INSTYTUT ZOOLOGII. Tom 26 Warszawa, 31 XII 1981 Nr 29. Ścierw ice (S arcoph agidae, D ip te ra ) [Z 4 rysunkami i 4 tabelami w tekście] Abstract

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "INSTYTUT ZOOLOGII. Tom 26 Warszawa, 31 XII 1981 Nr 29. Ścierw ice (S arcoph agidae, D ip te ra ) [Z 4 rysunkami i 4 tabelami w tekście] Abstract"

Transkrypt

1 FRAGMENTA PLSKA AKADEMIA NAUK INSTYTUT ZLGII FAUNISTICA Tm 26 Warszawa, 31 XII 1981 Nr 29 Agnieszka D r a b e r-m ń k Ścierw ice (S arcp agidae, D ip te ra ) [Z 4 rysunkami i 4 tabelami w tekście] Abstract In te study abitats f Białłęka Dwrska, 28 fles fly species were recrded, including 19 in te ak- -rnbeam frest, 8 in te carr, 17 in te mixed cniferus frest, and 18 in te pine frest. Tey accunt fr 33.7% te fles flies knwn frm te Mazvian Lwland. Te greatest number f species in Białłęka Dwrska belng t te Eurpean element, but te Eur-Siberian element was mst abundant. All te abitats under study were dminated by Sarcpaga carnaria. Te subdminant species was S. lemani in all te abitats, except in te carr. Fles fly cmmunities f Białłęka Dwrska are m st transfrmed in te carr and least transfrmed in te mixed cniferus frest. It is prbable tat 15 species f Sarcpagiclae will ccur in green areas f te planned using estate in Białłęka Dwrska, and mst f te species recrded s far in te pine frest f Białłęka Dwrska will ccur in te green envelpe f tis using estate. 1. Wstęp Mucówki z rdziny Sarcpagidae w stadium larwalnym są pant- i saprfagami, alb parazytidami pantfagów, fitfagów, zfagów raz saprfagów. Frmy drsłe są przeważnie melitfagami, głównym ic pkarmem jest nektar kwiatów raz spadź mszyc i czerwców, niektóre gatunki są saprfagami. Niniejsze pracwanie parte jest na materiałac zbieranyc w latac metdą pułapek Merickeg zawieszanyc w krnac drzew. pracwan klejne, następujące p sbie próby 5- i 10-dniwe pbierane bez przerwy w ciągu całeg seznu wegetacyjneg. gółem dłwin kazy mucówek z rdziny Sarcpagidae w tym 5658 ka

2 480 A. Draber-M ńk 2 zów pcdzi z Białłęki Dwrskiej, a pzstałe ze śrdwisk naturalnyc. pracwany m ateriał mżna uznać za reprezentatywny. U ję c ie ta k s n m ic z n e ra z d an e b i l g ic z n e m a w ia n e j r d z in y p a r te są na p r a c w a n ia c R d e n d r f a (1959, 1965, 1967 i 1970). 2. Analiza materiału 2.1. Skład gatunkwy W badanyc śrdwiskac Białłęki Dwrskiej stwierdzn 28 gatunków mucówek, a w mlgicznyc śrdwiskac naturalnyc stwierdzn 29 gatunków, c stanwi d pwiedni 33,75% i 34,94% fauny Sarcpagidae znanyc z Niziny Mazwieckiej ( D r a be r -M ń k 1982 We wszystkic badanyc śrdwiskac występwał 6 gatunków Sarcpagidae: Ravinia striata, Sarcpaga carnaria, S. dlsa, S. lemani, S. subvicina i Tyrscnema incisilbata. Najwyższą liczbę gatunków Sarcpagidae stwierdzn w śrdwisku grądwym. W Białłęce 19 gatunków, a w Radziejwicac 21 gatunków (w tym 13 gatunków wspól nyc). Fauna Sarcpagidae w łęgu w Białłęce Dwrskiej jest bardz ubga, gdyż stwierdzn tu zaledwie 8 gatunków, a w mlgicznym śrdwisku naturalnym 14 gatunków (w tym 6 gatunków wspólnyc). W brze mieszanym w Białłęce Dwrskiej dłwin 17 gatunków Sarcpagidae, a w dpwiednim śrdwisku naturalnym 20 gatunków. W brze ssnwym w Białłęce Dwrskiej stwierdzn 18 gatunków, pdczas gdy w mlgicznym śrdwisku naturalnym 12 gatunków Sarcpagidae. Skład gatunkwy fauny Sarcpagidae wrśrdwiskac Białłęki Dwrskiej (z wyjątkiem łęgu) jest wyraźnie pdbny. Stpień pdbieństwa fauny tyc śrdwisk bliczny we dług wzru J a c c a r d a -S ren sen a waa się w granicac d 68,6% d 77,8%. Pdbieństw fauny Sarcpagidae pszczególnyc śrdwisk Białłęki Dwrskiej d fauny dpwiednic śrdwisk naturalnyc jest na gół niższe i waa się w granicac d 45,45% d 70,27%. Najniższy stpień pdbieństwa składu gatunkweg cecuje faunę łęgów (45,45%). W artść wskaźnika pdbieństwa składu gatunkweg Sarcpa gidae grądów wynsi 65%, brów mieszanyc 70,3%, brów ssnwyc 60%. Pdkreślić należy, że wartść wskaźnika pdbieństwa składu gatunkweg Sarc pagidae łęgu w Białłęce Dwrskiej d fauny tyc mucówek w brze ssnwym w Puszczy Kampinskiej wynsi 60%, a więc jest znacznie wyższa d wartści wskaźnika pdbień stwa dla mlgiczneg śrdwiska w Radziejwicac. Analgicznie wartść wskaźnika pdbieństwa składu gatunkweg Sarcpagidae bru ssnweg w Białłęce Dwrskiej d fauny tyc mucówek w brze mieszanym w Puszczy Kampinskiej wynsi 68,4%, a d składu gatunkweg Sarcpagidae w grą dzie w Radziejwicac wynsi 71,8%, a więc wartści bu wskaźników są wyższe d war tści wskaźnika pdbieństwa dla mlgiczneg śrdwiska w Puszczy Kampinskiej.

