WYNIKI BADAŃ zaleŝności energii dyssypacji od amplitudy i prędkości obciąŝania podczas cyklicznego skręcania stopu aluminium PA6.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WYNIKI BADAŃ zaleŝności energii dyssypacji od amplitudy i prędkości obciąŝania podczas cyklicznego skręcania stopu aluminium PA6."

Transkrypt

1 WYNIKI BADAŃ zaleŝności energii dyssypacji od amplitudy i prędkości obciąŝania podczas cyklicznego skręcania stopu aluminium PA6. Przedstawione niŝej badania zostały wykonane w Katedrze InŜynierii Materiałowej przez zespół w składzie: Dr inŝ. Julian Polański, Mgr inŝ. Tomasz Karasiewicz. Badania te wykonano na oryginalnym stanowisku badawczym skonstruowanym przez prowadzących te badania. Wyniki badań zostaną takŝe opublikowane w renomowanym czasopiśmie naukowym. 1. WPROWADZENIE Określanie trwałości zmęczeniowej jest bardzo waŝnym zagadnieniem dla wielu konstrukcji i urządzeń i dlatego często opisywanym w wielu publikacjach. Pomimo to, do tej pory brak jest uniwersalnego kryterium trwałości zmęczeniowej uwzględniającego róŝne warunki obciąŝenia. W konsekwencji powstało szereg kryteriów oceny trwałości zmęczeniowej opartych na róŝnych parametrach zniszczenia [1, 2, 4, 5, 7]: kryteria napręŝeniowe, odkształceniowe oraz kryteria energetyczne. Ujęcie energetyczne zapewnia dokładniejsze i pełniejsze szacowanie trwałości zmęczeniowej, gdyŝ bazuje zarówno na wielkości i prędkości napręŝenia oraz odkształcenia. Miarą trwałości zmęczeniowej w kryteriach energetycznych jest energia dyssypowana, której wielkość określa pole pętli histerezy w układzie odkształcenie - napręŝenie. Podejście energetyczne jest szczególnie przydatne do określania trwałości zmęczeniowej w zakresie niskocyklowym tj. do około 10 4 liczby cykli do zniszczenia [3] ze względu na stosunkowo duŝe odkształcenia plastyczne materiału, które są odpowiedzialne za proces niszczenia elementów maszyn i konstrukcji przy obciąŝeniach cyklicznych [3, 4]. Celem badań było eksperymentalne określenie wpływu amplitudy napręŝenia oraz prędkości napręŝenia na wielkość dyssypowanej energii podczas cyklicznego skręcania stopu aluminium PA6. 1

2 2. STANOWISKO BADAWCZE I BADANE PRÓBKI W celu określania energii dyssypowanej podczas cyklicznego skręcania zaprojektowano i zbudowano specjalne stanowisko badawcze z komputerowym sterowaniem i rejestracją wyników (Rys. 1). Stanowisko umoŝliwia prowadzenie badań trwałości zmęczeniowej przy zadanej amplitudzie napręŝenia lub zadanej amplitudzie odkształcenia. Ponadto istnieje moŝliwość regulacji prędkości obciąŝania. Cykliczne skręcanie próbek jest realizowane motoreduktorem poprzez mechanizm korbowodowy. Amplituda napręŝenia zadawana jest poprzez układ elektroniczny sterowany komputerowo. Natomiast regulacja amplitudy odkształcenia odbywa się w mechanizmie korbowodowym. Sterowanie prędkością odkształcenia lub napręŝenia odbywa się za pomocą przemiennika częstotliwości (falownika) w układzie zasilania motoreduktora sygnał pomiarowy sygnał sterujący Falownik Przekaźnik BETA 2000S Program rejestrujący Komputer Rys. 1. Schemat stanowiska do badań zmęczeniowych w warunkach wahadłowego skręcania (1-motoreduktor; 2-koło napędowe; 3-korba; 4-korbowód; 2

3 5,6-uchwyt; 7-próbka; 8-podpora; 9-momentomierz; 10-sprzęgło; 11-podpora pośrednia; 12-czujnik kąta skręcenia, 13-licznik obrotów) Współczesne techniki pomiarowe umoŝliwiają, dzięki zastosowaniu cyfrowych systemów sterowania i pomiaru, dyskretny zapis wartości sygnałów uzyskiwanych z przetworników pomiarowych. Układ pomiarowy na podstawie wielkości pola pętli histerezy umoŝliwia ciągłą rejestrację dyssypowanej energii. Odbywa się to poprzez cyfrowe sygnały pomiaru siły i odkształcenia. Tworzą one punktowy opis pętli histerezy w układzie odkształcenie napręŝenie. Dokładność odwzorowania pętli zaleŝy od przyjętej częstotliwości próbkowania do 200 Hz. W skład układu pomiarowego wchodzi: momentomierz MT200 o zakresie pomiarowym +/- 200 Nm, ; optoelektroniczny przetwornik obrotowo-impulsowy M500 o rozdzielczości 1/4096 części kąta pełnego; elektroniczny licznik obrotów; interfejs Beta2000S oraz komputer PC. W zaleŝności od zadanych parametrów sterujących realizować moŝna badania zmęczeniowe w dwóch trybach: I - przy wymuszeniu napręŝeniowym lub II - przy wymuszeniu odkształceniowym. Przykładowe wyniki badań w postaci pętli histerezy przedstawiono na rys. 2. τ 400 [MPa] 300 τ 400 [MPa] ,03-0,02-0,01 0 0,01 0,02 0, ,05-0,04-0,03-0,02-0,01 0 0,01 0,02 0,03 0,04 0, γ [rad] -400 γ [rad] a) b) Rys. 2. Przykładowe doświadczalne pętle histerezy uzyskane przy: a) zadanym odkształceniu, b) zadanym napręŝeniu. 3. WYNIKI BADAŃ Badania przeprowadzone zostały na próbkach cylindrycznych wykonanych ze stopu aluminium wg EN: AW-2017 (PA6 oznaczenie wg PN). Próbki (rys. 3) wykonano z wyciskanych prętów o średnicy 12 mm, przy ich wykonywaniu kierowano się zaleceniami 3

4 φ φ norm PN-76/H-04326, PN-74/H-04327, PN-76/H-04325, PN-84/H Powierzchnie próbek na długości pomiarowej wykonano metodą skrawania i szlifowania oraz w celu zmniejszenia wpływu karbu na trwałość zmęczeniową wypolerowano, tak aby chropowatość wynosiła co najwyŝej 0,32 µm parametru Ra. Własności mechaniczne oraz skład chemiczny zawiera tabela 1. Rys. 3. Próbka badawcza Tabela 1. Skład i właściwości mechaniczne badanych próbek Skład chemiczny [%] Cu Mg Mn Si Fe Zr+Ti Zn Cr 3,5-4,5 0,4-1,0 0,4-1,0 0,2-0,8 <=0,7 <=0,25 <=0,25 <=0,10 Własności mechaniczne Re 0,2 [MPa] Rm [MPa] A 5 [%] min 260,0 min 420,0 min 15,0 Badania dotyczyły określenia wpływu wielkości amplitudy napręŝenia na wielkość dyssypowanej energii ustabilizowanej pętli histerezy. Przeprowadzono je dla dwóch zadawanych wartości prędkości napręŝenia wynoszących odpowiednio: 240 oraz 560 MPa/s. Dla prędkości v 1 = 240 MPa/s zakres zmian amplitudy napręŝenia zawierał się w granicach od 210 do 295 MPa, natomiast dla prędkości v 2 = 560 MPa zakres wynosił odpowiednio od 220 do 290 MPa. Na podstawie uzyskanych energii ustabilizowanych pętli dla róŝnych amplitud z podanych przedziałów sporządzono wykresy przedstawiające zaleŝność energii dyssypowanej od amplitudy napręŝenia przy cyklicznym skręcaniu rys 4. 4

