WDROŻENIE SYSTEMU ERP W KONTEKŚCIE OPORU PRACOWNIKÓW WOBEC ZMIAN. Tomasz Parys

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WDROŻENIE SYSTEMU ERP W KONTEKŚCIE OPORU PRACOWNIKÓW WOBEC ZMIAN. Tomasz Parys"

Transkrypt

1 WDROŻENIE SYSTEMU ERP W KONTEKŚCIE OPORU PRACOWNIKÓW WOBEC ZMIAN Tomasz Parys 1. Wprowadzenie Systemy informatyczne są już obecne w każdej dziedzinie życia społecznego i gospodarczego. Zanim osiągną swoją funkcjonalność i służą pomocą w niezliczonych sytuacjach muszą zostać wdrożone, a proces ten nie jest wcale prosty. Każdy wdrażany system wprowadza zmiany w organizacji, zastępuje określony stan faktyczny, wyznacza nowe zasady działania i postępowania. Z tego też względu powoduje wśród pracowników opór wobec wprowadzanych zmian, który jest bardzo istotnym, choć często pomijanym, wymiarem wdrożenia systemu informatycznego. 2. System ERP System ERP (ang. Enterprise Resource Planning) - planowanie zasobów ptrzesiębiorstwa - jest zintegrowanym systemem informatycznym obsługującym wszystkie sfery działalności przedsiębiorstwa, zaczynając od marketingu i planowania wraz z zaopatrzeniem, poprzez techniczne przygotowanie produkcji i sterowanie nią, dystrybucję, sprzedaż, gospodarkę remontową na wspomaganiu działalności finansowo księgowej oraz zarządzaniu zasobami ludzkimi kończąc [Adam04 s. 16]. W zależności od charakteru działalności konkretnego przedsiębiorstwa, biorąc pod uwagę jego specyfikę organizacyjno techniczną w zakres funkcjonowania syste-

2 mu zintegrowanego mogą wchodzić różne inne zakresy funkcjonalne. Z tego też względu zakres funkcjonalny systemu klasy ERP będzie inaczej wyglądał w przedsiębiorstwie produkcyjnym (dodatkowym zakresem funkcjonalnym mogą być inwestycje) [Kabz02 s. 49], niż w przedsiębiorstwie o charakterze handlowym, czy usługowym (w takich przedsiębiorstwach nie występują moduły związane bezpośrednio z produkcją, natomiast rozbudowane są moduły ewidencyjno - księgowe). Ogromne zapotrzebowanie na systemy MRP II spowodowało, że na początku lat 90 tych ubiegłego stulecia, w odpowiedzi na rosnące wymagania rynku i wzrastający popyt, standard ERP, będący rozwinięciem dotychczasowego systemu, zaczął się rozwijać bez formalnej specyfikacji. Do dziś nie istnieje, jak ma to miejsce w przypadku systemu MRP II, formalny standard opisujący budowę systemu ERP. Z tego względu nie można podać jednej, wyczerpującej definicji. System ERP można określić jako kompleksowy system wspierający działalność przedsiębiorstwa w pełnym zakresie jego działalności począwszy od planowania produkcji i zaopatrzenia, przez zarządzanie produkcją, rozliczanie zarówno ilościowe jak i wartościowe, zarządzanie finansami, zasobami ludzkimi i materiałowymi aż po sprzedaż i wysyłkę gotowych produktów do klienta, jak również wsparcie dla serwisu. Systemy ERP wspomagające zarządzanie składają się z modułów, które obsługują praktycznie wszystkie funkcje w przedsiębiorstwie. Poszczególne moduły systemu są ze sobą ściśle zintegrowane, co pozwala na zintegrowanie danych w przedsiębiorstwie. Ich integracja i administrowanie nimi w obrębie systemu opiera się na dwóch regułach :

3 regule prostego przetwarzania (ang. staright through processing) - określona dana wprowadzana jest jeden raz w jednym miejscu w systemie. Reguła taka pozwala także na wyeliminowanie z systemu sprzecznych danych, regule dostępności danych (ang. zero latency enterprise) - dana, zaraz po wprowadzeniu do systemu, jest dostępna dla osób pracujących w systemie, którym jest ona niezbędna do właściwej pracy oraz dla wszystkich tych, którzy mają prawo (określone w systemie) do jej oglądania. Dynamiczny wzrost polskiej gospodarki, a co za tym idzie coraz lepsza kondycja finansowa firm działających na rynku przekłada się na dobre wyniki inwestycyjne. Dotyczy to także rynku systemów klasy ERP. W roku 2003 rynek ten osiągnął wartość 108 mln. USD, rok później 135, aby w roku 2006 przekroczyć poziom 187 milionów (por. rys. 1). Rys. 1. Wartość rynku systemów klasy ERP w Polsce źródło : [Tele06]

4 Jak widać wzrost polskiego rynku ERP będzie odznaczał się wysoką dynamiką. Według badań IDC do roku 2009 polski rynek ERP będzie wzrastał tempie 16,5 % rocznie. W tym samym okresie czasu rynek starej Unii Europejskiej będzie wzrastał w tempie 4,5 %. W liczbach bezwzględnych daleko jednak Polsce do czołówki krajów zachodnioeuropejskich. Rynki ERP w Niemczech i Wielkiej Brytanii warte są rocznie ponad 4 mld USD [Tele06]. 3. Wdrożenie systemu jako zmiana Wdrożenie systemu zintegrowanego klasy ERP jest przedsięwzięciem bardzo złożonym. Wdrożenia systemów tej klasy są największymi inwestycjami informatycznymi w przedsiębiorstwie w przekroju kosztów, stopnia złożoności oraz czasu wdrożenia. Nie jest to jednak, jak się powszechnie uważa, operacja ściśle techniczna, gdyż nie sprowadza się tylko do zakupu komputerów, okablowania budynku oraz instalacji oprogramowania. Wprowadzenie systemu informatycznego, podobnie jak i większość innowacji w zakresie informatyki, związane jest w praktyce z wieloma zmianami, które wpływają zasadniczo na wykonywanie dotychczasowych czynności i funkcjonowanie firmy jako całości. Wraz z wprowadzeniem systemu informatycznego zmienia się zupełnie charakter pracy - dane są wprowadzane do systemu informatycznego, w innych formatach, we współpracy z innymi działami, zmianie ulega struktura organizacyjna - powstają zupełnie nowe stanowiska pracy (np. stanowisko centralnego planisty MRP). Zmianie ulega także panujący w firmie nieformalny system układów koleżeńsko - towarzyskich. W wielu miejscach pojawiają się komputery zastępując dotychczasowy, tradycyjny, sposób

5 pracy. Zmiany tego typu, co jest zupełnie naturalnym odruchem każdego kogo dotyczą, powodują opór. Informacja o zmianach powoduje powstanie wyobrażenia, że nachodzi totalne przeobrażenie całej organizacji wyrażające się restrukturyzacją, powstaniem nowych i zlikwidowaniem starych wydziałów lub wprowadzenie zupełnie nowego produktu. Jak pokazuje praktyka nawet małe zmiany są w stanie wywołać wśród pracowników bardzo różne postawy. Wprowadzenie kart dostępu zamiast dotychczasowej portierni, czy konieczności odbierania faksów w formie elektronicznej w miejsce papierowej wywołuje znacznie więcej problemów niż można by się spodziewać. Przykładowo spóźnienia do pracy będą motywowane koniecznością powrotu do domu po kartę, zaś narzekania na brak papieru do faksów będą jeszcze długo na porządku dziennym pomimo, iż papier taki przestał być już dawno potrzebny. 4. Opór pracowników wobec zmian Opór wobec zmian jest jednym z przejawów bariery ludzkiej (społecznej) występującej przy wdrożeniu systemu informatycznego. Istnieje tendencja do zmniejszania się siły, z jaką ta bariera występuje w trakcie prac wdrożeniowych, a potem w czasie użytkowania systemu. Wynika ona z faktu, że im dłużej trwa obcowanie ludzi z systemem, tym mniej zgłaszają oni problemów związanych zarówno z jego funkcjonowaniem, jak i obsługą. Zmiany, jakie występują w firmie w wyniku rozpoczęcia wdrożenia systemu mają charakter zasadniczy, czasami wręcz rewolucyjny. Pracownikom często jawią się jako zagrożenie ich status quo i dlatego negują

