis prawa z zakresu ubezpieczeñ nie uto samia kwestii wyjaœnienia okolicznoœci koniecznych do ustalenia wysokoœci szkody z koniecznoœci¹ wyczekiwania na opiniê bieg³ego i wyrok s¹dowy. Nic nie stoi na przeszkodzie, by wyjaœnienie powy szych okolicznoœci nast¹pi³o w drodze tzw. likwidacji szkody przeprowadzonej przez organy zak³adu ubezpieczeñ (SA, sygn. I ACa 375/99). Warto zatem wystêpowaæ z roszczeniami jak najwczeœniej, a w razie gdy zakres szkody nie zosta³ do koñca okreœlony, mo na wyst¹piæ z ¹daniem zaliczki a konto odszkodowania. Wyp³ata odszkodowania mo e odbywaæ siê etapami. Gdy ubezpieczyciele zwlekaj¹ z wyp³at¹ odszkodowania mo na domagaæ siê od nich odsetek z tytu³u zw³oki. Jeœli czyn sprawcy wypadku zakwalifikowany zosta³ jako przestêpstwo, to odszkodowania zgodnie z art Kodeksu cywilnego mo na dochodziæ w ci¹gu 10 lat od chwili wypadku, a gdy zosta³ zakwalifikowany jako wykroczenie to w ci¹gu 3 lat od wypadku (Dz.U z póÿn. zm). Natomiast zgodnie

7 Dochodzenie roszczeñ powsta³ych na skutek wypadku przy pracy 131 z art Kodeksu cywilnego w chwili wniesienia powództwa cywilnego przeciwko ubezpieczycielowi termin przedawnienia ulega przerwaniu. Zgodnie z art Kodeksu cywilnego dochodziæ roszczeñ mog¹ bezpoœrednio pokrzywdzeni wskutek wypadku lub osoby najbli sze ofierze œmiertelnej. Bezpoœrednio pokrzywdzony ma zw³aszcza prawo domagaæ siê zadoœæuczynienia. To œwiadczenie zarówno za doznan¹ krzywdê fizyczn¹ jak i psychiczn¹. Trudno jednoznacznie okreœliæ tak¹ szkodê, ale trzeba w takim wypadku wzi¹æ pod uwagê kilka czynników odpowiedzialnych za zró nicowanie sum zadoœæuczynienia takich jak: wiek, szanse powodzenia w przysz³oœci, mo liwoœæ za³o enia rodziny czy p³eæ. Kwoty zas¹dzane w procesach przeciw zak³adom ubezpieczeñ to nieraz sumy rzêdu nawet kilkuset tysiêcy z³otych (Dz.U z póÿn. zm.). Kodeks cywilny w art okreœla równie mo liwoœci odszkodowania z tytu³u wszelkich poniesionych kosztów oraz z racji doznanych szkód. Istnieje równie mo liwoœæ dochodzenia roszczeñ w przypadku utraconych dochodów. Zgodnie z art Kodeksu cywilnego Je eli poszkodowany utraci³ ca³kowicie lub czêœciowo zdolnoœæ do pracy zarobkowej albo je eli zwiêkszy³y siê jego potrzeby lub zmniejszy³y widoki powodzenia na przysz³oœæ, mo e on ¹daæ od zobowi¹zanego naprawienia szkody odpowiedniej renty (Dz.U z póÿn. zm.). W przypadku œmierci, cz³onkowie rodziny s¹ uprawnieni, by domagaæ siê zwrotu kosztów leczenia i pogrzebu. Istnieje tak e mo liwoœæ otrzymania renty obligatoryjnej stosownej do potrzeb poszkodowanego i mo liwoœci finansowych zmar³ego jeœli ci¹ y³ na nim obowi¹zek alimentacyjny wobec uprawnionego lub w sytuacji gdy zmar³y stale dostarcza³ œrodków utrzymania renty fakultatywnej. Zgodnie z art. 445 Kodeksu cywilnego rodzina ma równie prawo stosownego odszkodowania, je eli na skutek œmierci osoby bliskiej nast¹pi³o znaczne pogorszenie sytuacji yciowej uprawnionego. Roszczenia powinny byæ zg³oszone do firmy ubezpieczeniowej na piœmie. Nale y te domagaæ siê pisemnego ustosunkowania siê do zg³oszonych ¹dañ (Dz.U z póÿn. zm.). Wnosz¹cy roszczenia ma obowi¹zek udowodnienia faktu, z którego wywodzi on skutki prawne. W zwi¹zku z tym od momentu wypadku nale y gromadziæ wszelk¹ przydatn¹ dokumentacjê, na przyk³ad zaœwiadczenia lekarskie, historie chorób, wyniki badañ laboratoryjnych i diagnostycznych, rachunki i faktury za leki czy pogrzeb. Brak dokumentacji nie przekreœla mo liwoœci roszczenia, dlatego e na podstawie dokumentacji medycznej, zw³aszcza historii choroby, w której lekarz okreœla jakie leki zosta³y podane pacjentowi, mo na odtworzyæ te dane. Nale y wtedy sporz¹dziæ szczegó³owe oœwiadczenie na temat poniesionych kosztów. Mo na w nim umieœciæ tak e dane o wydatkach, na które nie ma dowodów. S¹ to przede wszystkim informacje o wydatkach zwi¹zanych z dojazdami rodziny do poszkodowanego przebywaj¹cego w szpitalu, przewozami