5 Rys. 4. ZaleŜność energii od amplitudy napręŝenia. Wyraźnie widoczny jest wpływ wielkości amplitudy napręŝenia na wielkość energii W ustabilizowanej pętli histerezy. Obserwuje się wzrost energii zraz ze wzrostem obciąŝenia. Wynika to stąd, Ŝe wielkość dyssypowanej energii związana jest z wielkością występujących odkształceń plastycznych, które rosną wraz ze wzrostem amplitudy napręŝenia. Ponadto obserwuje się równieŝ wpływ prędkości obciąŝania na wielkość energii ustabilizowanej pętli histerezy. Krzywa przedstawiająca zaleŝność energii od amplitudy przy prędkości mniejszej v 1 =240 MPa/s ma wyŝsze wartości tzn. przebiega powyŝej krzywej sporządzonej dla wyŝszej prędkości v 2 =560 MPa/s. Większy wpływ prędkości zaznacza się przy amplitudach o większej wartości. Przy większych prędkościach następuję większe umocnienie materiału co zmniejsza odkształcenia plastyczne, a tym samym dyssypowana energia jest mniejsza. Na rysunkach 5 pokazano przykładowe wyniki wpływu prędkości na energię dla pojedynczych prób dla prędkości obciąŝania 240 i 560 MPa/s, przy zadanej amplitudzie napręŝenia w obydwu przypadkach 230 MPa. Pętle przy mniejszej prędkości mają większe pola powierzchni, co oznacza większą energię dyssypowaną, natomiast dla próby z większą prędkością pola mają mniejszą powierzchnie. 5

6 a) b) Rys. 5. Pętle histerezy przy stałej zadanej amplitudzie napręŝenia 230 MPa, a) dla prędkości v=240 MPa/s, b) dla prędkości 560 MPa/s Dla uzasadnienia zaleŝności wielkości energii od amplitudy napręŝenia z rysunku 4 przedstawiono na rysunkach 6 wyniki dla pojedynczych prób przeprowadzonych przy róŝnych poziomach napręŝenia ale przy stałej prędkości. a) b) Rys. 6. Pętle histerezy przy stałej zadanej prędkości napręŝenia 240 MPa/s, a) dla amplitudy τ=298 MPa, b) dla amplitudy τ=220 MPa. Badania na próbkach wykonanych ze stopu aluminium PA6 wykonanych zgodnie z rys 3 prowadzone były do całkowitego zniszczenia próbki. Na rysunku 7 pokazana jest powierzchnia pękania próbki po 7000 cykli do zniszczenia, poddana działaniu napręŝenia wymuszającego 210 MPa przy prędkości 240 MPa/s. Obserwacja powierzchni przełomu potwierdza ogólnie znany mechanizm niszczenia zmęczeniowego. Początek niszczenia przy cyklicznym skręcaniu ma miejsce na zewnętrznej powierzchni próbki skąd następnie propaguje wraz ze wzrostem liczby cykli w kierunku jej centrum. 6

7 Rys. 7. Powierzchnia pękania zmęczeniowego próbki poddanej cyklicznemu skręcaniu. 4. PODSUMOWANIE Zaprojektowane i wykonane stanowisko spełniło oczekiwane załoŝenia i w pełni potwierdziło swoją przydatność w badaniach trwałości zmęczeniowej. Wynika to z precyzyjnego i łatwego sterowania oraz szybkiego i wygodnego odczytywania wyników Ŝądanych wielkości (energia ustabilizowanej pętli, całkowita energia do zniszczenia, ilość cykli do zniszczenia, amplitudy odkształcenia i napręŝenia). Napisane oprogramowanie pozwala uzyskiwać wartości dyssypowanej energii wykorzystywanej w energetycznych kryteriach trwałości zmęczeniowej. Zaletą przedstawionego stanowiska badawczego jest badanie trwałości zmęczeniowej przy cyklicznym skręcaniu. Nieliczne wykorzystanie do badań obciąŝenia skręcającego jest spowodowane brakiem odpowiednich stanowisk badawczych. Z analizy wyników przeprowadzonych badań doświadczalnych stopu aluminium PA6 wynika, Ŝe wartość dyssypowanej energii ustabilizowanej pętli histerezy rośnie wraz ze wzrostem amplitudy napręŝenia i dla zadanych parametrów zawiera się w granicach od 0,25 MJ/m 3 do 8 MJ/m 3. Ponadto obserwuje się zmniejszanie się dyssypowanej energii ustabilizowanej pętli histerezy wraz ze wzrostem prędkości obciąŝania. Uzyskane wyniki eksperymentalne słuŝą autorom do weryfikacji modeli trwałości zmęczeniowej materiałów [6]. 7

8 LITERATURA 1. Gołoś K., Trwałość zmęczeniowa metali w ujęciu energetycznym. Prace Naukowe, Mechanika z. 123, Warszawa Kocańda Stanisław, Kocańda A., Niskocyklowa wytrzymałość zmęczeniowa metali. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa Kocańda Stanisław, Zmęczeniowe pękanie metali. Wydawnictwa Naukowo Techniczne, Warszawa Kujawski D.: Trwałość zmęczeniowa metali. Wydawnictwa Politechniki Warszawskiej, Warszawa Park J., Nelson D.: Evaluation of an energy-based approach and a critical plane approach for predicting constant amplitude multiaxial fatigue life. International Journal of Fatigue 22, 2000, pp Polański Julian, Karasiewicz Tomasz, Koncepcja określania trwałości zmęczeniowej w ujęciu energetycznym przy wykorzystaniu matematycznego modelu zachowania się materiału, Mechanika 53, Wydawnictwa Uczelniane Akademii Techniczno-Rolniczej, Bydgoszcz 2002, s Szala J., Hipotezy sumowania uszkodzeń zmęczeniowych. Wydawnictwa Uczelniane Akademii Techniczno - Rolniczej w Bydgoszczy, Bydgoszcz

Metody badań materiałów konstrukcyjnych

Metody badań materiałów konstrukcyjnych Wyznaczanie stałych materiałowych Nr ćwiczenia: 1 Wyznaczyć stałe materiałowe dla zadanych materiałów. Maszyna wytrzymałościowa INSTRON 3367. Stanowisko do badania wytrzymałości na skręcanie. Skalibrować

Bardziej szczegółowo

Spis treści Przedmowa

Spis treści Przedmowa Spis treści Przedmowa 1. Wprowadzenie do problematyki konstruowania - Marek Dietrich (p. 1.1, 1.2), Włodzimierz Ozimowski (p. 1.3 -i-1.7), Jacek Stupnicki (p. l.8) 1.1. Proces konstruowania 1.2. Kryteria

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa 11

Spis treści. Przedmowa 11 Podstawy konstrukcji maszyn. T. 1 / autorzy: Marek Dietrich, Stanisław Kocańda, Bohdan Korytkowski, Włodzimierz Ozimowski, Jacek Stupnicki, Tadeusz Szopa ; pod redakcją Marka Dietricha. wyd. 3, 2 dodr.

