2. Załącznik do Wniosku AUTOREFERAT

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "2. Załącznik do Wniosku AUTOREFERAT"

Transkrypt

1 Załącznik 2 2. Załącznik do Wniosku AUTREFERAT Przedstawiający opis dorobku i osiągnięć naukowych, w szczególności określonych w art. 16 ust. 2 Ustawy zdnia14marca2003r. Dr inż. Marcin ieńczyk Zakład Chemii Medycznej i Mikrobiologii Wydział Chemiczny Politechnika Wrocławska Wrocław,

2

3 Marcin ieńczyk Załącznik 2 I. Imięiazwisko: Marcin ieńczyk II. Posiadanedyplomy,stopnienaukowe/artystyczne zpodaniemnazwy,miejsca i roku ich uzyskania oraz tytułu rozprawy doktorskiej. 1. Dyplom doktora nauk chemicznych w dyscyplinie chemia, Wydział Chemiczny, Politechnika Wrocławska, Tytuł rozprawy doktorskiej: owe inhibitory urokinazowego aktywatora plazminogenu o potencjalnych właściwościach antyangiogennych i przeciwnowotworowych. Promotor rozprawy: prof. dr hab. inż. Józef leksyszyn 2. Dyplom magistra inżyniera biotechnologii, specjalność: Biotechnologia molekularna i biokataliza, Wydział Chemiczny, Politechnika Wrocławska, Tytuł pracy magisterskiej: ubstancje o charakterze bakteriocyn wytwarzane przez wybrane szczepy bakterii Gram-dodatnich piekun pracy: dr Ewa Zboińska III. Informacjeodotychczasowymzatrudnieniuwjednostkachnaukowych/ artystycznych obecnie, adiunkt naukowo-dydaktyczny, Wydział Chemiczny, Politechnika Wrocławska , asystent naukowo-dydaktyczny, Wydział Chemiczny, Politechnika Wrocławska , staż podoktorski, University of Texas, ealth cience Center at ouston, Medical chool, Department of Pathology and Laboratory Medicine, Chemical Immunology Research Center. 3

4 Marcin ieńczyk Załącznik 2 IV. Wykazosiągnięćnaukowo-badawczych Tabela 1: Wykaz najważniejszych osiągnięć naukowo-badawczych Lp. Wykaz osiągnięć Przed doktoratem Po doktoracie Łącznie 1. Publikacje w czasopismach wyróżnionych przez Journal Citation Reports Kierowanie projektem badawczym Udział w projektach badawczych Patenty Zgłoszenia patentowe Autorstwo lub współautorstwo monografii, publikacji naukowych w czasopismach międzynarodowych lub krajowych innych niż znajdujące się w bazie Journal Citation Reports Liczba cytowań bez autocytowań Impact factor publikacji Liczba punktów MiW Index irsha

5 Marcin ieńczyk Załącznik 2 V. Wskazanieosiągnięciawynikającegozart.16ust.2ustawyzdnia14marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule wzakresiesztuki(dz.u.nr65,poz.595zezm.): Moim osiągnięciem naukowym, uzyskanym po otrzymaniu stopnia naukowego doktora, stanowiącym istotny wkład w rozwój dyscypliny naukowej chemia, określonym w art. 16 ust 2. Ustawy, jest jednotematyczny cykl publikacji pt.: Projektowanie, synteza i analiza aktywności inhibitorów katepsyny G i ludzkiej neutrofilowej elastazy Cykl ten tworzy 15 publikacji naukowych o spójnej tematyce, wyszczególnionych w wykazie zamieszczonym poniżej w punkcie Va. Wszystkie wymienione pozycje znajdują się na liście filadelfijskiej, a ich sumaryczny impact factor wynosi Wykaz publikacji przedstawiony jest w porządku chronologicznym, natomiast pełne teksty publikacji oraz oświadczenia autorów znajdują się w załącznikach. a) Wykaz publikacji(autor/autorzy, tytuł/tytuły publikacji, rok wydania, nazwa wydawnictwa).1 ieńczyk M., Lesner A., Wysocka M., Łęgowska A., Pietrusewicz E., Rolka K., leksyszyn J.: ew potent cathepsin G phosphonate inhibitors, Bioorganic and Medicinal Chemistry, 2008, 16, [IF 3.075].2 Reich M., Lesner A., Łęgowska A., ieńczyk M., leksyszyn J., Boehm B.., Burster T.: Application of specific cell permeable cathepsin G inhibitors resulted in reduced antigen processing in primary dendritic cells, Molecular Immunology, 2009, 15, [IF 3.202].3 ieńczyk M., leksyszyn J.: Irreversible inhibition of serine proteases design and in vivo activity of diaryl α-aminophosphonate derivatives, Current Medicinal Chemistry, 2009, 13, [IF 4.708].4 ieńczyk M., Winiarski Ł., Kasperkiewicz P., Psurski M., Wietrzyk J., leksyszyn J.: imple phosphonic inhibitors of human neutrophil elastase, Bioorganic and Medicinal Chemistry Letters, 2011, 21, [IF 2.554].5 ieńczyk M., Podgórski D., Błażejewska A., Kulbacka J., aczko J., leksyszyn M.: Phosphonic pseudopeptides as human neutrophil elastase inhibitors a combinatorial approach, Bioorganic and Medicinal Chemistry, 2011, 19, [IF 2.921] 5

6 Marcin ieńczyk Załącznik 2.6 Palesch D., ieńczyk M., leksyszyn J., Reich M., Wieczerzak E., Boehm B.., Burster T.: WastheserineproteasecathepsinGdiscoveredby.G.edinin1903inbovinespleen?Acta Biochimica Polonica, 2011, 58, 39 44[IF 1.491].7 Reich M., Zou F., ieńczyk M., leksyszyn J., Boehm B.., Burster T.: Invariant chain processing is independent of cathepsin variation between primary human B/dendritic cells and B-lymphoblastoid cells, Cellular Immunology, 2011, 269, [IF 1.974].8 Winiarski Ł., leksyszyn J., ieńczyk M.: uman neutrophil elastase phosphonic inhibitors with improved potency of action, Journal of Medicinal Chemistry, 2012, 55, [IF 5.614].9ZouF.,chmonM.,ieńczykM.,GrzywaR.,PaleschD.,BoehmB..,unZ.L.,WattsC., chirmbeck R., Burster T.: Application of a novel highly sensitive activity-based probe for detection of cathepsin G, Analytical Biochemistry, 2012, 421, [IF 2.582].10 Gorodkiewicz E., ieńczyk M., Regulska E., Grzywa R., Pietrusewicz E., Lesner A., Łukaszewski Z.: urface plasmon resonance imaging biosensor for cathepsin G based on a potent inhibitor: development and applications, Analytical Biochemistry, 2012, 423, [IF 2.582].11 koreński M., leksyszyn J., ieńczyk M.: Efficient methods for the synthesis of α-aminophosphonate fluoroalkyl esters, Tetrahedron Letters, 2013, 54, [IF 2.391].12 koreński M., leksyszyn J., ieńczyk M.: A convenient method for the one step synthesis of phosphonic peptides, Tetrahedron Letters, 2013, 54, [IF 2.391].13 Grzywa R., ieńczyk M.: Phosphonic esters and their application of protease control, Current Pharmaceutical Design, 2013, 19, [IF 3.288].14 Grzywa R., Burchacka E., Łęcka M., Winiarski Ł., Walczak M., Łupicka-łowik A., Wysocka M., Burster T., Bobrek K., Csencsits-mith K., Lesner A., ieńczyk M.: ynthesis of novel phosphonic-type activity-based probes for neutrophil serine proteases and their application in spleen lysates of different organisms, ChemBioChem, 2014, DI: /cbic [IF 3.060].15 Grzywa R., Gorodkiewicz E., Burchacka E., Lesner A., Laudański P., Łukaszewski Z., ieńczyk M.: Determination of cathepsin G in endometrial tissue using a surface plasmon resonance imaging biosensor with tailored phosphonic inhibitor, European Journal of bstetrics & Gynecology and Reproductive Biology, 2014, 182, 38 42[IF 1.627] świadczenia wszystkich współautorów określające indywidualny wkład każdego z nich w powstanie poszczególnych prac znajdują się w Załączniku 5. 6

7 Marcin ieńczyk Załącznik 2 b) mówienie celu naukowego/artystycznego ww. pracy/prac i osiągniętych wyników wraz z omówieniem ich ewentualnego wykorzystania. Przedmowa. Zaprezentowany cykl 15 jednotematycznych publikacji naukowych[.1.15] z zakresu chemii dotyczy projektowania, syntezy i analizy aktywności inhibitorów neutrofilowych proteaz serynowych katepsyny G oraz ludzkiej elastazy. Wyniki przeprowadzonych po uzyskaniu stopnia naukowego doktora prac eksperymentalnych stanowiących podstawę niniejszej pracy, zostały opublikowane w 15 recenzowanych artykułach zamieszczonych w czasopismach znajdujących się na liście filadelfijskiej. Wstęp. W przedstawionych w niniejszym opracowaniu badaniach można wyróżnić dwa główne nurty. Pierwszy z nich obejmuje projektowanie oraz syntezę niskocząsteczkowych inhibitorów proteaz serynowych, włączając w to opracowanie nowych metod syntezy fosfonowych peptydomimetyków oraz poszukiwanie nowych klas inhibitorów proteaz serynowych. Drugi nurt prowadzonych badań skupia się na określeniu aktywności inhibitorowej i właściwości biologicznych uzyskanych inhibitorów katepsyny G i ludzkiej neutrofilowej elastazy. Eksperymenty, których wyniki przedstawiłem w niniejszej pracy, przeprowadzone zostały w Zakładzie Chemii Medycznej i Mikrobiologii Wydziału Chemicznego Politechniki Wrocławskiej oraz przy współpracy następujących ośrodków: Wydział nkologii Doświadczalnej Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej Polskiej Akademii auk we Wrocławiu, Katedra Biochemii Medycznej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, Wydział Chemiczny Uniwersytetu Gdańskiego, Zakład Endokrynologii i Cukrzycy Uniwersytetu Medycznego w Ulm, Zakład Elektrochemii Wydziału Chemicznego Uniwersytetu w Białymstoku. Cel naukowy pracy. Katepsyna G i neutrofilowa elastaza, obok proteinazy 3 i niedawno odkrytej neutrofilowej proteazy 4, magazynowane są w ziarnistościach azurofilnych neutrofili oraz innych komórek i wydzielane na zewnątrz po ich stymulacji(rys.1). Wszystkie cztery enzymy należądorodzinyproteazserynowychipełniązbliżonąrolęworganizmie. 1 Donajważniejszych fizjologicznych funkcji katepsyny G(CatG) i neutrofilowej elastazy(e) należą m.in. aktywność przeciwbakteryjna oraz regulacja odpowiedzi zapalnej(degradacja cytokin, stymulacja makrofagów, aktywacja czynnika martwicy nowotworów(tf-α) czy degradacja antygenów w celu ich prezentacji w kompleksie z białkami MC). Istotnym jest fakt, że obie proteazy wykazują zdolność degradacjibiałekmacierzyzewnątrzkomórkowej. 2 1 a)korkmazb.,orwitzm..,jenned.e.,gauthierf.:eutrophilelastase,proteinase3,andcathepsing as therapeutic targets in human diseases, Pharmacol. Rev., 2010, 62, ; b) Perera.C., chilling., Kittel., Back W., Kremmer E., Jenne D.E.: P4, an elastase-related protease in human neutrophils with arginine specificity, Proc. atl. Acad. ci. U A., 2012, 109, ; c) Perera.C., Wiesmüller K.., Larsen M.T., chacher B., Eickholz P., Borregaard., Jenne D.E.: P4 is stored in azurophil granules and released by activated neutrophils as active endoprotease with restricted specificity, J. Immunol., 2013, 191, ; d) Lin.J., Dong K.C., Eigenbrot C., van Lookeren Campagne M., Kirchhofer D.: tructures of neutrophil serine protease 4 reveal an unusual mechanism of substrate recognition by a trypsin-fold protease, tructure., 2014, 22, eutinckk.m.,tenbergei.j.,ackc.e.,amannj.,rowshania.t.:erineproteasesofthehumanimmune system in health and disease, Mol. Immunol., 2010, 47,

8 Marcin ieńczyk Załącznik 2 Rysunek 1: truktura ludzkiej katepsyny G(1CG.pdb), neutrofilowej elastazy(1ppg.pdb), proteinazy 3 (1FUJ.pdb) oraz P4(4Q7Y.pdb). Kolorem zaznaczono reszty katalityczne: er195(żółty), is57(niebieski) i Asp102(czerwony). W normalnych warunkach aktywność CatG i E jest precyzyjnie regulowana przez naturalne,endogenneinhibitoryproteazserynowych serpiny,głównieprzezα 2 -makroglobulinę,α 1 - antytrypsynęiwydzielniczyinhibitorproteazleukocytarnych(lpi). 2 Częstojednak,naskutek wydzielania przez neutrofile reaktywnych form tlenu(w procesie określanym jako oxidative burst), dochodzi do inaktywacji serpin, czego konsekwencją jest zaburzenie delikatnej równowagi między aktywną formą proteazy, a kontrolującym jej aktywność endogennym inhibitorem. Podejrzewa się, że fizjologicznym następstwem utraty kontroli nad aktywnością neutrofilowej elastazy może być rozwój szeregu chorób układu oddechowego, jak przewlekła obturacyjna choroba płuc(cpd), zespółostrejniewydolnościoddechowej(ard),rozedmapłucczyprzewlekłezapalenieoskrzeli. 3 a uwagę zasługuje także fakt, że przewlekła obturacyjna choroba płuc jest jedną z głównych 3 a)tetleyt.d.:proteinaseimbalance:itsroleinlungdisease,thorax,1993,48, ;b)Umeki.,ikiY., oejima R.: Elastase/antielastase systems in pulmonary diseases, Am. J. Med. ci., 1988, 296,