8 132 K. Goniewicz, M. Goniewicz poszkodowanego na konsultacje lekarskie. W przypadku pogrzebu kosztem jest te zap³ata za pos³ugê duchownego. Domagaj¹c siê renty wyrównawczej trzeba udowodniæ ubezpieczycielowi, jakie s¹ mo liwoœci zarobkowe osoby poszkodowanej. Nale y przedstawiæ nie tylko wysokoœæ dochodów osi¹ganych w chwili wypadku, ale tak e udowodniæ awans zawodowy pracownika (zmiana stanowiska pracy, podwy ka itp.), który w przysz³oœci wp³ywa³by na wysokoœæ wynagrodzenia. Renta to œwiadczenie zmienne, podobnie jak zmianie ulega³oby wynagrodzenie poszkodowanego, tak te powinna zmieniaæ siê wysokoœæ renty. Podsumowanie Problem wypadkowoœci przy pracy wystêpowa³ ju w pocz¹tkowej fazie rozwoju cywilizacji i do tej pory jest nieod³¹cznym aspektem stosunku pracownik-pracodawca. Wszystkim wykonywanym czynnoœciom towarzysz¹ ró nego rodzaju zagro enia, których nie mo na ca³kowicie usun¹æ. Ryzyko wypadku istnieje zawsze, a wypadek mo e zdarzyæ siê w ka dym zak³adzie pracy. Wa ne jest, aby zarówno ka dy pracownik jak i pracodawca zdawa³ sobie sprawê z praw jakie mu przys³uguj¹ w sytuacji wypadku przy pracy. Pozytywna aktywnoœæ pracowników, a tak e ró nych podmiotów prawnych (np. Pañstwowej Inspekcji Pracy, Zwi¹zków Zawodowych, Rzecznika Ubezpieczonych) w zakresie dzia³alnoœci ukierunkowanej na ³amanie praw pracowniczych przyczynia siê z roku na rok na wzrost œwiadomoœci pracowniczej w zakresie przys³uguj¹cych im praw. Mo liwoœæ dochodzenia odszkodowania z tytu³u uszczerbku na yciu i zdrowiu powsta³ego w nastêpstwie wypadku przy pracy to podstawowe prawo ka dego pracownika. Poszkodowany pracownik w wypadku przy pracy ma mo liwoœæ dochodzenia roszczeñ z tym zwi¹zanych na podstawie tzw. ustawy wypadkowej. Natomiast w sytuacji gdy szkoda nie zosta³a uwzglêdniona pracownik mo e za ¹daæ od pracodawcy odszkodowania, odwo³uj¹c siê do Kodeksu cywilnego. Pracownik ma prawo domagaæ siê zadoœæuczynienia za doznan¹ krzywdê moraln¹ i cierpienia fizyczne, ¹daæ zwrotu kosztów leczenia oraz utraconych dochodów. Pracodawcy nie powinni koncentrowaæ siê tylko na wykupywaniu polis ubezpieczeniowych, ale przede wszystkim powinni zadbaæ o wypracowanie takich rozwi¹zañ, które ograniczy³yby mo liwoœci wypadków przy pracy. Natomiast pracownicy powinni wykonywaæ swoje zadania w sposób nale yty i zgodny z obowi¹zuj¹cymi standardami oraz przepisami prawa. Poprzez edukacjê pracowników i przestrzeganie procedur charakterystycznych dla danego stanowiska pracy mo na zdecydowanie zmniejszyæ wystêpowanie, rozmiary oraz skutki wypadków przy pracy.

9 Dochodzenie roszczeñ powsta³ych na skutek wypadku przy pracy 133 Bibliografia Chmielewski J., Wypadek przy pracy a rekompensata, Praca i Zdrowie 3/2010. European Survey of Enterprises on New and Emerging Risks (ESENER) Managing safety and health at work Luxembourg: Publications Office of the European Union, GUS, Wypadki przy pracy w 2009 roku, GUS Warszawa Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U z póÿn. zm.). Ustawa z dnia 30 paÿdziernika 2002 r. o ubezpieczeniu spo³ecznym z tytu³u wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. Nr 199, poz oraz z 2004 r. Nr 210, poz. 2135). Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U z póÿn. zm.). Uchwa³a 7 Sêdziów SN z 4 grudnia 1987 r. sygn. akt III PZP 85/86, publ. (OSNCP 1988, Nr 9, poz. 109). Wyrok SA w Poznaniu z dnia 9 wrzeœnia 1999 r.. sygn. I ACa 375/99.

10

POWIATOWY URZĄD PRACY

POWIATOWY URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Piłsudskiego 33, 33-200 Dąbrowa Tarnowska tel. (0-14 ) 642-31-78 Fax. (0-14) 642-24-78, e-mail: krda@praca.gov.pl Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 5/2015 Powiatowej Rady Rynku Pracy

Bardziej szczegółowo

Obowi¹zki pracodawcy w razie wypadku przy pracy (1)

Obowi¹zki pracodawcy w razie wypadku przy pracy (1) Obowi¹zki pracodawcy w razie wypadku przy pracy (1) Rozdz. 7 Kodeksu pracy; ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673 z późn. zm.); rozporządzenie RM z

Bardziej szczegółowo

art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.),

art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), Istota umów wzajemnych Podstawa prawna: Księga trzecia. Zobowiązania. Dział III Wykonanie i skutki niewykonania zobowiązań z umów wzajemnych. art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Bardziej szczegółowo

Czy ofiary wypadków mogą liczyć na pomoc ZUS

Czy ofiary wypadków mogą liczyć na pomoc ZUS Czy ofiary wypadków mogą liczyć na pomoc ZUS Autor: Bożena Wiktorowska Ze względu na to, że podwładny uległ wypadkowi przy pracy, za okres niezdolności do pracy spowodowanej tym wypadkiem nie zachowuje

Bardziej szczegółowo

Jak ubiegać się o odszkodowanie za błędną decyzję urzędnika

Jak ubiegać się o odszkodowanie za błędną decyzję urzędnika Jak ubiegać się o odszkodowanie za błędną decyzję urzędnika Autor: Łukasz Sobiech Czy urzędnik zawsze zapłaci za błąd? Zamierzam dochodzić odszkodowania za błędne decyzje administracyjne spowodowane opieszałością

Bardziej szczegółowo

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek?

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? 1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego będzie można składać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Puławach. Wnioski będą przyjmowane od dnia

Bardziej szczegółowo

Ogólne Warunki Ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I.

Ogólne Warunki Ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I. Ogólne Warunki Ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I 1. 2. 3. 1. 1 Niniejsze Ogólne Warunki Ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I, zwane dalej OWU, stosuje siê w umowach ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I zawieranych przez

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 234 14858 Poz. 1974 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO ECZNEJ 1) z dnia 18 grudnia 2002 r.