Bardziej szczegółowo

13. ZMĘCZENIE METALI *

13. ZMĘCZENIE METALI * 13. ZMĘCZENIE METALI * 13.1. WSTĘP Jedną z najczęściej obserwowanych form zniszczenia konstrukcji jest zniszczenie zmęczeniowe, niezwykle groźne w skutkach, gdyż zazwyczaj niespodziewane. Zniszczenie to

Bardziej szczegółowo

Badania wytrzymałościowe

Badania wytrzymałościowe WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. prof. A.Meissnera w Ustroniu Badania wytrzymałościowe elementów drucianych w aparatach czynnościowych. Pod kierunkiem naukowym prof. V. Bednara Monika Piotrowska

Bardziej szczegółowo

STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA

STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA Mechanika i wytrzymałość materiałów - instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego: STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA oprac. dr inż. Jarosław Filipiak Cel ćwiczenia 1. Zapoznanie się ze sposobem przeprowadzania statycznej

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH Politechnika Śląska w Gliwicach INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH BADANIE TWORZYW SZTUCZNYCH OZNACZENIE WŁASNOŚCI MECHANICZNYCH PRZY STATYCZNYM ROZCIĄGANIU

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH Politechnika Śląska w Gliwicach INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH BADANIE TWORZYW SZTUCZNYCH OZNACZENIE WŁASNOŚCI MECHANICZNYCH PRZY STATYCZNYM ROZCIĄGANIU

Bardziej szczegółowo

BADANIE DRUTÓW ORTODONTYCZNYCH W ASPEKCIE WYTRZYMAŁOŚCI NA ROZCIĄGANIE

BADANIE DRUTÓW ORTODONTYCZNYCH W ASPEKCIE WYTRZYMAŁOŚCI NA ROZCIĄGANIE WYśSZA SZKOŁA INśYNIERII DENTYSTYCZNEJ BADANIE DRUTÓW ORTODONTYCZNYCH W ASPEKCIE WYTRZYMAŁOŚCI NA ROZCIĄGANIE Praca dyplomowa napisana w Katedrze Mechaniki i Podstaw Konstrukcji Protetycznych pod kierunkiem

Bardziej szczegółowo

Trwałość zmęczeniowa złączy spawanych elementów konstrukcyjnych

Trwałość zmęczeniowa złączy spawanych elementów konstrukcyjnych Trwałość zmęczeniowa złączy spawanych elementów konstrukcyjnych Prof. dr hab. inŝ. Tadeusz ŁAGODA Katedra Mechaniki i Podstaw Konstrukcji Maszyn Wydział Mechaniczny Politechnika Opolska Maurzyce (1928)

Bardziej szczegółowo

FATIGUE LIFE OF ADHESION PLASTICS

FATIGUE LIFE OF ADHESION PLASTICS JAN GODZIMIRSKI, MAREK ROŚKOWICZ TRWAŁOŚĆ ZMĘCZENIOWA TWORZYW ADHEZYJNYCH FATIGUE LIFE OF ADHESION PLASTICS S t r e s z c z e n i e A b s t a r c t W badaniach wykazano, Ŝe w mechanizmie zniszczenia zmęczeniowego

Bardziej szczegółowo

Próby udarowe. Opracował: XXXXXXX studia inŝynierskie zaoczne wydział mechaniczny semestr V. Gdańsk 2002 r.

Próby udarowe. Opracował: XXXXXXX studia inŝynierskie zaoczne wydział mechaniczny semestr V. Gdańsk 2002 r. Próby udarowe Opracował: XXXXXXX studia inŝynierskie zaoczne wydział mechaniczny semestr V Gdańsk 00 r. 1. Cel ćwiczenia. Przeprowadzenie ćwiczenia ma na celu: 1. zapoznanie się z próbą udarności;. zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu. Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach

Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu. Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki Transportu Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotów Materiałoznawstwo i Nauka o materiałach Wpływ róŝnych rodzajów

Bardziej szczegółowo

BADANIA GRUNTU W APARACIE RC/TS.

BADANIA GRUNTU W APARACIE RC/TS. Str.1 SZCZEGÓŁOWE WYPROWADZENIA WZORÓW DO PUBLIKACJI BADANIA GRUNTU W APARACIE RC/TS. Dyka I., Srokosz P.E., InŜynieria Morska i Geotechnika 6/2012, s.700-707 III. Wymuszone, cykliczne skręcanie Rozpatrujemy

Bardziej szczegółowo

DOBÓR ŚRODKÓW TRANSPORTOWYCH DLA GOSPODARSTWA PRZY POMOCY PROGRAMU AGREGAT - 2

DOBÓR ŚRODKÓW TRANSPORTOWYCH DLA GOSPODARSTWA PRZY POMOCY PROGRAMU AGREGAT - 2 InŜynieria Rolnicza 14/2005 Michał Cupiał, Maciej Kuboń Katedra InŜynierii Rolniczej i Informatyki Akademia Rolnicza im. Hugona Kołłątaja w Krakowie DOBÓR ŚRODKÓW TRANSPORTOWYCH DLA GOSPODARSTWA PRZY POMOCY

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE CYKLICZNEGO UMOCNIENIA LUB OSŁABIENIA METALI W WARUNKACH OBCIĄŻENIA PROGRAMOWANEGO

ZAGADNIENIE CYKLICZNEGO UMOCNIENIA LUB OSŁABIENIA METALI W WARUNKACH OBCIĄŻENIA PROGRAMOWANEGO acta mechanica et automatica, vol.5 no. () ZAGADNIENIE CYKLICZNEGO UMOCNIENIA LUB OSŁABIENIA METALI W WARUNKACH OBCIĄŻENIA PROGRAMOWANEGO Stanisław MROZIŃSKI *, Józef SZALA * * Instytut Mechaniki i Konstrukcji

Bardziej szczegółowo

Wyniki badań niskocyklowej wytrzymałości zmęczeniowej stali WELDOX 900

Wyniki badań niskocyklowej wytrzymałości zmęczeniowej stali WELDOX 900 BIULETYN WAT VOL. LVII, NR 1, 2008 Wyniki badań niskocyklowej wytrzymałości zmęczeniowej stali WELDOX 900 CZESŁAW GOSS, PAWEŁ MARECKI Wojskowa Akademia Techniczna, Wydział Mechaniczny, Katedra Budowy Maszyn,

Bardziej szczegółowo

Materiały do laboratorium Przygotowanie Nowego Wyrobu dotyczące metody elementów skończonych (MES) Opracowała: dr inŝ.

Materiały do laboratorium Przygotowanie Nowego Wyrobu dotyczące metody elementów skończonych (MES) Opracowała: dr inŝ. Materiały do laboratorium Przygotowanie Nowego Wyrobu dotyczące metody elementów skończonych (MES) Opracowała: dr inŝ. Jolanta Zimmerman 1. Wprowadzenie do metody elementów skończonych Działanie rzeczywistych

Bardziej szczegółowo

Badania właściwości zmęczeniowych bimetalu stal S355J2- tytan Grade 1

Badania właściwości zmęczeniowych bimetalu stal S355J2- tytan Grade 1 Badania właściwości zmęczeniowych bimetalu stal S355J2- tytan Grade 1 ALEKSANDER KAROLCZUK a) MATEUSZ KOWALSKI a) a) Wydział Mechaniczny Politechniki Opolskiej, Opole 1 I. Wprowadzenie 1. Technologia zgrzewania

Bardziej szczegółowo

Karta (sylabus) przedmiotu Mechanika i Budowa Maszyn Studia II stopnia. Eksploatacja śmigłowców Rodzaj przedmiotu: Język polski

Karta (sylabus) przedmiotu Mechanika i Budowa Maszyn Studia II stopnia. Eksploatacja śmigłowców Rodzaj przedmiotu: Język polski Karta (sylabus) przedmiotu Mechanika i Budowa Maszyn Studia II stopnia Przedmiot: Eksploatacja śmigłowców Rodzaj przedmiotu: Podstawowy Kod przedmiotu: MBM 2 S 1 2 24-0_1 Rok: 1 Semestr: 2 Forma studiów:

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ODKSZTAŁCENIA WZGLĘDNEGO NA WSKAŹNIK ZMNIEJSZENIA CHROPOWATOŚCI I STOPIEŃ UMOCNIENIA WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ PO OBRÓBCE NAGNIATANEM