9 Marcin ieńczyk Załącznik 2 przyczynśmiercinaświecie. 4 Zaobserwowanotakże,żeneutrofilowaelastazamożepośredniczyć wprzerzutowaniuirozwojuniektórychtypównowotworów. 5 iekontrolowanaaktywnośćkatepsynygprowadzićmożedodegradacjitkanekczyrozwojuzapalenia 6 oraznadmiernejaktywacji żelatynazya(mmp-2),comożeułatwiaćrozwójnowotworówiprocesangiogenezy. 7 Biorącpod uwagę destrukcyjny charakter katepsyny G oraz neutrofilowej elastazy, poszukiwanie niskocząsteczkowych inhibitorów pozwalających na kontrolę aktywności obu proteaz stanowi ważne wyzwanie współczesnej chemii medycznej. Celem pracy było otrzymanie nowych, nieodwracalnych fosfonowych inhibitorów katepsyny G i ludzkiej neutrofilowej elastazy w oparciu o ich specyficzność substratową, strukturę krystaliczną oraz znane inhibitory obu proteaz. Pomiary właściwości inhibitorowych otrzymanych pochodnych pozwoliły na przeprowadzenie analizy zależności struktura aktywność, dalszą modyfikację najbardziej aktywnych spośród uzyskanych pochodnych oraz wyselekcjonowanie związków do badań biologicznych in vitro, in vivo oraz prób krystalizacji kompleksu proteaza inhibitor. W toku prowadzonych prac, opierając się na strukturze najaktywniejszych inhibitorów, otrzymałem także niskocząsteczkowe sondy molekularne pozwalające na detekcję aktywnych form obu proteaz w materiale biologicznym oraz na podjęcie próby wyjaśnienia nieznanych wcześniej funkcji katepsyny G w procesie prezentacji antygenów przez białka MC. Wyniki. Realizowana po uzyskaniu stopnia doktora tematyka badawcza stanowiła niejako rozwinięcie wcześniej podjętych prac nad projektowaniem fosforoorganicznych inhibitorów proteaz serynowych. Znane od ponad 30 lat estry diarylowe kwasów 1-aminoalkilofosfonowych stanowią grupę nieodwracalnych i wysoce specyficznych inhibitorów reagujących wyłącznie z katalityczną resztą seryny proteaz serynowych, a jednocześnie pozbawionych reaktywności względem proteaz cysteinowych,treoninowych,aspartylowychczymetaloproteinaz. 8 Mechanizmdziałaniatejklasy inhibitorów opiera się na nukleofilowym ataku grupy hydroksylowej katalitycznej reszty se- 4 a)murrayc.j.l.,lopeza.d.:alternativeprojectionsofmortalityanddisabilitybycause :global burden of disease study, Lancet, 1997, 349, ; b) Rennard., Decramer M., Calverley P.M.A., Pride.B., oriano J.B., Vermeire P.A., Vestbo J.: Impact of CPD in orth America and Europe in 2000: subjects perspective of confronting CPD international survey, Eur. Respir. J., 2002, 20, ; c) Barnes P.J.: Chronic obstructive pulmonary disease: a growing but neglected global epidemic, PLo Med., 2007, 4, atot.,takahashi.,mizumotot.,araom.,akizukim.,takasugim.,fukutomit.,yamashitaj.:eutrophil elastase and cancer, urg. ncol., 2006, 15, himoda.,fukazawa.,onomurak.,fairchildr.l.:cathepsingisrequiredforsustainedinflammationand tissue injury after reperfusion of ischemic kidneys, Am. J. Pathol. 2007, 170, hamamianp.,chwartzj.d.,pocockb.j.,monea.,whitingd.,marcus.g.,mignattip.:activationof progelatinase A(MMP-2) by neutrophil elastase, cathepsin G, and proteinase-3: a role for inflammatory cells in tumor invasion and angiogenesis, J. Cell. Physiol., 2001, 189, a) leksyszyn J., Powers J.C.: Irreversible inhibition of serine proteases by peptidyl derivatives of alphaaminoalkylphosphonate diphenyl esters, Biochem. Biophys. Res. Commun., 1989, 161, ; b) leksyszyn J., Powers J.C.: Irreversible inhibition of serine proteases by peptide derivatives of(alpha-aminoalkyl)phosphonate diphenyl esters, Biochemistry, 1991, 30, ; c) leksyszyn J., Boduszek B., Kam C.M., Powers J.C.: ovel amidine-containing peptidyl phosphonates as irreversible inhibitors for blood coagulation and related serine proteases, J. Med. Chem., 1994, 37, ; d)[.3] ieńczyk M., leksyszyn J.: Irreversible inhibition of serine proteases design and in vivo activity of diaryl α-aminophosphonate derivatives, Curr. Med. Chem., 2009, 13,

10 Marcin ieńczyk Załącznik 2 rynynaelektrofilowyatomfosforuinhibitora(rys.2). 9 trukturaestrówdiarylowychkwasów 1-aminoalkilofosfonowych jest analogiczna do stanu przejściowego reakcji hydrolizy wiązania peptydowego katalizowanej przez enzymy proteolityczne. Dodatkowo, wprowadzenie do ich struktury -końcowego łańcucha peptydowego istotnie zwiększa selektywność ich działania, pozwalając uzyskać inhibitor reagujący jedynie z docelową proteazą, nawet w przypadku kilku proteaz o pokrywającejsiępreferencjiwobecresztyp 1 inhibitoraokupującejkieszeń 1 (nomenklaturawedług chechteriberger 10 ). Asp102 Asp102 Asp102 is57 is57 is57 er195 er195 er195 Gly193 Gly193 Gly193 Rysunek 2: Mechanizm inhibicji proteaz serynowych przez aromatyczne estry kwasów 1-aminoalkilofosfonowych. 11 d odkrycia estrów diarylowych kwasów 1-aminoalkilofosfonowych i ich pierwszego zastosowania jako inhibitorów proteaz serynowych upłynęło już około 30 lat, i choć otrzymano wiele specyficznych inhibitorów tej klasy skierowanych wobec różnych proteaz serynowych(chymaza, upa, trombina czy trypsyna), w literaturze opisano zaledwie kilka przykładów estrów diarylowych kwasów1-aminoalkilofosfonowychjakoinhibitorówkatepsynygczyneutrofilowejelastazy. 8 Brak kompleksowych badań w tej dziedzinie przyczynił się do podjęcia prac badawczych skupiających się na otrzymaniu specyficznych i selektywnych inhibitorów CatG i E. 9 leksyszynj.,powersj.c.:aminoacidandpeptidephosphonatederivativesasspecificinhibitorsofserine peptidases, Methods in Enzymology, 1994, 244, chechteri.,bergera.:ntheactivesiteofproteases.3.mappingtheactivesiteofpapain;specificpeptide inhibitors of papain. Biochem. Biophys. Res. Commun., 1968, 32, [.13]GrzywaR.,ieńczykM.:Phosphonicestersandtheirapplicationofproteasecontrol,Curr.Pharm. Des., 2013, 19,

11 Marcin ieńczyk Załącznik 2 Katepsyna G Bardzo interesującą z punktu widzenia specyficzności substratowej jest katepsyna G, która u ludzi posiada podwójną chymotrypsynową i trypsynową aktywność. Co ciekawe, dualny charakter wystąpił w ewolucji dopiero u człowieka, małp człekokształtnych i małp tarego Świata, natomiast upozostałychssakówobserwowanajestaktywnośćtypuchymotrypsynowego. 12 Pierwszązprzebadanych przeze mnie grupę inhibitorów katepsyny G stanowiły proste Cbz-blokowane fosfonowe analogi argininy, spośród których najsilniejszą zdolność hamowania aktywności proteolitycznej CatGwykazałyCbz (4-2 Phg) P (Ph) 2 (k obs /I=300M 1 s 1 )orazcbz (4-GuPhg) P (Ph) 2 (1,k obs /I=412M 1 s 1 ). 13 Związek1wyselekcjonowałemdodalszychbadańmającychnacelu określenie wpływu struktury grup estrowych na aktywność inhibitorową. pośród przebadanych pochodnychnajwyższąaktywnościąwobeckatepsynyg(k obs /I=15600M 1 s 1 )charakteryzowała się pochodna zawierająca grupy fenylo-4-tiometylowe(2) jako ugrupowania estrowe. awiązana współpraca z prof. Krzysztofem Rolką i dr. hab. Adamem Lesnerem(Wydział Chemiczny, Uniwersytet Gdański) pozwoliła na przeprowadzenie dalszych badań nad optymalizacją struktury fosfonowych inhibitorów katpsyny G. W oparciu o strukturę opracowanego przez Zespół prof. Rolki substratuludzkiejkatepsynyg, 14 dostrukturyzwiązku2wprowadzonoanalogiczny-końcowyłańcuchpolipeptydowy.trzymanyinhibitor(3,ac Phe Val Thr (4-GuPhg) P ( C C 3 ) 2 ) wykazałogromnąsiłęhamowaniaaktywnościkatepsynyg(k obs /I=256000M 1 s 1 )będącjednym z najsilniejszych nieodwracalnych inhibitorów katepsyny G opisanych do tej pory w literaturze. Ponadto związek 3 wykazał wysoką selektywność działania będąc około 253-razy mniej aktywnym wobec chymotrypsyny, 20-razy mniej wobec trypsyny i ponad 320-razy mniej wobec trombiny. Wykonane przeze mnie badania stanowią jedno z klasycznych podejść chemii medycznej stosowanych w poszukiwaniu nowych, aktywnych biologicznie związków chemicznych, gdzie na drodze kolejnych etapów optymalizacji wyjściowej struktury o relatywnie niskiej aktywności dochodzi się do wysoce specyficznego i selektywnego inhibitora docelowego enzymu(rys.3) P P P k obs/i = 412 M -1 s -1 k obs/i = M -1 s -1 k obs/i = M -1 s -1 Rysunek 3: trategia projektowania fosfonowych inhibitorów katepsyny G. 12 RaymondW.W.,Trivedi..,MakarovaA.,RayM.,CraikC..,CaugheyG..:owimmunepeptidaseschange specificity: cathepsin G gained tryptic function but lost efficiency during primate evolution, J. Immunol., 2010, 185, [.1]ieńczykM.,LesnerA.,WysockaM.,ŁęgowskaA.,PietrusewiczE.,RolkaK.,leksyszynJ.:ewpotent cathepsin G phosphonate inhibitors, Bioorg. Med. Chem., 2008, 16, WysockaM.,ŁęgowskaA.,BulakE.,JaśkiewiczA.,Miecznikowska.,LesnerA.,RolkaK.:ewchromogenic substrates of human neutrophil cathepsin G containing non-natural aromatic amino acid residues in position P(1) selected by combinatorial chemistry methods, Mol. Divers., 2007, 11,