3 Tabela I. Wykaz gatunków raz prgnza fauny Sarcpagidae Białłęki Dwrskiej ( x x x X dminant, x x x subdminant, x X influent, x gatunek akcesryczny, + gatunek złwiny inną metdą, nieuwzględniny w materiale ilściwym, gatunek przewidywany, nwy, gatunek niestwierdzny). Siedlisk Grąd (Tili- -Carpinetuni) Łęg (Circae-Alnetuni) Bór mieszany {Pin- -Quercetum) Bór ssnwy (Peucedan- -Pinetutri) Prgnza dla Lp. Zespół lub zbirwisk grąd zbirwisk lszy czarnej bór mieszany, brzeźniak bór ssnwy zieleni miejskiej tuliny siedla Pwierzcnia I IV V i VI VII 1 Macrnycia agrestis F a l l. X _ 2 M. plydn Z ett. X X X X? 3 M. striginervis Z ett. X X X? 4 Sentainia cnica F a l l. X X 5 Miltgramma taeniatum M eig. X X X 6 Met pia argyrcepala Meig. X X 7 ebalia minuta F a l l. X? 8 Bracicma devia F a l l. X X X 9 Angimetpa ruralis F a l l. X 10 Ravinia striata F a b r. X X X X X X X 11 Blaesxypa erytrura M eig. X X 12 Bellieria melanura Meig. X X X X X X 13 Tyrscnema incisilbata P a n d. X X X X X X 14 Pierretia datrata M eig. X X 15 P. nigriventris M eig. X 16 Parasarepaga albiceps P a n d. X X X X X X 17 P. aratrix P a n d. X X 18 P. similis P a n d. X X X X X 19 P. tube rsa P a n d Rbineauella scparia P a n d. X X X 21 Bercea aemrridalis F a l l. X X X X X X X 22 Sarcpaga carnaria L. X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X 23 S. dlsa L e r. X X X X X X X X X X X 24 S. lemani M u l l. X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X 25 S. subvicina R d. X X X X X X X X X X X X X 26 Disccaeta pumila M e i g. X 27 Heternycia dissimilis M e i g. X 28 H. scbineri B e z z i X X Ambia signata M e i g. 0 Bellieria crassimarg P a n d. 0 Macrnycia grisela F a l l. 0 ebalia praeclusa P a n d. 0 Parasarepaga argyrstma R-D 0 3:

4 482 A. Draber-M ńk Uwagi zgegraficzne Rzmieszczenie gegraficzne mucówek z rdziny Sarcpagidae jest jeszcze niedsta tecznie pznane. W związku z tym analiza zgegraficzna Sarcpagidae m a jedynie ca rak ter wstępny (tab. II). We wszystkic śrdwiskac w Białłęce Dwrskiej raz naturalnyc przeważa liczba gatunków wykazanyc dtycczas tylk z Eurpy (tab. II). Liczebnść tyc gatunków jest niewielka i zmniejsza się w Białłęce Dwrskiej w prównaniu z śrdwiskami naturalnymi (tab. II). Tabela II. Prcentwy udział elem entów zgegraficznyc w faunie Sarcpagidae bliczny na pd stawie składu gatunkweg (A) i liczebnści (B ). N liczba gatunków. Śrdwiska naturalne Element zgegraficzny K sm plityczny H larktyczny Palearktyczny Eursyberyjski Eurpejski Submedyterraneński N A B 2 6,90 17,24 10,34 27,59 34,48 3,45 0,17 4,40 25,26 51,54 18,59 0, Białłęka Dwrska N A B 3,57 14,29 17,86 21,43 42,86 0,07 2,06 26,90 54,39 16, W śrdwiskac dkształcnyc wzrasta liczba gatunków rzprzestrzeninyc w Palearktyce, maleje natmiast liczba i liczebnść gatunków larktycznyc raz ksm pli tycznyc (tab. II). Zmniejsza się również liczba gatunków zaliczanyc d elementu eursyberyjskieg, ale nieznacznie wzrasta ic liczebnść (tab. II). Nie stwierdzn tutaj ele m entu submedyterraneńskieg Uwagi eklgiczne W śrdwiskac Białłęki Dwrskiej wśród mucówek z rdziny Sarcpagidae d m inują gatunki plitpwe (46,4%). D mniej licznyc należą gatunki ligtpwe (28,6%) i eurytpwe (10,7%), Sarcpagidae związane wyłącznie z lasami stanwią 14,3%. W śrdwiskac naturalnyc przeważają również gatunki plitpwe (44,8%). Mniej liczne są gatunki ligtpwe (27,6%) i eurytpwe (10,4%), a Sarcpagidae związane wyłącznie z terenami leśnymi stanwią tylk 13,8 %, najmniej liczne są gatunki stentpwe (3,4%). Jak już wcześniej zaznaczn Sarcpagidae w stadium larwalnym są pant- i saprfagami lub parazytidam i pant-, fit-, z- i saprfagów. W Białłęce Dwrskiej pdbnie jak w śrdwiskac naturalnyc pd względem liczby gatunków przeważają Sarcpagidae, które w stadium larwalnym są pantfagami raz parazytidam i fitfagów (tab. III). Liczeb nść tyc gatunków jest niewielka i wyraźnie zmniejsza się w Białłęce Dwrskiej w prów naniu z naturalnymi śrdwiskami na Mazwszu (tab. III). W śrdwiskac Białłęki Dwrskiej zmniejsza się liczba gatunków pasżytującyc w saprfagac, ale wzrasta ic liczebnść. Parazytidy saprfagów są najliczniejsze we

5 5 Sarcpagidae 483 Tabela III. Prcentwy udział grup trficznyc w faunie Sarcpagidae bliczny na pdstawie składu gatunkweg (A) i liczebnści (B). N liczba gatunków Grupa trficzna Śrdwiska naturalne Białłęka Dwrska N A B N A B Pantfagi 7 24,14 7, ,14 5,52 Saprfagi 4 13,79 8, ,72 2,55 pantfagów 3 10,35 0,04 2 7,14 0,31 Parazytidy fitfagów 9 31,04 4, ,57 1,81 zfagów 1 3,45 0,17 2 7,14 0,01 saprfagów 5 17,24 78, ,29 89,80 wszystkic śrdwiskac Białłęki Dwrskiej raz śrdwiskac naturalnyc. D parazytidów saprfagów zaliczn gatunki z rdzaju Sarcpaga M e ig., które w stadium larwalnym pasżytują w dżdżwnicac Struktura Nie stwierdzn znacznyc różnic w strukturze dminacyjnej zgrupwania Sarcpagidae pszczególnyc śrdwisk Białłęki Dwrskiej raz w naturalnyc śrdwiskac mlgicznyc. We wszystkic śrdwiskac dminantem był ten sam gatunek Sarcpaga carnaria, a subdminantem (prócz łęgów) S', lemani (rys. 1). W grądzie w Białłęce Dwrskiej liczebnść Sarcpagidae była najwyższa ze wszystkic BIAŁ ŁĘKA D W R. t t t s *0 t di CD dl Cr di di >1 <c >i di In <n * 13 di Cr 3- ra 0 i Cr 0) dl dl a di «a «a 2 dl cii di 3 * di dl Cr 0 i- cn d> a di (C c K. Cr a di 3 S c di dl w. di (n r*1 a In K. di k. K. K. M. Cr di a K. k. cii Cr m di ' rt w di Tm G S Ą D ŚRDWISK NAT. t t t t S3 di dl di di di i < 0 3 >0 'a K. Cr a- Cr Cr dl di di di di iq >C tn di di di di rt H k. In a i-. di ID c 0 di t Cr Ki 3 i" s rt, di/ di di K. (n a di K. k. M. Rys. 1. S tru ktu ra dm inacji zgrupwań Sarcpagidae w grądzie Białłęki D wrskiej raz w mlgicznym śrdwisku naturalnym.