6 je i przeciwstawiają się im. Robią to tym mocniej im mniejszy jest poziom zrozumienia potrzeby wprowadzenia nowości. Opór wobec zmian nie musi być związany jedynie z poszczególnymi pracownikami. Może przejawiać się on w działalności kierownictwa, całej organizacji a także, jeżeli zakres zmian jest duży, kontrahentów. Działania związane z wprowadzaniem zmian należy koncentrować na poszczególnych jednostkach, lub małych grupach, gdyż jak wiadomo najłatwiej przezwyciężyć opór jednostek, trudniej zaś większych, zwartych grup ludzi. Obawa przed zmianami wynika najczęściej z wcześniejszych, zazwyczaj negatywnych doświadczeń. Z tego powodu wielu ludzi obawia się zmian, zanim jeszcze ma z nimi kontakt. Colin A. Carnall, uważa, że pozytywne przeprowadzenie zmian w 40% zależy właśnie od pracowników [Carn90]. Są oni często z góry nieufnie nastawieni do wszelkich innowacji. Dlatego też niezmiernie istotne jest by odpowiedzialni za wdrożenie uczynili wszystko, aby przeobrażenia organizacyjne nie wiązały się ze stresem, a były traktowane jako zjawisko naturalne, gdyż stres wywołuje obawy i opór. Nastawienie pracowników do zmian jest bardzo ważne. Zmiany mogą być bowiem traktowane albo jako możliwość do osobistego rozwoju oraz źródło nowych pomysłów, co powoduje, że są przyjmowane z entuzjazmem, albo też jako zło, które należy zwalczać. Zmiany często stają na drodze przyzwyczajeniom, wygodnictwu oraz konformizmowi pracowników - dlatego też są niechętnie widziane. Projektanci oraz liderzy zmian mają zazwyczaj tendencje do przeceniania ich zalet i bagatelizowania wad. Pracownicy natomiast koncentrują uwagę na słabych punktach innowacji, lekceważąc korzyści, jakie wypływają z ich wdrożenia. Aby więc móc radzić sobie z oporem pracowni-

7 ków wobec wprowadzanych zmian, należy umieć rozpoznawać jego przyczyny, których jest wiele. Najczęściej wynikają one z aspektów emocjonalnych. Zdarzają się również racjonalne i obiektywne powody, dla których wprowadzanie zmian, z punktu widzenia pracownika, jest niekorzystne. Głównymi źródłami oporu wobec zmian są : [por. Wojc07] wiek i indywidualne cechy charakteru, brak świadomości potrzeby zmian, brak odpowiedniego umotywowania do wprowadzania zmian, dotychczasowe negatywne doświadczenia w zakresie wprowadzania zmian oraz brak zaufania do kierownictwa firmy, strach przed kompromitacją, brak współpracy kierownictwa z pracownikami w procesie planowania i wdrażania zmian, obawa przed zwiększeniem wymagań i wymuszeniem konieczności dokształcania; obawa przed degradacją na niższe stanowisko (obniżenie świadczeń finansowych i utrata innych korzyści związanych z zajmowanym stanowiskiem) lub zwolnieniem, brak korzyści z wprowadzanych zmian, W literaturze wyróżnia się cztery główne postawy pracowników wobec zmian. Należą do nich [Penc99 s. 262]: akceptacja - wysoka motywacja oraz zaangażowanie w innowacje, obojętność - spadek motywacji i brak zaangażowania, bierny opór - utrata motywacji, frustracja, zniechęcenie,

8 czynny opór - agresja, konfliktowość, chęć ucieczki z trudnej sytuacji. Przyjmując jako kryterium nastawienie pracowników wobec zmian każdy projekt informatyczny składa się z 5 faz : [Bart00] faza pierwsza - charakteryzuje się dużym poczuciem niepewności oraz frustracji, ponieważ kierownictwo informując o zmianach, niejako mimo woli, przekazuje pracownikom informację o złych wynikach dotychczasowej ich pracy, faza druga - następuje wówczas, kiedy zostaną dokonane już konkretne działania związane z wprowadzeniem systemu, np. dokonane zostaną zmiany w strukturze organizacyjnej firmy. Pracownicy w nowych mają poczucie jakby stracili orientację w terenie, faza trzecia - następuje wtedy, gdy widoczne są już pierwsze pozytywne rezultaty wprowadzanych zmian. Pierwsze efekty bowiem napawają optymizmem, umacniają wiarę we własne siły oraz motywują do dalszych działań, faza czwarta - ma miejsce wówczas, gdy pokonane zostały największe trudności w realizacji projektu, a pracownicy, którzy wykonali zadanie są z siebie i ze swojej pracy dumni, faza piąta - jest to czas kiedy wraca poczucie normalności. Nowa rzeczywistość, jaka zaistniała po wdrożeniu systemu informatycznego zostaje zaakceptowana i uznana za zupełnie naturalny stan rzeczy. Opór pracowników należy przełamywać natychmiast po jego pojawieniu się, aby nie mógł się on rozwinąć i utrwalić. Można tego dokonać

9 poprzez przekonanie ich do zmian, ukazanie zalet i korzyści zmian oraz poprzez podniesienie motywacji do pracy. Istotnym elementem przełamywania oporu jest również ciągła komunikacja pozwalająca na informowanie, przełamywanie błędnych stereotypów oraz usuwanie wątpliwości. Podstawową zasadą prawidłowej komunikacji jest prawdziwość przekazywanych informacji. Akceptacja zmian przez pracowników będzie szybsza i łatwiejsza, kiedy będą one dla nich zrozumiałe i będą łączyć się z osobistymi korzyściami np. podwyższeniem zarobków, samorealizacją, możliwością dokształcania itp. Uniknięcie oporu wobec zmian, jako zjawiska naturalnego choć nie jest możliwe to można podejmować próby jego minimalizowania, tak aby przebiegał w sposób łagodny i kontrolowany. Na osłabienie oporu wobec zmian mają wpływ następujące czynniki : [por. Wojc07] informowanie - dokładne wyjaśnienie, na czym polegają zmiany i w czym mogą pomóc. Powoduje to zmniejszenie strachu przed nieznanym wśród pracowników oraz łagodzi ich opór wobec zmian, jednak z zastrzeżeniem, że zmiany, o których są informowani, nie będą oznaczać pogorszenia warunków pracy, szkolenia i kursy - są uzupełnieniem informacji na temat zmian, które przekazuje kierownictwo - umożliwiają zdobycie wiadomości i umiejętności, tym samym pozwalają na oswojenie się z przedmiotem zmiany, stałe i formalne komunikowanie zmian już na etapie wdrażania zmian. Chodzi tu o uniknięcie przekazywania informacji w formie tzw. "poczty pantoflowej", w której informacja nie jest przekazywana

10 wprost od jej nadawcy, a pracownicy zdobywają ją kanałami nieformalnymi, często z licznym pośrednictwem, zniekształconą lub wręcz nieprawdziwą, współuczestnictwo wszystkich pracowników w procesie zmian powoduje rodzenie się zaangażowania i poczucia integracji, poparcie kierownictwa - ma na celu łagodzenie trudności i negatywnych elementów w procesie zmian i jest dla osób dotkniętych zmianami swoistego rodzaju wsparciem, negocjacje - polegają na uzgadnianiu warunków i metod przeprowadzania zmian pomiędzy dyrekcją lub kierownikiem projektu a resztą personelu. Stosowane są, kiedy atmosfera towarzysząca zmianom jest bardzo niekorzystna, manipulacja wiąże się z niejawnym pozyskiwaniem poparcia dla zmian wśród pracowników, którzy są im przeciwni. Jedną z najczęściej stosowanych metod jest aktywne włączanie głównych oponentów w proces zmian poprzez powierzanie im istotnych i odpowiedzialnych zadań, przymus stosowany jest, kiedy zawodzą wszelkie inne środki perswazji. Jest najmniej korzystną formą, ponieważ łatwo może się przekształcić w otwarty bunt pracowników i zniechęcić ich w przyszłości do poparcia procesu zmian. Skuteczny jest jedynie w sytuacjach, w których potrzeba "silnej ręki", a organizacja nie osiągnęła jeszcze takiego poziomu rozwoju organizacyjnego, w którym możliwa jest współpraca partnerska.

