Aktywność uczelni wyższych w kształceniu kadr na potrzeby innowacyjne przedsiębiorstw

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Aktywność uczelni wyższych w kształceniu kadr na potrzeby innowacyjne przedsiębiorstw"

Transkrypt

1 PROJEKT SYSTEMOWY KAPTAŁ NTELEKTUALNY LUBELSZCZYZNY Aktywność uczelni wyższych w kształceniu kadr na potrzeby innowacyjne przedsiębiorstw Ekspertyza naukowa Dr Agnieszka Ziętek Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie

2 Spis treści Wprowadzenie 3 Metodologia badań 4 Rynek pracy perspektywa ogólnopolska 7 Uczelnie wyższe regionu lubelskiego a innowacyjność przedsiębiorstw 23 Wnioski i rekomendacje 34 Bibliografia 37 Wykaz tabel 38

3 Wprowadzenie Wraz z rozwojem gospodarki wolnorynkowej pojawiły się w Polsce istotne pytania dotyczące kształtu, a przede wszystkim roli uczelni wyższych w dokonujących się przeobrażeniach. Toczące się dyskusje można zasadniczo zakwalifikować do dwóch głównych stanowisk. Z jednej strony pojawiają się głosy podkreślające konieczność dostosowania systemu kształcenia do potrzeb gospodarki wolnorynkowej, a więc zwracające uwagę na potrzebę przeorganizowania uczelni wyższych w kierunku, który zapewni jak najsilniejsze ich powiązanie i dopasowanie do bieżących potrzeb rynku pracy. Z drugiej strony równie mocno zaznaczone jest w dyskusji stanowisko broniące przekonania o niezależności uczelni wyższych oraz całego systemu kształcenia, apelujące o konieczność utrzymania jego autonomii i możliwości samostanowienia niezależnie od praw i oczekiwań stawianych przez rynek. Trudno jednoznacznie rozstrzygnąć o słuszności jednej z powyższych opcji, wydaje się jednak, że polskie szkolnictwo wyższe, zarówno publiczne jak i prywatne, wybrało drogę ściślejszych powiązań i współpracy z gospodarką rynkową. Przejawia się to m.in. próbami dostosowania kierunków i programów kształcenia do oczekiwań pracodawców w zakresie kształcenia kadr spełniających konkretne wymogi i posiadających określone kwalifikacje i predyspozycje zawodowe. Uczelnie wyższe starają się wyprodukować absolwentów/przyszłych pracowników jak najlepiej dostosowanych do potrzeb rynku pracy. Uwidacznia się to chociażby w działaniach takich jak: wprowadzenie konieczności monitorowania przez uczelnie wyższe losów absolwentów, mającego za zadanie wskazać najbardziej efektywne pod kątem rynku pracy ścieżki kształcenia, wprowadzanie do programów studiów przedmiotów związanych z funkcjonowaniem absolwenta na rynku pracy (umiejętność przygotowania dokumentów aplikacyjnych, przeprowadzania rozmów kwalifikacyjnych etc.), jak również obowiązek umieszczania w programach poszczególnych kierunków i specjalności przedmiotów praktycznych, dających nie tyle wiedzę teoretyczną, ale konkretne umiejętności. Wprowadzone zostały również tzw. Krajowe Ramy Kwalifikacji, mające na celu ujednolicenie i stworzenie przejrzystego zbioru wiedzy, umiejętności oraz kompetencji nabywanych przez studentów określonych kierunków i specjalizacji.

4 4 W perspektywie tak określonej drogi i sposobu funkcjonowania istotne wydaje się postawienie pytania o zakres, w jakim uczelnie wyższe odpowiadają na potrzeby firm i przedsiębiorstw działających na rynku, w szczególności w zakresie ich potrzeb innowacyjnych. Metodologia badań Celem niniejszej ekspertyzy było sprawdzenie, w jakim stopniu uczelnie wyższe regionu lubelskiego są przygotowane do kształcenia kadry i przyszłych pracowników na potrzeby innowacyjne przedsiębiorstw. Realizacja założonego celu wymagała postawienia następujących pytań badawczych: 1. Jakie jest zapotrzebowanie na nowych pracowników? 2. Jakie są, w opinii pracodawców, najbardziej deficytowe umiejętności przyszłych pracowników? 3. Jakie są zdaniem pracodawców przyczyny niedopasowania kwalifikacji potencjalnych pracowników do stawianych oczekiwań? 4. Jakie są możliwości uczelni wyższych regionu lubelskiego w zakresie kształcenia kadr na potrzeby innowacyjne przedsiębiorstw? W niniejszym opracowaniu zastosowano dwie zasadnicze metody badawcze. Po pierwsze wykorzystano już istniejące opracowania i badania ilościowe dotyczące interesujących, z punktu widzenia niniejszej analizy, kwestii i problemów dotyczących szeroko rozumianego rynku pracy. Po drugie, dokonano analizy jakościowej oferty państwowych i prywatnych szkół wyższych regionu lubelskiego pod kątem prowadzenia przez nie kierunków i specjalizacji odpowiadających na potrzeby innowacyjności przedsiębiorstw. Weryfikacji poddane zostały kierunki studiów, a także proponowane w ich ramach specjalności. Nie były analizowane poszczególne przedmioty w ramach konkretnych specjalizacji, bądź tworzone przez nie tzw. siatki godzin. Chodziło bowiem raczej o spojrzenie ogólne, o charakterze całościowym, będące holistyczną syntezą ofert edukacyjnej wyższych uczelni, aniżeli szczegółową

5 5 wiwisekcją poszczególnych typów przedmiotów. Na taki zakres przedmiotu badań wpłynął także fakt, iż potencjalni pracodawcy skłonni są raczej zwracać uwagę na ukończony kierunek studiów/specjalizację kandydata do pracy, niż na poszczególne, zaliczone przez niego przedmioty. Konkretne przedmioty, ich rozkład pod kątem zawartych treści, czy sposobu prowadzenia może ulegać zmianom, ciągle jednak tworząc jedną i tą samą specjalizację. Analizie poddanych zostało zatem 22 uczelnie wyższe województwa lubelskiego, w tym 9 uczelni państwowych oraz 13 uczelni prywatnych: Wśród uczelni państwowych zbadano: - Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej - Katolicki Uniwersytet Lubelski - Uniwersytet Przyrodniczy - Uniwersytet Medyczny - Politechnikę Lubelską - Wyższą Szkołę Oficerską Sił Powietrznych w Dęblinie - Państwową Wyższą Szkołę Zawodową w Zamościu - Państwową Wyższą Szkołę Zawodową w Chełmie - Państwową Wyższą Szkołę Zawodową w Białej Podlaskiej Wśród uczelni prywatnych zbadano: - Wyższą Szkołę Ekonomii i nnowacji - Wyższą Szkołę Przedsiębiorczości i Administracji - Wyższą Szkołę Nauk Społecznych - Wyższą Szkołę Społeczno-Przyrodniczą - Lubelską Szkołę Biznesu - Wyższą Szkołę Zarządzania i Administracji w Zamościu - Wyższą Szkołę Humanistyczno-Ekonomiczna im. Jana Zamoyskiego w Zamościu - Wyższą Szkołę Biznesu i Administracji w Łukowie - Puławską Szkołę Wyższą - Lubelską Szkołę Wyższą w Rykach - Wyższą Szkołę Stosunków Międzynarodowych i Komunikacji Społecznej w Chełmie - Szkołę Wyższą im. Bogdana Jańskiego, Wydział Zamiejscowy w Chełmie

6 - Wyższą Szkołę Pedagogiczną Towarzystwa Wiedzy Powszechnej w Warszawie, Wydział Zamiejscowy w Lublinie 6 Analizie poddano zarówno, jak też stopień kształcenia, jak również, w niektórych przypadkach, jednolite studia magisterskie. Ze względu na zbliżony profil i możliwości kształcenia, nie wprowadzano rozróżnienia na studia stacjonarne i niestacjonarne. Z badań wyłączono studia podyplomowe, uznano bowiem, iż jest to dodatkowy stopień kształcenia, mający wymiar niejako uzupełniający w stosunku do podstawowej oferty kształcenia. W związku z tym, iż jedna ze szkół, Lubelska Szkoła Biznesu, nie posiadała w swojej ofercie studiów oraz stopnia (a jedynie studia podyplomowe) nie została ona uwzględniona w zestawieniu. Dwie z przebadanych uczelni, Wyższa Szkoła Humanistyczno- Ekonomiczna im. Jana Zamoyskiego w Zamościu oraz Wyższa Szkoła Społeczno- Przyrodnicza im. Wincentego Pola nie wykazały z swojej ofercie kierunków bądź specjalizacji mogących kształcić kadry na potrzeby innowacyjnych przedsiębiorstw. Materiał badawczy stanowiły informacje zawarte na stronach internetowych badanych uczelni, w okresie od 1-28 sierpnia Z uwagi na fakt, iż na okres ten przypada rekrutacja na uczelnie wyższe, informacje zawarte na stronach w przypadku większości uczelni - odznaczały się wysokim stopniem aktualności