WPŁYW ODKSZTAŁCENIA WZGLĘDNEGO NA WSKAŹNIK ZMNIEJSZENIA CHROPOWATOŚCI I STOPIEŃ UMOCNIENIA WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ PO OBRÓBCE NAGNIATANEM Tomasz Dyl Akademia Morska w Gdyni WPŁYW ODKSZTAŁCENIA WZGLĘDNEGO NA WSKAŹNIK ZMNIEJSZENIA CHROPOWATOŚCI I STOPIEŃ UMOCNIENIA WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ PO OBRÓBCE NAGNIATANEM W artykule określono wpływ odkształcenia

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe

Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe Jarosław Gliwiński, Łukasz Rogacz Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe ćw. Programowanie wielofunkcyjnej karty pomiarowej w VEE Data wykonania: 15.05.08 Data oddania: 29.05.08 Celem ćwiczenia była

Bardziej szczegółowo

Eksperymentalne określenie krzywej podatności. dla płaskiej próbki z karbem krawędziowym (SEC)

Eksperymentalne określenie krzywej podatności. dla płaskiej próbki z karbem krawędziowym (SEC) W Lucjan BUKOWSKI, Sylwester KŁYSZ Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych Eksperymentalne określenie krzywej podatności dla płaskiej próbki z karbem krawędziowym (SEC) W pracy przedstawiono wyniki pomiarów

Bardziej szczegółowo

PL B1. Sposób i układ pomiaru całkowitego współczynnika odkształcenia THD sygnałów elektrycznych w systemach zasilających

PL B1. Sposób i układ pomiaru całkowitego współczynnika odkształcenia THD sygnałów elektrycznych w systemach zasilających RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 210969 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 383047 (51) Int.Cl. G01R 23/16 (2006.01) G01R 23/20 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22)

Bardziej szczegółowo

ZMĘCZENIE MATERIAŁU POD KONTROLĄ

ZMĘCZENIE MATERIAŁU POD KONTROLĄ ZMĘCZENIE MATERIAŁU POD KONTROLĄ Mechanika pękania 1. Dla nieograniczonej płyty stalowej ze szczeliną centralną o długości l = 2 [cm] i obciążonej naprężeniem S = 120 [MPa], wykonać wykres naprężeń y w

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Politechnika Białostocka Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Temat ćwiczenia: Zwykła próba rozciągania stali Numer ćwiczenia: 1 Laboratorium z przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

BADANIE OBSZARU KONCENTRACJI NAPRĘśEŃ W DRUTACH ORTODONTYCZNYCH ZA POMOCĄ METODY MAGNETYCZNEJ PAMIĘCI METALU. Kurowska Anna

BADANIE OBSZARU KONCENTRACJI NAPRĘśEŃ W DRUTACH ORTODONTYCZNYCH ZA POMOCĄ METODY MAGNETYCZNEJ PAMIĘCI METALU. Kurowska Anna BADANIE OBSZARU KONCENTRACJI NAPRĘśEŃ W DRUTACH ORTODONTYCZNYCH ZA POMOCĄ METODY MAGNETYCZNEJ PAMIĘCI METALU 1 Kurowska Anna WSTĘP 2 W trakcie procesu wytwarzania elementów drucianych ( klamer grotowych

Bardziej szczegółowo

Własności mechaniczne i strukturalne wybranych gipsów w mechanizmie wiązania.

Własności mechaniczne i strukturalne wybranych gipsów w mechanizmie wiązania. WYśSZA SZKOŁA INśYNIERII DENTYSTYCZNEJ im. prof. Meissnera w Ustroniu Własności mechaniczne i strukturalne wybranych gipsów w mechanizmie wiązania. Promotor: Prof. zw. dr hab. n. tech. MACIEJ HAJDUGA Barbara

Bardziej szczegółowo

Nr 5. Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Laboratorium MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH

Nr 5. Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Laboratorium MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium MASZYN I URZĄDZEŃ TECHNOLOGICZNYCH Nr 5 Badanie sił międzyzębnych w przekładni spiroidalnej Opracował: Dr inŝ. Piotr Frąckowiak Poznań

Bardziej szczegółowo

WPŁYW DODATKÓW STOPOWYCH NA WŁASNOŚCI STOPU ALUMINIUM KRZEM O NADEUTEKTYCZNYM SKŁADZIE

WPŁYW DODATKÓW STOPOWYCH NA WŁASNOŚCI STOPU ALUMINIUM KRZEM O NADEUTEKTYCZNYM SKŁADZIE WYDZIAŁ ODLEWNICTWA AGH Oddział Krakowski STOP XXXIV KONFERENCJA NAUKOWA Kraków - 19 listopada 2010 r. Marcin PIĘKOŚ 1, Stanisław RZADKOSZ 2, Janusz KOZANA 3,Witold CIEŚLAK 4 WPŁYW DODATKÓW STOPOWYCH NA

Bardziej szczegółowo

Temat 2 (2 godziny) : Próba statyczna ściskania metali

Temat 2 (2 godziny) : Próba statyczna ściskania metali Temat 2 (2 godziny) : Próba statyczna ściskania metali 2.1. Wstęp Próba statyczna ściskania jest podstawowym sposobem badania materiałów kruchych takich jak żeliwo czy beton, które mają znacznie lepsze

Bardziej szczegółowo

Materiały magnetyczne SMART : budowa, wytwarzanie, badanie właściwości, zastosowanie / Jerzy Kaleta. Wrocław, Spis treści

Materiały magnetyczne SMART : budowa, wytwarzanie, badanie właściwości, zastosowanie / Jerzy Kaleta. Wrocław, Spis treści Materiały magnetyczne SMART : budowa, wytwarzanie, badanie właściwości, zastosowanie / Jerzy Kaleta. Wrocław, 2013 Spis treści Rozdział 1. Wprowadzenie 11 Rozdział 2. Kompozyty z udziałem cieczy magnetoreologicznych

Bardziej szczegółowo

BADANIE WYTRZYMAŁOŚCI NA ROZCIĄGANIE KOMPOZYTÓW WZMACNIANYCH WŁÓKNAMI WĘGLOWYMI KLASY T700

BADANIE WYTRZYMAŁOŚCI NA ROZCIĄGANIE KOMPOZYTÓW WZMACNIANYCH WŁÓKNAMI WĘGLOWYMI KLASY T700 Autor: Joachim Marzec BADANIE WYTRZYMAŁOŚCI NA ROZCIĄGANIE KOMPOZYTÓW WZMACNIANYCH WŁÓKNAMI WĘGLOWYMI KLASY T700 Praca dyplomowa napisana w Katedrze Mechaniki i Podstaw Konstrukcji Protetycznych pod kierunkiem

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ MECHANICZNY POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ KATEDRA SILNIKÓW SPALINOWYCH I SPRĘśAREK

WYDZIAŁ MECHANICZNY POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ KATEDRA SILNIKÓW SPALINOWYCH I SPRĘśAREK WYDZIAŁ MECHANICZNY POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ KATEDRA SILNIKÓW SPALINOWYCH I SPRĘśAREK LABORATORIUM PODSTAW SILNIKÓW I NAPĘDÓW SPALINOWYCH Dr inŝ. Sławomir Makowski Ćwiczenie 2 POMIARY PODSTAWOWYCH PARAMETRÓW

Bardziej szczegółowo

Stanowisko pomiarowe do badania stanów przejściowych silnika krokowego

Stanowisko pomiarowe do badania stanów przejściowych silnika krokowego Stanowisko pomiarowe do badania stanów przejściowych silnika krokowego 1. Specyfikacja...3 1.1. Przeznaczenie stanowiska...3 1.2. Parametry stanowiska...3 2. Elementy składowe...4 3. Obsługa...6 3.1. Uruchomienie...6

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Dużych Odkształceń Plastycznych CWS