11 Wymienione powyżej czynniki można połączyć w cztery grupy metod : [Sobc91 s ] metody manipulacyjne - związane z polityką kadrową (odpowiedni dobór ludzi, system ich awansowania, przeniesienia i zwolnień), metody realizacji zmiany (szybkość jej wprowadzania, stopień informowania itp.), metody partycypacyjne (zbieranie opinii, dyskusje, udział pracowników w podejmowaniu decyzji o zmianach itp.), metody celowego długotrwałego oddziaływania na ludzi - mające zmienić ich postawy i poglądy (przekonywanie, odwoływanie się do wspólnych celów i wartości, trening grupowy, metody zmiany postaw i zachowań organizacyjnych). Oprócz powyższych istnieje jeszcze szereg innych metod, które mają na celu zmniejszenie oporu wobec zmian wśród pracowników. W praktyce często stosowane są : Metoda doprowadzania do kryzysu. Polega ona na stworzeniu sytuacji niekomfortowej dla pracowników, tak by sami dążyli do przeprowadzenia zmian. Stosowana jest, kiedy warunki w firmie są dla pracowników na tyle satysfakcjonujące, że każda, nawet najmniejsza, próba zmiany wywoła opór. U podstaw tej metody leży przekonanie, że warunkiem koniecznym do przeprowadzenia zmian jest motywacja, ta zaś bierze się z odczuwalnego braku satysfakcji z istniejącego satus quo i chęci osiągnięcia czegoś namacalnie lepszego [Zarz03].

12 Metoda odwracania uwagi od przedmiotu zmiany. Zasadniczym jej założeniem jest zwrócenie uwagi pracowników na inne czynności niezwiązane ze zmianą. Jest to metoda niejawnego przeprowadzania zmian, a więc niosąca ze sobą duży stopień ryzyka. Jeżeli prawdziwe intencje działań zostaną ujawnione kierownictwo może stracić zaufanie w oczach pracowników. Metoda oddziaływania na osoby niezdecydowane i niezintegrowane z grupą. Polega ona na wykorzystaniu stosunkowo dużej łatwości przekonania do zmian tych osób, które nie zajęły jeszcze w stosunku do zmian żadnego stanowiska. Metoda ta stosowana jest także wobec tych, którzy nie należą do konkretnych grup, a tym samym nie podlegają ich wpływom. Metoda oddziaływania na nieformalnych przywódców grup. Działania w ramach tej metody koncentrują się na pozyskaniu dla procesu zmian osób, które nie obejmując stanowisk kierowniczych w przedsiębiorstwie, mają nieformalny wpływ na jej pracowników i zaakceptowanie przez nich zmian. 5. Zakończenie Wdrożenie systemu informatycznego w firmie nie powinno przebiegać jedynie w wymiarze technicznym. Doskonałość techniczna rozwiązań informatycznych nie gwarantuje bowiem skutecznego działania zarówno systemu jak i organizacji. W każdym wdrożeniu należy zwrócić baczną uwagę na pracowników i ich podejście do wprowadzanych zmian. Jeżeli kierownictwo spodziewa się bardzo silnego oporu ze strony pracowników, to powinno zastanowić się nad zmianą projektu. Bez współpracy

13 pracowników ma on bowiem nikłe szanse powodzenia. Wyważenie jednak sytuacji tak, aby była korzystna dla wszystkich stron zaangażowanych w proces zmiany oraz pełna analiza społeczno-psychologicznych aspektów wprowadzania zmian, mogą okazać się w praktyce niezwykle trudne. 6. Literatura [Adam04] Adamczewski P.: Zintegrowane systemy informatyczne w praktyce, Mikom, Warszawa, [Bart00] Bartczak I. W atmosferze tworzenia, Computerworld, grudzień [Carn90] Carnall, C. A.: Managing change in organizations. Wyd. 4. New York: Prentice Hall, [Http06] - w cytowanym kształcie witryna istniała w marcu 2006 r. [Kabz02] Kabza Z. (red.): Zintegrowane systemy zarządzania, Skrypt 244, Politechnika Opolska, Opole, [Penc99] Penc, J.: Innowacje i zmiany w firmie. Agencja Wydawnicza Placet, Warszawa, [Sobc91] Sobczak A.: Zmiana jako gra społeczna. Metodyka analizy i przeprowadzania zmian wg Y. F. Livian`a. Organizacja i Kierowanie, nr 4/1991. [Tele06] Teleinfo Raport, - Teleinfo 14/2006. [Wojc07] Wojciechowska M.: Metody pokonywania oporu wobec zmian i innowacji przeprowadzanych w bibliotekach -

14 [Zarz03] - w cytowanym kształcie witryna istniała w marcu 2007 roku. Zarządzanie zmianą i okresem przejściowym, wydawnictwo MT-Biznes, Warszawa, Informacje o autorze : dr Tomasz PARYS Katedra Podstaw Informatyki i Systemów Informatycznych Wyższa Szkoła Ekonomiczno - Informatyczna Warszawa ul. Stokłosy 3

Jak wdrożyć CRM w małej i średniej firmie? Dariusz Mazur, Madar

Jak wdrożyć CRM w małej i średniej firmie? Dariusz Mazur, Madar Jak wdrożyć CRM w małej i średniej firmie? Dariusz Mazur, Madar Plan wystąpienia Podstawowe definicje System informatyczny dla MSP Pięć kroków udanego wdrożenia Podsumowanie Co to jest CRM Posiadanie takiej

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany System Informatyczny (ZSI)

Zintegrowany System Informatyczny (ZSI) Zintegrowany System Informatyczny (ZSI) ZSI MARKETING Modułowo zorganizowany system informatyczny, obsługujący wszystkie sfery działalności przedsiębiorstwa PLANOWANIE ZAOPATRZENIE TECHNICZNE PRZYGOTOWANIE

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 00 Red. Spis tresci. Wstep..indd 5 2009 12 02 10:52:08

Spis treści. 00 Red. Spis tresci. Wstep..indd 5 2009 12 02 10:52:08 Spis treści Wstęp 9 Rozdział 1. Wprowadzenie do zarządzania projektami 11 1.1. Istota projektu 11 1.2. Zarządzanie projektami 19 1.3. Cykl życia projektu 22 1.3.1. Cykl projektowo realizacyjny 22 1.3.2.