6 484 A. Draber-Mńk 6 badanyc śrdwisk (1,50). Gatunek dminujący stanwił prawie płwę udziału prcentweg wszystkic zebranyc tu Sarcpagidae, a subdminant płwę mniej. Dść licznie występwały tu cztery gatunki, dwa z rdzaju Sarcpaga M eig. (5. subvicina i S. dlsa) raz Tyrscnema incisilbata (ligtp) i Parasarcpaga albiceps (plitp). Larwy tyc gatunków są pantfagami. W grądzie w Radziejwicac liczebnść Sarcpagidae była najwyższa ze wszystkic badanyc śrdwisk naturalnyc (0,83), ale niższa niż w grądzie w Białłęce Dwrskiej. Udziały prcentwe gatunku dminująceg i subdminanta były pdbne jak w grądzie białłęckim. prócz dwu gatunków z rdzaju Sarcpaga M eig. (S. subvicina i S. dlsa) dść licznie występwał tu eurytp Ravinia striata, któreg larwy są saprfagami (rys. 1). Łęg w Białłęce Dwrskiej był najubższym pd względem liczby gatunków Sarcpagidae ze wszystkic śrdwisk. Liczebnść tyc mucówek w łęgu była również niższa niż w pzstałyc śrdwiskac Białłęki Dwrskiej (0,31). Udziały prcentwe dminanta i subdm inanta były bardz zbliżne. Pza nimi dść licznie występwał tylk jeden gatunek Sarcpaga lemani (rys. 2). A B IA Ł ŁĘKA DWR. ŚRDWISK N A T. t ) t C/l t t a (U Di Di Dl H N 0 b* ) 1l i b l H s K. b K. b* Ł r Di Di Dl t/l Di Di r r Ki, K. S Ci. D> K i n - t/l Di Di t t t t ta Di a a a a s K. b *c * 0 ti K. b* b* b* b* a a a a a «j t a a a a ct p. K t K. a (U c a K tr rta 5. a < t a K. a b K. K. K. a b a d U t Ł Ę Cv Rys. 2. Struktura dminacji zgrupwań Sarcpagidae w łęgu Białłęki Dwrskiej raz w mlgicznym śrdwisku naturalnym. W łęgu w Radziejwicac liczebnść Sarcpagidae była prawie trzykrtnie wyższa niż w białłęckim (0,75). Udział prcentwy gatunku dminująceg stanwił prawie płwę wszystkic zebranyc tu Sarcpagidae. Udziały prcentwe subdminantów były blisk czterkrtnie mniejsze (rys. 2). W brze mieszanym w Białłęce Dwrskiej liczebnść Sarcpagidae była dść duża

7 7 Sarcpagidae 485 (0,94). Gatunek dminujący stanwił płwę wszystkic zebranyc tu Sarcpagidae, udział prcentwy subdminanta był pnad dwukrtnie mniejszy. Licznie występwały tu Sarcpaga subvicina i S. dlsa, a mniej licznie Parasarcpaga albiceps raz Bercaea aemrridalis eurytp i saprfag (rys. 3). B IA Ł Ł Ę K A DW RSKA ŚRDWISK NATUR. 50 BL R MIESZANY Rys. 3. Struktura dminacji zgrupwań Sarcpagidae w brze mieszanym Białłęki Dwrskiej raz w mlgicznym śrdwisku naturalnym. W brze mieszanym w Puszczy Kampinskiej liczebnść Sarcpagidae była niższa (0,61) niż w tymże śrdwisku w Białłęce Dwrskiej. Gatunek dminujący stanwił pnad 40% wszystkic zebranyc tu Sarcpagidae, a udział prcentwy subdminanta był prawie trzykrtnie mniejszy. Dść licznie występwały tu gatunki: S. dlsa, Ravinia striata, Rbineauella scparia, S. subvicina i Bracicma devia plitp, któreg larwy pasżytują w fitfagac (rys. 3). W brze ssnwym w Białłęce Dwrskiej liczebnść Sarcpagidae była dść duża (1,04). Gatunek dminujący stanwił blisk 60% wszystkic zebranyc tu Sarcpagidae, a udział prcentwy subdminanta był prawie trzykrtnie mniejszy. Dść licznie występwały tu gatunki: Sarcpaga subvicina i S. dlsa (rys. 4). W brze ssnwym w Puszczy Kampinskiej liczebnść Sarcpagidae była najniższa (0,23) ze wszystkic badanyc śrdwisk (Białłęki Dwrskiej i naturalnyc) i znacznie niższa (b prawie pięcikrtnie) niż w dpwiadającym śrdwisku w Białłęce Dwrskiej. Pza dminantami dść licznie występwały tu gatunki: Sarcpaga dlsa, S. lemani, Ravinia striata i Parasarcpaga albiceps (rys. 4).