Dziennik Ustaw Nr 234 14858 Poz. 1974 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO ECZNEJ 1) z dnia 18 grudnia 2002 r. Dziennik Ustaw Nr 234 14858 Poz. 1974 1974 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO ECZNEJ 1) z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczegó owych zasad orzekania o sta ym lub d ugotrwa ym uszczerbku

Bardziej szczegółowo

8. Podstawa wymiaru œwiadczeñ dla ubezpieczonych niebêd¹cych pracownikami

8. Podstawa wymiaru œwiadczeñ dla ubezpieczonych niebêd¹cych pracownikami 8. PODSTAWA WYMIARU ŒWIADCZEÑ DLA UBEZPIECZONYCH NIEBÊD CYCH PRACOWNIKAMI 563 ŒWIADCZENIA Z UBEZPIECZENIA CHOROBOWEGO W RAZIE CHOROBY I MACIERZYÑSTWA wyr. SN z 14 lipca 2005 r., II UK 314/04 ( Niewyp³acenie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA nr XLVI/262/14 RADY MIEJSKIEJ GMINY LUBOMIERZ z dnia 25 czerwca 2014 roku

UCHWAŁA nr XLVI/262/14 RADY MIEJSKIEJ GMINY LUBOMIERZ z dnia 25 czerwca 2014 roku UCHWAŁA nr XLVI/262/14 RADY MIEJSKIEJ GMINY LUBOMIERZ z dnia 25 czerwca 2014 roku w sprawie ulg w podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców na terenie Gminy Lubomierz Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIA DODATKOWE DO OGÓLNYCH WARUNKÓW GRUPOWEGO UBEZPIECZENIA NA ŻYCIE KREDYTOBIORCÓW Kod warunków: KBGP30 Kod zmiany: DPM0004 Wprowadza się następujące zmiany w ogólnych warunkach grupowego ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 8 Obowiązki pracodawcy Podstawowy obowiązek

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW FUNDUSZU PRACY KOSZTÓW STUDIÓW PODYPLOMOWYCH

REGULAMIN FINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW FUNDUSZU PRACY KOSZTÓW STUDIÓW PODYPLOMOWYCH REGULAMIN FINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW FUNDUSZU PRACY KOSZTÓW STUDIÓW PODYPLOMOWYCH ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Na podstawie art. 42 a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach

Bardziej szczegółowo

z dnia Rozdział 1 Przepisy ogólne

z dnia Rozdział 1 Przepisy ogólne U S T AWA Projekt z dnia 26.11.2015 r. z dnia o szczególnych zasadach zwrotu przez jednostki samorządu terytorialnego środków europejskich uzyskanych na realizację ich zadań oraz dokonywania przez nie

Bardziej szczegółowo

Regulamin studenckich praktyk zawodowych w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Nowym Sączu

Regulamin studenckich praktyk zawodowych w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Nowym Sączu Regulamin studenckich praktyk zawodowych w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Nowym Sączu 1 1. Uczelnia organizuje studenckie praktyki zawodowe, zwane dalej "praktykami", przewidziane w planach studiów

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW

REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW Załącznik Nr 1 do Zarządzenia REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW Centrum Administracyjnego Placówek Opiekuńczo-Wychowawczych w Sępólnie Krajeńskim z siedzibą w Więcborku Na podstawie art. 77 2 Kodeksu

Bardziej szczegółowo

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs. HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.pl Wrocław, dnia 22.06.2015 r. OPINIA przedmiot data Praktyczne

Bardziej szczegółowo

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU NR 8 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU NR 8 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO Aneks nr 8 do Prospektu Emisyjnego Cyfrowy Polsat S.A. KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO PLAC POWSTAÑCÓW WARSZAWY 1, 00-950 WARSZAWA WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU NR 8 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO zatwierdzonego

Bardziej szczegółowo

TABELA ZGODNOŚCI. W aktualnym stanie prawnym pracodawca, który przez okres 36 miesięcy zatrudni osoby. l. Pornoc na rekompensatę dodatkowych

TABELA ZGODNOŚCI. W aktualnym stanie prawnym pracodawca, który przez okres 36 miesięcy zatrudni osoby. l. Pornoc na rekompensatę dodatkowych -...~.. TABELA ZGODNOŚCI Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz.

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) Dz.U.05.73.645 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z dnia 28 kwietnia 2005 r.) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu pobierania i zwrotu podatku od czynno ci cywilnoprawnych

ROZPORZ DZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu pobierania i zwrotu podatku od czynno ci cywilnoprawnych Dz.U.08.234.1577 ROZPORZ DZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu pobierania i zwrotu podatku od czynno ci cywilnoprawnych (Dz. U. z dnia 30 grudnia 2008 r.) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Regulamin wynagradzania pracowników niepedagogicznych zatrudnionych w Publicznym Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki w Dąbrówce. I. Postanowienia ogóle

Regulamin wynagradzania pracowników niepedagogicznych zatrudnionych w Publicznym Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki w Dąbrówce. I. Postanowienia ogóle Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 6/09/10 z dnia 17 grudnia 2009 r. Dyrektora Publicznego Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki w Dąbrówce Regulamin wynagradzania pracowników niepedagogicznych zatrudnionych

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 5/2013 WÓJTA GMINY LIPUSZ z dnia 08.01.2013r.

ZARZĄDZENIE NR 5/2013 WÓJTA GMINY LIPUSZ z dnia 08.01.2013r. ZARZĄDZENIE NR 5/2013 WÓJTA GMINY LIPUSZ z dnia 08.01.2013r. w sprawie wprowadzenie w Urzędzie Gminy Lipusz regulaminu wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.

Bardziej szczegółowo

W z ó r u m o w y POSTANOWIENIA GENERALNE

W z ó r u m o w y POSTANOWIENIA GENERALNE W z ó r u m o w y UMOWA GENERALNA NR zawarta w Nowym S¹czu w dniu... 2011 r. pomiêdzy: Powiatowym Zarz¹dem Dróg w Nowym S¹czu z siedzib¹ przy ul. Wiœniowieckiego 136, 33-300 Nowy S¹cz, zwanym dalej Zamawiaj¹cym,

Bardziej szczegółowo

Roczne zeznanie podatkowe 2015

Roczne zeznanie podatkowe 2015 skatteetaten.no Informacje dla pracowników zagranicznych Roczne zeznanie podatkowe 2015 W niniejszej broszurze znajdziesz skrócony opis tych pozycji w zeznaniu podatkowym, które dotyczą pracowników zagranicznych

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 18/2009 WÓJTA GMINY KOŁCZYGŁOWY z dnia 4 maja 2009 r.