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo i koszty wdrażania Informatycznych Systemów Zarządzania Hubert Szczepaniuk Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego

Bezpieczeństwo i koszty wdrażania Informatycznych Systemów Zarządzania Hubert Szczepaniuk Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego Bezpieczeństwo i koszty wdrażania Informatycznych Systemów Zarządzania Hubert Szczepaniuk Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego Problem wdrażania IT w organizacji Wskaźnik powodzeń dużych

Bardziej szczegółowo

Oferta szkoleń dla przedsiębiorstw i firm

Oferta szkoleń dla przedsiębiorstw i firm Oferta szkoleń dla przedsiębiorstw i firm I. Doskonalenie umiejętności interpersonalnych 1. Komunikowanie interpersonalne w miejscu pracy Istota i prawidłowości procesu komunikowania się między ludźmi

Bardziej szczegółowo

CZYNNIKI SUKCESU PPG

CZYNNIKI SUKCESU PPG CZYNNIKI SUKCESU PPG STOSOWANIE UMIEJĘTNOŚCI ZAWODOWYCH Wiedza o biznesie Wiedza specjalistyczna Wiedza o produktach i usługach Wiedza przemysłowa ZARZĄDZANIE REALIZACJĄ ZADAŃ Działanie w perspektywie

Bardziej szczegółowo

Udane wdrożenie systemu IT

Udane wdrożenie systemu IT Udane wdrożenie systemu IT Maciej Guzek CMMS Department Marketing & Sales Manager mguzek@aiut.com.pl To nie takie proste Czego klient potrzebował Co klient zamówił Co zrozumiał analityk Co opisywał projekt

Bardziej szczegółowo

dr inż. Marek Mika ON PAN ul. Wieniawskiego 17/19 tel. 8528-503 wew. 262 e-mail: Marek.Mika@cs.put.poznan.pl

dr inż. Marek Mika ON PAN ul. Wieniawskiego 17/19 tel. 8528-503 wew. 262 e-mail: Marek.Mika@cs.put.poznan.pl Systemy klasy ERP wykłady: 16 godz. laboratorium: 16 godz. dr inż. Marek Mika ON PAN ul. Wieniawskiego 17/19 tel. 8528-503 wew. 262 e-mail: Marek.Mika@cs.put.poznan.pl Co to jest ERP? ERP = Enterprise

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Normy ISO serii 9000 Zostały uznane za podstawę wyznaczania standardów zarządzania jakością Opublikowane po raz

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania i kierunki rozwoju systemów kontroli w administracji publicznej

Uwarunkowania i kierunki rozwoju systemów kontroli w administracji publicznej Uwarunkowania i kierunki rozwoju systemów kontroli w administracji publicznej Prof AE dr hab. Wojciech Czakon Katedra Zarządzania Przedsiębiorstwem Akademia Ekonomiczna w Katowicach Program wystąpienia

Bardziej szczegółowo

RAPORT. Polskie firmy nie chcą iść na rękę klientom. Plany polskich przedsiębiorstw dotyczących przejścia na faktury elektroniczne

RAPORT. Polskie firmy nie chcą iść na rękę klientom. Plany polskich przedsiębiorstw dotyczących przejścia na faktury elektroniczne Polskie firmy nie chcą iść na rękę klientom RAPORT Plany polskich przedsiębiorstw dotyczących przejścia na faktury elektroniczne Zespół mailpro.pl MailPro Sp. z o.o. S t r o n a 1 Wstęp Od początku 2011

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4 Planowanie rozwoju technologii - Aleksander Buczacki 4.1. Wstęp 4.2. Proces planowania rozwoju technologii

Rozdział 4 Planowanie rozwoju technologii - Aleksander Buczacki 4.1. Wstęp 4.2. Proces planowania rozwoju technologii Spis treści Wprowadzenie Rozdział 1 Pojęcie i klasyfikacja produktów oraz ich miejsce w strategii firmy - Jerzy Koszałka 1.1. Wstęp 1.2. Rynek jako miejsce oferowania i wymiany produktów 1.3. Pojęcie produktu

Bardziej szczegółowo

Znaczenie oporu wobec zmian w procesie zarządzania zmianą.

Znaczenie oporu wobec zmian w procesie zarządzania zmianą. Znaczenie oporu wobec zmian w procesie zarządzania zmianą.,, Wszystkie zmiany, nawet te najbardziej oczekiwane, przysparzają nam smutku, ponieważ to, co zostawiamy za sobą, jest częścią nas samych. ( )

Bardziej szczegółowo

Aplikuj do projektu i sięgnij po Plan Rozwoju dla Twojej firmy

Aplikuj do projektu i sięgnij po Plan Rozwoju dla Twojej firmy Ogólnopolski projekt wsparcia przedsiębiorstw w walce ze skutkami spowolnienia gospodarczego Aplikuj do projektu i sięgnij po Plan Rozwoju dla Twojej firmy Założenia projektu Gospodarka szybko się zmienia

Bardziej szczegółowo

Łańcuch dostaw Łańcuch logistyczny

Łańcuch dostaw Łańcuch logistyczny Zarządzanie logistyką Dr Mariusz Maciejczak Łańcuch dostaw Łańcuch logistyczny www.maciejczak.pl Łańcuch logistyczny a łańcuch dostaw Łańcuch dostaw w odróżnieniu od łańcucha logistycznego dotyczy integracji

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk

Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk dr T Bartosz Kalinowski 17 19 września 2008, Wisła IV Sympozjum Klubu Paragraf 34 1 Informacja a system zarządzania Informacja

Bardziej szczegółowo

Podstawowe elementy kontrolowania. Wykład 16

Podstawowe elementy kontrolowania. Wykład 16 Podstawowe elementy kontrolowania Wykład 16 Istota kontroli w organizacji Kontrola to taka regulacja działao organizacji, która sprawia, że jakiś założony element wyniku organizacji pozostaje w możliwych

Bardziej szczegółowo

Od ERP do ERP czasu rzeczywistego

Od ERP do ERP czasu rzeczywistego Przemysław Polak Od ERP do ERP czasu rzeczywistego SYSTEMY INFORMATYCZNE WSPOMAGAJĄCE ZARZĄDZANIE PRODUKCJĄ Wrocław, 19 listopada 2009 r. Kierunki rozwoju systemów informatycznych zarządzania rozszerzenie

Bardziej szczegółowo

CRM w logistyce. Justyna Jakubowska. CRM7 Specjalista Marketingu

CRM w logistyce. Justyna Jakubowska. CRM7 Specjalista Marketingu CRM w logistyce Justyna Jakubowska CRM7 Specjalista Marketingu CRM w logistyce Prezentacja firm more7 Polska dostawca systemu CRM Autor i producent systemu do zarządzania relacjami z klientem CRM7; Integrator

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie i Marketing Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 1 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Zagadnienia Wprowadzenie do tematyki zarządzania

Bardziej szczegółowo

Popularyzacja podpisu elektronicznego w Polsce

Popularyzacja podpisu elektronicznego w Polsce Popularyzacja podpisu elektronicznego w Polsce Rola administracji w budowaniu gospodarki elektronicznej Warszawa, 25 września 2006 r. Poruszane tematy Wprowadzenie i kontekst prezentacji Rola administracji

Bardziej szczegółowo

Kryteria wyboru. Lp. Kryterium Opis kryterium

Kryteria wyboru. Lp. Kryterium Opis kryterium Załącznik nr 1 do Regulaminu okresowej oceny pracownikçw Starostwa Powiatowego w Środzie Wlkp. Kryteria wyboru Lp. Kryterium Opis kryterium 1. Umiejętność obsługi urządzeń technicznych lub narzędzi informatycznych

Bardziej szczegółowo

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe

Ekonomika Transportu. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe. Przedsiębiorstwo transportowe Ekonomika Transportu każda zorganizowana postać podażowej strony rynku usług przemieszczania, mająca swoją nazwę i oferującą specyficzny produkt - usługę transportową Cechy: odrębność ekonomiczna odrębność

Bardziej szczegółowo

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej 2012 System B2B jako element przewagi konkurencyjnej dr inż. Janusz Dorożyński ZETO Bydgoszcz S.A. Analiza biznesowa integracji B2B Bydgoszcz, 26 września 2012 Kilka słów o sobie główny specjalista ds.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?...

