Wtryskiwanie tworzyw amorficznych

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wtryskiwanie tworzyw amorficznych"

Transkrypt

1 Wtryskiwanie tworzyw amorficznych

2 ciśnienie wewnętrzne p max p z1 p z2 t zf t w t d2 t d3 t d1 t ch p z3 p s1 p s2 p s3 czas cyklu wtryskowego Wykres ciśnienia panującego w gnieździe formującym podczas cyklu wtryskowego przy zmienianym czasie docisku p max - maksymalne ciśnienie wtrysku t z - czas zamykania formy, t w - czas przesuwu tłoka do przodu, t d1, t d2, t d3, - zmieniany czas docisku, p z1, p z2, p z3, - ciśnienie zasklepiające dla czasów docisku, odpowiednio: t d1, t d2, t d3, p z1, p z2, p z3, - ciśnienie szczątkowe dla czasów docisku, odpowiednio: t d1

3 Wykres stanu ilustrujący zmiany podczas stygnięcia tworzyw (pod stałym ciśnieniem) A amorficznych SK semikrystalicznych K krystalicznych

4 0,6 poliwęglan ABS efekt cieplny, 10x mw/mg 0,4-0,1-0,2-0,3-0,4-0,5-0, temperatura, 0 C Przykładowe krzywe DSC tworzyw amorficznych: poliwęglanu i ABS

5 20 PP_cz PP_X1 PP_X2 PP_X3 efekt cieplny, mw/mg 10 0 chłodzenie -10 ogrzewanie temperatura, 0 C Porównanie krzywych DSC (zmiana temperatury topnienia i krzepnięcia) próbek polipropylenu z dodatkiem, odpowiednio: 0,00 (cz); 0,02 (X1); 0,04 (X2); 0,06 (X3) % mas. benzoesanu sodu (nukleant)

6 Morfologia polipropylenu nienukleowanego (z lewej) i nukleowanego (z prawej)

7 Porównanie zależności entalpii właściwej amorficznego tworzywa (PS) z semikrystalicznymi (HDPE i PP) od temperatury, p = 1 MPa

8 = π g tch 2 2 a p ln 4 π ϑ ϑˆ m e - - ϑ ϑ w w t k szacowany czas chłodzenia g grubość wtryskiwanej kształtki a p dyfuzyjność cieplna tworzywa: c p ciepło właściwe tworzywa λ przewodnictwo cieplne tworzywa ρ gęstość tworzywa λ ap= cp ρ ϑ m ϑ ˆϑ w e temperatura wtryskiwanego tworzywa średnia temperatura ścianki temperatura rdzenia wypraski wypychanej z formy

9 Oznaczenia wypraski do wzoru do obliczania czasu chłodzenia w formie

10 Rozkład temperatury w wyprasce polistyrenowej przed i po wyjęciu z formy

11 Zależność czasu chłodzenia wyprasek kopolimerów styrenowych (ABS, SAN) od grubości wypraski; T f temperatura formy, T m temperatura wtrysku, 0 C

12 Zależność czasu chłodzenia wyprasek PA6 i PA66 od grubości wypraski T f temperatura formy, T m temperatura wtrysku, 0 C

13 Wpływ parametrów wtryskiwania na skurcz wyprasek Zwiększenie wartości parametru Ciśnienie wtrysku Szybkość wtrysku Ciśnienie docisku Temperatura wtrysku Temperatura formy Siła zwarcia formy Grubość ścianki Temperatura wypraski w momencie wypychania Czas chłodzenia Przekrój przewężki Liczba przewężek Czas otwarcia formy Wpływ na skurcz (zazwyczaj) (mniejszy efekt) do chwili zablokowania przewężki możliwe może, zazwyczaj

14 Wpływ wybranych parametrów wtrysku na skurcz wyprasek

15 Wpływ temperatury wtrysku (1) Temperatura wtrysku ma dwukierunkowy wpływ na skurcz prasowniczy: wpływ rosnący na kontrakcję objętości stopu polimerowego (A) podwyższenie temperatury wtrysku powoduje zmniejszenie lepkości stopu, a przez to stratę ciśnienia w formie, a przez to lepsze odwzorowanie geometrii gniazda (B)

16 Wpływ temperatury formy (2) Temperatura ścianki formy ma istotny wpływ na skurcz i przejawia się przez ułatwienie w wyższej temperaturze procesu wypełniania gniazda, krystalizacji (dla polimerów semikrystalicznych) zmniejszenie naprężeń wewnętrznych. Wyższa temperatura formy, przez ułatwienie procesu krystalizacji, ma znacznie większy wpływ na skurcz tworzyw semikrystalicznych niż amorficznych. Wpływ szybkości wtrysku (3) Duża szybkość wtrysku powoduje silną orientację stopu w trakcie wypełniania, co wywołuje większy skurcz. Przy mniejszej szybkości wtrysku utrudnione wypełnianie gniazda, związane z chłodzeniem wolno płynącego stopu w gnieździe powoduje gorsze odwzorowanie gniazda i większe straty ciśnienia wtrysku przez co następuje zwiększenie skurczu.

17 Wpływ ciśnienia docisku (4) Ciśnienie docisku ma duży wpływ na skurcz zarówno tworzyw amorficznych, jak i semikrystalicznych. Zależność ta ma charakter malejący, o asymptotycznym charakterze w części dla większych wartości ciśnienia docisku. Dla optymalnej konstrukcji układu wlewowego oraz wypraski, zwiększenie ciśnienia docisku może spowodować zmniejszenie skurczu semikrystalicznych polimerów do ok. 0,5 %. Dla tworzyw amorficznych można zmniejszyć potencjalnie skurcz do ok. 0,2 %. Wpływ czasu docisku (5) Czas docisku ma podobny wpływ na skurcz jak ciśnienie docisku. Podczas docisku następuje schładzanie stopu w gnieździe formującym i towarzyszące mu zmniejszenie objętości tworzywa. Może ono być skompensowane przez dodatkowe dopełnienie gniazda stopem z tzw. poduszki resztkowej, znajdującej się w przedniej części cylindra reszty tworzywa pochodzącej z nadmiaru skoku wtrysku. Wpływ czasu docisku jest mniejszy dla tworzyw amorficznych, dla których kontrakcja objętości jest mniejsza niż dla semikrystalicznych, a przez to uzupełnienie ubytku objętości wypraski nie jest tak znaczące. Należy tu wspomnieć o tym, że to dopełnianie gniazda następuje tylko do momentu aż wlewek nie ulegnie zasklepieniu. Wówczas przedłużanie czasu docisku nic nie daje dla zmniejszenia skurczu, powoduje tylko nadmierne obciążenie wypraski i wydłużenie czasu cyklu wtryskowego. W związku z tym grubość i przekrój wlewka powinien być zależny od grubości kształtki.

18 Wpływ parametrów wtryskiwania na skurcz wyprasek Zwiększenie wartości parametru Zawartość napełniacza Rodzaj napełniacza Temperatura otoczenia Wilgotność otoczenia Wymuszony ruch powietrza Wpływ na skurcz ; zazwyczaj

19 Ślimaki tzw. uniwersalne przeznaczone do tworzyw amorficznych (A) i krystalicznych (K)

20 Zalecana geometria wtryskowych ślimaków do wybranych tworzyw termoplastycznych Wymiary ślimaka, mm PVC-U PS HI PE LD PE HD PA 6 CA/B Średnica, D Długość całkowita, L/D Długość strefy zasilania, L z /D Długość strefy sprężania L s /D Długość strefy dozowania, L d /D Głębokość kanału w strefie 5,1 3,6 3,2 3,9 3,2 3,2 dozowania, h d Głębokość kanału w strefie 15,2 15,2 15,2 16,5 16,5 16,5 zasilania, h z

21 Ślimak wtryskowy z odgazowaniem: 1. lej zasypowy 6. otwór odgazowania 2. strefa zasilania 7. II strefa sprężania 3. strefa sprężania 8. II strefa dozowania 4. strefa dozowania 9. zawór zwrotny 5. strefa dekompresji

22 Zależność dopuszczalnej temperatury stopu (wtrysku) od objętości jednorazowego wtrysku (czasu przebywania stopu w cylindrze wtryskowym)

23 Ogólne zalecenia dla wtrysku tworzyw amorficznych Temperatura cylindra powinna zapewnić odpowiednią lepkość stopu, co zapewnia uzyskanie niewielkich naprężeń ścinających i własnych wypraski. Z tą wielkością związany jest czas przebywania tworzywa w cylindrze, który powinien się mieścić pomiędzy 4 8 min. Temperatura formy jest zwykle znacznie niższa niż dla krystalicznych, gdyż zestalenie ma tutaj inny charakter. Musimy tu osiągnąć kompromis pomiędzy wyglądem wypraski: jej połyskiem, brakiem linii łączenia a czasem chłodzenia, który zwykle ogranicza wydajność procesu. Duże różnice temperatury pomiędzy stopem a formą (zbyt niska temperatura formy) oznaczają zwykle także pogorszenie wytrzymałości przez zamrożenie naprężeń pomiędzy silnie zorientowanymi warstwami. Szybkość wtrysku, gdy jest zbyt mała może doprowadzić do powstania niedolewów, zaś zbyt duża - pogorszenie wytrzymałości przez zamrożenie naprężeń pomiędzy silnie zorientowanymi warstwami. Ogólnie te tworzywa są mniej wrażliwe na zbyt małą szybkość wtrysku niż semikrystaliczne. Ważne jest także programowanie szybkości wtrysku. Ciśnienie uplastyczniania zwykle 5 do 10 % ciśnienia wtrysku ułatwia odpowietrzenie i upakowanie podawanego do przedniej części cylindra stopu. Ważna jest tu także dekompresja po zadozowaniu, zwłaszcza przy stosowaniu otwartych dysz.