ZARZĄDZENIE Nr 18/2009 WÓJTA GMINY KOŁCZYGŁOWY z dnia 4 maja 2009 r. ZARZĄDZENIE Nr 18/2009 WÓJTA GMINY KOŁCZYGŁOWY z dnia 4 maja 2009 r. w sprawie ustalenia Regulaminu Wynagradzania Pracowników w Urzędzie Gminy w Kołczygłowach Na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

FORUM ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH

FORUM ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH L.Dz.FZZ/VI/912/04/01/13 Bydgoszcz, 4 stycznia 2013 r. Szanowny Pan WŁADYSŁAW KOSINIAK - KAMYSZ MINISTER PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Uwagi Forum Związków Zawodowych do projektu ustawy z dnia 14 grudnia

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN STYPENDIALNY FUNDACJI NA RZECZ NAUKI I EDUKACJI TALENTY

REGULAMIN STYPENDIALNY FUNDACJI NA RZECZ NAUKI I EDUKACJI TALENTY REGULAMIN STYPENDIALNY FUNDACJI NA RZECZ NAUKI I EDUKACJI TALENTY Program opieki stypendialnej Fundacji Na rzecz nauki i edukacji - talenty adresowany jest do młodzieży ponadgimnazjalnej uczącej się w

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr Or/9/Z/05

ZARZĄDZENIE Nr Or/9/Z/05 ZARZĄDZENIE Nr Or/9/Z/05 Burmistrza Gminy i Miasta Lwówek Śląski z dnia 6 kwietnia 2005r. w sprawie udzielenia dnia wolnego od pracy Działając na podstawie art. 33 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE ZASADY PRZYZNAWANIA REFUNDACJI CZĘŚCI KOSZTÓW PONIESIONYCH NA WYNAGRODZENIA, NAGRODY ORAZ SKŁADKI NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE SKIEROWANYCH BEZROBOTNYCH DO 30 ROKU ŻYCIA PRZEZ POWIATOWY URZĄD PRACY W JAWORZE

Bardziej szczegółowo

jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych.

jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Praktyczny poradnik Celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. W zakładce "wnioski

Bardziej szczegółowo

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu 1 P/08/139 LWR 41022-1/2008 Pan Wrocław, dnia 5 5 września 2008r. Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z

Bardziej szczegółowo

ZP.271.1.71.2014 Obsługa bankowa budżetu Miasta Rzeszowa i jednostek organizacyjnych

ZP.271.1.71.2014 Obsługa bankowa budżetu Miasta Rzeszowa i jednostek organizacyjnych Załącznik nr 3 do SIWZ Istotne postanowienia, które zostaną wprowadzone do treści Umowy Prowadzenia obsługi bankowej budżetu miasta Rzeszowa i jednostek organizacyjnych miasta zawartej z Wykonawcą 1. Umowa

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów 1 Organizatorzy Konkursu 1. Organizatorem Konkursu Start up Award (Konkurs) jest Fundacja Instytut Studiów Wschodnich

Bardziej szczegółowo

Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego

Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego Nazwa i adres podmiotu realizującego świadczenia rodzinne Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego Część I 1. Dane osoby ubiegającej się: Imię i nazwisko: Numer PESEL*: Numer NIP**: Obywatelstwo:

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY W NIDZICY ul. Traugutta 23, 13 100 NIDZICA, 89 6250 130, fax. 89 6250 139, e-mail: olni@up.gov.pl

POWIATOWY URZĄD PRACY W NIDZICY ul. Traugutta 23, 13 100 NIDZICA, 89 6250 130, fax. 89 6250 139, e-mail: olni@up.gov.pl POWIATOWY URZĄD PRACY W NIDZICY ul. Traugutta 23, 13 100 NIDZICA, 89 6250 130, fax. 89 6250 139, e-mail: olni@up.gov.pl Projekt umowy szkoleniowej UMOWA SZKOLENIOWA NR. zawarta pomiędzy: Starostą Nidzickim,

Bardziej szczegółowo

Grupowe Ubezpieczenie na Życie i Zdrowie MACIF Acti Finanse

Grupowe Ubezpieczenie na Życie i Zdrowie MACIF Acti Finanse Grupowe Ubezpieczenie na Życie i Zdrowie MACIF Acti Finanse Postępowanie w Przypadku Zajścia Zdarzenia Ubezpieczeniowego (według ogólnych warunków ubezpieczenia) Krok I: W przypadku śmierci Ubezpieczonego,

Bardziej szczegółowo

1. Brak wystawiania faktur wewnętrznych dokumentujących WNT lub import usług.

1. Brak wystawiania faktur wewnętrznych dokumentujących WNT lub import usług. Jakie problemy podatkowe występują w przypadku przepisów ustawy o VAT? W trakcie audytów podatkowych audytorzy szczególną uwagę zwracają na rozliczenie przez podatników faktur wystawionych przez zagranicznych

Bardziej szczegółowo

UMOWA POWIERZENIA PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH (zwana dalej Umową )

UMOWA POWIERZENIA PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH (zwana dalej Umową ) Nr sprawy: PZP1/2016 Załącznik nr 6 do Umowy w sprawie udzielenia zamówienia publicznego na o świadczenie kompleksowej usługi na wydruk, konfekcjonowanie oraz wysyłkę imiennych zaproszeń na badania mammograficzne

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 4 WZÓR - UMOWA NR...