7 Rynek pracy perspektywa ogólnopolska W sytuacji globalnego kryzysu gospodarczego, a także coraz bardziej odczuwalnego w Polsce spowolnienia wzrostu gospodarczego oraz rosnącego poziomu bezrobocia, warto przyjrzeć się kwestiom związanym z zatrudnianiem nowych pracowników, w szczególności takim jak: zapotrzebowanie na nowych pracowników, wymagania i oczekiwania stawiane kandydatom do pracy, a także ocena kompetencji posiadanych przez pracowników. Z badań przeprowadzonych w ramach projektu Bilans Kapitału Ludzkiego 2 wynika, iż największe zapotrzebowanie na nowych pracowników, w kwartale 2011 roku, odnotowano w branży przemysłowej oraz budownictwie i transporcie (odpowiednio 19% i 22%). Na kolejnym miejscu znalazła się branża usługowa (17%), co zapewne związane jest z sezonem wiosenno-letnim oraz wzrostem zapotrzebowania na osoby gotowe na podjęcie pracy w tej właśnie branży. Najniższy odsetek pracodawców gotowych zatrudnić nowych pracowników występował w sferze edukacji publicznej (7%). Co ciekawe, sytuacja w edukacji prywatnej prezentowała się już lepiej (11%), co można wiązać ze zmianami wprowadzonymi w szkolnictwie wyższym dotyczącymi ograniczeń w tzw. wieloetatowości pracowników naukowych. Na poziomie ogólnym nie odnotowano zasadniczej różnicy w zapotrzebowaniu na nowych pracowników pomiędzy rokiem 2011 a 2010 (tabela nr 1). Na skalę zainteresowania nowymi pracownikami wpływają także wielkość oraz poziom rozwoju firmy. Do firm w największym stopniu poszukujących nowych pracowników należą przedsiębiorstwa największe, zatrudniające powyżej 50 pracowników, rozwijające się oraz silnie rozwijające się 3. Połowa przebadanych silnie rozwijających się największych 2 Projekt realizowany przez Polską Agencje Rozwoju Przedsiębiorczości oraz Uniwersytet Jagielloński, badania przeprowadzone w drugim kwartale 2011 roku. Czas przeprowadzania badania wskazuje na konieczność zwrócenia uwagi na aspekt sezonowości oraz uwzględnienia czynników z nią związanych, czyli m.in. zmniejszenie poziomu rejestrowanego bezrobocia w związku z podejmowaniem prac dorywczych w okresie wiosenno-letnim 3 Do oceny rozwoju firm brane były trzy wskaźniki dotyczące ostatnich 12 miesięcy funkcjonowania: wprowadzenie nowych produktów, usług lub sposobów produkcji, wykazanie się dodatnim saldem zatrudnienia, wykazanie (w ocenie własnych przedstawicieli) wzrostu zysku. Do grupy przedsiębiorstw silnie rozwijających się zostały zaklasyfikowane te, które jednocześnie spełniły wszystkie trzy warunki. Przedsiębiorstwa stagnacyjne nie spełniały żadnego z powyższych warunków. Pośrednie stopnie zmian w firmach: rozwijanie się bądź słabe rozwijanie się były traktowane tak przy spełnianiu dwóch lub jednego z powyższych warunków. Kocór M., Strzebińska A., Keler K., Kogo chcą zatrudniać pracodawcy, Raport w ramach drugiej edycji badań Bilans kapitału ludzkiego, PARP, Warszawa 2012, s. 23.

8 8 przedsiębiorstw wyraziła potrzebę zatrudnienia nowych pracowników, nieco rzadziej, 40%, skłonne były do tego duże przedsiębiorstwa rozwijające się. Najrzadziej (10%) deklaracja ta pojawiała się w firmach małych, zatrudniających do 9 pracowników i jednocześnie stagnacyjnych. Zasadniczy wniosek nasuwający się z zaprezentowanych danych to wskazanie, że im większa firma lub/oraz wyższy poziom jej rozwoju tym jednocześnie większa tendencja do zatrudniania nowych pracowników. W stosunku do roku 2010 można mówić nawet o zwiększającym się zainteresowaniu zatrudnieniem nowych pracowników, szczególnie w przypadku firm silnie rozwijających się (z wyjątkiem firm średnich, zatrudniających od 10 do 49 osób) (tabela nr 2). Tabela 1. Zapotrzebowanie na nowych pracowników według branży działalności (procent odpowiedzi) Źródło: Kocór M., Strzebińska A., Keler K., Kogo chcą zatrudniać pracodawcy, Raport w ramach drugiej edycji badań Bilans kapitału ludzkiego, PARP, Warszawa 2012, s. 21

9 9 Tabela 2. Zapotrzebowanie na nowych pracowników w zależności od wielkości i poziomu rozwoju firm (procent odpowiedzi o zamiarze zatrudnienia nowych osób) Źródło: Kocór M., Strzebińska A., Keler K., Kogo chcą zatrudniać pracodawcy, Raport w ramach drugiej edycji badań Bilans kapitału ludzkiego, PARP, Warszawa 2012, s. 23 W ostatnich latach prowadzona jest dość duża ilość badań analizujących sytuację osób młodych na rynku pracy, jak również starających się odpowiedzieć na pytanie dotyczące kwalifikacji i umiejętności najbardziej pożądanych przez pracodawców oraz wymagań stawianych przyszłym pracownikom. Warto zwrócić uwagę na badania realizowane przez Polską Konfederację Pracodawców Prywatnych Lewiatan, w ramach projektu Uczelnia Przyjazna Pracodawcy. Wynika z nich, iż głównym problemem w odniesieniu do potencjału osób kończących studia wyższe jest nieumiejętność połączenia wiedzy teoretycznej z praktyką. Jako najbardziej deficytową umiejętność wskazało ją 42 % badanych pracodawców. nnymi słowy, absolwenci wyższych uczelni nie potrafią zastosować zdobytej wiedzy i wiadomości w działaniu praktycznym, odnieść posiadanych informacji do konkretnych sytuacji i zastosowań. Ponieważ w badaniu, wśród możliwych odpowiedzi nie pojawiła się kategoria doświadczenie zawodowe można sądzić, iż (w domyśle) zawiera się ona także w stwierdzeniu łączenie teorii z praktyką i to właśnie z tą kategorią pracodawcy łączyli doświadczenie zawodowe. Od wielu lat na podobnym poziomie utrzymuje się również przekonanie pracodawców dotyczące dość wyraźnego deficytu tzw. umiejętności miękkich i

10 10 interpersonalnych, takich jak chociażby umiejętność pracy w grupie, negocjacji i rozwiązywania problemów, elastyczność, komunikatywność (tabela nr 3). Co ciekawe, deficyt tych cech odczuwany jest w dalszym ciągu pomimo dość znacznych nakładów finansowych ze środków unijnych przeznaczonych na szkolenia i podnoszenie kwalifikacji w tym właśnie zakresie. Może to zatem świadczyć o niedostatecznych efektach tego typu szkoleń. Pozytywną stroną prezentowanego zestawienia jest fakt iż, w opinii pracodawców, cechą najmniej deficytową, czyli w największym stopniu posiadaną przez potencjalnych pracowników jest zdolność szybkiego przyswajania nowej wiedzy. Można zatem sądzić, iż nawet w obliczu nie posiadania przez kandydatów do pracy pewnych pożądanych umiejętności, są oni w stanie dość szybko owe braki nadrobić. Tabela 3. Umiejętności deficytowe w oczach pracodawców Źródło: Raport z badań edycji projektu Uczelnia Przyjazna Pracodawcom, nstytut Pracy i Spraw Socjalnych, Warszawa 2012, s. 11 Ważne z punktu widzenia korelacji pomiędzy edukacją na poziomie wyższym a rozwojem nowoczesnej gospodarki opartej na wiedzy, zapewniającej także zrównoważony

11 11 rozwój społeczny, jest zwrócenie uwagi na kwestię zapotrzebowania na pracowników określonych zawodów. Pozwoli to lepiej powiązać możliwości i zakres indywidualnych ścieżek rozwoju zawodowego z sytuacją na rynku pracy 4. Dane te prezentuje tabela nr 4. Największe zapotrzebowanie dotyczy pracowników i robotników wykwalifikowanych mogących podjąć zatrudnienie w branży budowlanej, przemysłowej, wydobywczej i przetwórczej. W tych kategoriach nastąpił także dość duży wzrost zapotrzebowania w porównaniu z rokiem Można również mówić o wyraźnym spadku zapotrzebowania na specjalistów (z wyjątkiem nauk fizycznych, matematycznych i przyrodniczych oraz specjalistów ds. ekonomicznych i zarządzania), w przypadku dziedzin społecznych aż o 75% i jest to jednocześnie największy spadek wśród wszystkich kategorii zawodów. Znacznie zmniejszyło się także zapotrzebowanie na specjalistów do spraw zdrowia oraz nauczania i wychowania. O ile zmniejszenie w tej drugiej kategorii można tłumaczyć niżem demograficznym i ogólną tendencją do starzenia się społeczeństwa, o tyle w przypadku sfery zdrowia i opieki medycznej jest to tendencja zaskakująca, szczególnie biorąc pod uwagę stałe wydłużanie średniej długości życia i wspomniane już zjawisko starzenia się społeczeństwa. Równie zaskakujący może być znaczący spadek zainteresowania specjalistami do spraw technologii informacyjno-komunikacyjnej (o 68%), co mogłoby świadczyć o, przynajmniej chwilowym, nasyceniu rynku pracownikami z tego zakresu. Trudno jednak zgodzić się z opinią, iż w sytuacji nieustannego rozwoju technologicznego, a także systematycznego pojawiania się nowych możliwości i urządzeń komunikacyjnych, będziemy mogli mówić o nadmiarze specjalistów zajmujących się tą branżą. 4 Metodologia w przytaczanym badaniu polegała na wyodrębnieniu na podstawie szczegółowej klasyfikacji zawodów obejmującej ponad 2000 zawodów i specjalności, dwóch zasadniczych kategorii: wielkich grup zawodowych składających się z 9 głównych zawodów (Przedstawiciele władz publicznych, wyżsi urzędnicy i kierownicy, Specjaliści, Technicy i inny średni personel, Pracownicy biurowi, Pracownicy usług i sprzedawcy, Rolnicy, ogrodnicy, leśnicy i rybacy, Robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy, Operatorzy i monterzy maszyn i urządzeń, Pracownicy przy pracach prostych), oraz tzw. dużych grup zawodowych, obejmujących 39 zawodów, do których przyporządkowano zawody z klasyfikacji szczegółowej. Ostatnia kolumna tabeli prezentuje procentową różnicę pomiędzy rokiem 2010 a 2011, przy czym wartość dodatnia oznacza zwiększenie, wartość ujemna zmniejszenie zapotrzebowania na pracowników. Kolorem czerwonym zaznaczono kategorię robotników wykwalifikowanych, niebieskim specjalistów, zielonym zaś pracowników usług. Kocór M., Strzebińska A., Keler K., Kogo chcą zatrudniać pracodawcy, op.cit., s. 32.