24 Ogólne zalecenia dla wtrysku tworzyw amorficznych Ciśnienie wtrysku powinno zapewnić odpowiednie wypełnienie gniazda bez jego przeładowania i powstania dużych naprężeń własnych w wyprasce. Ważny jest także punkt przełączenia na docisk Ciśnienie oraz docisk mają istotny wpływ na uzyskanie dobrych, niezapadniętych wyprasek, o małych naprężeniach własnych. Tworzywa amorficzne nie wymagają tak długich czasów docisku jak semikrystliczne. Szybkość obrotów ślimaka ma istotny wpływ na czas cyklu wtryskowego. Ale zbyt duża prędkość obwodowa ślimaka to możliwość przegrzania stopu, zwłaszcza tego o dużej lepkości. Do takich należy wiele tworzyw amorficznych: PMMA, PC, PVC Zwykle powinna się ona mieścić pomiędzy 0,05 i 0,2 m/s Poduszka - dla tworzyw amorficznych jest ona mniejsza niż dla semikrystalicznych (mniejszy skurcz podczas chłodzenia).

25 Wtryskiwanie tworzyw krystalicznych

26 Wykres stanu ilustrujący zmiany podczas stygnięcia tworzyw (pod stałym ciśnieniem) A amorficznych SK semikrystalicznych K krystalicznych

27 20 PP_cz PP_X1 PP_X2 PP_X3 efekt cieplny, mw/mg 10 0 chłodzenie -10 ogrzewanie temperatura, 0 C Porównanie krzywych DSC (zmiana temperatury topnienia i krzepnięcia) próbek polipropylenu z dodatkiem, odpowiednio: 0,00 (cz); 0,02 (X1); 0,04 (X2); 0,06 (X3) % mas. benzoesanu sodu (nukleant)

28 A) B) C) D) Rys. 2. Zdjęcia SEM przełomów wyprasek badanych kompozycji polipropylenowych (powiększenie 5000x) A) polipropylen bez dodatku nukleantów (ipp) B) kompozycja z dodatkiem nukleanta C) kompozycja z dodatkiem modyfikowanego bentonitu

29 Tabela 1. Krystaliczność wybranych termoplastów Rodzaj polimeru Polipropylen izotaktyczny (PPi) PP o dużej zawartości PPa Polietylen dużej gęstości (HD PE) Polietylen małej gęstości (LD PE) Politereftalan etylenu (PET) Politereftalan butylenu (PBT) Poliamid 6 (PA 6) Gęstość fazy krystalicznej, g/cm 3 Gęstość fazy amorficznej, g/cm 3 Stopień krystaliczności, % Średnia gęstość, g/cm 3 0,937 0, , ,896 1,001 0, ,950 1,001 0, ,920 1,455 1, , ,30 1,30 1, ,13

30 Zależność entalpii właściwej wybranych krystalicznych polimerów porównanych z PTFE (p= 0,1 MPa)

31 Dla tworzyw krystalicznych, dla wyprasek cienkościennych z przewężkami o małych przekrojach zalecane jest umiarkowane ciśnienie docisku. Jednakże dla wyprasek grubościennych z przewężkami o dużych przekrojach zalecane są długie czasy i duże ciśnienia docisku. Ma to zapobiec tworzeniu się zapadnięć przez uzupełnianie stopu w gnieździe formującym w tej fazie. Poduszka resztkowa powinna być dla polimerów krystalicznych większa nominalnie 3 10 (12) mm. Należy przy tym pamiętać, że zwiększenie poduszki oznacza wydłużenie czasu przebywania stopu w wysokiej temperaturze (płynięcia) i możliwość częściowej jego degradacji lub przebarwienia.

32 Wpływ temperatury wtrysku (stopu) na czas docisku POM (homopolimer) w formie

33 Wpływ temperatury wtrysku (stopu) na dopuszczalny czas przebywania POM (homopolimer) w cylindrze wtryskarki

34 Wygrzewanie tworzyw po wtrysku w celu stabilizacji ich wymiarów i relaksacji naprężeń własnych Temperatura w pobliżu temperatury Vicata danego tworzywa Czas 30 min + 5min na każdy mm grubości wypraski Medium powietrze lub inertna ciecz (olej) Chłodzenie po wygrzewaniu powolne aż do osiągnięcia bezpiecznej temperatury (zazwyczaj kilkadziesiąt stopni poniżej temperatury wygrzewania Należy unikać przegrzewania i skoków temperatury Wypraski nie powinny się ze sobą stykać lub dotykać ścianek łaźni lub suszarki Aby uniknąć deformacji wypraski mogą one być mocowane w uchwytach

35 Przykład ilustrujący wpływ dodatków na czas krystalizacji PA 66 w formie wtryskowej

36 Poniżej podano szybkość krystalizacji poliestrów nasyconych dla wyprasek o grubości do 3 mm, które posłużą do dobrania czasu docisku tych tworzyw:

37 Zależność skurczu nienapełnionego PBT od grubości wypraski

38 Wpływ czasu wtrysku (wypełniania) gniazda na udarność krystalicznego tworzywa na przykładzie POM

39 Wpływ obwodowej ślimaka na udarność krystalicznego tworzywa na przykładzie POM

40 Przeliczanie prędkości obrotowej ślimaka na obwodową zależnie od jego średnicy

41 Wpływ wybranych parametrów wtrysku na skurcz wyprasek

42 Wpływ temperatury wtrysku (1) Temperatura wtrysku ma dwukierunkowy wpływ na skurcz prasowniczy: wpływ rosnący na kontrakcję objętości stopu polimerowego (A) podwyższenie temperatury wtrysku powoduje zmniejszenie lepkości stopu, a przez to stratę ciśnienia w formie, a przez to lepsze odwzorowanie geometrii gniazda (B)

43 Wpływ temperatury formy (2) Temperatura ścianki formy ma istotny wpływ na skurcz i przejawia się przez ułatwienie w wyższej temperaturze procesu wypełniania gniazda, krystalizacji (dla polimerów semikrystalicznych) zmniejszenie naprężeń wewnętrznych. Wyższa temperatura formy, przez ułatwienie procesu krystalizacji, ma znacznie większy wpływ na skurcz tworzyw semikrystalicznych niż amorficznych. Wpływ szybkości wtrysku (3) Duża szybkość wtrysku powoduje silną orientację stopu w trakcie wypełniania, co wywołuje większy skurcz. Przy mniejszej szybkości wtrysku utrudnione wypełnianie gniazda, związane z chłodzeniem wolno płynącego stopu w gnieździe powoduje gorsze odwzorowanie gniazda i większe straty ciśnienia wtrysku przez co następuje zwiększenie skurczu.

44 Wpływ ciśnienia docisku (4) Ciśnienie docisku ma duży wpływ na skurcz zarówno tworzyw amorficznych, jak i semikrystalicznych. Zależność ta ma charakter malejący, o asymptotycznym charakterze w części dla większych wartości ciśnienia docisku. Dla optymalnej konstrukcji układu wlewowego oraz wypraski, zwiększenie ciśnienia docisku może spowodować zmniejszenie skurczu semikrystalicznych polimerów do ok. 0,5 %. Dla tworzyw amorficznych można zmniejszyć potencjalnie skurcz do ok. 0,2 %. Wpływ czasu docisku (5) Czas docisku ma podobny wpływ na skurcz jak ciśnienie docisku. Podczas docisku następuje schładzanie stopu w gnieździe formującym i towarzyszące mu zmniejszenie objętości tworzywa. Może ono być skompensowane przez dodatkowe dopełnienie gniazda stopem z tzw. poduszki resztkowej, znajdującej się w przedniej części cylindra reszty tworzywa pochodzącej z nadmiaru skoku wtrysku. Wpływ czasu docisku jest mniejszy dla tworzyw amorficznych, dla których kontrakcja objętości jest mniejsza niż dla semikrystalicznych, a przez to uzupełnienie ubytku objętości wypraski nie jest tak znaczące. Należy tu wspomnieć o tym, że to dopełnianie gniazda następuje tylko do momentu aż wlewek nie ulegnie zasklepieniu. Wówczas przedłużanie czasu docisku nic nie daje dla zmniejszenia skurczu, powoduje tylko nadmierne obciążenie wypraski i wydłużenie czasu cyklu wtryskowego. W związku z tym grubość i przekrój wlewka powinien być zależny od grubości kształtki.

45 A p= 0,1 MPa p= 10 MPa Objętość właściwa F E D C B p= 100 MPa p= 250 MPa p= 500 MPa T wypchnięcia Temperatura T wtrysku Przedstawienie przemian zachodzących podczas cyklu wtryskowego na wykresie pvt, dla wtryskarki nie posiadającej regulacji ciśnienia wewnętrznego (bez optymalizacji). A-B - wtrysk stopu do formy, B-C -faza docisku, C-D - faza wyładowania stopu z gniazda (po odjeździe cylindra), D-E-F - schłodzenie wypraski w formie (po zasklepieniu wlewka)

46 Przedstawienie przemian zachodzących podczas cyklu wtryskowego na wykresie pvt dla wtryskarek z regulowanym ciśnieniem wewnętrznym - po optymalizacji A-B - wtrysk stopu do formy, B-C -faza docisku (izobaryczna), C-D - chłodzenie ciekłej wypraski w formie (przemiana izochoryczna), D-E- - schłodzenie wypraski w formie - przemiana izobaryczna (po zasklepieniu wlewka) A p= 0,1 MPa p= 10 MPa Objętość właściwa E D C B p= 100 MPa p= 250 MPa p= 500 MPa T wypchnięcia Temperatura T wtrysku