8 486 A. D rab er-m ń k 8 3. Pdsumwanie 3.1. Stpień dkształcenia Analiza składu gatunkweg i struktury dminacji Sarcpagidae w Białłęce Dwrskiej raz mlgicznyc śrdwiskac naturalnyc wykazała, że fauna tyc mucówek jest najbardziej dkształcna w łęgu w Białłęce Dwrskiej. ba śrdwiska łęgwe m ają za ledwie pięć gatunków wspólnyc. Sarcpaga dlsa gatunek akcesryczny w łęgu w Bia łłęce Dwrskiej, w śrdwisku naturalnym jest subdminantem. S. subvicina subdminant w łęgu w Białłęce Dwrskiej, w Radziejwicac jest gatunkiem licznym. Liczeb nść dm inanta w łęgu Białłęki Dwrskiej nieznacznie różni się d liczebnści subdminanta, pdczas gdy w naturalnym śrdwisku w Radziejwicac liczebnść dm inanta jest prawie trzykrtnie wyższa niż subdm inanta (rys. 2). Większść wskaźników bicenlgicznyc dla Sarcpagidae w łęgu w Białłęce D w r skiej ma niższe wartści w prównaniu z mlgicznym śrdwiskiem naturalnym (tab. IV), wzrasta jedynie nieznacznie wskaźnik dminacji. W łęgu w Białłęce Dwrskiej stwierdzn najniższą wartść wskaźnika zróżnicwania w prównaniu z innymi bada nymi śrdwiskami (tab. IV). Tabela IV. G łów ne wskaźniki struktury fauny Sarcpagidae śrdwisk naturalnyc (A) i Białłęki (B). H wskaźnik gólnej różnrdnści S a n n n a, e wskaźnik równmiernści, d wskaźnik bgactwa gatunkw eg, c wskaźnik dminacji. Białłęka D w rska Śrdwiska naturalne Wskaźniki bicenlgiczne grąd łęg bór mieszany bór ssnwy grąd łęg bór mieszany bór ssnwy H e d c 2,061 0,781 15,327 0,184 1,693 0,641 16,161 0,292 1,986 0,663 25,677 0,227 1,700 0,684 25,109 0,251 1,605 0,545 15,498 0,305 1,277 0,614 14,332 0,325 1,523 0,537 17,546 0,324 1,320 0,457 17,661 0,404 Fauna Sarcpagidae bru ssnweg w Białłęce Dwrskiej jest dkształcna w p równaniu z fauną mlgiczneg śrdwiska naturalneg. ba śrdwiska bru ssn weg (Białłęki Dwrskiej i naturalny) m ają 10 gatunków wspólnyc. Liczebnść dmi nanta w brze ssnwym w Puszczy Kampinskiej nieznacznie różni się d liczebnści sub dm inanta, pdczas gdy w dpwiednim śrdwisku białłęckim liczebnść dm inanta jest prawie dwa i pół raza wyższa niż subdm inanta (rys. 4). Większść wskaźników bicenlgicznyc dla Sarcpagidae w brze ssnwym w Bia łłęce Dwrskiej ma niższe wartści w prównaniu z mlgicznym śrdwiskiem natu ralnym (tab. IV). Fauna Sarcpagidae grądu w Białłęce Dwrskiej jest również dkształcna w prów naniu d fauny mlgiczneg śrdwiska naturalneg. ba grądy (Białłęki Dwrskiej i naturalne) m ają 13 gatunków Sarcpagidae wspólnyc. Prprcje między liczebnścią dm inanta i subdm inanta w bu śrdwiskac grądwyc są bardz zbliżne. Liczeb

