Siedem lat funkcjonowania systemu ETS w pigułce oraz prognozy obligujących i zobligowanych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Siedem lat funkcjonowania systemu ETS w pigułce oraz prognozy obligujących i zobligowanych"

Transkrypt

1 Siedem lat funkcjonowania systemu ETS w pigułce oraz prognozy obligujących i zobligowanych System handlu uprawnieniami do emisji [European Union Emissions Trading System, EU ETS KS] to nie tylko system o charakterze obligatoryjnym, który stosowany jest na obszarze Unii Europejskiej i europejskiego obszaru gospodarczego. Jest to również zasadnicze narzędzie, którym posługujemy się, aby odpowiedzieć na problemy i wyzwania związane ze zmianami klimatu; nie tylko w Europie, ale poprzez powiązania o charakterze międzynarodowym z innymi [pozaeuropejskimi - KS] jurysdykcjami również na świecie. EU ETS jest również największym globalnym systemem o charakterze cap-and-trade [system typu ograniczenie-handel KS]. Jak stwierdza Bank Światowy, ETS jest motorem dla międzynarodowego rynku uprawnieniami. Jego filozofia opiera się na konstruowaniu redukcji emisji w ten sposób, by następowały one przy jak najniższym koszcie dla podmiotów objętych obowiązkiem uczestnictwa w tym systemie tak, tytułem wstępu, Piotr Plizga z Dyrektoriatu Generalnego ds. działań w dziedzinie klimatu Komisji Europejskiej, rozpoczął merytoryczną część konferencji European Emission Trading Summit którą 22 listopada 2012r. w Warszawie zorganizował Zespół CBE Polska. Ekspert przypomniał, iż EU ETS działa od 2005 roku i funkcjonuje w fazach oraz że aktualnie dochodzimy do końca drugiej fazy. Trzecia faza oznacza przede wszystkim dwojako rozumianą eskalację. Po pierwsze system obejmie nowe sektory, po drugie zaś kolejne gazy. Aktualnie w zakres wchodzi około 50% emisji dwutlenku węgla i nieco mniej emisji pozostałych, szeroko pojętych gazów cieplarnianych. Rynek emisji CO 2 wyceniany był w zeszłym roku na poziomie 77 mld euro (łączny obrót), a wartość uprawnień do emisji wyceniano na 6 mld euro. Wartości te z roku na rok zawsze wzrastały. Rola - a właściwie role Komisji Europejskiej Plizga stwierdził, że z punktu widzenia Komisji Europejskiej, pierwszym i najważniejszym imperatywem systemu ETS są kwestie ochrony środowiska. System ten daje gwarancje ograniczenia emisji na uwzględnionym poziomie i jednocześnie jest to bardzo użyteczne narzędzie jeśli chodzi o programowanie ograniczeń emisji i łączenie ich z innymi celami, które zostały uzgodnione przykładowo w strategii Europa 2020, takimi jak podniesienie udziału energii odnawialnej czy zwiększenie efektywności energetycznej sektorów, które w znacznym stopniu przyczyniają się do zwiększania emitowanych do atmosfery gazów cieplarnianych. Ekspert przypomniał ponadto, że Komisja Europejska przyjmuje wiele ról w systemie handlu uprawnieniami do emisji. Odpowiedzialna jest zarówno za formułowanie jak i za implementacje

2 polityki klimatycznej oraz konsekwencji rozwiązań dotyczących ETS-u. Jednocześnie KE dysponuje prawem inicjatywy legislacyjnej, co ma fundamentalne znaczenie odnośnie formułowania przyszłych kierunków rozwoju systemu. Warto dodać, że zgodnie z Traktatem Lizbońskim, zmiany w ETS-ie przyjmowane są w drodze zwykłej procedury legislacyjnej, w którą zaangażowany jest parlament, a głosowanie w Radzie odbywa się większością kwalifikowaną. Śledząc postęp legislacyjny w ciągu ostatnich kilku lat, oczywistym wydaje się być, że środki wykonawcze do ETS-u przyjmowane są w drodze komitologii, czyli procesu, w którym komisja proponuje po zasięgnięciu opinii Państw członkowskich i po weryfikacji zgodności przepisów z pewnymi normami legislacji przez Parlament i przez Radę Ministrów (tak przyjęte zostały np. rozporządzenia o aukcjach oraz decyzje o wskaźnikach emisyjności). KE monitoruje stosowanie przepisów na poziomie narodowym i jest upoważniona do wszczynania postępowań przeciwko krajom członkowskim, które naruszają owe przepisy, a także kontrolowania zgodności praw poszczególnych krajów członkowskich z dyrektywami unijnymi. Przedstawiciel Komisji Europejskiej przypomniał, iż KE występuje również w roli tzw. głównego zarządcy, jest podmiotem odpowiedzialnym za nadzór nad funkcjonowaniem rejestru Unii, w którym otwarte są rachunki zarówno operatorów ETS-u jak i rachunki Państw członkowskich, a także administruje Dziennikiem Transakcji [EUTL ang. European Union Transaction Log KS]. Kontrowersje związane z systemem EU ETS Krzysztof Murawski z firmy Energa Obrót zapytał: Czy nie łatwiej byłoby wprowadzić podatek od emisji? [ ] Wprowadzenie podatku wprowadziłoby od razu określenie minimalnej ceny np. za każdą megawatogodzinę. Plizga stwierdził, że podatki na skalę europejską budzą sporą nerwowość wielu państw członkowskich (tak jak np. podatek od transakcji finansowych) i że wiąże się to z ich suwerennością fiskalną (więc wiele krajów w ogóle nie chce podejmować negocjacji). Ekspert przypomniał, że tego typu rozwiązanie było dyskutowane przed wprowadzeniem ETS-u, ale nie zostało przekazane do dalszych prac i nie mogło z nich nic wyniknąć. Biorąc pod uwagę potencjał redukcji emisji, według Plizgi nie jest racjonalnym oczekiwanie, że instytucja publiczna jest w stanie na bieżąco kształtować ceny (zdaniem eksperta KE nie powinna wyręczać rynku w tym zakresie ), oczywiście decyzje o charakterze politycznym mają wpływ na cenę, więc sposób komunikowania się instytucji publicznej z rynkiem jest bardzo istotny aby kształtować oczekiwania rynku jeśli chodzi o popyt i podaż. Reprezentant KE poinformował, że w dyskusjach padła również propozycja skonstruowania rodzaju banku centralnego, który regulowałby na bieżąco cenę uprawnień, ale opatrzył to zdanie komentarzem w formie retorycznego pytania: czy taka instytucja byłaby w stanie w sposób poprawny określić cenę zarówno z punktu widzenia emitentów, producentów energii i osiągnięcia celu klimatycznego? Debata ta jest bardzo trudna. Ciąg dalszy unijnych podstaw prawnych Dr Michał Będkowski-Kozioł reprezentujący kancelarię prawną Kochański Zięba Rapala i Partnerzy, która była Partnerem Prawnym warszawskiej konferencji, zwrócił uwagę na to, że system UE ETS nie jest jeszcze w pełni kompaktowy i cały czas czekamy na kolejne rozwiązania, dodatkowe akty

3 prawne, krajowe regulacje (dotyczące okresu przejściowego pomiędzy II a III okresem) etc. Ekspert stwierdził ponadto, że wciąż czekamy także na nową ustawę, mamy tylko założenia do projektu nowelizacji, brak jest jeszcze tekstu projektu, stąd też trudno jest ocenić rozwiązania prawne, które będą obowiązywały w III okresie rozliczeniowym. Reprezentant kancelarii podkreślił, że podstawy EU ETS stanowiła już dyrektywa 2003/87, po czym przypomniał, iż dyrektywa jest aktem specyficznym prawa Unijnego, gdyż wymaga implementacji do krajowych porządków prawnych Państw członkowskich, co oznacza, że rozwiązania przyjęte w poszczególnych krajach mogą nieznacznie od siebie odbiegać. Jak powszechnie wiadomo, tendencja dyrektyw (oraz ich projektów) jest taka, że są one coraz bardziej szczegółowe, pozostawiając coraz mniej swobody działania prawodawcom krajowym. Dyrektywa 2003/87 przeszła już szereg nowelizacji, a zdaniem Eksperta najistotniejsze z nich to: dyrektywa 2004/101, która włączyła uprawnienia do emisji wynikające z protokołu z Kioto (jest to tzw. dyrektywa łącząca), dyrektywa 2008/101, która włączyła w ten system działalność lotniczą oraz najważniejsza dyrektywa 2009/29, która otwiera EU ETS na III okres rozliczeniowy, dość radykalnie modyfikując ten system. Na kształt europejskiego systemu handlu uprawnieniami do emisji mają jeszcze wpływ akty wykonawcze, które dzielą się na rozporządzenia i decyzje. Rozporządzenia są aktami bezpośrednio obowiązującymi w państwach członkowskich; stają się one po prostu częścią krajowego porządku prawnego i w przeciwieństwie do dyrektyw żadna implementacja nie jest wymagana. Decyzje zaś są aktami kierowanymi do państw członkowskich lub poszczególnych podmiotów i wiążą te podmioty w zakresie, jaki został określony w decyzji. ETS jest więc wyjątkowo rozbudowanym i wielopłaszczyznowym systemem, gdzie znaczenie i moc obowiązująca poszczególnych aktów jest zróżnicowana, co utrudnia zorientowanie się w tym systemie. Zdaniem wielu ekspertów niektóre z rozwiązań systemu EU ETS są nadmiernie skomplikowane. Zmiany w perspektywie III okresu rozliczeniowego Będkowski-Kozioł wspomniał, iż przed zmianami z 2009 roku, UE koncentrowała się wyłącznie na redukcji emisji CO2 (dopiero od III okresu w zakres systemu wchodzi redukcja innych gazów cieplarnianych). Drugim istotnym elementem zaakcentowanym przez reprezentanta kancelarii, jest wprowadzenie systemu cap-and-trade, który polega na przydzieleniu określonej puli uprawnień danym sektorom i pozostawienie pewnej swobody przedsiębiorcom, co do decydowania w jaki sposób zostaną one wykorzystane (mogą zostać zużyte na realizację własnych celów redukcji emisji lub być przedmiotem obrotu). System opiera się na obowiązkowym uczestnictwie podmiotów przezeń zobligowanych. Dotychczas działał on w oparciu o pewną dozę decentralizacji polegającej na tym, że państwa członkowskie przygotowywały krajowe plany rozdziału uprawnień i na tej podstawie były określane limity emisji (dla poszczególnych państw). Prelegent dodał również, że dotychczasową regułą systemu EU ETS było przydzielanie uprawnień na zasadach nieodpłatnych... W III okresie system zostanie po pierwsze rozszerzony o dodatkowe gałęzie przemysłu, które szczegółowo określa załącznik nr 1 do dyrektywy 2009/29, oraz o dodatkowe gazy cieplarniane. Dyrektywa odnosi się również do instalacji CCS [przechowywania i składowania CO 2 KS]. Ponadto obecna dyrektywa przewiduje możliwość wyłączenia z systemu małych instalacji, o czym mówi artykuł 27 dyrektywy. Zastrzeżeniem jest to, że

