Zagospodarowanie przestrzenne

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zagospodarowanie przestrzenne"

Transkrypt

1 Zagospodarowanie przestrzenne Polskie prawo na tle standardów demokratycznego państwa prawnego Hubert Izdebski Aleksander Nelicki Igor Zachariasz

2

3 Zagospodarowanie przestrzenne Polskie prawo na tle standardów demokratycznego państwa prawnego Hubert Izdebski Aleksander Nelicki Igor Zachariasz Warszawa 2007

4 Recenzenci naukowi: Prof. dr Klaus H. Goetz Prof. dr hab. Jadwiga Staniszkis Projekt graficzny: Kotbury Zastrzeżenia prawne Niniejszy raport został przygotowany przez pracowników naukowych i ma na celu dostarczenie czytelnikom ogólnych informacji na tematy, które mogą ich interesować. Informacje zawarte w niniejszym raporcie nie stanowią w żadnym wypadku świadczenia usług. Mimo iż dołożono należytych starań w celu zapewnienia rzetelności prezentowanych w raporcie informacji przez autorów, istnieje ryzyko pojawienia się nieścisłości. Ernst & Young Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. (dawniej Ernst & Young S.A.) ("EY") nie ponosi jakiejkolwiek odpowiedzialności ani nie gwarantuje poprawności i kompletności informacji prezentowanych w raporcie. Raport może ponadto zawierać odnośniki do określonych ustaw i przepisów, które podlegają nowelizacji i stąd powinny być interpretowane wyłącznie w konkretnych okolicznościach, w których są cytowane. Informacje zamieszczane są bez uwzględniania jakichkolwiek zmian i EY nie zapewnia ich kompletności, poprawności i aktualności, i nie udziela w tym zakresie żadnych gwarancji wyraźnych lub dorozumianych. Ponadto w najszerszym dopuszczonym przez prawo zakresie EY wyłącza jakiekolwiek gwarancje, wyraźne lub dorozumiane, w tym między innymi dorozumiane gwarancje sprzedaży i przydatności do określonego celu. W żadnym wypadku EY, powiązane z EY spółki ani też partnerzy, agenci lub pracownicy EY lub spółek powiązanych z EY nie ponoszą jakiejkolwiek odpowiedzialności wobec czytelnika lub innych osób z tytułu jakiejkolwiek decyzji lub działania podjętego na podstawie informacji znajdujących się w niniejszym raporcie ani też z tytułu jakichkolwiek pośrednich, szczególnych lub ubocznych strat, nawet w przypadku otrzymania informacji o możliwości ich wystąpienia. Copyright by Ernst & Young Polska Sp. z o.o. sp. k., Poland W braku odmiennego zastrzeżenia, prawa autorskie do treści niniejszego raportu posiada Ernst & Young Polska Sp. z o.o. sp. k. Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadne materiały znajdujące się w niniejszym raporcie, w tym tekst, grafika, nie mogą być reprodukowane lub przesyłane w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób bez pisemnego zezwolenia EY. Rondo ONZ Warszawa Patron prasowy:

5 Spis treści WPROWADZENIE Problem Specyfika prawa zagospodarowania przestrzennego Opis badań: cele, zakres, metody Zawartość raportu ROZDZIAŁ I. Standardy prawa zagospodarowania przestrzennego I.1. Niemiecki i angielski system planowania zagospodarowania przestrzennego I.1.1. Niemiecki system planowania zagospodarowania przestrzennego I.1.2. Angielski system zagospodarowania przestrzennego I.1.3. Porównanie systemu niemieckiego i angielskiego I.2. Prawo własności a prawo do zabudowy I.2.1. Prawo własności a prawo zabudowy w RFN I.2.2. Prawo własności a prawo zabudowy w Anglii I.2.3. Prawo własności a prawo do zabudowy w RFN a w Anglii I.3. Władztwo planistyczne I.3.1. Władztwo planistyczne gmin w Niemczech I.3.2. Władztwo planistyczne dystryktów i unitary authorities w Anglii I.3.3. Znaczenie i funkcja władztwa planistycznego samorządu lokalnego I.4. Integracja planowania zagospodarowania przestrzennego z inwestycyjnym I.4.1. Integracja planowania zagospodarowania przestrzennego z planowaniem inwestycyjnym w Niemczech I.4.2. Instrumenty sprzyjające integracji planowania zagospodarowania przestrzennego z planowaniem inwestycyjnym w systemie angielskim I.4.3. Infrastruktura miejska warunkiem rozwoju przestrzennego i intensyfikacji sposobu użytkowania terenu I.5. Uznaniowość samorządu w planowaniu a partycypacja społeczna oraz kontrola administracyjna i sądowa

6 SPIS TREŚCI I.5.1. Uznanie planistyczne a partycypacja społeczna oraz kontrola sądowa decyzji planistycznych w systemie niemieckim I.5.2. Angielski systemem kontroli zagospodarowania terenów jako system wyważania interesów publicznych i prywatnych.. 29 I.5.3. Uznaniowość decyzji planistycznych jako narzędzie wyważania interesów publicznych i prywatnych I.6. Szczegółowość planowania i możliwość odstępstwa od planu I.6.1. Zakres niemieckich planów zabudowy; możliwości odstępstwa od planu oraz zabudowy terenu nieobjętego planem I.6.2. Miejsce szczegółowych regulacji w angielskim systemie lokalnych planów zagospodarowania przestrzennego obejmujących obszar całej jednostki samorządu terytorialnego. Szczególne instrumenty regulacji zagospodarowania przestrzennego I.6.3. Szczegółowość planu narzędziem warunkującym skuteczność kontroli zagospodarowania przestrzennego oraz wyjątki od powszechności kontroli ROZDZIAŁ II. Stanowienie i stosowanie prawa zagospodarowania przestrzennego w Polsce na poziomie lokalnym II.1. Prawo planowania i zagospodarowania przestrzennego II.1.1. System źródeł prawa planowania i zagospodarowania przestrzennego II.1.2. Organizacja planowania i zagospodarowania przestrzennego II.1.3. Zasady planowania i zagospodarowania przestrzennego II.2. Prawo własności a zagospodarowanie przestrzenne II.2.1. Ochrona prawa własności w Polsce II.2.2. Prawo do zabudowy a prawo własności II.3. Władztwo planistyczne gminy a zagospodarowanie przestrzeni II.3.1. Studia uwarunkowań jako podstawa rozwojowych działań gmin II.3.2. Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego a rozwój gmin II.3.3. Decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenów a rozwój gmin... 52

7 SPIS TREŚCI II.4. Brak integracji planowania zagospodarowania przestrzennego i inwestycyjnego II.5. Działania planistyczne gmin a partycypacja społeczna, kontrola i nadzór działań gmin oraz koordynacja działań planistycznych innych władz publicznych II.5.1. Partycypacja społeczna w procesie planowania. Wyważanie interesów publicznych i prywatnych II.5.2. Koordynacja i kontrola w zagospodarowaniu przestrzennym na poziomie lokalnym II.6. Ogólnikowa treść miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego II.6.1. Rysunek planu miejscowego II.6.2. Teksty planów miejscowych ROZDZIAŁ III. Ocena polskiego prawa zagospodarowania przestrzennego. Propozycje zmian III.1. Ocena w kontekście standardów demokratycznego państwa prawnego III.2. Niezbędne zmiany w prawie zagospodarowania przestrzennego PRZYPISY BIBLIOGRAFIA

8 Spis tabel i rysunków Tabele Tabela 1. Tereny osiedleńcze a rolnicze w wybranych miastach RFN.. 47 Tabela 2. Użytkowanie terenów w miastach metropolitalnych Anglii w 2005 r.w procentach całkowitej powierzchni obszaru JST, wg powierzchni parceli Tabela 3. Powierzchnie osiedleńcze w wybranych miastach Polski Tabela 4. Liczba ludności i prognoza na 2030 rok Tabela 5. Tabela 6. Pokrycie powierzchni miast planami miejscowymi listopad Wnioski i decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenów w latach Tabela 7. Wnioski i decyzje o pozwoleniu na budowę Tabela 8. Budynki mieszkalne i niemieszkalne wg wydanych pozwoleń na budowę Rysunki Rysunek 1. Rysunek miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego śródmieścia rejonu Dolnego Miasta części mieszkaniowej w Gdańsku z 2006 r Rysunek 2. Plan zabudowy (Bebauungsplan) nr 840 Kornelimünster- -West, Schleckheimer Straße w Akwizgranie Rysunek 3. Projekt rysunku planu obszaru działania (Action Area Plan) Newcastle dzielnice Benwell i Scotswood

9 Wprowadzenie 1. Problem W Polsce panuje powszechne przekonanie, że system planowania zagospodarowania przestrzennego nie działa dobrze. W mediach najczęściej przedstawia się problem od strony niedostatecznego w stosunku do społecznych potrzeb tempa powstawania domów mieszkalnych system planowania przestrzennego, zamiast ułatwiać przeznaczanie terenów pod budownictwo mieszkaniowe, hamuje jego rozwój 1. stan zagospodarowania przestrzennego w Polsce Drugim kierunkiem krytyki efektów działania systemu planowania zagospodarowania przestrzennego jest wskazywanie na rosnący chaos przestrzenny polskich miejscowości 2. Budynki mieszkalne powstają na terenach nieuzbrojonych bez możliwości podłączenia do sieci kanalizacyjnej, wodociągowej, drogowej, co w okolicy wielkich miast wydaje się raczej regułą niż wyjątkiem. Zwraca się też uwagę na inwestycje wzmagające ruch tak indywidualny, jak i zbiorowy powstające bez poprawy jakości sieci ulicznej i transportowej. Przykładem jest lokalizacja wielkich centrów handlowych. Deweloperzy zdają się sądzić, że winę za stan rzeczy ponoszą władze samorządowe, które nie chcą sporządzać planów miejscowych, preferując wydawanie decyzji o warunkach zabudowy, jako bardziej elastyczne i pozostające w dyspozycji organu wykonawczego, a nie rady gminy. Jednak władze rządowe nie chcą, w projektach kolejnych nowelizacji, wyeliminować instytucji decyzji o warunkach zabudowy. Sądzimy jednak a wyniki naszych badań wydają się ten osąd potwierdzać że podstawowym powodem niewątpliwie złego stanu rzeczy są raczej źle sformułowane regulacje prawne. System prawny winien wyważać usprawiedliwione interesy zainteresowanych grup, biorąc pod uwagę i to w pierwszym rzędzie, jako ostateczne uzasadnienie wszelkiej regulacji procesu zagospodarowania przestrzeni interes obywateli, tak jednostkowy, jak i wspólny. Stąd za punkt odniesienia badań przyjęliśmy perspektywę obywatela/mieszkańca, nie tylko jako właściciela nieruchomości, ale także jako użytkownika miejskiego środowiska. złe regulacje prawne 2. Specyfika prawa zagospodarowania przestrzennego Współczesne systemy planowania i kontroli zagospodarowania przestrzennego ukształtowały się po drugiej wojnie światowej. U ich źródeł leży dostrzeżenie komplikowania się rzeczywistości miejskiej. Po pierwsze, chodzi o sam 7