9 9 Sarcpagidae 487 nść S. disa w grądzie Białłęki Dwrskiej była prawie dwukrtnie mniejsza niż w śrd wisku naturalnym. W grądzie Białłęki Dwrskiej liczniejsze są w prównaniu z m l gicznym śrdwiskiem naturalnym dwa gatunki: Tyrscnema incisilbata i Parasarcpaga albiceps. Większść wskaźników bicenlgicznyc dla Sarcpagidae w grądzie w Białłęce Dwrskiej ma niższe wartści w prównaniu z mlgicznym śrdwiskiem w Radziej wicac (tab. IV). Fauna Sarcpagidae bru mieszaneg Białłęki Dwrskiej jest stsunkw najmniej dkształcna w prównaniu z fauną mlgiczneg śrdwiska naturalneg. ba śrd wiska bru mieszaneg (Białłęki Dwrskiej i Puszczy Kampinskiej) mają 13 gatunków Sarcpagidae wspólnyc. Prprcje między liczebnścią dm inanta i subdm inanta w bu śrdwiskac są bardz zbliżne (rys. 3). W brze mieszanym w Białłęce Dwrskiej liczebnść S. subvicina jest pnad czterkrtnie większa niż w mlgicznym śrdwisku w Puszczy Kampinskiej. W brze mieszanym Białłęki Dwrskiej nie stwierdzn Bracicma devia, mim że gatunek ten dść licznie występuje w mlgicznym śrdwisku w Puszczy Kampinskiej. Większść wskaźników bicenlgicznyc dla Sarcpagidae bru mieszaneg w Bia łłęce Dwrskiej ma niższe wartści w prównaniu z mlgicznym śrdwiskiem w Puszczy Kampinskiej (tab. IV) Prgnza fauny siedle w Białłęce Dwrskiej wybudwane zscanie na terenac zajętyc przez trzy badane śrdwiska, tzn. grąd, łęg i bór mieszany. Siedliska te ulegną największemu prze brażeniu, c spwduje przekształcenie zasiedlającej je fauny mucówek z rdziny Sar cpagidae. Stsunkw najmniej zmieniny zstanie bór ssnwy, który będzie speł niał rlę tuliny siedla. Kierunek przyszłyc zmian przewidzieć mżna z dużym prawdpdbieństwem na pdstawie danyc dtyczącyc składu gatunkweg i struktury dminacyjnej Sarcpa gidae zieleni siedlwej w Warszawie ( D r a b e r - M ń k w druku). M żna przypuszczać, że fauna mawianyc mucówek przyszłeg siedla w Białłęce Dwrskiej updbni się d fauny stwierdznej na terenac silnie zurbanizwanyc ze względu na pdbny kierunek zmian śrdwiska (zanieczyszczenie atmsfery, zubżenie rślinnści, przesuszenie gleby itp.). Prawdpdbnie przekształcenie zgrupwania Sarcpagidae wywłane rzbudwą siedla w Białłęce Dwrskiej nie będzie tak skrajne jak w centrum stlicy pnieważ siedle usytuwane jest na peryferiac Warszawy i sąsiaduje z kmpleksem lasów pdmiejskic. W zieleni siedlwej przewiduje się zubżenie składu gatunkweg i zmiany liczebnści niektóryc gatunków raz wyraźne zmiany w strukturze dminacji Sarcpagidae. Przy puszczać mżna, że w zieleni siedlwej w Białłęce Dwrskiej występwać będzie kł 15 gatunków Sarcpagidae. Gatunkiem dminującym będzie Sarcpaga lemani, a subdminantem S. carnaria. W zieleni siedlwej prawdpdbnie nie ulegnie większym zmianm zespół Lumbricidae żywicieli tyc mucówek, ile zstaną zacwane dp-

10 A. D rab er-m ń k w ie d n ie w a r u n k i d la ic b y t w a n ia, a w ię c n ie z n is z c z n a w a r s tw a p r ó c n ic z a g le b y, d wód g r u n t w y c itp. ( P i l i p i u k 1982). W zieleni siedlwej Białłęki Dwrskiej zwiększy się liczba raz liczebnść gatunków p w ie d n i p z i m BIAŁŁĘKA DWRSKA C C *e *0 ' C) c rt N tu > / ) Sr a s C c Cr ta 0) C H a J <5 t-i. *0 ŚRDWISK MATUR. c *0 *0 tr *0 c fij & ł rt V) fu i t Cr t-. & c H CD a i-. C tr C t) j t C c c Cr < f-. ł-. fis t < ł~. tj. C rt rt >0 ( H ' tr \2 T-. 6 BR S W IE Z Y Rys. 4. Struktura dminacji zgrupwań Sarcpagidae w brze ssnwym Białłęki Dwrskiej raz w m lgicznym śrdwisku naturalnym. saprfagicznyc (Bercaea aemrridalis, Bellieria melanura, Parasarcpaga argyrstma i Ravinia striata), w związku z dużym nagrmadzeniem dcdów zwierząt dmwyc p dbnie jak t ma miejsce w zieleńcac warszawskic. Nastąpi również zmiana w składzie gatunkwym zgrupwania parazytidów zfagów. Żywicielami tyc mucówek są głównie błnkówki z rdziny Specidae. W zieleni siedl wej Warszawy przeważają gatunki gniazdujące w gałęziac krzewów ( S k i b i ń s k a w druku). Prawdpdbnie więc w przyszłym siedlu znajdą również dpwiednie warunki parazytidy tyc błnkówek (ebalia minuta, e. praeclusa raz prawdpdbnie inne gatunki z rdzaju ebalia R.-D.), pdbnie jak t ma miejsce w niektóryc typac zieleni w W ar szawie. W zieleni siedlwej w Białłęce Dwrskiej przeważać będą gatunki palearktyczne (kł 70%). Zmniejszy się liczba gatunków larktycznyc (d dwu), ale wzrśnie prawie trzykrtnie ic liczebnść w prównaniu ze stanem aktualnym. W zieleni siedlwej w Białłęce Dwrskiej zwiększy się kilkadziesiąt razy liczebnść gatunku ksmplitycz neg, a zmniejszy prawie czterkrtnie liczebnść gatunków eurpejskic i eursyberyjskic. W tulinie siedla, utwrznej przez bór ssnwy, występwać będzie prawdpdbnie większść Sarcpagidae stwierdznyc w tym śrdwisku w Białłęce Dwrskiej. Jeżeli jednak penetracja ludzi w brze ssnwym będzie bardz duża, t być mże uleg