4 muszą one wdrożyć środki wpływające w porównywalny sposób na redukcję emisji. Przedstawiciel kancelarii prawnej zwrócił uwagę jeszcze na planowaną centralizację systemu: Od tej pory limit będzie określany jednolicie dla całej Unii Europejskiej w miejsce wcześniejszych limitów krajowych. Kolejne zmiany pociągnie za sobą wdrażana sprzedaż aukcyjna. Obrót instrumentami stanie się regułą funkcjonowania całego systemu. Ekspert przypomniał, że kluczowym przepisem dyrektywy określającej ogólnoeuropejski limit emisji [2003/87/WE w brzmieniu nadanym przez dyr. 2009/29/WE KS] jest limit centralnie ustalany przez Komisję Europejską. Obecna decyzja 2010/634/WE z 22 października 2010 uchyliła decyzję 2010/384 z 9 lipca, a to tylko jeden z wielu argumentów utwierdzających w przekonaniu, że zmiany w funkcjonowaniu systemu następują dość szybko. Ekspert wspomniał też o podstawach obliczeń: Przyjęta została wartość z połowy okresu ustalona na podstawie liczby uprawnień wydanych, które zostały wydane lub mają być wydane przez państwa członkowskie w trybie przewidzianym w KPRU [Krajowych Planach Redukcji Emisji KS]. Jednocześnie system wprowadza wskaźnik redukcyjny corocznego zmniejszenia uprawnień w sposób liniowy w oparciu o współczynnik 1.74%, tak aby do 2020 roku osiągnąć redukcję o 20%. System EU ETS przewiduje również możliwość korekty o nowych emitentów i o nowe instalacje, do czego odsyła art. 9a dyrektywy 2003/87 w nowej wersji. Będkowski-Kozioł przypomniał, iż Państwa członkowskie mają sprzedawać na aukcjach wszystkie uprawnienia, które nie są przydzielone jako bezpłatne, tzn. w ramach benchmarków i derogacji. Jest to podstawowa reguła, od której jednak istnieją pewne wyjątki. Mówi o tym art. 10 ust. 1 dyrektywy 2003/87/WE. Handel emisjami z perspektywy EEX EEX chce wyznaczyć pewne standardy w Unii Europejskiej, proponuje więc uczestnictwo w handlu dotyczącym zarówno szarych jak i zielonych projektów. Jak poinformowała Viviana Ciancibello, Key Account Manager z European Energy Exchange AG, jej firma zakłada, iż struktura rynku się zmieni i za jakiś czas nie będzie już darmowych uprawnień. Aukcje na giełdzie EEX odbywają się we wtorki i w czwartki, dostęp do aukcji przebiega zgodnie z art. 18 rozporządzenia o aukcjach. Uczestniczą w nich operatorzy albo firmy czy też instytucje finansowe, a także firmy grupowe (np. handlowe skrzydło jakiegoś dużego koncernu energetycznego). Istnieje również kategoria pośredników, którzy mogą uczestniczyć zarówno w przetargach z ramienia swoich klientów jak i na własne konto (jest to zależne od postanowień odpowiednich organów regulacyjnych). Jednym z podstawowych wymagań uczestnictwa jest zarejestrowanie przedsiębiorstwa na terenie Unii Europejskiej i posiadanie nominowanego konta bankowego, trzeba mieć też zawarte odpowiednie umowy techniczne dotyczące maksymalnej wielkości przetargu (oferty). Wszystko to uregulowane jest w artykule 16 wspomnianego rozporządzenia o aukcjach. Aby zostać członkiem giełdy musimy mieć dostęp do rynków EEX oraz uzyskać członkostwo typu Spot albo w rynku pochodnym. Istnieje również nowy rodzaj członkostwa dotyczący jedynie uczestnictwa w aukcjach (po spełnieniu określonych wymagań kwalifikacyjnych). W aukcjach można brać udział również wtedy, gdy jest się członkiem Eurex. Dodatkowo, na etapie III okresu rozliczeniowego, trzeba będzie określić tożsamość swoich klientów i dysponować uprawnieniem ze swojego kraju macierzystego.

5 Przedstawicielka EEX poinformowała, że zakup musi dotyczyć uprawnień do wielokrotności 500 zezwoleń odpowiadających 500 ton emitowanego dwutlenku węgla. Ofertę można wycofać (anulować) tylko, gdy popełnione zostały jakieś pomyłki. Cena jest obliczana na zakończenie, gdy poszczególne oferty zostaną ze sobą wzajemnie związane poprzez wybieranie pewnego algorytmu [aby osiągnąć wielokrotność 500 zezwoleń KS]. Należy pamiętać, że handel na giełdzie jest wirtualny, czyli nie następuje automatyczne fizyczne przeniesienie uprawnień będących przedmiotem obrotu. W celu fizycznego przeniesienia jakiegoś kredytu na zewnętrze konto, należy skorzystać z izby rozliczeniowej ECC. Sam handel wydaje się być intuicyjny. Dostęp do giełdy nie wymaga dodatkowego oprogramowania, wystarczy się zalogować (hasła i loginy zapewniane są upoważnionym osobom przez nadzór rynkowy giełdy EEX). Ciancibello dodała jeszcze, że jeśli bierzemy udział w aukcjach jako strona dopuszczona wyłącznie do aukcji, to należy wypełnić i przesłać stosowny formularz [Bidding Form EUA Primary Auction (Buy orders) KS]. Handel emisjami z perspektywy ICE Dzień przed European Emission Trading Summit (21 listopada) odbyła się pierwsza aukcja ICE w imieniu rządu brytyjskiego (6,5 mln EUA). Sam Johnson-Hill, Manager ds. Rozwoju Rynku pracujący w ICE Futures Europe uważa ją za wielki sukces. Ekspert stwierdził, iż wolumen giełdy jest coraz większy i aktualnie wynosi on przeciętnie około kontraktów. Na ICE niebawem mają pojawić się transakcje codzienne... Ekspert poinformował również, że istnieją dwie drogi dostępu do giełdy. Można stać się jej członkiem, co zapewnia redukcję kosztów, albo można handlować pośrednio poprzez członka ICE. Co jest bardziej opłacalne? Dużo zależy od typu firmy oraz od obranej strategii. Ofertę na ICE można wycofać w czasie 2 godzin. Istnieje system powiadomień oferentów, a także całego rynku, o tym, czy udało się kupić uprawnienia. Kwestia zakupowych cen rozliczeniowych na giełdzie ICE kształtuje się analogicznie do cen na giełdzie EEX. Kwalifikowalność sprowadza się w zasadzie do dwóch kwestii: trzeba być albo operatorem UE ETS (trzeba wykazać, że handlujemy uprawnieniami do emisji), albo firmą inwestującą, która podlega regulacji. Ewa Krukowska z agencji informacyjnej Bloomberg zapytała: Jak wygląda procedura anulowania niektórych z aukcji, jeśli ich cena jest zbyt niska? Od kilu dni ceny akcji były poniżej poziomu cen na rynku wtórnym. Kto podejmuje decyzje o potencjalnym wycofaniu aukcji w takim przypadku? Jak wyglądają szczegóły techniczne takiego przedwczesnego zamknięcia? Johnson-Hill opowiedział: Istnieje metodologia dotycząca ceny tak jakby rezerwowej, zajmuje się tym zespół nadzorujący [z którym prelegent nie ma wiele wspólnego; w wolnym tłumaczeniu: dzieli go od niego Chiński Mur KS]. Jest pewien element elastyczności. Trzy tygodnie temu rynek ledwie się ruszał, a w zeszłym tygodniu w ciągu dnia był 10% ruch, chcieliśmy się upewnić, że wszelkie ceny rezerwowe wzięłyby tę płynność/zmienność cen pod uwagę, niestety nie każdy może mieć wgląd w tę metodykę, ale istnieją odpowiednie sposoby. Cena rozliczania jest uwzględniona w stosunku do ceny przeważnie figurującej [reprezentantowi ICE najprawdopodobniej chodziło o uwzględnienie cen historycznych KS] na rynku [...] w określonych sytuacjach istnieją również mechanizmy anulowania aukcji i przekazania wolumenu rozbitego na partie na poczet następnych aukcji.

