PLAN - KONSPEKT do przeprowadzenia zaj z o nierzami z zakresu profilaktyki HIV/AIDS

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PLAN - KONSPEKT do przeprowadzenia zaj z o nierzami z zakresu profilaktyki HIV/AIDS"

Transkrypt

1 1

2 2

3 PLAN - KONSPEKT do przeprowadzenia zaj z o nierzami z zakresu profilaktyki HIV/AIDS TEMAT: HIV/AIDS im wi cej wiesz, tym mniej ryzykujesz CZAS: 2 x 45' CELE: 1. Przekazanie wiedzy na temat dróg szerzenia si zaka e wirusem HIV. 2. U wiadomienie ryzyka zwi zanego z mo liwo ci zaka enia wirusem HIV siebie i innych osób oraz wskazanie mo liwo ci jego redukowania. 3. Rozwini cie postaw empatii i akceptacji wobec osób yj cych z wirusem HIV. METODY: Wyk ad, dyskusja. MATERIA Y I RODKI DYDAKTYCZNE: Rzutnik wiat a dziennego lub multimedialny, foliogramy, p yta CD MIEJSCE: wietlica, sala wyk adowa LIETRATURA: AIDS i Ty. Ilustrowany informator o HIV i AIDS, Warszawa 1993 Ford M.T., 100 pyta i odpowiedzi wokó AIDS. Przewodnik dla m odzie y, Warszawa 1993 Na spocznij o HIV i AIDS, Krajowe Biuro Koordynacyjne ds. Zapobiegania AIDS, Warszawa 1999 William A. Check, Encyklopedia Wiedzy o Uzale nieniach. AIDS, Warszawa 1995 Co musisz widzie o HIV i AIDS, Krajowe Centrum ds. AIDS, Warszawa 2003 Sokoluk W., Wychowanie do ycia w rodzinie, WSiP, Warszawa 2003 ZAGADNIENIA: 1. Podstawowe informacje na temat HIV i AIDS 2. Wyst powanie i drogi zaka enia wirusem HIV 3. Oddzia ywanie wirusa HIV na organizm cz owieka. Rozwój choroby AIDS 4. Zapobieganie zaka eniom wirusem HIV 5. Mity i fakty na temat HIV i AIDS 3

4 PRZEBIEG ZAJ : Lp Tre zagadnienia Czas 1. Rozpocz cie zaj Zapoznanie uczestników z tematem i celem zaj 2. Zagadnienie 1 Podstawowe informacje na temat HIV i AIDS - wirus HIV zosta wyodr bniony w latach 80-tych, a w 1981 r. ustalono definicj zespo u chorobowego AIDS - ok. 40 mln osób na wiecie yje z wirusem HIV - ka dego roku ulega zaka eniu na ca ym wiecie ok. 5 mln osób, a ok. 3 mln umiera na AIDS - w 1986 r. wykryto pierwsze zachorowanie na AIDS w Polsce - w naszym kraju ka dego roku ulega zaka eniu ok. 600 osób. Szacunkowa liczba zaka onych wirusem HIV wynosi tys. - w ci gu 20 lat z powodu AIDS zmar o w Polsce ok. 750 osób - zaka eniu wirusem HIV mo e ulec ka dy cz owiek - nie ma kontynentu, ani kraju, w którym nie wyst puje zaka enie wirusem HIV - 80% osób uleg o zaka eniu drog heteroseksualn. Wi kszo z nich to osoby mi dzy rokiem ycia - Nie istnieje lekarstwo ani szczepionka przeciwko zaka eniu wirusem HIV 3. Zagadnienie 2 Wyst powanie i drogi zaka enia wirusem HIV wirus HIV znajduje si we krwi, spermie, wydzielinach narz dów p ciowych, p ynach ustrojowych, mleku matki s trzy drogi zaka enia wirusem HIV: - przez krew - w kontaktach seksualnych - z zaka onej matki na jej dziecko poza organizmem cz owieka wirus HIV ginie. Mo na go zniszczy przy pomocy wi kszo ci 5 min. 15 min. 5 min. Uwagi organizacyjnometodyczne Folia nr 1 tytu owa Przedstawi definicje HIV i AIDS HIV wirus zaka aj cy cz owieka (ludzki wirus upo ledzenia odporno ci) AIDS zespó objawów spowodowanych tym wirusem, wiadcz cy o zniszczeniu uk adu odporno ciowego (immunologicznego) cz owieka zespó nabytego upo ledzenia odporno ci Folia nr 2 i 3 Pytanie do uczestników zaj : Czy poj cia HIV i AIDS oznaczaj to samo? Nie. HIV to wirus AIDS to zespó chorobowy wywo any zaka eniem wirusem HIV. Folia nr 4 Pytanie do uczestników zaj : Czy mo na ulec zaka eniu wirusem HIV pracuj c z osob zaka on? Nie. Wirusem HIV nie mo na si zakazi w normalnych codziennych kontaktach z osob zaka on np. w pracy, szkole. 4

5 rodków dezynfekuj cych na bazie alkoholu lub chloru, temperatur powy ej 56 0 C, jest wra liwy na wysychanie. Nie ginie w mrozie 4. Zagadnienie 3 Oddzia ywanie wirusa HIV na organizm cz owieka. Rozwój choroby AIDS - nie ma zewn trznych objawów zaka enia wirusem HIV - wirus HIV atakuje uk ad odporno ciowy cz owieka, niszcz c bia e krwinki (limfocyty), które s odpowiedzialne za produkcj przeciwcia - w wyniku ci g ego niszczenia uk adu odporno ciowego organizm cz owieka nie ma si y broni si przed infekcjami i chorobami, które dla zdrowego cz owieka nie s gro ne - do tych chorób nale m.in.: zapalenie p uc, nowotwór skóry, gru lica - po wyst pieniu której z tych chorób nieleczony chory zwykle umiera w ci gu 1 3 lat - dzi ki wprowadzeniu coraz lepszych metod leczenia i nowych leków znacznie wyd u a si okres ycia zaka onych wirusem HIV, jak równie nast puje poprawa jako ci ich ycia - aden lek nie jest w stanie zabi wirusa, natomiast mo e utrudni namna anie si wirusa w organizmie cz owieka Fazy zaka enia: moment zaka enia (wnikni cie wirusa do organizmu cz owieka) okres inkubacji i namna ania si wirusa trwa do 12 tyg. od momentu zaka enia. W niektórych wypadkach mo e wyst pi bardzo wysoka gor czka ponad 39 0 C utrzymuj ca si 2-6 tyg. mimo podawania leków. Pod koniec tej fazy s ju wyprodukowane przeciwcia a w ilo ci wykrywanej testem d ugi okres bezobjawowy (od 2 lat) ko cowa faza okresu bezobjawowego nie jest znana. Zale y od organizmu cz owieka i zastosowanego leczenia AIDS ostatnie stadium zaka enia wirusem HIV ( mier zwykle po 1 3 latach od momentu zachorowania na AIDS) 15 min. Folia nr 5 i 6 Pytanie do uczestników zaj : Czy po wygl dzie mo na pozna, e kto jest zaka ony wirusem HIV? Nie. Nie ma zewn trznych oznak zaka enia wirusem HIV. Kiedy cz owiek yj cy z wirusem HIV mo e zakazi drug osob? Osoba zaka ona od momentu zaka enia a do mierci mo e przekaza wirusa innym osobom. 5

6 5. Zagadnienie 4 Zapobieganie zaka eniom wirusem HIV Nie mo na zakazi si poprzez: przebywanie w tych samych pomieszczeniach, podanie r ki, dotykanie, pieszczoty, poca unki osób zaka onych, wspólne u ywanie nakry sto owych, poniewa wirusem HIV nie mo na zakazi si poprzez lin, korzystanie ze wspólnej azienki, bielizny po cielowej, gdy wirus HIV nie przenosi si poprzez pot, korzystanie z p ywalni, rodków komunikacji, telefonów, restauracji oraz spo ywanie posi ków przygotowanych przez osob yj c z HIV, wspólne mieszkanie, prac, zabaw, przebywanie w pobli u, gdy zaka ony kicha, kaszle, p acze, gdy wirus HIV nie przenosi si drog kropelkow, uk szenie komara lub innego owada, kontakt ze zwierz tami domowymi, poniewa adne z nich nie przenosz wirusa HIV, oddawanie krwi w stacjach krwiodawstwa, u ywanie sterylnych lub jednorazowych igie do pobierania krwi, tatua u, przek ucia uszu, wstrzykni (zastrzyków). Unikanie bezpo redniego kontaktu z krwi, nasieniem i wydzielin z narz dów p ciowych osoby zaka onej chroni przed zaka eniem wirusem HIV. preferowanie jednego wiernego i zdrowego partnera seksualnego, unikanie przypadkowych kontaktów seksualnych, stosowanie prezerwatyw, u ywanie jednorazowych lub wysterylizowanych narz dzi medycznych, przestrzeganie podstawowych zasad higieny, unikanie rodków zmieniaj cych wiadomo (alkohol, narkotyki) jako czynników ryzyka (zbytnie rozlu nienie, zaburzona wiadomo, atwe nawi zywanie przygodnych kontaktów seksualnych). 30 min. Folia nr 7 i 8 Pytanie do uczestników zaj : Czy osoby yj ce z wirusem HIV maj obowi zek powiadamia o swoim zaka eniu np. pracodawc? Nie. W codziennych kontaktach w pracy, szkole, na ulicy nie mo na zakazi si wirusem HIV. Nie ma wi c potrzeby informowania o tym pracodawcy. Natomiast zgodnie z art Kodeksu Karnego: Kto, wiedz c, e jest zara ony wirusem HIV, nara a bezpo rednio inn osob na takie zara enie, podlega karze pozbawienia wolno ci do lat 3. 6

7 6. Zagadnienie 5 Mity i fakty na temat HIV i AIDS - problem AIDS nale y ju do przesz o ci Nie prawda. Ka dego dnia przybywa na wiecie ok. 16 tys. osób nowo zaka onych - zagadnieniom HIV/AIDS po wi ca si za du o uwagi Nie ma lekarstwa ani szczepionki przeciwko zaka eniu wirusem HIV. Choroba jest miertelna, a wiedza jest jedyn broni w walce z rozprzestrzenianiem si wirusa - ka dy mo e zakazi si HIV lub zachorowa na AIDS Tak. Ka dy cz owiek bez wzgl du na p e, wiek, kolor skóry, wyznanie, status spo eczny jest nara ony na zaka enie - HIV przenosi si przez poca unek Nie. Nie stwierdzono do tej pory przypadku zaka enia wirusem HIV przez poca unek - ryzyko zaka enia wirusem HIV jest takie samo dla kobiet i m czyzn Nie. Ryzyko zaka enia jest wi ksze, gdy m czyzna przekazuje wirusa kobiecie. Kobiety s bardziej nara one na zaka enie podczas stosunków p ciowych bez zabezpieczenia - przyczyn AIDS jest wirus HIV Tak. We wszystkich przypadkach zachorowania na AIDS przyczyn by o zaka enie wirusem HIV - istnieje szczepionka chroni ca przed zaka eniem HIV Nie. Wirus HIV cz sto mutuje (cz ciowo zmienia si ) w organizmie cz owieka i trudno jest otrzyma efektywn szczepionk - istnieje skuteczne lekarstwo na AIDS Nie. Leki podawane osobom zaka onym jedynie wyd u aj i poprawiaj im jako ycia - HIV mo e przetrwa poza organizmem cz owieka Wirus HIV niszczy temp. powy ej 56 0 C, detergenty, jest wra liwy na wysychanie. UWAGA! Nie ginie w mrozie 15 min. Folia nr 9 Bardzo wa na cz zaj. Poprzez obalanie mitów i stereotypów mo emy zmniejszy ryzyko zaka enia oraz zmieni nastawienie do osób yj cych z wirusem HIV. 7