Laboratorium Dużych Odkształceń Plastycznych CWS Laboratorium Dużych Odkształceń Plastycznych CWS W Katedrze Przeróbki Plastycznej i Metaloznawstwa Metali Nieżelaznych AGH utworzono nowoczesne laboratorium, które wyposażono w oryginalną w skali światowej

Bardziej szczegółowo

CEL PRACY ZAKRES PRACY

CEL PRACY ZAKRES PRACY CEL PRACY. Analiza energetycznych kryteriów zęczenia wieloosiowego pod względe zastosowanych ateriałów, rodzajów obciążenia, wpływu koncentratora naprężenia i zakresu stosowalności dla ałej i dużej liczby

Bardziej szczegółowo

MODYFIKACJA RÓWNANIA DO OPISU KRZYWYCH WÖHLERA

MODYFIKACJA RÓWNANIA DO OPISU KRZYWYCH WÖHLERA Sylwester KŁYSZ Janusz LISIECKI Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych Tomasz BĄKOWSKI Jet Air Sp. z o.o. PRACE NAUKOWE ITWL Zeszyt 27, s. 93 97, 2010 r. DOI 10.2478/v10041-010-0003-0 MODYFIKACJA RÓWNANIA

Bardziej szczegółowo

PROFIL PRĘDKOŚCI W RURZE PROSTOLINIOWEJ

PROFIL PRĘDKOŚCI W RURZE PROSTOLINIOWEJ LABORATORIUM MECHANIKI PŁYNÓW Ćwiczenie N 7 PROFIL PRĘDKOŚCI W RURZE PROSTOLINIOWEJ . Cel ćwiczenia Doświadczalne i teoretyczne wyznaczenie profilu prędkości w rurze prostoosiowej 2. Podstawy teoretyczne:

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ROZDRABNIANIA WARSTWOWEGO NA PODSTAWIE EFEKTÓW ROZDRABNIANIA POJEDYNCZYCH ZIAREN

ANALIZA ROZDRABNIANIA WARSTWOWEGO NA PODSTAWIE EFEKTÓW ROZDRABNIANIA POJEDYNCZYCH ZIAREN Akademia Górniczo Hutnicza im. Stanisława Staszica Wydział Górnictwa i Geoinżynierii Katedra Inżynierii Środowiska i Przeróbki Surowców Rozprawa doktorska ANALIZA ROZDRABNIANIA WARSTWOWEGO NA PODSTAWIE

Bardziej szczegółowo

Instrukcja. Laboratorium

Instrukcja. Laboratorium Instrukcja Laboratorium Temperatura mięknięcia tworzyw według metody Vicat str. 1 TEMPERATURA MIĘKNIĘCIA Temperatura przy której materiał zaczyna zmieniać się z ciała stałego w masę plastyczną. Przez pojęcie

Bardziej szczegółowo

WIBROIZOLACJA określanie właściwości wibroizolacyjnych materiałów

WIBROIZOLACJA określanie właściwości wibroizolacyjnych materiałów LABORATORIUM WIBROAUSTYI MASZYN Wydział Budowy Maszyn i Zarządzania Instytut Mechaniki Stosowanej Zakład Wibroakustyki i Bio-Dynamiki Systemów Ćwiczenie nr WIBROIZOLACJA określanie właściwości wibroizolacyjnych

Bardziej szczegółowo

Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali

Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali 1.1. Wstęp Próba statyczna rozciągania jest podstawowym rodzajem badania metali, mających zastosowanie w technice i pozwala na określenie własności

Bardziej szczegółowo

BADANIE ODPORNOŚCI NA PRZENIKANIE SUBSTANCJI CHEMICZNYCH PODCZAS DYNAMICZNYCH ODKSZTAŁCEŃ MATERIAŁÓW

BADANIE ODPORNOŚCI NA PRZENIKANIE SUBSTANCJI CHEMICZNYCH PODCZAS DYNAMICZNYCH ODKSZTAŁCEŃ MATERIAŁÓW Metoda badania odporności na przenikanie ciekłych substancji chemicznych przez materiały barierowe odkształcane w warunkach wymuszonych zmian dynamicznych BADANIE ODPORNOŚCI NA PRZENIKANIE SUBSTANCJI CHEMICZNYCH

Bardziej szczegółowo

W5 Samowzbudny generator asynchroniczny

W5 Samowzbudny generator asynchroniczny W5 Samowzbudny generator asynchroniczny Program ćwiczenia: I. Część pomiarowa 1. Wyznaczenie charakterystyk zewnętrznych generatora przy wzbudzeniu pojemnościowym i obciąŝeniu rezystancyjnym, przy stałych

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 1 STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA METALI - UPROSZCZONA. 1. Protokół próby rozciągania Rodzaj badanego materiału. 1.2.

ĆWICZENIE 1 STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA METALI - UPROSZCZONA. 1. Protokół próby rozciągania Rodzaj badanego materiału. 1.2. Ocena Laboratorium Dydaktyczne Zakład Wytrzymałości Materiałów, W2/Z7 Dzień i godzina ćw. Imię i Nazwisko ĆWICZENIE 1 STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA METALI - UPROSZCZONA 1. Protokół próby rozciągania 1.1.

Bardziej szczegółowo

NK315 EKSPOATACJA STATKÓW LATAJĄCYCH. Procesy degradacyjne i destrukcyjne (c.d.)

NK315 EKSPOATACJA STATKÓW LATAJĄCYCH. Procesy degradacyjne i destrukcyjne (c.d.) NK315 EKSPOATACJA STATKÓW LATAJĄCYCH Procesy degradacyjne i destrukcyjne (c.d.) 1 ZMĘCZENIE ZAKŁAD SAMOLOTÓW I ŚMIGŁOWCÓW obciążenia zmęczeniowe elementów konstrukcyjnych Obciążenia eksploatacyjne którym

Bardziej szczegółowo

Pomiar przemieszczeń i prędkości liniowych i kątowych

Pomiar przemieszczeń i prędkości liniowych i kątowych POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ TRANSPORTU KATEDRA TRANSPORTU SZYNOWEGO LABORATORIUM DIAGNOSTYKI POJAZDÓW SZYNOWYCH ĆWICZENIE 11 Pomiar przemieszczeń i prędkości liniowych i kątowych Katowice, 2009.10.01 1.

Bardziej szczegółowo

OPIS PROPAGACJI PĘKNIĘĆ W STOPIE AL 2024-T4

OPIS PROPAGACJI PĘKNIĘĆ W STOPIE AL 2024-T4 ENERGIA W NAUCE I TECHNICE Suwałki 2014 Kłysz Sylwester 1,2, Lisiecki Janusz 1, Nowakowski Dominik 1, Kharchenko Yevhen 2 1 Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych Księcia Bolesława 6, 00-494 Warszawa tel.:

Bardziej szczegółowo

Podstawy Konstrukcji Maszyn

Podstawy Konstrukcji Maszyn Podstawy Konstrukcji Maszyn Wykład 1 Ogólne informacje o konstruowaniu maszyn Dr inŝ. Jacek Czarnigowski Pojęcia podstawowe Maszyna mechanizm lub grupa mechanizmów wykorzystywana podczas procesu pracy

Bardziej szczegółowo

Budowa przyrządu do pomiaru sił zgryzu występujących na przeciwstawnych zębach siecznych, na bazie tensometrii oporowej.