10 WPROWADZENIE znaczenie planu dla rozwoju przestrzennego miasta fizyczny i populacyjny rozrost miast, ich suburbanizację, trwające nieprzerwanie w XIX i pierwszej połowie XX w. Po drugie, funkcjonowanie miast coraz bardziej uzależniało się od skomplikowanych sieci infrastrukturalnych: wodociągów, kanalizacji, sieci elektrycznej, gazowej, a w końcu sieci transportowych, które wpływają na ich organizację przestrzenną 3. Procesy te doprowadziły do wniosku, że kontrola nowej zabudowy na poziomie oceny propozycji nowego sposobu wykorzystania pojedynczej parceli jest niewystarczająca. Decyzje dotyczące konkretnych lokalizacji muszą zapadać w odniesieniu do całego systemu przestrzennego, jakim jest współczesne miasto. Decyzja, dotycząca pozornie jedynie danej działki, może bowiem w istocie wyznaczyć kierunek rozwoju szerszej całości, jeżeli dotyczy np. inwestycji o charakterze centrotwórczym (handel wielkopowierzchniowy, usługi). funkcje systemu planowania przestrzennego Stąd, stopniowo znaczenia nabierał plan. Stanowi on narzędzie w systematyczny sposób integrujące rozmaite punkty widzenia i wyprzedzające występowanie realnych konfliktów dotyczących planów zmiany sposobu użytkowania danego terenu. Obecnie systemy planowania przestrzennego pełnią trzy zasadnicze funkcje: określają rozwój przestrzenny konkretnych obszarów oraz koordynują przestrzenne działania zwłaszcza inwestycyjne władz publicznych; kontrolują zagospodarowanie terenu, zwłaszcza jego zabudowę; wyważają rozbieżne interesy prywatne i publiczne pod kątem zapewnienia ładu przestrzennego i warunków rozwoju przestrzennego. Pierwsza z wyróżnionych funkcji wykonywana jest przez władze publiczne wszystkich szczebli zależnie od ich kompetencji i zasięgu władztwa terytorialnego. Decyzje przestrzenne władz publicznych na najniższym szczeblu podziału terytorialnego są uzależnione od aktywności władz wyższego szczebla dwojako: poprzez konkretne ustalenia lokalizacyjne inwestycji publicznych o ponadlokalnym charakterze, i poprzez ustalenia w zakresie polityki przestrzennej, zawarte czy to w przepisach prawa materialnego, czy to w strategiach krajowych bądź regionalnych, a dotyczących np. ochrony przyrody, ochrony dziedzictwa kulturowego, mieszkalnictwa itp. Druga z wyróżnionych funkcji jest w szczególny sposób wypełniana przez lokalne władze samorządowe. Jest ona uzależniona materialnie od ustaleń sformułowanych w wyniku spełniania funkcji pierwszej. Pozostaje jednak relatywnie autonomiczną kompetencją władz lokalnych, poddaną jedynie kontroli nadzorczej lub sądowej. Trzecia funkcja ma dwa odrębne aspekty wyważania interesów abstrakcyjnych, zapośredniczonych przez władze publiczne i wyrażonych w postaci rozmaitych polityk bądź strategii krajowych, regionalnych i lokalnych ale też wyważania interesów dotyczących projektów użytkowania konkretnych

11 WPROWADZENIE parceli. Ten ostatni aspekt wyważania interesów jest znów domeną działania lokalnych władz samorządowych. Proces rozwoju przestrzennego miasta nie jest i nie może być w pełni sterowany samodzielnie przez władze publiczne, nawet za pomocą wyrafinowanych narzędzi planistycznych i kontrolnych. Wyznaczanie realnego procesu zagospodarowania przestrzennego ma w istocie charakter sieciowy. Głębsza analiza tego procesu musi brać pod uwagę nie tylko intencje władz publicznych, ale także inwestorów dużych (deweloperów, sieci handlowych, wielkich przedsiębiorców) i małych (w tym właścicieli pojedynczych działek). Na proces zagospodarowania przestrzennego próbują wpływać także niezależne organizacje o charakterze sąsiedzkim lub broniące szczególnych wartości np. ochrony środowiska lub dziedzictwa kulturowego. Podstawowymi wymiarami skuteczności systemu planowania i kontroli zagospodarowania przestrzennego są: zapobieganie chaosowi przestrzennemu oraz rozwiązywanie konfliktów wokół alternatywnych możliwości zagospodarowania przestrzeni. Przywołanie reguł demokratycznego państwa prawnego wydawało nam się w tym kontekście niezbędne, aby zwrócić uwagę na fakt, że formalna skuteczność systemu nie może być wyłącznym kryterium jego oceny. Niezbędne są też: 1) jasne reguły dotyczące ograniczeń praw obywateli (przede wszystkim właścicieli nieruchomości), jeżeli takie ograniczenia są niezbędne; 2) maksymalizacja realizacji celów społeczeństwa (wyrażonych jako interes publiczny), celów węższych społeczności wyrażanych poprzez np. stowarzyszenia czy organizacje pozarządowe oraz celów prywatnych właścicieli nieruchomości, potencjalnych inwestorów itp., oraz 3) wbudowanie w system mechanizmów ochrony praw właścicieli nieruchomości, jak też innych obywateli, na jakość życia których wpłynąć może dana inwestycja. sieciowy charakter rozwoju przestrzennego wyznaczniki skuteczności systemu 3. Opis badań: cele, zakres, metody Przy tak określonym problemie badawczym i przedmiocie badania, cel badania zdefiniowaliśmy następująco: na ile stanowienie i stosowanie prawa na szczeblu lokalnym w zakresie planowania przestrzennego w Polsce spełnia standardy demokratycznego państwa prawnego oraz wskazanie na pożądane kierunki zmian. cel badań Takie sformułowanie ukierunkowało nasze zainteresowania badawcze na aktywność władz lokalnych. Kompetencje terytorialnych władz wyższego szczebla, w tym władz krajowych nie stanowiły odrębnego przedmiotu badania i były brane pod uwagę jedynie jako układ odniesienia, warunkujący działania władz lokalnych. 9

12 WPROWADZENIE standardy demokratycznego państwa prawnego Układem odniesienia są standardy demokratycznego państwa prawnego. Tak więc, pierwszym krokiem badawczym było dążenie do ustalenia takich zasad. Do celu tego posłużyła analiza dwóch systemów planowania zagospodarowania przestrzennego: w Niemczech i Anglii. Próba ustalenia standardów w niniejszej pracy nie ma charakteru badania istoty każdego możliwego prawa regulującego tę sferę działań władz publicznych. Analiza wychodzi z oglądu dwóch realnie istniejących systemów planowania. Wybór przedmiotu analizy ma charakter nieprzypadkowy. Są to bardzo odmienne systemy regulacji zagospodarowania przestrzennego, wskazywane często jako bieguny wymiaru: elastyczność (Anglia) versus pewność (Niemcy) systemu planowania zagospodarowania przestrzennego. Wyszliśmy z założenia, iż systemowa odmienność regulacji ułatwi dostrzeżenie, poza specyfiką przyjmowanych szczegółowych rozwiązań, istoty skutecznego i zachowującego wszelkie rygory demokratycznego państwa prawnego określenia w przepisach prawnych możliwości planowania i kontrolowania zagospodarowania przestrzennego. Porównania systemu polskiego oraz z drugiej strony angielskiego i niemieckiego opierają się nie tyle na porównaniu konkretnych instrumentów prawnych czy organizacyjnych, co na próbie ustalenia momentów fundujących oba systemy porównywane z systemem polskim. Ich zasadniczą cechą jest działanie w warunkach demokratycznego państwa prawnego i właśnie w tym kontekście dążyliśmy do ustalenia, jakie cechy powinien mieć polski system planowania i kontroli zagospodarowania przestrzennego. ocena praktyki stanowienia i stosowania prawa na poziomie lokalnym Druga część prac objętych raportem polegała na ocenie praktyki stanowienia prawa oraz jego stosowania na poziomie lokalnym w Polsce w odniesieniu do zidentyfikowanych standardów prawa zagospodarowania przestrzennego. Ocenie podległy przede wszystkim same rozwiązania prawne. Ponadto korzystaliśmy z danych empirycznych dotyczących procesu zagospodarowania przestrzennego w wielkich miastach polskich, niemieckich i angielskich. Jako przedmiot badania wybrano dwanaście dużych polskich miast, zrzeszonych w Unii Metropolii Polskich (UMP) 4. Jako odpowiedniki niemieckie wybrano centralne miasta spośród 11 niemieckich regionów metropolitalnych (Metropolregionen) 5, a w przypadku Anglii Londyn, stanowiący odrębny region, oraz miasta centralne sześciu hrabstw metropolitalnych 6. W przypadku miast polskich analizowaliśmy studia uwarunkowań oraz wybrane plany miejscowe. Korzystaliśmy także z danych UMP pozyskanych z miast dotyczących stanu zaplanowania powierzchni miast, liczby wydawanych decyzji o warunkach zabudowy oraz pozwoleń na budowę (lata ).