12 12 Tabela 4. Zapotrzebowanie na pracowników w poszczególnych zawodach (w podziale na duże kategorie zawodowe) wśród pracodawców szukających osób do pracy Źródło: Kocór M., Strzebińska A., Keler K., Kogo chcą zatrudniać pracodawcy, Raport w ramach drugiej edycji badań Bilans kapitału ludzkiego, PARP, Warszawa 2012, s. 32 Na tle innych regionów, pod kątem gotowości do zatrudniania nowych pracowników przedsiębiorstwa regionu lubelskiego plasują się na dość słabych pozycjach. W zestawieniu trzech spośród czterech kategorii firm wyodrębnionych ze względu na poziom rozwoju zajmują niemal ostatnie miejsca. W przypadku firm stagnacyjnych i rozwijających się region lubelski zajął ostatnie miejsce (odpowiednio 8% i 19%), w przypadku przedsiębiorstw silnie rozwijających się miejsce trzecie od końca (17%). W porównaniu do województw

13 13 notowanych najwyżej, w których największa część pracodawców wyraża potrzebę zatrudnienia nowych pracowników (w kategorii firm stagnacyjnych łódzkie 16%, w kategorii firm rozwijających się pomorskie 42% oraz w kategorii firm silnie rozwijających się mazowieckie 51% oraz łódzkie 49%) są to różnice dość znaczące, świadczące o pewnego rodzaju stagnacji w zapotrzebowaniu na nowe kadry, a także dość niskim poziomie rozwoju gospodarczego regionu. Na tle tych danych dość ciekawie prezentuje się najwyższa pozycja w kategorii firm słabo rozwijających się. Najwięcej, 25% pracodawców z tej kategorii firm spośród wszystkich województw deklaruje potrzebę zatrudnienia nowych pracowników (tabela nr 5). Tabela 5. Zapotrzebowanie na nowych pracowników w zależności od województwa i poziomu rozwoju firm w 2011 r. (procent odpowiedzi o zamiarze zatrudnienia nowych osób)

14 14 Źródło: Kocór M., Strzebińska A., Keler K., Kogo chcą zatrudniać pracodawcy, Raport w ramach drugiej edycji badań Bilans kapitału ludzkiego, PARP, Warszawa 2012, s. 24 Warto prześledzić także zapotrzebowanie na pracowników uwzględniając poszczególne grupy zawodowe (kategoria 9 wielkich grup zawodowych według badania BKL 2011). Tabela 6. Zapotrzebowanie na pracowników w poszczególnych zawodach (w podziale na wielkie kategorie zawodowe) wśród pracodawców szukających osób do pracy z podziałem na województwa (dane populacyjne) Źródło: Kocór M., Strzebińska A., Keler K., Kogo chcą zatrudniać pracodawcy, Raport w ramach drugiej edycji badań Bilans kapitału ludzkiego, PARP, Warszawa 2012, s. 33 W 2011 roku w regionie lubelskim największe zapotrzebowanie na nowych pracowników dotyczyło głównie pracowników usług i sprzedawców (4137), a także robotników przemysłowych i rzemieślników (5527). W porównaniu z innymi województwami (chociażby mazowieckie, pomorskie, śląskie czy wielkopolskie wszędzie zapotrzebowanie na tą kategorię pracowników wyniosło powyżej 10 tys.) nie jest to z pewnością ilość imponująca, należy jednak zwrócić uwagę, iż województwo lubelskie z możliwością zatrudnienia 4137 pracowników usług i sprzedawców plasuje się na dziewiątej pozycji, pomiędzy takimi regionami jak warmińsko-mazurskie (5178) i małopolskie (3838). Nieco gorzej przedstawia się zapotrzebowanie na robotników przemysłowych i

15 rzemieślników (5527), nota bene, grupę zawodową mogącą liczyć na największe, w porównani z przedstawicielami innych zawodów, możliwości zatrudnienia. Wraz z województwem podkarpackim i podlaskim, region lubelski stanowi grupę o najmniejszych, w porównaniu z pozostałymi regionami, możliwościami zatrudnienia przedstawicieli tej grupy zawodowej. Należy również zwrócić uwagę na bardzo niskie, w skali całego kraju, zapotrzebowanie na pracowników biurowych (w kwartale 2011 roku jedynie 663 pracodawców deklarowało możliwość zatrudnienia przedstawicieli tego zawodu) oraz kierowników i urzędników wyższego szczebla (228). Może to świadczyć o pewnego rodzaju nasyceniu lokalnego rynku pracy przedstawicielami tych zawodów. Z drugiej jednak strony sytuację ratuje w pewnym stopniu znacznie większe zapotrzebowanie na specjalistów (2790), choć znów, w skali kraju, nie jest to popyt, która można byłoby określić jako wysoki. stotne z punktu widzenia omawianego problemu wydają się również badania przeprowadzone w ramach Lubelskiego Obserwatorium Rynku Pracy 5. Wskazują one na następujące kwestie Wśród najbardziej poszukiwanych zawodów 6 dominują: a/ w 2009 roku 7 : pracownicy przy pracach prostych (robotnik gospodarczy, robotnik pomocniczy w przemyśle przetwórczym, pomoc kuchenna, robotnik budowlany, sprzątaczka, robotnik placowy, robotnik drogowy, pakowacz, salowa, woźny, pokojowa, dozorca, robotnik magazynowy oraz pozostali robotnicy pomocniczy w rolnictwie i pokrewni) - 23,1% wśród wszystkich analizowanych ofert pracy; pracownicy usług osobistych i sprzedawcy (sprzedawca, kucharz, kelner, pracownik ochrony mienia lub osób, fryzjer, opiekunka dziecięca, barman) -17,7%, a także pracownicy biurowi (pracownik biurowy, magazynier, sekretarka, kasjer handlowy) - 17,2% 8 (tabela nr 10). 5 Chodzi w szczególności o raport Monitoring ofert pracy w województwie lubelskim w kwartale 2012 roku, ale także Potrzeby i oczekiwania pracodawców odnośnie pożądanych kwalifikacji i usług szkoleniowych w województwie lubelskim oraz Zawody deficytowe i nadwyżkowe w województwie lubelskim analiza i prognoza na lata W ramach tzw. wielkich grup zawodowych. 7 Domańska L., Tomczyk J., Jaroszyńska M., Sielicka A., Opęchowska M., Zawody deficytowe i nadwyżkowe w województwie lubelskim analiza i prognoza na lata , Lubelskie Obserwatorium Rynku Pracy, Olsztyn 2011, s W 2009 roku odnotowano także następujące zawody nadwyżkowe, a więc takie, w przypadku których podaż osób posiadających określone kwalifikacje i wykonujących określony zawód przewyższała zapotrzebowanie rynku: inżynier ogrodnictwa, organizator usług hotelarstwa, kuśnierz, inżynier rolnictwa, organizator usług gastronomicznych, technik rolnik, mechanicy pojazdów samochodowych, specjaliści do spraw ekonomii, historyk, ogrodnik-uprawa roślin ozdobnych, operator urządzeń przetwórstwa owocowo-warzywnego, pozostali inżynierowie, technik żywienia i gospodarstwa domowego, technicy mechanicy, górnik eksploatacji podziemnej,

16 16 b/ w roku 2010: specjaliści z zakresu sprzedaży, marketingu i handlu (doradca finansowy, doradca klienta, przedstawiciel handlowy, specjalista do spraw marketingu i handlu) 9. Jak zauważają autorzy raportu: Wpływ na ten stan rzeczy wywiera z pewnością coraz dynamiczniejszy rozwój sektora usługowego. Z tego względu w województwie lubelskim istnieje zwiększone zapotrzebowanie na pracowników głównie usługowo-handlowych (np. doradcy klienta, przedstawiciele handlowi, czy specjaliści od handlu czy marketingu) 10. c/ kwartał roku 2012: specjaliści (37,7%), pracownicy usług i sprzedawcy (18,4%), a także technicy i inny średni personel (16,3%) 11 (tabela nr 8). 2. Do najważniejszych kwalifikacji zawodowych pracodawcy zaliczają przede wszystkim dobrą znajomość branży, znajomość zagadnień reguł i procedur pracy w danym zawodzie lub stanowisku pracy, a także uprawnienia do wykonywania zawodu (dyplomy, certyfikaty, zaświadczenia) Wśród podstawowych kwalifikacji dodatkowych wymaganych przez pracodawców w stosunku do przyszłych pracowników (poza wykształceniem i doświadczeniem) na pierwszym miejscu znalazło się posiadanie prawa jazdy kat. B (37,1% wskazań). W dalszej kolejności były to obsługa komputera (36,3%) oraz znajomość jednego języka obcego (29,3%) 13 (tabela nr 7). Są to zatem umiejętności nie związane bezpośrednio z ukończonym przez kandydata kierunkiem studiów, a zatem możliwe do przyswojenia niezależnie od rodzaju posiadanego wykształcenia wyższego oraz typu ukończonej uczeni wyższej/studiów. 4. Najważniejsze kompetencje wskazywane przez pracodawców i oczekiwane w stosunku do pracowników to zaangażowanie i motywacja. Są one istotne dla niemal połowy przełożonych (49,4%). Równie ważną rolę odgrywają komunikatywność, umiejętności interpersonalne oraz otwartość (49%). Wyniki te wskazują na dominujące znaczenie i wagę przywiązywaną przez pracodawców do tzw. kompetencji społecznych pracowników, technik telekomunikacji, kaletnik, zdobnik szkła, technik architektury krajobrazu, technicy technologii żywienia, geograf, pozostali sprzedawcy i demonstratorzy, technik technologii żywienia przetwórstwo mięsne, pozostali inżynierowie rolnictwa, leśnictwa i pokrewni, filolog filologia obcojęzyczna, socjolog, matematyk, technik modernizacji rolnictwa, filolog filologia polska, organizator agrobiznesu. Zawody deficytowe i nadwyżkowe w województwie lubelskim..., s Potrzeby i oczekiwania pracodawców..., s bid., s Monitoring ofert pracy..., s Potrzeby i oczekiwania pracodawców... s Monitoring ofert pracy..., s. 64.