12 Marcin ieńczyk Załącznik 2 Wysoka zdolność związku 3 do inaktywacji katepsyny G oraz wysoka selektywność działania wobec innych protez serynowych umożliwiła nawiązanie współpracy z prof. Zenonem Łukaszewskim (Wydział Chemiczny Politechniki Poznańskiej) oraz dr hab. Ewą Gorodkiewicz(Wydział Chemiczny Uniwersytetu w Białymstoku), której celem było określenie użyteczności uzyskanego inhibitora dopomiarówstężeniakatepsynygwmaterialebiologicznym(krew,ślina). 15 Zastosowanieinhibitora 3 do pomiarów metodą PR(surface plasmon resonance) wymagało jednak przeprojektowania cząsteczki, aby umożliwić jej kowalencyjną immobilizację do podłoża. W tym celu zaprojektowałem związek zawierający terminalną grupę karboksylową(4), która następnie przy użyciu układu sprzęgającego /EDC pozwoliła na związanie inhibitora z powierzchnią sensora zawierającego wolne grupy aminowe. 2 P 4 P 5 P 6 k obs/i = M -1 s -1 k obs/i = M -1 s -1 Ponieważ wprowadzenie nawet niewielkich zmian do struktury inhibitora może powodować drastyczną zmianę aktywności, przeprowadziłem analizę wpływu obecności terminalnej grupy karboksylowej na reaktywność związku 4 z katepsyną G. Badania te rozszerzyłem o pomiar inhibicji innych proteaz serynowych m.in. ludzkiej neutrofilowej elastazy, świńskiej elastazy trzustkowej (PPE), subtylizyny oraz proteinazy 3. Analiza wyników wykazała, że istotnie, aktywność związku 4wobeckatepsynyGzmniejszyłasięokołopięciokrotnie(k obs /I=52500M 1 s 1 )wporównaniu z inhibitorem 3, natomiast aktywność wobec trypsyny zmalała ponad czterokrotnie, przy czym związek 4 nie hamował aktywności E, PPE oraz chymotrypsyny. Interesującym jest, że selektywność działania 4 wobec trypsyny uległa tylko nieznacznej zmianie był on około 17 razy mniej reaktywny w stosunku do trypsyny niż katepsyny G. Zaprojektowany sensor pozwolił na bardzoczułądetekcjęcatgwślinieisurowicypacjentów, 15 atakżeumożliwiłdetekcjękatalitycznie aktywnejkatepsynygupacjentówcierpiącychnaendometriozę. 16 Kontynuując moje badania nad zastosowaniem inhibitorów katepsyny G w analizie roli tej proteazy w układach biologicznych, rozpocząłem współpracę naukową z prof. Timo Bursterem (Division of Endocrinology and Diabetes, Department of Internal Medicine I, University Medical Center Ulm, iemcy). Jako że katepsyna G, obok proteaz cysteinowych(np. katepsyny ) i proteaz aspartylowych(np. katepsyny D), bierze udział m.in. w regulacji procesowania autoan- 15 [.10]GorodkiewiczE.,ieńczykM.,RegulskaE.,GrzywaR.,PietrusewiczE.,LesnerA.,ŁukaszewskiZ.: urface plasmon resonance imaging biosensor for cathepsin G based on a potent inhibitor: development and applications, Anal. Biochem., 2012, 423, [.15]GrzywaR.,GorodkiewiczE.,BurchackaE.,LesnerA.,LaudańskiP.,ŁukaszewskiZ.,ieńczykM.: Determination of cathepsin G in endometrial tissue using a surface plasmon resonance imaging biosensor with tailored phosphonic inhibitor, Eur. J. bstet. Gynecol. Reprod. Biol., 2014, 182,

13 Marcin ieńczyk Załącznik 2 tygenówinvitro, 17 podjętopróbęokreśleniarolikatepsynygwprocesowaniuantygenówprzez komórkiprezentująceantygen(komórkidendrytyczne,limfocytyb). 18 Jednakbadaniefunkcjikatepsyny G w przedziałach komórki, w których zachodzi ładowanie peptydów antygenicznych do białek MC klasy II wymagało użycia specyficznego inhibitora, który zdolny był do przejścia przez błony komórkowe. pośród szeregu przebadanych fosfonowych inhibitorów, jedynie związek uc Val Pro Phe P (Ph) 2 (5) 8 zdolnybyłdowejściadownętrzajednojądrzastychkomórekkrwi obwodowej(pbmc) i inhibicji katepsyny G. Funkcjonalną konsekwencją zahamowania aktywności CatGbyłoograniczenieprezentacjiantygenówlimfocytomTCD4 +.Wynikitestanowiąnietylko pierwszy przykład możliwości zastosowania fosfonowych inhibitorów do hamowania aktywności katepsyny G w wewnętrznych przedziałach komórkowych, ale także dają potencjalne narzędzie manipulacji odpowiedzią immunologiczną organizmu. Analizując rolę katepsyny G w procesowaniu i prezentacji antygenów w formie kompleksów z białkami MC II moją uwagę zwrócił brak danych na temat jej funkcji w procesie degradacji białka invariant chain(ii, CD74, p31). Jako że komórki prezentujące antygen ekspresjonują białka MC obu klas, musiał zostać wytworzony system zapobiegający mylnemu wprowadzeniu endogennych peptydów antygenicznych do białek MC II. Zakotwiczone w błonie białko invariant chain wiążąc się z kieszenią białka MC II zapobiega związaniu z przypadkowym peptydem. Wykazano, że w zachodzącym w przestrzeni endocytarnej procesie degradacji białka p31 uczestniczy wiele proteaz, włączając w to katepsyny cysteinowe i aspartylowe, prowadząc do powstania produktów rozpadu:p22,p18ip10orazfragmentuclip,którypozostajezwiązanyzbiałkiemmciidomomentu wymiany przez docelowy peptyd antygeniczny. Choć proces ten jest dość dobrze poznany, brak jest jednoznacznych dowodów, który enzym zaangażowany jest w pierwszym etapie transformacji p31 p22. Dlaczego tak istotne jest dokładne ustalenie, które z enzymów odpowiadają za przekształcanie p31? iektóre wirusy(np. IV-1) zdolne są do regulacji poziomu białek MC i katepsyn w zainfekowanej komórce, czego konsekwencją jest zaburzenie ścieżki prezentacji antygenów i ograniczenie odpowiedzi efektorowej układu immunologicznego. W pierwszym etapie prowadzonychpracwykazałem,żekatepsynagzdolnajestdodegradacjiiiinvitro. 19 Wceluwykazania analogicznej aktywności w komórkach prezentujących antygen(limfocyty B i mieloidalne komórki 17 a)burstert.,becka.,tolosae.,marin-estebanv.,rotzschke.,falkk.,lautweina.,reichm.,brandenburg J., chwarz G., Wiendl., Melms A., Lehmann R., tevanovic., Kalbacher., Driessen C.: Cathepsin G, and not the asparagine-specific endoprotease, controls the processing of myelin basic protein in lysosomes from human B lymphocytes, J. Immunol., 2004, 172, ; b) Burster T., Beck A., Tolosa E., chnorrer P., Weissert R., Reich M., Kraus M., Kalbacher., aring.u., Weber E., verkleeft., Driessen C.: Differential processing of autoantigens in lysosomes from human monocyte-derived and peripheral blood dendritic cells, J. Immunol., 2005, 175, [.2]ReichM.,LesnerA.,ŁęgowskaA.,ieńczykM.,leksyszynJ.,BoehmB..,BursterT.:Applicationof specific cell permeable cathepsin G inhibitors resulted in reduced antigen processing in primary dendritic cells, Mol. Immunol., 2009, 15, [.7]ReichM.,ZouF.,ieńczykM.,leksyszynJ.,BoehmB..,BursterT.:Invariantchainprocessingis independent of cathepsin variation between primary human B/dendritic cells and B-lymphoblastoid cells, Cell. Immun., 2011, 269,

14 Marcin ieńczyk Załącznik 2 dendrytyczne, mdc1) zastosowałem specyficzne inhibitory katepsyny G. W tym celu zaprojektowałemiotrzymałemzwiązek6będącymetylowymestrempochodnejuc Val Pro Phe P (Ph) 2, który wykazywał zwiększoną zdolność wnikania do komórki. W pierwszym etapie potwierdziłem zdolność pochodnej 6 do hamowania endogennej katepsyny G w świeżo wyizolowanych komórkach PBMC, który okazał się około pięciokrotnie silniejszym inhibitorem katepsyny G, w porównaniu ze związkiem 5, co może być konsekwencją jego zwiększonej zdolności penetracji komórek. Choć wyniki przeprowadzonych badań nie potwierdziły roli katepsyny G w pierwszych etapach degradacji Ii w komórkach B czy mdc1, a podobny profil produktów degradacji Ii zaobserwowałem zarówno po zastosowaniu inhibitora proteaz cysteinowych o szerokim spektrum działania(e64d), jak i dla mieszaniny E64d z inhibitorami katepsyny G, to zastosowane inhibitory katepsyny G pozwoliły po raz pierwszy wykazać brak różnic w proteolizie Ii w żywych komórkach B, mdc1 oraz limfoblastoidalnych komórkach B. prócz podstawowego zastosowania estrów diarylowych kwasów 1-aminolkilofosfonowych jako inhibitorów proteaz serynowych w badaniach funkcji enzymów czy poszukiwaniach nowych potencjalnych terapeutyków, znalazły one praktyczne zastosowanie jako niskocząsteczkowe sondy molekularne(abp, activity-based probes) pozwalające na detekcję aktywnych form docelowych proteaz nie tylko w badaniach in vitro, ale także umożliwiły śledzenie ich aktywności w żywych komórkach. Pionierem w projektowaniu i syntezie fosfonowych sond molekularnych był prof. James Powers, który już kilka lat po opublikowaniu pierwszego doniesienia na temat właściwości inhibitorowych estrów difenylowych kwasów 1-aminoalkilofosfonowych wskazał zastosowanie -terminalnie fluorescencyjnie znakowanych fosfonopeptydów do detekcji granzymów w żywych cytotoksycznych limfocytacht. 20 Dochwiliobecnejotrzymanoszeregfosfonowychniskocząsteczkowychsondmolekularnychdodetekcjiwieluproteazserynowych. 11,21 Cociekawe,brakjestjednakinformacji na temat projektowania ABP do detekcji katepsyny G. andlowo dostępna jest pochodna Bt Ala Ala Phe P (Ph) 2 (DAP22c,7),jednakżespecyficznośćjejdziałaniajestdośćszerokareagując z różnymi chymotrypsynowymi proteazami serynowymi. 20 AbuelyamanA..,JacksonD..,udigD.,Woodard.L.,PowersJ.C.:ynthesisandkineticstudiesofdiphenyl 1-(-peptidylamino)alkanephosphonate esters and their biotinylated derivatives as inhibitors of serine proteases and probes for lymphocyte granzymes, Arch. Biochem. Biophys., 1997, 344, a)gilmoreb.f.,quinnd.j.,dufft.,cathcartg.r.,cottc.j.,walkerb.:expeditedsolid-phasesynthesis of fluorescently labeled and biotinylated aminoalkane diphenyl phosphonate affinity probes for chymotrypsin- and elastase-like serine proteases, Bioconjug. Chem., 2009, 20, ; b) Dvorák J., Mashiyama.T., Braschi., ajid M., Knudsen G.M., ansell E., Lim K.C., sieh I., Bahgat M., Mackenzie B., Medzihradszky K.F., Babbitt P.C., Caffrey C.R., McKerrow J..: Differential use of protease families for invasion by schistosome cercariae, Biochimie, 2008, 90, ; c) Mahrus., Craik C..: elective chemical functional probes of granzymes A and B reveal granzyme B is a major effector of natural killer cell-mediated lysis of target cells, Chem. Biol., 2005, 12, ; d) erim., Mayer.V., Verhelst..: Tuning activity-based probe selectivity for serine proteases by on-resin click construction of peptide diphenyl phosphonates, rg. Biomol. Chem., 2013, 11, ; e) Gilmore B.F., Carson L., Mchane L.L., Quinn D., Coulter W.A., Walker B.: ynthesis, kinetic evaluation, and utilization of a biotinylated dipeptide proline diphenyl phosphonate for the disclosure of dipeptidyl peptidase IV-like serine proteases, Biochem. Biophys. Res. Commun., 2006, 347,

15 Marcin ieńczyk Załącznik 2 7 P 8 P W ramach kontynuacji podjętych badań dotyczących roli katepsyny G zaprojektowałem i zsyntetyzowałembiotynylowanąpochodnąbt LC uc Val Pro Phe P (Ph) 2 (MAR-116,8),którą wykorzystałem m.in. do detekcji katepsyny G w lizatach komórek PBMC, limfocytów B, mieloidalnych komórek dendrytycznych(mdc1) oraz plazmocytoidalnych komórek dendrytycznych (pdc). 22 Wtrakcieprowadzonychanalizwykazałem,żezwiązek8zdolnybyłdodetekcjikatepsyny G nawet w niewielkiej ilości lizatu komórek(zaledwie kilka mikrogramów), co w porównaniu do komercyjnie dostępnej sondy DAP22c, w przypadku której konieczne jest użycie przynajmniej 20 µg lizatu, stanowi istotny wzrost czułości detekcji tej proteazy. W przeprowadzonych badaniach wykazałem także, że transformacja komórek PBMC wirusem EBV(wirus Epstein Barr) znacznie redukuje ilość aktywnej katepsyny G w pierwszych pięciu dniach inkubacji, a w 12 dniu jest już ona niewykrywalna w lizacie komórkowym. d 12 dnia wykazano obecność specyficznych białek wirusa EBV takich jak EBA(Epstein Barr nuclear antigen), co potwierdza skuteczność infekcji. Co więcej, ilość białek MC klasy II limfocytów B uległa redukcji na skutek transformacji wirusem EBV. Prawdopodobnie regulacja aktywności endocytarnych katepsyn może być jedną ze strategii wirusa EBV na ucieczkę przed układem immunologicznym człowieka. trzymana sonda molekularna specyficzna względem katepsyny G posłużyła także do konstrukcji hybrydowego testu ELIA, nazwanego w skrócie CAIA(colorimetric active-site specific immunoassay). tosowane powszechnie testy immunoenzymatyczne wykorzystujące specyficzne przeciwciała nie są zdolne do identyfikacji wyłącznie aktywnych form enzymu wykrywają najczęściej wszystkie jego formy(aktywne i nieaktywne katalitycznie), jak i możliwe produkty degradacji. pracowany test CAIA pozwolił na detekcję wyłącznie aktywnej katepsyny G. Analizowana próbka(lizat komórkowy lub czysta katepsyna G) po inkubacji ze związkiem 8 została naniesiona na 96-cio dołkową płytkę mikrotitracyjną opłaszczoną przeciwciałem specyficznym wobec CatG. Dodanie w kolejnym etapie czynnika detekcyjnego(streptawidyna RP) pozwoliło na uzyskanie specyficznego sygnału pochodzącego jedynie od aktywnej enzymatycznie CatG. Jako że w przypadku wielu chorób obserwuje się wzrost ekspresji proteaz, ważne jest uzyskanie informacji na temat poziomu ich aktywności. pracowane narzędzie hybrydowego testu ELIA do detekcji katepsyny G może mieć więc istotny charakter aplikacyjny. Związek 8 wykorzystałem także do 22 [.9]ZouF.,chmonM.,ieńczykM.,GrzywaR.,PaleschD.,BoehmB..,unZ.L.,WattsC.,chirmbeck R., Burster T.: Application of a novel highly sensitive activity-based probe for detection of cathepsin G, Anal. Biochem., 2012, 421,