13 WPROWADZENIE W przypadku miast niemieckich i angielskich analizowaliśmy wybrane niemieckie plany przeznaczenia oraz zabudowy, a także angielskie lokalne plany zagospodarowania przestrzennego. Korzystaliśmy też z dostępnych danych administracyjnych dotyczących sposobu użytkowania terenów na obszarze wielkich miast, liczby wydawanych pozwoleń planistycznych oraz odwołań od decyzji planistycznych (Anglia). wykorzystane dane 4. Zawartość raportu Rozdział I System niemiecki oceniany jest jako maksymalizujący pewność, system angielski jako maksymalizujący elastyczność. Jednocześnie oba systemy oceniane są jako skuteczne i dojrzałe. Chronią też one te same wartości. standardy prawa zagospodarowania przestrzennego Identyfikujemy pięć zasadniczych standardów demokratycznego państwa prawnego w dziedzinie planowania zagospodarowania przestrzennego: 1) W obu krajach ochronie podlega jedynie istniejące zagospodarowanie terenu; w zasadzie każde nowe zagospodarowanie wymaga zgody władz publicznych. 2) Władztwo planistyczne, oznaczające prawo do określania struktury urbanistycznej miejscowości, oraz kierowania na jej terenie procesami budowlanymi, należy do właściwości samorządu terytorialnego najniższego stopnia. 3) Istnieje ścisły związek pomiędzy możliwością rozwoju przestrzennego (intensyfikacją sposobu użytkowania terenu) a stanem infrastruktury. Uzbrojenie terenu jest obowiązkiem publicznym choć może być on przerzucony na prywatnego inwestora. Infrastruktura publiczna musi być wybudowana do czasu udzielenia zgody na użytkowanie budynków. 4) Uznaniowość gminy/dystryktu w planowaniu przestrzennym nie jest absolutna: służy wyważeniu interesów publicznych i prywatnych oraz ograniczona jest realną partycypacją społeczną w planowaniu i poddana kontroli nadzorczej i sądowej. 5) Istotą kontroli zagospodarowania przestrzennego jest szczegółowe określenie warunków zabudowy terenu, istnieją jednak w szczególnych sytuacjach prawne możliwości odstępstwa od warunków zabudowy określonych w planach a także inwestowanie na terenach bez planu. Rozdział II Powierzchowny ogląd polskich rozwiązań prawnych zdaje się świadczyć, że nie odbiegają one znacząco od rozwiązań przyjętych w dojrzałych systemach przestrzennych, próbując godzić pewność systemu niemieckiego i elastyczność systemu angielskiego. Bliższa analiza tekstów prawnych i praktyki wskazuje jednak na liczne niedostatki polskiego systemu: 11

14 WPROWADZENIE ocena polskiego systemu 1) Mimo analogicznego jak w Niemczech i Anglii rozumienia prawa własności na gruncie prawa konstytucyjnego, wykładnia obowiązujących przepisów ustawowych sugeruje istnienie prawa do zabudowy przez właściciela każdej działki, a w konsekwencji roszczenia o określenie warunków zabudowy. 2) Studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie w pełni determinują realną politykę przestrzenną gmin, ich treść wykazuje znaczące odstępstwa od standardów przyjętych w niemieckich planach użytkowania terenów czy w angielskich planach lokalnych, w szczególności brak jest bilansowania potrzeb i nakładów infrastrukturalnych oraz zmian w sposobie zagospodarowania terenów. Decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (dalej określane jako decyzje WZ.) mają być substytutem planu miejscowego. Jest to instytucja dezintegrująca zagospodarowanie przestrzeni, która nie ma odpowiednika w systemach niemieckim i angielskim. Porównanie zaplanowanych obszarów w miastach z wydawanymi decyzjami WZ oraz zabudową mieszkaniową zdaje się potwierdzać przypuszczenie, iż zagospodarowaniem polskich miast w większym stopniu rządzą przypadkowe decyzje wymuszające powstanie planów miejscowych lub wydanie decyzji WZ niż planowa działalność władz publicznych. 3) Większość gmin, zamiast podawać koszty realizacji uzbrojenia terenów oraz uchwalać plany z gwarancją środków finansowych na realizację określonej w nich infrastruktury, określa tylko sposób realizacji uzbrojenia terenu oraz zasady jego finansowania, co powoduje, iż tereny nie są przygotowane technicznie pod dopuszczalne w planach inwestycje. 4) Partycypacja społeczna w trakcie procesu planowania przestrzennego ma w Polsce charakter formalny, chroni jedynie interesy prawne (a nie faktyczne) mieszkańców i właścicieli, nie prowadzi też do wariantowania proponowanych przez gminę rozwiązań przestrzennych. Rolę koordynatora działań w systemie polskim pełnią uzgodnienia, natomiast w systemie angielskim i niemieckim akty prawne i dokumenty planistyczne. Nadzór nad sporządzaniem planów odbywa się po ich uchwaleniu i ma charakter formalny, nie wchodząc w merytoryczne rozstrzygnięcia planu. 5) Brak jest w polskim prawie rozwiniętych materialnych przepisów w zakresie dopuszczalności przeznaczenia użytkowania terenów. Główną wadą rysunków miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego sporządzanych w miastach jest brak ustaleń w zakresie użytkowania terenów oraz w zakresie dopuszczalnej zabudowy na konkretnych parcelach. Brak jest formalnego wymogu sporządzania i dołączania do planu miejscowego uzasadnienia szeroko wyjaśniającego przyjęte w planie rozwiązania. Rozdział III Zasadnicze wady polskiego systemu planowania i kontroli zagospodarowania przestrzennego polegają na odmiennym niż w dojrzałych systemach ulokowaniu zakresu władztwa planistycznego gmin z jednej strony, a ochrony praw

15 WPROWADZENIE właścicieli i mieszkańców z drugiej oraz słabej integracji systemu i braku przepisów prawa wymuszających skuteczne formy planowania. Najważniejsze proponowane zmiany prawne obejmują: Dostosowanie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do konstytucyjnego rozumienia ochrony prawa własności; Zastąpienie instytucji uzgodnień instytucją opiniowania; Określenie możliwości zagospodarowania terenu bez konieczności sporządzania planu miejscowego; Wzmocnienie instytucji partycypacji społecznej; Wzmocnienie i lepsze ukierunkowanie nadzoru administracyjnego nad sporządzaniem planu; Wyeliminowanie instytucji decyzji WZ; Wzmocnienie roli studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy; Wprowadzenie zasad obowiązujących w zagospodarowaniu przestrzennym na poziomie lokalnym; Zintegrowanie planowania miejscowego z planowaniem inwestycyjnym; Eliminację ogólnikowości miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. postulaty zmian w prawie 13

16 ROZDZIAŁ I Standardy prawa zagospodarowania przestrzennego I.1. Niemiecki i angielski system planowania zagospodarowania przestrzennego Systemy planowania zagospodarowania przestrzennego w Anglii i w Niemczech są odmienne w zakresie źródeł prawa oraz struktury organizacyjnej, jednakże w obydwóch krajach osiągane są zbieżne cele i chronione analogiczne wartości. I.1.1. Niemiecki system planowania zagospodarowania przestrzennego niemcy: źródła prawa zagospodarowania przestrzennego Źródła prawa planowania zagospodarowania przestrzennego Niemieckie prawo w zakresie planowania zagospodarowania przestrzennego dzieli się na prawo porządku przestrzennego i planowania krajowego (Raumordnungs- und Landesplanungsrecht) oraz prawo budowlane (Baurecht). Prawo porządku przestrzennego i planowania krajowego nadaje ramy planowaniu makroregionalnemu krajowemu i regionalnemu, za które odpowiedzialne są kraje członkowskie (Länder) i federacja (Bund). Prawo budowlane określa natomiast zasady użytkowania i ochrony terenów oraz realizacji inwestycji, w tym zwłaszcza zabudowy mieszkaniowej oraz przemysłowej i usługowej, za co odpowiedzialne są gminy (Gemeinde). Prawo porządku przestrzennego i planowania krajowego tworzy ustawa o porządku przestrzennym (Raumordnungsgesetz ROG) 7, uchwalona w 1965 r., oraz ustawy krajów związkowych o planowaniu krajowym (Landesplanungsgesetze). Prawo budowlane składa się z federalnej ustawy Kodeks budowlany (Baugesetzbuch BauGB) 8, przyjętej w 1960 r., oraz ustaw krajów związkowych normujących kwestie wydawania pozwoleń na budowę i wymogów technicznych budowli (Landesbauordnungen). niemcy: organizacja planowania Organizacja planowania zagospodarowania przestrzennego Za planowanie zagospodarowania przestrzennego w RFN odpowiedzialne są kraje związkowe oraz gminy. Do zadań krajów związkowych należy planowanie infrastrukturalnych powiązań pomiędzy głównymi jednostkami osiedleńczymi aglomeracjami miejskimi (Verdichtungsraum, Ballungsraum), stanowiącymi centra życia społecznego i gospodarczego (zentrale Orte), planowanie struktury osiedleńczej i infrastruktury publicznej tych centrów, oraz

17 ROZDZIAŁ I. STANDARDY PRAWA ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO ochrona terenów otwartych. Rządy krajów związkowych uprawnione są do sporządzania: planów porządku przestrzennego (Raumordnungspläne) dla obszarów całych krajów, określających m.in. strukturę osadnictwa kraju związkowego, chronione tereny otwarte, obszary rolne, infrastrukturę krajową, zwłaszcza transportową i drogową oraz energetyczną; plany te opracowywane są przez rządy krajów związkowych; planów regionalnych (Regionalpläne), dla obszarów mniejszych niż kraj związkowy, będących uszczegółowieniem planów porządku przestrzennego, opracowywanych najczęściej za pośrednictwem zrzeszeń (Zusammenschlüßen) gmin i powiatów, a na obszarach metropolitalnych Stuttgartu i Hanoweru przez bezpośrednio wybrane rady regionalne organy samorządu regionalnego 9 ; mocy obowiązującej plany regionalne nabierają po zatwierdzeniu (Genehmigung) przez ministrów krajów związkowych właściwych w sprawach zagospodarowania przestrzennego. Do zadań samorządu gmin należy planowanie zabudowy, w tym także ochrona terenów oraz kierowanie procesami budowlanymi (Bauleitplanung). Rady gmin uprawnione są do uchwalania: planów użytkowania terenów (Flächennutzungspläne), stanowiących tzw. przygotowawcze plany budowlane (vorbereitende Bauleitpläne), określających przeznaczenie terenów w kategoriach ogólnych, np. tereny pod zabudowę mieszkaniową, drogi, szpitale, etc.; planów zabudowy (Bebauungspläne), stanowiących tzw. wiążące plany budowlane (verbindliche Bauleitpläne) przepisy obowiązujące władze publiczne i obywateli w zagospodarowaniu przestrzeni, określające z dokładnością do parceli (Parzellenscharf) obowiązki władz publicznych, m.in. uzbrojenia terenów oraz prawa podmiotów prywatnych do zabudowy. Plany porządku przestrzennego, plany regionalne oraz plany budowlane określane są jako plany całościowe (Gesamtpläne) nadrzędne i integrujące (übergeordnete und zusammenfassende). Ich rolą jest koordynacja i synteza wszystkich działań planistycznych organów władzy publicznej, w tym także planów sektorowych (Fachpläne) sporządzanych przez ministerstwa i centralne urzędy krajów związkowych na odrębnych podstawach ustawowych, planujących przedsięwzięcia publiczne w zakresie m.in. transportu publicznego (jak drogi, kanały, lotniska), zaopatrzenia w energię i usuwania odpadów, telekomunikacji, obiektów obronnych oraz ochrony przyrody i krajobrazu, wód. W planowaniu zagospodarowania przestrzennego władze federacji (Bund) mają kompetencje koordynacyjne. Przy ministrze federalnym ds. porządku przestrzennego działa Rada ds. Porządku Przestrzennego (Beirat für Raumordnung), składająca się z fachowców i przedstawicieli organizacji jednostek samorządu terytorialnego (Spitzenverbände) oraz stała Konferencja Ministrów ds. Porządku Przestrzennego (Ministerkonferenz für Raumordnung) zadania rządów krajów związkowych rfn zadania gmin rodzaje planów w rfn rola rządu federalnego 15