8 - transfuzja krwi jest bezpieczna Transfuzja krwi nie powinna nie za sob ryzyka zaka enia. Na pocz tku epidemii HIV, gdy nasza wiedza o wirusie by a znacznie mniejsza, zdarza y si przypadki zaka enia poprzez transfuzj zaka onej krwi lub jej preparatów. Od 1986 r. w Polsce ka da krew przeznaczona do transfuzji jest poddawana badaniom na obecno wirusa HIV - bycie dawc krwi jest bezpieczne Nie mo na ulec zaka eniu wirusem HIV poprzez oddawanie krwi. Do pobierania krwi u ywa si wy cznie sprz tu jednorazowego lub wysterylizowanego - wizyta u dentysty niesie ryzyko zaka enia Leczenie dentystyczne nie powinno nie ze sob adnego ryzyka. Wszystkie narz dzia s sterylizowane, a stomatolodzy u ywaj jednorazowych, gumowych r kawiczek 8

9 Zagadnienie 1 Podstawowe informacje na temat HIV i AIDS Zakażenie wirusem HIV i zespół chorobowy AIDS, to problem, z którym boryka się dziś cały świat. Nie ma kontynentu, ani kraju, który nie byłby nim dotknięty. Szacuje się, że na świecie liczba osób żyjących z wirusem HIV sięga ok. 40 milionów. Każdego roku dochodzi do 5 milionów nowych zakażeń oraz około 3 milionów zgonów spowodowanych AIDS (dane z 2004 r. Krajowe Centrum ds. AIDS). W Polsce szacunkowa liczba osób zakażonych wirusem HIV wynosi ok tysięcy. Rocznie w naszym kraju ulega zakażaniu ok osób (dane na koniec listopada 2004 r. Krajowe Centrum ds. AIDS). Zdecydowanie wzrasta liczba osób zakażonych drogą heteroseksualną (blisko 80% zakażeń), spada drogą narkotyków dożylnych. Prawie 80% osób, które uległy zakażeniu wirusem HIV, to osoby w wieku lat. 30% wszystkich zakażeń stanowią kobiety. Z problemem zakażenia wirusem HIV rozpoczęliśmy walkę w latach 80-tych. Od tamtej pory znacznie poszerzyła się nasza wiedza na temat samego wirusa i dróg zakażenia. Przede wszystkim zostało obalonych wiele mitów m.in. ten, że AIDS to choroba narkomanów i homoseksualistów. Dziś już wiemy, że nie istnieją tzw. grupy ryzyka, szczególnie narażone na zakażenie, a jedynie ryzykowne zachowania, które bezmyślnie podejmowane (np. pod wpływem środków zmieniających świadomość, takich jak alkohol czy narkotyki) mogą doprowadzić do zakażenia. Dziś wiemy także, że najskuteczniejszą bronią w walce z zakażeniem wirusem HIV jest wiedza, a więc szeroko rozumiana edukacja, szczególnie skierowana do ludzi młodych, gdyż oni najczęściej działają pod wpływem impulsu, emocji, chwilowej słabości czy zapomnienia. Zakażeniu wirusem HIV może ulec każdy kto prowadzi normalny tryb życia. Każdy człowiek jest potencjalnym źródłem zakażenia. Nazwa HIV pochodzi od skrótu angielskiej nazwy Human Immunodeficiency Virus - ludzki wirus upośledzenia odporności. - ludzki, gdyż rozwija się tylko w ludzkim organizmie - HIV jest retrowirusem tzw. powolnym tzn., że bardzo długo pustoszy nasz organizm zanim wystąpią jakiekolwiek objawy - upośledzenia odporności, gdyż w wyniku zakażenia dochodzi do powolnego wyniszczenia układu immunologicznego (odpornościowego). 9

10 AIDS to skrót od Acquired Immune Deficiency Syndrome - zespół nabytego upośledzenia odporności. - zespół, gdyż nie jest to jedna choroba, lecz wiele różnych chorób i objawów im towarzyszących - nabyty, gdyż nie rodzimy się z nim, a nabywamy w następstwie zakażenia wirusem HIV. Nawet jeśli dziecko rodzi się z wirusem, to nabyło go od zakażonej matki - upośledzenia odporności, gdyż w ostatnim stadium zakażenia wirusem HIV szpik kostny jest już na tyle wyczerpany, że nie ma siły produkować nowych komórek odpornościowych. Zagadnienie 2 Występowanie i drogi zakażenia wirusem HIV Wirus HIV przenosi się wyłącznie poprzez płyny ustrojowe zawierające białko: krew oraz każdy płyn zawierający białe krwinki ejakulat (płyn nasienny, sperma), preejakulat (płyn wydzielany przed wytryskiem), mleko matki, wydzielina pochwowa. Aby doszło do zakażenia płyny ustrojowe zawierające wirusa HIV muszą dostać się do otwartej rany albo na śluzówki człowieka zdrowego. Wirus HIV przenoszony jest trzema drogami: 1. Seksualną przypadkowi partnerzy seksualni; kontakty seksualne po spożyciu alkoholu lub zażywaniu narkotyków (brak krytycyzmu w doborze). 2. Wertykalną (zakażona matka - dziecko) - podczas ciąży w łonie matki, w czasie porodu i podczas karmienia piersią. 3. Poprzez zakażoną krew i produkty krwiopochodne (obecnie istnieje ryzyko zakażenia tą drogą wyłącznie przy podawaniu świeżej krwi). Istotną rolę w przypadku zakażenia wirusem HIV odgrywa: - wiek najszybciej chorują małe dzieci i starzy ludzie, - obfitość zakażenia wcześniej zachorują ludzie po przeszczepie zakażonego organu lub przetoczeniu zakażonej krwi, - stan odporności w momencie zakażenia. 10

11 Zagadnienie 3 Oddziaływanie wirusa HIV na organizm człowieka. Rozwój choroby AIDS. Zakażeniu wirusem HIV może ulec każdy człowiek. Moment wniknięcia do organizmu wirusa HIV nie wiąże się z żadnymi objawami, lecz m.in. z ryzykownymi zachowaniami podejmowanymi przez ludzi np. pod wpływem środków zmieniających świadomość (alkohol, narkotyki, niektóre leki). Po wniknięciu wirusa do wnętrza komórki (limfocytu komórka odpornościowa) następuje jego rozmnożenie, rozsadzenie komórki i zaatakowanie kolejnych komórek. Gdy giną jedne komórki, szpik kostny produkuje nowe komórki odpornościowe. Wirus HIV powoduje stopniowe wyczerpywanie się szpiku kostnego, co w konsekwencji prowadzi do spadku odporności organizmu. Organizm człowieka reaguje na wniknięcie wirusa do organizmu produkcją przeciwciał. Gdy człowiek wyprodukuje bardzo dużą ilość przeciwciał, występuje ostra choroba retrowirusowa, jako reakcja na nadmiar przeciwciał. Choroba ta najczęściej występuje około 12 tygodnia od momentu zakażenia wirusem HIV. Charakteryzuje się bardzo wysoką gorączką (ponad 39 0 C) utrzymującą się przez 2 6 tygodni, mimo podawania leków. Towarzyszą jej dolegliwości podobne do ciężkiej grypy, wysypka, zapalenie płuc, wirusowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Ostra choroba retrowirusowa występuje u jednego na 6 8 zakażonych i musi jej towarzyszyć wysoka gorączka. Rozpoczęcie w tym momencie leczenia antyretrowirusowego daje najlepsze rezultaty. Znacznie wydłuża okres i jakość życia osób zakażonych wirusem HIV. Okres od momentu zakażenia do momentu wyprodukowania przeciwciał w ilości wykrywanej testem nosi nazwę okienka serologicznego. Jest to dość długi (ok. 3 miesięcy) okres i bardzo niebezpieczny, gdyż w tym czasie występuje największa wiremia (miernik zakażenia liczba cząsteczek wirusa przypadająca na 1 ml krwi) i istnieje największe niebezpieczeństwo przekazania wirusa innej osobie. Zakazić partnera można już po tygodniu od momentu, gdy samemu uległo się zakażeniu. Płyny ustrojowe są tym bardziej zakaźne, im wyższa jest wiremia. Następnie występuje długi okres bezobjawowy (od 2 lat -?). Nie ma żadnej zewnętrznej oznaki zakażenia wirusem HIV. U chorych nie leczonych średnio okres ten trwa od 2 do 10 lat. U osób poddanych kuracji antyretrowirusowej ulega znacznemu wydłużeniu (do kilkunastu lat i dłużej). AIDS to ostatnie stadium zakażenia wirusem HIV, któremu towarzyszą tzw. choroby wskaźnikowe wywołane przez bakterie, wirusy, grzyby, 11

12 pierwotniaki, z którymi człowiek o znacznie obniżonej odporności nie jest w stanie sobie poradzić. Należą do nich: - zapalenie płuc, wywołane przez pierwotniaka, który normalnie żyje w naszym organizmie. Zapalenie płuc wywołane przez tego pierwotniaka u osoby żyjącej z wirusem HIV może zabić w ciągu 10 dni; - zapalenie siatkówki i w konsekwencji całkowitą ślepotę; - gruźlica płuc choroba groźna również dla osób niezakażonych wirusem HIV, wymagająca intensywnego leczenia, które wyklucza równie intensywne leczenie zakażenia HIV; - zakażenie krwi i uszkodzenie narządów wewnętrznych; - nowotwór skóry ludzi starych występuje w pełnoobjawowym AIDS. U ludzi z niską odpornością staje się złośliwy, obejmując śluzówki i dając przerzuty do wszystkich organów. Przy AIDS trudno jest mówić o konkretnych objawach. Jak już wspomniano jest to zespół chorób i objawów im towarzyszących. W tym stadium organizm ludzki jest już tak słaby, że nie jest w stanie bronić się przed żadnymi atakującymi go chorobami. Po jednej chorobie i chwilowym wyzdrowieniu, występuje następna, a każda kolejna coraz bardziej osłabia organizm doprowadzając do śmierci. Średni okres od momentu zakażenia do momentu wystąpienia pełnoobjawowego AIDS u nie leczonych trwa od 2 do 10 lat. Dzieci i starzy ludzie zapadają na AIDS wcześniej. Oprócz osłabienia, spadku masy ciała, gwałtownym starzeniem się spowodowanymi kolejnymi chorobami, w przypadku AIDS zachodzą również zmiany w psychice zakażonych. Chorzy często obarczają się poczuciem winy z powodu choroby, wpadają w depresję. Obawa o dalszy przebieg choroby wywołuje silny niepokój i stres. Do tego dochodzi strach przed śmiercią z poczuciem ogromnej bezsilności wobec choroby. Niektóre osoby żyjące z wirusem HIV na wiadomość o zakażeniu reagują wybuchem gniewu, agresji w stosunku do otoczenia i samego siebie. Inni wpadają w depresję. Jeszcze inni, po pierwotnym szoku, szukają pomocy i podejmują leczenie. Ogromny wpływ na samopoczucie osób żyjących z wirusem HIV ma fakt odsuwania się od nich osób z najbliższego otoczenia oraz zależność od innych ludzi przy wykonywaniu codziennych czynności. 12