6 Unikanie spekulacji i redukowanie ryzyka Jakie są lub jakie byłyby najlepsze praktyki zarządzania ryzykiem w obliczu którego staną poszczególne firmy w ramach nadchodzącego III etapu rozliczeniowego? - takim pytaniem rozpoczął swoją prelekcję James Atkins, Prezes firmy Vertis Environmental Finance, która była partnerem branżowym konferencji European Emission Trading Summit. Wchodząc w III etap musimy dysponować rzetelną wiedzą na temat tego, czym spekulujemy. Najważniejszą zmianą będzie znaczne zmniejszenie darmowych uprawnień, a więc firmy będą musiały płacić za większą ich większą pulę. Decyzje dotyczące handlu uprawnieniami mogą mieć istotny wpływ na funkcjonowanie niektórych firm. Zdaniem Atkinsa, polityka dotycząca III etapu musi dać odpowiedź na trzy pytania: Kiedy mamy sprzedać?, Jaką ilość? i W jaki sposób? Jeszcze wcześniej należałoby zadać pytanie: Dlaczego handlujemy uprawnieniami do emisji? Jeśli ceny pozwoleń na emisję byłyby stałe, wliczalibyśmy je po prostu do budżetu firmy i powiadamiali o tym dyrektora finansowego firmy. Ceny te stałe jednak nie są, a dla niektórych firm, wahania tych cen mogą oznaczać zysk bądź stratę milionów euro. Prezes firmy Vertis zwrócił uwagę na to, że należy zakładać, jakie są przewidywane fluktuacje ceny za emisję na przestrzeni przyszłych lat, po czym, dla przykładu, dodał: Pewna stalownia we wrześniu nie prowadziła żadnego handlu, gdyż zabrakło im ton, cena emisji wynosiła 8 euro, więc ekspozycja wynosi 2,4 mln euro. Jeśli cena zmieni się o 1 euro, tak jak to było w zeszłym tygodniu, wtedy ta ekspozycja może wzrosnąć do 2,7 mln, a więc w ten sposób stracimy euro. Oczywiście możemy sięgać do danych historycznych dotyczących zmian cen pozwoleń i na ich podstawie określić jakie jest prawdopodobieństwo zmiany ceny np. o więcej niż 33 centy. Wymodelowanie symulacji to połowa pracy, gdyż nie żyjemy w świecie o charakterze liniowym. Możemy przyjąć (jedynie) pół-naukowe podejście do zarządzania ryzykiem. Kluczem do uniknięcia strat jest wiedza, jak zarządzać otwartą pozycją sytuacją w której zmieniająca się cena pozwolenia na emisję dwutlenku węgla wpływa na zyski firmy. Zyski będą wtedy poza kontrolą, gdyż firmy nie mają wpływu na zmiany ceny pozwoleń na emisję, a jeśli duży procent produkcji oraz jej zapotrzebowania na węgiel przekroczy wcześniejsze założenia i jeśli przydzielona kwota uprawnień do emisji zostanie znaczenie przekroczona, to efekty zmian ceny pozwoleń na emisję będą dotkliwsze. To oczywiście wkraczanie w spekulacje, a spekulacji należy unikać. Załóżmy, że klient zarządza elektrociepłownią i rozlicza się według ilości dostarczonego ciepła jeśli koszt gazu lub dwutlenku węgla pójdzie w górę, to jego marża może zostać w ten sposób znacznie pomniejszona, bądź unicestwiona. Atkins stwierdził, że na przestrzeni ostatnich kilku miesięcy można było zaobserwować całą gamę różnego rodzaju strategii, których firmy używają, albo myślą, że używają, żeby zminimalizować koszty emisji dwutlenku węgla. Koszt takiej strategii zależy od układów handlowych i wrażliwości marży na zmianę ceny uprawnień, na elastyczność klientów... Prezes węgierskiej firmy dodał jeszcze, że istnieje możliwość zastosowania podejścia hedgingowego. Jeśli firma zabezpiecza się przed zmianami cen energii cieplnej czy elektrycznej, to równie dobrze można zastosować hedging chroniący przed zmianami cen uprawnień do emisji. Np. firmy lotnicze mogą dosyć ściśle zaplanować ilość zużywanych emisji na cały rok. Ekspert zwrócił uwagę również na to, że czasem opłacalne może być np. zainwestowanie w technologie niskoemisyjne.

7 Prognozy z perspektywy analityka rynku Marcus Ferdinand pracujący jako starszy analityk rynku w firmie Thomson Reuters Point Carbon, tytułem wstępu swoich analitycznych rozważań na temat początku III okresu rozliczeniowego EU ETS, zadał trzy pytania: Co oznacza dla rynku back-loading? Jakie jest prawdopodobieństwo tego przesunięcia? Jakie są szanse na wyłączenie rynku lotniczego?" Jak stwierdził Ferdinand, rynek w chwili obecnej, zgodnie z wyliczeniami jego firmy ma nadmierną podaż uprawnień do roku Bardzo trudno przewidzieć, jak ceny będą się zachowywać, przynajmniej w krótkim czasie, gdyż w dużej mierze będą one zależeć od decyzji politycznych. Deklaracje decydentów napędzają ceny dużo bardziej niż to, co się dzieje na rynku energetycznym. Ceny CER są aktualnie rekordowo niskie, wydaje się że ten rynek zamiera. Z uwagi na opóźnienia procesów polityczno-administracyjnych, widzimy na rynku duże wolumeny, ale rynek prawdopodobnie ich jeszcze nie potrzebuje. Są możliwości na zmienienie aktualnych, spadkowych tendencji rynku. Komisja europejska opublikowała niedawno propozycję, aby usunąć z rynku pewną ilość uprawnień. Powstał też raport mówiący o strukturyzowanych metodach, aby móc przekształcić rynek w kierunku gospodarki zielonej. Istnieją też krótkoterminowe działania w kontekście długofalowym. Propozycja UE to odjęcie 400 mln ton CO 2 w roku 2013, 300 mln ton w roku 2014, 200 mln ton w roku 2015, a później dodać 300 mln ton w 2019 i 600 mln ton w roku Back-loading, czyli w najprawdopodobniejszej wersji usunięcie 900 mln ton w latach , a wrzucenie z powrotem na rynek w latach , to aktualnie jeden z najczęściej dyskutowanych aspektów systemu EU ETS. Wszystko okaże się w grudniu, bo być może wcale nie będzie głosowania, bo proces ten może przebiegać bardzo różnie. Wymagana jest kwalifikowana większość głosów, co oznacza, że 91 głosów wystarczy, żeby zablokować opcję back-loadingu. Nie ma pewności, jak będą głosowały wszystkie Państwa, są jednak domysły, prognozy, spekulacje. Tylko Polska powiedziała, że na pewno będzie głosować przeciw, na 100% za są tylko Wielka Brytania i Włochy (chociaż niektóre spółki obecne na warszawskiej konferencji kwestionują pewność takiego zagłosowania Italii). Większość krajów albo jest niezdecydowana, albo nie ujawniła jeszcze swojego stanowiska. Jednym z najważniejszych państw w tej debacie mogą być Niemcy mają dużo głosów [dokładnie 29 KS] i są wpływowym krajem jeśli chodzi o kształtowanie opinii grupy państw członkowskich. Z raportów wynika, że niemieckie Ministerstwo Gospodarki jest przeciw, Ministerstwo Środowiska jest za (Minister w wywiadzie kilka dni temu powiedział, że jest za), zaś niemieckie Ministerstwo Finansów nie powiedziało jeszcze nic. Propozycji na temat back-loadingu jest oczywiście sporo, ale póki co, można tylko spekulować, tak samo jak o scenariuszach przyszłych cen uprawnień do emisji CO 2.