18 ROZDZIAŁ I. STANDARDY PRAWA ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO organ współpracy z ministrami krajowymi właściwymi w sprawach planowania krajowego. Ministrowi podporządkowany jest także federalny Urząd ds. Budownictwa i Porządku Przestrzennego (Bundesanstalt für Bauwesen und Raumordnung), opracowujący periodycznie raport dotyczący stanu zagospodarowania przestrzennego RFN (Raumordnungsbericht). Władze powiatów (Landkreise) jednostek samorządu lokalnego nie mają żadnych kompetencji w zakresie planowania zagospodarowania przestrzennego. Jedynie starostowie (Landräte) oraz prezydenci miast na prawach powiatu, działający jako organy administracji rządowej, wydają pozwolenia na budowę. niemcy: przepisy materialne Przepisy materialne w zakresie planowania zagospodarowania przestrzennego Do zasadniczych przepisów o charakterze materialnym, porządkujących organizację i procedury planowania zagospodarowania przestrzennego należą zasady porządku przestrzennego (Grundsätze der Raumordnung), określone w 2 ROG, oraz określone w 1 i 1a BauGB zasady planowania budowlanego (Grundsätze der Bauleitplanung). Spośród 15 zasad porządku przestrzennego przepisów wiążących organy publiczne krajów związkowych oraz gmin w treści sporządzanych przez nie planów przestrzennych do najważniejszych należy zawarta w 2 ust. 2 pkt 2 ROG zasada nakazująca przeciwdziałać rozpraszaniu osadnictwa i zabudowy. Nakazuje ona koncentrację osadnictwa w ośrodkach centralnych oraz wprowadza obowiązek rewitalizacji i uzupełniania istniejącej zabudowy przed zabudową terenów otwartych. Z kolei 1 ust. 5 pkt 2 i 4 BauGB nakazuje utrzymywać, odnawiać i rozwijać istniejące kompleksy zabudowy (Ortsteile) na obszarze gminy, przy zapewnieniu zróżnicowanej społecznie struktury tych miejscowości i tworzeniu warunków dla rozwoju taniego, masowego budownictwa jednorodzinnego. Jednocześnie 1 ust. 5 BauGB zabrania generalnie wykorzystywania terenów użytkowanych rolniczo, lasów i terenów mieszkalnych pod inne funkcje, dopuszczając zmianę w ich wykorzystaniu w niezbędnej części, co wymaga szczegółowego uzasadnienia społecznego i ekonomicznego. I.1.2. Angielski system zagospodarowania przestrzennego anglia: źródła prawa zagospodarowania przestrzennego Źródła prawa zagospodarowania przestrzennego Podstawową regulacją jest Town and Country Planning Act z 1990 r. (TCPA), określający zadania i kompetencje samorządu (dystrykty i hrabstwa) w dziedzinie sporządzania planów oraz zasady kontroli planów i interwencji ministra w proces planistyczny. System angielski znajduje się w okresie przejściowym: TCPA został gruntownie zmodyfikowany przez Planning and Compulsory Purchase Act z 2004 r. (PCPA), z trzyletnią vacatio legis. Najważniejsze akty wykonawcze to: The Town and Country Planning (Local Development) (England) Regulations 2004, S.I No. 2204, dookreślający

19 ROZDZIAŁ I. STANDARDY PRAWA ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO zasady sporządzania planów; Town and Country Planning (Use Classes) Order S.I. 704, 1987 (z późn.zm.), określający klasy użytkowania terenów, oraz Town and Country Planning (General Permitted Development) Order, 1997, S.I. no 418 (z późn. zm.), regulujący zakres kontroli nowych sposobów użytkowania terenów. Organizacja planowania zagospodarowania przestrzennego W literaturze 10 określa się system angielski jako planowanie sposobu użytkowania terenu (land use planning), termin planowanie przestrzenne (spatial planning) rezerwując dla przestrzennej lokalizacji i koordynacji polityk władz publicznych, zwłaszcza inwestycyjnych. anglia: organizacja planowania Charakterystyczną cechą systemu angielskiego jest specyficzna instytucja pozwolenia planistycznego (planning permission). Wymagane jest ono dla zabudowy terenu oraz zmiany sposobu jego użytkowania. Pozwolenia wydawane są przez władze samorządowe najniższego szczebla: dystrykty (districts) oraz tzw. unitary authorities, jednostki samorządowe wykonujące zadania zarówno dystryktów, jak i jednostek wyższego szczebla hrabstw (counties). Akty prawa o charakterze wykonawczym definiują zagospodarowanie przestrzenne wymagające pozwolenia planistycznego. Nie są nim objęte np. przeróbki bądź remonty nie zmieniające zewnętrznego wyglądu budynku, choć mogą one wymagać pozwolenia budowlanego. Także akt wykonawczy ustala kilkanaście klas sposobów użytkowania terenów i reguluje, zmiany których klas wymagają pozwolenia planistycznego. pozwolenia planistyczne Wnioski o pozwolenia planistyczne są każdorazowo rozpatrywane w pełni merytorycznie, gdyż plan nie ma charakteru w pełni wiążącego. Decyzję niezgodną z planem uzasadnia się innymi merytorycznymi względami (other material considerations). W literaturze określa się, że system nie jest oparty na planie, a jedynie prowadzony przez plan (plan led). Obecnie obowiązujące plany oparte są na ustawie z 1990 r. i zachowują ważność do roku Wyróżnia się dwa poziomy planów. Hrabstwa sporządzają plany struktury (structure plans), określające zasadnicze strategie przestrzenne dla obszaru hrabstwa. Dystrykty sporządzają lokalne plany zagospodarowania (local development plans). Unitary authorities sporządzają jednolite plany odpowiadające zakresem zarówno planom struktury, jak i planom zagospodarowania. Na wyższych szczeblach terytorialnych, TCPA nie przewidywał tworzenia dokumentów stricte przestrzennych, a jedynie krajowych i regionalnych wytycznych planistycznych. Poza Londynem, w związku z nieistnieniem samorządowych władz regionalnych, także wytyczne regionalne są, formalnie rzecz biorąc, dokumentem rządowym. rodzaje planów w anglii inne dokumenty przestrzenne w anglii 17

20 ROZDZIAŁ I. STANDARDY PRAWA ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO reforma angielskiego systemu zadania dystryktów Reforma 2004 r. zmienia układ dokumentów planistycznych: wprowadza regionalne strategie przestrzenne, znosi plany struktury (hrabstwa sporządzają jedynie plany kopalin i odpadów) oraz zastępuje jednolity lokalny plan zagospodarowania zestawem dokumentów planistycznych, tzw. lokalnymi ramami zagospodarowania przestrzennego (local development framework). Zmiany te jednak nie dotykają zasadniczych kompetencji i obowiązków władz lokalnych najniższego szczebla. Obowiązkiem dystryktu jest sporządzenie planu zagospodarowania dla całego obszaru jednostki samorządowej. Plan obejmuje ogólną strategię i polityki rozwoju przestrzennego, oraz konkretne propozycje rozwoju przestrzennego dla wyróżnionych aspektów zagospodarowania całości obszaru (np. sieć centrów handlowych) lub dla wyróżnionych obszarów przewidywanego rozwoju przestrzennego (lub regeneracji), a także ustalenie obszarów chronionych przyrodniczo, tzw. green belts, gdzie tylko wyjątkowo dopuszcza się nową zabudowę, ale też urbanistycznie tzw. conservation areas. W przepisach PCPA wyróżnia się lokalne władze planistyczne (a więc podmioty sporządzające plany oraz sprawujące kontrolę nad procesem zagospodarowania przestrzennego) oraz regionalne ciała planistyczne, a więc ciała nie mające charakteru władz publicznych, sporządzające dokumenty planistyczne o charakterze strategicznym (regionalną strategię przestrzenną), formalnie przyjmowane przez ministra właściwego w sprawach zagospodarowania przestrzennego. rola ministra w systemie angielskim anglia: krajowe wytyczne planistyczne Władzą planistyczną w systemie angielskim jest także minister. Wydaje on dokumenty planistyczne o charakterze krajowym (krajowe wytyczne planistyczne) i regionalnym (wytyczne na podstawie ustawy z 1990 r., strategie na podstawie ustawy z 2004 r.). Ponadto ma prawo ingerencji w planowanie zagospodarowania przestrzennego oraz kontroli zagospodarowania na poziomie lokalnym zarówno w trybie nadzorczym, jak władczym, poprzez możliwość wydawania pozwoleń planistycznych oraz aktów równoważnych z nimi, skutkujących tzw. domniemanym pozwoleniem (deemed permission). Krajowe wytyczne planistyczne System angielski wyposażony jest w specyficzny instrument regulacyjny, jakim są wytyczne planistyczne. Krajowe wytyczne planistyczne, w formie not w sprawie wytycznych polityki planistycznej (planning policy guidance notes) wydanych na podstawie ustawy z 1990 r. są zastępowane deklaracjami polityki planistycznej (planning policy statements), wydawanymi na podstawie ustawy z 2004 r. Obowiązuje obecnie 11 deklaracji, przyjętych od 2004 r. oraz 14 not, przyjętych wcześniej. Wytyczne planistyczne mają charakter wiążący dla lokalnych władz planistycznych. Dookreślają one zasady tworzenia i zawartość lokalnych doku-

Założenia projektu autorskiego zespołu prof. Zygmunta Niewiadomskiego

Założenia projektu autorskiego zespołu prof. Zygmunta Niewiadomskiego Założenia projektu autorskiego zespołu prof. Zygmunta Niewiadomskiego I. Założenia Kodeksu II. System planowania przestrzennego III. Proces inwestycyjny - etapy IV. Inwestycje publiczne V. Realizacja inwestycji

Bardziej szczegółowo

Planowanie przestrzenne jako instrument ochrony środowiska. Aspekty prawne

Planowanie przestrzenne jako instrument ochrony środowiska. Aspekty prawne Planowanie przestrzenne jako instrument ochrony środowiska. Aspekty prawne Kraków 27 stycznia 2010 r. Źródła prawa Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (2003); Ustawa o ochronie przyrody

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PRZECISZÓW

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PRZECISZÓW GMINA PRZECISZÓW STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PRZECISZÓW Część I WPROWADZENIE Załącznik nr 1 do uchwały Nr V/39/15 Rady Gminy Przeciszów z dnia 26 marca 2015 r.