Załącznik nr 4 WZÓR - UMOWA NR... WZÓR - UMOWA NR... Załącznik nr 4 zawarta w dniu we Wrocławiu pomiędzy: Wrocławskim Zespołem Żłobków z siedzibą we Wrocławiu przy ul. Fabrycznej 15, 53-609 Wrocław, NIP 894 30 25 414, REGON 021545051,

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 257/ 2013 Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego z dnia 1 sierpnia 2013 roku

Zarządzenie Nr 257/ 2013 Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego z dnia 1 sierpnia 2013 roku Zarządzenie Nr 257/ 2013 Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego z dnia 1 sierpnia 2013 roku w sprawie: ustalenia zasad używania samochodów niebędących własnością pracodawcy do celów służbowych. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu OC za szkody osobowe analiza regulacyjna

Odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu OC za szkody osobowe analiza regulacyjna Odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu OC za szkody osobowe analiza regulacyjna Dr hab. Marcin Matczak, prof. UW Partner DZP/radca prawny Sopot, 11 maja 2016 r. Zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela

Bardziej szczegółowo

UMOWA NA USŁUGI PRZEWOZOWE TRASA NR

UMOWA NA USŁUGI PRZEWOZOWE TRASA NR Załącznik Nr 2A UMOWA NA USŁUGI PRZEWOZOWE TRASA NR zawarta w dniu... r. w Morawicy pomiędzy Gminą Morawica reprezentowaną przez: zwaną dalej w treści umowy Organizatorem przewozu, a Firmą - reprezentowaną

Bardziej szczegółowo

Tabele norm procentowego uszczerbku na zdrowiu

Tabele norm procentowego uszczerbku na zdrowiu Tabele norm procentowego uszczerbku na zdrowiu 1 Tabele norm procentowego uszczerbku na zdrowiu stosuje siê przy ustalaniu uszczerbku na zdrowiu bêd¹cego nastêpstwem nieszczêœliwego wypadku objêtego umow¹

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

Umowy Dodatkowe. Przewodnik Ubezpieczonego

Umowy Dodatkowe. Przewodnik Ubezpieczonego Umowy Dodatkowe Przewodnik Ubezpieczonego Umowy dodatkowe sà uzupe nieniem umowy ubezpieczenia na ycie. Za cz sto niewielkà sk adk mo esz otrzymaç dodatkowà ochron. Dzi ki temu Twoja umowa ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 17 grudnia 2015 r. Poz. 11431 UCHWAŁA NR IX/55/15 RADY GMINY CIECHANÓW. z dnia 20 listopada 2015 r.

Warszawa, dnia 17 grudnia 2015 r. Poz. 11431 UCHWAŁA NR IX/55/15 RADY GMINY CIECHANÓW. z dnia 20 listopada 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO Warszawa, dnia 17 grudnia 2015 r. Poz. 11431 UCHWAŁA NR IX/55/15 RADY GMINY CIECHANÓW z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁ A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 18 października 2012 r. w sprawie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

UCHWAŁ A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 18 października 2012 r. w sprawie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych UCHWAŁ A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 18 października 2012 r. w sprawie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Senat, po rozpatrzeniu uchwalonej przez Sejm na posiedzeniu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KOSZTÓW PIŁKARSKIEGO SĄDU POLUBOWNEGO

REGULAMIN KOSZTÓW PIŁKARSKIEGO SĄDU POLUBOWNEGO REGULAMIN KOSZTÓW PIŁKARSKIEGO SĄDU POLUBOWNEGO Na podstawie 17 ust. 4 Regulaminu Piłkarskiego Sądu Polubownego Polskiego Związku Piłki Nożnej, postanawia się co następuje: I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Niniejszy

Bardziej szczegółowo

e-jakro zbiór obowi¹zuj¹cych przepisów pt.: Treœæ KODEKSU obejmuje:

e-jakro zbiór obowi¹zuj¹cych przepisów pt.: Treœæ KODEKSU obejmuje: aktualne - ujednolicone przepisy prawne zmiany w przepisach od stycznia 1999r. - oznaczone indeksem i opisane zmiany w 2013 i 2014r. - oznaczone grubszym drukiem zbiór obowi¹zuj¹cych przepisów pt.: Treœæ

Bardziej szczegółowo

wzór Załącznik nr 5 do SIWZ UMOWA Nr /

wzór Załącznik nr 5 do SIWZ UMOWA Nr / wzór Załącznik nr 5 do SIWZ UMOWA Nr / zawarta w dniu. w Szczecinie pomiędzy: Wojewodą Zachodniopomorskim z siedzibą w Szczecinie, Wały Chrobrego 4, zwanym dalej "Zamawiającym" a nr NIP..., nr KRS...,

Bardziej szczegółowo

BMW Financial Services Ubezpieczenia. Ubezpieczenie pojazdu. RadoϾ z jazdy

BMW Financial Services Ubezpieczenia. Ubezpieczenie pojazdu. Radoœæ z jazdy BMW Financial Services Ubezpieczenia Ubezpieczenie pojazdu Radoœæ z jazdy Rozwi¹zania dopasowane do Ciebie. Informacje o BMW Financial Services. Jako firma bêd¹ca integraln¹ czêœci¹ BMW Polska Sp. z o.o.

Bardziej szczegółowo

UMOWA O UDZIELENIE PODSTAWOWEGO WSPARCIA POMOSTOWEGO OBEJMUJĄCEGO POMOC KAPITAŁOWĄ W TRAKCIE PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

UMOWA O UDZIELENIE PODSTAWOWEGO WSPARCIA POMOSTOWEGO OBEJMUJĄCEGO POMOC KAPITAŁOWĄ W TRAKCIE PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ Załącznik nr 10 WZÓR UMOWA O UDZIELENIE PODSTAWOWEGO WSPARCIA POMOSTOWEGO OBEJMUJĄCEGO POMOC KAPITAŁOWĄ W TRAKCIE PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ w ramach Działania 6.2 Programu Operacyjnego Kapitał

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy... w Kłobucku (pieczęć firmowa pracodawcy/przedsiębiorcy)

Powiatowy Urząd Pracy... w Kłobucku (pieczęć firmowa pracodawcy/przedsiębiorcy) Powiatowy Urząd Pracy... w Kłobucku (pieczęć firmowa pracodawcy/przedsiębiorcy) WNIOSEK O DOFINANSOWANIE WYNAGRODZENIA ZA ZATRUDNIENIE SKIEROWANEGO BEZROBOTNEGO, KTÓRY UKOŃCZYŁ 50 ROK ŻYCIA Na zasadach