47 Wtrysk z kontrolowanym ciśnieniem wewnętrznym (widoczny moment adaptacji systemu)

48 Wtryskiwanie tworzyw napełnionych i wzmocnionych

49 Wyjaśnienie efektu wzmocnienia w kompozytach polimerowych na podstawie teorii mieszania (kompozycji) gdzie: σ c σ c, σ p, σ f = σ p φ p + σ f φ f ε ε t o wytrzymałość (np. na rozciąganie), odpowiednio: kompozytu, polimeru lub włókna, MPa σ p, σ f zawartość w kompozycie odpowiednio: polimeru lub włókna, % obj. ε t współczynnik zależny od stopnia pokrycia włókna polimerem (0,0-1,0) ε o współczynnik zależny od orientacji włókna w kierunku pomiaru wytrzymałości (0,2-1,0) ponieważ σ >>, f σ p to σ c σ f φ f ε t ε o

50 Zależność efektu wzmocnienia od długości włókien kompozytach polimerowych gdzie: L kr = σc 2σ τ D f L kr krytyczna długość włókna, tzn. minimalna, przy której występuje efekt wzmocnienia D f średnica włókna wzmocnienia σ c wytrzymałość na rozciąganie σ τ wytrzymałość na ścinanie na granicy faz włókno polimer Wynika stąd więc, że długość włókna wymagana do wzmocnienia jest odwrotnie proporcjonalna do jego średnicy i proporcjonalna do stosunku obu naprężeń. Z tego punktu widzenia powinno się więc stosować bardzo cienkie włókna, gdyż im mniejsza średnica włókna tym łatwiej osiągnąć wzmocnienie nawet przy bardzo krótkim włóknie. Podczas przetwórstwa bowiem, w trakcie przepływu tworzywa przez kanał ślimakowy, może następować pękanie i skracanie włókien. Dotyczy to zwłaszcza polimerów poddawanych recyklingowi mechanicznemu. Jednakże cienkie włókna łatwiej ulegają pękaniu podczas przetwórstwa. W związku z tym konieczny jest kompromis uwzględniający oba te przeciwnie działające efekty.

51 W trakcie wtryskiwania tworzyw wzmocnionych włóknami szklanymi (bardzo twardymi i kruchymi) należy zwrócić uwagę na następujące ważne elementy: do wtrysku używać tylko maszyn o odpowiednio utwardzonej powierzchni roboczej narzędzi (zwłaszcza dotyczy to ślimaka) pamiętać o konieczności stosowania ostrzejszych parametrów wtryskiwania, (związane jest to z większą lepkością wtryskiwanego materiału): większego ciśnienia wtryskiwania i wyższej temperatury wtrysku mniejszych prędkości obrotowych ślimaka z uwagi na obawę łamania kruchych włókien (szklanych i jeszcze bardziej kruchych węglowych) bardziej odporne na te efekty są włókna organiczne np. celulozowe, bawełniane itp. mniejszych szybkości wtrysku, z uwagi na większą tendencję takiego tworzywa do orientacji (przykłady podane będą później) wyższej temperatury formy krótszego czasu chłodzenia zwłaszcza dla tworzyw semikrystalicznych (wyjaśnienie tego efektu omówimy na następnych przeźroczach) mniejszych zbieżności ścianek wypraski: mniejszy skurcz, ale kształtka teraz jest sztywniejsza

52 Zależność czasu chłodzenia wyprasek PA6 i PA66 od grubości wypraski T f temperatura formy, T m temperatura wtrysku, 0 C

53 Porównanie czasu chłodzenia wyprasek z PA 6 z wybranymi dodatkami

54 Przekrój przez płytkę wtryskiwaną z PP wzmocnionego włóknem szklanym W warstwie przyściennej widoczna orientacja w kierunku równoległym do kierunku wtrysku, w rdzeniu ułożenie jest prostopadłe do kierunku płynięcia

55 Przekrój przez płytkę wtryskiwaną z PP wzmocnionego włóknem szklanym (inny przykład) W warstwie przyściennej widoczna orientacja w kierunku równoległym do kierunku wtrysku, w rdzeniu ułożenie jest prostopadłe do kierunku płynięcia

56 Skurcz w kierunku równoległym i prostopadłym do wtrysku PA6 wzmocnionego 35 % włókna szklanego

57 łańcuch pętla cząstka napełniacza centra aktywne cząstka napełniacza Zdjęcie z mikroskopu polaryzacyjnego kompozytu PP-włókno celulozowe z dodatkiem maleinowanego PP (widoczna nukleacja sferolitów na ściance włókna)

58 Ilustracja nukleującego wpływu talku na krystalizację polimeru w kompozycie PP-talk w czasie: a 0,5; b 7,5; c 31 oraz d 38 min (po lewej stronie zdjęcia PP nienapełniony)

59 Ilustracja płynięcia stopu termoplastu w gnieździe formującym

60 Efekty występujące przy różnej szybkości wtrysku tworzywa do gniazda

61 Ilustracja zachowania się podczas wtrysku i skurczu tworzywa wzmocnionego włóknem (A) i polimeru z dodatkiem włókien i napełniaczy proszkowych (B)

62 skurcz, 10x% ułamek objętościowy miki Wpływ dodatku miki na skurcz prasowniczy kompozytu PP

63 PP-K, podłużny PP-K, poprzeczny PP, podłużny PP, poprzeczny skurcz, % czas docisku, s Wpływ czasu docisku podczas wtrysku PP nienapełnionego i kompozytu PP-40 % kredy (PP-K) na skurcz poprzeczny i podłużny

64 włókno szklane paczenie, mm mika zawartość napełniacza, phr Wpływ rodzaju i zawartości napełniacza w kompozycie PP na paczenie kształtek wtryskowych

65 stopień krystaliczności, % Zależność sporządzona na przykładzie: kredy, mączki marmurowej, dolomitowej, bentonitu, perlitu i kaolinu zawartość napełniacza, % Zależność stopnia krystaliczności PE od zawartości napełniacza

66 pik temperatury krystalizacji, 0 C talk ułamek objętościowy napełniacza Zależność piku temperatury krystalizacji PE od zawartości i rodzaju napełniacza

67 szybkość krystalizacji, t 1/2 temperatura, 0 C Zależność szybkości krystalizacji PET od temperatury i zawartości napełniacza

68 rozmiary sferolitów, µm kreda marmur % objętościowy napełniacza Zależność rozmiarów krystalitów PE od rodzaju i zawartości napełniacza

69 rozmiary sferolitów, µm 20 %mas. 10 % mas. 2 % mas. 0 % mas. czas, min Zależność rozmiarów krystalitów PP od czasu i zawartości CaCO 3

70 Ilustracja nukleującego wpływu talku na krystalizację polimeru w kompozycie PP-talk w czasie: a 0,5; b 7,5; c 31 oraz d 38 min (po lewej stronie zdjęcia PP nienapełniony)

71 amorficzny ziarno talku pow. międzyfazowa krystalit pow. ziarno talku międzyfazowa amorficzny Schemat struktury semikrystalicznego PE LD napełnionego talkiem

72 Przekrój przez wypraskę kompozytu polimerowo-włóknistego

73 Linie łączenia tworzyw napełnionych Kłopoty mogą powstawać gdy wypraski mają otwory i/lub kilka wlewków. Gorący stop musi wówczas opłynąć rdzeń dzieląc się na dwa lub więcej strumieni. Następnie strumienie łączą się dając linie łączenia. Stanowią one osłabienie wypraski, gdyż przed frontem stopu porusza się powietrze, a także często resztki środków ślizgowych, obce zanieczyszczenia. Dodatkowo czoło schładza się, co powoduje powstanie zimnych połączeń. Utrata wytrzymałości dla tworzyw nienapełnionych sięga przynajmniej 15 %, zaś dla wzmocnionych nawet %. Połączenie może powstać także przy równoległym ułożeniu strumieni. Dokładniej omówimy to na kolejnych przykładach

74 Kierunek płynięcia określa kształt wypraski i umieszczenie wlewka. Linie płynięcia mogą być utworzone ze strumieni płynących naprzeciwko siebie (A po angielsku: weld). Inne linie łączenia powstają przy równoległym ułożeniu strumieni (B po angielsku: meld). Linie łączenia typu B mają mniejszą wytrzymałość niż te typu A.

75 Miejsca, z których wycięto próbki do badań, których wyniki omówiono na następnych przeźroczach

76 Wpływ orientacji wtryskowej PA66 GF na jego wytrzymałość

77 Wpływ linii łączenia PA66 GF na jego wytrzymałość

78 Wpływ kierunku wtrysku i linii łączenia PA66 15GF na jego wytrzymałość

79 Względna wytrzymałość linii łączenia kształtek wykonanych z wybranych nienapełnionych i napełnionych polimerów Polimer Zachowana wartość wytrzymałości na rozciąganie kształtek (w %) wykonanych z polimeru o różnej zawartości włókna szklanego (% mas. GF) 0 GF 10 GF 20 GF 30 GF 40 GF Polipropylen SAN Poliwęglan Polisulfon Polifenylenosulfid Poliamid

80 Zależność wybranych właściwości od temperatury cylindra dla kompozytu PA6 30 GF

81 Charakterystyka przetwórcza termoplastycznych poliestrów z różnymi dodatkami

82 Charakterystyka przetwórcza poliamidów z różnymi dodatkami

83 Tabela 1. Zakres wpływu głównych parametrów wtryskiwania na jakość wyprasek Temperatura formy Temperatura wtrysku Maksymalne ciśnienie wewnętrzne Rodzaj parametru wtryskiwania Profil Poduszka ciśnienia wewnętrznego Czas wtrysku Czas cyklu wpływ mało istotny (w skali liczbowej: 1-4) - wpływ wyraźny (w skali liczbowej: 5-6) - wpływ bardzo znaczny (w skali liczbowej: 7-8) m dopuszczalne wyładowanie formy po wtrysku Rodzaj produktu Wypraski techniczne, drobne. Wtyczki, (cienkościenne) Odpowiedzialne kształtki techniczne; koła zębate, wałki programatorów (grubościenne) Części optyczne; soczewki Części optyczne; latarki, lusterka Drobne kształtki golarki (1x), złączki do kabli, ramki do przeźroczy Opakowania; pojemniki, nakrywki, wiadra Typowe stosowane tworzywa PA, PC, PBTP POM, PA, PBTP m, % Czas uplastyczniania 0,05-0,15 0,05-0,10 PMMA 0,10-0,20 PMMA 0,10-0,20 PS, PA 0,20-0,30 PE, PP, PS 0,50-1,00