16 Marcin ieńczyk Załącznik 2 detekcjiaktywnejkatepsynygwlizacieśledzionywołowej, 23 potwierdzająctymsamymwyniki pionierskich prac na temat izolacji enzymów proteolitycznych, których autorem był ven Gustaf edin. 24 Związek8okazałsiędoskonałymnarzędziemdoanalizyaktywnościkatepsynyGnaróżnych etapach jej izolacji. Uzyskane wyniki pozwoliły mi na zaprojektowanie i syntezę serii nowych sond molekularnych do detekcji zarówno neutrofilowych proteaz serynowych(katepsyny G, ludzkiej elastazy, proteinazy 3), jak i chymotrypsyny, trypsyny, subtylizyny czy świńskiej elastazy trzustkowej. 25 Dalszaoptymalizacjastrukturyzwiązkówpozwoliłaotrzymaćpochodną,którawykazała absolutną selektywność działania wobec katepsyny G, nie reagując ani z neutrofilową elastazą, ani zproteinazą3. 26 Choćprzeprowadzonebadaniakinetycznewykazałyabsolutnąselektywnośćdziałaniapochodnej9wobecCatG(k obs /I=3800M 1 s 1 ),analizawesternblotpokazałajednak niewielką reaktywność związku 9 z ludzką neutrofilową elastazą, co może być skutkiem niespecyficznych oddziaływań cząsteczki inhibitora z proteazą(rys.4). pośród wszystkich pochodnych tej serii absolutną selektywność działania wobec ludzkiej katepsyny G w teście Western blot wykazał związek 11 będący biotynylowaną pochodną otrzymanego wcześniej inhibitora 4. a uwagę zasługuje fakt, iż wprowadzenie do struktury związku 4 biotyny skutkował około 200-krotnym obniżeniemjegowłaściwościinhibitorowych(k obs /I=240M 1 s 1 )wobeccatg,przyjednoczesnym wzroście selektywności działania wobec proteinazy 3. Badania zdolności otrzymanych sond molekularnych do detekcji E, CatG i PR3 w teście Western blot wykazały, iż najwyższy poziom specyficzności wobec CatG wykazywały pochodne zawierające z pozycji P1 fosfonowy analog fenyloalaniny lub 4-guanidynofenyloglicyny, natomiast pochodne fosfonowych analogów alaniny czy leucyny tworzyły stabilne kompleksy ze wszystkimi badanymi proteazami(rys.4). W kolejnym etapie prac wykorzystałem otrzymane sondy molekularne do badania aktywności katepsyny G zarówno w żywych komórkach, jak i w lizatach ludzkich komórek PBMC oraz lizatach śledzion ewolucyjnie odległych organizmów(rys.4) Wyniki przeprowadzonych badań pokazały, iż sondy molekularne zawierające reagujący z miejscem aktywnym docelowej proteazy fosfonowy analog aminokwasu stanowią użyteczne narzędzie do badania neutrofilowych proteaz, w szczególności katepsyny G, co zostało wykazane zarówno przy użyciu czystych enzymów, jak i skomplikowanych 23 [.6]PaleschD.,ieńczykM.,leksyszynJ.,ReichM.,WieczerzakE.,BoehmB..,BursterT.:Wasthe serine protease cathepsin G discovered by. G. edin in 1903 in bovine spleen? Acta Biochim. Pol., 2011, 58, a)edin.g.:investigationsontheproteolyticenzymesofthespleenoftheox,j.physiol.,1903,30, ; b)edin.g.:nthepresenceofaproteolyticenzymeinthenormalserumoftheox,j.physiol.,1903,30, a)ieńczyk M.,GrzywaR.,PietrusewiczE.,leksyszynJ.,WiniarskiŁ.,BursterT.,Böhm.:Pochodne estrów diarylowych kwasów 1-aminoalkanofofonowych, sposób wytwarzania estrów diarylowych kwasów 1- aminoalkanofofonowych oraz ich zastosowanie, Zgłoszenie Patentowe P399613; b) ieńczyk M., Grzywa R., Pietrusewicz E., leksyszyn J., Winiarski Ł., Burster T., Böhm.: Derivatives of 1-aminoalkylphosphonate diaryl esters, method of 1-aminoalkylphosphonate diaryl ester derivatives preparation and their application, Europejskie Zgłoszenie Patentowe [.14]GrzywaR.,BurchackaE.,ŁęckaM.,WiniarskiŁ.,WalczakM.,Łupicka-łowikA.,WysockaM.,Burster T., Bobrek K., Csencsits-mith K., Lesner A., ieńczyk M.: ynthesis of novel phosphonic-type activity-based probes for neutrophil serine proteases and their application in spleen lysates of different organisms, ChemBio- Chem, 2014, DI: /cbic

17 Marcin ieńczyk Załącznik 2 A 9 PMF PMF CatG PR3 E kda kda 40 B lizat ledziony kota PMF kda PMF kda C D 9 11 Kontrola - - PBMC kda Rysunek 4: iskocząsteczkowe sondy molekularne do detekcji neutrofilowych proteaz serynowych(a). Detekcja katepsyny G w lizacie śledziony kota(b) oraz lizacie ludzkich komórek PBMC(C). Detekcja błonowej formy katepsyny G przy użyciu pochodnych 9 i 11(górny panel światło widzialne, dolny panel po wzbudzeniu światłem UV). Jako kontrolę użyto DM zamiast sondy, a następnie inkubowano z fluorescencyjnie znakowaną streptawidyną(d). układach biologicznych jak komórki PBMC czy śledziona. Co więcej, w porównaniu do klasycznych metod immunologicznych, zastosowanie niskocząsteczkowych sond molekularnych charakteryzuje się wysoką czułością detekcji proteolitycznie aktywnych form proteaz. becnie prace nad projektowaniem sond molekularnych specyficznych wobec neutrofilowych proteaz serynowych są kontynuowane we współpracy dr. hab. Adamem Lesnerem(Uniwersytet Gdański) oraz prof. Brice a Korkmaz a(centre d Etude des Pathologies Respiratoires, Tours, Francja). Ludzka neutrofilowa elastaza Drugą neutrofilową proteazą serynową, która stanowiła jeden z kluczowych aspektów mojej pracy naukowej w okresie ostatnich kilku lat, jest ludzka neutrofilowa elastaza(e). Podobnie jak katepsyna G i proteinaza 3 magazynowana jest z ziarnistościach azurofilnych i wydzielana po stymulacji komórki. d momentu odkrycia elastazy trwają intensywne prace nad opracowaniem użytecznych klinicznie inhibitorów, które byłyby pomocne w terapii szeregu chorób układu oddechowego. Jednakże pomimo ogromnego wysiłku, żaden z testowanych inhibitorów nie przeszedł pomyślnie fazy badań klinicznych. Jedynym zatwierdzonym do użytku odwracalnym inhibitorem elastazy jest ivelestat(elaspol, -5046; 12) opracowany przez japoński koncern no Pharmaceutical Co., Ltd. 17

18 Marcin ieńczyk Załącznik 2 12 Do niedawna w literaturze naukowej opisano zaledwie kilka przykładów zastosowania fosfonowych inhibitorów ludzkiej elastazy. Pierwszym z opisanych fosfonowych inhibitorów elastazy był fosfonowytetrapeptydme uc Ala Ala Pro Val P (Ph) 2 (13,k obs /I=7100M 1 s 1 ). 8 Dwa latapóźniejopisanobardziejaktywnyinhibitore Boc Val Pro Val P (Ph) 2 (14,k obs /I= 27000M 1 s 1 ),któryjednocześniewykazałabsolutnąselektywnośćdziałaniawobecchymotrypsyny. 8 BardziejzaawansowanebadanianadsynteząfosfonowychinhibitorówEdotyczyłyokreślenia wpływu podstawnika chlorowego pierścienia fenylowego grupy estrowej na ich właściwości inhibitorowe. 27 ajbardziejaktywnyzwiązekztejgrupy Val Pro Val P ( C Cl) 2 (15) okazałsięjednakokołodwukrotniesłabszyminhibitoremeniż14(k obs /I=13000M 1 s 1 ), natomiast zmiana położenia podstawnika chlorowego z pozycji 4 do 3 spowodowała około 2.5- krotnieobniżenieaktywnościinhibitorowej(16,k obs /I=13000M 1 s 1 ).Wprawdzieopisaneprzez Boduszka i wsp. związki okazały się być słabymi inhibitorami E, to uzyskane wyniki dostarczyły bardzo istotnej informacji wskazującej, że odpowiednia modyfikacja struktury aromatycznych grup estrowych stanowi kolejny element, którym, oprócz wprowadzenia łańcucha polipeptydowego, można modulować aktywnością inhibitorową aminofosfonianów. P P 2 P Cl 2 P Cl Cl 16 Cl Przez kolejne kilkanaście lat nie odnotowano doniesień literaturowych na temat projektowania fosfonowych inhibitorów E. Brak kompleksowych badań w tym zakresie skłonił mnie do podjęcia prac, których nadrzędnym celem było zaprojektowanie i otrzymanie specyficznych i selektywnych fosfonowych inhibitorów elastazy. W pierwszym okresie prowadzonych prac zaprojektowałem serię prostych, Cbz-blokowanych pochodnych kwasów 1-aminoalkilofosfonowych o zróżnicowanej strukturze grup estrowych, co pozwoliło mi na określenie ich wpływu na aktywność inhibitorową otrzymanychzwiązków. 28 pośródotrzymanychiprzebadanychprostych,cbz-blokowanychfosfonowych analogów Ala, Abu, Val, Leu, nval oraz nleu najsilniejsze właściwości inhibitorowe wobec elastazywykazałapochodnacbz Val P ( C CC 3 ) 2 (17,k 2 /K i =33015M 1 s 1 ), 27 BoduszekB.,BrownA.D.,PowersJ.C.:alpha-Aminoalkylphosphonatedi(chlorophenyl)estersasinhibitorsof serine proteases, J. Enzyme Inhib., 1994, 8, a)[.4]ieńczykm.,winiarskił.,kasperkiewiczp.,psurskim.,wietrzykj.,leksyszynj.:implephosphonic inhibitors of human neutrophil elastase, Bioorg. Med. Chem. Lett., 2011, 21, ; b) ieńczyk M., Winiarski Ł., leksyszyn J.: owe pochodne diestrów arylowych kwasów 1-aminoalkanofosfonowych, sposób wytwarzania pochodnych diestrów arylowych kwasów 1-aminoalkanofosfonowych oraz zastosowanie pochodnych diestrów arylowych kwasów 1-aminoalkanofosfonowych, Patent Polski

19 Marcin ieńczyk Załącznik 2 P P P P P P [] P k 2/K i < 50 M -1 s -1 (wobec E) 23 k 2/K i = M -1 s -1 (wobec E) która wykazała także prawie absolutną selektywność działania, pozostając nieaktywną wobec chymotrypsyny, trypsyny czy świńskiej elastazy trzustkowej. gólnie, dla wszystkich z otrzymanych analogów najwyższą aktywność inhibitorową zaobserwowałem dla pochodnych zawierających podstawnik karboksymetylowy w pozycji para fenylowych pierścieni estrowych. Przykładowo, najsilniejszyminhibitoremespośródanalogówalaninybyłzwiązek18(k 2 /K i =7722M 1 s 1 ), wśródanalogówabu pochodna19(k 2 /K i =22031M 1 s 1 ),natomiastdlaanalogównorwaliny 20(k 2 /K i =17858M 1 s 1 ).Fosfonoweanaloginorleucynypraktyczniepozbawione były aktywności inhibitorowej w badanym zakresie stężeń. Podobnie w przypadku fosfonowych analogów leucyny, które nie wykazały aktywności inhibitorowej wobec elastazy, okazały się jednak silnymiinhibitoramichymotrypsyny,spośródktórychnajsilniejszabyłapochodna21(k 2 /K i = 17858M 1 s 1 ).ajbardziejinteresującymokazałsięfakt aktywacji nieaktywnejwobece pochodnejcbz Val P ( C C 3 ) 2 (22)doCbz Val P ( C C 3 ) 2 (23,k 2 /K i = 15945M 1 s 1 ).Utlenieniegrup C 3 do 2 C 3 prowadzącedojegoaktywacjimożebyć wykorzystane jako swoisty przełącznik molekularny in vivo, przykładowo w stanach zapalnych czy rozwoju nowotworów, którym towarzyszy wysoki potencjał utleniający. W badaniach in vitro przeprowadzonych na wybranych liniach komórek nowotworowych(a549, Lovo, LovoDX, MCF7) najsilniejszy efekt antyproliferacyjny wykazała pochodna 17, która okazała się znacznie bardziej aktywna od ivelestatu, jedynego dotychczas zatwierdzonego do użytku inhibitora elastazy. Co więcej, efekt antyproliferacyjny był proporcjonalny do zdolności hamowania elastazy przez testowane związki w badaniach in vitro. Kolejny aspekt realizowanych przeze mnie w ostatnich latach prac badawczych stanowił niejako naturalne rozwinięcie opracowanych w trakcie realizacji pracy doktorskiej metod otrzymywania fosfonowychpeptydomimetyków. 29 Wzakresierealizowanychpracnaukowychzaprojektowałem struktury, jak i samą koncepcję otrzymywania bibliotek fosfonowych inhibitorów ludzkiej neutrofi- 29 a)ieńczykm.,kliszczakm.,leksyszynj.:ynthesisofisocyanidederivativesofα-aminoalkylphosphonate diphenyl esters, Tetrahedron Lett., 2006, 47, ; b) ieńczyk M., Kliszczak M., leksyszyn J.: owe estry difenylowe kwasów 1-izocyjanoalkanofosfonowych i sposób ich wytwarzania, Patent Polski ; c) ieńczyk M., Kliszczak M., Maliszewska I., Zboińska E., leksyszyn J.: posób wytwarzania fosfonowych analogów pseudopeptydów i ich zastosowanie jako inhibitory enzymów proteolitycznych i czynników przeciwbakteryjnych, Patent Polski