Bardziej szczegółowo

Polska-Warszawa: Usługi skanowania 2016/S 090-161398

Polska-Warszawa: Usługi skanowania 2016/S 090-161398 1 / 7 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:161398-2016:text:pl:html Polska-Warszawa: Usługi skanowania 2016/S 090-161398 Państwowy Instytut Geologiczny Państwowy

Bardziej szczegółowo

UMOWA zawarta w dniu.. 2012 r. w Gostyniu. pomiędzy:

UMOWA zawarta w dniu.. 2012 r. w Gostyniu. pomiędzy: Załącznik nr 2 do SIWZ UMOWA zawarta w dniu.. 2012 r. w Gostyniu pomiędzy:., z siedzibą w (..- ), przy ul.. reprezentowanym przy zawieraniu umowy przez:. na podstawie pełnomocnictwa Nr z dnia stanowiącego

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący) SSN Jolanta Frańczak (sprawozdawca) SSN Krzysztof Staryk

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący) SSN Jolanta Frańczak (sprawozdawca) SSN Krzysztof Staryk Sygn. akt II UK 27/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 3 lutego 2016 r. SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący) SSN Jolanta Frańczak (sprawozdawca) SSN Krzysztof

Bardziej szczegółowo

KLAUZULE ARBITRAŻOWE

KLAUZULE ARBITRAŻOWE KLAUZULE ARBITRAŻOWE KLAUZULE arbitrażowe ICC Zalecane jest, aby strony chcące w swych kontraktach zawrzeć odniesienie do arbitrażu ICC, skorzystały ze standardowych klauzul, wskazanych poniżej. Standardowa

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzêdowy. zawodników amatorów osi¹gaj¹cych wysokie wyniki sportowe we wspó³zawodnictwie miêdzynarodowym lub krajowym

Dziennik Urzêdowy. zawodników amatorów osi¹gaj¹cych wysokie wyniki sportowe we wspó³zawodnictwie miêdzynarodowym lub krajowym Województwa Wielkopolskiego Nr 127 13535 2351 UCHWA A Nr XVIII/152/08 RADY POWIATU GOSTYÑSKIEGO z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie: zasad i trybu przyznawania, wstrzymywania i cofania oraz wysokoœci stypendiów

Bardziej szczegółowo

UMOWA NR w sprawie: przyznania środków Krajowego Funduszu Szkoleniowego (KFS)

UMOWA NR w sprawie: przyznania środków Krajowego Funduszu Szkoleniowego (KFS) UMOWA NR w sprawie: przyznania środków Krajowego Funduszu Szkoleniowego (KFS) zawarta w dniu. r. pomiędzy : Powiatowym Urzędem Pracy w Gdyni reprezentowanym przez.., działającą na podstawie upoważnienia

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie pobierania przez p atników podatku od spadków i darowizn

ROZPORZ DZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie pobierania przez p atników podatku od spadków i darowizn Dz.U.06.243.1763 ROZPORZ DZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie pobierania przez p atników podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z dnia 27 grudnia 2006 r.) Na podstawie art. 18

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 9/2014/2015 Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego z dnia 17 listopada 2014 r.

Zarządzenie Nr 9/2014/2015 Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego z dnia 17 listopada 2014 r. Zarządzenie Nr 9/2014/2015 Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego z dnia 17 listopada 2014 r. w sprawie wprowadzenia wzorów umów o finansowanie kosztów uzyskania stopnia naukowego doktora, doktora habilitowanego

Bardziej szczegółowo

U M O W A. zwanym w dalszej części umowy Wykonawcą

U M O W A. zwanym w dalszej części umowy Wykonawcą U M O W A zawarta w dniu pomiędzy: Miejskim Centrum Medycznym Śródmieście sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Próchnika 11 reprezentowaną przez: zwanym dalej Zamawiający a zwanym w dalszej części umowy

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIE O STANIE RODZINNYM I MAJĄTKOWYM ORAZ SYTUACJI MATERIALNEJ

OŚWIADCZENIE O STANIE RODZINNYM I MAJĄTKOWYM ORAZ SYTUACJI MATERIALNEJ OŚWIADCZENIE O STANIE RODZINNYM I MAJĄTKOWYM ORAZ SYTUACJI MATERIALNEJ Niniejsze oświadczenie należy wypełnić czytelnie. W przypadku, gdy zakres informacji wskazany w danym punkcie nie ma odniesienia do

Bardziej szczegółowo

Uzasadnienie. wykonywania pracy, wynagrodzenie za pracę odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem

Uzasadnienie. wykonywania pracy, wynagrodzenie za pracę odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem Uzasadnienie Projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy ma na celu wprowadzenie nakazu potwierdzania pracownikowi przez pracodawcę podstawowych ustaleń związanych z zawarciem umowy o pracę w formie

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów I. Postanowienia ogólne 1.Cel PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO w Urzędzie Gminy Mściwojów Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego ma na celu: Załącznik A Zarządzenia oceny ryzyka zawodowego monitorowanie

Bardziej szczegółowo

Materiał Informacyjny

Materiał Informacyjny IV KWARTAŁ 2013 ZUS Oddział w Wałbrzychu Materiał Informacyjny W tym wydaniu: 1 Wstęp 1 Podstawa wymiaru zasiłków - zmiany 2 Zaległe składki od pracownika 3 Nowy formularz ZLA 4 Adresy w nowym Płatniku

Bardziej szczegółowo

Jak mogę zrezygnować ze składek ubezpieczeniowych w ZUS?