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Tomasz Kaczmarek

Prof. dr hab. Tomasz Kaczmarek Prof. dr hab. Tomasz Kaczmarek Integracja terytorialna Obszar funkcjonalny Poznania Integracja instytucjonalna Samorządy 3 szczebli, instytucje, organizacje działające na obszarze Metropolii Koncepcja

Bardziej szczegółowo

Dr Anna Fogel. Instytut Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa Warszawa

Dr Anna Fogel. Instytut Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa Warszawa Dr Anna Fogel Instytut Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa Warszawa Prawne uwarunkowania poddawania terenów ochronie instrumenty odszkodowawcze i roszczenie o wykup nieruchomości Przyroda a teren

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (druk nr 688).

- o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (druk nr 688). SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII kadencja Prezes Rady Ministrów DSPA-140-157(7)/12 Warszawa, 30 listopada 2012 r. Pani Ewa Kopacz Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowna Pani Marszałek Przekazuję

Bardziej szczegółowo

KONIECZNOŚĆ DECYZJI O POZWOLENIU NA BUDOWĘ WG WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO 2011

KONIECZNOŚĆ DECYZJI O POZWOLENIU NA BUDOWĘ WG WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO 2011 1 KONIECZNOŚĆ DECYZJI O POZWOLENIU NA BUDOWĘ WG WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO 2011 Decyzja o pozwolenie na budowę stanowi istotną gwarancję ochrony nie tylko praw osób trzecich lecz także interesu publicznego.

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02)

Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Warszawa, dnia 16 grudnia 2002 r. Opinia prawna w sprawie pytania prawnego Sądu Rejonowego w Poznaniu skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego (sygn akt. P. 28/02) Stosownie do zlecenia z dnia 18 listopada

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXII/159/2012 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 12 kwietnia 2012 r.

UCHWAŁA NR XXII/159/2012 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 12 kwietnia 2012 r. UCHWAŁA NR XXII/159/2012 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie: przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w obrębie wsi

Bardziej szczegółowo

System planowania przestrzeni w Polsce

System planowania przestrzeni w Polsce System planowania przestrzeni w Polsce Czyli o tym co to jest planowanie przestrzenne, jakie dokumenty je regulują, kto je uchwala i co zawierają Zespół ds. konsultacji społecznych Polskiego Towarzystwa

Bardziej szczegółowo

Główne założenia prezydenckiego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu

Główne założenia prezydenckiego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu Główne założenia prezydenckiego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu Grzegorz P. Kubalski Czosnów, 25 września 2013 roku Potrzeba i cel ustawy

Bardziej szczegółowo

ZMIANA PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

ZMIANA PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO ZMIANA PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Posiedzenie Komitetu Sterującego ds. Zmiany Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Śląskiego Katowice, 25 marca 2015 r. 1.

Bardziej szczegółowo

Kwalifikacja gruntów gminnych dla celów VAT przysparza problemów zarówno organom podatkowym, jak i sądom.

Kwalifikacja gruntów gminnych dla celów VAT przysparza problemów zarówno organom podatkowym, jak i sądom. Kwalifikacja gruntów gminnych dla celów VAT przysparza problemów zarówno organom podatkowym, jak i sądom. Kwalifikacja gruntów gminnych dla celów VAT przysparza problemów zarówno organom podatkowym, jak

Bardziej szczegółowo

Uregulowania prawne w zakresie ochrony krajobrazu

Uregulowania prawne w zakresie ochrony krajobrazu Uregulowania prawne w zakresie ochrony krajobrazu XXIII Podkarpacka Konferencja Samorządów Terytorialnych Solina 18 czerwca 2015 KONWENCJA KRAJOBRAZOWA RADY EUROPY KRAJOBRAZ JEST KLUCZOWYM ELEMENTEM DOBROBYTU

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Opracował: Elżbieta Kasperska Biuro Przestrzennego w Lublinie SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Sprawdził(a): Ewa Banak wg normy PN-EN ISO 9001:2001 Zatwierdził(a) Pełnomocnik d/s Jakości Ewa Wójtowicz Dyrektor

Bardziej szczegółowo

Działania zakładane w Programie będą wdrażane za pomocą partnerstw realizowanych na różnych poziomach:

Działania zakładane w Programie będą wdrażane za pomocą partnerstw realizowanych na różnych poziomach: Wytyczne MRR dotyczące partnerstw w ramach Programu Rozwój miast poprzez wzmocnienie kompetencji jednostek samorządu terytorialnego, dialog społeczny oraz współpracę z przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego

Bardziej szczegółowo

Konferencja -,,KONSTRUKCJE BUDOWLANE Warszawa, 21 listopad 2014 r.

Konferencja -,,KONSTRUKCJE BUDOWLANE Warszawa, 21 listopad 2014 r. Konferencja -,,KONSTRUKCJE BUDOWLANE Warszawa, 21 listopad 2014 r. Zmiany przepisów w budownictwie Kodeks urbanistyczno budowlany Wiesław Bocheńczyk Zadanie nowej normy prawnej w budownictwie,,kodeks urbanistyczno

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIA PFRN. Kontakt z PFRN: 22 654 58 69 (71); e-mail: federacja@pfrn.pl; http://www.pfrn.pl

SZKOLENIA PFRN. Kontakt z PFRN: 22 654 58 69 (71); e-mail: federacja@pfrn.pl; http://www.pfrn.pl SZKOLENIA PFRN UMOWY POŚREDNICTWA ZAWIERANE Z DEWELOPEREM zagadnienia prawne, wzajemne relacje deweloper pośrednik, właściwa treść umowy pośrednictwa i załączników do umowy a odpowiedzialność pośrednika

Bardziej szczegółowo

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze.

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze. Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze. Jej prowadzenie służy realizacji celu publicznego, jakim jest ochrona

Bardziej szczegółowo

Wartości wysoko cenione i ich odzwierciedlenie w polityce przestrzennej

Wartości wysoko cenione i ich odzwierciedlenie w polityce przestrzennej Wartości wysoko cenione i ich odzwierciedlenie w polityce przestrzennej Dr Piotr Fogel Instytut Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa Warszawa 1 Planowanie przestrzenne jako Jedyny sposób osiągania

Bardziej szczegółowo

PROGNOZA SKUTKÓW FINANSOWYCH UCHWALENIA MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA

PROGNOZA SKUTKÓW FINANSOWYCH UCHWALENIA MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PROGNOZA SKUTKÓW FINANSOWYCH UCHWALENIA MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO TERENÓW POD ZABUDOWĘ MIESZKANIOWĄ JEDNORODZINNĄ I LETNISKOWĄ w WILKOWYJI, dz. nr ewid. 110, 111, 168 gm. KŁECKO

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 1538/2014 PREZYDENTA MIASTA KRAKOWA z dnia 06.06.2014 r. w sprawie przyjęcia i przekazania pod obrady Rady Miasta Krakowa projektu

ZARZĄDZENIE Nr 1538/2014 PREZYDENTA MIASTA KRAKOWA z dnia 06.06.2014 r. w sprawie przyjęcia i przekazania pod obrady Rady Miasta Krakowa projektu ZARZĄDZENIE Nr 1538/2014 PREZYDENTA MIASTA KRAKOWA z dnia 06.06.2014 r. w sprawie przyjęcia i przekazania pod obrady Rady Miasta Krakowa projektu uchwały Rady Miasta Krakowa w sprawie uchwalenia zmiany

Bardziej szczegółowo

PROJEKT ZMIAN USTAWY O PLANOWANIU I ZAGOSPODAROWANIU PRZESTRZENNYM

PROJEKT ZMIAN USTAWY O PLANOWANIU I ZAGOSPODAROWANIU PRZESTRZENNYM PROJEKT ZMIAN USTAWY O PLANOWANIU Projekt przygotowany przez Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Pana Olgierda Dziekońskiego CELE PROPONOWANYCH ZMIAN USTAWY KOMPLEKSOWA REGULACJA PROCESÓW

Bardziej szczegółowo

Art. 88. - konkretyzacja: - ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

Art. 88. - konkretyzacja: - ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych OBOWIĄZYWANIE PRAWA I. Zasady konstytucyjne: 1. Zasada państwa prawa i jej konsekwencje w procesie stanowienia prawa: niezwykle ważna dyrektywa w zakresie stanowienia i stosowania prawa wyrok 9 V 2005

Bardziej szczegółowo

Przewodniczący Sejmik Województwa Mazowieckiego. Komisję Strategii Rozwoju Regionalnego i Zagospodarowania Przestrzennego UZASADNIENIE

Przewodniczący Sejmik Województwa Mazowieckiego. Komisję Strategii Rozwoju Regionalnego i Zagospodarowania Przestrzennego UZASADNIENIE Warszawa, dnia 2 czerwca 2015 r. /Imię nazwisko (Lub nazwa podmiotu) Adres/ Telefon mail Do Marszałek Województwa Mazowieckiego jako Przewodniczącego Zarządu Województwa Mazowieckiego Przewodniczący Sejmik

Bardziej szczegółowo

Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST

Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST Podstawy prawne finansów lokalnych Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST Dr Izabella Ewa Cech Materiały wewnętrzne PWSZ Głogów Wstęp - zakres wykładu - Pojęcie i kształt systemu finansowoprawnego

Bardziej szczegółowo

Biuro Urbanistyczne arch. Maria Czerniak

Biuro Urbanistyczne arch. Maria Czerniak Wójt Gminy Gronowo Elbląskie STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY CZEMU SŁUŻY STUDIUM? jest wyrazem poglądów ipostanowień związanych z rozwojem gminy, w tym poglądów władz

Bardziej szczegółowo

Obowiązki gminy jako lokalnego kreatora polityki energetycznej wynikające z Prawa energetycznego

Obowiązki gminy jako lokalnego kreatora polityki energetycznej wynikające z Prawa energetycznego Obowiązki gminy jako lokalnego kreatora polityki energetycznej wynikające z Prawa energetycznego Południowo-Wschodni Oddział Terenowy URE z siedzibą w Krakowie Niepołomice, 17 czerwca 2010 Prezes URE jest

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PŁUśNICA SPIS TREŚCI Wstęp.. 8 I UWARUNKOWANIA PONADLOKALNE 9 1 UWARUNKOWANIA LOKALIZACYJNE GMINY. 9 1.1 Cechy położenia gminy 9 1.2 Regionalne uwarunkowania przyrodnicze 10 1.3 Historyczne przekształcenia na terenie

Bardziej szczegółowo

UZASADNIENIE. I. Dane ogólne

UZASADNIENIE. I. Dane ogólne UZASADNIENIE do Uchwały Nr VI/39/2015 Rady Miejskiej w Mielcu z dnia 24 kwietnia 2015 r. w sprawie uchwalenia VII zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Specjalnej Strefy Ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 10 czerwca 2010 r.