13 Zagadnienie 4 Zapobieganie zakażeniom wirusem HIV W codziennych kontaktach, w pracy, w szkole itp. nie można ulec zakażeniu wirusem HIV. Wirus HIV nie przenosi się drogą kropelkową (jak wirus grypy) nic więc nam nie grozi, gdy pracujemy w jednym pomieszczeniu z osobą żyjącą z wirusem HIV, gdy jej dotykamy, rozmawiamy, jemy wspólnie posiłki, przebywamy w pobliżu, gdy kicha lub kaszle. Również korzystanie ze wspólnych toalet, pryszniców, wanien, basenów, restauracji, telefonów jest w pełni bezpieczne. Żadne owady (również komary) i zwierzęta domowe nie przenoszą wirusa HIV z osoby chorej na zdrową. Każda sytuacja związana z naruszeniem ciągłości tkanek wymaga jednorazowych narzędzi. Jeżeli doszło do kontaktu z krwią lub innym materiałem mogącym zawierać wirusa HIV, należy dobrze umyć zranioną okolicę wodą i mydłem lub alkoholem, wodą kolońską. W przypadku krwi na skórze, bez względu na to czy była ona już skaleczona, należy dobrze umyć ją wodą i mydłem. W przypadku dostania się krwi lub innego potencjalnie zakaźnego materiału na śluzówki oka, należy przy otwartych powiekach, przepłukać je wielokrotnie wodą lub solą fizjologiczną. W przypadku dostania się krwi do ust, postępujemy jak przy oczach, kilkanaście razy płuczemy usta wodą. Wirus HIV ginie, gdy jest wystawiony na wysychanie i działanie temp. powyżej 56 o C przez okres dłuższy niż 20 minut. Nie ginie w mrozie. Łzy, mocz, pot, ślina bez dodatków innych płynów ustrojowych, nie są zakaźne. Seks a możliwość zakażenia Przed omówieniem możliwości zakażenia drogą seksualną warto podjąć inny wątek. Należy zwrócić uwagę na motywy podejmowania współżycia seksualnego. Akt płciowy nie jest tylko i wyłącznie czynnością fizyczną, zaspokojeniem potrzeby biologicznej, ale także, a może przede wszystkim, jest aktem wywołującym emocje. Przed rozpoczęciem współżycia, bez względu na to czy będzie to inicjacja seksualna czy też kolejny stosunek płciowy, warto postawić sobie kilka pytań: 1. Czy ja naprawdę tego chcę? 2. Czy jestem na to gotowy(a)? 3. Czy jest to zgodne z moim sumieniem? 4. Czy nie działam pod presją? (np. partnera, środowiska) 5. Czy świadomie wyrażam zgodę na seks? (czy nie jestem pod wpływem środków zmieniających świadomość alkohol, narkotyki) 13

14 6. Czy nie działam pod wpływem depresji, rozpaczy, zemsty itp.? 7. Czy mój związek partnerski jest na tyle silny, aby rozpocząć współżycie? (wzajemne uczucia, trwałość związku, oczekiwania w stosunku do partnera) 8. Czy akurat ta chwila i to miejsce są odpowiednie do podjęcia współżycia? (bez stresu; strachu, że ktoś zaraz wejdzie; pod wpływem alkoholu lub narkotyków; poczucie komfortu itp.) 9. Czy jestem przygotowany(a) do ewentualnego rodzicielstwa? 10.Czy jestem w odpowiedni sposób zabezpieczony(a)? (prezerwatywa, inne środki antykoncepcyjne) Jeżeli na powyższe pytania jesteśmy w stanie odpowiedzieć pozytywnie, to możemy mieć nadzieję, że decyzja o podjęciu współżycia seksualnego jest w pełni świadoma i odpowiedzialna. Prawdopodobieństwo zakażenia wirusem HIV drogą seksualną warunkuje styl życia seksualnego. Dwa modele stylu życia seksualnego wykluczają możliwość zakażenia: 1. Wstrzemięźliwość 2. Stały związek spełniający dwa warunki: wzajemna wierność partnerów zdrowi na wejściu (rozpoczęciu współżycia). Wynika z nich, że każdy związek spełniający te dwa warunki chroni przed zakażeniem. Samo więc zawarcie związku małżeńskiego nie wyklucza możliwości zakażenia. Po pierwsze któryś z partnerów przed małżeństwem mógł ulec zakażeniu. Po drugie w trakcie trwania małżeństwa któryś z partnerów mógł się dopuścić zdrady. Z powyższego wynika, że tylko związek przestrzegający obu warunków (wzajemna wierność, zdrowi na wejściu ) chroni przed możliwością zakażenia drogą seksualną. W przypadku takiego związku formy aktywności seksualnej nie mają żadnego znaczenia. Bezpiecznymi formami aktywności seksualnej będą zaś te, podczas których nie dochodzi do uszkodzenia błon śluzowych i skóry oraz kontaktu z wydzielinami mogącymi zawierać wirusa HIV (preejakulat, ejakulat, wydzielina pochwy). Każda inna forma aktywności seksualnej pociąga za sobą mniejsze lub większe ryzyko zakażenia. Ocena ryzyka zachowania seksualnego Bardzo pomocne przy ocenie ryzyka zakażenia wirusem HIV drogą seksualną są następujące pytania, na które każdy samodzielnie może sobie odpowiedzieć i ocenić stopień ryzyka: 1. Co się z czym łączy? (jakie części ciała?) 14

15 2. Jaki jest udział błony śluzowej? 3. Jakie płyny ustrojowe biorą w tym udział? 4. Czy jest możliwość uszkodzenia ciała, błony śluzowej? W profilaktyce zakażenia wirusem HIV przekazanie czy zdobycie rzetelnej wiedzy to tylko część sukcesu, aczkolwiek bardzo ważna. Prawdziwym wyzwaniem dla edukatora jest uświadomienie realności niebezpieczeństwa swym słuchaczom. Często bowiem staje się tak, że wiedza idzie jedną drogą, a w ślad za nią nie podąża praktyka. Mimo zdobytych wiadomości postępujemy inaczej, podejmujemy ryzykowne zachowania. Edukator musi uświadomić żołnierzom, że nie istnieją grupy ryzyka w przypadku zakażenia wirusem HIV (np. homoseksualiści, osoby sprzedające usługi seksualne czy narkomanii), do których przecież oni nie należą. To czy ulegniemy zakażeniu zależy od nas samych, od tego w jaki sposób będziemy postępować, jaki styl życia preferować, a nad swoim zachowaniem mamy przecież władzę i możemy zapanować. W tym miejscu warto zastanowić się nad wpływem środków zmieniających świadomość (alkohol, narkotyki) na podejmowanie ryzykownych zachowań. Alkohol i narkotyki zmieniają nastrój i powodują, że inaczej postrzegamy rzeczywistość. Pod ich wpływem wiele osób łatwiej nawiązuje kontakty, stają się rozmowniejsze, odważniejsze, rozluźnia się atmosfera. Dużo zakażeń następuje po zażyciu któregoś ze środków zmieniających świadomość. Najczęściej osoby, które były pod wpływem narkotyku czy alkoholu, po przygodnej znajomości seksualnej, nigdy nie pozwoliłyby sobie na taki kontakt, gdyby były w pełni świadome swojego postępowania. Pod wpływem alkoholu czy narkotyku tracimy kontakt z rzeczywistością, realia życia codziennego uciekają daleko od nas, a liczy się tylko chwila. Trzeba jednak zdawać sobie sprawę z tego, że ta chwila zapomnienia może kosztować zdrowie i życie - najcenniejsze dary jakie posiadamy. Jedyną możliwością wykrycia zakażenia wirusem HIV jest wykonanie testu, w którym poszukuje się przeciwciał przeciwko wirusowi HIV. Badanie polega na pobraniu niewielkiej ilości krwi. Aby wynik testu był wiarygodny, należy go wykonać nie wcześniej niż po upływie trzech miesięcy od momentu, w którym mogło dojść do zakażenia. Jest to okres potrzebny naszemu organizmowi na wyprodukowanie przeciwciał w ilości wykrywanej testem. Jest to reakcja układu odpornościowego naszego organizmu na wniknięcie wirusa. Wynik dodatni pierwszego testu musi zostać zawsze potwierdzony testem bardziej dokładnym. W Polsce jest nim test o nazwie Western blot. Dopiero dodatni wynik tego testu pozwala na stwierdzenie, iż osoba badana jest zakażona HIV. W każdym mieście wojewódzkim znajdują się Punkty Konsultacyjno- Diagnostyczne, w których bezpłatnie i anonimowo można wykonać test w kierunku HIV. Punkty te obok możliwości wczesnego wykrycia zakażenia 15

16 spełniają rolę pewnego rodzaju edukatorów. Wykonanie testu połączone jest z poradnictwem zarówno przed jak i po wykonaniu testu. Rozmowa ze specjalistą przed wykonaniem testu pozwala na przeanalizowanie swojego zachowania oraz ocenić rzeczywiste ryzyko zakażenia. Jest również psychicznym przygotowaniem do przyjęcia wiadomości o dodatnim wyniku testu i jego konsekwencjach. Pomaga podjąć w pełni świadomą decyzję o wykonaniu testu. W przypadku ujemnego wyniku testu skłania do refleksji nad swoim dotychczasowym ryzykownym zachowaniem. Podpowie możliwości zmian w dotychczasowym stylu życia oraz skłoni do wyciągnięcia stosownych wniosków. Uświadomi, że tym razem się udało, ale tak nie musi być wiecznie. Zagadnienie 5 Mity i fakty na temat HIV/AIDS 1 1.Czy to prawda, że problem AIDS należy już do przeszłości? Nie, nie jest to prawdą. Każdego dnia przybywa na świecie około osób nowo zakażonych. Epidemia jest obecna na świecie od ponad dwudziestu lat. Pomimo działań zapobiegawczych oraz programów edukacyjnych dla społeczeństwa, liczba nowych zakażeń stale rośnie, a prognozy wskazują, że ta tendencja będzie się nadal utrzymywać. Wiele osób nie dostrzega potencjalnego niebezpieczeństwa związanego ze swoim ryzykownym zachowaniem i możliwością zakażenia się w przeszłości. HIV i AIDS są problemem zarówno dnia dzisiejszego, jak i jutrzejszego. 2.Dlaczego zagadnieniom HIV, AIDS poświęca się tyle uwagi, a nie traktuje się ich w taki sam sposób jak inne przewlekłe choroby wyniszczające? Jest wiele powodów, dla których HIV i AIDS wymaga tak dużego zainteresowania. W niektórych państwach liczba osób zakażonych jest stosunkowo niska. Jednak niedokładne rozeznanie w aktualnej sytuacji dotyczącej zakażeń wywołanych HIV oraz brak odpowiedniego przeciwdziałania, może spowodować wyniszczenie całych społeczności. Ma to zresztą miejsce np. w niektórych krajach Afryki. Dlatego też sporo uwagi zwraca się na powszechną edukację w zakresie wiedzy o HIV i AIDS. Zagadnienia HIV i AIDS stanowią kontrowersyjny temat ze względu na fakt przenoszenia się zakażenia głównie drogą płciową i dożylną (u narkomanów). Omawianie tych tematów budzi wiele emocji, a brak rzetelnej wiedzy wywołuje dodatkowe uprzedzenia wobec zakażonych osób. Powyższe zagadnienia 1 Przytoczone pytania i odpowiedzi pochodzą ze strony internetowej Krajowego Centrum ds. AIDS: 1 16