Budowa przyrządu do pomiaru sił zgryzu występujących na przeciwstawnych zębach siecznych, na bazie tensometrii oporowej. WYśSZA SZKOŁA INśYNIERII DENTYSTYCZNEJ IM. PROF. MEISSNERA W USTRONIU WYDZIAŁ INśYNIERII DENTYSTYCZNEJ Michał Lodek Budowa przyrządu do pomiaru sił zgryzu występujących na przeciwstawnych zębach siecznych,

Bardziej szczegółowo

Próby zmęczeniowe. 13.1. Wstęp

Próby zmęczeniowe. 13.1. Wstęp Próby zmęczeniowe 13.1. Wstęp Obciążenia działające w różnych układach mechanicznych najczęściej zmieniają się w czasie. Wywołują one w materiale złożone zjawiska i zmiany, zależne od wartości tych naprężeń

Bardziej szczegółowo

Dobór materiałów konstrukcyjnych cz. 10

Dobór materiałów konstrukcyjnych cz. 10 Dobór materiałów konstrukcyjnych cz. 10 dr inż. Hanna Smoleńska Katedra Inżynierii Materiałowej i Spajania Wydział Mechaniczny, Politechnika Gdańska DO UŻYTKU WEWNĘTRZNEGO Zniszczenie materiału w wyniku

Bardziej szczegółowo

analogowego regulatora PID doboru jego nastaw i przetransformowanie go na cyfrowy regulator PID, postępując według następujących podpunktów:

analogowego regulatora PID doboru jego nastaw i przetransformowanie go na cyfrowy regulator PID, postępując według następujących podpunktów: Cel projektu. Projekt składa się z dwóch podstawowych zadań, mających na celu zaprojektowanie dla danej transmitancji: G( s) = m 2 s 2 e + m s + sτ gdzie wartości m 2 = 27, m = 2, a τ = 4. G( s) = 27s

Bardziej szczegółowo

OKREŚLENIE OBSZARÓW ENERGOOSZCZĘDNYCH W PRACY TRÓJFAZOWEGO SILNIKA INDUKCYJNEGO

OKREŚLENIE OBSZARÓW ENERGOOSZCZĘDNYCH W PRACY TRÓJFAZOWEGO SILNIKA INDUKCYJNEGO Feliks Mirkowski OKREŚLENIE OBSZARÓW ENERGOOSZCZĘDNYCH W PRACY TRÓJFAZOWEGO SILNIKA INDUKCYJNEGO Streszczenie. JeŜeli obciąŝenie silnika jest mniejsze od znamionowego, to jego zasilanie napięciem znamionowym

Bardziej szczegółowo

BADANIA WYTRZYMAŁOŚCIOWE CERAMIKA A STOPY DENTYSTYCZNE W KONTEKŚCIE WYBRANYCH RODZAJÓW STOPÓW PROTETYCZNYCH

BADANIA WYTRZYMAŁOŚCIOWE CERAMIKA A STOPY DENTYSTYCZNE W KONTEKŚCIE WYBRANYCH RODZAJÓW STOPÓW PROTETYCZNYCH WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera w Ustroniu BADANIA WYTRZYMAŁOŚCIOWE CERAMIKA A STOPY DENTYSTYCZNE W KONTEKŚCIE WYBRANYCH RODZAJÓW STOPÓW PROTETYCZNYCH CEL PRACY Celem pracy było

Bardziej szczegółowo

Dawid Bula. Wytrzymałość połączenia metal-ceramika na wybranych podbudowach metalowych

Dawid Bula. Wytrzymałość połączenia metal-ceramika na wybranych podbudowach metalowych WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. Prof. Alferda Meissnera w Ustroniu Dawid Bula Wytrzymałość połączenia metal-ceramika na wybranych podbudowach metalowych (The strength of metal-ceramics joins

Bardziej szczegółowo

Dla naszego obiektu ciągłego: przy czasie próbkowania T p =2.

Dla naszego obiektu ciągłego: przy czasie próbkowania T p =2. 1. Celem zadania drugiego jest przeprowadzenie badań symulacyjnych układu regulacji obiektu G(s), z którym zapoznaliśmy się w zadaniu pierwszym, i regulatorem cyfrowym PID, którego parametry zostaną wyznaczone

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA POZNAŃSKA Wydział Maszyn Roboczych i Transportu

POLITECHNIKA POZNAŃSKA Wydział Maszyn Roboczych i Transportu POLITECHNIKA POZNAŃSKA Wydział Maszyn Roboczych i Transportu PRACA DYPLOMOWA BADANIA I MODELOWANIE PRACY UKŁADU NAPĘDOWEGO SAMOCHODU Z AUTOMATYCZNĄ SKRZYNIĄ BIEGÓW Autor: inŝ. Janusz Walkowiak Promotor:

Bardziej szczegółowo

Z powyższej zależności wynikają prędkości synchroniczne n 0 podane niżej dla kilku wybranych wartości liczby par biegunów:

Z powyższej zależności wynikają prędkości synchroniczne n 0 podane niżej dla kilku wybranych wartości liczby par biegunów: Bugaj Piotr, Chwałek Kamil Temat pracy: ANALIZA GENERATORA SYNCHRONICZNEGO Z MAGNESAMI TRWAŁYMI Z POMOCĄ PROGRAMU FLUX 2D. Opiekun naukowy: dr hab. inż. Wiesław Jażdżyński, prof. AGH Maszyna synchrocznina

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie N 13 ROZKŁAD CIŚNIENIA WZDŁUś ZWĘśKI VENTURIEGO

Ćwiczenie N 13 ROZKŁAD CIŚNIENIA WZDŁUś ZWĘśKI VENTURIEGO LABORATORIUM MECHANIKI PŁYNÓW Ćwiczenie N ROZKŁAD CIŚNIENIA WZDŁUś ZWĘśKI VENTURIEGO . Cel ćwiczenia Doświadczalne wyznaczenie rozkładu ciśnienia piezometrycznego w zwęŝce Venturiego i porównanie go z

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia niskocyklowego zmęczenia metali

Zagadnienia niskocyklowego zmęczenia metali Sylwester KŁYSZ Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych Czesław GOSS Wojskowa Akademia Techniczna Zagadnienia niskocyklowego zmęczenia metali W pracy dokonano przeglądu podstawowych zagadnień niskocyklowego

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ BADANIE PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH

INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ BADANIE PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ ZAKŁAD ELEKTROWNI LABORATORIUM POMIARÓW I AUTOMATYKI W ELEKTROWNIACH BADANIE PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH Instrukcja do ćwiczenia Łódź 1996 1. CEL ĆWICZENIA

Bardziej szczegółowo

Sterowniki Programowalne Sem. V, AiR

Sterowniki Programowalne Sem. V, AiR Katedra Inżynierii Systemów Sterowania Sterowniki Programowalne Sem. V, AiR Opis stanowiska sterowania prędkością silnika 3-fazowego Opracował: mgr inż. Arkadiusz Cimiński Data: październik, 2016 r. Opis

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA KATEDRA ZARZĄDZANIA PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: Podstawy techniki i technologii Kod przedmiotu: IS01123; IN01123 Ćwiczenie 5 BADANIE WŁASNOŚCI MECHANICZNYCH

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 13, Data wydania: 22 kwietnia 2015 r. Nazwa i adres INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

BADANIA STATYCZNE I DYNAMICZNE STOPU ALUMINIUM PA-47 PRZEZNACZONEGO NA KONSTRUKCJE MORSKIE

BADANIA STATYCZNE I DYNAMICZNE STOPU ALUMINIUM PA-47 PRZEZNACZONEGO NA KONSTRUKCJE MORSKIE ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK XLVIII NR 2 (169) 2007 Lesł aw Kyzioł Zdzisł aw Zatorski Akademia Marynarki Wojennej BADANIA STATYCZNE I DYNAMICZNE STOPU ALUMINIUM PA-47 PRZEZNACZONEGO

Bardziej szczegółowo

Techniki wytwarzania - odlewnictwo

Techniki wytwarzania - odlewnictwo Techniki wytwarzania - odlewnictwo Główne elementy układu wlewowego Układy wlewowe Struga metalu Przekrój minimalny Produkcja odlewów na świecie Odbieranie ciepła od odlewów przez formę Krystalizacja Schematyczne