20 Marcin ieńczyk Załącznik 2 R 1 R R 3 A R 2 R 1 P R 3 R 2 R R B R 3 P C R 3 R 4 R 2 R 2 R 1 P R R 4 2 R R R 2 R 3 C R 3 R 2 R 1 P R R Rysunek 5: Wzory ogólne otrzymanych na drodze kondensacji wieloskładnikowej: Passerini(A) oraz Ugi (B,C)fosfonowychinhibitorówludzkiejneutrofilowejelastazy. 30 lowej elastazy. Choć podejście kombinatoryczne w otrzymywaniu nowych, biologicznie aktywnych cząsteczek jest stosowane z powodzeniem od lat, to dotychczas nie zastosowano tej strategii dla estrów diarylowych kwasów 1-aminoalkilofosfonowych. trzymane wyniki stanowią więc pierwsze doniesieniewtejtematyceopisanewliteraturzenaukowej. 30 Wceluotrzymaniazaprojektowanych fosfonowych pseudopeptydów wykorzystałem dwie reakcje:(i) reakcję Ugi, której produktem są -podstawione pseudopeptydy oraz(ii) reakcję Passerini, która prowadzi do uzyskania depsipeptydów. Zastosowałem także zmodyfikowaną reakcję Ugi wykorzystującą piperazynę jako komponent aminowy(rys.5). Fosfonowymi substratami, których użyłem do konstrukcji bibliotek, były estry diarylowe kwasów1-izocyjanoalkilofosfonowych. 29 Jakosubstratówzawierającychgrupękarboksylowąużyłem zarówno prostych kwasów organicznych, jak i -blokowanych aminokwasów. W reakcji Passerini zastosowałem osiem strukturalnie zróżnicowanych aldehydów, natomiast w reakcji Ugi trzy alifatyczne aminy oraz piperazynę. Zastosowana strategia pozwoliła mi w krótkim czasie otrzymać i przebadać pod kątem zdolności hamowania ludzkiej neutrofilowej elastazy około tysiąc nowych fosfonowych peptydomimetyków(rys.6). Ponadto, na podstawie otrzymanych wyników wyselekcjonowałem najbardziej aktywne pochodne, które otrzymano w formie czystych związków. W kolejnym etapie prowadzonych badań związki wchodzące w skład mieszaniny wykazującej najsilniejsze zdolności hamowania proteolitycznej aktywności E zsyntetyzowano oddzielnie. a szczególną uwagę zasługuje fakt, że spośród produktów reakcji Passerini najaktywniejsze okazały się fosfonowe depsipeptydy zawierające w pozycji P3 resztę metioniny: Cbz Met Val Val P ( C Cl) 2 (24,k obs /I=20500M 1 s 1 )orazcbz Met Met Val P ( C Cl) 2 (25,k obs /I=40105M 1 s 1 ).TazaskakującapreferencjaEwobecMetwpozycjiP3znalazła potwierdzenie zarówno w moich późniejszych badaniach, jak i ostatnio w literaturze, gdzie najefektywniej hydrolizowany substrat oraz selektywna sonda molekularna do detekcji E zawierała 30 [.5]ieńczykM.,PodgórskiD.,BłażejewskaA.,KulbackaJ.,aczkoJ.,leksyszynM.:Phosphonicpseudopeptides as human neutrophil elastase inhibitors a combinatorial approach, Bioorg. Med. Chem., 2011, 19,

Dr hab. Elżbieta Jankowska

Dr hab. Elżbieta Jankowska Dr hab. Elżbieta Jankowska 80-308 Gdańsk, ul. Wita Stwosza 63 tel. (+48 58) 5235044, e-mail: elzbieta.jankowska@ug.edu.pl Gdańsk, 7.10.2015 Recenzja rozprawy doktorskiej: In search of substrates and inhibitors

Bardziej szczegółowo

Komputerowe wspomaganie projektowanie leków

Komputerowe wspomaganie projektowanie leków Komputerowe wspomaganie projektowanie leków wykład V Prof. dr hab. Sławomir Filipek Grupa BIOmodelowania Uniwersytet Warszawski, Wydział Chemii oraz Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Cent-III www.biomodellab.eu

Bardziej szczegółowo

Proteomika: umożliwia badanie zestawu wszystkich lub prawie wszystkich białek komórkowych

Proteomika: umożliwia badanie zestawu wszystkich lub prawie wszystkich białek komórkowych Proteomika: umożliwia badanie zestawu wszystkich lub prawie wszystkich białek komórkowych Zalety w porównaniu z analizą trankryptomu: analiza transkryptomu komórki identyfikacja mrna nie musi jeszcze oznaczać

Bardziej szczegółowo

ENZYMY W CHEMII. Michał Rachwalski. Uniwersytet Łódzki, Wydział Chemii, Katedra Chemii Organicznej i Stosowanej

ENZYMY W CHEMII. Michał Rachwalski. Uniwersytet Łódzki, Wydział Chemii, Katedra Chemii Organicznej i Stosowanej ENZYMY W CHEMII Michał Rachwalski Uniwersytet Łódzki, Wydział Chemii, Katedra Chemii rganicznej i Stosowanej Czym są enzymy? Enzymy są białkami zawierającymi od 60 do 1000 reszt aminokwasów; Enzymy są

Bardziej szczegółowo

KOŁO NAUKOWE IMMUNOLOGII. Mikrochimeryzm badania w hodowlach leukocytów in vitro

KOŁO NAUKOWE IMMUNOLOGII. Mikrochimeryzm badania w hodowlach leukocytów in vitro KOŁO NAUKOWE IMMUNOLOGII Mikrochimeryzm badania w hodowlach leukocytów in vitro Koło Naukowe Immunolgii kolo_immunologii@biol.uw.edu.pl kolo_immunologii.kn@uw.edu.pl CEL I PRZEDMIOT PROJEKTU Celem doświadczenia

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie aktywności proteolitycznej trypsyny Zajęcia 3-godzinne część A, zajęcia 4-godzinne część A i B

Oznaczanie aktywności proteolitycznej trypsyny Zajęcia 3-godzinne część A, zajęcia 4-godzinne część A i B znaczanie aktywności proteolitycznej trypsyny Zajęcia 3-godzinne część A, zajęcia 4-godzinne część A i B el ćwiczenia elem ćwiczenia jest zapoznanie się z metodą oznaczania aktywności endopeptydaz na przykładzie

Bardziej szczegółowo

Synteza, struktura i właściwości antyproliferacyjne in vitro pochodnych 2-amino-1H-benzimidazolu i imidazo[4,5-b]pirydyny.

Synteza, struktura i właściwości antyproliferacyjne in vitro pochodnych 2-amino-1H-benzimidazolu i imidazo[4,5-b]pirydyny. Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Analityki Medycznej Katedra i Zakład Technologii Leków Rozprawa doktorska Streszczenie Synteza, struktura i właściwości antyproliferacyjne in vitro pochodnych 2-amino-1H-benzimidazolu

Bardziej szczegółowo

I. Przebieg kariery zawodowej. II. Ocena dorobku naukowego II a. Ocena merytoryczna dorobku naukowego uzyskanego przed habilitacją

I. Przebieg kariery zawodowej. II. Ocena dorobku naukowego II a. Ocena merytoryczna dorobku naukowego uzyskanego przed habilitacją OCENA całokształtu dorobku naukowego, dydaktycznego i organizacyjnego dr. nauk chem. Roberta Musioła oraz jego publikacji stanowiących podstawę habilitacji na temat Pochodne chinoliny o działaniu przeciwgrzybiczym.

Bardziej szczegółowo

Komputerowe wspomaganie projektowanie leków

Komputerowe wspomaganie projektowanie leków Komputerowe wspomaganie projektowanie leków wykład VI Prof. dr hab. Sławomir Filipek Grupa BIOmodelowania Uniwersytet Warszawski, Wydział Chemii oraz Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Cent-III www.biomodellab.eu

Bardziej szczegółowo

protos (gr.) pierwszy protein/proteins (ang.)

protos (gr.) pierwszy protein/proteins (ang.) Białka 1 protos (gr.) pierwszy protein/proteins (ang.) cząsteczki życia materiał budulcowy materii ożywionej oraz wirusów wielkocząsteczkowe biopolimery o masie od kilku tysięcy do kilku milionów jednostek

Bardziej szczegółowo

TERMOSTABILNOŚĆ PEPTYDAZ I INHIBITORÓW PEPTYDAZ NASION ROŚLIN SPOŻYWANYCH PRZEZ CZŁOWIEKA

TERMOSTABILNOŚĆ PEPTYDAZ I INHIBITORÓW PEPTYDAZ NASION ROŚLIN SPOŻYWANYCH PRZEZ CZŁOWIEKA BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. XLV, 2012, 3, str. 654 658 Marta Siergiejuk, Marek Gacko TERMOSTABILNOŚĆ PEPTYDAZ I INHIBITORÓW PEPTYDAZ NASION ROŚLIN SPOŻYWANYCH PRZEZ CZŁOWIEKA Klinika Chirurgii Naczyń i Transplantacji,

Bardziej szczegółowo

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ Badania kinetyki utleniania wybranych grup związków organicznych podczas procesów oczyszczania

Bardziej szczegółowo

OCENA Rozprawy doktorskiej mgr Aksany Varabyovej Biogeneza dysmutazy ponadtlenkowej 1 w mitochondrialnej przestrzeni międzybłonowej

OCENA Rozprawy doktorskiej mgr Aksany Varabyovej Biogeneza dysmutazy ponadtlenkowej 1 w mitochondrialnej przestrzeni międzybłonowej prof. dr hab. Barbara Zabłocka Pracownia Biologii Molekularnej Instytut Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej im. M. Mossakowskiego PAN ul. Pawińskiego 5, 02-106 Warszawa tel: 22-60 86 486 e-mail: bzablocka@imdik.pan.pl

Bardziej szczegółowo

Prezentacja Pracowni Ekologii Drobnoustrojów w Katedry Mikrobiologii UJCM

Prezentacja Pracowni Ekologii Drobnoustrojów w Katedry Mikrobiologii UJCM Prezentacja Pracowni Ekologii Drobnoustrojów w Katedry Mikrobiologii UJCM Informacja o Katedrze Rozwój j naukowy młodej kadry naukowców w w kontekście priorytetów badawczych: W 2009 roku 1 pracownik Katedry

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 15.04 2013 r. Prof. dr hab. Aleksandra Misicka-Kęsik Wydział Chemii Uniwersytet Warszawski misicka@chem.uw.edu.pl Tel.