17 niejednokrotnie są przedstawiane przez środki masowego przekazu jako sensacja. W wyniku takich działań osoby żyjące z HIV i AIDS oraz ich najbliżsi stają się obiektem uprzedzeń i obaw, które nie towarzyszą innym chorobom. 3.Czy naprawdę każdy może zakazić się HIV lub mieć AIDS? Tak. Każdy, bez względu na pochodzenie rasowe, religię lub orientację seksualną, kto odbywa stosunek płciowy z przygodnie poznanym partnerem, prostytutką itp. bez zabezpieczenia, jest narażony na zakażenie. Co robisz, oraz to czego nie robisz, może narazić Cię na ryzyko zakażenia HIV. Epidemia swoim zasięgiem objęła na świecie już wszystkie państwa. W niektórych z nich poziom zakażeń jest wyższy niż w innych. Także sposób przenoszenia się HIV może być różny w zależności od kraju. Niemniej jednak codziennie na świecie przybywają nowo zakażone osoby. Globalnie do większości z tych zakażeń doszło poprzez kontakty seksualne. 4.Czy HIV przenosi się przez pocałunek? Nie doniesiono o żadnym takim przypadku. Teoretycznie jest możliwe, że HIV obecny zarówno we krwi, jak i ślinie dotrze do krwiobiegu innej osoby w przypadku skaleczenia wewnątrz ust. Jest to jednak bardzo mało prawdopodobne. 5.Czy HIV przenosi się podczas stosunku oralnego? W chwili obecnej nie ma pewności, jaki jest poziom ryzyka zakażenia HIV podczas stosunku oralnego. Stopień ryzyka wzrasta, gdy zakażona sperma (wraz z płynem okołonasiennym) lub wydzielina pochwowa znajdą się w ustach partnera. Pęknięcia lub nawet małe ranki wewnątrz ust lub na wargach mogą być drogą przeniknięcia wirusa. Odnotowano bardzo niewiele przypadków przeniesienia zakażenia HIV przez stosunek oralny i uważa się, że jest to droga zakażenia o stosunkowo niskim stopniu ryzyka. W przypadku seksu oralnego nie ma jednak pewnej odpowiedzi. 6.Czy ryzyko zakażenia HIV jest takie samo dla kobiet i mężczyzn w kontaktach mężczyzn z kobietami i kobiet z mężczyznami? Nie. Ryzyko zakażenia jest wyższe, gdy mężczyzna przekazuje wirusa kobiecie, niż gdy kobieta przekazuje go mężczyźnie. Podczas wytrysku, który nastąpił w pochwie kobiety bez użycia prezerwatywy, zostaje przekazana duża ilość spermy, która może nieść ze sobą HIV. Oznacza to więc, że kobiety są bardziej narażone podczas stosunków płciowych bez zabezpieczenia. Dodatkowo wszelkie najdrobniejsze skaleczenia lub otarcia, często wraz z obecnością 17

18 innych chorób przenoszonych drogą płciową, mogą stanowić miejsce wniknięcia HIV do organizmu. 7.Czy przyczyną AIDS naprawdę jest HIV? Tak. Przeważająca większość opinii naukowych potwierdza pogląd, że HIV wywołuje AIDS. Nadal istnieją jednak pewne zagadnienia związane z HIV, których w pełni nie rozumiemy. Choćby to, w jaki dokładnie sposób niszczy on system odpornościowy oraz dlaczego niektóre osoby mające HIV mogą cieszyć się dobrym zdrowiem przez długi czas. 8.Jak leczymy HIV i AIDS? Dobór terapii jest bardzo indywidualny i zależy od stanu klinicznego pacjenta. Najczęściej stosuje się kilka leków jednocześnie. Jednakże należy pamiętać, że nie ma lekarstwa na HIV i AIDS. Podawane środki nie mogą zniszczyć wirusów HIV znajdujących się w organizmie, ale mogą spowolnić proces osłabiania systemu odpornościowego i w ten sposób przedłużyć życie nosicielowi. Im wcześniej zostanie podjęte leczenie, tym większe może przynieść efekty. 9.Czy istnieje szczepionka chroniąca przed zakażeniem HIV? Nie. Ze względu na to, że HIV jest skomplikowanym oraz często mutującym (częściowo zmieniającym) się wirusem i wykrywane są wciąż nowe jego podtypy, trudno jest otrzymać efektywną szczepionkę. Mimo wielu badań eksperymentalnych i otrzymania kilkunastu prototypów szczepionek, dotychczas nadal brak danych dowodzących ich wysokoprocentowej skuteczności. Opracowanie oraz przetestowanie szczepionek w aspekcie ich bezpieczeństwa jest procesem długotrwałym i wymagającym wielu badań klinicznych. Mimo że naukowcy potwierdzili możliwość otrzymania skutecznej szczepionki, wydaje się, że proces ten potrwa jeszcze wiele lat. 10.Czy istnieje skuteczne lekarstwo na AIDS? Nie. W chwili obecnej jedynie zapobieganie jest skutecznym sposobem zahamowania rozprzestrzeniania się zakażenia wirusem HIV. W praktyce oznacza to bezpieczniejszy seks - zawsze z użyciem prezerwatywy, nieużywanie wspólnych igieł czy strzykawek w przypadku zażywania narkotyków drogą dożylną. Odpowiednie leczenie chorób przenoszonych drogą płciową, więcej wiadomości o wymaganej diecie, ćwiczenia fizyczne i unikanie stresu, pomogą zwolnić postęp choroby i oddalą wystąpienie AIDS. 18

19 11.Czy HIV może przetrwać poza organizmem człowieka? HIV nie przetrwa, jeśli jest wystawiony na działanie powietrza i innych czynników środowiska zewnętrznego. Poza organizmem niszczy go ciepło, wysychanie, mydło i woda, detergenty, środki odkażające. Kropla krwi, nasienia i innych płynów ustrojowych może teoretycznie spowodować pewne drobne ryzyko zakażenia. Ślady tego typu powinny więc być dokładnie zmyte. 12.W jaki sposób mogę pomóc lub wesprzeć kogoś z AIDS? Potrzeby przyjaciela, członka rodziny czy kolegi z pracy, który ma HIV lub AIDS są podobne do tych, jakie mają inne osoby poważnie chore. Pragną one, aby okazano im miłość, zrozumienie i wsparcie - nie wolno nam nikogo osądzać. Chorzy potrzebują informacji na temat problemów, z jakimi mogą się zetknąć i sposobów radzenia sobie z nimi. Bliski kontakt z chorym jest bardzo ważny, ponieważ go uspokaja, a jednocześnie jest całkowicie bezpieczny. Bardzo ważne jest regularne komunikowanie się (telefoniczne, odwiedziny). Odwiedziny najlepiej jest poprzedzić telefonem, gdyż choroba wywołuje zmęczenie i nie zawsze wizyta będzie przyjęta z ochotą. Rozmowy powinny być szczere i otwarte. Wielu ludzi odczuwa potrzebę wyrzucenia z siebie gniewu związanego z chorobą i opowiedzenia o tym komuś bliskiemu. Osoby żyjące z HIV i AIDS mogą także potrzebować większego poczucia bezpieczeństwa. Potrzebna jest im świadomość, że gdy podzielą się z kimś swoimi obawami czy lękami o to, co może się z nimi stać, nie spotkają się z odrzuceniem i potępieniem. 13.Czy transfuzja krwi jest bezpieczna? Na początku epidemii HIV, gdy nasza wiedza o wirusie była znacznie mniejsza, wiele osób zostało zakażonych otrzymując krew lub preparaty krwi zakażone wirusem. W większości krajów krew używana do transfuzji i preparatów krwiopochodnych, jest teraz badana na obecność HIV. W wielu państwach odradza się oddawanie krwi osobom, co do których istnieje podejrzenie, że mogą być zakażone m.in. HIV. 14.Czy bycie dawcą krwi jest bezpieczne? Nie można zakazić się HIV podczas oddawania krwi w krajach, które używają do pobrań sterylnego sprzętu. W większości państw używa się wyłącznie takiego sprzętu. Jeśli nie ma się pewności co do tego, jakiego sprzętu używa się w danym kraju, to nie należy oddawać krwi. Nigdy nie powinien oddawać krwi, nosiciel wirusa HIV. Należy się także wstrzymać z oddawaniem krwi, 19

20 gdy istnieje podejrzenie, że mogło dojść do kontaktu z osobą mającą HIV, a nie wykonało się testu na obecność HIV. 15.Czy wizyta u dentysty niesie ryzyko zakażenia? Leczenie dentystyczne nie powinno nieść ze sobą żadnego ryzyka pod warunkiem, że wszystkie narzędzia są sterylizowane po każdorazowym użyciu oraz stosowane jest postępowanie chroniące przed przenoszeniem infekcji. Jeśli masz jakieś zastrzeżenia na temat postępowania chroniącego przed zakażeniami, nie obawiaj się omówić ich ze swoim dentystą. SŁOWNICZEK AIDS - (ang. Acquired Immune Defficiency Syndrome) nabyty zespół braku odporności. Zakażenie wirusem HIV drogą płciową lub przez krew. Po okresie utajnienia wirus niszczy układ odpornościowy organizmu narażając go na wszelkie infekcje, co może prowadzić do śmierci. Błona śluzowa odpowiednik naskórka znajdujący się po wewnętrznej stronie ciała. Wyścieła od wewnątrz narządy układu pokarmowego, oddechowego, moczowego, rozrodczego i inne. Członek (prącie, penis) spełnia dwojakie zadanie biologiczne: służy do oddawania moczu oraz wprowadzania nasienia do narządów płciowych kobiety. Masturbacja (onanizm) zaspokojenie seksualne bez udziału partnera, polegające na pobudzaniu (pieszczeniu) własnych narządów płciowych. Miesiączka (menstruacja, okres) występowanie w regularnych odstępach czasu powtarzających się zmian w obszarze narządów rodnych kobiety i towarzyszących im zmian w całym organizmie. Efektem tych przemian jest krwawienie miesięczne. Monogamia stałe współżycie płciowe tylko z jednym partnerem seksualnym. Trwałe pozostawanie w związku małżeńskim jednego mężczyzny i jednej kobiety. Napletek ruchomy fałd skóry pokrywający w całości lub częściowo żołądź ( główkę ) członka męskiego. Nasienie (sperma) płyn o mlecznym zabarwieniu produkowany przez męskie jądra i wydostający się z członka w czasie stosunku (wytrysk), zawiera plemniki. Może zawierać wirusy HIV. 20

Uchroń się przed HIV/AIDS

Uchroń się przed HIV/AIDS Uchroń się przed HIV/AIDS Dlaczego wiedza na temat HIV/AIDS jest tak ważna? HIV i AIDS zabiły już miliony ludzi na świecie. Na HIV nie ma lekarstwa. Każdy, kto nie wie jak się ustrzec przed HIV, może się

Bardziej szczegółowo

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG -Czym jest HIV? -HIV jest wirusem. Jego nazwa pochodzi od: H human I immunodeficiency ludzki upośledzenia odporności V virus wirus -To czym

Bardziej szczegółowo

2. Co to jest HIV? Ludzki wirus nabytego niedoboru (upośledzenia) odporności. To skrót od angielskiej nazwy Human Immunodeficiency Virus.