Bardziej szczegółowo

AUTOMATYKA I STEROWANIE W CHŁODNICTWIE, KLIMATYZACJI I OGRZEWNICTWIE L2 STEROWANIE INWERTEROWYM URZĄDZENIEM CHŁODNICZYM W TRYBIE P

AUTOMATYKA I STEROWANIE W CHŁODNICTWIE, KLIMATYZACJI I OGRZEWNICTWIE L2 STEROWANIE INWERTEROWYM URZĄDZENIEM CHŁODNICZYM W TRYBIE P ĆWICZENIE LABORAORYJNE AUOMAYKA I SEROWANIE W CHŁODNICWIE, KLIMAYZACJI I OGRZEWNICWIE L2 SEROWANIE INWEREROWYM URZĄDZENIEM CHŁODNICZYM W RYBIE P Wersja: 2013-09-30-1- 2.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Materiały dydaktyczne. Semestr IV. Laboratorium

Materiały dydaktyczne. Semestr IV. Laboratorium Materiały dydaktyczne Wytrzymałość materiałów Semestr IV Laboratorium 1 Temat: Statyczna zwykła próba rozciągania metali. Praktyczne przeprowadzenie statycznej próby rozciągania metali, oraz zapoznanie

Bardziej szczegółowo

2.2 Wyznaczanie modułu Younga na podstawie ścisłej próby rozciągania

2.2 Wyznaczanie modułu Younga na podstawie ścisłej próby rozciągania UT-H Radom Instytut Mechaniki Stosowanej i Energetyki Laboratorium Wytrzymałości Materiałów instrukcja do ćwiczenia 2.2 Wyznaczanie modułu Younga na podstawie ścisłej próby rozciągania I ) C E L Ć W I

Bardziej szczegółowo

B A D A N I E W Y T R Z Y M A Ł O Ś C I K O M P O Z Y T Ó W W Ę G L O W Y C H

B A D A N I E W Y T R Z Y M A Ł O Ś C I K O M P O Z Y T Ó W W Ę G L O W Y C H WYśSZA SZKOŁA INśYNIERII DENTYSTYCZNEJ IM. PROF. ALFREDA MEISSNERA W USTRONIU WYDZIAŁ INśYNIERII DENTYSTYCZNEJ B A D A N I E W Y T R Z Y M A Ł O Ś C I K O M P O Z Y T Ó W W Ę G L O W Y C H Autor pracy:

Bardziej szczegółowo

Seria Jubileuszowa. Rozwiązania informatyczne. Sprężarki śrubowe Airpol PRM z przetwornicą częstotliwości. oszczędność energii. ochrona środowiska

Seria Jubileuszowa. Rozwiązania informatyczne. Sprężarki śrubowe Airpol PRM z przetwornicą częstotliwości. oszczędność energii. ochrona środowiska Sprężarki śrubowe Airpol PRM z przetwornicą częstotliwości Seria Jubileuszowa Każda sprężarka śrubowa z przetwornicą częstotliwości posiada regulację obrotów w zakresie od 50 do 100%. Jeżeli zużycie powietrza

Bardziej szczegółowo

Dobór materiałów konstrukcyjnych cz.13

Dobór materiałów konstrukcyjnych cz.13 Dobór materiałów konstrukcyjnych cz.13 dr inż. Hanna Smoleńska Katedra Inżynierii Materiałowej i Spajania Wydział Mechaniczny, Politechnika Gdańska Materiały edukacyjne ROZSZERZALNOŚĆ CIEPLNA LINIOWA Ashby

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska

Politechnika Poznańska Politechnika Poznańska Metoda Elementów Skończonych- projekt Prowadzący: Dr hab. Tomasz Stręk Wykonał: Maciej Weinert Kierunek/ wydział: MiBM/WBMiZ Profil dyplomowania: IME Rok akademicki: 2009/2010 Zawartość

Bardziej szczegółowo

Interface sieci RS485

Interface sieci RS485 Interface sieci RS85 Model M-07 do Dydaktycznego Systemu Mikroprocesorowego DSM-5 Instrukcja uŝytkowania Copyright 007 by MicroMade All rights reserved Wszelkie prawa zastrzeŝone MicroMade Gałka i Drożdż

Bardziej szczegółowo

PL 175488 B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 175488 (13) B1. (22) Data zgłoszenia: 08.12.1994

PL 175488 B1 (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 175488 (13) B1. (22) Data zgłoszenia: 08.12.1994 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 175488 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 306167 (22) Data zgłoszenia: 08.12.1994 (51) IntCl6: G01K 13/00 G01C

Bardziej szczegółowo

Ćw. 18: Pomiary wielkości nieelektrycznych II

Ćw. 18: Pomiary wielkości nieelektrycznych II Wydział: EAIiE Kierunek: Imię i nazwisko (e mail): Rok:. (../..) Grupa: Zespół: Data wykonania: Zaliczenie: Podpis prowadzącego: Uwagi: LABORATORIUM METROLOGII Ćw. 18: Pomiary wielkości nieelektrycznych

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY NISKOCYKLOWEJ TRWAŁOŚCI ZMĘCZENIOWEJ WYBRANYCH STALI I POŁĄCZEŃ SPAWANYCH

PROBLEMY NISKOCYKLOWEJ TRWAŁOŚCI ZMĘCZENIOWEJ WYBRANYCH STALI I POŁĄCZEŃ SPAWANYCH Praca zbiorowa pod redakcją Czesława GOSSA PROBLEMY NISKOCYKLOWEJ TRWAŁOŚCI ZMĘCZENIOWEJ WYBRANYCH STALI I POŁĄCZEŃ SPAWANYCH Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych Warszawa 004 Autorzy poszczególnych rozdziałów

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe

Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe Jarosław Gliwiński, Łukasz Rogacz Laboratorium Komputerowe Systemy Pomiarowe ćw. Zastosowania wielofunkcyjnej karty pomiarowej Data wykonania: 06.03.08 Data oddania: 19.03.08 Celem ćwiczenia było poznanie

Bardziej szczegółowo

Odporność na zmęczenie

Odporność na zmęczenie Odporność na zmęczenie mieszanek mineralnoasfaltowych z ORBITON HiMA dr inż. Krzysztof Błażejowski mgr inż. Marta Wójcik-Wiśniewska V Śląskie Forum Drogownictwa 26-27.04.2017 ORLEN. NAPĘDZAMY PRZYSZŁOŚĆ

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WYTRZYMAŁOŚCI POŁĄCZENIA METAL CERAMIKA NA PRZYKŁADZIE CERAMIKI SHOFU I VITA

ANALIZA WYTRZYMAŁOŚCI POŁĄCZENIA METAL CERAMIKA NA PRZYKŁADZIE CERAMIKI SHOFU I VITA ANALIZA WYTRZYMAŁOŚCI POŁĄCZENIA METAL CERAMIKA NA PRZYKŁADZIE CERAMIKI SHOFU I VITA WSTĘP W stomatologii i technice dentystycznej moŝna zaobserwować znaczny rozwój materiałów ceramicznych. Z tworzyw stosowanych

Bardziej szczegółowo

Kondensator, pojemność elektryczna

Kondensator, pojemność elektryczna COACH 03 Kondensator, pojemność elektryczna Program: Coach 6 Projekt: na ZMN060F CMA Coach Projects\PTSN Coach 6\ Elektronika/Kondensator.cma Przykład: Kondensator 1.cmr Cel ćwiczenia: I. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

METODA POMIARU DOKŁADNOŚCI KINEMATYCZNEJ PRZEKŁADNI ŚLIMAKOWYCH

METODA POMIARU DOKŁADNOŚCI KINEMATYCZNEJ PRZEKŁADNI ŚLIMAKOWYCH METODA POMIARU DOKŁADNOŚCI KINEMATYCZNEJ PRZEKŁADNI ŚLIMAKOWYCH Dariusz OSTROWSKI 1, Tadeusz MARCINIAK 1 1. WSTĘP Dokładność przeniesienia ruchu obrotowego w precyzyjnych przekładaniach ślimakowych zwanych

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ NR 9. Projekt lokalnej sieci komputerowej zapewniającej dostęp do Internetu.