11 II Sarcpagidae 4 8 n ie elim inacji część gatunków błnkówek fitfagicznyc gniazdującyc w ziem i, a w związku z tym zm niejszy się również liczba gatunków raz liczebnść tyc m ucówek z rdziny Sarcpagidae, które pasżytują w błnkówkac fitfagicznyc (gatunki z rdzaju Macrnycia R n d., Miltgramma M eig. i Sentainia M acq.). PIŚM IENNICTW D r a b e r - M ń k A Sarcpagidae and Rinpridae (Diptera) f Warsaw and Mazvia. Memrabilia zl., Warszawa, 35 (1981): P i l i p i u k I Dżdżwnice (Lumbricidae). w: Zcenlgiczne pdstawy kształtwania śrdwiska przyrdniczeg siedla mieszkaniweg Białłęka Dwrska w Warszawie. Cz. 1. Fragm. faun., Warszawa, 26: R d e n d r f, B. B Vidy muc pdsemejstva Sarcpaginae (Diptera) v faunistićeskic sinantrpnyc kmpleksac razlićnyc landśaftnyc zn SSSR. Ent. bzr., Mskva-Leningrad, 38: R d e n d r f, B. B Sstav triby Sarcpagini (Diptera, Sarcpagidae) Evrazii. Ent. bzr., 4 6 : R d e n d r f, B. B Napravlenija istrićeskga razvitja Sarkfagid (Diptera, Sarcpagidae). Trudy palentl. Inst. Akad. Nauk SSSR, Mskva, : R d e n d r f, B. B Sem. Sarcpagidae Sarcfagidy. W: predelitel nasekmyc evrpejskj ćasti SSSR, 5, 2. Leningrad, ss: S k i b i ń s k a E. Specidae (Hymenptera) f Warsaw and Mazvia. Memrabilia zl., Warszawa, 36 (w druku). Instytut Zlgii PAN Warszawa, Wilcza 64 PE3IME [3arjiaBue: Ceptie MRCHtie xiyxn (Sarcpagidae, Diptera)] M y x n H3 c e M e fic T B a Sarcpagidae 6 b u m c d p a H b i b n e T b ip e x G n T n a x b B a ji u e H K e - - ^ B p c K i i b rm jirh H eck H X G n T n a x H a M a 3 0 B eu,k H 3 m c c t (b K am n rih C - c k n y m e b P a A 3 e eb K H,a x ) b r A a x n M et A y J i B y u ie K M e p m i K r, n A B e m e H H L ix b K p H a x A e p e B b e B. C ó p a H n p e A e n e H c 6 n p u H a ^ e x c a m H e k 6 c y»,n,a e M M y c e M e iic T B y. HHCJieHHCTb n p e ^ e n f lj ia c b n K Jin n ect B y c G, tjt- B jieh H b ix b Ttny J i B y n ik y M e p m i K r H a npt5d K eh H H a x cyt K. KHCTaTHpBaH b BHJijieHKe-JfBpcKH cjie^yiumee KJiimecTB b a b : b rpy^e 1 9, b jibce 8, b cmemahhm 6py 17 b c c b m 6py 18 b a b Sarcpagidae. Bcer 6HapyxceH 2 8 b a b, t cctabjiaet 3 3,7 % (JiayH bi s t x A^nTep, H3BecTHbix c M a BeBKH HH3MeHHCTH 2 2 % (jiayhbi 3T r cemefictba b ITjibme. B nphpahbix 6HTnax KHCTanipBaK 29 b a b. B HccjieABaHHbix GnTnax E juiack- ^ bpckm BCTpenaAcb 6Abme Bcer ebp