2. Co to jest HIV? Ludzki wirus nabytego niedoboru (upośledzenia) odporności. To skrót od angielskiej nazwy Human Immunodeficiency Virus. Runda I 1. Co oznacza skrót AIDS? AIDS jest skrótem od angielskiego określenia dla nabytego zespołu niedoboru odporności (Acquired Immune Deficiency Syndrome). 2. Co to jest HIV? Ludzki wirus nabytego

Bardziej szczegółowo

1 grudnia - Światowy Dzień AIDS

1 grudnia - Światowy Dzień AIDS 1 grudnia - Światowy Dzień AIDS HIV to ludzki wirus upośledzenia (niedoboru) odporności. Może wywołać zespół nabytego upośledzenia odporności AIDS. Ze względu na skalę zakażeń i tempo rozprzestrzeniania

Bardziej szczegółowo

PROJEKT FOLDERU. 2. Folder powinien zawierać logo: a) Miasta Słupska 1. b) Pozytywnie Otwarci

PROJEKT FOLDERU. 2. Folder powinien zawierać logo: a) Miasta Słupska 1. b) Pozytywnie Otwarci Załącznik nr 1 do Umowy Nr../ZiSS/2014 z dnia... PROJEKT FOLDERU 1. Folder powinien zawierać informacje o finansowaniu folderu ze środków pozyskanych przez Miasto Słupsk w ramach konkursu Pozytywnie Otwarci.

Bardziej szczegółowo

HIV nie śpi. W dzisiejszych czasach o wirusie mówi się mniej niż kiedyś, lecz to wcale nie znaczy, że problem zniknął wręcz przeciwnie.

HIV nie śpi. W dzisiejszych czasach o wirusie mówi się mniej niż kiedyś, lecz to wcale nie znaczy, że problem zniknął wręcz przeciwnie. HIV nie śpi W dzisiejszych czasach o wirusie mówi się mniej niż kiedyś, lecz to wcale nie znaczy, że problem zniknął wręcz przeciwnie. Paulina Karska kl. 2GB -1- Strona 1 z 8 Spis treści : 1. Wstęp- ogólnie

Bardziej szczegółowo

- Human. - Immunodeficenc. - Virus. (ludzki) (upośledzenie odporności immunologicznej) (wirus)

- Human. - Immunodeficenc. - Virus. (ludzki) (upośledzenie odporności immunologicznej) (wirus) H I V - Human (ludzki) - Immunodeficenc (upośledzenie odporności immunologicznej) - Virus (wirus) Drogi zakaŝenia HIV Kontakt zakaŝonej krwi z krwią lub błoną śluzową osoby niezakaŝonej, np. uŝywanie tej

Bardziej szczegółowo

HI H V? AI A DS D? J.Kadowska 2006

HI H V? AI A DS D? J.Kadowska 2006 W Ŝyciu jak w tańcu kaŝdy krok ma znaczenie. HIV? AIDS? J.Kadowska 2006 HIV? To ludzki wirus upośledzenia odporności AIDS? To zespół nabytego upośledzenia odporności to końcowy etap zakażenia wirusem HIV

Bardziej szczegółowo

Statystyki zachorowań

Statystyki zachorowań I AIDS Informacje ogólne Budowa wirusa HIV Statystyki zachorowań Światowy dzień HIV/AIDS Aktywność fizyczna Zapobieganie HIV HIV u kobiet Możliwości z HIV Przeciwskazania Ciąża Ludzie młodzi HIV u dzieci

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS

Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS 17 maja Warszawa 2015 Międzynarodowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS obchodzony jest w trzecią niedzielę maja od 1984 roku. Inicjatorem obchodów była międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

ROZWAŻ WYKONANIE TESTU NA HIV

ROZWAŻ WYKONANIE TESTU NA HIV ROZWAŻ WYKONANIE TESTU NA HIV W Polsce z każdym rokiem przybywają osoby, które nie zdają sobie sprawy ze swojego zakażenia HIV. Podejmując ryzykowne zachowania seksualne i nie zabezpieczając się i partnera

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS

Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS Światowy Dzień Pamięci o Zmarłych na AIDS Przypada w dniu 17 maja każdego roku Warszawa, 2013 HIV- ludzki wirus niedoboru odporności powoduje AIDS- zespół nabytego niedoboru odporności Z kart historii

Bardziej szczegółowo

Sprawdź jakie jest Twoje ryzyko zakażenia HIV. Zadanie to ułatwi Ci udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania. Wybierz odpowiedź TAK lub NIE.

Sprawdź jakie jest Twoje ryzyko zakażenia HIV. Zadanie to ułatwi Ci udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania. Wybierz odpowiedź TAK lub NIE. Sprawdź jakie jest Twoje ryzyko zakażenia HIV. Zadanie to ułatwi Ci udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania. Wybierz odpowiedź TAK lub NIE. 1. Czy chociaż raz w swoim życiu zmieniłeś/zmieniłaś partnera

Bardziej szczegółowo

ukąszenie komara używanie tych samych sztućców, co nosiciel wirusa

ukąszenie komara używanie tych samych sztućców, co nosiciel wirusa NIE DAJ SZANSY! AIDS AIDS (AcquiredImmune DeficiencySyndrome) to zespół nabytego niedoboru odporności -nieuleczalna choroba, która niszczy siły samoobronne organizmu. HIV HIV (HumanImmunodeficiencyVirus)

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA POSTĘPOWANIA POEKSPOZYCYJNEGO W PRZYPADKU WYSTĄPIENIA NARAŻENIA ZAWODOWEGO NA MATERIAŁ ZAKAŹNY

PROCEDURA POSTĘPOWANIA POEKSPOZYCYJNEGO W PRZYPADKU WYSTĄPIENIA NARAŻENIA ZAWODOWEGO NA MATERIAŁ ZAKAŹNY PROCEDURA POSTĘPOWANIA POEKSPOZYCYJNEGO W PRZYPADKU WYSTĄPIENIA NARAŻENIA ZAWODOWEGO NA MATERIAŁ ZAKAŹNY 1. CEL Celem procedury jest określenie zasad postępowania w przypadku wystąpienia u pracownika ekspozycji

Bardziej szczegółowo

Epidemiologia HIV/AIDS w woj. zachodniopomorskim z uwzględnieniem działalności Punktów Konsultacyjno- Diagnostycznych Konferencja wojewódzka w

Epidemiologia HIV/AIDS w woj. zachodniopomorskim z uwzględnieniem działalności Punktów Konsultacyjno- Diagnostycznych Konferencja wojewódzka w Epidemiologia HIV/AIDS w woj. zachodniopomorskim z uwzględnieniem działalności Punktów Konsultacyjno- Diagnostycznych Konferencja wojewódzka w Zachodniopomorskim Urzędzie Wojewódzkim w Szczecinie 17.10.2013r.

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY PRASOWE ORGANIZATOR: PATRONI HONOROWI:

MATERIAŁY PRASOWE ORGANIZATOR: PATRONI HONOROWI: MATERIAŁY PRASOWE ORGANIZATOR: PATRONI HONOROWI: Zrób test na HIV! - ruszyła nowa kampania Krajowego Centrum ds. AIDS Krajowe Centrum ds. AIDS rozpoczęło kampanię promującą testowanie w kierunku HIV. Działania

Bardziej szczegółowo

Centrum prowadzi także działalność interwencyjną w zakresie rozwiązywania doraźnych problemów społecznych, pojawiających się w kontekście HIV/AIDS.

Centrum prowadzi także działalność interwencyjną w zakresie rozwiązywania doraźnych problemów społecznych, pojawiających się w kontekście HIV/AIDS. Krajowe Centrum ds. AIDS Krajowe Centrum ds. AIDS jest agendą Ministra Zdrowia, działającą od 1993 roku, odpowiedzialną za koordynację działań, mających na celu zwalczanie epidemii HIV/AIDS w Polsce. Krajowe

Bardziej szczegółowo

To warto wiedzieć o HIV

To warto wiedzieć o HIV Opracowanie: dr n. med. Dorota Rogowska-Szadkowska Projekt graficzny: heroldart.com To warto wiedzieć o HIV Warszawa 2015 ISBN 978-83-87068-57-8 Egzemplarz bezpłatny sfinansowany przez Krajowe Centrum

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYKA HIV/AIDS. NOWOśCI

PROFILAKTYKA HIV/AIDS. NOWOśCI PROFILAKTYKA HIV/AIDS STATYSTYKI LOKALNE DZIAłANIA OZ I PZ PSSE W ROKU 2012 NOWOśCI CIEKAWOSTKI STATYSTYKI HIV i AIDS w Polsce dane od początku epidemii (1985 r.) do 30 czerwca 2012 roku 15 724 zakażonych

Bardziej szczegółowo

Łańcuch skojarzeń: Uczniowie kolejno wypowiadają skojarzenia z pojęciem AIDS, a następnie zapisują je na arkuszu szarego papieru.

Łańcuch skojarzeń: Uczniowie kolejno wypowiadają skojarzenia z pojęciem AIDS, a następnie zapisują je na arkuszu szarego papieru. AIDS i HIV 1. Cele lekcji Cel ogólny: Dostarczenie informacji o wirusie HIV i chorobie AIDS. a) Wiadomości Uczeń zna pojęcia AIDS i HIV. Uczeń zna drogi przekazywania zakażenia. b) Postawy Uczeń toleruje

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SZKOLNEGO KONKURSU WIEDZY O AIDS

REGULAMIN SZKOLNEGO KONKURSU WIEDZY O AIDS REGULAMIN SZKOLNEGO KONKURSU WIEDZY O AIDS Konkurs jest propozycją dla szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Ponieważ ilość osób zakażonych HIV, a w następstwie tego chorych na AIDS stale rośnie niezwykle

Bardziej szczegółowo

Powiatowa Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna w Trzebnicy. Oświata Zdrowotna i Promocja Zdrowia

Powiatowa Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna w Trzebnicy. Oświata Zdrowotna i Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna w Trzebnicy Oświata Zdrowotna i Promocja Zdrowia HIV - (ang. human immunodeficiency virus), ludzki wirus upośledzenia odporności AIDS - (ang. acquired immunodeficiency

Bardziej szczegółowo

Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice

Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice Szkolny Konkurs Wiedzy o AIDS i HIV obejmuje dwa etapy. Etap pierwszy przeprowadzany jest ok. 25 października. Biorą w nim udział trój osobowe

Bardziej szczegółowo

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B?