8 Znanie potrzeb rynku i przyglądanie się wszelkim zmianom jest niezbędne do prawidłowego zarządzenia portfelem uprawnień do emisji CO 2 W I okresie rozliczeniowym [w latach KS] EU ETS Komisja Europejska pozostawiła, tak naprawdę, wszystkim państwom nadwyżki, aby instalacje i podmioty chcące handlować uprawnieniami się tego nauczyły. Nadwyżka uprawnień wpłynęła na to, że ceny na rynku gwałtownie spadły. W Polsce tylko pierwszy rok KPRU był rokiem, w którym mieliśmy niedobór. Następne lata ze względu na szeroko pojęty kryzys gospodarczy spowodowały, że nasze nadwyżki się skurczyły. Co do roku 2012, prognozowana jest nadwyżka, która będzie kształtowała między 2 a 3 mln ton. Jeśli chodzi o świat, w roku 2008 było 186 mln ton niedoboru, w roku 2009 również był niedobór, w latach 2010 i 2011 mieliśmy nadwyżkę, ale docelowo w okresie całkowitym przez te 4 lata mamy nadal niedobór [ponad 140 mln ton KS]. w taki sposób, tytułem wstępu, swoją prelekcję rozpoczął Michał Mazurkiewicz, Kierownik Wydziału Obrotu Uprawnianiami do Emisji CO2 pracujący dla firmy PGE Polska Grupa Energetyczna. Ekspert przypomniał, że w roku 2005, na samym początku, ceny uprawnień kształtowały się w przedziale euro. Rynek spodziewał się, że wszelkie prognozy, które się pojawiały, sprawdzą się (spodziewano się wzrostu do około 65 euro). Rynek nie wiedział jeszcze jakie są jego potrzeby. Dopiero w II kwartale 2006 okazało się, ile uprawnień potrzebuje każdy kraj... i ceny spadały. Przydziały, które otrzymały poszczególne państwa i poszczególne instalacje, były zbyt duże na ich potrzeby. Był problem braku przenoszenia między okresami, który spowodował, że uprawnienia były bezwartościowe, a ich ceny spadły do centów. Mazurkiewicz, ze względu na wiele niewiadomych, patrząc na aktualne poziomy cenowe, spodziewa się stagnacji rynku i cen utrzymujących się w przedziale 8-9 euro. Zdaniem Eksperta back-loading nie wpłynie w aż tak znaczny sposób (jak przewiduje np. KE) na rynek EUA. W przypadku jednostek CER prognozy są dość wysokie, CER-y szare nieco poniżej 1 euro, CER-y zielone nawet powyżej 1 euro. Czy należy wierzyć optymistycznym prognozom? Karty zwykłe i Jokery w talii norweskiego potentata branży energetycznej [ ] Handlujemy z każdym kto jest zobligowany, zarówno z przemysłem jak i z rządami, w pewien sposób również z naszymi oddziałami w Niemczech. Na rynku jesteśmy od 2003 roku, w zeszłym roku nasze transakcje przekroczyły 200 mln ton. stwierdził Jo Deketelaere, Carbon Originator z norweskiej firmy Statkraft, która była networkingowym partnerem warszawskiej konferencji. Na początek Ekspert zapytał: Jak zarządzać portfelem węglowym? Zgodnie z opinią Deketelaere istnieją dwa typy narzędzi, tzw. karty zwykłe i jokery. Pierwsze (narzędzia) to coś, co Statkraft nazywa elastycznością instrumentów: EUA i aeua; kolejne (narzędzia) to CER i ERU, można ich mieć bez limitu i dają one możliwość tańszego kredytu, kiedy myślimy, że przyniesie to największą korzyść, np. kiedy spodziewamy się wyższych cen. Wykorzystanie tańszych kart napędza różnica cenowa i, zdaniem reprezentanta norweskiej firmy, przypomina to łapanie okazji.

9 Ekspert powiedział jeszcze: Wyróżniamy też coś, co nazywamy elastycznością w czasie moment kiedy zagramy jokerem możemy wybrać, nie musimy wykorzystywać ich w bieżących transakcjach. Według Deketelaere, ważne jest to, żeby cały czas przyglądać się cenom rynkowym i robić bieżące szacunki biorąc pod uwagę różne okresy w przyszłości i tym samym generować dochód. Zdaniem eksperta, w kontekście EU ETS, ciekawy wydaje się być również rynek pozagiełdowy. Zarządcy portfelami muszą zdawać sobie sprawę z wszelkich niepewności rynku i dopilnować, żeby wartość portfela była zbilansowana niezależnie od tego, co się wydarzy. Oczekiwanie na decyzję w sprawie back-loadingu i ewentualnego trwałego umorzenia z pewnością w jakiś sposób ma wpływ na rynek. Jak podejść do tych wszystkich wyzwań? Przede wszystkim należy przyglądać się rynkowi i śledzić jego tendencje. Obecne ceny emisji węglowych są bardzo płynne, a portfel emisji jest wrażliwy i reaguje na wiele czynników. Staramy się kupować tanio i sprzedawać drogo, ale trudno jest przesądzić, kiedy dokonywać transakcji, zwłaszcza, że na rynku jest spora różnorodność. - dodał Deketelaere. Dlaczego dla EDF ważne jest zarządzanie portfolio emisji CO 2? EDF Trading powstało 12 lat temu jako ramię rynkowe, gdy nastąpiła deregulacja rynków energii elektrycznej. Hervé Gueguen, Dyrektor ds. Zarządzania Emisjami z firmy EDF Trading, stwierdził: kiedy handluje się prądem wytwarzanym w elektrowniach gazowych trzeba zabezpieczyć się przed ekspozycją. Z analogicznego powodu EDF zaczęło handlować pozwoleniami na emisję dwutlenku węgla i tym samym rozszerzyło swoją pozycję na rynku. Grupa EDF to wielki gracz rynkowy, dysponujący przewagą nad konkurentami. Uprawnienia do emisje CO 2 są dla francuskiej firmy bardzo ważne, mimo tego, że czynnik emisji instalacji EDF jest niższy od przeciętnego wskaźnika dla europy, jednakże ze względu na ogromną skalę produkcji, spółka ta jest dużym emitentem CO 2 zakłady grupy znajdujące się w wielu krajach emitują ponad 90 mln ton dwutlenku węgla rocznie, to znacznie więcej niż cała Polska. Gueguen, podobnie jak wszyscy wypowiadający się podczas konferencji eksperci, podkreślił rangę decyzji administracyjno-politycznych oraz konieczność śledzenia rynku i interpretowania jego zachowań. Wiele grup nie sprzedało swoich uprawnień do emisji, co odbiło się negatywnie na ich dochodach. Odpowiednie zarządzanie obrotem uprawnień, baczne obserwowanie tendencji i minimalizowanie ryzyka używając rozmaitych mechanizmów ochronnych, a także unikanie przykrych niespodzianek, często wymaga doświadczenia i/lub skorzystania z odpowiednich porad. Opracował: Kamil Szkup Zespół CBE Polska

10 Artykuł został przygotowany w oparciu o wykłady i materiały z konferencji European Emission Trading Summit, która odbyła się 22 listopada 2012 roku, w Warszawie. Wydarzenie zorganizował Zespół CBE Polska we współpracy z Komisją Europejską, kancelarią prawną Kochański Zięba Rapala i Partnerzy (Partner Prawny) giełdami European Energy Exchange AG i ICE Futures Europe, a także firmami: Vertis Environmental Finance (Partner branżowy), Thomson Reuters Point Carbon, PGE Polska Grupa Energetyczna, EDF Trading oraz Statkraft (Partner networkingowy). Portal znalazł się wśród Patronów Medialnych Forum. Organizatorzy serdecznie dziękują wszystkim uczestnikom i zaangażowanym partnerom. Już dziś zapraszamy na drugą edycję European Emission Trading Summit, która odbędzie się w przyszłym roku! KONTAKT Center for Business Education Tel: Fax: Adres: Chmielna 35/ Warszawa

Luty miesiącem wyczekiwań i rozczarowań na rynku handlu uprawnieniami do emisji CO 2

Luty miesiącem wyczekiwań i rozczarowań na rynku handlu uprawnieniami do emisji CO 2 Toruń, 7 marca 2013 r. Luty miesiącem wyczekiwań i rozczarowań na rynku handlu uprawnieniami do emisji CO 2 W związku z nadziejami rynku na skuteczność lutowych rozmów Komisji ds. Środowiska na temat interwencji

Bardziej szczegółowo

Możliwości handlu uprawnieniami do emisji co2 na rynku europejskim

Możliwości handlu uprawnieniami do emisji co2 na rynku europejskim Możliwości handlu uprawnieniami do emisji co2 na rynku europejskim 1.DM Consus S.A. Dom Maklerski Consus S.A. Doświadczenie Grupy Consus dot. rynku carbon, Licencja Domu Maklerskiego efekt zmian regulacji,

Bardziej szczegółowo

Wzrost cen uprawnień do emisji CO 2 i spadki handlowanych wolumenów na rynku carbon w grudniu

Wzrost cen uprawnień do emisji CO 2 i spadki handlowanych wolumenów na rynku carbon w grudniu Toruń, 7 stycznia 2014 r. Wzrost cen uprawnień do emisji CO 2 i spadki handlowanych wolumenów na rynku carbon w grudniu W grudniu uprawnienia do emisji dwutlenku węgla (EUA) zyskały na wartości 11,26 proc.