Warszawa, dnia 10 czerwca 2010 r. BAS-WAL-923/10 Warszawa, dnia 10 czerwca 2010 r. Opinia prawna w sprawie konsekwencji braku przepisów prawnych w Prawie budowlanym, regulujących lokalizację i budowę farm wiatrowych I. Teza opinii Brak

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLVI/313/2014 RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM. z dnia 28 sierpnia 2014 r.

UCHWAŁA NR XLVI/313/2014 RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM. z dnia 28 sierpnia 2014 r. UCHWAŁA NR XLVI/313/2014 RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM z dnia 28 sierpnia 2014 r. w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Grodzisk Wielkopolski

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr VII/41/2015

UCHWAŁA Nr VII/41/2015 UCHWAŁA Nr VII/41/2015 Rady Powiatu Wielickiego z dnia 31 marca 2015 roku w sprawie określenia zasad udzielania dotacji na prace konserwatorskie, restauratorskie lub remonty budowlane przy zabytkach wpisanych

Bardziej szczegółowo

OCHRONA ŚRODOWISKA W PROCESIE INWESTYCYJNYM W ŚWIETLE PRZEPISÓW

OCHRONA ŚRODOWISKA W PROCESIE INWESTYCYJNYM W ŚWIETLE PRZEPISÓW OCHRONA ŚRODOWISKA W PROCESIE INWESTYCYJNYM W ŚWIETLE PRZEPISÓW USTAWY Z DNIA 3 PAŹDZIERNIKA 2008 r. O UDOSTĘPNIANIU INFORMACJI O ŚRODOWISKU I JEGO OCHRONIE, UDZIALE SPOŁECZEŃSTWA W OCHRONIE ŚRODOWISKA

Bardziej szczegółowo

4.4.2. Ewa Arvay-Podhalańska Integracja planowania przestrzennego miast z politykami rozwoju regionalnego i krajowego

4.4.2. Ewa Arvay-Podhalańska Integracja planowania przestrzennego miast z politykami rozwoju regionalnego i krajowego 4.4.2. Ewa Arvay-Podhalańska Integracja planowania przestrzennego miast z politykami rozwoju regionalnego i krajowego W: Zintegrowane planowanie rozwoju miast, Korzeniak G., red., Instytut Rozwoju Miast

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 ZINTEGROWANE INWESTYCJE TERYTORIALNE POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 W grudniu 2013 r. Rada Unii Europejskiej formalnie zatwierdziła nowe przepisy i ustawodawstwo dotyczące kolejnej rundy inwestycji

Bardziej szczegółowo

Opolskie w Internecie

Opolskie w Internecie Opolskie w Internecie Regionalna Infrastruktura Informacji Przestrzennej Urząd Marszałkowski Województwa Opolskiego Departament Geodezji, Kartografii i Gospodarki Nieruchomościami Referat Geodezji i Kartografii

Bardziej szczegółowo

KANCELARIA SENATU BIURO ANALIZ I DOKUMENTACJI

KANCELARIA SENATU BIURO ANALIZ I DOKUMENTACJI KANCELARIA SENATU BIURO ANALIZ I DOKUMENTACJI Opinia prawna na temat tzw. ustawy krajobrazowej w aspekcie możliwości podjęcia przez radę gminy uchwały obejmującej część obszaru gminy OPINIE EKSPERTYZY

Bardziej szczegółowo

Zjawiska negatywne w inwestycyjnym procesie budowlanym. Ryszard Kowalski

Zjawiska negatywne w inwestycyjnym procesie budowlanym. Ryszard Kowalski Zjawiska negatywne w inwestycyjnym procesie budowlanym Ryszard Kowalski Nadmierne ryzyko i koszty inwestycyjnego procesu budowlanego w Polsce są konsekwencją regulacji, postaw społecznych i niskich kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr LVIII / 571 / 2009 Rady Gminy Tarnowo Podgórne z dnia 20 października 2009r.

Uchwała Nr LVIII / 571 / 2009 Rady Gminy Tarnowo Podgórne z dnia 20 października 2009r. Uchwała Nr LVIII / 571 / 2009 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zmianami) oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27

Bardziej szczegółowo

r.pr. Michał Behnke 12.10.2011

r.pr. Michał Behnke 12.10.2011 Analiza wariantowajako przesłanka wskazania wariantu innego niż proponowany przez inwestora lub odmowy wydania decyzji środowiskowej r.pr. Michał Behnke 12.10.2011 1 PLAN PREZENTACJI Podstawy prawne analizy

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 17

SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 17 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 17 Rozdział 1. Podstawowe wiadomości z zakresu zarządzania nieruchomościami 23 1.1. SYTUACJA PRAWNA ZARZĄDCY 25 1.1.1. Regulacje prawne dotyczące zawodu zarządcy nieruchomości

Bardziej szczegółowo

Inicjatywa lokalna- podstawa prawna

Inicjatywa lokalna- podstawa prawna Inicjatywa lokalna- podstawa prawna Pojęcie inicjatywy lokalnej (IL) wprowadziła nowelizacja ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (ustawa) z 2010 roku, definiując IL oraz poświęcając

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 10 kwietnia 2003 r.

USTAWA. z dnia 10 kwietnia 2003 r. Dz.U.03.80.721 Dz.U.03.217.2124 Dz.U.05.113.954 Dz.U.05.267.2251 Dz.U.06.220.1601 Dz.U.07.23.136 Dz.U.07.112.767 Dz.U.08.154.958 USTAWA z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania

Bardziej szczegółowo

BL-112-254-TK/15 Warszawa, 30 grudnia 2015 r.

BL-112-254-TK/15 Warszawa, 30 grudnia 2015 r. BL-112-254-TK/15 Warszawa, 30 grudnia 2015 r. INFORMACJA PRAWNA O WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z 2 CZERWCA 2015 R. (SYGN. AKT K 1/13) DOTYCZĄCYM USTAWY Z DNIA 23 MAJA 1991 R. O ZWIĄZKACH ZAWODOWYCH

Bardziej szczegółowo

Gdynia kontrolowany rozwój miasta na nowych terenach oraz wykorzystanie terenów poportowych

Gdynia kontrolowany rozwój miasta na nowych terenach oraz wykorzystanie terenów poportowych Gdynia kontrolowany rozwój miasta na nowych terenach oraz wykorzystanie terenów poportowych Polityki lokalne wobec postulatu zwartego miasta Sopot 02-03.06.2011 Marek Karzyński Gdynia w okresie międzywojennym

Bardziej szczegółowo

Dokonując oceny poszczególnych rozwiązań przyjętych w projekcie ustawy wskazać należy,

Dokonując oceny poszczególnych rozwiązań przyjętych w projekcie ustawy wskazać należy, Prezydent Miasta Poznania Poznań, dnia 19 czerwca 2013 r. Szanowny Pan Bronisław Komorowski Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Prezydencie, pragnę wyrazić swoje poparcie dla generalnego

Bardziej szczegółowo

SPOSOBY UZYSKANIA SPÓJNOŚCI W PLANOWANIU ROZWOJU PRZESTRZENNEGO I SPOŁECZNO - GOSPODARCZEGO DOLNEGO ŚLASKA

SPOSOBY UZYSKANIA SPÓJNOŚCI W PLANOWANIU ROZWOJU PRZESTRZENNEGO I SPOŁECZNO - GOSPODARCZEGO DOLNEGO ŚLASKA SPOSOBY UZYSKANIA SPÓJNOŚCI W PLANOWANIU ROZWOJU PRZESTRZENNEGO I SPOŁECZNO - GOSPODARCZEGO DOLNEGO ŚLASKA Seminarium EUREG-u, Katedry UNESCO i Sekcji Polskiej RSA Warszawa, 22 marca 2012 ROK Janusz Korzeń,

Bardziej szczegółowo

Ustawowe formy partycypacji społecznej w planowaniu przestrzennym

Ustawowe formy partycypacji społecznej w planowaniu przestrzennym Ustawowe formy partycypacji społecznej w planowaniu przestrzennym Czyli o tym jak obywatel może wpływać na kształt otaczającej go przestrzeni i na co pozwala nam ustawa Zespół ds. konsultacji społecznych

Bardziej szczegółowo

Recenzent: prof. UW dr hab. Stanisław Sulowski. Projekt okładki Jan Straszewski. Opracowanie redakcyjne Joanna Paszkowska ISBN 978-83-62250-21-9

Recenzent: prof. UW dr hab. Stanisław Sulowski. Projekt okładki Jan Straszewski. Opracowanie redakcyjne Joanna Paszkowska ISBN 978-83-62250-21-9 Recenzent: prof. UW dr hab. Stanisław Sulowski Projekt okładki Jan Straszewski Opracowanie redakcyjne Joanna Paszkowska ISBN 978-83-62250-21-9 Copyright by Wyższa Szkoła Zarządzania i Prawa im. Heleny

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XI/92/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 2 lipca 2015 r.