12 A. D rab er-m ń k neftck ttx BHflB, H an jiee MHrHHCjieHHbiH 6 b ij i ebpneh cx-c H G npcxh H j i c m c t..ilmhhhpyit TyT n jn rr n H b ie b ^ w (2 8,6 % ) 3BpnTnHLie (1 0,7 % ). JlecH bie (4 6,4 % ), M ehee MHrHHCJieHti jm r T n H b ie Sarcpagidae cctabjiait 1 4,3 %. B HCCjieflBaHHbix SHTnax EfljijieHXH-ZlBpcxH, Tax cam, xax b nphp^hbix ntnax BCTpenaeTca 6jibiue Bcer Taxnx b^b Sarcpagidae, jik KTpbix BBjisiTCfl naht( )aramh ji napa3htamm (j)ht4)arb. flhax, MHCJieHHcTb st x bm^b HeBenHxa ctx CHwacaeTca b EjuijieHxe-,H,BpcxH n cpabhehhi c npupflhbimh ntnamh. H an Sn ee MHruHCjieHbi xax b BajijieH xe-^bpcxii, Tax n b npiipflhbix 6 n Tnax BHflbi Sarcpagidae, xxpbie b ji CTa^nn napa3htnpyit b canp( )arax. B Bcex nccjie/iyembix 6nTnax /jmmhupyet a t t ace ba Sarcpaga carnaria, a cy6flmhhahtm b 6jibniHHCTBe 6 t ii b, 3a ncxjnheimem nbca, abjiaetca S. lemani. B EajiJieH xe-,z],bpcxh 4>ayHa Sarcpagidae t c t e jib HanM ehee B c er b^h 3M eh eh a b nt n e CM em ah H r 6 p a. C T eneh b cx /jct B a Sarcpagidae cm em ah H r 6 p a B ajijieh xn -)3,B p cxh n x M n jie x c a s t x M yx H3 rm Jirn H ecxn x S n T n B K am - m ccx n y m tt cctabhjia 7 0,3 %. H a n ójiee fle( >pmnpbahhaa <J)ayHa 6biJia Haił^eHa b jibce. CTeneHb cx,,ctba b a b t cctaba nbca BajijieHXH-^Bpcxii n rm jimnecxnx ntnb b PaA3eeBHpax cctabhjia 45,45%. B r p flcxn 3ejieHH BajineHXH-/],BpcxM Hanjiee m tcjic 6y^yT BCTpenaTbca, nbmflhmmy, napa3htbi canp<j)arb n can p ^ arn. B 3ainHTHn 30He c c b t 6 p a 6y^eT BcrpenaTbca djibimihctb Sarcpagidae, HanfleHHbix npn HacTamnx HCCJie^BaHHHX. SU M M A R Y [Title: Fles flies (Sarcpagidae, Diptera)] Flies f te family Sarcpagidae were cllected in fur abitats f Białłęka Dwrska and in mlgus abitats f te Mazvian Lwland (te Kampins frest and Radziej wice) in by means f Mericke s traps suspended in tree crwns. A ttal f specimens were caugt and identified. Te abundance f fles flies is expressed as te num ber f specimens caugt per trap per day. In Białłęka Dwrska tere were 19 species recrded in te ak-rnbeam frest, 8 in te carr, 17 in te mixed cniferus frest, and 18 species in te pine frest. Tey accunt fr 33.7% f te Sarcpagidae f te M azvian Lwland and fr 22% f te Sarcpa gidae f Pland. In natural abitats 29 species were recrded. Te greatest number f species in Białłęka Dwrska belng t te Eurpean element, but te Eur-Siberian element was m st abundant. All te abitats under study are dm i

13 13 Sarcpagidae 491 nated by plytpic species (46.4%). Te ligtpic species (28.6%) and eurytpic species (10.7%) are less abundant. Frest-dwelling fles flies cntribute t 14.3%. Te abitats f Białłęka Dwrska, like natural abitats, supprt te igest number f species te larvae f wic are pantpages r parasitids attacking pytpages. Teir abundance is small, wever, and it is muc lwer in Białłęka Dwrska as cmpared wit natural abitats. Species f te family Sarcpagidae te larvae f wic parasitize saprpages are mst abundant in all te study abitats f Białłęka Dwrska and in natural abitats f Mazvia. All te study abitats are dminated by Sarcpaga carnaria, and te subdminant in all te abitats except in te carr was S. lemani. Fles fly cmmunities in Białłęka Dwrska are relatively least transfrmed in te mixed cniferus frest. Te similarity f Sarcpagidae between te mixed cniferus frest in Białłęka Dwrska and te mlgus abitat in te Kampins frest is 70.3%. Te mst transfrmed cmmunity was fund in te carr. Te similarity in te species cmpsitin f fles flies between te carr f Białłęka Dwrska and te mlgus abitat at Radziejwice is 45.45%. In green areas f te future using estate in Białłęka Dwrska, parasitids attacking saprpages are likely t be te mst abundant grup. In te green envelpe lcated n te site f a pine frest mst f te Sarcpagidae recrded s far in tis abitat in Białłęka Dwrska are likely t persist.