Bardziej szczegółowo

Trzykrotna utrata wartości CER i utrzymanie trendu spadkowego cen EUA w grudniu

Trzykrotna utrata wartości CER i utrzymanie trendu spadkowego cen EUA w grudniu Toruń, 7 stycznia 2013 r. Trzykrotna utrata wartości CER i utrzymanie trendu spadkowego cen EUA w grudniu W grudniu 2012 r. wolumen handlowanych uprawnień do emisji dwutlenku węgla na rynku spotowym był

Bardziej szczegółowo

System handlu uprawnieniami CO 2 oraz system rozliczania emisji SO 2 i NO x do roku 2020 dla wytwórców energii elektrycznej i ciepła

System handlu uprawnieniami CO 2 oraz system rozliczania emisji SO 2 i NO x do roku 2020 dla wytwórców energii elektrycznej i ciepła Konferencja Przyszłość systemu handlu uprawnieniami CO 2 a poziom kosztów osieroconych Warszawa, 18 października 2011 System handlu uprawnieniami CO 2 oraz system rozliczania emisji SO 2 i NO x do roku

Bardziej szczegółowo

Derogacje dla energetyki 2013-2020

Derogacje dla energetyki 2013-2020 Derogacje dla energetyki 2013-2020 Tytułem wstępu podstawa prawna Dyrektywa 2003/87/WE zmieniona dyrektywą 2009/29/WE (EU ETS) Komunikat Komisji - Wytyczne w zakresie nieobowiązkowego stosowania art. 10c

Bardziej szczegółowo

Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu

Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu Rola giełdy na rynku energii elektrycznej. Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu Warszawa, 25 kwietnia 2008 Międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

Strategia zarządzania instrumentami finansowymi ochrony środowiska w energetyce

Strategia zarządzania instrumentami finansowymi ochrony środowiska w energetyce Strategia zarządzania instrumentami finansowymi ochrony środowiska w energetyce Kliknij, Maciej aby Wiśniewski edytować styl wzorca podtytułu Consus S.A. ul. Dominikańska 9 87-100 Toruń www.consus.eu Polityka

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Wniosek DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY KOMISJA EUROPEJSKA Strasburg, dnia 20.11.2012 COM(2012) 697 final 2012/0328 (COD) Wniosek DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY wprowadzająca tymczasowe odstępstwo od dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu

Bardziej szczegółowo

Przydziały dla energetyki i pozostałych sektorów. ; Krajowy Plan Inwestycyjny. Katarzyna Kłaczyńska, LL.M. 12 kwietnia 2013 r.

Przydziały dla energetyki i pozostałych sektorów. ; Krajowy Plan Inwestycyjny. Katarzyna Kłaczyńska, LL.M. 12 kwietnia 2013 r. Przydziały dla energetyki i pozostałych sektorów. ; Krajowy Plan Inwestycyjny Katarzyna Kłaczyńska, LL.M. 12 kwietnia 2013 r. Nowe zasady przydziału uprawnień Przydziały dla energetyki: Przydzielane zgodnie

Bardziej szczegółowo

Gospodarka niskoemisyjna

Gospodarka niskoemisyjna Pracownia Badań Strategicznych, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Gospodarka niskoemisyjna dr hab. Joanna Kulczycka, prof. AGH, mgr Marcin Cholewa Kraków, 02.06.2015

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY

Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 8.4.2016 r. COM(2016) 183 final 2016/0094 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie stanowiska, jakie należy przyjąć w imieniu Unii Europejskiej w odniesieniu do międzynarodowego

Bardziej szczegółowo

Raport z rynku CO2. Nr 23, luty 2014

Raport z rynku CO2. Nr 23, luty 2014 Raport z rynku CO2 Nr 23, luty 2014 Analiza kształtowania się poziomu cen jednostek EUA w lutym 1 znajdował się na bardzo wysokim poziomie 2,8 mln uprawnień EUA. Duże dzienne wahania cen oraz towarzyszący

Bardziej szczegółowo

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność dr inż. Janusz Ryk Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych II Ogólnopolska Konferencja Polska

Bardziej szczegółowo

Współpraca z Domem Maklerskim Consus S.A.:

Współpraca z Domem Maklerskim Consus S.A.: Handel emisjami Zarządzanie aktywami IPO Współpraca z Domem Maklerskim Consus S.A.: dlaczego oraz kiedy i jak? Finansowo-techniczne aspekty współpracy Jacek Jaszczołt Członek Zarządu dr Juliusz Preś Członek

Bardziej szczegółowo

Opis: Spis treści: Wprowadzenie 9

Opis: Spis treści: Wprowadzenie 9 Tytuł: Handel emisjami w teorii i praktyce Autorzy: Jolanta Baran, Agnieszka Janik, Adam Ryszko Wydawnictwo: CeDeWu.pl Rok wydania: 2011 Opis: Książka przedstawia handel emisjami jako jeden z kluczowych

Bardziej szczegółowo

Problemy sektora OZE

Problemy sektora OZE SPOŁECZNA RADA DS. ROZWOJU GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ Nowe mechanizmy regulacji na rynku certyfikatów Prof. Krzysztof Żmijewski Sekretarz Generalny DUO-DEBATA Warszawa, 24 maja 2013 Problemy sektora OZE

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... 2011 r. w sprawie sposobu przeprowadzania aukcji uprawnień do emisji

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... 2011 r. w sprawie sposobu przeprowadzania aukcji uprawnień do emisji ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia...................... 2011 r. w sprawie sposobu przeprowadzania aukcji uprawnień do emisji Na podstawie art. 39 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie

Bardziej szczegółowo

4. Podmioty, na które oddziałuje projekt Grupa Wielkość Źródło danych Oddziaływanie

4. Podmioty, na które oddziałuje projekt Grupa Wielkość Źródło danych Oddziaływanie Nazwa projektu Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykazu instalacji innych niż wytwarzające energię elektryczną, objętych systemem handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych w okresie rozliczeniowym

Bardziej szczegółowo

Wkład Green Effort Group w negocjacje EU-ETS

Wkład Green Effort Group w negocjacje EU-ETS Wkład Green Effort Group w negocjacje EU-ETS Lp Komisja Europejska Green Effort Group Wynegocjowany Kompromis 1 brak benchmarku 2 brak regulacji uzupełnienie systemu aukcyjnego benchmarkiem produktowym

Bardziej szczegółowo

Senator Sprawozdawca Stanisław Iwan: Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoki Senacie!

Senator Sprawozdawca Stanisław Iwan: Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoki Senacie! Senator Sprawozdawca Stanisław Iwan: Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoki Senacie! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Gospodarki Narodowej oraz Komisji Ustawodawczej o uchwalonej przez Sejm

Bardziej szczegółowo

CO2 w transporcie. Kierunki działań podejmowanych przez UE

CO2 w transporcie. Kierunki działań podejmowanych przez UE CO2 w transporcie. Kierunki działań podejmowanych przez UE Warszawa, 23 lutego 2010 Marzena Chodor DG Środowisko, Komisja Europejska Transport wyzwanie na najbliŝsze lata Emisje GC z transportu wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna, podstawy prawne i zachęty prawno- ekonomiczne przygotowane przez polski rząd

Efektywność energetyczna, podstawy prawne i zachęty prawno- ekonomiczne przygotowane przez polski rząd Efektywność energetyczna, podstawy prawne i zachęty prawno- ekonomiczne przygotowane przez polski rząd dr inż. Arkadiusz Węglarz Dyrektor ds. Zrównoważonego Rozwoju w KAPE S.A. 2012-11-10 Krajowa Agencja

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Uwarunkowania PEP do 2030 Polityka energetyczna Unii Europejskiej: Pakiet klimatyczny-

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Krajowy Operator Systemu Zielonych Inwestycji. GIS System Zielonych Inwestycji

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Krajowy Operator Systemu Zielonych Inwestycji. GIS System Zielonych Inwestycji Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Krajowy Operator Systemu Zielonych Inwestycji GIS System Zielonych Inwestycji Warszawa 2011 ystem ziel Rachunek Klimatyczny oferta dla beneficjentów

Bardziej szczegółowo

Wykład 8 Rynek akcji nisza inwestorów indywidualnych Rynek akcji Jeden z filarów rynku kapitałowego (ok 24% wartości i ok 90% PK globalnie) Źródło: http://www.marketwatch.com (dn. 2015-02-12) SGH, Rynki

Bardziej szczegółowo

KOMITET EUROPEJSKICH REGULATORÓW RYNKU PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH. Data: 12 stycznia 2006 r. Nr ref.: CESR/05-758 OŚWIADCZENIE

KOMITET EUROPEJSKICH REGULATORÓW RYNKU PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH. Data: 12 stycznia 2006 r. Nr ref.: CESR/05-758 OŚWIADCZENIE KOMITET EUROPEJSKICH REGULATORÓW RYNKU PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH Data: 12 stycznia 2006 r. Nr ref.: CESR/05-758 OŚWIADCZENIE CESR przypomina emitentom i inwestorom o znaczeniu jasnego i przejrzystego ujawniania

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie uprawnieniami do emisji CO2. Warszawa, 23.06.2010 Alpiq Energy SE Oddział w Polsce

Zarządzanie uprawnieniami do emisji CO2. Warszawa, 23.06.2010 Alpiq Energy SE Oddział w Polsce Zarządzanie uprawnieniami do emisji CO2 Warszawa, 23.06.2010 Alpiq Energy SE Oddział w Polsce Zagadnienia 1. Prezentacja firmy Alpiq 2. Ogólne wytyczne dla uczestników systemu ETS 1. Analiza sytuacji Klienta

Bardziej szczegółowo

ROLA DORADCY. Proces realizacji przedsięwzięć Partnerstwa Publiczno-Prywatnego

ROLA DORADCY. Proces realizacji przedsięwzięć Partnerstwa Publiczno-Prywatnego ROLA DORADCY Proces realizacji przedsięwzięć Partnerstwa Publiczno-Prywatnego Agenda Wprowadzenie Doradca Techniczny Doradca Finansowo-Ekonomiczny Doradca Prawny Podsumowanie 3P Partnerstwo Publiczno-Prywatne