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Co to jest? Wirus zapalenia wątroby typu B (HBW) powoduje zakażenie wątroby mogące prowadzić do poważnej choroby tego organu. Wątroba jest bardzo ważnym

Bardziej szczegółowo

Ryzykowne zachowania seksualne aspekt medyczny

Ryzykowne zachowania seksualne aspekt medyczny Konferencja naukowa Wychowanie seksualne w szkole cele, metody, problemy. Lublin, 10 marca 2014 r. Ryzykowne zachowania seksualne aspekt medyczny dr n.med Ewa Baszak-Radomańska Gabinety TERPA ryzykowne

Bardziej szczegółowo

HIV/AIDS H I V. Human Immunodeficiency Virus. Ludzki wirus upośledzenia odporności. Acquired Immune Defficiency Syndrome

HIV/AIDS H I V. Human Immunodeficiency Virus. Ludzki wirus upośledzenia odporności. Acquired Immune Defficiency Syndrome H I V Human Immunodeficiency Virus Ludzki wirus upośledzenia odporności A I D S Acquired Immune Defficiency Syndrome Zespół nabytego upośledzenia odporności Dotyczy wszystkich ludzi niezależnie od wieku,

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ KOŁA NAUKOWEGO. biologiczno - chemicznego

SCENARIUSZ ZAJĘĆ KOŁA NAUKOWEGO. biologiczno - chemicznego SCENARIUSZ ZAJĘĆ KOŁA NAUKOWEGO biologiczno - chemicznego prowadzonego w ramach projektu Uczeń OnLine 1. Autor: Bernadeta Dymek 2. Grupa docelowa: II grupa od 2010 2013 (klasa II) 3. Liczba godzin: 2 4.

Bardziej szczegółowo

PATOGENEZA, LECZENIE I PROFILAKTYKA HIV / AIDS

PATOGENEZA, LECZENIE I PROFILAKTYKA HIV / AIDS PATOGENEZA, LECZENIE I PROFILAKTYKA HIV / AIDS Ewa Nowak - Wąsicka Sekcja Oświaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia w PSSE w Toruniu listopad, 2015 r. Według UNAIDS (Wspólny Program Narodów Zjedn. ds. HIV/AIDS)

Bardziej szczegółowo

EPIDEMIOLOGIA HIV/AIDS W Polsce i na świecie* www.aids.gov.pl. www.aids.gov.pl

EPIDEMIOLOGIA HIV/AIDS W Polsce i na świecie* www.aids.gov.pl. www.aids.gov.pl EPIDEMIOLOGIA HIV/AIDS W Polsce i na świecie* * Materiał do wykorzystania w ramach kampanii Krajowego Centrum ds. AIDS trwającej od 1 lipca 2008 do 1 grudnia 2009 r. - Wybrane problemy w walce z epidemią

Bardziej szczegółowo

Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Wieruszowie

Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Wieruszowie Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Wieruszowie Hcv HCV to wirus zapalenia wątroby typu C EPIDEMIOLOGIA Wg danych Państwowego Zakładu Higieny i Instytutu Hematologii i Transfuzjologii, uznawanych

Bardziej szczegółowo

PUNKTY KONSULTACYJNO DIAGNOSTYCZNE

PUNKTY KONSULTACYJNO DIAGNOSTYCZNE PUNKTY KONSULTACYJNO DIAGNOSTYCZNE Ekspert Wojewódzki do Spraw Informacji o Narkotykach i Narkomanii Województwa Małopolskiego dr Edyta Laurman Jarząbek dr Eliza Mazur PORADNICTWO HIV/AIDS Zasady i system

Bardziej szczegółowo

Przygotowała Katarzyna Borowiak Nauczyciel biologii W II LO w Lesznie

Przygotowała Katarzyna Borowiak Nauczyciel biologii W II LO w Lesznie Przygotowała Katarzyna Borowiak Nauczyciel biologii W II LO w Lesznie Ludzki wirus upośledzenia odporności - HIV (ang.: Human Immunodeficiency Virus) jest wirusem, który atakuje, osłabia i niszczy system

Bardziej szczegółowo

Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik.

Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik. Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik. Panie Adamie, test przesiewowy i test potwierdzenia wykazały, że jest pan zakażony wirusem HIV. MAM AIDS??! Wiemy teraz, że jest

Bardziej szczegółowo

Wiedza jest Twoją jedyną obroną!

Wiedza jest Twoją jedyną obroną! Wiedza jest Twoją jedyną obroną! W dzisiejszych czasach nasz organizm jest narażony na ataki tysiąca różnych wirusów i bakterii dziennie. Dzięki naszemu układowi odpornościowemu w większości przypadków

Bardziej szczegółowo

HIV 1.1 CO TO JEST HIV? HIV = Human Immunodeficiency Virus Ludzki Wirus Upośledzenia Odporności

HIV 1.1 CO TO JEST HIV? HIV = Human Immunodeficiency Virus Ludzki Wirus Upośledzenia Odporności HIV 1.1 CO TO JEST HIV? HIV = Human Immunodeficiency Virus Ludzki Wirus Upośledzenia Odporności HIV jest wirusem, który atakuje, osłabia i niszczy system odpornościowy organizmu, w rezultacie czego człowiek

Bardziej szczegółowo

Fakty na temat HIV i AIDS. Polski /Pólska

Fakty na temat HIV i AIDS. Polski /Pólska Fakty na temat HIV i AIDS Polski /Pólska AIDS jest poważną chorobą, która począwszy od lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku rozprzestrzeniła się w całym świecie. AIDS wywołuje wirus zwany HIV, który przenosi

Bardziej szczegółowo

1 GRUDNIA 2015R. Światowy Dzień Walki z AIDS

1 GRUDNIA 2015R. Światowy Dzień Walki z AIDS 1 GRUDNIA 2015R. Światowy Dzień Walki z AIDS O AIDS zaczęło być głośno w latach 80. Przede wszystkim dzięki działalności środowisk gejowskich w Stanach Zjednoczonych, które jako pierwsze padły ofiarą epidemii.

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 15 lutego 2011 r. w sprawie Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 15 lutego 2011 r. w sprawie Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS Dziennik Ustaw Nr 44 2922 Poz. 227 227 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 15 lutego 2011 r. w sprawie Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom i Zwalczania Na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

TROSKA O SIEBIE I SWOJE ZDROWIE

TROSKA O SIEBIE I SWOJE ZDROWIE TROSKA O SIEBIE I SWOJE ZDROWIE Troska o siebie i swoje zdrowie Dlaczego powinnam leczyć zakażenie w pochwie? Dlaczego powinnam dbać o siebie? Ponieważ nikt inny tego za mnie nie zrobi. Niektóre nieleczone

Bardziej szczegółowo

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci.

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. dr n. med. Agnieszka Ołdakowska Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny Wojewódzki Szpital Zakaźny w Warszawie

Bardziej szczegółowo

HIV?! AIDS?! HIV?! AIDS?!

HIV?! AIDS?! HIV?! AIDS?! HIV?! AIDS?! HIV?! AIDS?! o co kaman? o co kaman? FAQ faq gość ~Anonimowy 8 Listopada, 19:42 Dlaczego warto wiedzieć o HIV i AIDS? Mirek007 8 Listopada, 19:56 Lublin ekspert Nie ma znaczenia ile masz lat,

Bardziej szczegółowo

PUNKTY KONSULTACYJNO-DIAGNOSTYCZNE (aktualizowano dnia 23.01.2014 r. www.aids.gov.pl)

PUNKTY KONSULTACYJNO-DIAGNOSTYCZNE (aktualizowano dnia 23.01.2014 r. www.aids.gov.pl) PUNKTY KONSULTACYJNO-DIAGNOSTYCZNE (aktualizowano dnia 23.01.2014 r. www.aids.gov.pl) Punkt Konsultacyjno - Diagnostyczny przy Ośrodku Diagnostyczno - Badawczym Chorób Przenoszonych Droga Płciową ul. Św.

Bardziej szczegółowo

ZESTAW PYTAŃ DLA UCZNIÓW KLAS GIMNAZJALNYCH

ZESTAW PYTAŃ DLA UCZNIÓW KLAS GIMNAZJALNYCH VI POWIATOWY KONKURS WIEDZY O HIV/AIDS ZESTAW PYTAŃ DLA UCZNIÓW KLAS GIMNAZJALNYCH 1.Rozpoznanie zakażenia wirusem HIV opiera się na badaniach : Endoskopowych Serologicznych Patofizjologicznych 2. Aidsfobia

Bardziej szczegółowo

Ryzyko zakażenia HIV. dr med. Anna Kalinowska-Nowak Klinika Chorób Zakaźnych CMUJ w Krakowie

Ryzyko zakażenia HIV. dr med. Anna Kalinowska-Nowak Klinika Chorób Zakaźnych CMUJ w Krakowie Ryzyko zakażenia HIV profilaktyka przed i poekspozycyjna dr med. Anna Kalinowska-Nowak Klinika Chorób Zakaźnych CMUJ w Krakowie Ekspozycja zawodowa Sytuacja w miejscu pracy, w której dochodzi do narażenia

Bardziej szczegółowo

OGÓLNOPOLSKA MULTIMEDIALNA KAMPANIA SPOŁECZNA

OGÓLNOPOLSKA MULTIMEDIALNA KAMPANIA SPOŁECZNA OGÓLNOPOLSKA MULTIMEDIALNA KAMPANIA SPOŁECZNA WRÓĆ BEZ HIV Wojewódzka Sanitarno Epidemiologiczna w Lublinie Oddział Oświaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia LUBLIN 14. 07. 2008 r. Multimedialne kampanie społeczne

Bardziej szczegółowo

bez względu na to jak się ubierasz, jakiej słuchasz muzyki, gdzie mieszkasz i z kim się przyjaźnisz,

bez względu na to jak się ubierasz, jakiej słuchasz muzyki, gdzie mieszkasz i z kim się przyjaźnisz, Światowy Dzień AIDS obchodzony jest co roku 1 grudnia. Uroczyste obchody niosą przesłanie współczucia, nadziei, solidarności z ludźmi żyjącymi z HIV i AIDS, a także zrozumienia problemów związanych z HIV,

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

Dobierając optymalny program szczepień, jesteśmy w stanie zapobiec chorobom, które mogą być zagrożeniem dla zdrowia Państwa pupila.