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Spis treści Spis treści Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Koncentracja i spostrzeganie... Pamięć i wiedza... Myślenie... Kreatywność... Zadania, które pomogą

Bardziej szczegółowo

E-logistyka Redakcja naukowa Waldemar Wieczerzycki

E-logistyka Redakcja naukowa Waldemar Wieczerzycki E-logistyka Redakcja naukowa Waldemar Wieczerzycki E-logistyka to szerokie zastosowanie najnowszych technologii informacyjnych do wspomagania zarządzania logistycznego przedsiębiorstwem (np. produkcją,

Bardziej szczegółowo

Będzin, dnia 01.07.2014 r. ZAPYTANIE OFERTOWE. Zamawiający: GRYLA JAROSŁAW Firma Handlowo-Usługowa "MATAR" Bedzin Siemońska 11 Kod pocztowy 42-500

Będzin, dnia 01.07.2014 r. ZAPYTANIE OFERTOWE. Zamawiający: GRYLA JAROSŁAW Firma Handlowo-Usługowa MATAR Bedzin Siemońska 11 Kod pocztowy 42-500 Będzin, dnia 01.07.2014 r. ZAPYTANIE OFERTOWE Zamawiający: GRYLA JAROSŁAW Firma Handlowo-Usługowa "MATAR" Bedzin Siemońska 11 Kod pocztowy 42-500 1. Podstawa formalna zapytania ofertowego Niniejsze Zapytaniem

Bardziej szczegółowo

Automatyzacja Procesów Biznesowych. Systemy Informacyjne Przedsiębiorstw

Automatyzacja Procesów Biznesowych. Systemy Informacyjne Przedsiębiorstw Automatyzacja Procesów Biznesowych Systemy Informacyjne Przedsiębiorstw Rodzaje przedsiębiorstw Produkcyjne największe zapotrzebowanie na kapitał, największe ryzyko Handlowe kapitał obrotowy, średnie ryzyko

Bardziej szczegółowo

Prowadzący Andrzej Kurek

Prowadzący Andrzej Kurek Prowadzący Andrzej Kurek Centrala Rzeszów Oddziały Lublin, Katowice Zatrudnienie ponad 70 osób SprzedaŜ wdroŝenia oprogramowań firmy Comarch Dopasowania branŝowe Wiedza i doświadczenie Pełna obsługa: Analiza

Bardziej szczegółowo

Personalizacja Plan-de-CAMpagne dostosowywanie programu do indywidualnych potrzeb firm, działów oraz osób

Personalizacja Plan-de-CAMpagne dostosowywanie programu do indywidualnych potrzeb firm, działów oraz osób Personalizacja Plan-de-CAMpagne dostosowywanie programu do indywidualnych potrzeb firm, działów oraz osób Wdrożenie systemu planowania zasobów przedsiębiorstwa pomimo wielu korzyści często też wiąże się

Bardziej szczegółowo

Raport satysfakcji z wdrożonego ERP. Badanie opinii menedżerów przedsiębiorstw produkcyjnych średniej wielkości.

Raport satysfakcji z wdrożonego ERP. Badanie opinii menedżerów przedsiębiorstw produkcyjnych średniej wielkości. Strona 1 Spis treści Spis treści... 2 Wprowadzenie... 3 O badaniu... 5 Grupa docelowa... 5 Ankieta... 5 Uzyskana próba... 5 Przyjęte zasady interpretacji wyników... 7 Podsumowanie wyników... 8 Wyniki badania

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I. ŚRODOWISKO I UWARUNKOWANIA PRZEDSIĘBIORSTWA. Rozdział 1. Przedsiębiorstwo jako podmiot życia gospodarczego Mariusz Cielemęcki

CZĘŚĆ I. ŚRODOWISKO I UWARUNKOWANIA PRZEDSIĘBIORSTWA. Rozdział 1. Przedsiębiorstwo jako podmiot życia gospodarczego Mariusz Cielemęcki Zarządzanie w przedsiębiorstwie. Środowisko, procesy, systemy, zasoby. redakcja naukowa Jarosław S. Kardas i Marzena Wójcik-Augustyniak Publikacja koncentruje się na zagadnieniach: - środowiska i uwarunkowaniach

Bardziej szczegółowo

BIZNESPLAN. 1 Definicja za: Wikipedia.pl

BIZNESPLAN. 1 Definicja za: Wikipedia.pl BIZNESPLAN Każda działalność gospodarcza, nawet najmniejsza, musi zostać skrupulatnie zaplanowana. Plan przedsięwzięcia gospodarczego konstruuje się zazwyczaj w formie biznesplanu. Biznesplan 1 (ang. business

Bardziej szczegółowo

Informatyzacja przedsiębiorstw. Cel przedsiębiorstwa. Komputery - potrzebne? 23-02-2012. Systemy zarządzania ZYSK! Metoda: zarządzanie

Informatyzacja przedsiębiorstw. Cel przedsiębiorstwa. Komputery - potrzebne? 23-02-2012. Systemy zarządzania ZYSK! Metoda: zarządzanie Informatyzacja przedsiębiorstw Systemy zarządzania Cel przedsiębiorstwa ZYSK! maksimum przychodów minimum kosztów podatki (lobbing...) Metoda: zarządzanie Ludźmi Zasobami INFORMACJĄ 2 Komputery - potrzebne?

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE ZMIANĄ ZARZĄDZANIE ZMIANĄ PODCZAS REORGANIZACJI DZIAŁU IT. Roman Wendt:,2008-05-09 http://wendt.pl

ZARZĄDZANIE ZMIANĄ ZARZĄDZANIE ZMIANĄ PODCZAS REORGANIZACJI DZIAŁU IT. Roman Wendt:,2008-05-09 http://wendt.pl ZARZĄDZANIE ZMIANĄ ZARZĄDZANIE ZMIANĄ PODCZAS REORGANIZACJI DZIAŁU IT 1 Plan wystąpienia Dział IT i zmiana Przybliżenie procesu zmiany w organizacji Kluczowe aspekty zakończenia procesu zmiany sukcesem

Bardziej szczegółowo

Raport oceny kompetencji

Raport oceny kompetencji Symulacje oceniające kompetencje Raport oceny kompetencji Rut Paweł 08-01-2015 Kompetencje sprzedażowe dla efactor Sp. z o.o. Dane osobowe Rut Paweł CEO pawel.rut@efactor.pl more-than-manager.com 2 z 13

Bardziej szczegółowo

Opracowanie produktów spoŝywczych. Podejście marketingowe - Earle Mary, Earle Richard, Anderson Allan. Spis treści. Przedmowa

Opracowanie produktów spoŝywczych. Podejście marketingowe - Earle Mary, Earle Richard, Anderson Allan. Spis treści. Przedmowa Opracowanie produktów spoŝywczych. Podejście marketingowe - Earle Mary, Earle Richard, Anderson Allan Spis treści Przedmowa Część I. Wprowadzenie 1. Kluczowe czynniki sukcesu lub niepowodzenia nowych produktów

Bardziej szczegółowo

Trudne czasy wymagają radykalnych decyzji. Piotr Polak

Trudne czasy wymagają radykalnych decyzji. Piotr Polak Trudne czasy wymagają radykalnych decyzji Piotr Polak Mity, powielane w szkołach biznesu i programach MBA Genialny pomysł na biznes i dobra strategia rynkowa jako warunki przetrwania i powodzenia na rynku

Bardziej szczegółowo

KOMPETENTNY PRZYWÓDCA PODSTAWĄ ROZWOJU BIZNESU

KOMPETENTNY PRZYWÓDCA PODSTAWĄ ROZWOJU BIZNESU KOMPETENTNY PRZYWÓDCA PODSTAWĄ ROZWOJU BIZNESU Projekt Kompetentny przywódca podstawą rozwoju biznesu skierowany jest do pracowników mikro* i małych** przedsiębiorstw prowadzących działalność na terenie

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania

Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania Zapraszam na szkolenie on line prezentujące dwie nowoczesne metody pracy: coaching i mentoring. Idea i definicja coachingu Coaching,