84 Tabela 1. Zakres wpływu głównych parametrów wtryskiwania na jakość wyprasek c.d. Temperatura formy Temperatura wtrysku Maksymalne ciśnienie wewnętrzne Rodzaj parametru wtryskiwania Profil Poduszka ciśnienia wewnętrznego - wpływ mało istotny (w skali liczbowej: 1-4) - wpływ wyraźny (w skali liczbowej: 5-6) - wpływ bardzo znaczny (w skali liczbowej: 7-8) m dopuszczalne wyładowanie formy po wtrysku Czas wtrysku Czas cyklu Rodzaj produktu Kształtki medyczne strzykawki jednorazowe, pipety Części samochodowe; atrapy chłodnic, spoilery Opakowania techniczne; kasety audio video, opakowania na CD Materiały biurowe; linijki, ekierki, szablony Kształtki o różnych funkcjach; obudowy, pokrywy, skrzynki Części z PVC-U; kształtki do rur, korpusy, złączki Systemy opakowaniowe; skrzynki na butelki, opakowania transportowe Zabawki Typowe stosowane tworzywa PE, PP, PS PP, ABS, blendy PS, SAN, ABS m, % Czas uplastyczniania 0,20-0,30 0,20-0,40 0,20-0,40 PS, SAN, 0,20- CAB 0,40 PP, ABS 0,20-0,40 PVC 0,30-0,50 PE, PP 0,20-0,40 PE, PP, PS 0,30-0,40

KONSTRUKCJA, BUDOWA i EKSPLOATACJA UKŁADÓW UPLASTYCZNIAJĄCYCH WTRYSKAREK MGR INŻ. SZYMON ZIĘBA

KONSTRUKCJA, BUDOWA i EKSPLOATACJA UKŁADÓW UPLASTYCZNIAJĄCYCH WTRYSKAREK MGR INŻ. SZYMON ZIĘBA KONSTRUKCJA, BUDOWA i EKSPLOATACJA UKŁADÓW UPLASTYCZNIAJĄCYCH WTRYSKAREK MGR INŻ. SZYMON ZIĘBA 1 SCHEMAT WTRYSKARKI ŚLIMAKOWEJ Z KOLANOWO DŹWIGOWYM SYSTEMEM ZAMYKANIA 1 siłownik hydrauliczny napędu stołu,

Bardziej szczegółowo

Wytłaczanie z rozdmuchiwaniem do formy

Wytłaczanie z rozdmuchiwaniem do formy Wytłaczanie z rozdmuchiwaniem do formy Schemat procesu wytłaczania z rozdmuchiwaniem butelek z tworzyw sztucznych bez komory pośredniej A - wytłaczanie rury za pomocą głowicy krzyżowej, B - zamknięcie

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ

INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Ćwiczenie: Przetwórstwo wtryskowe tworzyw termoplastycznych 1 Cel ćwiczenia Podstawowym celem ćwiczenia jest : poznanie budowy wtryskarki ślimakowej, tłokowej, działanie poszczególnych zespołów, ustalenie

Bardziej szczegółowo

FAZY PROCESU WTRYSKU - TECHNOLOGIE MECHANICZNE CHEMIA POLIMERÓW KSZTAŁTOWANIE WŁASNOŚCI WYROBU W FORMIE PRZETWÓRSTWO TWORZYW SZTUCZNYCH

FAZY PROCESU WTRYSKU - TECHNOLOGIE MECHANICZNE CHEMIA POLIMERÓW KSZTAŁTOWANIE WŁASNOŚCI WYROBU W FORMIE PRZETWÓRSTWO TWORZYW SZTUCZNYCH TECHNOLOGIE MECHANICZNE KSZTAŁTOWANIE WŁASNOŚCI WYROBU W FORMIE Cz. I - FAZA WYPEŁNIANIA CHEMIA POLIMERÓW Henryk Zawistowski PLASTECH H.ZAWISTOWSKI Politechnika Warszawska Wydział Inżynierii Produkcji

Bardziej szczegółowo

Schemat systemu wtryskiwania z tłokiem gazowym: Airmould Aquamould

Schemat systemu wtryskiwania z tłokiem gazowym: Airmould Aquamould Schemat systemu wtryskiwania z tłokiem gazowym: Airmould Aquamould gaz gaz gaz gaz gaz gaz 1. wtrysk tworzywa 2. wtrysk gazu 3. faza docisku 4. ewentualny dodatkowy wtrysk tworzywa Wtrysk z tłokiem gazowym

Bardziej szczegółowo

NARZĘDZIA DO PRZETWÓRSTWA POLIMERÓW

NARZĘDZIA DO PRZETWÓRSTWA POLIMERÓW NARZĘDZIA DO PRZETWÓRSTWA POLIMERÓW STUDIA PODYPLOMOWE MATERIAŁY i TECHNOLOGIE PRZETWÓRSTWA TWORZYW SZTUCZNYCH Zakład Przetwórstwa Polimerów Politechnika Częstochowska Dr inż. Tomasz JARUGA Z a k ł a d

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie ekologicznych tworzyw kompozytowych. w aplikacjach wykonywanych metodą wtrysku dla przemysłu samochodowego

Zastosowanie ekologicznych tworzyw kompozytowych. w aplikacjach wykonywanych metodą wtrysku dla przemysłu samochodowego Projekt 5.4. Zastosowanie ekologicznych tworzyw kompozytowych typu Wood Plastic Components w aplikacjach wykonywanych metodą wtrysku dla przemysłu samochodowego Przedmiotem projektu jest wykonanie określonych

Bardziej szczegółowo

PLASTINVENT, Ossa Hotel, 05/10/2012

PLASTINVENT, Ossa Hotel, 05/10/2012 PLASTINVENT, Ossa Hotel, 05/10/2012 Niekonwencjonalne metody wtryskiwania Przemysław POSTAWA, dr inż. Politechnika Częstochowska Zakład Przetwórstwa Polimerów Instytut Technologii Mechanicznych 1 3 2 5

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA TECHNICZNA CELLMOULD technologia spieniania fizycznego tworzyw.

INFORMACJA TECHNICZNA CELLMOULD technologia spieniania fizycznego tworzyw. Luty 2015, Grodzisk Mazowiecki / Polska INFORMACJA TECHNICZNA CELLMOULD technologia spieniania fizycznego tworzyw. W wielu aplikacjach wykorzystywane są zalety wyprasek o strukturze spienionej. Przez wiele

Bardziej szczegółowo

Wśród technik wtrysku wspomaganego gazem, przy doprowadzeniu gazu do wnętrza strumienia tworzywa, można wyróżnić następujące metody:

Wśród technik wtrysku wspomaganego gazem, przy doprowadzeniu gazu do wnętrza strumienia tworzywa, można wyróżnić następujące metody: Uwarunkowania technologiczne konstrukcji wyprasek wykonywanych w technice wtrysku z gazem. W ostatnim okresie czasu widać coraz większe zainteresowanie polskich przetwórców techniką wtrysku wspomaganego

Bardziej szczegółowo

PROCESY STABILIZACJI WŁASNOW WYROBÓW W WTRYSKIWANYCH

PROCESY STABILIZACJI WŁASNOW WYROBÓW W WTRYSKIWANYCH PROCESY STABILIZACJI WŁASNOW ASNOŚCI WYROBÓW W WTRYSKIWANYCH PLASTECH Henryk Zawistowski Konferencja Techniczna :PLAST INVENT 01 Ossa, - paŝdziernik 01r. Problem: Pozorna zgodność wymiarów z dokumentacją

Bardziej szczegółowo

ANALIZA MES PROCESU WYTWARZANIA WYPRASKI, BĘDĄCEJ INTEGRALNYM ELEMENTEM KARABINKA WOJSKOWEGO

ANALIZA MES PROCESU WYTWARZANIA WYPRASKI, BĘDĄCEJ INTEGRALNYM ELEMENTEM KARABINKA WOJSKOWEGO IX Konferencja naukowo-techniczna Programy MES w komputerowym wspomaganiu analizy, projektowania i wytwarzania ANALIZA MES PROCESU WYTWARZANIA WYPRASKI, BĘDĄCEJ INTEGRALNYM ELEMENTEM KARABINKA WOJSKOWEGO

Bardziej szczegółowo

Badanie procesu wtryskiwania termoplastów

Badanie procesu wtryskiwania termoplastów Badanie procesu wtryskiwania termoplastów Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z technologią wtryskiwania tworzyw termoplastycznych (PE, PP, PS, ABS, PA6) oraz zbadanie wpływu niektórych parametrów procesu

Bardziej szczegółowo

HPS III-SXE Dysze pojedyncze, 230 V zewnętrznie grzane. Rozwiązanie dla zastosowania pojedynczego

HPS III-SXE Dysze pojedyncze, 230 V zewnętrznie grzane. Rozwiązanie dla zastosowania pojedynczego HPS III-SXE Dysze pojedyncze, 230 V zewnętrznie grzane Rozwiązanie dla zastosowania pojedynczego Rozwiązanie dla zastosowania pojedynczego Wysokowydajne dysze pojedyncze HPS III-SXE HPS III-SXE dysze pojedyncze

Bardziej szczegółowo

Cellmould, BFMOLD Piękne i lekkie łączenie różnych technik wtrysku

Cellmould, BFMOLD Piękne i lekkie łączenie różnych technik wtrysku Piękne i lekkie łączenie różnych technik wtrysku PLASTECH 2013 spis treści Dlaczego struktura spieniona? Spienianie chemiczne Spienianie fizyczne technologie Kiedy spieniać chemicznie a kiedy fizycznie?