UCHWAŁA NR XI/92/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 2 lipca 2015 r. UCHWAŁA NR XI/92/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE z dnia 2 lipca 2015 r. w sprawie: zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Żarów. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska 1)

USTAWA. z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska 1) USTAWA z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska 1) Art. 6. 1. Kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu. 2. Kto

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie przestrzennych baz danych dla potrzeb planowania i zagospodarowania przestrzennego Miasta Łodzi

Wykorzystanie przestrzennych baz danych dla potrzeb planowania i zagospodarowania przestrzennego Miasta Łodzi Wykorzystanie przestrzennych baz danych dla potrzeb planowania i zagospodarowania przestrzennego Miasta Łodzi dr inż. arch. Robert Warsza Miejska Pracownia Urbanistyczna w Łodzi wydanie decyzji o warunkach

Bardziej szczegółowo

Statut FORUM ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH POWIATU TCZEWSKIEGO

Statut FORUM ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH POWIATU TCZEWSKIEGO Statut FORUM ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH POWIATU TCZEWSKIEGO WSTĘP Mając na względzie, iż istotną cechą i podstawą sukcesu demokratycznie zorganizowanej społeczności lokalnej jest aktywność obywatelska jej

Bardziej szczegółowo

STATUT PODKARPACKIEJ RADY ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH WSTĘP

STATUT PODKARPACKIEJ RADY ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH WSTĘP STATUT PODKARPACKIEJ RADY ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH WSTĘP Mając na względzie, iż istotną cechą i podstawą sukcesu demokratycznie zorganizowanej społeczności lokalnej jest aktywność obywatelska jej mieszkańców,

Bardziej szczegółowo

NABYWANIE NIERUCHOMOŚCI POD INWESTYCJE PUBLICZNE I ZASADY WYPŁATY ODSZKODOWAŃ

NABYWANIE NIERUCHOMOŚCI POD INWESTYCJE PUBLICZNE I ZASADY WYPŁATY ODSZKODOWAŃ NABYWANIE NIERUCHOMOŚCI POD INWESTYCJE PUBLICZNE I ZASADY WYPŁATY ODSZKODOWAŃ Michał Bala aplikant radcowski Kancelaria PIERÓG & Partnerzy Zasada ochrony własności leży u podstaw współczesnego państwa

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 25 lipca 2001 r.

Warszawa, 25 lipca 2001 r. Warszawa, 25 lipca 2001 r. Opinia na temat wniosku Stowarzyszenia Związek Polskich Artystów Plastyków do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami

Bardziej szczegółowo

Spółki z udziałem jednostki samorządu terytorialnego

Spółki z udziałem jednostki samorządu terytorialnego 1 Spółki z udziałem jednostki samorządu terytorialnego 2 Spółki komunalne w praktyce. Aktualny stan prawny Jednostki samorządu terytorialnego mogą tworzyć i przystępować do spółek prawa handlowego, na

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IV/34/10 RADY MIEJSKIEJ W KOWARACH Z DNIA 30 GRUDNIA 2010. Rada Miejska w Kowarach uchwala, co następuje:

UCHWAŁA NR IV/34/10 RADY MIEJSKIEJ W KOWARACH Z DNIA 30 GRUDNIA 2010. Rada Miejska w Kowarach uchwala, co następuje: UCHWAŁA NR IV/34/10 RADY MIEJSKIEJ W KOWARACH Z DNIA 30 GRUDNIA 2010 w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Kowary, jednostka urbanistyczna Kowary Podgórze,

Bardziej szczegółowo

Pyt. 2 Pojęcie Prawa Gospodarczego

Pyt. 2 Pojęcie Prawa Gospodarczego Pyt. 2 Pojęcie Prawa Gospodarczego Czym jest prawo publiczne? Czym jest prawo prywatne? Gdzie zaliczamy prawo gospodarcze? (metody, przedmiot, prawo interwencji, stosunki wertykalne i horyzontalne, określa

Bardziej szczegółowo

O stosowaniu uchwały KNF w kwestii oceny rękojmi kandydatów na członków organów podmiotów nadzo. Wpisany przez Mariusz Maciejewski, Elżbieta Sienicka

O stosowaniu uchwały KNF w kwestii oceny rękojmi kandydatów na członków organów podmiotów nadzo. Wpisany przez Mariusz Maciejewski, Elżbieta Sienicka W praktyce stosowania przedmiotowych regulacji przez KNF przyjmuje się, że na przesłankę rękojmi składa się wiele czynników, które są oceniane przez KNF łącznie. Mając na względzie prawidłowy rozwój rynku

Bardziej szczegółowo

z dniem 11 lipca 2008 r. ustawa utraciła moc jako niezgodna z Konstytucją - wyrok TK (Dz. U. z 2008 r. Nr 123, poz. 803) USTAWA z dnia 11 maja 2007 r.

z dniem 11 lipca 2008 r. ustawa utraciła moc jako niezgodna z Konstytucją - wyrok TK (Dz. U. z 2008 r. Nr 123, poz. 803) USTAWA z dnia 11 maja 2007 r. Kancelaria Sejmu s. 1/1 z dniem 11 lipca 2008 r. ustawa utraciła moc jako niezgodna z Konstytucją - wyrok TK (Dz. U. z 2008 r. Nr 123, poz. 803) USTAWA z dnia 11 maja 2007 r. Opracowano na podstawie Dz.U.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr. Rady Miasta Gdyni z dnia.2012 r.

UCHWAŁA Nr. Rady Miasta Gdyni z dnia.2012 r. UCHWAŁA Nr. z dnia.2012 r. w sprawie trybu i szczegółowych kryteriów oceny wniosków o realizację zadań publicznych w ramach inicjatyw lokalnych. Na podstawie art. 19 lit. c) ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia

Bardziej szczegółowo

Przetarg IX - ROLA I ZADANIA STUDIUM, - UZASADNIENIE ZMIANY STUDIUM, - PODSTAWOWE DANE O GMINIE.

Przetarg IX - ROLA I ZADANIA STUDIUM, - UZASADNIENIE ZMIANY STUDIUM, - PODSTAWOWE DANE O GMINIE. Przetarg IX Wersja archiwalna Przetarg nieograniczony poniżej 60 000 EURO na: Sporządzenie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla miasta i gminy Leśna. OGŁOSZENIE Gmina Leśna

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA W WOJEWÓDZTWACH MAŁOPOLSKIM I ŚWIĘTOKRZYSKIM

OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA W WOJEWÓDZTWACH MAŁOPOLSKIM I ŚWIĘTOKRZYSKIM OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA W WOJEWÓDZTWACH MAŁOPOLSKIM I ŚWIĘTOKRZYSKIM Elementy zarządzania ryzykiem powodziowym 1. Zapobieganie 2. Ochrona 3. Gotowość 4. Postępowanie awaryjne 5. Wyciąganie wniosków Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXXVII/3/2013 Rady Gminy Kosakowo z dnia 24 stycznia 2013 roku

Uchwała Nr XXXVII/3/2013 Rady Gminy Kosakowo z dnia 24 stycznia 2013 roku Uchwała Nr XXXVII/3/2013 Rady Gminy Kosakowo z dnia 24 stycznia 2013 roku W sprawie: udziału Gminy Kosakowo w Programie Regionalnym Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Rozwój miast poprzez wzmocnienie kompetencji

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PRAWNE ZARZĄDZANIA ZINTEGROWANYMI INWESTYCJAMI TERYTORIALNYMI

PODSTAWY PRAWNE ZARZĄDZANIA ZINTEGROWANYMI INWESTYCJAMI TERYTORIALNYMI PODSTAWY PRAWNE ZARZĄDZANIA ZINTEGROWANYMI INWESTYCJAMI TERYTORIALNYMI Departament Prawny Dorota Chlebosz Aneta Bracik Justyna Rogozińska Warsztaty dotyczące wdrażania ZIT w Polsce Zakopane, 18-20 stycznia

Bardziej szczegółowo

Rozdział I Zagadnienia wprowadzające 1. Urządzenia przesyłowe 1.1. Regulacja z art. 49 k.c. w ujęciu historycznoporównawczym

Rozdział I Zagadnienia wprowadzające 1. Urządzenia przesyłowe 1.1. Regulacja z art. 49 k.c. w ujęciu historycznoporównawczym Spis treści Wykaz skrótów Wstęp Rozdział I Zagadnienia wprowadzające 1. Urządzenia przesyłowe 1.1. Regulacja z art. 49 k.c. w ujęciu historycznoporównawczym 1.2. Zakres pojęcia "urządzenie przesyłowe"

Bardziej szczegółowo

Autor: Bożena Grad, Urszula Nowicka, Jurij Stadnicki Tytuł: PODSTAWY OBSŁUGI NIERUCHOMOŚCI W teorii i praktyce Recenzent: prof. dr hab.

Autor: Bożena Grad, Urszula Nowicka, Jurij Stadnicki Tytuł: PODSTAWY OBSŁUGI NIERUCHOMOŚCI W teorii i praktyce Recenzent: prof. dr hab. Autor: Bożena Grad, Urszula Nowicka, Jurij Stadnicki Tytuł: PODSTAWY OBSŁUGI NIERUCHOMOŚCI W teorii i praktyce Recenzent: prof. dr hab. Lech Pałasz Liczba stron: 415 Rok wydania: 2011 SPIS TREŚCI WSTĘP

Bardziej szczegółowo

BL-112-133-TK/13 Warszawa, 30 grudnia 2013 r.

BL-112-133-TK/13 Warszawa, 30 grudnia 2013 r. BL-112-133-TK/13 Warszawa, 30 grudnia 2013 r. INFORMACJA PRAWNA O WYROKU TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO Z DNIA 24 WRZEŚNIA 2013 R. (SYGN. AKT K 35/12) DOTYCZĄCYM USTAWY O SYSTEMIE OŚWIATY I. METRYKA ORZECZENIA

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o

Ustawa z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o Ustawa z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko obejmuje : udostępnianie

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE z dnia 20 stycznia 1998 r. Sygn. akt K. 9/97

POSTANOWIENIE z dnia 20 stycznia 1998 r. Sygn. akt K. 9/97 6 POSTANOWIENIE z dnia 20 stycznia 1998 r. Sygn. akt K. 9/97 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Sokolewicz przewodniczący Stefan J. Jaworski sprawozdawca Teresa Dębowska-Romanowska Wiesław Johann

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 21 maja 2010 r.

USTAWA z dnia 21 maja 2010 r. Kancelaria Sejmu s. 1/11 USTAWA z dnia 21 maja 2010 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 6 listopada 2015 r. Poz. 1829 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 8 października 2015 r. w sprawie szkolenia obronnego Na podstawie art. 6 ust.