17 17 co potwierdzają również wyniki badań realizowanych na poziomie kraju. Wśród wskazywanych kompetencji zdecydowana większość dotyczyła tzw. umiejętności miękkich, takich jak wspomniane już zaangażowanie i motywacja, komunikatywność, umiejętności interpersonalne, otwartość, a także umiejętność samodzielnego rozwiązywania problemów i podejmowania decyzji, dobra organizacja pracy, inicjatywa, nastawnie na rozwój, odpowiedzialność, uczciwość, zarządzanie zespołem, praca w grupie, odporność na stres, analityczne myślenie, czy umiejętność prowadzenia negocjacji. Warto zwrócić uwagę na fakt, iż specjalistyczne umiejętności i wiedza (możliwe do uzyskania w wyniku ukończenia odpowiedniego dla danego stanowiska kierunku studiów) znajdują się dopiero na miejscu trzecim zestawienia 14 (tabela 9). Z powyższych analiz wynika jednoznacznie, iż rodzaj i specyfika ukończonych studiów wyższych nie odgrywają najważniejszej roli wśród wymagań stawianych przez pracodawców przyszłym pracownikom. Można bowiem stwierdzić, iż kluczowe znaczenie przypisywane jest kompetencjom interpersonalnym i społecznym, jako tym, które stanowią podstawę i zasadniczy czynnik decydujący o jakości i wydajności pracy pracownika. Jest to m.in. wynikiem znacznego upowszechnienia wyższego wykształcenia, którego posiadanie przestało być czynnikiem różnicującym kandydatów do pracy, a jednocześnie, jak można przypuszczać, niedostatecznego zwrócenia uwagi na rozwój tych umiejętności podczas edukacji na poziomie studiów wyższych. Znaczne podniesienie współczynnika scholaryzacji, a także ilości absolwentów wyższych uczelni legitymujących się wyższym wykształceniem spowodowało swojego rodzaju dewaluację dyplomu uczelni wyższej na rynku pracy. Jak zauważają autorzy raportu Monitoring ofert pracy..., jednocześnie panuje tendencja do zatrudniania osób posiadających wyższe wykształcenie na stanowiska, które takich kwalifikacji nie wymagają (...).Tendencja ta jest bardziej zauważalna w mniejszych podmiotach gospodarczych i może ona wynikać, z jednej strony, z dość dużego popytu pracowników z dużym wykształceniem a z drugiej z założenia, że pracownicy z wyższym wykształceniem będą mieli lepsze kompetencje ogólne (tj. znajomość języków obcych, umiejętność pracy w grupie) bid., s bid., s. 26.

18 18 Tabela 7. Wymagania pracodawcy wobec pracownika kwalifikacje (bez wykształcenia i doświadczenia) - kwartał 2012 r. oraz i kwartał 2012 r. Źródło: Monitoring ofert pracy w województwie lubelskim w kwartale 2012 roku, s. 64. Wykres przedstawia wskaźnik procentowy występowania konieczności posiadania danego rodzaju kwalifikacji we wszystkich analizowanych ogłoszeniach, przedstawione wartości nie sumują się do 100%. Tabela 8. Oferty pracy ze względu na kwalifikacje elementarne KZiS Źródło: Monitoring ofert pracy w województwie lubelskim w kwartale 2012 roku, s. 35

19 19 Tabela 9. Wymagania pracodawcy wobec pracownika kompetencje. Źródło: Monitoring ofert pracy w województwie lubelskim w kwartale 2012 roku, s. 65

20 20 Tabela 10. Struktura ofert pracy w 2009 r. wg wielkich grup zawodów Źródło: Zawody deficytowe i nadwyżkowe w województwie lubelskim analiza i prognoza na lata , s.72 Warto zwrócić również uwagę na opinie pracodawców dotyczące przyczyn niedopasowania kwalifikacji potencjalnych pracowników do stawianych wymogów. Wśród najczęściej wymienianych przyczyn pojawiały się m.in. niedopasowany do wymogów rynku pracy system szkolnictwa (nadwyżka osób kończących studia na kierunkach humanistycznych, deficyt absolwentów z wykształceniem technicznym), posiadanie przez absolwentów jedynie wiedzy teoretycznej, zbyt mała współzależność pomiędzy systemem kształcenia a potrzebami regionalnego rynku pracy, brak doświadczenia zawodowego kandydatów do pracy, brak odpowiednich kwalifikacji zawodowych potencjalnych pracowników, zbyt wysokie oczekiwania płacowe potencjalnych pracowników, mała skłonność pracobiorców do mobilności, deficyty określonych umiejętności oraz nieodpowiednie kwalifikacje Potrzeby i oczekiwania pracodawców...s. 30.

21 Uczelnie wyższe regionu lubelskiego a innowacyjność przedsiębiorstw Według Głównego Urzędu Statystycznego innowacyjność to zdolność przedsiębiorstw do tworzenia i wdrażania innowacji oraz faktyczną umiejętność wprowadzania nowych i zmodernizowanych wyrobów, nowych lub zmienionych procesów technologicznych lub organizacyjno-technicznych 17. Jest to zatem możliwość podejmowania nowych, oryginalnych i nie wdrożonych dotychczas propozycji, sposobów działania i rozwiązywania istniejących problemów i zagadnień. Działania innowacyjne mogą dotyczyć otoczenia wewnętrznego firmy (jak chociażby innowacyjne zarządzanie zasobami ludzkimi w przedsiębiorstwie), jak również działań skierowanych na otoczenie zewnętrzne. Możemy mówić o czterech zasadniczych typach innowacji 18 : 1. nnowacje produktowe - wprowadzanie nowych produktów, będących rezultatem prac badawczych 2. nnowacje procesowe (technologiczne) zmiana, przekształcenia w zakresie dotychczas stosowanych procesów, mechanizmów działania, wytwarzania, bądź rozpowszechniania produktów lub usług 3. nnowacje organizacyjne nowe metody zarządzania przedsiębiorstwem, innowacje w zakresie komunikowania wewnątrz firmy lub z otoczeniem zewnętrznym 4. nnowacje marketingowe dotyczące nowości w zakresie produktu, jego opakowania i ceny, a także promocji i reklamy Szczególną rolę w rozwoju przedsiębiorstw innowacyjnych pełnią zatem takie czynniki jak nowy pomysł, idea, sposób lub forma działania, a także nowatorskie, nie stosowane dotąd rozwiązania. Powyższe rozważana pozwalają postawić tezę dotyczącą kierunków/specjalności przedmiotów kształcenia, które można uważać za innowacyjne. Otóż można zakładać, że kierunki/specjalności innowacyjne to takie, które rozbudzają twórczy potencjał jednostki, sprzyjającą procesowi analitycznego, krytycznego i nastawionego na wywołanie efektu zmiany społecznej myślenia. To kierunki eksploatujące i jednocześnie pobudzające 17 J. Fazlagić, Czy Twoja firma jest innowacyjna? Jak poszukiwać innowacji w sektorze usług? Podpowiedzi dla MSP, PARP, Warszawa 2012, s bid., s

Aktywność uczelni wyższych w kształceniu kadr na potrzeby innowacyjne przedsiębiorstw

Aktywność uczelni wyższych w kształceniu kadr na potrzeby innowacyjne przedsiębiorstw PROJEKT SYSTEMOWY KAPTAŁ NTELEKTUALNY LUBELSZCZYZNY 2010-2013 Aktywność uczelni wyższych w kształceniu kadr na potrzeby innowacyjne przedsiębiorstw Ekspertyza naukowa Dr Agnieszka Ziętek Uniwersytet Marii

Bardziej szczegółowo

WSEI najlepiej spośród szkół wyższych regionu przygotowuje studentów do wejścia na rynek pracy

WSEI najlepiej spośród szkół wyższych regionu przygotowuje studentów do wejścia na rynek pracy WSEI najlepiej spośród szkół wyższych regionu przygotowuje studentów do wejścia na rynek pracy Według Rankingu szkół wyższych według poziomu bezrobocia (rok akademicki ) opracowanego przez Wojewódzki Urząd

Bardziej szczegółowo

STUDIA STACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA/JEDNOLITE MAGISTERSKIE. Rok studiów. Liczba studentów III

STUDIA STACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA/JEDNOLITE MAGISTERSKIE. Rok studiów. Liczba studentów III Aktualna liczba oraz grup audytoryjnych i laboratoryjnych w semestrze letnim w roku akademickim 2014/2015 na poszczególnych Wydziałach, kierunkach i latach Uniwersytetu Przyrodniczego w LUBLIN TURYSTYKA

Bardziej szczegółowo

STUDIA STACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA/JEDNOLITE MAGISTERSKIE. IV agrobiznes III IV kształtowanie

STUDIA STACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA/JEDNOLITE MAGISTERSKIE. IV agrobiznes III IV kształtowanie LUBLIN TURYSTYKA I REKREACJA Lublin, dn. 10 października 2014 r. Aktualna liczba oraz grup audytoryjnych i laboratoryjnych w semestrze zimowym w roku akademickim 2014/2015 na poszczególnych Wydziałach,

Bardziej szczegółowo

Lp. KIERUNEK STUDIÓW DRUGIEGO STOPNIA KIERUNKI UPOWAŻNIAJĄCE DO PODJĘCIA STUDIÓW DRUGIEGO STOPNIA

Lp. KIERUNEK STUDIÓW DRUGIEGO STOPNIA KIERUNKI UPOWAŻNIAJĄCE DO PODJĘCIA STUDIÓW DRUGIEGO STOPNIA 1. Administracja 1. Administracja 2. Bezpieczeństwo narodowe 3. Bezpieczeństwo wewnętrzne 4. Ekonomia 5. Europeistyka 6. Nauki o rodzinie 7. Politologia 8. Praca socjalna 9. Prawo 10. Socjologia 11. Stosunki

Bardziej szczegółowo

Lp. KIERUNEK STUDIÓW DRUGIEGO STOPNIA KIERUNKI UPOWAŻNIAJĄCE DO PODJĘCIA STUDIÓW DRUGIEGO STOPNIA

Lp. KIERUNEK STUDIÓW DRUGIEGO STOPNIA KIERUNKI UPOWAŻNIAJĄCE DO PODJĘCIA STUDIÓW DRUGIEGO STOPNIA 2. Bezpieczeństwo narodowe 3. Bezpieczeństwo wewnętrzne 4. Ekonomia 5. Europeistyka 6. Nauki o rodzinie 7. Politologia 8. Praca socjalna 9. Prawo 10. Socjologia 11. Stosunki międzynarodowe 12. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2013 r. - CZĘŚĆ II

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2013 r. - CZĘŚĆ II MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2013 r. - CZĘŚĆ II GDAŃSK, SIERPIEŃ 2014 Raport opracowano w Zespole Badań i Analiz Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Gdańsku 2 Spis

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Dostosowanie systemu szkolnictwa wyższego do potrzeb rynku pracy dr Andrzej Kurkiewicz Metodologia badania (1)

Bardziej szczegółowo

biologia biotechnologia

biologia biotechnologia Załącznik do uchwały nr 17 Senatu ZUT z dnia 26 marca 2012 r. Wykaz kierunków studiów, których ukończenie uprawnia kandydatów do ubiegania się o przyjęcie na określony kierunek studiów drugiego stopnia

Bardziej szczegółowo

Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych za 2013 rok. Powiat suwalski. Powiatowy Urząd Pracy w Suwałkach

Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych za 2013 rok. Powiat suwalski. Powiatowy Urząd Pracy w Suwałkach Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych za 2013 rok Powiat suwalski Powiatowy Urząd Pracy w Suwałkach 1 SPIS TREŚCI 1. Wstęp 2. Analiza bezrobocia według zawodów w mieście Suwałki w 2013 roku 2.1.