Jak mogę zrezygnować ze składek ubezpieczeniowych w ZUS? Pytanie nr 1 Jak mogę zrezygnować ze składek ubezpieczeniowych w ZUS? Zasady podlegania w Polsce ubezpieczeniom społecznym określone są w ustawie z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRZYZNAWANIA ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO PRZEZ POWIATOWY URZĄD PRACY W ŁASKU

ZASADY PRZYZNAWANIA ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO PRZEZ POWIATOWY URZĄD PRACY W ŁASKU ZASADY PRZYZNAWANIA ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO PRZEZ POWIATOWY URZĄD PRACY W ŁASKU I. INFORMACJE OGÓLNE 1. Na podstawie art. 69 a i 69 b ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku

Bardziej szczegółowo

ZAKRES I CZAS TRWANIA ODPOWIEDZIALNOŒCI TOWARZYSTWA

ZAKRES I CZAS TRWANIA ODPOWIEDZIALNOŒCI TOWARZYSTWA Preambu³a Definicje strona 3 strona 4 1 PRZEDMIOT I ZAKRES UBEZPIECZENIA Artyku³ 1: Przedmiot ubezpieczenia Artyku³ 2: Zakres ubezpieczenia Artyku³ 3: Zdarzenia ubezpieczeniowe strona 5 strona 5 strona

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity)

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Dz.U.98.21.94 1998.09.01 zm. Dz.U.98.113.717 art. 5 1999.01.01 zm. Dz.U.98.106.668 art. 31 2000.01.01 zm. Dz.U.99.99.1152 art. 1 2000.04.06 zm. Dz.U.00.19.239 art. 2 2001.01.01 zm. Dz.U.00.43.489 art.

Bardziej szczegółowo

Rolnik - Przedsiębiorca

Rolnik - Przedsiębiorca Rolnik - Przedsiębiorca Pojawiły się nowe zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym i wymiaru składek w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) dotyczące rolników prowadzących dodatkową działalność

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYNAGRADZANIA BIAŁOŁĘCKIEGO OŚRODKA KULTURY (tekst jednolity) Rozdział I Przepisy wstępne

REGULAMIN WYNAGRADZANIA BIAŁOŁĘCKIEGO OŚRODKA KULTURY (tekst jednolity) Rozdział I Przepisy wstępne REGULAMIN WYNAGRADZANIA BIAŁOŁĘCKIEGO OŚRODKA KULTURY (tekst jednolity) Rozdział I Przepisy wstępne Podstawę prawną Regulaminu Wynagradzania Białołęckiego Ośrodka Kultury stanowią przepisy: 1. Kodeksu

Bardziej szczegółowo

Co do zasady, obliczenie wykazywanej

Co do zasady, obliczenie wykazywanej Korekta deklaracji podatkowej: można uniknąć sankcji i odzyskać ulgi Piotr Podolski Do 30 kwietnia podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych byli zobowiązani złożyć zeznanie określające wysokość

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 63/2015 Wójta Gminy Janowice Wielkie z dnia 11 grudnia 2015 roku

Zarządzenie Nr 63/2015 Wójta Gminy Janowice Wielkie z dnia 11 grudnia 2015 roku Zarządzenie Nr 63/2015 Wójta Gminy Janowice Wielkie z dnia 11 grudnia 2015 roku w sprawie regulaminu wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w Urzędzie Gminy Janowice Wielkie Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085 1/6 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:107085-2015:text:pl:html Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085 Przewozy

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXXVI/387/09 Rady Miejskiej w Stargardzie Szczecińskim z dnia 24 listopada 2009r.

Uchwała Nr XXXVI/387/09 Rady Miejskiej w Stargardzie Szczecińskim z dnia 24 listopada 2009r. Uchwała Nr XXXVI/387/09 Rady Miejskiej w Stargardzie Szczecińskim z dnia 24 listopada 2009r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla szkół i placówek niepublicznych oraz trybu i

Bardziej szczegółowo

P R O C E D U R Y - ZASADY

P R O C E D U R Y - ZASADY ZASADY REKRUTACJI DO PUBLICZNYCH PRZEDSZKOLI, ODDZIAŁÓW PRZEDSZKOLNYCH PRZY SZKOŁACH PODSTAWOWYCH DLA KTÓRYCH ORGANEM PROWADZĄCYM JEST MIASTO I GMINA POŁANIEC NA ROK SZKOLNY 2016/2017 P R O C E D U R Y

Bardziej szczegółowo

Vademecum dla osób niepełnosprawnych- przewodnik zawodowy Część III. Rynek pracy. Uprawnienia zatrudnianych osób niepełnosprawnych

Vademecum dla osób niepełnosprawnych- przewodnik zawodowy Część III. Rynek pracy. Uprawnienia zatrudnianych osób niepełnosprawnych Vademecum dla osób niepełnosprawnych- przewodnik zawodowy Część III. Rynek pracy Uprawnienia zatrudnianych osób niepełnosprawnych SPIS TREŚCI: Zatrudnianie osób niepełnosprawnych str. 3 Obowiązek przedstawiania

Bardziej szczegółowo

odzimierz Pyszczek Warszawa - Marsh

odzimierz Pyszczek Warszawa - Marsh UBEZPIECZENIE ODPOWIEDZIALNO CI CYWILNEJ KURATORÓW S DOWYCH PREZENTACJA WST PNYCH OFERT 27 STYCZNIA 2014 odzimierz Pyszczek Warszawa - Marsh Za enia wst pne programu Ubezpieczaj cy: Ubezpieczeni: FUNDACJA

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe zasady obliczania wysokości. i pobierania opłat giełdowych. (tekst jednolity)

Szczegółowe zasady obliczania wysokości. i pobierania opłat giełdowych. (tekst jednolity) Załącznik do Uchwały Nr 1226/2015 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z dnia 3 grudnia 2015 r. Szczegółowe zasady obliczania wysokości i pobierania opłat giełdowych (tekst jednolity)

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 11 sierpnia 2000 r. w sprawie przeprowadzania kontroli przez przedsiêbiorstwa energetyczne.

ROZPORZ DZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 11 sierpnia 2000 r. w sprawie przeprowadzania kontroli przez przedsiêbiorstwa energetyczne. ROZPORZ DZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 11 sierpnia 2000 r. w sprawie przeprowadzania kontroli przez przedsiêbiorstwa energetyczne. (Dz. U. Nr 75, poz. 866, z dnia 15 wrzeœnia 2000 r.) Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 Warszawa, 26 czerwca 2012 r. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 W końcu 2011 r. na polskim rynku finansowym funkcjonowały 484 fundusze inwestycyjne

Bardziej szczegółowo

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego 1.Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego KREDYTODAWCA: POLI INVEST Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW W URZĘDZIE GMINY W MOKRSKU

REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW W URZĘDZIE GMINY W MOKRSKU REGULAMIN WYNAGRADZANIA PRACOWNIKÓW W URZĘDZIE GMINY W MOKRSKU Rozdział 1 Przepisy ogólne 1 Regulamin określa zasady i warunki wynagradzania za pracę oraz świadczenia związane z pracą i warunki ich przyznawania.