Bardziej szczegółowo

W jakich działaniach projekty coachingowe sprawdzają się najlepiej

W jakich działaniach projekty coachingowe sprawdzają się najlepiej W jakich działaniach projekty coachingowe sprawdzają się najlepiej Krzysztof Michał Nowak By odpowiedzieć na pytanie w jakich działaniach projekty coachingowe sprawdzają się najlepiej, warto przyjrzeć

Bardziej szczegółowo

dr Andrzej Woźniakowski Instytut Pracy i Spraw Socjalnych Grudzień 2010

dr Andrzej Woźniakowski Instytut Pracy i Spraw Socjalnych Grudzień 2010 ROZWÓJ KWALIFIKACJI ZAWODOWYCH PRACOWNIKÓW JAKO CEL POLITYKI PERSONALNEJ POLSKICH FIRM POKONYWANIE BARIER WYNIKAJĄCYCH ZE SCHEMATÓW MYŚLENIA I OGRANICZEŃ BUDŻETOWYCH dr Andrzej Woźniakowski Instytut Pracy

Bardziej szczegółowo

Controlling operacyjny i strategiczny

Controlling operacyjny i strategiczny Controlling operacyjny i strategiczny dr Piotr Modzelewski Katedra Bankowości, Finansów i Rachunkowości Wydziału Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Plan zajęć 1, 2. Wprowadzenie do zagadnień

Bardziej szczegółowo

PRZEGLĄD KONCEPCJI ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

PRZEGLĄD KONCEPCJI ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Wykład 4. PRZEGLĄD KONCEPCJI ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ 1 1.Ogólna charakterystyka koncepcji zarządzania jakością i kierunki ich zmian w czasie: W historycznym podejściu do zarządzania jako- ścią można wyróżnić

Bardziej szczegółowo

SigmaMRP zarządzanie produkcją w przedsiębiorstwie z branży metalowej.

SigmaMRP zarządzanie produkcją w przedsiębiorstwie z branży metalowej. SigmaMRP zarządzanie produkcją w przedsiębiorstwie z branży metalowej. Wstęp SigmaMRP to nowość na polskim rynku, która jest już dostępna w ofercie firmy Stigo. Program MRP (ang. Material Requirements

Bardziej szczegółowo

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej 1 Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej dla uczniów Gimnazjum nr 44 im. gen. Mariusza Zaruskiego w Poznaniu w roku szkolnym: 2015/2016. 1. Program obejmuje ogół działań podejmowanych przez

Bardziej szczegółowo

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa Cele kluczowe Idea społecznej odpowiedzialności biznesu jest wpisana w wizję prowadzenia działalności przez Grupę Kapitałową LOTOS. Zagadnienia te mają swoje odzwierciedlenie w strategii biznesowej, a

Bardziej szczegółowo

kierunkową rozwoju informatyzacji Polski do roku 2013 oraz perspektywiczną prognozą transformacji społeczeństwa informacyjnego do roku 2020.

kierunkową rozwoju informatyzacji Polski do roku 2013 oraz perspektywiczną prognozą transformacji społeczeństwa informacyjnego do roku 2020. Z A T W I E R D Z A M P R E Z E S Polskiego Komitetu Normalizacyjnego /-/ dr inż. Tomasz SCHWEITZER Strategia informatyzacji Polskiego Komitetu Normalizacyjnego na lata 2009-2013 1. Wprowadzenie Informatyzacja

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE O FIRMIE IT EXCELLENCE

INFORMACJE O FIRMIE IT EXCELLENCE INFORMACJE O FIRMIE IT EXCELLENCE IT EXCELLENCE SP. Z O.O. IT Excellence Sp. z o.o. jest firmą specjalizującą się we wdrażaniu oraz sprzedaży systemów ERP wspomagających zarządzanie. Głównym celem naszej

Bardziej szczegółowo

4Value Business Consulting. - doświadczenia i kierunki

4Value Business Consulting. - doświadczenia i kierunki 4Value Business Consulting - doświadczenia i kierunki Doświadczenie 4VALUE Consulting Szkolenia Badania Rozwój personelu Gdzie jesteśmy? Gdzie jest konkurencja? Gdzie chcemy być? Jak to zrobimy? CONSULTING

Bardziej szczegółowo

Metodyka projektowania komputerowych systemów sterowania

Metodyka projektowania komputerowych systemów sterowania Metodyka projektowania komputerowych systemów sterowania Andrzej URBANIAK Metodyka projektowania KSS (1) 1 Projektowanie KSS Analiza wymagań Opracowanie sprzętu Projektowanie systemu Opracowanie oprogramowania

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie i Inżynieria Produkcji

Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Wydział Zarządzania Nazwa programu (kierunku) Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Poziom i forma studiów studia II stopnia stacjonarne Specjalność: Broker Technologii Ścieżka dyplomowania: Nazwa przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Jak skutecznie rozwijać kwalifikacje kadry zarządzającej w zarządzaniu projektami i portfelem projektów?

Jak skutecznie rozwijać kwalifikacje kadry zarządzającej w zarządzaniu projektami i portfelem projektów? Jak skutecznie rozwijać kwalifikacje kadry zarządzającej w zarządzaniu projektami i portfelem projektów? Adam Bondarczuk - Inter Partner Assistance Polska S. A. Tomasz Nędzi skills sp. z o.o. W jakim celu

Bardziej szczegółowo

Dąbrowa Górnicza, dnia 03.10.2014 r. ZAPYTANIE OFERTOWE. Zamawiający:

Dąbrowa Górnicza, dnia 03.10.2014 r. ZAPYTANIE OFERTOWE. Zamawiający: Dąbrowa Górnicza, dnia 03.10.2014 r. ZAPYTANIE OFERTOWE Zamawiający: ANETA GRYLA FIRMA HANDLOWO USŁUGOWA "CASMIR" 41-303 Dąbrowa Górnicza Ulica Bukowa 23 NIP : NIP 6291893246 1. Podstawa formalna zapytania

Bardziej szczegółowo

Stacjonarne Wszystkie Katedra Informatyki Stosowanej Dr inż. Marcin Detka. Podstawowy Obowiązkowy Polski Semestr pierwszy. Semestr letni Brak Nie

Stacjonarne Wszystkie Katedra Informatyki Stosowanej Dr inż. Marcin Detka. Podstawowy Obowiązkowy Polski Semestr pierwszy. Semestr letni Brak Nie KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 202/203 Z-ZIP2-0452 Informatyczne Systemy Zarządzania Produkcją Manufacturing Management

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie i2m w BTS Opis wdrożenia oprogramowania i2m w firmie BTS Sp. z o.o.

Wdrożenie i2m w BTS Opis wdrożenia oprogramowania i2m w firmie BTS Sp. z o.o. Wdrożenie i2m w BTS Opis wdrożenia oprogramowania i2m w firmie BTS Sp. z o.o. Klient Firma BTS Sp. z o.o. jest zakładem produkującym i konfekcjonującym papiery ścierne i systemy szlifowania. Będąc jedną

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

Wstęp...3. I. Założenia teoretyczne programu...4. Adresaci programu...5. III. Cele programu...6. IV. Zadania Programu...6

Wstęp...3. I. Założenia teoretyczne programu...4. Adresaci programu...5. III. Cele programu...6. IV. Zadania Programu...6 POWIATOWY PROGRAM DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH W ZAKRESIE PROMOWANIA I WDROŻENIA PRAWIDŁOWYCH METOD WYCHOWAWCZYCH W STOSUNKU DO DZIECI W RODZINACH ZAGROŻONYCH PRZEMOCĄ W RODZINIE Sandomierz 2013r. Spis treści

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

Analityk i współczesna analiza

Analityk i współczesna analiza Analityk i współczesna analiza 1. Motywacje 2. Analitycy w IBM RUP 3. Kompetencje analityka według IIBA BABOK Materiały pomocnicze do wykładu z Modelowania i Analizy Systemów na Wydziale ETI PG. Ich lektura