Bardziej szczegółowo

KIERUNKI I SPECJALNOŚCI STUDIA DZIENNE NA ROK AKADEMICKI 2005/2006

KIERUNKI I SPECJALNOŚCI STUDIA DZIENNE NA ROK AKADEMICKI 2005/2006 KIERUNKI I SPECJALNOŚCI STUDIA DZIENNE NA ROK AKADEMICKI 2005/2006 nazwa kierunku i specjalności Architektura krajobrazu* Architektura wnętrz projektowanie wnętrz projektowanie ogrodów projektowanie wystaw

Bardziej szczegółowo

Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie choszczeńskim w 2007 roku - część 2.

Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie choszczeńskim w 2007 roku - część 2. Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie choszczeńskim w 2007 roku - część 2. CHOSZCZNO SIERPIEŃ 2008 R. 1 1. ABSOLWENCI ZACHODNIOPOMORSKICH UCZELNI ZAREJESTROWANI W POWIATOWYM URZĘDZIE PRACY

Bardziej szczegółowo

Języki obce. pierwszy język: j. angielski* j. rosyjski* drugi język: j. rosyjski* j. niemiecki* j. angielski* *do wyboru. j. angielski* j.

Języki obce. pierwszy język: j. angielski* j. rosyjski* drugi język: j. rosyjski* j. niemiecki* j. angielski* *do wyboru. j. angielski* j. Liceum Ogólnokształcącego w Stoczku Łukowskim Klasa o profilu Przedmioty z rozszerzonym programem w klasie I Przedmioty z rozszerzonym programem w klasie II Licz. godz. przeznaczonych na rozszerzenie przedmiotu

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ MECHANICZNY. Zakres rozmów kwalifikacyjnych obowiązujących kandydatów na studia drugiego stopnia w roku akademickim 2017/2018

WYDZIAŁ MECHANICZNY. Zakres rozmów kwalifikacyjnych obowiązujących kandydatów na studia drugiego stopnia w roku akademickim 2017/2018 WYDZIAŁ MECHANICZNY automatyka i robotyka energetyka inżynieria materiałowa inżynieria produkcji nie przewiduje się przeprowadzania rozmowy kwalifikacyjnej mechanika i budowa maszyn mechatronika transport

Bardziej szczegółowo

Bilans Kapitału Ludzkiego

Bilans Kapitału Ludzkiego 2013 Bilans Kapitału Ludzkiego Jakich pracowników poszukują pracodawcy? Obecne trendy na rynku pracy dr Marcin Kocór Kraków, 25 czerwca 2013 Plan prezentacji Słowo o projekcie Bilans Kapitału Ludzkiego

Bardziej szczegółowo

IMIGRANCI NA RYNKU PRACY W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM

IMIGRANCI NA RYNKU PRACY W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W SZCZECINIE IMIGRANCI NA RYNKU PRACY W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM MARTA MRÓZ WYDZIAŁ BADAŃ I ANALIZ BIURO ZACHODNIOPOMORSKIE OBSERWATORIUM RYNKU PRACY 2015 IMIGRANCI NA RYNKU

Bardziej szczegółowo

POPYT NA PRACĘ W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

POPYT NA PRACĘ W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: kwiecień 2014 Kontakt: e mail: sekretariatuspoz@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98

Bardziej szczegółowo

UWAGI METODYCZNE Popyt na pracę Wolne miejsca pracy Nowo utworzone miejsca pracy

UWAGI METODYCZNE Popyt na pracę Wolne miejsca pracy Nowo utworzone miejsca pracy 1 UWAGI METODYCZNE Badanie popytu na pracę, realizowane na formularzu Z 05, prowadzone jest w ramach programu badań statystycznych statystyki publicznej. Obejmuje ono podmioty gospodarki narodowej o liczbie

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY w Szczecinie ul. Mickiewicza 39 70 383 Szczecin tel. 42 54 950 tel / fax 422 55-33

POWIATOWY URZĄD PRACY w Szczecinie ul. Mickiewicza 39 70 383 Szczecin tel. 42 54 950 tel / fax 422 55-33 POWIATOWY URZĄD PRACY w ul. Mickiewicza 39 70 383 Szczecin tel. 42 54 950 tel / fax 422 55-33 MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH Rok 2009 część druga Tabela nr 1. Stan bezrobocia w PUP Szczecin

Bardziej szczegółowo

Kierunki i specjalności na stacjonarnych studiach I i II stopnia zatwierdzone do uruchomienia w roku akademickim 2015/16

Kierunki i specjalności na stacjonarnych studiach I i II stopnia zatwierdzone do uruchomienia w roku akademickim 2015/16 Kierunki i specjalności na stacjonarnych studiach I i II stopnia zatwierdzone do uruchomienia w roku akademickim 2015/16 Załącznik 1 Wydział Architektury architektura architektura architektura krajobrazu

Bardziej szczegółowo

1. Bezpieczeństwo i higiena pracy, 4. Informatyka w zarządzaniu przedsiębiorstwem, 2. Zarządzanie przedsiębiorstwem i ochrona środowiska,

1. Bezpieczeństwo i higiena pracy, 4. Informatyka w zarządzaniu przedsiębiorstwem, 2. Zarządzanie przedsiębiorstwem i ochrona środowiska, Na kierunku ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI oferujemy 4 specjalności: 1. Bezpieczeństwo i higiena pracy, 4. Informatyka w zarządzaniu przedsiębiorstwem, 2. Zarządzanie przedsiębiorstwem i ochrona środowiska,

Bardziej szczegółowo

Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w 2011r. w powiecie wodzisławskim. Część druga prognostyczna.

Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w 2011r. w powiecie wodzisławskim. Część druga prognostyczna. POWIATOWY URZĄD PRACY W WODZISŁAWIU ŚLĄSKIM Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych w 2011r. w powiecie wodzisławskim. Część druga prognostyczna. Lipiec 2012 1. Wprowadzenie Obowiązek przeprowadzania

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Sanoku MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE SANOCKIM II CZĘŚĆ RAPORTU ZA 2013 ROK (UZUPEŁNIENIE)

Powiatowy Urząd Pracy w Sanoku MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE SANOCKIM II CZĘŚĆ RAPORTU ZA 2013 ROK (UZUPEŁNIENIE) Powiatowy Urząd Pracy w Sanoku MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE SANOCKIM II CZĘŚĆ RAPORTU ZA 2013 ROK (UZUPEŁNIENIE) Lipiec 2014 WYNIKI BADANIA W SZKOŁACH PONADGIMNAZJALNYCH Na

Bardziej szczegółowo

STUDIA STACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA/JEDNOLITE MAGISTERSKIE

STUDIA STACJONARNE PIERWSZEGO STOPNIA/JEDNOLITE MAGISTERSKIE Lublin, dn. 12 września 2016 r. Aktualna oraz grup audytoryjnych i laboratoryjnych w semestrze zimowym w u akademickim 2016/2017 na poszczególnych Wydziałach, kierunkach i latach Uniwersytetu Przyrodniczego

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE SANDOMIERSKIM W 2012 ROKU

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE SANDOMIERSKIM W 2012 ROKU POWIATOWY URZĄD PRACY W SANDOMIERZU RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE SANDOMIERSKIM W 2012 ROKU CZĘŚĆ PROGNOSTYCZNA Sandomierz-lipiec 2013 SPIS TREŚCI I Wstęp 3 II Popyt na pracę...4

Bardziej szczegółowo

sześć kierunków kształcenia profesjonalna kadra naukowa współpraca z gospodarką i biznesem pełne zaplecze infrastrukturalne kampusu

sześć kierunków kształcenia profesjonalna kadra naukowa współpraca z gospodarką i biznesem pełne zaplecze infrastrukturalne kampusu sześć kierunków kształcenia profesjonalna kadra naukowa współpraca z gospodarką i biznesem pełne zaplecze infrastrukturalne kampusu nowocześnie wyposażone laboratoria badawcze zaciszna lokalizacja miła

Bardziej szczegółowo

3. NAUCZYCIELSKIE 4. PAŃSTWOWA 5. PAŃSTWOWA KOLEGIUM JĘZYKÓW OBCYCH WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA IM. PAPIEŻA JANA PAWŁA II W BIAŁEJ PODLASKIEJ

3. NAUCZYCIELSKIE 4. PAŃSTWOWA 5. PAŃSTWOWA KOLEGIUM JĘZYKÓW OBCYCH WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA IM. PAPIEŻA JANA PAWŁA II W BIAŁEJ PODLASKIEJ PUBLICZNE SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWODZTWIE LUBELSKIM w porządku alfabetycznym Lp. Nazwa szkoły Adres Kierunki Tel., fax, e-mail Strony www 1. AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO J. PIŁSUDSKIEGO W WARSZAWIE WYDZIAŁ

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY W ZGIERZU RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ZGIERSKIM W 2007 ROKU

POWIATOWY URZĄD PRACY W ZGIERZU RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ZGIERSKIM W 2007 ROKU POWIATOWY URZĄD PRACY W ZGIERZU RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ZGIERSKIM W 2007 ROKU CZĘŚĆ II. Zgodnie z zaleceniem Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej Departamentu Rynku Pracy

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE WAŁBRZYSKIM W 2011 ROKU (CZ. II - ABSOLWENCI)

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE WAŁBRZYSKIM W 2011 ROKU (CZ. II - ABSOLWENCI) MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE WAŁBRZYSKIM W 2011 ROKU (CZ. II - ABSOLWENCI) Wałbrzych, lipiec 2012 1 Wstęp Powiatowy Urząd Pracy w Wałbrzychu analizując sytuację na lokalnym

Bardziej szczegółowo

ATR a rynek pracy. Tomasz Topoliński prorektor ds. organizacji i rozwoju

ATR a rynek pracy. Tomasz Topoliński prorektor ds. organizacji i rozwoju Tomasz Topoliński prorektor ds. organizacji i rozwoju Konferencja WUP w Toruniu, w ramach IW Interreg IIIC, Projekt ADEP, 12 maj 2006 rok. 1 zakres referatu dorobek Akademii, kierunki i specjalności kształcenia,

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

II CZĘŚĆ RANKINGU ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE KĘPIŃSKIM W 2013 ROKU.