Bardziej szczegółowo

Umowa o pracę zawarta na czas nieokreślony

Umowa o pracę zawarta na czas nieokreślony Umowa o pracę zawarta na czas nieokreślony Uwagi ogólne Definicja umowy Umowa o pracę stanowi dokument stwierdzający zatrudnienie w ramach stosunku pracy. Według ustawowej definicji jest to zgodne oświadczenie

Bardziej szczegółowo

- 70% wg starych zasad i 30% wg nowych zasad dla osób, które. - 55% wg starych zasad i 45% wg nowych zasad dla osób, które

- 70% wg starych zasad i 30% wg nowych zasad dla osób, które. - 55% wg starych zasad i 45% wg nowych zasad dla osób, które Oddział Powiatowy ZNP w Gostyninie Uprawnienia emerytalne nauczycieli po 1 stycznia 2013r. W związku napływającymi pytaniami od nauczycieli do Oddziału Powiatowego ZNP w Gostyninie w sprawie uprawnień

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Rawie Mazowieckiej

Powiatowy Urząd Pracy w Rawie Mazowieckiej ...... pieczęć firmowa wnioskodawcy (miejscowość i data) Powiatowy Urząd Pracy w Rawie Mazowieckiej WNIOSEK PRACODAWCY O PRZYZNANIE ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO NA KSZTAŁCENIE USTAWICZNE

Bardziej szczegółowo

W N I O S E K O PRZYZNANIE ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO NA DOFINANSOWANIE KOSZTÓW KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO PRACOWNIKÓW I PRACODAWCY ...

W N I O S E K O PRZYZNANIE ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO NA DOFINANSOWANIE KOSZTÓW KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO PRACOWNIKÓW I PRACODAWCY ... ... (pieczęć wnioskodawcy) Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Gryficach W N I O S E K O PRZYZNANIE ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO NA DOFINANSOWANIE KOSZTÓW KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO PRACOWNIKÓW

Bardziej szczegółowo

Zawarta w Warszawie w dniu.. pomiędzy: Filmoteką Narodową z siedzibą przy ul. Puławskiej 61, 00-975 Warszawa, NIP:, REGON:.. reprezentowaną przez:

Zawarta w Warszawie w dniu.. pomiędzy: Filmoteką Narodową z siedzibą przy ul. Puławskiej 61, 00-975 Warszawa, NIP:, REGON:.. reprezentowaną przez: Załącznik nr 6 Nr postępowania: 30/2010 UMOWA Nr... Zawarta w Warszawie w dniu.. pomiędzy: Filmoteką Narodową z siedzibą przy ul. Puławskiej 61, 00-975 Warszawa, NIP:, REGON:.. reprezentowaną przez:..

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 20 października 2011 r., III CZP 53/11

Uchwała z dnia 20 października 2011 r., III CZP 53/11 Uchwała z dnia 20 października 2011 r., III CZP 53/11 Sędzia SN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) Sędzia SN Anna Kozłowska (sprawozdawca) Sędzia SN Grzegorz Misiurek Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jerzy Kwaśniewski

POSTANOWIENIE. SSN Jerzy Kwaśniewski Sygn. akt III SK 45/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 22 maja 2012 r. SSN Jerzy Kwaśniewski w sprawie z powództwa Polskiego Związku Firm Deweloperskich przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ z dnia 8 sierpnia 2011 r.

UCHWAŁA PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ z dnia 8 sierpnia 2011 r. UCHWAŁA PAŃSTWOWEJ KOMISJI WYBORCZEJ z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie sprawozdania partii politycznej Prawo i Sprawiedliwość o źródłach pozyskania środków finansowych w 2010 r. Państwowa Komisja Wyborcza

Bardziej szczegółowo

U S T AWA. z dnia 2015 r. Art. 1.

U S T AWA. z dnia 2015 r. Art. 1. Projekt U S T AWA z dnia 2015 r. o zmianie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę Art. 1. W ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2002 r., Nr 200, poz.

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. Nazwa zamówienia: Wykonanie usług geodezyjnych podziały nieruchomości

ZAPYTANIE OFERTOWE. Nazwa zamówienia: Wykonanie usług geodezyjnych podziały nieruchomości Znak sprawy: GP. 271.3.2014.AK ZAPYTANIE OFERTOWE Nazwa zamówienia: Wykonanie usług geodezyjnych podziały nieruchomości 1. ZAMAWIAJĄCY Zamawiający: Gmina Lubicz Adres: ul. Toruńska 21, 87-162 Lubicz telefon:

Bardziej szczegółowo

Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Koninie

Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Koninie Informacja dotycząca opłacania składek na ubezpieczenie emerytalno - rentowe za rolnika, pobierającego świadczenie pielęgnacyjne, w związku z nowelizacją ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników Składki

Bardziej szczegółowo

Opracowała: Karolina Król-Komarnicka, kierownik działu kadr i płac w państwowej instytucji

Opracowała: Karolina Król-Komarnicka, kierownik działu kadr i płac w państwowej instytucji OPUBLIKOWANO: 1 SIERPNIA 2013 ZAKTUALIZOWANO: 12 KWIETNIA 2016 Urlop rodzicielski aktualizacja Opracowała: Karolina Król-Komarnicka, kierownik działu kadr i płac w państwowej instytucji Ustawa z dnia 26

Bardziej szczegółowo

GAB/14/2010/PN zał. nr 4 U M O W A

GAB/14/2010/PN zał. nr 4 U M O W A zał. nr 4 U M O W A zawarta w dniu... w Katowicach pomiędzy: WyŜszym Urzędem Górniczym z siedzibą w Katowicach (40 055) przy ul. Ks. J. Poniatowskiego 31, NIP: 634-10-87-040, REGON: 00033224, reprezentowanym

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU DLA OPIEKUNA

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU DLA OPIEKUNA Nazwa organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawie zasiłku dla opiekuna: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASIŁKU DLA OPIEKUNA przysługującego na podstawie z ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r.

Bardziej szczegółowo