Bardziej szczegółowo

Instrukcja. Laboratorium

Instrukcja. Laboratorium Instrukcja Laboratorium Temperatura mięknięcia tworzyw według metody Vicat str. 1 TEMPERATURA MIĘKNIĘCIA Temperatura przy której materiał zaczyna zmieniać się z ciała stałego w masę plastyczną. Przez pojęcie

Bardziej szczegółowo

ZAMRAŻANIE PODSTAWY CZ.2

ZAMRAŻANIE PODSTAWY CZ.2 METODY PRZECHOWYWANIA I UTRWALANIA BIOPRODUKTÓW ZAMRAŻANIE PODSTAWY CZ.2 Opracował: dr S. Wierzba Katedra Biotechnologii i Biologii Molekularnej Uniwersytetu Opolskiego Odmienność procesów zamrażania produktów

Bardziej szczegółowo

Programy komputerowe służące do modelowania procesów

Programy komputerowe służące do modelowania procesów Badania przy wtryskiwaniu część 2 Jacek Iwko, Roman Wróblewski, Ryszard Steller Badania porównawcze modelu z rzeczywistym zachowaniem wtryskarki W artykule przedstawiono weryfikację modelu komputerowego

Bardziej szczegółowo

TEREZ HT HT2 HTE ZASPOKAJAJĄ NAJWYŻSZE WYMAGANIA W ZAKRESIE SUBSTYTUCJI METALU W WYSOKICH TEMPERATURACH PRACY. www.terplastics.com www.tergroup.

TEREZ HT HT2 HTE ZASPOKAJAJĄ NAJWYŻSZE WYMAGANIA W ZAKRESIE SUBSTYTUCJI METALU W WYSOKICH TEMPERATURACH PRACY. www.terplastics.com www.tergroup. TEREZ HT HT2 HTE ZASPOKAJAJĄ NAJWYŻSZE WYMAGANIA W ZAKRESIE SUBSTYTUCJI METALU W WYSOKICH TEMPERATURACH PRACY www.terplastics.com www.tergroup.com TEREZ HT HT2 HTE Substytucja metalu w wysokich temperaturach

Bardziej szczegółowo

Przetwórstwo tworzyw sztucznych i gumy

Przetwórstwo tworzyw sztucznych i gumy Przetwórstwo tworzyw sztucznych i gumy Lab.7. Wpływ parametrów wytłaczania na właściwości mechaniczne folii rękawowej Spis treści 1. Cel ćwiczenia i zakres pracy.. 2 2. Definicje i pojęcia podstawowe 2

Bardziej szczegółowo

Nowe przyjazne dla Środowiska kompozyty polimerowe z wykorzystaniem surowców odnawialnych

Nowe przyjazne dla Środowiska kompozyty polimerowe z wykorzystaniem surowców odnawialnych GŁÓWNY INSTYTUT GÓRNICTWA Nowe przyjazne dla Środowiska kompozyty polimerowe z wykorzystaniem surowców odnawialnych Projekt realizowany w ramach Działania 1.3 PO IG, Poddziałania 1.3.1. Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

Wydanie nr 9 Data wydania: 11 lutego 2016 r.

Wydanie nr 9 Data wydania: 11 lutego 2016 r. ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1256 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 9 Data wydania: 11 lutego 2016 r. Nazwa i adres WAVIN POLSKA

Bardziej szczegółowo

Teoria a praktyka. Poradnik przetwórcy tworzyw sztucznych. Komputerowa symulacja procesu uplastyczniania. polimerów podczas wtryskiwania to nie

Teoria a praktyka. Poradnik przetwórcy tworzyw sztucznych. Komputerowa symulacja procesu uplastyczniania. polimerów podczas wtryskiwania to nie Komputerowa symulacja procesu uplastyczniania polimerów podczas wtryskiwania Cz. 2 Teoria a praktyka Opracowanie modelu symulacyjnego procesu uplastyczniania polimerów podczas wtryskiwania to nie wszystko.

Bardziej szczegółowo

Czarne (ciemne) wtrącenia

Czarne (ciemne) wtrącenia Czarne (ciemne) wtrącenia Ze względu na zanieczyszczenie tworzywa lub jego rozkład termiczny na powierzchni wypraski widoczne są ciemne wtrącenia w postaci punktowej lub warstwowej, szczególnie wyraźne

Bardziej szczegółowo

Dobór materiałów konstrukcyjnych cz. 9

Dobór materiałów konstrukcyjnych cz. 9 Dobór materiałów konstrukcyjnych cz. 9 dr inż. Hanna Smoleńska Katedra Inżynierii Materiałowej i Spajania Wydział Mechaniczny, Politechnika Gdańska Materiały edukacyjne Materiały na uszczelki Ashby M.F.:

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1256 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI Warszawa, ul.

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1256 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI Warszawa, ul. ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1256 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 8 Data wydania: 6 lutego 2015 r. Nazwa i adres WAVIN POLSKA

Bardziej szczegółowo

dr hab. inż. Józef Haponiuk Katedra Technologii Polimerów Wydział Chemiczny PG

dr hab. inż. Józef Haponiuk Katedra Technologii Polimerów Wydział Chemiczny PG 4. POLIMERY KRYSTALICZNE dr hab. inż. Józef Haponiuk Katedra Technologii Polimerów Wydział Chemiczny PG Politechnika Gdaoska, 2011 r. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Przetwórstwo tworzyw sztucznych formowanie wtryskowe 1

Przetwórstwo tworzyw sztucznych formowanie wtryskowe 1 Ćwiczenie: Przetwórstwo tworzyw sztucznych formowanie wtryskowe 1 dr inż. Andrzej PLICHTA / mgr inż. Kamil KOTWICA Formowanie wtryskowe jest stosowane głównie w przetwórstwie tworzyw termoplastycznych

Bardziej szczegółowo

KONSTRUKCJA, BUDOWA I EKSPLOATACJA UKŁADÓW UPLASTYCZNIAJĄCYCH WYTŁACZAREK JEDNOŚLIMAKOWYCH. Mgr inż. Szymon Zięba Politechnika Warszawska

KONSTRUKCJA, BUDOWA I EKSPLOATACJA UKŁADÓW UPLASTYCZNIAJĄCYCH WYTŁACZAREK JEDNOŚLIMAKOWYCH. Mgr inż. Szymon Zięba Politechnika Warszawska KONSTRUKCJA, BUDOWA I EKSPLOATACJA UKŁADÓW UPLASTYCZNIAJĄCYCH WYTŁACZAREK JEDNOŚLIMAKOWYCH Mgr inż. Szymon Zięba Politechnika Warszawska Rys. 1. Schemat wytłaczarki jednoślimakowej. Podział wytłaczarek

Bardziej szczegółowo

Prawidłowość doboru. 2. Dobór materiału

Prawidłowość doboru. 2. Dobór materiału 1. Porównanie materiałów 6. Wpływ konstrukcji na koszty 2. Dobór materiału 7. Technika łączenia - ogólnie 3. Grubości ścian 8. Technika łączenia - zgrzewanie 4. Wzmacnianie 9. Tolerancje 5. Położenie wlewka

Bardziej szczegółowo

PARAMETRY FIZYKO - MECHANICZNE TWORZYW KONSTRUKCYJNYCH

PARAMETRY FIZYKO - MECHANICZNE TWORZYW KONSTRUKCYJNYCH PARAMETRY FIZYKO - MECHANICZNE TWORZYW KONSTRUKCYJNYCH Właściwości ogólne Kolor standardowy Odporność na wpły UV Jednostki - - - - g/cm 3 % - Stan próbki - - - - suchy - suchy natur (biały) 1,14 3 HB /

Bardziej szczegółowo

PL B1. INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁÓW POLIMEROWYCH I BARWNIKÓW, Toruń, PL BUP 10/13

PL B1. INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁÓW POLIMEROWYCH I BARWNIKÓW, Toruń, PL BUP 10/13 PL 224176 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 224176 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 396897 (22) Data zgłoszenia: 07.11.2011 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

P L O ITECH C N H I N KA K A WR

P L O ITECH C N H I N KA K A WR POLITECHNIKA WROCŁAWSKA Wydział Mechaniczny Tworzywa sztuczne PROJEKTOWANIE ELEMENTÓW MASZYN Literatura 1) Żuchowska D.: Polimery konstrukcyjne, WNT, Warszawa 2000. 2) Żuchowska D.: Struktura i własności

Bardziej szczegółowo

PL B1. INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁÓW POLIMEROWYCH I BARWNIKÓW, Toruń, PL BUP 09/06. JOACHIM STASIEK, Toruń, PL

PL B1. INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁÓW POLIMEROWYCH I BARWNIKÓW, Toruń, PL BUP 09/06. JOACHIM STASIEK, Toruń, PL RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 207893 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 370874 (22) Data zgłoszenia: 25.10.2004 (51) Int.Cl. B29C 47/00 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

Kompensatory stalowe. Produkcja. Strona 1 z 76

Kompensatory stalowe. Produkcja. Strona 1 z 76 Strona 1 z 76 Kompensatory stalowe Jeśli potencjalne odkształcenia termiczne lub mechaniczne nie mogą być zaabsorbowane przez system rurociągów, istnieje konieczność stosowania kompensatorów. Nie przestrzeganie

Bardziej szczegółowo

Bezpieczny transport nawet najmniejszych detali

Bezpieczny transport nawet najmniejszych detali clever - creative - sustainable - smart Bezpieczny transport nawet najmniejszych detali Produkty formowane próżniowo utzgroup.com Czym jest formowanie próżniowe? Formowanie próżniowe Jest to proces służący

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie zalet ekonomicznych technologii MuCell

Wykorzystanie zalet ekonomicznych technologii MuCell Wykorzystanie zalet ekonomicznych technologii MuCell Michael Hörr / Dr. Otto Schönherr Ticona Kelsterbach Właściwości mechaniczne pianek uzyskiwanych metodą fizyczną MuCell wynikają z prostych zasad. Dzięki