II CZĘŚĆ RANKINGU ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE KĘPIŃSKIM W 2013 ROKU. II CZĘŚĆ RANKINGU ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE KĘPIŃSKIM W 2013 ROKU. Część druga -prognostyczna Kępno, sierpień 2014r. Spis treści: 1. Metodologia działania... 3 2. Analiza absolwentów

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE CZĘSTOCHOWSKIM W 2011 ROKU OPRACOWANIE

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE CZĘSTOCHOWSKIM W 2011 ROKU OPRACOWANIE RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE CZĘSTOCHOWSKIM W 2011 ROKU OPRACOWANIE CZĘŚĆ II PROGNOSTYCZNA Kraków 2012 Spis treści Wstęp... 3 Bezrobotni absolwenci wg zawodów... 3 Tegoroczni

Bardziej szczegółowo

Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w 2011 roku. Powiat suwalski. Powiatowy Urząd Pracy w Suwałkach

Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w 2011 roku. Powiat suwalski. Powiatowy Urząd Pracy w Suwałkach Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w 2011 roku Powiat suwalski Powiatowy Urząd Pracy w Suwałkach I. Wstęp Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych ma na celu przede wszystkim: określenie

Bardziej szczegółowo

PROFIL UśYTKOWNIKA SZYBKOPRACA.PL

PROFIL UśYTKOWNIKA SZYBKOPRACA.PL PROFIL UśYTKOWNIKA SZYBKOPRACA.PL PoniŜej przedstawiamy Państwu statystyki dotyczące uŝytkowników naszego serwisu. Dane zostały stworzone na podstawie CV tworzonych w kreatorze dostępnym na stronie www.szybkopraca.pl.

Bardziej szczegółowo

Wyniki z Badania Pracodawców ITP 2013

Wyniki z Badania Pracodawców ITP 2013 22 października 2013 r. odbyła się IX edycja Inżynierskich Targów Pracy na Politechnice Krakowskiej. Odwiedziło nas w tym dniu 35 wystawców (w tym 26 firm z całej Polski) oraz ponad 1000 studentów i absolwentów.

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY W TARNOWIE. w TARNOWIE w 2005 roku RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH. TARNÓW 2005 r.

POWIATOWY URZĄD PRACY W TARNOWIE. w TARNOWIE w 2005 roku RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH. TARNÓW 2005 r. POWIATOWY URZĄD PRACY W TARNOWIE RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH w TARNOWIE w 2005 roku TARNÓW 2005 r. RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH w Mieście Tarnowie w 2005 ROKU WSTĘP 1. Opracowanie

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY

INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY W GDAŃSKU INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY w 2015 roku 2015 POWIAT GDAŃSKI Gdańsk, styczeń 2016 Spis treści 1. Zarejestrowani bezrobotni wg rodzaju działalności ostatniego

Bardziej szczegółowo

Uprawnienia laureatów i finalistów Olimpiady Wiedzy Ekonomicznej

Uprawnienia laureatów i finalistów Olimpiady Wiedzy Ekonomicznej 1 2 3 4 5 Akademia Ekonomiczna w Katowicach Akademia Ekonomiczna w Poznaniu Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie Akademia Podlaska w Siedlcach finanse i ubezpieczenia,

Bardziej szczegółowo

Uprawnienia wydziałów do prowadzenia kierunków o profilu: ogólnoakademickim i/lub/wyłącznie praktycznym

Uprawnienia wydziałów do prowadzenia kierunków o profilu: ogólnoakademickim i/lub/wyłącznie praktycznym Uprawnienia wydziałów do prowadzenia kierunków o profilu: ogólnoakademickim i/lub/wyłącznie praktycznym (założenia projektu zmian Ustawy-Prawo o szkolnictwie wyższym) Posiedzenie Senatu Akademickiego 20

Bardziej szczegółowo

Badanie ankietowe pracodawców województwa kujawsko-pomorskiego

Badanie ankietowe pracodawców województwa kujawsko-pomorskiego Zmiany w zatrudnieniu w perspektywie pięcioletniej - prognozy ankietowanych pracodawców Toruń, 4 kwietnia 2013 roku. Spotkanie z pracownikami PUP realizującymi badania pracodawców w ramach projektu systemowego

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2009 r. CZĘŚĆ II. Gdańsk, sierpień 2010 r.

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2009 r. CZĘŚĆ II. Gdańsk, sierpień 2010 r. MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2009 r. CZĘŚĆ II Gdańsk, sierpień 2010 r. Raport opracowano w Zespole Badań i Analiz Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Gdańsku 2 Spis

Bardziej szczegółowo

II CZĘŚĆ RANKINGU ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE KĘPIŃSKIM W 2012 ROKU.

II CZĘŚĆ RANKINGU ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE KĘPIŃSKIM W 2012 ROKU. II CZĘŚĆ RANKINGU ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE KĘPIŃSKIM W 2012 ROKU. Część druga -prognostyczna Kępno, sierpień 2013r. Spis treści: 1. Metodologia działania... 3 2. Analiza absolwentów

Bardziej szczegółowo

Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w końcu I półrocza 2013 roku. Miasto Suwałki. Powiatowy Urząd Pracy w Suwałkach

Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w końcu I półrocza 2013 roku. Miasto Suwałki. Powiatowy Urząd Pracy w Suwałkach Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w końcu I półrocza 2013 roku Miasto Suwałki Powiatowy Urząd Pracy w Suwałkach I. Wstęp Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych ma na celu przede wszystkim:

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauki o Żywności. Chcesz studiować w jednym z najpiękniejszych kampusów w Europie? www.uwm.edu.pl/wnz

Wydział Nauki o Żywności. Chcesz studiować w jednym z najpiękniejszych kampusów w Europie? www.uwm.edu.pl/wnz Wydział Nauki o Żywności Chcesz studiować w jednym z najpiękniejszych kampusów w Europie? www.uwm.edu.pl/wnz Wydział Nauki o Żywności Chcesz studiować na Wydziale z ponad 65 letnią tradycją, aktywnie współpracującym

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY w Szczecinie ul. Mickiewicza 39 70 383 Szczecin tel. 42 54 950 tel / fax 422 55-33

POWIATOWY URZĄD PRACY w Szczecinie ul. Mickiewicza 39 70 383 Szczecin tel. 42 54 950 tel / fax 422 55-33 POWIATOWY URZĄD PRACY w ul. Mickiewicza 39 70 383 Szczecin tel. 42 54 950 tel / fax 422 55-33 MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH Rok 2010 część druga Tabela nr 1. Stan bezrobocia w PUP Szczecin

Bardziej szczegółowo

KATALOG PRZEDMIOTÓW (PAKIET INFORMACYJNY ECTS) KIERUNEK ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA

KATALOG PRZEDMIOTÓW (PAKIET INFORMACYJNY ECTS) KIERUNEK ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA KATALOG PRZEDMIOTÓW (PAKIET INFORMACYJNY ) KIERUNEK ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA Legnica 2011/2012 Kierunek: Zarządzanie i inżynieria produkcji, studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

Briefing prasowy Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego prof. Barbary Kudryckiej

Briefing prasowy Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego prof. Barbary Kudryckiej 24 czerwca 2013 r. Briefing prasowy Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego prof. Barbary Kudryckiej ul. Hoża 20 \ ul. Wspólna 1/3 \ 00-529 Warszawa \ tel. +48 (22) 529 27 18 \ fax +48 (22) 628 09 22 Odwróciliśmy

Bardziej szczegółowo

Uprawnienia laureatów i finalistów Olimpiady Wiedzy Ekonomicznej

Uprawnienia laureatów i finalistów Olimpiady Wiedzy Ekonomicznej 1 2 3 4 5 Akademia Ekonomiczna w Katowicach Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie Akademia Podlaska w Siedlcach Akademia Techniczno- Humanistyczna w Bielsku- Białej

Bardziej szczegółowo

Losy Absolwentów 2015. I Liceum Ogólnokształcące im. Henryka Sienkiewicza w Płońsku

Losy Absolwentów 2015. I Liceum Ogólnokształcące im. Henryka Sienkiewicza w Płońsku Losy Absolwentów 2015 I Liceum Ogólnokształcące im. Henryka Sienkiewicza w Płońsku WYBÓR UCZELNI PRZEZ ABSOLWENTÓW 170 4 ABSOLWENCI STUDIUJĄCY NA UCZELNIACH PUBLICZNYCH ABSOLWENCI STUDIUJĄCY NA UCZELNIACH

Bardziej szczegółowo

Wydział Architektury

Wydział Architektury Załącznik 4 Zasady postępowania kwalifikacyjnego na I rok studiów stacjonarnych i niestacjonarnych II stopnia w roku akademickim 2012/13 Wydział Architektury Kierunek studiów: architektura i urbanistyka

Bardziej szczegółowo

Analiza absolwentów według szkół i zawodów w powiecie ryckim w 2012 r. oraz przewidywani absolwenci w roku 2013.

Analiza absolwentów według szkół i zawodów w powiecie ryckim w 2012 r. oraz przewidywani absolwenci w roku 2013. Analiza absolwentów według szkół i zawodów w powiecie ryckim w 2012 r. oraz przewidywani absolwenci w roku 2013. Przyszła sytuacja na rynku pracy młodzieży uczącej się, najczęściej rozstrzyga się już na

Bardziej szczegółowo

Analiza absolwentów według szkół i zawodów w powiecie ryckim w 2010 r. oraz przewidywani absolwenci w roku 2011.