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do zarządzania projektami

Wprowadzenie do zarządzania projektami Wprowadzenie do zarządzania projektami Project Management dr Marek Wąsowicz Katedra Projektowania Systemów Zarządzania, UE Wrocław Wrocław, 23 października 2012 r. Zawartość modułu (4h): wskazanie możliwości

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane informatyczne systemy zarządzania dla sektora MSP

Zintegrowane informatyczne systemy zarządzania dla sektora MSP Zintegrowane informatyczne systemy zarządzania dla sektora MSP Wstęp Ogólnie przez informatyczny system zarządzania można rozumieć taki system zarządzania, w którym niektóre funkcje zarządzania polegające

Bardziej szczegółowo

Architektura korporacyjna państwa a nowoczesna administracja publiczna

Architektura korporacyjna państwa a nowoczesna administracja publiczna Architektura korporacyjna państwa a nowoczesna administracja publiczna Prof. SGH, dr hab. Andrzej Sobczak Kierownik Zakładu Zarządzania Informatyką Instytut Informatyki i Gospodarki Cyfrowej SGH Kilka

Bardziej szczegółowo

Iwona Wesołowska. Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Iwona Wesołowska. Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Iwona Wesołowska Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Przeciw: władze samorządu pielęgniarskiego (utrudnianie zakładania indywidualnych

Bardziej szczegółowo

VI. SZKOLENIA SPECJALNE

VI. SZKOLENIA SPECJALNE VI. SZKOLENIA SPECJALNE 1. Zasady wzorcowania przyrządów pomiarowych Czas trwania: 1 dzień / 8 godzin lekcyjnych CEL: Zapoznanie uczestników z podstawowymi pojęciami z zakresu metrologii, zasadami doboru

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANE SYSTEMY INFORMATYCZNE PRZEDSIĘBIORSTW Wdrożenie systemów informatycznych w przedsiębiorstwie

ZINTEGROWANE SYSTEMY INFORMATYCZNE PRZEDSIĘBIORSTW Wdrożenie systemów informatycznych w przedsiębiorstwie 1 ZINTEGROWANE SYSTEMY INFORMATYCZNE PRZEDSIĘBIORSTW Wdrożenie systemów informatycznych w przedsiębiorstwie PROCES WDROŻENIOWY SYSTEMU INFORMATYCZNEGO 2 1. Wybór systemu informatycznego oraz firmy wdrożeniowej,

Bardziej szczegółowo

Karta przedmiotu studiów podyplomowych

Karta przedmiotu studiów podyplomowych Karta przedmiotu studiów podyplomowych Nazwa studiów podyplomowych Nazwa obszaru kształcenia, w zakresie którego są prowadzone studia podyplomowe Nazwa kierunku studiów, z którym jest związany zakres studiów

Bardziej szczegółowo

Oferta podstawowa na dostarczenie i wdrożenie systemu Ascent.DBI

Oferta podstawowa na dostarczenie i wdrożenie systemu Ascent.DBI Oferta podstawowa na dostarczenie i wdrożenie systemu jest systemem, który wspiera koordynację procedur zarządzania dokumentacją oraz informacją Kapitał zakładowy 11 000 000 PLN Oferta podstawowa na dostarczenie

Bardziej szczegółowo

Czynniki sukcesu w e-biznesie. dr Mirosław Moroz

Czynniki sukcesu w e-biznesie. dr Mirosław Moroz Czynniki sukcesu w e-biznesie dr Mirosław Moroz Plan wystąpienia Sukces niejedno ma imię Czynniki sukcesu w e-biznesie ujęcie modelowe Składowe modelu Podsumowanie Sukces niejedno ma imię Tym, co wiąże

Bardziej szczegółowo

Techniki CAx. dr inż. Michał Michna. Politechnika Gdańska

Techniki CAx. dr inż. Michał Michna. Politechnika Gdańska Techniki CAx dr inż. Michał Michna 1 Sterowanie CAP Planowanie PPC Sterowanie zleceniami Kosztorysowanie Projektowanie CAD/CAM CAD Klasyfikacja systemów Cax Y-CIM model Planowanie produkcji Konstruowanie

Bardziej szczegółowo

Stan i perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego i rynku produktów ekologicznych

Stan i perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego i rynku produktów ekologicznych Stan i perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego i rynku produktów ekologicznych Dr Krzysztof Jończyk Kongres Innowacji Polskich, Kraków, 10.03.2015 1 r. Rolnictwo ekologiczne Rozp. Rady (WE) 834/2007

Bardziej szczegółowo

Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki. Zespół Szkół w Rycerce Górnej

Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki. Zespół Szkół w Rycerce Górnej Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki Zespół Szkół w Rycerce Górnej CO TO JEST MOTYWACJA? Na słowo MOTYWACJA składają się dwa słówka: Motyw i Akcja. Czyli aby podjąć jakieś określone działanie

Bardziej szczegółowo

"Projektowanie - wdrożenie - integracja - uruchomienie, czyli jak skutecznie zrealizować projekt inwestycyjny".

Projektowanie - wdrożenie - integracja - uruchomienie, czyli jak skutecznie zrealizować projekt inwestycyjny. "Projektowanie - wdrożenie - integracja - uruchomienie, czyli jak skutecznie zrealizować projekt inwestycyjny". CZYNNIKI PROJEKTU Cel (zakres) projektu: wyznacza ramy przedsięwzięcia, a tym samym zadania

Bardziej szczegółowo

TEMAT: Pojęcie logistyki ,,Logistyka nie jest wszystkim, ale wszystko bez logistyki jest niczym

TEMAT: Pojęcie logistyki ,,Logistyka nie jest wszystkim, ale wszystko bez logistyki jest niczym TEMAT: Pojęcie logistyki,,logistyka nie jest wszystkim, ale wszystko bez logistyki jest niczym prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej SZYMONIK http://www.gen-prof.pl/ Łódź 2015 1. Geneza i pojęcie logistyki Geneza

Bardziej szczegółowo

Aplikacje internetowe i mobilne w zarządzaniu

Aplikacje internetowe i mobilne w zarządzaniu Aplikacje internetowe i mobilne w zarządzaniu WSB Bydgoszcz - Studia podyplomowe Opis kierunku Aplikacje Mobilne w Zarządzaniu- Studia w WSB w Bydgoszczy Rozwój Internetu, a zarazem technologii wspierających

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na egzamin dyplomowy. Studia pierwszego stopnia kierunek: Logistyka. (dla roku akademickiego 2012/2013)

Zagadnienia na egzamin dyplomowy. Studia pierwszego stopnia kierunek: Logistyka. (dla roku akademickiego 2012/2013) Zagadnienia na egzamin dyplomowy Studia pierwszego stopnia kierunek: Logistyka (dla roku akademickiego 2012/2013) Specjalność: Logistyka handlu i dystrybucji 1. Jakiego rodzaju kryteria uwzględniane są

Bardziej szczegółowo

AKTYWNA SPRZEDAŻ. Jak fachowo i skutecznie sprzedawać produkty i usługi?

AKTYWNA SPRZEDAŻ. Jak fachowo i skutecznie sprzedawać produkty i usługi? AKTYWNA SPRZEDAŻ Jak fachowo i skutecznie sprzedawać produkty i usługi? Potrzebna jest odpowiednia baza, polegająca na odpowiednim nastawieniu sprzedawcy do swojego zawodu, oraz nabyciu i skorygowaniu

Bardziej szczegółowo

5. Planowanie działań w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy

5. Planowanie działań w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 5. Planowanie działań w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy 5.1. Jakie znaczenie ma planowanie działań w systemie zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy? Planowanie jest ważnym elementem

Bardziej szczegółowo

Materiały merytoryczne po I edycji szkoleń w ramach projektu Zostań kreatywnym przedsiębiorcą

Materiały merytoryczne po I edycji szkoleń w ramach projektu Zostań kreatywnym przedsiębiorcą Materiały merytoryczne po I edycji szkoleń w ramach projektu Zostań kreatywnym przedsiębiorcą Celem badania ewaluacyjnego było zgromadzenie wiedzy na temat efektywności i skuteczności instrumentów wspierania

Bardziej szczegółowo

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych.