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w energetyce w sytuacji niepewności makroekonomicznej. Grzegorz Onichimowski TGE SA

Inwestycje w energetyce w sytuacji niepewności makroekonomicznej. Grzegorz Onichimowski TGE SA Inwestycje w energetyce w sytuacji niepewności makroekonomicznej Grzegorz Onichimowski TGE SA Inwestycje w energetyce Power RING 2009, Dec 2009 2 Ostatnia lekcja z prywatyzacji. 1. Wejście PGE SA na Giełdę

Bardziej szczegółowo

PAKIET KLIMATYCZNO ENERGETYCZNY UE

PAKIET KLIMATYCZNO ENERGETYCZNY UE FORUM BRANŻOWYCH ORGANIZACJI GOSPODARCZYCH PAKIET KLIMATYCZNO ENERGETYCZNY UE SZANSA DLA INNOWACJI CZY ZAGROŻENIE DLA GOSPODARKI? STANOWISKO PRZEMYSŁU ANDRZEJ WERKOWSKI PRZEWODNICZĄCY FORUM CO2 WARSZAWA,

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30

Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30 Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30 2 Liczba wyprodukowanych samochodów w 2015 r. przekroczy 600 tys. wobec ok. 580 tys. w 2014 roku - ocenił dla PAP Jakub Faryś, prezes Polskiego Związku

Bardziej szczegółowo

Pozostałe zmiany zawarte w projekcie mają charakter redakcyjny.

Pozostałe zmiany zawarte w projekcie mają charakter redakcyjny. UZASADNIENIE Jednym z największych wyzwań stojących przed rynkami finansowymi wobec ostatniego kryzysu finansowego (zapoczątkowanego tzw. kryzysem subprime na rynku amerykańskim) było zapewnienie płynności

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE ZASADY OBROTU I ROZLICZEŃ DLA RYNKU UPRAWNIEŃ DO EMISJI

SZCZEGÓŁOWE ZASADY OBROTU I ROZLICZEŃ DLA RYNKU UPRAWNIEŃ DO EMISJI SZCZEGÓŁOWE ZASADY OBROTU I ROZLICZEŃ DLA RYNKU UPRAWNIEŃ DO EMISJI Zatwierdzone Uchwałą Zarządu Nr 96/21/16 z dnia 04 kwietnia 2016 roku wchodzi w życie z dniem 12 kwietnia 2016 roku. Strona 1 z 11 Rozdział

Bardziej szczegółowo

Forum Odbiorców Energii Elektrycznej i Gazu

Forum Odbiorców Energii Elektrycznej i Gazu Warsaw Commodity Clearing House Forum Odbiorców Energii Elektrycznej i Gazu Warszawa, 25 października 2011r. Dane o IRGiT Kapitał: Akcjonariat: 13 050 000 zł, 100% akcji posiada Towarowa Giełda Energii

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Jak wspierać dalszy rozwój kogeneracji w Polsce? Rola sektora kogeneracji w realizacji celów PEP 2050 Konferencja PKŚRE

Jak wspierać dalszy rozwój kogeneracji w Polsce? Rola sektora kogeneracji w realizacji celów PEP 2050 Konferencja PKŚRE Jak wspierać dalszy rozwój kogeneracji w Polsce? Rola sektora kogeneracji w realizacji celów PEP 2050 Konferencja PKŚRE Warszawa 22.10.2015r Polska jest dobrym kandydatem na pozycję lidera rozwoju wysokosprawnej

Bardziej szczegółowo

Komitet Rynku Energii Elektrycznej

Komitet Rynku Energii Elektrycznej Komitet Rynku Energii Elektrycznej Rozliczanie kontraktów finansowych zawartych na RIF Marek Onichimowski Dyrektor Projektu Rynek Finansowy Uczestnictwo w IRR Wyróżnia się następujące rodzaje uczestnictwa

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r.

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r. Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r. KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. działające jako organ KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego

Bardziej szczegółowo

UMOŻLIWIAMY WYMIANĘ PONAD 120 WALUT Z CAŁEGO ŚWIATA

UMOŻLIWIAMY WYMIANĘ PONAD 120 WALUT Z CAŁEGO ŚWIATA UMOŻLIWIAMY WYMIANĘ PONAD 120 WALUT Z CAŁEGO ŚWIATA Transakcje Spot (Transkacje natychmiastowe) Transakcje terminowe (FX Forward) Zlecenia rynkowe (Market Orders) Nasza firma Powstaliśmy w jednym, jasno

Bardziej szczegółowo

Realizacja Ustawy o efektywności energetycznej

Realizacja Ustawy o efektywności energetycznej Realizacja Ustawy o efektywności energetycznej RYSZARD FRANCUZ VIII KONFERENCJA ENERGETYKA PRZYGRANICZA POLSKI I NIEMIEC DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY Sulechów, 18 listopada 2011 r. 1 I. Geneza ustawy o

Bardziej szczegółowo

Finansowanie bez taryfy ulgowej

Finansowanie bez taryfy ulgowej Finansowanie bez taryfy ulgowej Czego oczekują inwestorzy od innowacyjnych przedsiębiorców? Barbara Nowakowska Polskie Stowarzyszenie Inwestorów Kapitałowych CambridgePython Warszawa 28 marca 2009r. Definicje

Bardziej szczegółowo

OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20

OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20 OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20 1 TROCHĘ HISTORII 1973 Fisher Black i Myron Scholes opracowują precyzyjną metodę obliczania wartości opcji słynny MODEL BLACK/SCHOLES 2 TROCHĘ HISTORII 26 kwietnia 1973

Bardziej szczegółowo

Było str. 20; pkt B.9: Nie dotyczy. Emitent nie sporządzał prognoz finansowych ani szacunków wyników.

Było str. 20; pkt B.9: Nie dotyczy. Emitent nie sporządzał prognoz finansowych ani szacunków wyników. Aneks nr 3 z dnia 9 grudnia 2014 roku do prospektu emisyjnego spółki DEKPOL S.A. z siedzibą w Pinczynie zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 27 listopada 2014 roku Niniejszy Aneks został

Bardziej szczegółowo

OBLICZANIE WYMOGU KAPITAŁOWEGO Z TYTUŁU RYZYKA CEN KAPITAŁOWYCH PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

OBLICZANIE WYMOGU KAPITAŁOWEGO Z TYTUŁU RYZYKA CEN KAPITAŁOWYCH PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH DZIENNIK URZĘDOWY NBP NR 2-83 - poz. 3 Załącznik nr 8 do uchwały nr 1/2007 Komisji Nadzoru Bankowego z dnia 13 marca 2007 r. (poz. 3) OBLICZANIE WYMOGU KAPITAŁOWEGO Z TYTUŁU RYZYKA CEN KAPITAŁOWYCH PAPIERÓW

Bardziej szczegółowo

KDPW_CCP cele zadania, korzyści dla rynku

KDPW_CCP cele zadania, korzyści dla rynku Izba rozliczeniowa KDPW_CCP KDPW_CCP cele zadania, korzyści dla rynku 1 lipca 2011 r. nastąpi przekazanie przez Krajowy Depozyt spółce KDPW_CCP zadań dotyczących prowadzenia rozliczeń transakcji zawieranych

Bardziej szczegółowo

CO 2 w transporcie. Tomasz Chruszczow Dyrektor Departamentu Zmian Klimatu i Ochrony Atmosfery

CO 2 w transporcie. Tomasz Chruszczow Dyrektor Departamentu Zmian Klimatu i Ochrony Atmosfery CO 2 w transporcie Tomasz Chruszczow Dyrektor Departamentu Zmian Klimatu i Ochrony Atmosfery 1 Ochrona klimatu Ochrona klimatu jest od co najmniej 15 lat jednym z najwaŝniejszych globalnych zagadnień obejmujących

Bardziej szczegółowo

Propozycja systemu rozliczeń dla rynku gazu w Polsce

Propozycja systemu rozliczeń dla rynku gazu w Polsce Propozycja systemu rozliczeń dla rynku gazu w Polsce 13.06. 2012 Warszawa Członkostwo w GIR Członkami Izby mogą być wyłącznie: Spółki prowadzące Giełdy, Towarowe domy maklerskie, Domy maklerskie, inne

Bardziej szczegółowo

Zwiększone dofinansowanie termomodernizacji

Zwiększone dofinansowanie termomodernizacji Zwiększone dofinansowanie termomodernizacji Dzięki przesunięciom niewykorzystanych środków z innych działań Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko (POIiŚ), Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa sierpień 2011 r. Co ma potencjał zysku? sierpień 2011 2 Sztandarowy fundusz dla klientów

Bardziej szczegółowo

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Skierniewice, 18.02.2015 r. 1 Plan Gospodarki Niskoemisyjnej 2 Agenda spotkania 1. Czym jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej i w jakim celu się go tworzy? 2. Uwarunkowania krajowe i międzynarodowe 3. Szczególne

Bardziej szczegółowo

OCENA SKUTKÓW REGULACJI

OCENA SKUTKÓW REGULACJI Nazwa projektu Rozporządzenie RM w sprawie wykazu instalacji wytwarzających energię elektryczną objętych systemem handlu uprawnieniami do emisji w okresie rozliczeniowym rozpoczynającym się od dnia 1 stycznia

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia z realizacji pilotażowego projektu PPP w gospodarce odpadami System gospodarki odpadami dla Miasta Poznania

Doświadczenia z realizacji pilotażowego projektu PPP w gospodarce odpadami System gospodarki odpadami dla Miasta Poznania Doświadczenia z realizacji pilotażowego projektu PPP w gospodarce odpadami System gospodarki odpadami dla Miasta Poznania Konferencja PPP w gospodarce odpadami i energetyce Warszawa, 28 lutego 2012 r.