Dobierając optymalny program szczepień, jesteśmy w stanie zapobiec chorobom, które mogą być zagrożeniem dla zdrowia Państwa pupila. SZCZEPIENIA KOTÓW Działamy według zasady: Lepiej zapobiegać niż leczyć Wychodząc naprzeciw Państwa oczekiwaniom oraz dbając o dobro Waszych pupili opisaliśmy program profilaktyczny chorób zakaźnych psów,

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów I. Postanowienia ogólne 1.Cel PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO w Urzędzie Gminy Mściwojów Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego ma na celu: Załącznik A Zarządzenia oceny ryzyka zawodowego monitorowanie

Bardziej szczegółowo

Powiat Dzierżoniowski ŻYCIE JEST ZBYT PIĘKNE, BY RYZYKOWAĆ

Powiat Dzierżoniowski ŻYCIE JEST ZBYT PIĘKNE, BY RYZYKOWAĆ Powiat Dzierżoniowski ŻYCIE JEST ZBYT PIĘKNE, BY RYZYKOWAĆ Dzierżoniów 2013 1 Współczesny świat niesie wiele zagrożeń. Jednym z nich jest ciągle rosnąca liczba nosicieli wirusa HIV i chorych na AIDS. Jedyną

Bardziej szczegółowo

Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim

Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim Iwona Budrewicz Promocja Zdrowia Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Kamieniu Pomorskim Gruźlica jest przewlekłą chorobą zakaźną. W większości przypadków zakażenie zlokalizowane jest w płucach

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-17/10:16:18

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-17/10:16:18 Europejski Dzień Prostaty obchodzony jest od 2006 roku z inicjatywy Europejskiego Towarzystwa Urologicznego. Jego celem jest zwiększenie społecznej świadomości na temat chorób gruczołu krokowego. Gruczoł

Bardziej szczegółowo

Internetowy test wiedzy i postaw wobec HIV/ AIDS

Internetowy test wiedzy i postaw wobec HIV/ AIDS Internetowy test wiedzy i postaw wobec HIV/ AIDS Raport z badania ilościowego Lipiec 2004 1 Spis treści Cele i metodologia badania...3 Podsumowanie...4 Prezentacja wyników...6 Cechy społeczno demograficzne

Bardziej szczegółowo

Badanie zdrowia seksualnego. www.sandyford.org. Telefon 0141 211 8130

Badanie zdrowia seksualnego. www.sandyford.org. Telefon 0141 211 8130 Badanie zdrowia seksualnego www.sandyford.org Telefon 0141 211 8130 Witamy Ta ulotka dostarcza informacji na temat niektórych badań oferowanych regularnie wszystkim klientom korzystającym z usług Sandyford

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁOWA KSIĘGA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA. Procedura 21. Postępowanie w przypadku ekspozycji na materiał zakaźny

WYDZIAŁOWA KSIĘGA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA. Procedura 21. Postępowanie w przypadku ekspozycji na materiał zakaźny Procedura 21 Postępowa w przypadku ekspozycji na materiał zakaźny 1 1. ZAKRES PROCEDURY Procedura dotyczy wszystkich studentów w trakcie praktycznej nauki zawodu. 2. TERMINOLOGIA Ekspozycja - naraże na

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY PRASOWE ORGANIZATOR: PATRONI HONOROWI:

MATERIAŁY PRASOWE ORGANIZATOR: PATRONI HONOROWI: MATERIAŁY PRASOWE ORGANIZATOR: PATRONI HONOROWI: Warszawa, listopad 2011r. Zrób test na HIV! - kampania Krajowego Centrum ds. AIDS Krajowe Centrum ds. AIDS rozpoczęło w czerwcu kampanię promującą testowanie

Bardziej szczegółowo

HPV......co to jest?

HPV......co to jest? HPV......co to jest? HPV- wirus brodawczaka ludzkiego Wirus z rodziny papillomawirusów. Szacuje się, że istnieje od 100 do 200 typów tego wirusa, które wywołują różne choroby. CHOROBY WYWOŁYWANE PRZEZ

Bardziej szczegółowo

HIV A UKŁAD ODPORNOŚCIOWY CZ. I

HIV A UKŁAD ODPORNOŚCIOWY CZ. I HIV A UKŁAD ODPORNOŚCIOWY CZ. I Wirus HIV wywołuje AIDS. Tragiczne skutki tej nieuleczalnej jeszcze choroby, nazywanej dżumą dwudziestego wieku, budzą grozę, ale jednocześnie zainteresowanie ze strony

Bardziej szczegółowo

SZCZEPIENIA OCHRONNE U DOROSŁYCH lek. Kamil Chudziński Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii CSK MSW w Warszawie 10.11.2015 Szczepionki Zabite lub żywe, ale odzjadliwione drobnoustroje/toksyny +

Bardziej szczegółowo

CO TRZEBA WIEDZIEĆ? Przeprowadzanie testów na HIV dla homoseksualistów i biseksualistów. Publikacja Centrum Zdrowia Homoseksualistów Irlandia 2004

CO TRZEBA WIEDZIEĆ? Przeprowadzanie testów na HIV dla homoseksualistów i biseksualistów. Publikacja Centrum Zdrowia Homoseksualistów Irlandia 2004 X8@ www.gay health network.ie Informacje w języku POLSKIM dla mężczyzn, którzy uprawiają seks z innymi mężcyznami, na temat bezpiecznego seksu, testów na HIV, syfilisu, chorób przenoszonych drogą płciową

Bardziej szczegółowo

PRACA ZALICZENIOWA Z PRAKTYK ZAWODOWYCH ODDZIAL GINEGOLOGICZNO POŁOŻNICZY

PRACA ZALICZENIOWA Z PRAKTYK ZAWODOWYCH ODDZIAL GINEGOLOGICZNO POŁOŻNICZY W.S.H.E w Łodzi Kierunek Pielęgniarstwo Poziom B Mariola Krakowska Nr Albumu 42300 PRACA ZALICZENIOWA Z PRAKTYK ZAWODOWYCH ODDZIAL GINEGOLOGICZNO POŁOŻNICZY TEMAT PRACY: UDZIAŁ PIELĘGNIARKI W PROFILAKTYCE

Bardziej szczegółowo

1. Według danych Krajowego Centrum ds. AIDS w październiku 2009 roku w Polsce jest pacjentów leczonych antyretrowirusowo : a) 7682 b) 3650 c) 4190

1. Według danych Krajowego Centrum ds. AIDS w październiku 2009 roku w Polsce jest pacjentów leczonych antyretrowirusowo : a) 7682 b) 3650 c) 4190 Zestaw pytań konkursowych POWIATOWY KONKURS WIEDZY O HIV/AIDS DLA UCZNIÓW KLAS GIMNAZJALNYCH- ROK SZKOLNY 2009/2010 Organizator konkursu ZSP w Czerniejewie 1. Według danych Krajowego Centrum ds. AIDS w

Bardziej szczegółowo

Podstawy mikrobiologii. Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej

Podstawy mikrobiologii. Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej Podstawy mikrobiologii Wykład 3 Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej Budowa wirusów Wirusy nie mają budowy komórkowej, zatem pod względem biologicznym nie są organizmami Ŝywymi! Są to twory nukleinowo

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok ZAKAŻENIA SZPITALNE Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok REGULACJE PRAWNE WHO Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

informacje na temat HIV/AIDS, skierowanych przede wszystkim do osób zakażonych HIV.

informacje na temat HIV/AIDS, skierowanych przede wszystkim do osób zakażonych HIV. ZAKAŻENIE, ROZPOZNANIE, I CO DALEJ? Materiały informacyjne dla osób żyjących z HIV Dorota Rogowska-Szadkowska, Elżbieta Bąkowska Copyright by Krajowe Centrum ds. AIDS Warszawa 2008 Wydanie pierwsze Zakażenie,

Bardziej szczegółowo

Wirusowe zapalenie wątroby typu B Co musisz wiedzieć, gdy zostanie u Ciebie stwierdzone przewlekłe, wirusowe zapalenie wątroby typu B.

Wirusowe zapalenie wątroby typu B Co musisz wiedzieć, gdy zostanie u Ciebie stwierdzone przewlekłe, wirusowe zapalenie wątroby typu B. Wirusowe zapalenie wątroby typu B Co musisz wiedzieć, gdy zostanie u Ciebie stwierdzone przewlekłe, wirusowe zapalenie wątroby typu B. Co to jest wirusowe zapalenie wątroby typu B? Wirusowe zapalenie wątroby

Bardziej szczegółowo

DOPALACZE. - nowa kategoria substancji psychoaktywnych

DOPALACZE. - nowa kategoria substancji psychoaktywnych DOPALACZE - nowa kategoria substancji psychoaktywnych CZYM SĄ DOPALACZE? Dopalacze stosowana w Polsce, potoczna nazwa różnego rodzaju produktów zawierających substancje psychoaktywne, które nie znajdują

Bardziej szczegółowo

HIV i AIDS. Kluczowe terminy. O co tyle hałasu?

HIV i AIDS. Kluczowe terminy. O co tyle hałasu? HIV i AIDS Kluczowe terminy HIV: (ang. human immunodeficiency virus) ludzki wirus niedoboru odporności; wirus wywołujący nieuleczalne zakażenie, przenoszony przez kontakty seksualne, skażone igły, skażoną

Bardziej szczegółowo

Zapobieganie zranieniom w świetle nowej ustawy Rzeszów 2014

Zapobieganie zranieniom w świetle nowej ustawy Rzeszów 2014 Zapobieganie zranieniom w świetle nowej ustawy Rzeszów 2014 Dorota Kudzia-Karwowska Kierownik CS SPSK-M ŚUM w Katowicach Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu

Bardziej szczegółowo

Leczenie antyretrowirusowe osób żyjących z wirusem HIV w Polsce

Leczenie antyretrowirusowe osób żyjących z wirusem HIV w Polsce Program zdrowotny Ministerstwa Zdrowia Leczenie antyretrowirusowe osób żyjących z wirusem HIV w Polsce Beata Zawada Krajowe Centrum ds. AIDS Agenda Ministra Zdrowia Realizacja Programu Leczenia ARV 2012-2016

Bardziej szczegółowo

Walczmy razem z epidemią HIV

Walczmy razem z epidemią HIV Walczmy razem z epidemią HIV Problem HIV/AIDS jest wciąż aktualny, nadal zakażają się i umierają kolejne osoby Pamiętajmy: w ostatnich latach nastąpił olbrzymi postęp w leczeniu zakażeń HIV. Czasy, w których

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXVII/559/2011 RADY MIASTA STOŁECZNEGO WARSZAWY z dnia 17 listopada 2011 r.

UCHWAŁA NR XXVII/559/2011 RADY MIASTA STOŁECZNEGO WARSZAWY z dnia 17 listopada 2011 r. UCHWAŁA NR XXVII/559/2011 RADY MIASTA STOŁECZNEGO WARSZAWY z dnia 17 listopada 2011 r. w sprawie Programu Przeciwdziałania Zakażeniom HIV i Działań Na Rzecz Osób Żyjących z HIV/AIDS na lata 2012 2015 Na

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM?

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? Cele: - rozpoznawanie oznak stresu, - rozwijanie umiejętności radzenia sobie ze stresem, - dostarczenie wiedzy na temat sposobów

Bardziej szczegółowo

Epidemiologia zakażenia HIV. Specyfika pacjenta zakażonego.

Epidemiologia zakażenia HIV. Specyfika pacjenta zakażonego. Epidemiologia zakażenia HIV. Specyfika pacjenta zakażonego. dr med. Monika Bociąga-Jasik 1981 stwierdza się liczne przypadki pneumocystozowego zapalenia płuc i mięska Kaposiego u młodych, dotychczas zdrowych

Bardziej szczegółowo

Gorączka krwotoczna Ebola informacja dla podróżnych 21 października 2014 r. Wersja 3

Gorączka krwotoczna Ebola informacja dla podróżnych 21 października 2014 r. Wersja 3 KOMISJA EUROPEJSKA DYREKCJA GENERALNA ds. ZDROWIA IKONSUMENTÓW Dyrekcja ds. zdrowia publicznego Wydział zagrożeń dla zdrowia Sekretariat Komitetu Bezpieczeństwa Zdrowia Gorączka krwotoczna Ebola informacja

Bardziej szczegółowo

CO MUSISZ WIEDZIEĆ O HIV I AIDS. bez względu na to, gdzie mieszkasz i pracujesz

CO MUSISZ WIEDZIEĆ O HIV I AIDS. bez względu na to, gdzie mieszkasz i pracujesz CO MUSISZ WIEDZIEĆ O HIV I AIDS bez względu na to, gdzie mieszkasz i pracujesz Spis treści Wprowadzenie... 3 Najważniejsze informacje o HIV i AIDS... 4 Fakty i mity... 6 HIV i AIDS w miejscu pracy...