Bardziej szczegółowo

Rada Seniorów. 19 czerwca 2015 roku

Rada Seniorów. 19 czerwca 2015 roku Rada Seniorów 19 czerwca 2015 roku Formalne umocowanie RS Art. 5c ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym 1. Gmina sprzyja solidarności międzypokoleniowej oraz tworzy warunki do pobudzania aktywności

Bardziej szczegółowo

Szkolenia dla rzeczoznawców majątkowych a podatek VAT interpretacja indywidualna przepisów prawa podatkowego Ministra Finansów

Szkolenia dla rzeczoznawców majątkowych a podatek VAT interpretacja indywidualna przepisów prawa podatkowego Ministra Finansów Szkolenia dla rzeczoznawców majątkowych a podatek VAT interpretacja indywidualna przepisów prawa podatkowego Ministra Finansów Polska Federacja Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych otrzymała od Ministra

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRZYZNAWANIA MIESZKAŃ. stanowiących zasoby własne Wałbrzyskiego Towarzystwa Budownictwa Społecznego Spółki z o.o.

REGULAMIN PRZYZNAWANIA MIESZKAŃ. stanowiących zasoby własne Wałbrzyskiego Towarzystwa Budownictwa Społecznego Spółki z o.o. Załącznik do umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą : Wałbrzyskie Towarzystwo Budownictwa Społecznego Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością REGULAMIN PRZYZNAWANIA MIESZKAŃ stanowiących

Bardziej szczegółowo

PARTYCYPACJA OBYWATELSKA ZASADY i PRAKTYKA

PARTYCYPACJA OBYWATELSKA ZASADY i PRAKTYKA PARTYCYPACJA OBYWATELSKA ZASADY i PRAKTYKA Ewa Stokłuska Kraków, 12.05.2014r. PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO PRAWA ADMINISTRACYJNEGO

WPROWADZENIE DO PRAWA ADMINISTRACYJNEGO Maciej M. Sokołowski WPROWADZENIE DO PRAWA ADMINISTRACYJNEGO Warszawa, 2/10/2014 r. ADMINISTRACJA JAKO ORGANIZACJA Administracja jest organizacją Różne jednostek organizacyjne (system różnych jednostek

Bardziej szczegółowo

Interpelacja (nr 15357) do ministra finansów w sprawie ujawnienia polityki podatkowej rządu w zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości

Interpelacja (nr 15357) do ministra finansów w sprawie ujawnienia polityki podatkowej rządu w zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości Interpelacja (nr 15357) do ministra finansów w sprawie ujawnienia polityki podatkowej rządu w zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości obiektów podziemnych wyrobisk górniczych oraz przyspieszenia

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE PRZESTRZENNE W KSZTAŁTOWANIU ŚRODOWISKA

PLANOWANIE PRZESTRZENNE W KSZTAŁTOWANIU ŚRODOWISKA PLANOWANIE PRZESTRZENNE W KSZTAŁTOWANIU ŚRODOWISKA PROBLEM LOKOWANIA INWESTYCJI PLANOWANIE PRZESTRZENNE A LOKALIZACJA INWESTYCJI Koherencja lokalizacyjna każdej działalności właściwe miejsce (poszukiwanie

Bardziej szczegółowo

Standaryzacja planistycznych obiektów przestrzennych w ramach infrastruktury informacji przestrzennej

Standaryzacja planistycznych obiektów przestrzennych w ramach infrastruktury informacji przestrzennej Standaryzacja planistycznych obiektów przestrzennych w ramach infrastruktury informacji przestrzennej dr inż. Joanna Jaroszewicz dr inż. Agnieszka Zwirowicz-Rutkowska dr inż. Małgorzata Denis VI Ogólnopolskie

Bardziej szczegółowo

WYBRANE UWARUNKOWANIA PRAWNE I SKUTKI ODSZKODOWAWCZE BUDOWY URZĄDZEŃ INFRASTRUKTURY TECHNICZNEJ

WYBRANE UWARUNKOWANIA PRAWNE I SKUTKI ODSZKODOWAWCZE BUDOWY URZĄDZEŃ INFRASTRUKTURY TECHNICZNEJ str. 1 WYBRANE UWARUNKOWANIA PRAWNE I SKUTKI ODSZKODOWAWCZE BUDOWY URZĄDZEŃ NA CUDZYCH NIERUCHOMOŚCIACH Zdzisław Małecki, Magdalena Małecka-Pilujska Poznań, marzec 2007 str. 2 STRESZCZENIE Na tysiącach

Bardziej szczegółowo

Gospodarka przestrzenna studia pierwszego stopnia

Gospodarka przestrzenna studia pierwszego stopnia Gospodarka przestrzenna studia pierwszego stopnia Pytania do egzaminu inżynierskiego Egzamin dyplomowy obejmuje zestaw 3 pytań podzielonych na dwa działy: - wiedza ogólna, - wiedza specjalnościowa. Na

Bardziej szczegółowo

Informacja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 21 grudnia 2015 r.

Informacja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 21 grudnia 2015 r. Informacja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 21 grudnia 2015 r. W związku ze zbliżającym się terminem wejścia w życie przepisów rozdziału 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach

Bardziej szczegółowo

Czy przyroda w Polsce jest lepiej chroniona po 2 latach: jakość regulacji i praktyki stosowania. dr Marcin Pchałek adw.

Czy przyroda w Polsce jest lepiej chroniona po 2 latach: jakość regulacji i praktyki stosowania. dr Marcin Pchałek adw. Czy przyroda w Polsce jest lepiej chroniona po 2 latach: jakość regulacji i praktyki stosowania dr Marcin Pchałek adw. Paulina Kupczyk Kluczowe etapy oceny habitatowej: Etap pierwszy: Screening Etap drugi:

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 8 maja 2014 r. Poz. 586

Warszawa, dnia 8 maja 2014 r. Poz. 586 Warszawa, dnia 8 maja 2014 r. Poz. 586 USTAWA z dnia 24 kwietnia 2014 r. o zmianie ustawy o nadzorze uzupełniającym nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami reasekuracji i firmami

Bardziej szczegółowo

Część IV. System realizacji Strategii.

Część IV. System realizacji Strategii. Część IV. System realizacji Strategii. Strategia jest dokumentem ponadkadencyjnym, określającym cele, kierunki i priorytety działań na kilka lat oraz wymagającym ciągłej pracy nad wprowadzaniem zmian i

Bardziej szczegółowo

Übersetzung ins Polnische Gesetz über das Technische Hilfswerk

Übersetzung ins Polnische Gesetz über das Technische Hilfswerk Bundessprachenamt Arbeitsgruppe Ostsprachen Auftragsnummer 2009U-14148 Übersetzung ins Polnische Gesetz über das Technische Hilfswerk Ustawa o Technisches Hilfswerk * (Ustawa THW) w wersji z dnia 29.07.2009

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXI/166/2012 RADY MIEJSKIEJ W DREZDENKU. z dnia 29 maja 2012 r.

UCHWAŁA NR XXI/166/2012 RADY MIEJSKIEJ W DREZDENKU. z dnia 29 maja 2012 r. UCHWAŁA NR XXI/166/2012 RADY MIEJSKIEJ W DREZDENKU z dnia 29 maja 2012 r. w sprawie określenia zasad udzielania dotacji celowej na budowę przydomowych oczyszczalni ścieków. Na podstawie art. 403 ust.4,5,6

Bardziej szczegółowo

ZMIANA PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

ZMIANA PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO ZMIANA PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Katarzyna Łabarzewska Wydział Rozwoju Regionalnego Rybnik, 16 kwietnia2015 r. 1.Co to jest plan zagospodarowania przestrzennego województwa?

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW

KOMUNIKAT DLA POSŁÓW PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Petycji 27.05.2014 KOMUNIKAT DLA POSŁÓW Przedmiot: Petycja 0436/2012, którą złożył Mark Walker (Wielka Brytania) w sprawie transgranicznego doradztwa prawnego 1.

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2000 r. Nr 88, poz. 983, z 2003 r. Nr

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja. Rewitalizacja jako kluczowy element polityki miejskiej. Rajmund Ryś Dyrektor Departamentu Polityki Przestrzennej w MIiR

Rewitalizacja. Rewitalizacja jako kluczowy element polityki miejskiej. Rajmund Ryś Dyrektor Departamentu Polityki Przestrzennej w MIiR Rewitalizacja Rewitalizacja jako kluczowy element polityki miejskiej Rajmund Ryś Dyrektor Departamentu Polityki Przestrzennej w MIiR Rewitalizacja jako kluczowy element polityki miejskiej Rajmund Ryś Dyrektor

Bardziej szczegółowo

Najczęściej zadawane pytania

Najczęściej zadawane pytania Najczęściej zadawane pytania dotyczące konkursu nr POWR.02.19.00-IZ.00-00-004/15 Wzmocnienie procesu konsultacji społecznych i monitoringu społecznego w zakresie działań prowadzonych przez jednostki samorządu

Bardziej szczegółowo

Gmina i Miasto Lwówek Śląski Al. Wojska Polskiego 25A, 59-600 Lwówek Śląski PODSUMOWANIE

Gmina i Miasto Lwówek Śląski Al. Wojska Polskiego 25A, 59-600 Lwówek Śląski PODSUMOWANIE Gmina i Miasto Lwówek Śląski Al. Wojska Polskiego 25A, 59-600 Lwówek Śląski PODSUMOWANIE Załącznik Nr 1 do Aktualizacji Programu Ochrony Środowiska dla Gminy i Miasta Lwówek Śląski na lata 2012 2015, z

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały Nr 651/XLIV/09 Rady Miasta Płocka z dnia 29 grudnia 2009 roku. Wieloletni Plan Inwestycyjny Miasta Płocka na lata 2010-2014

Załącznik do Uchwały Nr 651/XLIV/09 Rady Miasta Płocka z dnia 29 grudnia 2009 roku. Wieloletni Plan Inwestycyjny Miasta Płocka na lata 2010-2014 Załącznik do Uchwały Nr 651/XLIV/09 Rady Miasta Płocka z dnia 29 grudnia 2009 roku Wieloletni Plan Inwestycyjny Miasta Płocka na lata 2010-2014 Płock, grudzień 2009 Działy opracowania: I. Wprowadzenie.

Bardziej szczegółowo

SAMORZĄD TERYTORIALNY W SYSTEMIE PRAWA

SAMORZĄD TERYTORIALNY W SYSTEMIE PRAWA SAMORZĄD TERYTORIALNY W SYSTEMIE PRAWA PRAWO ADMINISTRACYJNE - ĆWICZENIA Maciej M. Sokołowski Konstytucja RP art. 163 Samorząd terytorialny wykonuje zadania publiczne nie zastrzeżone przez Konstytucję

Bardziej szczegółowo

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw. (druk nr 721)

Opinia do ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw. (druk nr 721) Warszawa, dnia 10 października 2014 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 721) I. Cel i przedmiot ustawy Ustawa wprowadza zasadę

Bardziej szczegółowo