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny

Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny Bruksela, dnia 16 grudnia 2011 r. Sprawozdanie nr 111/2011 Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny Bruksela, dnia

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 21 czerwca 2013 r. Poz. 15 OBWIESZCZENIE KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO. z dnia 21 czerwca 2013 r.

Warszawa, dnia 21 czerwca 2013 r. Poz. 15 OBWIESZCZENIE KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO. z dnia 21 czerwca 2013 r. DZIENNIK URZĘDOWY Warszawa, dnia 21 czerwca 2013 r. Poz. 15 OBWIESZCZENIE z dnia 21 czerwca 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu uchwały Nr 384/2008 Komisji Nadzoru Finansowego w sprawie wymagań

Bardziej szczegółowo

Ewolucja czy rewolucja

Ewolucja czy rewolucja Ewolucja czy rewolucja - system wsparcia dla OZE w świetle Dyrektywy 2009/28/WE dr Zdzisław Muras Departament Przedsiębiorstw Energetycznych Warszawa 22 listopada 2011 Zawartość prezentacji 1. Podstawy

Bardziej szczegółowo

czyli Piotr Baran Koło Naukowe Cash Flow

czyli Piotr Baran Koło Naukowe Cash Flow Bądź tu mądry człowieku!!! czyli Jak inwestować w czasie kryzysu finansowego??? Piotr Baran Koło Naukowe Cash Flow Możliwości inwestowania Konserwatywne : o Lokaty o Obligacje o Fundusze inwestycyjne o

Bardziej szczegółowo

Wątpliwe korzyści? Ekonomiczne aspekty polityki biopaliwowej UE. Kontekst. Kwiecień 2013

Wątpliwe korzyści? Ekonomiczne aspekty polityki biopaliwowej UE. Kontekst. Kwiecień 2013 Wątpliwe korzyści? Ekonomiczne aspekty polityki biopaliwowej UE Kwiecień 2013 Streszczenie opracowania Międzynarodowego Instytutu na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju Biopaliwa za jaką cenę? Przegląd kosztów

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski Załącznik do uchwały nr 548 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych prowadzonych na Wydziale Ekonomii i Zarządzania Studia podyplomowe Mechanizmy

Bardziej szczegółowo

"Plan Junckera szansą na inwestycyjne ożywienie w Europie. Korzyści dla Polski."

Plan Junckera szansą na inwestycyjne ożywienie w Europie. Korzyści dla Polski. "Plan Junckera szansą na inwestycyjne ożywienie w Europie. Korzyści dla Polski." Danuta JAZŁOWIECKA Posłanka do Parlamentu Europejskiego BIPE, 1 czerwiec 2015 Dlaczego Europa potrzebuje nowej strategii

Bardziej szczegółowo

Konferencja GDZIE I KIEDY: Praktyczne zastosowanie dyrektywy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych

Konferencja GDZIE I KIEDY: Praktyczne zastosowanie dyrektywy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych Organizator: Patron honorowy: konferencje Praktyczne zastosowanie dyrektywy o systemie handlu uprawnieniami Konferencja GDZIE I KIEDY: 16 17 lutego 2012 roku, Warszawa Hotel Rialto, ul. Wilcza 73 NAJWAŻNIEJSZE

Bardziej szczegółowo

Naszym największym priorytetem jest powodzenie Twojej inwestycji.

Naszym największym priorytetem jest powodzenie Twojej inwestycji. Naszym największym priorytetem jest powodzenie Twojej inwestycji. Możesz być pewien, że będziemy się starać by Twoja inwestycja była zyskowna. Dlaczego? Bo zyskujemy tylko wtedy, kiedy Ty zyskujesz. Twój

Bardziej szczegółowo

Przewrotny rynek zielonych certyfikatów

Przewrotny rynek zielonych certyfikatów Przewrotny rynek zielonych certyfikatów Autor: Maciej Flakowicz, Agencja Rynku Energii, Warszawa ( Czysta Energia nr 4/2013) Niestabilne ceny praw majątkowych do świadectw pochodzenia OZE dowodzą, że polski

Bardziej szczegółowo

DECYZJA KOMISJI. z dnia 13.7.2012 r.

DECYZJA KOMISJI. z dnia 13.7.2012 r. KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 13.7.2012 r. C(2012) 4609 final DECYZJA KOMISJI z dnia 13.7.2012 r. dotycząca wniosku zgłoszonego przez Polskę na podstawie art. 10c ust. 5 dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu

Bardziej szczegółowo

KONIEC TANIEJ ENERGII

KONIEC TANIEJ ENERGII INFORMACJA PRASOWA Audytel S.A. analizy audyt doradztwo KONIEC TANIEJ ENERGII SAMORZĄDY I NABYWCY INSTYTUCJONALNI MUSZĄ NASTAWIĆ SIĘ NA WIĘKSZE WYDATKI Ceny na Towarowej Giełdzie Energii rosną systematycznie

Bardziej szczegółowo

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia.

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia. Opcje na GPW (II) Wbrew ogólnej opinii, inwestowanie w opcje nie musi być trudne. Na rynku tym można tworzyć strategie dla doświadczonych inwestorów, ale również dla początkujących. Najprostszym sposobem

Bardziej szczegółowo

Wojciech Piskorski Prezes Zarządu Carbon Engineering sp. z o.o. 27/09/2010 1

Wojciech Piskorski Prezes Zarządu Carbon Engineering sp. z o.o. 27/09/2010 1 PRAKTYCZNE ASPEKTY OBLICZANIA REDUKCJI EMISJI NA POTRZEBY PROJEKTÓW WYKORZYSTUJĄCYCH DOFINANSOWANIE Z SYSTEMU ZIELONYCH INWESTYCJI W RAMACH PROGRAMU PRIORYTETOWEGO ZARZĄDZANIE ENERGIĄ W BUDYNKACH UŻYTECZNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO?

Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO? Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO? Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej jest kwestią wyboru pewnego modelu cywilizacyjnego. Skutki ekonomiczne

Bardziej szczegółowo

Młody inwestor skąd brać informacje i o czym samemu informować?

Młody inwestor skąd brać informacje i o czym samemu informować? Młody inwestor skąd brać informacje i o czym samemu informować? Maciej Kędziora Departament Nadzoru Obrotu Urząd Komisji Nadzoru Finansowego 24.09.2015 r. Niniejsza prezentacja została przygotowana w celach

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r.

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r. Polityka energetyczna Polski do 2050 roku Warszawa, sierpień 2014 r. 2 Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko Strategia BEiŚ: została przyjęta przez Radę Ministrów 15 kwietnia 2014 r. (rozpoczęcie prac

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa weszła w życie 8 lipca 2010 r. ( 20 dni po opublikowaniu). Warunkowość ex ante - Dyrektywa 2010/31/UE. Kraków, 5-6 lipca 2012 r.

Dyrektywa weszła w życie 8 lipca 2010 r. ( 20 dni po opublikowaniu). Warunkowość ex ante - Dyrektywa 2010/31/UE. Kraków, 5-6 lipca 2012 r. Ministerstwo Transportu, Budownictwa I Gospodarki Morskiej Ministry of Transport, Construction and Maritime Economy Efektywność energetyczna oraz racjonalne wykorzystanie zasobów energetycznych w aspekcie

Bardziej szczegółowo

Konferencja GDZIE I KIEDY: Praktyczne zastosowanie dyrektywy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych

Konferencja GDZIE I KIEDY: Praktyczne zastosowanie dyrektywy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych Organizator: Patron honorowy: konferencje Praktyczne zastosowanie dyrektywy o systemie handlu uprawnieniami Konferencja GDZIE I KIEDY: 16 17 lutego 2012 roku, Warszawa Hotel Rialto, ul. Wilcza 73 NAJWAŻNIEJSZE

Bardziej szczegółowo

Launch. przygotowanie i wprowadzanie nowych produktów na rynek

Launch. przygotowanie i wprowadzanie nowych produktów na rynek Z przyjemnością odpowiemy na wszystkie pytania. Prosimy o kontakt: e-mail: kontakt@mr-db.pl tel. +48 606 356 999 www.mr-db.pl MRDB Szkolenie otwarte: Launch przygotowanie i wprowadzanie nowych produktów

Bardziej szczegółowo

Nazwy skrócone opcji notowanych na GPW tworzy się w następujący sposób: OXYZkrccc, gdzie:

Nazwy skrócone opcji notowanych na GPW tworzy się w następujący sposób: OXYZkrccc, gdzie: Opcje na GPW (III) Na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych notuje się opcje na WIG20 i akcje niektórych spółek o najwyższej płynności. Każdy rodzaj opcji notowany jest w kilku, czasem nawet kilkunastu

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja i zarządzanie kosztami mediów energetycznych dla Polskiej Grupy Uzdrowisk

Optymalizacja i zarządzanie kosztami mediów energetycznych dla Polskiej Grupy Uzdrowisk Optymalizacja i zarządzanie kosztami mediów energetycznych dla Polskiej Grupy Uzdrowisk Prowadzący: Marek Piekarowicz Dyrektor Polska Grupa Uzdrowisk Bogdan Plata Prezes INNPACT Wałbrzych: 2015-05-21 POLSKA

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. Na podstawie 28 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 listopada

Bardziej szczegółowo

Czy moŝna ograniczyć emisję CO2? Autor: Krzysztof Bratek Kraków 2008.12.11 Aktualizacja na 16.12.2008

Czy moŝna ograniczyć emisję CO2? Autor: Krzysztof Bratek Kraków 2008.12.11 Aktualizacja na 16.12.2008 Czy moŝna ograniczyć emisję CO2? Autor: Krzysztof Bratek Kraków 2008.12.11 Aktualizacja na 16.12.2008 1 Energia, a CO2 Zapotrzebowanie na energie na świecie wzrasta w tempie ok. 1,8%/rok; czemu towarzyszy

Bardziej szczegółowo

Co to jest FORWARD? Do czego służy FORWARD?