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM DWUJĘZYCZNE NR 2 IM. S. ŻEROMSKIEGO W BIELSKU BIAŁEJ

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM DWUJĘZYCZNE NR 2 IM. S. ŻEROMSKIEGO W BIELSKU BIAŁEJ SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM DWUJĘZYCZNE NR 2 IM. S. ŻEROMSKIEGO W BIELSKU BIAŁEJ Jesteśmy razem ROK SZKOLNY 2014/2015 Celem Szkolnego Programu Profilaktyki jest wspieranie wszechstronnego i

Bardziej szczegółowo

Ty i Twoje dziecko Wirusowe zapalenie wątroby typub

Ty i Twoje dziecko Wirusowe zapalenie wątroby typub Ty i Twoje dziecko Wirusowe zapalenie wątroby typub Jeżeli chorujesz na wirusowe zapalenie wątroby typu B i jesteś w ciąży, planujesz ciążę, właśnie urodziłaś, albo masz już dzieci, ta ulotka dostarczy

Bardziej szczegółowo

KODEKS ZDROWEGO ŻYCIA. Scenariusz i rysunki Szarlota Pawel

KODEKS ZDROWEGO ŻYCIA. Scenariusz i rysunki Szarlota Pawel KODEKS ZDROWEGO ŻYCIA Scenariusz i rysunki Szarlota Pawel Europejski kodeks walki z rakiem I. Prowadzàc zdrowy styl ycia, mo na poprawiç ogólny stan zdrowia i zapobiec wielu zgonom z powodu nowotworów

Bardziej szczegółowo

Co mogę zrobić, aby ochronić się przed rakiem szyjki macicy i innymi chorobami powodowanymi przez HPV*? Wszystko, co mogę

Co mogę zrobić, aby ochronić się przed rakiem szyjki macicy i innymi chorobami powodowanymi przez HPV*? Wszystko, co mogę Co mogę zrobić, aby ochronić się przed rakiem szyjki macicy i innymi chorobami powodowanymi przez HPV*? Wszystko, co mogę Mam tyle marzeń co zrobić, aby je ochronić? Wszystko, co mogę. Marzenia są po to,

Bardziej szczegółowo

II edycja akcji Przedszkolak pełen zdrowia

II edycja akcji Przedszkolak pełen zdrowia II edycja akcji Przedszkolak pełen zdrowia Odporność wzmacniamy, bo o zdrowe żywienie i higienę dbamy I tydzień: Uświadomienie dzieciom, co oznaczają pojęcia : zdrowie i choroba. Jakie są objawy choroby

Bardziej szczegółowo

CO MUSISZ WIEDZIEĆ O HIV I AIDS. bez względu na to, gdzie mieszkasz i pracujesz

CO MUSISZ WIEDZIEĆ O HIV I AIDS. bez względu na to, gdzie mieszkasz i pracujesz CO MUSISZ WIEDZIEĆ O HIV I AIDS bez względu na to, gdzie mieszkasz i pracujesz Spis treści Wprowadzenie... 3 Najważniejsze informacje o HIV i AIDS... 4 Fakty i mity... 6 HIV i AIDS w miejscu pracy...

Bardziej szczegółowo

Mały przewodnik po zdrowiu kobiety

Mały przewodnik po zdrowiu kobiety Mały przewodnik po zdrowiu kobiety Poradnie dla kobiet w ramach podstawowej opieki zdrowotnej w Skåne DOKĄD MAM SIĘ UDAĆ? CZY BĘDĘ MIAŁA BLIŹNIAKI? CZY TO DLA MNIE DOBRE? CZY TO NORMALNE? CZY TO JEST PŁATNE?

Bardziej szczegółowo

Kampania edukacyjna Jeden test. Dwa życia. Zrób test na HIV. Dla siebie i swojego dziecka

Kampania edukacyjna Jeden test. Dwa życia. Zrób test na HIV. Dla siebie i swojego dziecka Kampania edukacyjna Jeden test. Dwa życia. Zrób test na HIV. Dla siebie i swojego dziecka Krajowe Centrum ds. AIDS, agenda Ministra Zdrowia, 20 listopada 2014 r. rozpoczyna ogólnopolską kampanię edukacyjną

Bardziej szczegółowo

HCV. Wirusowe zapalenie wtroby typu C

HCV. Wirusowe zapalenie wtroby typu C HCV Wirusowe zapalenie wtroby typu C Kampania edukacyjna dla uczniów szkół rednich. Temat: Wirusowe zapalenie wtroby typu C. Inicjator działa: Stowarzyszenie Pomocy Chorym z HCV Prometeusze Patronat merytoryczny:

Bardziej szczegółowo

ZATRUCIA POKARMOWE KAŻDE ZATRUCIE POKARMOWE MOŻE BYĆ GROŹNE, SZCZEGÓLNIE DLA NIEMOWLĄT I DZIECI DO LAT 3, LUDZI OSŁABIONYCH I STARSZYCH.

ZATRUCIA POKARMOWE KAŻDE ZATRUCIE POKARMOWE MOŻE BYĆ GROŹNE, SZCZEGÓLNIE DLA NIEMOWLĄT I DZIECI DO LAT 3, LUDZI OSŁABIONYCH I STARSZYCH. ZATRUCIA POKARMOWE Zatrucia pokarmowe to ostre i gwałtowne dolegliwości żołądkowo-jelitowe objawiające się zwykle biegunką i wymiotami. Występują w stosunkowo krótkim czasie po spożyciu żywności skażonej

Bardziej szczegółowo

Właśnie dowiedziałeś/dowiedziałaś się, że jesteś zakażony/ zakażona HIV. Pewnie zastanawiasz się, co dalej?

Właśnie dowiedziałeś/dowiedziałaś się, że jesteś zakażony/ zakażona HIV. Pewnie zastanawiasz się, co dalej? Opracowanie: dr Łukasz Łapiński Projekt graficzny: heroldart.com Właśnie dowiedziałeś/dowiedziałaś się, że jesteś zakażony/ zakażona HIV. Pewnie zastanawiasz się, co dalej? W tym momencie wszystko zależy

Bardziej szczegółowo

V POWIATOWY KONKURS WIEDZY O HIV/AIDS 2010

V POWIATOWY KONKURS WIEDZY O HIV/AIDS 2010 ZESTAW PYTAŃ DLA UCZNIÓW KLAS GIMNAZJALNYCH Organizator Konkursu- Zespół Szkół Publicznych w Czerniejewie Test wypełniajcie kolorem niebieskim lub czarnym Właściwą odpowiedź otoczcie kółkiem lub podkreślcie

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ ZAGROŻENIE ZAKAŻENIEM WIRUSEM HIV

SCENARIUSZ ZAJĘĆ ZAGROŻENIE ZAKAŻENIEM WIRUSEM HIV Elżbieta Frydrychowicz SCENARIUSZ ZAJĘĆ ZAGROŻENIE ZAKAŻENIEM WIRUSEM HIV. Kościerzyna 2003 CELE OPERACYJNE WYRAŻONE W OSIĄGNIĘCIACH UCZNIA: dotyczące wiedzy uczeń pozna: drogi rozprzestrzeniania się wirusa

Bardziej szczegółowo

[logo Rządu Walii] www.cymru.gov.uk. Twój poradnik na temat szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) Pokonać raka szyjki macicy

[logo Rządu Walii] www.cymru.gov.uk. Twój poradnik na temat szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) Pokonać raka szyjki macicy [logo Rządu Walii] www.cymru.gov.uk Twój poradnik na temat szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) Pokonać raka szyjki macicy Co to jest rak szyjki macicy? Ten typ raka rozwija się w

Bardziej szczegółowo

zarządza się co następuje:

zarządza się co następuje: Zarządzenie nr 44 Dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Legnicy z dnia 5 lutego 2009 roku w sprawie: wprowadzenia procedury klinicznej zarządza się co następuje: 1 Z dniem 5 lutego 2009

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 21/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program wczesnego wykrywania zakażeń HIV u kobiet w ciąży

Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 21/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program wczesnego wykrywania zakażeń HIV u kobiet w ciąży Program wczesnego wykrywania zakażeń HIV u kobiet w ciąży 1 I. UZASADNIENIE CELOWOŚCI WDROŻENIA PROGRAMU WCZESNEGO WYKRYWANIA ZAKAŻEŃ HIV U KOBIET W CIĄŻY, zwanego dalej Programem. 1. Opis problemu zdrowotnego.

Bardziej szczegółowo

Celem głównym w realizacji założeń profilaktyki pierwszorzędowej jest ograniczanie rozprzestrzeniania się zakażeń HIV.

Celem głównym w realizacji założeń profilaktyki pierwszorzędowej jest ograniczanie rozprzestrzeniania się zakażeń HIV. Warszawa 2011 Oddział Oświaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia koordynuje działania oświatowo-edukacyjne związane z profilaktyką pierwszorzędową tj.: działania związane z profilaktyką zakażeń wirusem HIV

Bardziej szczegółowo

Dzień dobry, chciałbym zrobić test na HIV. Dzień dobry... Proszę usiąść...

Dzień dobry, chciałbym zrobić test na HIV. Dzień dobry... Proszę usiąść... Dzień dobry, chciałbym zrobić test na HIV Dzień dobry... Proszę usiąść... Dlaczego chce się pan przebadać? Dziewczyna mi kazała. To co, mogę dostać skierowanie? Mamy taką zasadę, że przed badaniem przeprowadzamy

Bardziej szczegółowo

Świadoma zgoda na wykonanie badania na HIV

Świadoma zgoda na wykonanie badania na HIV DEPARTAMENT ZDROWIA STANU NOWY JORK Instytut AIDS Świadoma zgoda na wykonanie badania na HIV Badanie na HIV jest dobrowolne. Zgoda na badanie może być wycofana w każdej chwili. Proszę przeczytać części

Bardziej szczegółowo

MAM HAKA NA CHŁONIAKA

MAM HAKA NA CHŁONIAKA MAM HAKA NA CHŁONIAKA CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA Chłoniaki są to choroby nowotworowe, w których następuje nieprawidłowy wzrost komórek układu limfatycznego (chłonnego). Podobnie jak inne nowotwory, chłoniaki

Bardziej szczegółowo

TEMAT: Choroby cywilizacyjne i społeczne 20. 19. Zagrożenia dla zdrowia ludzkiego:

TEMAT: Choroby cywilizacyjne i społeczne 20. 19. Zagrożenia dla zdrowia ludzkiego: TEMAT: Choroby cywilizacyjne i społeczne 20. 19. Zagrożenia dla zdrowia ludzkiego: choroby układu krążenia; choroby nowotworowe; narkomania; choroba Alzheimera; alergie; zaburzenia zdrowia psychicznego;

Bardziej szczegółowo