Analiza absolwentów według szkół i zawodów w powiecie ryckim w 2010 r. oraz przewidywani absolwenci w roku 2011. Analiza absolwentów według szkół i zawodów w powiecie ryckim w 2010 r. oraz przewidywani absolwenci w roku 2011. Przyszła sytuacja na rynku pracy młodzieży uczącej się, najczęściej rozstrzyga się już na

Bardziej szczegółowo

BEZROBOTNYCH ZAWODY DEFICYTOWE I NADWYŻKOWE WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W ŁODZI

BEZROBOTNYCH ZAWODY DEFICYTOWE I NADWYŻKOWE WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W ŁODZI POTENCJAŁ OSÓB BEZROBOTNYCH ZAWODY DEFICYTOWE I NADWYŻKOWE WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W ŁODZI Bezrobotni wg zawodów wybrane zagadnienia ze statystyki bezrobocia rejestrowanego, danych GUS oraz z badania realizowanego

Bardziej szczegółowo

Cykliczne badanie popytu na pracę w ramach projektu Opolskie Obserwatorium Rynku Pracy III cykl I: sierpień - wrzesień 2013

Cykliczne badanie popytu na pracę w ramach projektu Opolskie Obserwatorium Rynku Pracy III cykl I: sierpień - wrzesień 2013 Cykliczne badanie popytu na pracę w ramach projektu Opolskie Obserwatorium Rynku Pracy III cykl I: sierpień - wrzesień 2013 Zamawiający: Wojewódzki Urząd Pracy w Opolu, ul. Głogowska 25c, 45-315 Opole

Bardziej szczegółowo

II część raportu ABSOLWENCI SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH

II część raportu ABSOLWENCI SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH POWIATOWY URZĄD PRACY W SZTUMIE Z/S W DZIERZGONIU ul. Zawadzkiego 11, 82-440 Dzierzgoń, tel: (55) 276 22 50, fax: (55) 276 33 74 www.pupsztum.mojbip.pl e-mail: gdsz@praca.gov.pl II część raportu Monitoring

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE PYRZYCKIM

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE PYRZYCKIM POWIATOWY URZĄD PRACY W PYRZYCACH RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE PYRZYCKIM Raport za rok 2010 Sporządziła Justyna Terelak doradca zawodowy MARZEC 2011 Niniejsze opracowanie stanowi

Bardziej szczegółowo

Oferta edukacyjna dla gimnazjalistów na rok szkolny 2016/2017

Oferta edukacyjna dla gimnazjalistów na rok szkolny 2016/2017 Oferta edukacyjna dla gimnazjalistów na rok szkolny 2016/2017 I. ZAPROJEKTKUJ SWOJĄ KLASĘ!!! MATEMATYCZNO FIZYCZNY Z CHEMIĄ lub INFORMATYKĄ lub GEOGRAFIĄ lub JĘZYKIEM ANGIELSKIM lub JĘZYKIEM NIEMIECKIM

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 65/000/2015 Senatu PWSZ z dnia 22 grudnia 2015 r.

Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 65/000/2015 Senatu PWSZ z dnia 22 grudnia 2015 r. Warunki rekrutacji na pierwszy rok studiów pierwszego stopnia obowiązujące absolwentów szkół ponadgimnazjalnych, którzy zdali maturalny (tzw. nową maturę ) oraz maturę międzynarodową. 1. Podstawą przyjęcia

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy MONITORING RYNKU PRACY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy MONITORING RYNKU PRACY Materiały na konferencję prasową w dniu 21 grudnia 2012 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy MONITORING RYNKU PRACY POPYT NA PRACĘ W III KWARTALE 2012 ROKU PODSTAWOWE WYNIKI BADANIA III kwartał

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO 1) z dnia 2 kwietnia 2007 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO 1) z dnia 2 kwietnia 2007 r. Dz.U.07.65.435 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO 1) z dnia 2 kwietnia 2007 r. w sprawie wskaźników kosztochłonności poszczególnych kierunków, makrokierunków i studiów międzykierunkowych

Bardziej szczegółowo

Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w końcu I półrocza 2012 roku. Miasto Suwałki. Powiatowy Urząd Pracy w Suwałkach

Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w końcu I półrocza 2012 roku. Miasto Suwałki. Powiatowy Urząd Pracy w Suwałkach Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w końcu I półrocza 2012 roku Miasto Suwałki Powiatowy Urząd Pracy w Suwałkach I. Wstęp Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych ma na celu przede wszystkim:

Bardziej szczegółowo

Informacje o możliwościach kształcenia w branży techniki rolniczej

Informacje o możliwościach kształcenia w branży techniki rolniczej Informacje o możliwościach kształcenia w branży techniki rolniczej Spis treści Wstęp 3 1. Uczelnie kształcące w zakresie inżynierii rolniczej 4 2. Informacje o kierunkach:, Zarządzanie i inżynieria produkcji,

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY w Szczecinie ul. Mickiewicza 39 70 383 Szczecin tel. 42 54 950 tel / fax 422 55-33

POWIATOWY URZĄD PRACY w Szczecinie ul. Mickiewicza 39 70 383 Szczecin tel. 42 54 950 tel / fax 422 55-33 POWIATOWY URZĄD PRACY w ul. Mickiewicza 39 70 383 Szczecin tel. 42 54 950 tel / fax 422 55-33 MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH Rok 2013 część druga Tabela nr 1. Stan bezrobocia w PUP Szczecin

Bardziej szczegółowo

Wydział Matematyki Stosowanej. Politechniki Śląskiej w Gliwicach

Wydział Matematyki Stosowanej. Politechniki Śląskiej w Gliwicach Wydział Matematyki Stosowanej Politechniki Śląskiej w Gliwicach Wydział Matematyki Stosowanej jeden z 13 wydziałów Politechniki Śląskiej w Gliwicach. Od kilkunastu lat główną siedzibą Wydziału oraz Instytutu

Bardziej szczegółowo

Warunki rekrutacji na pierwszy rok studiów pierwszego stopnia absolwentów szkół średnich, którzy zdali egzamin dojrzałości (tzw. starą maturę ).

Warunki rekrutacji na pierwszy rok studiów pierwszego stopnia absolwentów szkół średnich, którzy zdali egzamin dojrzałości (tzw. starą maturę ). Warunki rekrutacji na pierwszy rok studiów pierwszego stopnia absolwentów szkół średnich, którzy zdali egzamin dojrzałości (tzw. starą maturę ). 1. Podstawą przyjęcia kandydatów ze starą maturą jest konkurs

Bardziej szczegółowo

Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie leskim Lesko, październik 2010 r.

Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie leskim Lesko, październik 2010 r. Powiatowy Urząd Pracy w Lesku Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie leskim Lesko, październik 2010 r. SPIS TREŚCI 1. Wstęp... 2 1.1 Poziom Bezrobocia... 3 2. Analiza Bezrobocia według

Bardziej szczegółowo

WYNIKI BADAŃ W SZKOŁACH PONADGIMNAZJALNYCH

WYNIKI BADAŃ W SZKOŁACH PONADGIMNAZJALNYCH WYNIKI BADAŃ W SZKOŁACH PONADGIMNAZJALNYCH Powiatowy Urząd Pracy w Bochni analizując sytuację na lokalnym rynku pracy prowadzi stałe badanie zawodów deficytowych i nadwyżkowych. Przez monitoring zawodów

Bardziej szczegółowo

Badanie ankietowe pracodawców kluczowych branż województwa kujawsko-pomorskiego w 2014 r. Najważniejsze wyniki

Badanie ankietowe pracodawców kluczowych branż województwa kujawsko-pomorskiego w 2014 r. Najważniejsze wyniki Badanie ankietowe pracodawców kluczowych branż województwa kujawsko-pomorskiego w 2014 r. Najważniejsze wyniki - 1 - Badanie ankietowe pracodawców kluczowych branż województwa kujawskopomorskiego w 2014

Bardziej szczegółowo

Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w 2012 roku. Powiat suwalski. Powiatowy Urząd Pracy w Suwałkach

Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w 2012 roku. Powiat suwalski. Powiatowy Urząd Pracy w Suwałkach Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w 2012 roku Powiat suwalski Powiatowy Urząd Pracy w Suwałkach I. Wstęp Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych ma na celu przede wszystkim: określenie

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku pracy i jej wpływ na strukturę kształcenia w województwie opolskim

Sytuacja na rynku pracy i jej wpływ na strukturę kształcenia w województwie opolskim Urząd Marszałkowski Województwa Opolskiego Sytuacja na rynku pracy i jej wpływ na strukturę kształcenia w województwie opolskim Opole, 23 listopad 2007 r. Departament Edukacji i Rynku Pracy 1 Cechy gospodarki

Bardziej szczegółowo

ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU Technika Rolnicza i Leśna

ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU Technika Rolnicza i Leśna ZAKŁADANE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU Technika Rolnicza i Leśna Jednostka prowadząca kierunek studiów Nazwa kierunku studiów Specjalności Obszar Profil Poziom Forma Tytuł zawodowy uzyskiwany przez

Bardziej szczegółowo

Badanie losów absolwentów. Matura 2016

Badanie losów absolwentów. Matura 2016 Badanie losów absolwentów Matura 2016 Brak danych i dane niepełne od 26 osób (13,8%) Liczba wszystkich absolwentów w roku szkolnym 2016-188 Studiuje- 87,7% W trybie niestacjonarnym - 1 Na uczelni niepublicznej

Bardziej szczegółowo

Warunki rekrutacji na pierwszy rok studiów pierwszego stopnia obowiązujące

Warunki rekrutacji na pierwszy rok studiów pierwszego stopnia obowiązujące Warunki rekrutacji na pierwszy rok studiów pierwszego stopnia obowiązujące 1 9. Szczegółowe warunki rekrutacji ubiegających się na Wydziale Administracji i Bezpieczeństwa Narodowego: ADMINISTRACJA konkurs

Bardziej szczegółowo

2 913 Instytut Technologii Elektronowej Instytut Technologii Elektronowej Instytut Optoelektroniki Wojskowej Akademii Technicznej

2 913 Instytut Technologii Elektronowej Instytut Technologii Elektronowej Instytut Optoelektroniki Wojskowej Akademii Technicznej Lista doktorantów, którym przyznano stypendium w ramach II edycji projektu systemowego Samorządu Województwa Mazowieckiego pn. Potencjał naukowy wsparciem dla gospodarki Mazowsza stypendia dla doktorantów

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ÓDZKA. INFORMACJA o wydzia ach, kierunkach, rodzajach studiûw oraz specjalnoúciach w Politechnice Ûdzkiej

POLITECHNIKA ÓDZKA. INFORMACJA o wydzia ach, kierunkach, rodzajach studiûw oraz specjalnoúciach w Politechnice Ûdzkiej POLITECHNIKA ÓDZKA INFORMACJA o wydzia ach, kierunkach, rodzajach studiûw oraz specjalnoúciach w Politechnice Ûdzkiej 2004 INFORMACJI O ZASADACH REKRUTACJI, STUDIACH I LIMITACH PRZYJÊÆ UDZIELA ORAZ DOKUMENTY

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 59/2016/IX Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 15 grudnia 2016 r.