Bardziej szczegółowo

Podstawy Technik Wytwarzania PTW - laboratorium. Ćwiczenie 1. Instrukcja laboratoryjna

Podstawy Technik Wytwarzania PTW - laboratorium. Ćwiczenie 1. Instrukcja laboratoryjna PTW - laboratorium Ćwiczenie 1 Formowanie wtryskowe termoplastycznych tworzyw sztucznych Instrukcja laboratoryjna Człowiek - najlepsza inwestycja Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach

Bardziej szczegółowo

TWORZYWA SZTUCZNE II KORPUSY, OBUDOWY I ZBIORNIKI

TWORZYWA SZTUCZNE II KORPUSY, OBUDOWY I ZBIORNIKI TWORZYWA SZTUCZNE II Podstawy kształtowania elementów maszyn z tworzyw sztucznych KORPUSY, OBUDOWY I ZBIORNIKI 1 Tworzywa sztuczne stosowane na obudowy i korpusy PS-HI, ABS PA, POM, PC, PPO, PPS, PVC,

Bardziej szczegółowo

DuPont Crastin PBT i Rynite PET

DuPont Crastin PBT i Rynite PET DuPont Crastin PBT i Rynite PET Termoplastyczne poliestry firmy DuPont TM Instrukcja przetwórstwa metodą wtryskiwania TRP 30 Znak firmowy DuPont The miracles of science TM jest znakiem towarowym firmy

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska. Zakład Mechaniki Technicznej

Politechnika Poznańska. Zakład Mechaniki Technicznej Politechnika Poznańska Zakład Mechaniki Technicznej Metoda Elementów Skończonych Lab. Temat: Analiza przepływu stopionego tworzywa sztucznego przez sitko filtra tworzywa. Ocena: Czerwiec 2010 1 Spis treści:

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie stopnia krystaliczności wybranych próbek polimerów wykorzystanie programu WAXSFIT

Wyznaczanie stopnia krystaliczności wybranych próbek polimerów wykorzystanie programu WAXSFIT 1 ĆWICZENIE 3 Wyznaczanie stopnia krystaliczności wybranych próbek polimerów wykorzystanie programu WAXSFIT Do wyznaczenia stopnia krystaliczności wybranych próbek polimerów wykorzystany zostanie program

Bardziej szczegółowo

Karta Techniczna Spectral UNDER 355 Dwuskładnikowy podkład akrylowy PRODUKTY POWIĄZANE. Spectral SOLV 855

Karta Techniczna Spectral UNDER 355 Dwuskładnikowy podkład akrylowy PRODUKTY POWIĄZANE. Spectral SOLV 855 UNDER 355 Dwuskładnikowy podkład akrylowy UNDER 355 PLAST 775 PLAST 825 EXTRA 755 EXTRA 745 PRODUKTY POWIĄZANE Podkład akrylowy szary Utwardzacz Rozcieńczalnik do wyrobów akrylowych standardowy, szybki,

Bardziej szczegółowo

Warunki izochoryczno-izotermiczne

Warunki izochoryczno-izotermiczne WYKŁAD 5 Pojęcie potencjału chemicznego. Układy jednoskładnikowe W zależności od warunków termodynamicznych potencjał chemiczny substancji czystej definiujemy następująco: Warunki izobaryczno-izotermiczne

Bardziej szczegółowo

Wtryskarki JON WAI. seria TP to duże dwupłytowe maszyny

Wtryskarki JON WAI. seria TP to duże dwupłytowe maszyny Wtryskarki JON WAI seria TP to duże dwupłytowe maszyny seria TP Dwupłytowe wtryskarki Jon Wai serii TP o sile zwarcia 850 do 3500 ton to nowy produkt dedykowany do wytwarzania elementów o dużych gabarytach.

Bardziej szczegółowo

Elementy Strukturalne: Z Metalu na Tworzywo... Mariusz Makowski, DuPont Poland

Elementy Strukturalne: Z Metalu na Tworzywo... Mariusz Makowski, DuPont Poland Elementy Strukturalne: Z Metalu na Tworzywo... Mariusz Makowski, DuPont Poland Ossa, październik 2012 2 Czy inżynierowie są materiałowymi konserwatystami? Zmiany materiału są oczekiwane, gdy pozwalają

Bardziej szczegółowo

Poliamid (Ertalon, Tarnamid)

Poliamid (Ertalon, Tarnamid) Poliamid (Ertalon, Tarnamid) POLIAMID WYTŁACZANY PA6-E Pół krystaliczny, niemodyfikowany polimer, który jest bardzo termoplastyczny to poliamid wytłaczany PA6-E (poliamid ekstrudowany PA6). Bardzo łatwo

Bardziej szczegółowo

WYTRZYMAŁOŚĆ RÓWNOWAŻNA FIBROBETONU NA ZGINANIE

WYTRZYMAŁOŚĆ RÓWNOWAŻNA FIBROBETONU NA ZGINANIE Artykul zamieszczony w "Inżynierze budownictwa", styczeń 2008 r. Michał A. Glinicki dr hab. inż., Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN Warszawa WYTRZYMAŁOŚĆ RÓWNOWAŻNA FIBROBETONU NA ZGINANIE 1.

Bardziej szczegółowo

Dane potrzebne do wykonania projektu z przedmiotu technologia odlewów precyzyjnych.

Dane potrzebne do wykonania projektu z przedmiotu technologia odlewów precyzyjnych. Dane potrzebne do wykonania projektu z przedmiotu technologia odlewów precyzyjnych. 1. Obliczanie elementów układu wlewowo zasilającego Rys 1 Elemety układu wlewowo - zasilającego gdzie: ZW zbiornik wlewowy

Bardziej szczegółowo

Wskaźnik szybkości płynięcia termoplastów

Wskaźnik szybkości płynięcia termoplastów Katedra Technologii Polimerów Przedmiot: Inżynieria polimerów Ćwiczenie laboratoryjne: Wskaźnik szybkości płynięcia termoplastów Wskaźnik szybkości płynięcia Wielkością która charakteryzuje prędkości płynięcia

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH Politechnika Śląska w Gliwicach INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH BADANIE TWORZYW SZTUCZNYCH OZNACZENIE WŁASNOŚCI MECHANICZNYCH PRZY STATYCZNYM ROZCIĄGANIU

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej

Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej w Systemach Technicznych Symulacja prosta dyszy pomiarowej Bendemanna Opracował: dr inż. Andrzej J. Zmysłowski

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 237

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 237 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 237 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 16 Data wydania: 23 czerwca 2016 r. Nazwa i adres AB 237 Gamrat

Bardziej szczegółowo

PROCES TECHOLOGICZNY

PROCES TECHOLOGICZNY a 1 PROCES TECHOLOGICZNY Nazwa wyrobu: Studzienka przepływowa 315 x 200 : R 100.00 Podpis... Nazwisko... Data... Podpis... FQ-05-01-08 nazwa wyrobu: KARTA -PLAN OPERACJI- Studzienka przepływowa 315 x 200

Bardziej szczegółowo

SKURCZ PRZETWÓRCZY WYPRASEK WTRYSKOWYCH NAPEŁNIONYCH WŁÓKNEM SZKLANYM

SKURCZ PRZETWÓRCZY WYPRASEK WTRYSKOWYCH NAPEŁNIONYCH WŁÓKNEM SZKLANYM Tomasz Jachowicz 1), Anna Godlewska 2) SKURCZ PRZETWÓRCZY WYPRASEK WTRYSKOWYCH NAPEŁNIONYCH WŁÓKNEM SZKLANYM Streszczenie: W artykule scharakteryzowano zjawisko skurczu przetwórczego wyprasek wtryskowych,

Bardziej szczegółowo

11. PRZEBIEG OBRÓBKI CIEPLNEJ PREFABRYKATÓW BETONOWYCH

11. PRZEBIEG OBRÓBKI CIEPLNEJ PREFABRYKATÓW BETONOWYCH 11. Przebieg obróbki cieplnej prefabrykatów betonowych 1 11. PRZEBIEG OBRÓBKI CIEPLNEJ PREFABRYKATÓW BETONOWYCH 11.1. Schemat obróbki cieplnej betonu i konsekwencje z niego wynikające W rozdziale 6 wskazano

Bardziej szczegółowo

Wytwarzanie i przetwórstwo polimerów!

Wytwarzanie i przetwórstwo polimerów! Wytwarzanie i przetwórstwo polimerów! Łączenie elementów z tworzyw sztucznych, cz.2 - spawanie dr in. Michał Strankowski Katedra Technologii Polimerów Wydział Chemiczny Publikacja współfinansowana ze środków

Bardziej szczegółowo

SABIC - innowacyjne aplikacje tworzyw Lexan i Noryl. Przygotował: Artur Błachnio

SABIC - innowacyjne aplikacje tworzyw Lexan i Noryl. Przygotował: Artur Błachnio SABIC - innowacyjne aplikacje tworzyw Lexan i Noryl Przygotował: Artur Błachnio SABIC oferta tworzyw konstrukcyjnych Tworzywa Lexan* Transparentność & doskonała udarność Tworzywa Noryl* Stabilnośc wymiarowa

Bardziej szczegółowo

09 - Dobór siłownika i zaworu. - Opór przepływu w przewodzie - Dobór rozmiaru zaworu - Dobór rozmiaru siłownika

09 - Dobór siłownika i zaworu. - Opór przepływu w przewodzie - Dobór rozmiaru zaworu - Dobór rozmiaru siłownika - Dobór siłownika i zaworu - Opór przepływu w przewodzie - Dobór rozmiaru zaworu - Dobór rozmiaru siłownika OPÓR PRZEPŁYWU W ZAWORZE Objętościowy współczynnik przepływu Qn Przepływ oblicza się jako stosunek

Bardziej szczegółowo

Koncentraty z NAPEŁNIACZAMI opartymi na CaSO4

Koncentraty z NAPEŁNIACZAMI opartymi na CaSO4 11 S t r o n a 2013 1 S t r o n a Koncentraty z NAPEŁNIACZAMI opartymi na CaSO4 2 S t r o n a Firma BRB oferuje koncentraty z napełniaczami najwyższej jakości sprzedawane luzem i workowane. Koncentraty

Bardziej szczegółowo

Fizyczne właściwości materiałów rolniczych

Fizyczne właściwości materiałów rolniczych Fizyczne właściwości materiałów rolniczych Właściwości mechaniczne TRiL 1 rok Stefan Cenkowski (UoM Canada) Marek Markowski Katedra Inżynierii Systemów WNT UWM Podstawowe koncepcje reologii Reologia nauka

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH

LABORATORIUM NAUKI O MATERIAŁACH Imię i Nazwisko Grupa dziekańska Indeks Ocena (kol.wejściowe) Ocena (sprawozdanie)........................................................... Ćwiczenie: MISW2 Podpis prowadzącego Politechnika Łódzka Wydział

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 1982222. (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 13.06.2006 06757797.