Warszawa, 15.04 2013 r. Prof. dr hab. Aleksandra Misicka-Kęsik Wydział Chemii Uniwersytet Warszawski misicka@chem.uw.edu.pl Tel. Prof. dr hab. Aleksandra Misicka-Kęsik Wydział Chemii Uniwersytet Warszawski misicka@chem.uw.edu.pl Tel. 605 231 688 Warszawa, 15.04 2013 r Ocena dorobku naukowego i rozprawy habilitacyjnej dr Elżbiety

Bardziej szczegółowo

Raport z badania Działanie wirusobójcze środka dezynfekującego wobec Feline calicivirus. 25 października 2006

Raport z badania Działanie wirusobójcze środka dezynfekującego wobec Feline calicivirus. 25 października 2006 Raport z badania Działanie wirusobójcze środka dezynfekującego wobec Feline calicivirus 25 października 2006 Dr Tobias J. Tuthill Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytet Leeds Leeds LS2 9JT www.fbs.leeds.ac.uk

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 14 marca 2003 roku o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

Ustawa z dnia 14 marca 2003 roku o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki Ustawa z dnia 14 marca 2003 roku o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 roku w sprawie

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET MEDYCZNY W BIAŁYMSTOKU WYDZIAŁ FARMACEUTYCZNY Z ODDZIAŁEM MEDYCYNY LABORATORYJNEJ

UNIWERSYTET MEDYCZNY W BIAŁYMSTOKU WYDZIAŁ FARMACEUTYCZNY Z ODDZIAŁEM MEDYCYNY LABORATORYJNEJ UNIWERSYTET MEDYCZNY W BIAŁYMSTOKU WYDZIAŁ FARMACEUTYCZNY Z ODDZIAŁEM MEDYCYNY LABORATORYJNEJ Zakład Syntezy i Technologii Środków Leczniczych 15-089 Białystok, ul. Kilińskiego 1 Tel. (85) 748-57-41, FAX

Bardziej szczegółowo

katedra fizjologii i biochemii zwierząt

katedra fizjologii i biochemii zwierząt katedra fizjologii i biochemii zwierząt RYS HISTORYCZNY Powstanie Katedry 1951 r Z chwilą utworzenia Wydziału Zootechnicznego Wyższej Szkoły Rolniczej w Poznaniu (rozporządzenie Ministra Szkół Wyższych

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Janusz Matuszyk. Ocena rozprawy doktorskiej. Pani mgr Hanny Baurskiej

Dr hab. Janusz Matuszyk. Ocena rozprawy doktorskiej. Pani mgr Hanny Baurskiej Dr hab. Janusz Matuszyk INSTYTUT IMMUNOLOGII I TERAPII DOŚWIADCZALNEJ im. Ludwika Hirszfelda P OLSKIEJ A K A D E M I I N AUK Centrum Doskonałości: IMMUNE ul. Rudolfa Weigla 12, 53-114 Wrocław tel. (+48-71)

Bardziej szczegółowo

Ruch zwiększa recykling komórkowy Natura i wychowanie

Ruch zwiększa recykling komórkowy Natura i wychowanie Wiadomości naukowe o chorobie Huntingtona. Prostym językiem. Napisane przez naukowców. Dla globalnej społeczności HD. Ruch zwiększa recykling komórkowy Ćwiczenia potęgują recykling komórkowy u myszy. Czy

Bardziej szczegółowo

Wielofunkcyjne bialko CBC dynamika wiazania konca 5 mrna

Wielofunkcyjne bialko CBC dynamika wiazania konca 5 mrna Wielofunkcyjne bialko CBC dynamika wiazania konca 5 mrna Ryszard Stolarski UNIWERSYTET WARSZAWSKI Wydzial Fizyki, Instytut Fizyki Doswiadczalnej, Zaklad Biofizyki ul. Zwirki i Wigury 93, 02-089 Warszawa

Bardziej szczegółowo

KATEDRA CHEMII MEDYCZNEJ http://www.chem.univ.gda.pl/kchmed/struktura.html

KATEDRA CHEMII MEDYCZNEJ http://www.chem.univ.gda.pl/kchmed/struktura.html Sylwia Rodziewicz-Motowidło KATEDRA CHEMII MEDYCZNEJ http://www.chem.univ.gda.pl/kchmed/struktura.html Katedra Chemii Medycznej dr hab. Sylwia Rodziewicz-Motowidło dr hab. Franciszek Kasprzykowski dr hab.

Bardziej szczegółowo

1 wkład osiągnięcia naukowego udziału procentowego

1 wkład osiągnięcia naukowego udziału procentowego Uchwała Rady Młodych Naukowców nr V/2 z 11 grudnia 2015 r. w sprawie uwag do wzorów Wykazu opublikowanych prac naukowych lub twórczych prac zawodowych oraz informacja o osiągnięciach dydaktycznych, współpracy

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE ZADANIA ORGANICZNE ZWIĄZKI ZAWIERAJĄCE AZOT

PRZYKŁADOWE ZADANIA ORGANICZNE ZWIĄZKI ZAWIERAJĄCE AZOT PRZYKŁADOWE ZADANIA ORGANICZNE ZWIĄZKI ZAWIERAJĄCE AZOT Zadanie 1127 (1 pkt) Uszereguj podane związki według rosnącego ph w roztworze wodnym. Właściwy porządek podaj zapisując go wzorami półstrukturalnymi.

Bardziej szczegółowo

Politechnika Łódzka Instytut Biochemii Technicznej

Politechnika Łódzka Instytut Biochemii Technicznej Prof. dr hab. inż. Grzegorz Bujacz Politechnika Łódzka Instytut Biochemii Technicznej Łódź, 10 maja 2013 rok. Recenzja pracy habilitacyjnej dr Elżbiety Jankowskiej na temat " Badanie peptydów i białek

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja dorobku artystycznego oraz informacja o osiągnięciach dydaktycznych, współpracy naukowej i popularyzacji nauki

Dokumentacja dorobku artystycznego oraz informacja o osiągnięciach dydaktycznych, współpracy naukowej i popularyzacji nauki WZÓR OBSZAR SZTUKI Dokumentacja dorobku artystycznego oraz informacja o osiągnięciach dydaktycznych, współpracy naukowej i popularyzacji nauki I. Wykaz dorobku stanowiącego osiągnięcie naukowe lub artystyczne,

Bardziej szczegółowo

Interaction between model peptides and lecithin

Interaction between model peptides and lecithin Uniwersytet polski Zakład Chemii Fizycznej i i Modelowania Molekularnego Interaction between model peptides and lecithin Roksana Wałęsa, Dawid Siodłak, Teobald Kupka, Małgorzata Broda Lecytyny - grupa

Bardziej szczegółowo

OBSZARY NAUK: PRZYRODNICZYCH, ROLNICZYCH, LEŚLNYCH I WETERYNARYJNYCH ORAZ MEDYCZNYCH, NAUK O ZDROWIU, NAUK O KULTURZE FIZYCZNEJ

OBSZARY NAUK: PRZYRODNICZYCH, ROLNICZYCH, LEŚLNYCH I WETERYNARYJNYCH ORAZ MEDYCZNYCH, NAUK O ZDROWIU, NAUK O KULTURZE FIZYCZNEJ WZÓR OBSZARY NAUK: PRZYRODNICZYCH, ROLNICZYCH, LEŚLNYCH I WETERYNARYJNYCH ORAZ MEDYCZNYCH, NAUK O ZDROWIU, NAUK O KULTURZE FIZYCZNEJ Wykaz opublikowanych prac naukowych lub twórczych prac zawodowych oraz

Bardziej szczegółowo

Profil metaboliczny róŝnych organów ciała

Profil metaboliczny róŝnych organów ciała Profil metaboliczny róŝnych organów ciała Uwaga: tkanka tłuszczowa (adipose tissue) NIE wykorzystuje glicerolu do biosyntezy triacylogliceroli Endo-, para-, i autokrynna droga przekazu informacji biologicznej.

Bardziej szczegółowo

2. Autor/autorzy, data wydania, tytuł, wydawca lub czasopismo, tom, strony. Mój wkład w powstanie tej pracy polegał na Mój udział procentowy szacuję

2. Autor/autorzy, data wydania, tytuł, wydawca lub czasopismo, tom, strony. Mój wkład w powstanie tej pracy polegał na Mój udział procentowy szacuję WZÓR OBSZAR NAUK SPOŁECZNYCH Wykaz opublikowanych prac naukowych lub twórczych prac zawodowych oraz informacja o osiągnięciach dydaktycznych, współpracy naukowej i popularyzacji nauki I. Wykaz publikacji

Bardziej szczegółowo

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13 Spis treści Przedmowa 11 1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13 1.1. Wprowadzenie 13 1.2. Biotechnologia żywności znaczenie gospodarcze i społeczne 13 1.3. Produkty modyfikowane

Bardziej szczegółowo

TaqNovaHS. Polimeraza DNA RP902A, RP905A, RP910A, RP925A RP902, RP905, RP910, RP925

TaqNovaHS. Polimeraza DNA RP902A, RP905A, RP910A, RP925A RP902, RP905, RP910, RP925 TaqNovaHS RP902A, RP905A, RP910A, RP925A RP902, RP905, RP910, RP925 RP902A, RP905A, RP910A, RP925A RP902, RP905, RP910, RP925 TaqNovaHS Polimeraza TaqNovaHS jest mieszaniną termostabilnej polimerazy DNA

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O FINANSOWANIE PROJEKTU BADAWCZEGO REALIZOWANEGO PRZEZ OSOBĘ FIZYCZNĄ

WNIOSEK O FINANSOWANIE PROJEKTU BADAWCZEGO REALIZOWANEGO PRZEZ OSOBĘ FIZYCZNĄ Załącznik nr 2a WNIOSEK O FINANSOWANIE PROJEKTU BADAWCZEGO REALIZOWANEGO PRZEZ OSOBĘ FIZYCZNĄ niezatrudnioną w podmiotach, o których mowa w art. 10 pkt. 1-8 i pkt. 10 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r.

Bardziej szczegółowo

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr inż. Artura Zajkowicza

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr inż. Artura Zajkowicza dr hab. Beata Schlichtholz Gdańsk, 20 października 2015 r. Katedra i Zakład Biochemii Gdański Uniwersytet Medyczny ul. Dębinki 1 80-211 Gdańsk Recenzja rozprawy doktorskiej mgr inż. Artura Zajkowicza pt.

Bardziej szczegółowo

Ocena. wykonanej pod kierunkiem prof. dr hab. med. Małgorzaty Polz-Docewicz

Ocena. wykonanej pod kierunkiem prof. dr hab. med. Małgorzaty Polz-Docewicz UNIWERSYTET MEDYCZNY IM. KAROLA MARCINKOWSKIEGO W POZNANIU KATEDRA I ZAKŁAD MIKROBIOLOGII LEKARSKIEJ Kierownik: prof. dr hab. Andrzej Szkaradkiewicz ul. Wieniawskiego 3 tel. 61 8546 138 61-712 Poznań fax

Bardziej szczegółowo

Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014

Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014 Program zajęć z biochemii dla studentów kierunku weterynaria I roku studiów na Wydziale Lekarskim UJ CM w roku akademickim 2013/2014 S E M E S T R II Tydzień 1 24.02-28.02 2 03.03-07.03 3 10.03-14.03 Wykłady

Bardziej szczegółowo

Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman

Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman Porównanie Przewaga klasycznego spektrometru Ramana czyli siatkowego, dyspersyjnego nad przystawką ramanowską FT-Raman Spektroskopia FT-Raman Spektroskopia FT-Raman jest dostępna od 1987 roku. Systemy

Bardziej szczegółowo

przebiegu stanu zapalnego i procesów nowotworowych poprzez aktywację czynnika

przebiegu stanu zapalnego i procesów nowotworowych poprzez aktywację czynnika Ocena osiągnięcia naukowego zgłoszonego do postępowania habilitacyjnego pt. Interleukina 1 i epidermalny czynnik wzrostu regulują ekspresję genów istotnych w przebiegu stanu zapalnego i procesów nowotworowych

Bardziej szczegółowo

SYNTEZA I WŁASNOŚCI SPEKTRALNE F LUOROFOSFONIANOWYCH ANALOGÓW KWASU GAMMA-AMINOMASŁOWEGO (GABA)

SYNTEZA I WŁASNOŚCI SPEKTRALNE F LUOROFOSFONIANOWYCH ANALOGÓW KWASU GAMMA-AMINOMASŁOWEGO (GABA) Tematy prac magisterskich 2016/2017 Prof. zw. dr hab. Henryk Koroniak SYNTEZA I WŁASNOŚCI SPEKTRALNE F LUOROFOSFONIANOWYCH ANALOGÓW KWASU GAMMA-AMINOMASŁOWEGO (GABA) Aminofosfoniany stanowią grupę analogów

Bardziej szczegółowo

Materiał i metody. Wyniki

Materiał i metody. Wyniki Abstract in Polish Wprowadzenie Selen jest pierwiastkiem śladowym niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Selen jest wbudowywany do białek w postaci selenocysteiny tworząc selenobiałka (selenoproteiny).