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. Norma PN-EN ISO 9001:2009 System Zarządzania Jakością w usługach medycznych Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. www.isomed.pl Grzegorz Dobrakowski Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Preferencje obywateli w odniesieniu do załatwiania spraw urzędowych online prezentacja wyników badania jakościowego

Preferencje obywateli w odniesieniu do załatwiania spraw urzędowych online prezentacja wyników badania jakościowego Preferencje obywateli w odniesieniu do załatwiania spraw urzędowych online prezentacja wyników badania jakościowego 1 Agenda CELE I METODOLOGIA PODSUMOWANIE WYNIKÓW BADANIA Aktualne problemy w kontaktach

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XL/243/2013 RADY POWIATU W SANDOMIERZU. z dnia 31 grudnia 2013 r.

UCHWAŁA NR XL/243/2013 RADY POWIATU W SANDOMIERZU. z dnia 31 grudnia 2013 r. UCHWAŁA NR XL/243/2013 RADY POWIATU W SANDOMIERZU z dnia 31 grudnia 2013 r. w sprawie przyjęcia Powiatowego Programu działań profilaktycznych w zakresie promowania i wdrożenia prawidłowych metod wychowawczych

Bardziej szczegółowo

TECZKA PRASOWA. Czym jest FINANCE-TENDER.COM?

TECZKA PRASOWA. Czym jest FINANCE-TENDER.COM? Czym jest FINANCE-TENDER.COM? FINANCE-TENDER.COM jest pierwszą w Polsce platformą przetargową i ogłoszeniową oferującą nowoczesną metodę przeprowadzania przetargów elektronicznych oraz umożliwiającą przedsiębiorstwom

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm. Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie

Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm. Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie Wprowadzenie istota zarządzania wiedzą Wiedza i informacja, ich jakość i aktualność stają się

Bardziej szczegółowo

Modele sprzedaży i dystrybucji oprogramowania Teoria a praktyka SaaS vs. BOX. Bartosz Marciniak. Actuality Sp. z o.o.

Modele sprzedaży i dystrybucji oprogramowania Teoria a praktyka SaaS vs. BOX. Bartosz Marciniak. Actuality Sp. z o.o. Modele sprzedaży i dystrybucji oprogramowania Teoria a praktyka SaaS vs. BOX Bartosz Marciniak Actuality Sp. z o.o. Prezes Zarządu Społeczeństwo informacyjne społeczeństwo, które znalazło zastosowanie

Bardziej szczegółowo

B A D A N I A Z R E A L I Z O W A N E W R A M A C H P R O G R A M U R O Z W O J U P L A T F O R M Y W Y M I A N Y

B A D A N I A Z R E A L I Z O W A N E W R A M A C H P R O G R A M U R O Z W O J U P L A T F O R M Y W Y M I A N Y B A D A N I A Z R E A L I Z O W A N E W R A M A C H P R O G R A M U R O Z W O J U P L A T F O R M Y W Y M I A N Y D O K U M E N T Ó W E L E K T R O N I C Z N Y C H Faktura elektroniczna dla MŚP: przydatna

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie zmianą w projektach Lean

Zarządzanie zmianą w projektach Lean Zarządzanie zmianą w projektach Lean Jak bez porażki wdrażać zmiany wpływające na rozwój firmy w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu biznesowym? 19-20 listopada 2015, Wrocław Akademia Białego Kruka

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r.

Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r. Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r. w sprawie wyrażenia opinii dotyczącej realizacji w latach 2004 2005 projektów: Bemowski Program Wspierania Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Joanna Jasińska ZMIANY. w organizacjach. sprawne zarządzanie, sytuacje kryzysowe i warunki osiągania sukcesu

Joanna Jasińska ZMIANY. w organizacjach. sprawne zarządzanie, sytuacje kryzysowe i warunki osiągania sukcesu Joanna Jasińska ZMIANY w organizacjach sprawne zarządzanie, sytuacje kryzysowe i warunki osiągania sukcesu Recenzent prof. zw. dr hab. Janusz Soboń Opracowanie redakcyjne i korekta Jolanta Sierakowska

Bardziej szczegółowo

Compuware Changepoint. Portfolio Management Tool

Compuware Changepoint. Portfolio Management Tool Compuware Changepoint Portfolio Management Tool Compuware Changepoint Zintegrowane Zarządzanie Portfelem IT W dzisiejszym świecie czołowi użytkownicy IT podejmują inicjatywy dopasowania IT do strategii

Bardziej szczegółowo

Logistyka sklepu internetowego - idea a rzeczywistość

Logistyka sklepu internetowego - idea a rzeczywistość Logistyka sklepu internetowego - idea a rzeczywistość ść : Szał Internetu Przyszłość Internetu a zwłaszcza ebiznesu Cechy i rzeczywistość sklepu internetowego Logistyka: teoria a praktyka w wirtualnym

Bardziej szczegółowo

Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą. dr Adam Jabłoński

Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą. dr Adam Jabłoński 2012 Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą dr Adam Jabłoński GENEZA POWSTANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO Konferencja w Rio de Janeiro 1992 r. 27 Zasad Zrównoważonego Rozwoju Karta Biznesu Zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Instrumenty zarządzania łańcuchami dostaw Redakcja naukowa Marek Ciesielski

Instrumenty zarządzania łańcuchami dostaw Redakcja naukowa Marek Ciesielski Instrumenty zarządzania łańcuchami dostaw Redakcja naukowa Marek Ciesielski Przedsiębiorstwo dzięki prawidłowo ukształtowanemu łańcuchowi dostaw może osiągnąć trwałą przewagę konkurencyjną na rynku. Dlatego

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE : Grupowe poradnictwo zawodowe i warsztaty aktywizacyjne w praktyce

SZKOLENIE : Grupowe poradnictwo zawodowe i warsztaty aktywizacyjne w praktyce SZKOLENIE : Grupowe poradnictwo zawodowe i warsztaty aktywizacyjne w praktyce Cel szkolenia: Nabycie praktycznych umiejętności prowadzenia grupowego poradnictwa zawodowego i warsztatów aktywizacyjnych

Bardziej szczegółowo

CZYM JEST ZMIANA I CO ONA OZNACZA DLA FIRMY

CZYM JEST ZMIANA I CO ONA OZNACZA DLA FIRMY CZYM JEST ZMIANA I CO ONA OZNACZA DLA FIRMY HISTORIA PEWNEJ ZMIANY NAJLEPSZY SYSTEM WOLNOŚĆ RÓWNOŚĆ BRATERSTWO DEMOKRACJA NIEKWESTIONOWANE: KORZYŚCI & SKUTECZNOŚĆ ORGANIZACAJA W POTRZEBIE EWIDENTNY POTENCJAŁ

Bardziej szczegółowo

Dane Klienta: ZLP Trokotex Sp. z o.o. ul. Wapienna 10. 87-100 Toruń. www.trokotex.pl

Dane Klienta: ZLP Trokotex Sp. z o.o. ul. Wapienna 10. 87-100 Toruń. www.trokotex.pl Dane Klienta: ZLP Trokotex Sp. z o.o. ul. Wapienna 10 87-100 Toruń www.trokotex.pl Zakłady Laminatów Poliestrowych Trokotex Sp. z o.o. są obecne na polskim rynku od 1987 roku, a ich produkty, głównie zbiorniki

Bardziej szczegółowo

Kompleksowe wspieranie procesów zarządzania

Kompleksowe wspieranie procesów zarządzania Kompleksowe wspieranie procesów zarządzania Raport z badania przeprowadzonego w sierpniu 2007 roku O badaniu Badanie zostało przeprowadzone w sierpniu bieżącego roku na podstawie ankiety internetowej Ankieta

Bardziej szczegółowo