ZESPÓŁ SZKÓŁ NR 9. Projekt lokalnej sieci komputerowej zapewniającej dostęp do Internetu. ZESPÓŁ SZKÓŁ NR 9 IM. ROMUALDA TRAUGUTTA W KOSZALINIE Projekt lokalnej sieci komputerowej zapewniającej dostęp do Internetu. autorzy: mgr inŝ. Tomasz Pukiewicz mgr inŝ. Rafał Traczyk - 1 - 1. ZałoŜenia

Bardziej szczegółowo

Termometr oporowy do zastosowań wewnątrz, na zewnętrz pomieszczeń i w wykonaniu kanałowym

Termometr oporowy do zastosowań wewnątrz, na zewnętrz pomieszczeń i w wykonaniu kanałowym Karta katalogowa 90.2523 Strona 1/7 Termometr oporowy do zastosowań wewnątrz, na zewnętrz pomieszczeń i w wykonaniu kanałowym Dla temperatur od -30 do +80 o C (200 o C) Do uŝytku w HVAC Indeksy ochrony

Bardziej szczegółowo

WIECZOROWE STUDIA NIESTACJONARNE LABORATORIUM UKŁADÓW ELEKTRONICZNYCH

WIECZOROWE STUDIA NIESTACJONARNE LABORATORIUM UKŁADÓW ELEKTRONICZNYCH POLITECHNIKA WARSZAWSKA Instytut Radioelektroniki Zakład Radiokomunikacji WIECZOROWE STUDIA NIESTACJONARNE Semestr III LABORATORIUM UKŁADÓW ELEKTRONICZNYCH Ćwiczenie Temat: Badanie wzmacniacza operacyjnego

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITAPOLSKA (12)OPIS PATENTOWY (19)PL (11) (13)B1

RZECZPOSPOLITAPOLSKA (12)OPIS PATENTOWY (19)PL (11) (13)B1 RZECZPOSPOLITAPOLSKA (12)OPIS PATENTOWY (19)PL (11)177192 (13)B1 (21)Numer zgłoszenia: 309529 Urząd Patentowy (22)Data Zgłoszenia: 0 4.07.1995 Rzeczypospolitej Polskiej (51) IntCl6. G 0 1N 3/56 G01N 19/02

Bardziej szczegółowo

Pomiar wielkości nieelektrycznych: temperatury, przemieszczenia i prędkości.

Pomiar wielkości nieelektrycznych: temperatury, przemieszczenia i prędkości. Zakład Napędów Wieloźródłowych Instytut Maszyn Roboczych CięŜkich PW Laboratorium Elektrotechniki i Elektroniki Ćwiczenie E3 - protokół Pomiar wielkości nieelektrycznych: temperatury, przemieszczenia i

Bardziej szczegółowo

Zjawisko aliasingu. Filtr antyaliasingowy. Przecieki widma - okna czasowe.

Zjawisko aliasingu. Filtr antyaliasingowy. Przecieki widma - okna czasowe. Katedra Mechaniki i Podstaw Konstrukcji Maszyn POLITECHNIKA OPOLSKA Komputerowe wspomaganie eksperymentu Zjawisko aliasingu.. Przecieki widma - okna czasowe. dr inż. Roland PAWLICZEK Zjawisko aliasingu

Bardziej szczegółowo

MMB Drives 40 Elektrownie wiatrowe

MMB Drives 40 Elektrownie wiatrowe Elektrownie wiatrowe MMB Drives Zbigniew Krzemiński, Prezes Zarządu Elektrownie wiatrowe produkowane przez MMB Drives zostały tak zaprojektowane, aby osiągać wysoki poziom produkcji energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

DOTYCZY: Sygn. akt SZ /12/6/6/2012

DOTYCZY: Sygn. akt SZ /12/6/6/2012 Warszawa dn. 2012-07-26 SZ-222-20/12/6/6/2012/ Szanowni Państwo, DOTYCZY: Sygn. akt SZ-222-20/12/6/6/2012 Przetargu nieograniczonego, którego przedmiotem jest " sprzedaż, szkolenie, dostawę, montaż i uruchomienie

Bardziej szczegółowo

Laboratorium LAB1. Moduł małej energetyki wiatrowej

Laboratorium LAB1. Moduł małej energetyki wiatrowej Laboratorium LAB1 Moduł małej energetyki wiatrowej Badanie charakterystyki efektywności wiatraka - kompletnego systemu (wiatrak, generator, akumulator) prędkość wiatru - moc produkowana L1-U1 Pełne badania

Bardziej szczegółowo

Aplikacja czujnika temperatury dla modułu uniwersalnego UNIV 1.0 i procesora UNIV 1.0 (CPU)

Aplikacja czujnika temperatury dla modułu uniwersalnego UNIV 1.0 i procesora UNIV 1.0 (CPU) Aplikacja czujnika temperatury dla modułu uniwersalnego UNIV 1.0 i procesora UNIV 1.0 (CPU) Cechy: Z uŝyciem cyfrowych sensorów DS18B20, DS18B20-PAR lub DS1822, DS1822-PAR. Mierzy temperaturę od -55 C

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Politechnika Białostocka Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Temat ćwiczenia: Badanie udarności metali Numer ćwiczenia: 7 Laboratorium z przedmiotu: wytrzymałość

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z BADAŃ

SPRAWOZDANIE Z BADAŃ POLITECHNIKA ŁÓDZKA ul. Żeromskiego 116 90-924 Łódź KATEDRA BUDOWNICTWA BETONOWEGO NIP: 727 002 18 95 REGON: 000001583 LABORATORIUM BADAWCZE MATERIAŁÓW I KONSTRUKCJI BUDOWLANYCH Al. Politechniki 6 90-924

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM SPEKTRALNEJ ANALIZY CHEMICZNEJ (L-6)

LABORATORIUM SPEKTRALNEJ ANALIZY CHEMICZNEJ (L-6) LABORATORIUM SPEKTRALNEJ ANALIZY CHEMICZNEJ (L-6) Posiadane uprawnienia: ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO NR AB 120 wydany przez Polskie Centrum Akredytacji Wydanie nr 5 z 18 lipca 2007 r. Kierownik

Bardziej szczegółowo

BADANIA PÓL NAPRĘśEŃ W IMPLANTACH TYTANOWYCH METODAMI EBSD/SEM. Klaudia Radomska

BADANIA PÓL NAPRĘśEŃ W IMPLANTACH TYTANOWYCH METODAMI EBSD/SEM. Klaudia Radomska WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera w Ustroniu Wydział InŜynierii Dentystycznej BADANIA PÓL NAPRĘśEŃ W IMPLANTACH TYTANOWYCH METODAMI EBSD/SEM Klaudia Radomska Praca dyplomowa napisana

Bardziej szczegółowo

Spawanie aluminium zastosowanie nowoczesnych źródeł inwertorowych z moŝliwością modulacji częstotliwości

Spawanie aluminium zastosowanie nowoczesnych źródeł inwertorowych z moŝliwością modulacji częstotliwości Spawanie aluminium Metoda TIG Badania makroskopowe dr inŝ. Piotr Białucki*, dr inŝ. Artur Lange*, mgr inŝ. Marcin Winnicki*, mgr inŝ. Krzysztof Mielcarek** Spawanie aluminium zastosowanie nowoczesnych

Bardziej szczegółowo