Bardziej szczegółowo

WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY

WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY WYDZIAŁ LEKARSKO-DENTYSTYCZNY KATEDRA PROTETYKI STOMATOLOGICZNEJ ANALIZA ZMIAN WARTOŚCI SIŁY RETENCJI W TRÓJELEMENTOWYCH UKŁADACH KORON TELESKOPOWYCH Rozprawa na stopień

Bardziej szczegółowo

10. 11. Histologia. 12. Bioetyka 13. 14. 15. 1,5 45 16. 0,5 4 17. 0,5 2 18. 0,5 3 19. Matematyka ze statystyką Mathematics and Statistics

10. 11. Histologia. 12. Bioetyka 13. 14. 15. 1,5 45 16. 0,5 4 17. 0,5 2 18. 0,5 3 19. Matematyka ze statystyką Mathematics and Statistics PLAN STUDIÓW - I rok - Biotechnologia specjalność biotechnologia medyczna (studia I stopnia) STUDY PLAN I year - Biotechnology program, specialty in Medical Biotechnology (first cycle) Matematyka ze statystyką

Bardziej szczegółowo

-1- Preparat o właściwościach immunoregulatorowych

-1- Preparat o właściwościach immunoregulatorowych -1- Preparat o właściwościach immunoregulatorowych Przedmiotem wynalazku jest preparat o właściwościach immunoregulatorowych. Wynalazek może znaleźć zastosowanie w przemyśle spożywczym i farmaceutycznym,

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Pracownia studencka Katedra Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 4 i 5 OCENA EKOTOKSYCZNOŚCI TEORIA Chemia zanieczyszczeń środowiska

Bardziej szczegółowo

Wskaźniki włóknienia nerek

Wskaźniki włóknienia nerek Wskaźniki włóknienia nerek u dzieci z przewlekłą chorobą nerek leczonych zachowawczo Kinga Musiał, Danuta Zwolińska Katedra i Klinika Nefrologii Pediatrycznej Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich

Bardziej szczegółowo

Sprawa postępowania habilitacyjnego doktora Mirosława Zachwieji - powołanie 3 członków komisji habilitacyjnej

Sprawa postępowania habilitacyjnego doktora Mirosława Zachwieji - powołanie 3 członków komisji habilitacyjnej Temat osiągnięcia naukowego (jednotematyczny cykl 6 publikacji o tematyce z zakresu optycznej spektroskopii molekularnej): Precyzyjna rejestracja spektrometryczna wysokiej rozdzielczości oraz analiza widm

Bardziej szczegółowo

INADEQUATE-ID I DYNAMICZNY NMR MEZOJONOWYCH. 3-FENYLO-l-TIO-2,3,4-TRIAZOLO-5-METYUDÓW. Wojciech Bocian, Lech Stefaniak

INADEQUATE-ID I DYNAMICZNY NMR MEZOJONOWYCH. 3-FENYLO-l-TIO-2,3,4-TRIAZOLO-5-METYUDÓW. Wojciech Bocian, Lech Stefaniak INADEQUATEID I DYNAMICZNY NMR MEZOJONOWYCH 3FENYLOlTIO2,3,4TRIAZOLO5METYUDÓW Wojciech Bocian, Lech Stefaniak Instytut Chemii Organicznej PAN ul. Kasprzaka 44/52, 01224 Warszawa PL9800994 WSTĘP Struktury

Bardziej szczegółowo

Biotechnologia interdyscyplinarna dziedzina nauki i techniki, zajmująca się zmianą materii żywej i poprzez wykorzystanie

Biotechnologia interdyscyplinarna dziedzina nauki i techniki, zajmująca się zmianą materii żywej i poprzez wykorzystanie Biotechnologia interdyscyplinarna dziedzina nauki i techniki, zajmująca się zmianą materii żywej i poprzez wykorzystanie organizmów żywych, ich części, bądź pochodzących od nich produktów, a także modeli

Bardziej szczegółowo

Ocena jakościowa reakcji antygen - przeciwciało. Mariusz Kaczmarek

Ocena jakościowa reakcji antygen - przeciwciało. Mariusz Kaczmarek Ocena jakościowa reakcji antygen - przeciwciało Mariusz Kaczmarek Antygeny Immunogenność - zdolność do wzbudzenia przeciwko sobie odpowiedzi odpornościowej swoistej; Antygenowość - zdolność do reagowania

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET MARII CURIE-SKŁODOWSKIEJ

UNIWERSYTET MARII CURIE-SKŁODOWSKIEJ UNIWERSYTET MARII CURIE-SKŁODOWSKIEJ INSTYTUT MIKROBIOLOGII I BIOTECHNOLOGII Zakład Wirusologii i Immunologii Akademicka 19, 20-033 Lublin, fax: (4881) 537 59 59; tel: (4881) 537 59 43 Prof. dr hab. Agnieszka

Bardziej szczegółowo

TRYB PRZEPROWADZANIA POSTĘPOWANIA HABILITACYJNEGO W WOJSKOWYM INSTYTUCIE MEDYCZNYM

TRYB PRZEPROWADZANIA POSTĘPOWANIA HABILITACYJNEGO W WOJSKOWYM INSTYTUCIE MEDYCZNYM TRYB PRZEPROWADZANIA POSTĘPOWANIA HABILITACYJNEGO W WOJSKOWYM INSTYTUCIE MEDYCZNYM 1. Rada Naukowa posiada uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora habilitowanego w dziedzinie: nauk medycznych

Bardziej szczegółowo

Czujniki. Czujniki służą do przetwarzania interesującej nas wielkości fizycznej na wielkość elektryczną łatwą do pomiaru. Najczęściej spotykane są

Czujniki. Czujniki służą do przetwarzania interesującej nas wielkości fizycznej na wielkość elektryczną łatwą do pomiaru. Najczęściej spotykane są Czujniki Ryszard J. Barczyński, 2010 2015 Politechnika Gdańska, Wydział FTiMS, Katedra Fizyki Ciała Stałego Materiały dydaktyczne do użytku wewnętrznego Czujniki Czujniki służą do przetwarzania interesującej

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Irena Staneczko-Baranowska Gliwice, 03.09.2015 Wydział Chemiczny Politechnika Śląska

Prof. dr hab. Irena Staneczko-Baranowska Gliwice, 03.09.2015 Wydział Chemiczny Politechnika Śląska Prof. dr hab. Irena Staneczko-Baranowska Gliwice, 03.09.2015 Wydział Chemiczny Politechnika Śląska Ocena rozprawy doktorskiej mgr inż. Magdaleny MATCZUK pt. Development of the Analytical Methodology for

Bardziej szczegółowo

ZAKRES DANYCH WYMAGANYCH

ZAKRES DANYCH WYMAGANYCH Załącznik nr 2 ZAKRES DANYCH WYMAGANYCH WE WNIOSKU O FINANSOWANIE PROJEKTU BADAWCZEGO, REALIZOWANEGO PRZEZ DOŚWIADCZONEGO NAUKOWCA, MAJĄCEGO NA CELU REALIZACJĘ PIONIERSKICH BADAŃ NAUKOWYCH, W TYM INTERDYSCYPLINARNYCH,

Bardziej szczegółowo

The influence of N-methylation on conformational properties of peptides with Aib residue. Roksana Wałęsa, Aneta Buczek, Małgorzata Broda

The influence of N-methylation on conformational properties of peptides with Aib residue. Roksana Wałęsa, Aneta Buczek, Małgorzata Broda The influence of N-methylation on conformational properties of peptides with ib residue. Roksana Wałęsa, neta Buczek, Małgorzata Broda Konformacje peptydów w W W w 2 Budowa białek 3 Modyfikacje peptydów

Bardziej szczegółowo

Model Marczuka przebiegu infekcji.

Model Marczuka przebiegu infekcji. Model Marczuka przebiegu infekcji. Karolina Szymaniuk 27 maja 2013 Karolina Szymaniuk () Model Marczuka przebiegu infekcji. 27 maja 2013 1 / 17 Substrat Związek chemiczny, który ulega przemianie w wyniku

Bardziej szczegółowo

Nowe terapie choroby Huntingtona. Grzegorz Witkowski Katowice 2014

Nowe terapie choroby Huntingtona. Grzegorz Witkowski Katowice 2014 Nowe terapie choroby Huntingtona Grzegorz Witkowski Katowice 2014 Terapie modyfikujące przebieg choroby Zahamowanie produkcji nieprawidłowej huntingtyny Leki oparte o palce cynkowe Małe interferujące RNA

Bardziej szczegółowo

Długotrwały niedobór witaminy C (hipoascorbemia) powoduje miażdżycę oraz osadzanie się lipoproteiny(a) w naczyniach krwionośnych transgenicznych myszy

Długotrwały niedobór witaminy C (hipoascorbemia) powoduje miażdżycę oraz osadzanie się lipoproteiny(a) w naczyniach krwionośnych transgenicznych myszy Długotrwały niedobór witaminy C (hipoascorbemia) powoduje miażdżycę oraz osadzanie się lipoproteiny(a) w naczyniach krwionośnych transgenicznych myszy Nowa publikacja Instytutu Medycyny Komórkowej dr Ratha

Bardziej szczegółowo

(86) Data i numer zgłoszenia międzynarodowego: 09.08.1999, PCT/CA99/00736 (87) Data i numer publikacji zgłoszenia międzynarodowego:

(86) Data i numer zgłoszenia międzynarodowego: 09.08.1999, PCT/CA99/00736 (87) Data i numer publikacji zgłoszenia międzynarodowego: RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 204850 (21) Numer zgłoszenia: 346626 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 09.08.1999 (86) Data i numer zgłoszenia

Bardziej szczegółowo

Imię i Nazwisko studenta. Imię i Nazwisko opiekuna

Imię i Nazwisko studenta. Imię i Nazwisko opiekuna Tematy prac dyplomowych realizowanych w Katedrze Chemii Biomedycznej w roku akademickim 2015-2016 (specjalna organizacja roku) Opracowanie metody ekspresji i izolacji amyloidogennego warianta cystatyny

Bardziej szczegółowo

Grzegorz Satała, Tomasz Lenda, Beata Duszyńska, Andrzej J. Bojarski. Instytut Farmakologii Polskiej Akademii Nauk, ul.

Grzegorz Satała, Tomasz Lenda, Beata Duszyńska, Andrzej J. Bojarski. Instytut Farmakologii Polskiej Akademii Nauk, ul. Grzegorz Satała, Tomasz Lenda, Beata Duszyńska, Andrzej J. Bojarski Instytut Farmakologii Polskiej Akademii Nauk, ul. Smętna 12, Kraków Plan prezentacji: Cel naukowy Podstawy teoretyczne Przyjęta metodyka

Bardziej szczegółowo

Prezentacja na spotkania z inwestorami. 21.11.2011 r.

Prezentacja na spotkania z inwestorami. 21.11.2011 r. Prezentacja na spotkania z inwestorami 21.11.2011 r. 0 Działalność operacyjna Model biznesowy Działalność w zakresie świadczenia usług badawczo rozwojowych na zlecenie Prowadzenie własnych projektów badawczo

Bardziej szczegółowo

WZÓR. KARTA OCENY JEDNOSTKI NAUKOWEJ dla nauk humanistycznych, społecznych i dziedzin sztuki 1)

WZÓR. KARTA OCENY JEDNOSTKI NAUKOWEJ dla nauk humanistycznych, społecznych i dziedzin sztuki 1) Załącznik nr 2 WZÓR KARTA OCENY JEDNOSTKI NAUKOWEJ dla nauk humanistycznych, społecznych i dziedzin sztuki 1) Zespół Komisji Badań na Rzecz Rozwoju Nauki NAZWA JEDNOSTKI...... I. WYNIKI DZIAŁALNOŚCI NAUKOWEJ

Bardziej szczegółowo

Ocena pracy doktorskiej mgr. inż. Adama Ząbka zatytułowanej:

Ocena pracy doktorskiej mgr. inż. Adama Ząbka zatytułowanej: Profesor Jacek Otlewski Wrocław, 3 sierpnia 2015 r. Ocena pracy doktorskiej mgr. inż. Adama Ząbka zatytułowanej: Charakterystyka metaboliczna wybranych grzybów chorobotwórczych za pomocą narzędzi metabolomicznych

Bardziej szczegółowo

Kategoria wydziału w ocenie parametrycznej a indywidualny dorobek pracownika

Kategoria wydziału w ocenie parametrycznej a indywidualny dorobek pracownika Kategoria wydziału w ocenie parametrycznej a indywidualny dorobek pracownika Zenon FOLTYNOWICZ pierwsza uczelniana konferencja Badania naukowe na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu Poznań, 11 marca

Bardziej szczegółowo

Personalizacja leczenia w hematoonkologii dziecięcej

Personalizacja leczenia w hematoonkologii dziecięcej MedTrends 2016 Europejskie Forum Nowoczesnej Ochrony Zdrowia Zabrze, 18-19 marca 2016 r. Personalizacja leczenia w hematoonkologii dziecięcej Prof. dr hab. n. med. Tomasz Szczepański Katedra i Klinika

Bardziej szczegółowo

Priony. co dobrego mówią nam drożdże? Takao Ishikawa Zakład Biologii Molekularnej Uniwersytet Warszawski

Priony. co dobrego mówią nam drożdże? Takao Ishikawa Zakład Biologii Molekularnej Uniwersytet Warszawski Priony co dobrego mówią nam drożdże? Takao Ishikawa Zakład Biologii Molekularnej Uniwersytet Warszawski Choroba Kreutzfeldta-Jakoba Pierwsze opisy pochodzą z lat 30. XX wieku Zakaźna choroba, często rodzinna

Bardziej szczegółowo

Substancje o Znaczeniu Biologicznym

Substancje o Znaczeniu Biologicznym Substancje o Znaczeniu Biologicznym Tłuszcze Jadalne są to tłuszcze, które może spożywać człowiek. Stanowią ważny, wysokoenergetyczny składnik diety. Z chemicznego punktu widzenia głównym składnikiem tłuszczów

Bardziej szczegółowo

Dane mikromacierzowe. Mateusz Markowicz Marta Stańska

Dane mikromacierzowe. Mateusz Markowicz Marta Stańska Dane mikromacierzowe Mateusz Markowicz Marta Stańska Mikromacierz Mikromacierz DNA (ang. DNA microarray) to szklana lub plastikowa płytka (o maksymalnych wymiarach 2,5 cm x 7,5 cm) z naniesionymi w regularnych

Bardziej szczegółowo

Mikroorganizmy Zmodyfikowane Genetycznie

Mikroorganizmy Zmodyfikowane Genetycznie Mikroorganizmy Zmodyfikowane Genetycznie DEFINICJA Mikroorganizm (drobnoustrój) to organizm niewidoczny gołym okiem. Pojęcie to nie jest zbyt precyzyjne lecz z pewnością mikroorganizmami są: bakterie,

Bardziej szczegółowo

Mechanizm działania terapii fotodynamicznej w diagnozowaniu i leczeniu nowotworów. Anna Szczypka Aleksandra Tyrawska

Mechanizm działania terapii fotodynamicznej w diagnozowaniu i leczeniu nowotworów. Anna Szczypka Aleksandra Tyrawska Mechanizm działania terapii fotodynamicznej w diagnozowaniu i leczeniu nowotworów Anna Szczypka Aleksandra Tyrawska Metody fotodynamiczne PDT Technika diagnostyczna i terapeutyczna zaliczana do form fotochemioterapii

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 31/2014 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 26 marca 2014 r.