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 1982222. (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 13.06.2006 06757797. RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 1982222 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 13.06.2006 06757797.3 (13) (51) T3 Int.Cl. G02B 6/44 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

Nauka o Materiałach. Wykład XI. Właściwości cieplne. Jerzy Lis

Nauka o Materiałach. Wykład XI. Właściwości cieplne. Jerzy Lis Nauka o Materiałach Wykład XI Właściwości cieplne Jerzy Lis Nauka o Materiałach Treść wykładu: 1. Stabilność termiczna materiałów 2. Pełzanie wysokotemperaturowe 3. Przewodnictwo cieplne 4. Rozszerzalność

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA DOBORU TWORZYW SZTUCZNYCH DO WYBRANYCH APLIKACJI. Maciej Heneczkowski we współpracy z Henrykiem Zawistowskim

KRYTERIA DOBORU TWORZYW SZTUCZNYCH DO WYBRANYCH APLIKACJI. Maciej Heneczkowski we współpracy z Henrykiem Zawistowskim KRYTERIA DOBORU TWORZYW SZTUCZNYCH DO WYBRANYCH APLIKACJI Maciej Heneczkowski we współpracy z Henrykiem Zawistowskim koszty własne Udział kosztów własnych w okresie przygotowania i podczas produkcji według:l.henkys

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ

INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Ćwiczenie: Oznaczanie chłonności wody tworzyw sztucznych 1 Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest oznaczenie chłonności wody przez próbkę tworzywa jedną z metod przedstawionych w niniejszej instrukcji. 2 Określenie

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH Politechnika Śląska w Gliwicach INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH BADANIE ZACHOWANIA SIĘ MATERIAŁÓW PODCZAS ŚCISKANIA Instrukcja przeznaczona jest dla studentów

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY GORĄCOKANAŁOWE PORADNIK 04/ Systemy gorącokanałowe - Poradnik 1

SYSTEMY GORĄCOKANAŁOWE PORADNIK 04/ Systemy gorącokanałowe - Poradnik  1 SYSTEMY GORĄCOKANAŁOWE PORADNIK 04/2017 www.wadim.pl Systemy gorącokanałowe - Poradnik www.wadim.pl 1 SPIS TREŚCI KORZYŚCI WYNIKAJĄCE ZE STOSOWANIA SYSTEMU GORĄCOKANAŁOWEGO PUNKTY KRYTYCZNE SYSTEMU GORĄCOKANAŁOWEGO

Bardziej szczegółowo

Materiały Reaktorowe. Właściwości mechaniczne

Materiały Reaktorowe. Właściwości mechaniczne Materiały Reaktorowe Właściwości mechaniczne Naprężenie i odkształcenie F A 0 l i l 0 l 0 l l 0 a. naprężenie rozciągające b. naprężenie ściskające c. naprężenie ścinające d. Naprężenie torsyjne Naprężenie

Bardziej szczegółowo

Edycja: luty 04 NAPRAWA ELEMENTÓW Z TWORZYW SZTUCZNYCH

Edycja: luty 04 NAPRAWA ELEMENTÓW Z TWORZYW SZTUCZNYCH Edycja: luty 0 NAPRAWA ELEMENTÓW Z TWORZYW SZTUCZNYCH Lakierowanie tworzyw sztucznych wymaga bardzo starannego przygotowania elementów. Konieczne jest przestrzeganie kilku ważnych zasad:. Zidentyfikuj

Bardziej szczegółowo

Zgłoszenie ogłoszono: 88 09 01. Opis patentowy opublikowano: 1990 08 31. Wytłaczarka do przetwórstwa tworzyw sztucznych

Zgłoszenie ogłoszono: 88 09 01. Opis patentowy opublikowano: 1990 08 31. Wytłaczarka do przetwórstwa tworzyw sztucznych POLSKA RZECZPOSPOLITA LUDOWA OPIS PATENTOWY Patent dodatkowy do patentu nr Zgłoszono: 86 12 31 (P. 263478) 150 150 Int. Cl.4 B29C 47/38 B29B 7/42 URZĄD PATENTOWY PRL Pierwszeństwo Zgłoszenie ogłoszono:

Bardziej szczegółowo

5-warstwowe rury do ciepłej i zimnej wody

5-warstwowe rury do ciepłej i zimnej wody INFOMACJE TECHNICZNE 5-warstwowe rury do ciepłej i zimnej wody POLO-ECOSAN ML 5 SYSTEMY UOWE . Postęp w dziedzinie wielowarstwowej technologii PP- POLOPLAST udoskonaliło swój niezwykle popularny system

Bardziej szczegółowo

Badania właściwości struktury polimerów metodą róŝnicowej kalorymetrii skaningowej DSC

Badania właściwości struktury polimerów metodą róŝnicowej kalorymetrii skaningowej DSC Badania właściwości struktury polimerów metodą róŝnicowej kalorymetrii skaningowej DSC Cel ćwiczenia Zapoznanie studentów z badaniami właściwości strukturalnych polimerów w oparciu o jedną z metod analizy

Bardziej szczegółowo

Wtryskarki JON WAI. seria SEW powiększony rozstaw kolumn

Wtryskarki JON WAI. seria SEW powiększony rozstaw kolumn Wtryskarki JON WAI seria SEW powiększony rozstaw kolumn seria SEW Wyposażenie standardowe Wtryskarki Jon Wai serii SEW o sile zwarcia od 120 do 250 ton. To maszyny wszechstronne, niezawodne, łatwe w obsłudze

Bardziej szczegółowo

Karta Techniczna Spectral UNDER 325 Dwuskładnikowy podkład akrylowy PRODUKTY POWIĄZANE. Spectral SOLV 855

Karta Techniczna Spectral UNDER 325 Dwuskładnikowy podkład akrylowy PRODUKTY POWIĄZANE. Spectral SOLV 855 UNDER 325 Dwuskładnikowy podkład akrylowy UNDER 325 UNDER 325 UNDER 325 PLAST 775 PLAST 825 EXTRA 755 EXTRA 745 PRODUKTY POWIĄZANE Podkład akrylowy biały P1 Podkład akrylowy szary P3 Podkład akrylowy czarny

Bardziej szczegółowo

Wtryskarki JON WAI. seria SE

Wtryskarki JON WAI. seria SE Wtryskarki JON WAI seria SE seria SE Wyposażenie standardowe Wtryskarki Jon Wai serii SE o sile zwarcia od 60 do 500 ton. To maszyny wszechstronne, niezawodne, łatwe w obsłudze i przyjazne dla użytkownika.

Bardziej szczegółowo

σ c wytrzymałość mechaniczna, tzn. krytyczna wartość naprężenia, zapoczątkowująca pękanie

σ c wytrzymałość mechaniczna, tzn. krytyczna wartość naprężenia, zapoczątkowująca pękanie Materiały pomocnicze do ćwiczenia laboratoryjnego Właściwości mechaniczne ceramicznych kompozytów ziarnistych z przedmiotu Współczesne materiały inżynierskie dla studentów IV roku Wydziału Inżynierii Mechanicznej

Bardziej szczegółowo

STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA

STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA Mechanika i wytrzymałość materiałów - instrukcja do ćwiczenia laboratoryjnego: STATYCZNA PRÓBA ROZCIĄGANIA oprac. dr inż. Jarosław Filipiak Cel ćwiczenia 1. Zapoznanie się ze sposobem przeprowadzania statycznej

Bardziej szczegółowo

Otrzymywanie wyrobów z kompozytów polimerowych metodą Vacuum Casting

Otrzymywanie wyrobów z kompozytów polimerowych metodą Vacuum Casting Kompozyty polimerowe ĆWICZENIE 3 Otrzymywanie wyrobów z kompozytów polimerowych metodą Vacuum Casting Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z techniką odlewania próżniowego hybrydowych kompozytów

Bardziej szczegółowo

Kompozyty. Czym jest kompozyt

Kompozyty. Czym jest kompozyt Kompozyty Czym jest kompozyt Kompozyt jest to materiał utworzony z co najmniej dwóch komponentów mający właściwości nowe (lepsze) w stosunku do komponentów. MSE 27X Unit 18 1 Material Elastic Modulus GPa

Bardziej szczegółowo

Chłodnica pary zasilającej

Chłodnica pary zasilającej Chłodnica pary zasilającej CZŁONEK GRUPY ARCA FLOW Zastosowanie chłodnic pary zasilającej ARTES Chłodnice pary zasilającej są instalacjami chłodzenia do regulacji temperatury pary i gorących gazów. Ich

Bardziej szczegółowo

Parametry elektryczne kabli średniego napięcia w izolacji XLPE, 6-30 kv

Parametry elektryczne kabli średniego napięcia w izolacji XLPE, 6-30 kv Parametry elektryczne kabli średniego napięcia w izolacji XLPE, 6-30 kv Rezystancja żyły dla temperatury 20 C Żyła miedziana - Cu Ohm/km maksymalna wartość Żyła aluminiowa - Alu Ohm/km 25 0,727 1,20 35

Bardziej szczegółowo

Bogdan Majka. Dobór kształtek do systemów rurowych. Sztywności obwodowe.