Co to jest FORWARD? Do czego służy FORWARD? Co to jest FORWARD? Forward daje Klientowi możliwość kupna lub sprzedaży dewiz w ilości określonej przez Klienta, przy kursie ustalonym przy zawarciu transakcji, ale z dniem rozliczenia w przyszłości (za

Bardziej szczegółowo

Dlaczego nie stać nas na tanie rzeczy? Racjonalne korzystanie ze środków wspólnotowych.

Dlaczego nie stać nas na tanie rzeczy? Racjonalne korzystanie ze środków wspólnotowych. Konferencja Lokalne Grupy Rybackie szansą czy tylko nadzieją? Dlaczego nie stać nas na tanie rzeczy? Racjonalne korzystanie ze środków wspólnotowych. Gdańsk - Polfish czerwiec - 2011 r www.ngr.pila.pl

Bardziej szczegółowo

Przegląd rynku. Market Data Weekly EUA markets Last

Przegląd rynku. Market Data Weekly EUA markets Last N 10 8 kwietnia 2013 Przegląd rynku Rynek emisji CO2 w zeszłym tygodniu rozpoczął wtorkowe kwotowania na aukcji EEX dotyczącej sprzedaży 3,588 mln EUA fazy 3 przy poziomie 4,40 EUR. W ciągu reszty tygodnia

Bardziej szczegółowo

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r.

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. art. 12 ust. 2 Statutu Brzmienie dotychczasowe: 2. Cel Subfunduszu Global Partners Kredyt

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRIORYTETOWY

PROGRAM PRIORYTETOWY Tytuł programu: PROGRAM PRIORYTETOWY Załącznik nr 1 do uchwały Zarządu NFOŚiGW nr... z dnia... Efektywne wykorzystanie energii Część 4) LEMUR- Energooszczędne Budynki Użyteczności Publicznej 1. Cel programu

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorstw w zakresie poprawy efektywności energetycznej

Wsparcie dla przedsiębiorstw w zakresie poprawy efektywności energetycznej Wsparcie dla przedsiębiorstw w zakresie poprawy efektywności Wojciech Stawiany Doradca, Zespół Strategii i Współpracy w NFOŚiGW Konferencja Podkomisji Energetyki Sejmu RP i Urzędu Regulacji Energetyki

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Rynek świadectw pochodzenia energii

Rynek energii. Rynek świadectw pochodzenia energii 10 Rynek energii Rynek świadectw pochodzenia energii CO TAKIEGO PAKIET ENERGETYCZNO- KLIMATYCZNY UE? 3x20 do 2020 Cele pakietu do 2020 r. Obniżenie emisji gazów cieplarnianych, w tym CO 2 o co najmniej

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie portfelem kredytowym w banku w warunkach kryzysu. Dr Agnieszka Scianowska Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi

Zarządzanie portfelem kredytowym w banku w warunkach kryzysu. Dr Agnieszka Scianowska Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi Zarządzanie portfelem kredytowym w banku w warunkach kryzysu Dr Agnieszka Scianowska Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi Założenia Umowy Kapitałowej Przyjętej w 1988r.(Bazylea I) podstawowym wyznacznikiem

Bardziej szczegółowo

Poprawa jakości powietrza - gdzie jesteśmy?

Poprawa jakości powietrza - gdzie jesteśmy? ATMOTERM S.A. Inteligentne rozwiązania aby chronić środowisko Poprawa jakości powietrza - gdzie jesteśmy? Agnieszka Bartocha Aneta Lochno, Jacek Jaśkiewicz Co się udało zrobić! Poziom Krajowy: implementacja

Bardziej szczegółowo

Strategia przedsiębiorstwa w warunkach działania handlu emisjami CO2

Strategia przedsiębiorstwa w warunkach działania handlu emisjami CO2 Badania Systemowe EnergSys Sp. z o.o. Konferencja pt.: Handel emisjami od strony prawnej, organizacyjnej i technicznej Warszawa, 15-16 16 czerwca 2004 Strategia przedsiębiorstwa w warunkach działania handlu

Bardziej szczegółowo

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP System HACCP Od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej wszystkie firmy zajmujące się produkcją i dystrybucją żywności muszą wdrożyć i stosować zasady systemu HACCP. Przed opisaniem podstaw prawnych

Bardziej szczegółowo

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył)

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) dr Robert Zajdler Warszawa, 3.10.2013 r. Kierunki zmian regulacyjnych 1. Przemysł energochłonny

Bardziej szczegółowo

Zmiany stawek VAT w systemach Humansoft

Zmiany stawek VAT w systemach Humansoft Zmiany stawek VAT w systemach Humansoft Zgodnie z opublikowanym na stronach Ministerstwa Finansów projektem ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług, od początku 2011 roku zaczną obowiązywać

Bardziej szczegółowo

Rynek faktoringu w Polsce rośnie szybciej niż w Europie

Rynek faktoringu w Polsce rośnie szybciej niż w Europie Rynek faktoringu w Polsce rośnie szybciej niż w Europie Z opublikowanych na początku kwietnia tego roku danych wynika, że obroty firm faktoringowych zrzeszonych w Polskim Związku Faktorów (PZF) wzrosły

Bardziej szczegółowo

Maj 2015. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI. Warszawa Maj 2015 r.

Maj 2015. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI. Warszawa Maj 2015 r. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne Zarządzanie płynnością PLN Potencjał wzrostu UniLokata Zarządzanie płynnością

Bardziej szczegółowo

lokata ze strukturą Czarne Złoto

lokata ze strukturą Czarne Złoto lokata ze strukturą Czarne Złoto Lokata ze strukturą Czarne Złoto jest produktem łączonym. Składa się z lokaty promocyjnej i produktu strukturyzowanego Czarne Złoto inwestycji w formie ubezpieczenia na

Bardziej szczegółowo

System CRM jako wsparcie procesów sprzedaży i serwisu w przedsiębiorstwach z branży produkcyjnej

System CRM jako wsparcie procesów sprzedaży i serwisu w przedsiębiorstwach z branży produkcyjnej System CRM jako wsparcie procesów sprzedaży i serwisu w przedsiębiorstwach z branży produkcyjnej 19 listopada 2009 Targi PROTECH 09 Michał Rok Professional Services Manager, update CRM Sp. z o.o. widok

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Paweł Pikus Wydział Gazu Ziemnego, Departament Ropy i Gazu VII Forum Obrotu 2014 09-11.06.2014 r., Stare

Bardziej szczegółowo

Koncepcja European Energy Trading Platform (EETP) czy to jest możliwe?

Koncepcja European Energy Trading Platform (EETP) czy to jest możliwe? Koncepcja European Energy Trading Platform (EETP) czy to jest możliwe? Grzegorz Onichimowski Prezes Zarządu Towarowa Giełda Energii S.A. POWER RING 2007 w stronę europejskiej energetycznej platformy handlowej

Bardziej szczegółowo

Pytania dotyczące CZĘŚCI III DPSN - DOBRE PRAKTYKI CZŁONKÓW RAD NADZORCZYCH

Pytania dotyczące CZĘŚCI III DPSN - DOBRE PRAKTYKI CZŁONKÓW RAD NADZORCZYCH Pytania dotyczące CZĘŚCI III DPSN - DOBRE PRAKTYKI CZŁONKÓW RAD NADZORCZYCH 1. (Ad. III. 1) Jakie informacje powinna zawierać samoocena rady nadzorczej jako odrębny dokument (punkt III.1.2 Dobrych Praktyk)

Bardziej szczegółowo

projekt z dnia 30 września 2015 r. z dnia 2015 r.

projekt z dnia 30 września 2015 r. z dnia 2015 r. projekt z dnia 30 września 2015 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru zeznania o wysokości dochodu z zagranicznej spółki kontrolowanej obowiązującego w zakresie

Bardziej szczegółowo

Struktura rynku finansowego

Struktura rynku finansowego Akademia Młodego Ekonomisty Strategie inwestycyjne na rynku kapitałowym Grzegorz Kowerda Uniwersytet w Białymstoku 21 listopada 2013 r. Struktura rynku finansowego rynek walutowy rynek pieniężny rynek

Bardziej szczegółowo