UCHWAŁA Nr 31/2014 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 26 marca 2014 r. UCHWAŁA Nr 31/2014 Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 26 marca 2014 r. w sprawie utworzenia kierunku genetyka i biologia eksperymentalna - studia pierwszego stopnia oraz zmieniająca uchwałę w sprawie

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA Z BIOCHEMII

ĆWICZENIA Z BIOCHEMII ĆWICZENIA Z BIOCHEMII D U STUDENTfiW WYDZIAŁU LEKARSKIEGO Pod redakcją Piotra Laidlera, Barbary Piekarskiej, Marii Wróbel WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU JAGIELLOŃSKIEGO ĆWICZENIA Z BIOCHEMII DLA STUDENTÓW WYDZIAŁU

Bardziej szczegółowo

Widma UV charakterystyczne cechy ułatwiające określanie struktury pirydyny i pochodnych

Widma UV charakterystyczne cechy ułatwiające określanie struktury pirydyny i pochodnych Pirydyna i pochodne 1 Pirydyna Tw 115 o C ; temperatura topnienia -41,6 0 C Miesza się w każdym stosunku z wodą tworząc mieszaninę azeotropowa o Tw 92,6 o C; Energia delokalizacji 133 kj/mol ( benzen 150.5

Bardziej szczegółowo

II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I

II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Kierunek: BIOMEDYCYNA 2015-2018 Poziom studiów: pierwszy stopień Profil: Praktyczny SEMESTR I PRZEDMIOT Chemia ogólna EFEKTY KSZTAŁCENIA 1. posiada wiedzę

Bardziej szczegółowo

VIII Bałtycki Festiwal Nauki Koło Studentów Biotechnologii PG

VIII Bałtycki Festiwal Nauki Koło Studentów Biotechnologii PG VIII Bałtycki Festiwal Nauki Koło Studentów Biotechnologii PG W ramach tegorocznego Bałtyckiego Festiwalu Nauki, który odbył się w dniach od 27 do 29 maja 2010 roku członkowie Koła Studentów Biotechnologii

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Łódzki, Instytut Biochemii

Uniwersytet Łódzki, Instytut Biochemii Życie jest procesem chemicznym. Jego podstawą są dwa rodzaje cząsteczek kwasy nukleinowe, jako nośniki informacji oraz białka, które tę informację wyrażają w postaci struktury i funkcji komórek. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1959/press.html?print=1

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE PRZEDMIOTY PODSTAWOWE Anatomia człowieka 1. Które z białek występujących w organizmie człowieka odpowiedzialne są za kurczliwość mięśni? 2. Co to są neurony i w jaki sposób stykają się między sobą i efektorami?

Bardziej szczegółowo

Ocena ekspresji genów proangiogennych w komórkach nowotworowych OVP-10 oraz transfektantach OVP-10/SHH i OVP-10/VEGF

Ocena ekspresji genów proangiogennych w komórkach nowotworowych OVP-10 oraz transfektantach OVP-10/SHH i OVP-10/VEGF Agnieszka Gładysz Ocena ekspresji genów proangiogennych w komórkach nowotworowych OVP-10 oraz transfektantach OVP-10/SHH i OVP-10/VEGF Katedra i Zakład Biochemii i Chemii Klinicznej Akademia Medyczna Prof.

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. inż. Jacek Rynkowski Łódź, 2014.07.30 Instytut Chemii Ogólnej i Ekologicznej Politechniki Łódzkiej OCENA

Prof. dr hab. inż. Jacek Rynkowski Łódź, 2014.07.30 Instytut Chemii Ogólnej i Ekologicznej Politechniki Łódzkiej OCENA Prof. dr hab. inż. Jacek Rynkowski Łódź, 2014.07.30 Instytut Chemii Ogólnej i Ekologicznej Politechniki Łódzkiej OCENA dorobku naukowego dr inż. Dariusza Moszyńskiego oraz Jego rozprawy habilitacyjnej

Bardziej szczegółowo

Analizy wielkoskalowe w badaniach chromatyny

Analizy wielkoskalowe w badaniach chromatyny Analizy wielkoskalowe w badaniach chromatyny Analizy wielkoskalowe wykorzystujące mikromacierze DNA Genotypowanie: zróżnicowane wewnątrz genów RNA Komórka eukariotyczna Ekspresja genów: Które geny? Poziom

Bardziej szczegółowo

Badanie składników kwasów nukleinowych

Badanie składników kwasów nukleinowych Badanie składników kwasów nukleinowych Cel ćwiczenia Ćwiczenie ma na celu poznanie niektórych reakcji barwnych charakterystycznych dla kwasów nukleinowych. Na ćwiczeniu zostaną wykonane reakcje pozwalające

Bardziej szczegółowo

dr hab. prof. AWF Agnieszka Zembroń-Łacny DOPING GENOWY 3 CIEMNA STRONA TERAPII GENOWEJ

dr hab. prof. AWF Agnieszka Zembroń-Łacny DOPING GENOWY 3 CIEMNA STRONA TERAPII GENOWEJ dr hab. prof. AWF Agnieszka Zembroń-Łacny DOPING GENOWY 3 CIEMNA STRONA TERAPII GENOWEJ KOMÓRKI SATELITARNE (ang. stem cells) potencjał regeneracyjny mięśni HIPERTROFIA MIĘŚNI University College London,

Bardziej szczegółowo

Metabolizm białek. Ogólny schemat metabolizmu bialek

Metabolizm białek. Ogólny schemat metabolizmu bialek Metabolizm białek Ogólny schemat metabolizmu bialek Trawienie białek i absorpcja aminokwasów w przewodzie pokarmowym w żołądku (niskie ph ~2, rola HCl)- hydratacja, homogenizacja, denaturacja białek i

Bardziej szczegółowo

Stem Cells Spin S.A. Debiut na rynku NewConnect 24 sierpnia 2011

Stem Cells Spin S.A. Debiut na rynku NewConnect 24 sierpnia 2011 Stem Cells Spin S.A. Debiut na rynku NewConnect 24 sierpnia 2011 Spółka biotechnologiczna zawiązana w lutym 2009r. Cel Spółki - komercjalizacja wynalazków wyprowadzanie, sposób hodowli i zastosowanie komórek

Bardziej szczegółowo

Chemia kryminalistyczna

Chemia kryminalistyczna Chemia kryminalistyczna Wykład 2 Metody fizykochemiczne 21.10.2014 Pytania i pomiary wykrycie obecności substancji wykazanie braku substancji identyfikacja substancji określenie stężenia substancji określenie

Bardziej szczegółowo

Budowa i funkcje białek

Budowa i funkcje białek Budowa i funkcje białek Białka Wszystkie organizmy zawierają białko Każdy organizm wytwarza własne białka Podstawowe składniki białek - aminokwasy Roślinne mogą wytwarzać aminokwasy ze związków nieorganicznych

Bardziej szczegółowo

1) na Wydziale Humanistycznym studia doktoranckie w dyscyplinie: a) historia

1) na Wydziale Humanistycznym studia doktoranckie w dyscyplinie: a) historia Załącznik nr 3. Liczba punktów za poszczególne elementy postępowania kwalifikacyjnego: 1) na Wydziale Humanistycznym studia doktoranckie w dyscyplinie: a) historia 1. Rozmowa kwalifikacyjna 50 punktów

Bardziej szczegółowo

Jak ocenić jakość białek

Jak ocenić jakość białek Jak ocenić jakość białek NPU- Net Protein Utilization = Wykorzytanie Białka Netto określa ilość azotu zatrzymanego w ustroju. NPU= Nb - Nbo Nspoż X 100% Nb-N oznaczony w tuszkach zwierząt na badanej diecie,

Bardziej szczegółowo

Kierunek Międzywydziałowy - Inżynieria Biomedyczna. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna. Specjalność:

Kierunek Międzywydziałowy - Inżynieria Biomedyczna. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna. Specjalność: Kierunek Międzywydziałowy - Inżynieria Biomedyczna Specjalność: CHEMIA W MEDYCYNIE CHEMIA W MEDYCYNIE Studia mają charakter interdyscyplinarny, łączą treści programowe m.in. takich obszarów, jak: Analityka

Bardziej szczegółowo

I WYDZIAŁ LEKARSKI Z ODDZIAŁEM STOMATOLOGII WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY

I WYDZIAŁ LEKARSKI Z ODDZIAŁEM STOMATOLOGII WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY I WYDZIAŁ LEKARSKI Z ODDZIAŁEM STOMATOLOGII WARSZAWSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY Wysoki potencjał naukowo-badawczy 898 pracowników naukowo-dydaktycznych 179 samodzielnych samodzielnych pracowników nauki 2010

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN przyznawania nagród Rektora nauczycielom akademickim w Akademii Wychowania Fizycznego im. J. Kukuczki w Katowicach

REGULAMIN przyznawania nagród Rektora nauczycielom akademickim w Akademii Wychowania Fizycznego im. J. Kukuczki w Katowicach REGULAMIN przyznawania nagród Rektora nauczycielom akademickim w Akademii Wychowania Fizycznego im. J. Kukuczki w Katowicach 1 1. Na podstawie art. 155 ust. l w zw. z ust. 4 i 6 Ustawy z dnia 27 lipca

Bardziej szczegółowo

II. Ocena dorobku naukowo-badawczego (poza wskazanym osiągnięciem naukowym), oraz wskaźników naukometrycznych dr K. Mary cza

II. Ocena dorobku naukowo-badawczego (poza wskazanym osiągnięciem naukowym), oraz wskaźników naukometrycznych dr K. Mary cza Prof. dr hab. Tomasz Motyl Warszawa, 23.10.2014 Katedra Nauk Fizjologicznych Wydział Medycyny Weterynaryjnej, SGGW ul. Nowoursynowska 159 02-776 Warszawa Ocena osiągnięcia naukowego, dorobku naukowo-badawczego

Bardziej szczegółowo

Recenzja. rozprawy doktorskiej mgr inż. Magdaleny Mazurek pt. Poli(estro-weglany i poliuretany

Recenzja. rozprawy doktorskiej mgr inż. Magdaleny Mazurek pt. Poli(estro-weglany i poliuretany WYDZIAŁ CHEMICZNY Katedra Technologii Polimerów Prof. dr hab. inż. Józef T. Haponiuk Gdańsk, 7.12.2015 Recenzja rozprawy doktorskiej mgr inż. Magdaleny Mazurek pt. Poli(estro-weglany i poliuretany otrzymywane

Bardziej szczegółowo

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki

wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Genetyka ogólna wykład dla studentów II roku biotechnologii Andrzej Wierzbicki Uniwersytet Warszawski Wydział Biologii andw@ibb.waw.pl http://arete.ibb.waw.pl/private/genetyka/ Wykład 5 Droga od genu do

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum. Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne

Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum. Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne Scenariusz lekcji chemii w klasie III gimnazjum Temat lekcji: Białka skład pierwiastkowy, budowa, właściwości i reakcje charakterystyczne Czas trwania lekcji: 2x 45 minut Cele lekcji: 1. Ogólny zapoznanie

Bardziej szczegółowo

DODATKOWE WYMAGANIA I KWALIFIKACJE ZAWODOWE OSÓB ZATRUDNIANYCH NA STANOWISKACH NAUCZYCIELI AKADEMICKICH

DODATKOWE WYMAGANIA I KWALIFIKACJE ZAWODOWE OSÓB ZATRUDNIANYCH NA STANOWISKACH NAUCZYCIELI AKADEMICKICH DODATKOWE WYMAGANIA I KWALIFIKACJE ZAWODOWE OSÓB ZATRUDNIANYCH NA STANOWISKACH NAUCZYCIELI AKADEMICKICH 1. 1. Na stanowisku profesora zwyczajnego może zostać zatrudniona osoba posiadająca: 1) tytuł naukowy

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2 KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. BIOCHEMIA BIOCHEMISTRY Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Prof. dr hab. Maria Filek Zespół dydaktyczny dr Anna Barbasz dr Elżbieta Rudolphi-Skórska dr Apolonia Sieprawska

Bardziej szczegółowo