Bogdan Majka. Dobór kształtek do systemów rurowych. Sztywności obwodowe. Bogdan Majka Dobór kształtek do systemów rurowych. Sztywności obwodowe. Toruń 2012 Copyright by Polskie Stowarzyszenie Producentów Rur i Kształtek z Tworzyw Sztucznych Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie,

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie poroforów w procesach przetwórstwa tworzyw polimerowych

Wykorzystanie poroforów w procesach przetwórstwa tworzyw polimerowych XIX Sympozjum PLASTECH 2013 Wykorzystanie poroforów w procesach przetwórstwa tworzyw polimerowych Dariusz Sykutera Zakład Przetwórstwa i Recyklingu Tworzyw, UTP Bydgoszcz Serock 11-12. kwietnia 2013 r.

Bardziej szczegółowo

Innowacje w technologiach przetwórstwa rstwa tworzyw polimerowych i badaniu ich

Innowacje w technologiach przetwórstwa rstwa tworzyw polimerowych i badaniu ich Innowacje w technologiach przetwórstwa rstwa tworzyw polimerowych i badaniu ich właściwości Przemysław POSTAWA, dr inż. Instytut Przetwórstwa Polimerów Politechnika Częstochowska E-mail: postawa@ipp.pcz.pl

Bardziej szczegółowo

Karta Techniczna Spectral UNDER 335 Dwuskładnikowy podkład akrylowy PRODUKTY POWIĄZANE. Spectral SOLV 855

Karta Techniczna Spectral UNDER 335 Dwuskładnikowy podkład akrylowy PRODUKTY POWIĄZANE. Spectral SOLV 855 Dwuskładnikowy podkład akrylowy PLAST 775 PLAST 825 EXTRA 755 EXTRA 745 PRODUKTY POWIĄZANE Podkład akrylowy biały P1 Podkład akrylowy szary P3 Podkład akrylowy czarny P5 Utwardzacz Rozcieńczalnik do wyrobów

Bardziej szczegółowo

Temat 2 (2 godziny) : Próba statyczna ściskania metali

Temat 2 (2 godziny) : Próba statyczna ściskania metali Temat 2 (2 godziny) : Próba statyczna ściskania metali 2.1. Wstęp Próba statyczna ściskania jest podstawowym sposobem badania materiałów kruchych takich jak żeliwo czy beton, które mają znacznie lepsze

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁOZNAWSTWO Wydział Mechaniczny, Mechatronika, sem. I. dr inż. Hanna Smoleńska

MATERIAŁOZNAWSTWO Wydział Mechaniczny, Mechatronika, sem. I. dr inż. Hanna Smoleńska MATERIAŁOZNAWSTWO Wydział Mechaniczny, Mechatronika, sem. I dr inż. Hanna Smoleńska UKŁADY RÓWNOWAGI FAZOWEJ Równowaga termodynamiczna pojęcie stosowane w termodynamice. Oznacza stan, w którym makroskopowe

Bardziej szczegółowo

Płyny newtonowskie (1.1.1) RYS. 1.1

Płyny newtonowskie (1.1.1) RYS. 1.1 Miniskrypt: Płyny newtonowskie Analizujemy cienką warstwę płynu zawartą pomiędzy dwoma równoległymi płaszczyznami, które są odległe o siebie o Y (rys. 1.1). W warunkach ustalonych następuje ścinanie w

Bardziej szczegółowo

KOMPOZYT MIESZANINY PA/PP I WŁÓKNA SZKLANEGO

KOMPOZYT MIESZANINY PA/PP I WŁÓKNA SZKLANEGO KOMPOZYTY (COMPOSITES) ()3 Józef Koszkul Politechnika Częstochowska, Katedra Przetwórstwa Tworzyw Sztucznych i Zarządzania Produkcją, al. Armii Krajowej 9c, 4- Częstochowa KOMPOZYT MIESZANINY PA/PP I WŁÓKNA

Bardziej szczegółowo

Siatka spiętrzająca opis czujnika do pomiaru natężenia przepływu gazów. 1. Zasada działania. 2. Budowa siatki spiętrzającej.

Siatka spiętrzająca opis czujnika do pomiaru natężenia przepływu gazów. 1. Zasada działania. 2. Budowa siatki spiętrzającej. Siatka spiętrzająca opis czujnika do pomiaru natężenia przepływu gazów. 1. Zasada działania. Zasada działania siatki spiętrzającej oparta jest na teorii Bernoulliego, mówiącej że podczas przepływów płynów

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół Samochodowych w Bydgoszczy

Zespół Szkół Samochodowych w Bydgoszczy Zespół Szkół Samochodowych w Bydgoszczy Ul. Powstańców Wielkopolskich 63 Praca Dyplomowa Temat: Pompowtryskiwacz z mechanicznym układem sterowania Wykonali: Mateusz Dąbrowski Radosław Świerczy wierczyński

Bardziej szczegółowo

Karta Techniczna Spectral UNDER 365 Dwuskładnikowy podkład akrylowy PRODUKTY POWIĄZANE. Spectral SOLV 855

Karta Techniczna Spectral UNDER 365 Dwuskładnikowy podkład akrylowy PRODUKTY POWIĄZANE. Spectral SOLV 855 Dwuskładnikowy podkład akrylowy PLAST 775 PLAST 825 EXTRA 755 EXTRA 745 PRODUKTY POWIĄZANE Podkład akrylowy biały P1 Podkład akrylowy szary P3 Podkład akrylowy czarny P5 Utwardzacz Rozcieńczalnik do wyrobów

Bardziej szczegółowo

Metoda Elementów Skończonych

Metoda Elementów Skończonych Metoda Elementów Skończonych Prowadzący: dr hab. Tomasz Stręk Wykonali: Oguttu Alvin Wojciechowska Klaudia MiBM /semestr VII / IMe Poznań 2013 Projekt MES Strona 1 SPIS TREŚCI 1. Ogrzewanie laserowe....3

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PROCESU TARCIA NA ZMIANĘ MIKROTWARDOŚCI WARSTWY WIERZCHNIEJ MATERIAŁÓW POLIMEROWYCH

WPŁYW PROCESU TARCIA NA ZMIANĘ MIKROTWARDOŚCI WARSTWY WIERZCHNIEJ MATERIAŁÓW POLIMEROWYCH WOJCIECH WIELEBA WPŁYW PROCESU TARCIA NA ZMIANĘ MIKROTWARDOŚCI WARSTWY WIERZCHNIEJ MATERIAŁÓW POLIMEROWYCH THE INFLUENCE OF FRICTION PROCESS FOR CHANGE OF MICROHARDNESS OF SURFACE LAYER IN POLYMERIC MATERIALS

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ ZAKŁAD METALOZNAWSTWA I ODLEWNICTWA

Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ ZAKŁAD METALOZNAWSTWA I ODLEWNICTWA Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny INSTYTUT INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ ZAKŁAD METALOZNAWSTWA I ODLEWNICTWA PRZEDMIOT: INŻYNIERIA WARSTWY WIERZCHNIEJ Temat ćwiczenia: Badanie prędkości zużycia materiałów

Bardziej szczegółowo

DYNAMIKA ŁUKU ZWARCIOWEGO PRZEMIESZCZAJĄCEGO SIĘ WZDŁUŻ SZYN ROZDZIELNIC WYSOKIEGO NAPIĘCIA

DYNAMIKA ŁUKU ZWARCIOWEGO PRZEMIESZCZAJĄCEGO SIĘ WZDŁUŻ SZYN ROZDZIELNIC WYSOKIEGO NAPIĘCIA 71 DYNAMIKA ŁUKU ZWARCIOWEGO PRZEMIESZCZAJĄCEGO SIĘ WZDŁUŻ SZYN ROZDZIELNIC WYSOKIEGO NAPIĘCIA dr hab. inż. Roman Partyka / Politechnika Gdańska mgr inż. Daniel Kowalak / Politechnika Gdańska 1. WSTĘP

Bardziej szczegółowo

ZALICZENIE : TEST na ostatnim wykładzie. POLITECHNIKA WROCŁAWSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY kierunek: INŻYNIERIA MATERIAŁOWA. dr hab. inż.

ZALICZENIE : TEST na ostatnim wykładzie. POLITECHNIKA WROCŁAWSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY kierunek: INŻYNIERIA MATERIAŁOWA. dr hab. inż. POLITECHNIKA WROCŁAWSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY kierunek: INŻYNIERIA MATERIAŁOWA TWORZYWA KOMPOZYTOWE I CERAMICZNE dr hab. inż. Wojciech WIELEBA p.207 bud. B-5 Program wykładu cz.1 Wprowadzenie. Podział materiałów

Bardziej szczegółowo

INFLUENCE OF MONTMORILLONITE CONTENT ON MASS FLOW RATE COMPOSITE OF THE POLYAMIDE MATRIX COMPOSITE

INFLUENCE OF MONTMORILLONITE CONTENT ON MASS FLOW RATE COMPOSITE OF THE POLYAMIDE MATRIX COMPOSITE Andrzej PUSZ, Małgorzata SZYMICZEK, Katarzyna MICHALIK Politechnika Śląska Instytut Materiałów Inżynierskich i Biomedycznych e-mail: andrzej.pusz@polsl.pl WPŁYW ZAWARTOŚCI MONTMORYLONITU NA WSKAŹNIK SZYBKOŚCI

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH

Politechnika Białostocka INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Politechnika Białostocka Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Temat ćwiczenia: Zwykła statyczna próba ściskania metali Numer ćwiczenia: 3 Laboratorium z przedmiotu:

Bardziej szczegółowo