Uchwała Nr 59/2016/IX Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 15 grudnia 2016 r. Uchwała Nr 59/2016/IX Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 15 grudnia 2016 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Grafika komputerowa w technice i reklamie prowadzonych

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA TRANSPORTU i LOGISTYKI

INŻYNIERIA TRANSPORTU i LOGISTYKI PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA WCHODNIOEUROPEJSKA w Przemyślu KIERUNEK KSZTAŁCENIA INŻYNIERIA TRANSPORTU i LOGISTYKI studia pierwszego stopnia 4 letnie inżynierskie ( stacjonarne profil praktyczny ) Inżynieria

Bardziej szczegółowo

Część II Prognostyczna

Część II Prognostyczna POWIATOWY URZĄD PRACY W JELENIEJ GÓRZE MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W MIEŚCIE JELENIA GÓRA I POWIECIE JELENIOGÓRSKIM Część II - Analiza absolwentów szkół w 2011 roku Sierpień 2012 1 1.

Bardziej szczegółowo

Wykaz kierunków studiów, po których istnieje możliwość kontynuacji nauki na studiach II stopnia w UWM w Olsztynie roku ak.

Wykaz kierunków studiów, po których istnieje możliwość kontynuacji nauki na studiach II stopnia w UWM w Olsztynie roku ak. Wykaz kierunków studiów, po których istnieje możliwość kontynuacji nauki na studiach II stopnia w UWM w Olsztynie roku ak. 2012/2013 Lp. KIERUNEK STUDIÓW DRUGIEGO STOPNIA KIERUNKI UPOWAŻNIAJĄCE 1 Administracja

Bardziej szczegółowo

Nazwa uczelni/placówki naukowej. Instytut Chemii Fizycznej Polskiej Akademii Nauk, Zakład Fizykochemii Płynów i Miękkiej Materii

Nazwa uczelni/placówki naukowej. Instytut Chemii Fizycznej Polskiej Akademii Nauk, Zakład Fizykochemii Płynów i Miękkiej Materii Załącznik do uchwały Zarządu Województwa Mazowieckiego Nr 127/226/13 z dnia 22 stycznia 2013 r. Lista doktorantów, którym przyznano stypendium w ramach II edycji projektu systemowego Samorządu Województwa

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA. 16-001 Kleosin ul. Ojca Tarasiuka 2 tel. (085) 746-98-01 http://www.pb.edu.pl/zarz. Dziekan Dr hab. ZOFIA TOMCZONEK, prof.

WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA. 16-001 Kleosin ul. Ojca Tarasiuka 2 tel. (085) 746-98-01 http://www.pb.edu.pl/zarz. Dziekan Dr hab. ZOFIA TOMCZONEK, prof. WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA 16-001 Kleosin ul. Ojca Tarasiuka 2 tel. (085) 746-98-01 http://www.pb.edu.pl/zarz Dziekan Dr hab. ZOFIA TOMCZONEK, prof. nzw Prodziekani ds. Studenckich i Dydaktyki Dr BARBARA WOJSZNIS

Bardziej szczegółowo

II CZĘŚĆ RANKINGU ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE KĘPIŃSKIM W 2011 ROKU.

II CZĘŚĆ RANKINGU ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE KĘPIŃSKIM W 2011 ROKU. II CZĘŚĆ RANKINGU ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE KĘPIŃSKIM W 2011 ROKU. Kępno, sierpień 2012 r. Spis treści: 1. Metodologia Działania 3 2. Analiza absolwentów wg szkół i zawodów w powiecie

Bardziej szczegółowo

Cykliczne badanie popytu na pracę w ramach projektu Opolskie Obserwatorium Rynku Pracy III cykl IV: grudzień 2014/ styczeń 2015

Cykliczne badanie popytu na pracę w ramach projektu Opolskie Obserwatorium Rynku Pracy III cykl IV: grudzień 2014/ styczeń 2015 Cykliczne badanie popytu na pracę w ramach projektu Opolskie Obserwatorium Rynku Pracy III cykl IV: grudzień 2014/ styczeń 2015 Zamawiający: Wojewódzki Urząd Pracy w Opolu, ul. Głogowska 25c, 45-315 Opole

Bardziej szczegółowo

Biznes i naukaperspektywy. przyszłość. Stan obecny. Warszawa, 26.06.2012r. Współpraca biznesu i nauki. Absolwenci i absolwentki na polskim rynku pracy

Biznes i naukaperspektywy. przyszłość. Stan obecny. Warszawa, 26.06.2012r. Współpraca biznesu i nauki. Absolwenci i absolwentki na polskim rynku pracy Współpraca biznesu i nauki Biznes i naukaperspektywy na przyszłość Absolwenci i absolwentki na polskim rynku pracy Stan obecny Jakość szkolnictwa wyższego Warszawa, 26.06.2012r. Młodzi na polskim rynku

Bardziej szczegółowo

WYKAZ KIERUNKÓW I SPECJANOŚCI W UŁ W ROKU AK. 2009/2010 /uwzględniono zamiejscowe ośrodki dydaktyczne i Filię UŁ w Tomaszowie Maz.

WYKAZ KIERUNKÓW I SPECJANOŚCI W UŁ W ROKU AK. 2009/2010 /uwzględniono zamiejscowe ośrodki dydaktyczne i Filię UŁ w Tomaszowie Maz. WYKAZ KIERUNKÓW I SPECJANOŚCI W UŁ W ROKU AK. 2009/2010 /uwzględniono zamiejscowe ośrodki dydaktyczne i Filię UŁ w Tomaszowie Maz./ WYDZIAŁ FILOLOGICZNY: 1. FILOLOGIA POLSKA 2. KULTUROZNAWSTWO filmoznawstwo

Bardziej szczegółowo

Uczelnia pracodawca studenci Siła synergii

Uczelnia pracodawca studenci Siła synergii Uczelnia pracodawca studenci Siła synergii Kierunki i programy studiów, efekty kształcenia, perspektywy zawodowe absolwentów WNS dr Agnieszka Kampka Katedra Socjologii WNS SGGW w Warszawie Absolwent wspólny

Bardziej szczegółowo

Wynik matury międzynarodowej. Punkty rekrutacyjne

Wynik matury międzynarodowej. Punkty rekrutacyjne Warunki rekrutacji na pierwszy rok studiów pierwszego stopnia obowiązujące absolwentów szkół ponadgimnazjalnych, którzy zdali maturalny (tzw. nową maturę ) oraz maturę międzynarodową. 1. Podstawą przyjęcia

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W II półroczu 2010 r. CZĘŚĆ II

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W II półroczu 2010 r. CZĘŚĆ II Wojewódzki Urząd Pracy w Gdańsku RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W II półroczu 2010 r. CZĘŚĆ II Gdańsk, sierpień 2011 r. 1 Raport opracowano w Zespole Badań i Analiz

Bardziej szczegółowo

Cykliczne badanie popytu na pracę w ramach projektu Opolskie Obserwatorium Rynku Pracy III cykl III: czerwiec - lipiec 2014

Cykliczne badanie popytu na pracę w ramach projektu Opolskie Obserwatorium Rynku Pracy III cykl III: czerwiec - lipiec 2014 Cykliczne badanie popytu na pracę w ramach projektu Opolskie Obserwatorium Rynku Pracy III cykl III: czerwiec - lipiec 2014 Zamawiający: Wojewódzki Urząd Pracy w Opolu, ul. Głogowska 25c, 45-315 Opole

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE SANDOMIERSKIM W 2013 ROKU

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE SANDOMIERSKIM W 2013 ROKU POWIATOWY URZĄD PRACY W SANDOMIERZU RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE SANDOMIERSKIM W 2013 ROKU CZĘŚĆ PROGNOSTYCZNA Sandomierz-lipiec 2014 SPIS TREŚCI I Wstęp 3 II Popyt na pracę...4

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Metody Statystycznej Analizy Danych Społeczno-Ekonomicznych

Studia podyplomowe Metody Statystycznej Analizy Danych Społeczno-Ekonomicznych Studia podyplomowe Metody Statystycznej Analizy Danych Społeczno-Ekonomicznych Zwięzły opis Studia są odpowiedzią na zapotrzebowanie istniejące na rynku pracowników sektora administracyjnego na poszerzanie

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH i NADWYŻKOWYCH w POWIECIE ŚWIDNICKIM w 2007r.

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH i NADWYŻKOWYCH w POWIECIE ŚWIDNICKIM w 2007r. Świdnica, dnia 12.08.2008r. RAPORT RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH i NADWYŻKOWYCH w POWIECIE ŚWIDNICKIM CZĘŚĆ II RAPORTU - PROGNOSTYCZNA 1. ANALIZA ZAREJESTROWANYCH ABSOLWENTÓW WG SZKÓŁ I ZAWODÓW. I. Struktura

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów informatyka i agroinżynieria i ich odniesienie do efektów obszarowych

Efekty kształcenia dla kierunku studiów informatyka i agroinżynieria i ich odniesienie do efektów obszarowych Załącznik do uchwały nr 376/2012 Senatu UP Efekty kształcenia dla kierunku studiów informatyka i agroinżynieria i ich odniesienie do efektów obszarowych Wydział prowadzący kierunek: Wydział Rolnictwa i

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W MIEŚCIE JELENIA GÓRA I POWIECIE JELENIOGÓRSKIM

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W MIEŚCIE JELENIA GÓRA I POWIECIE JELENIOGÓRSKIM POWIATOWY URZĄD PRACY W JELENIEJ GÓRZE RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W MIEŚCIE JELENIA GÓRA I POWIECIE JELENIOGÓRSKIM RAPORT I/P/2014 Październik 2014 rok SPIS TREŚCI 1. Wstęp.. 3 2. Analiza

Bardziej szczegółowo

Nasz region we współczesnym świecie

Nasz region we współczesnym świecie Nasz region we współczesnym świecie Anna Czarlińska-Wężyk 14.04.2013 http://pl.wikipedia.org/wiki/wojew%c3%b3dztwo_%c5%9bl%c4%85skie Województwo powstało dnia 1.01.1999 z województw: katowickiego i częstochowskiego

Bardziej szczegółowo

II CZĘŚĆ. Raportu z monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych. rok 2009 Powiat Międzychodzki

II CZĘŚĆ. Raportu z monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych. rok 2009 Powiat Międzychodzki II CZĘŚĆ Raportu z monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych rok 2009 Powiat Międzychodzki WSTĘP 1. Analiza bezrobocia wśród absolwentów szkół powiatu międzychodzkiego 1.1. Absolwenci roku szkolnego

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY w Szczecinie ul. Mickiewicza Szczecin tel tel / fax

POWIATOWY URZĄD PRACY w Szczecinie ul. Mickiewicza Szczecin tel tel / fax POWIATOWY URZĄD PRACY w ul. Mickiewicza 39 70 383 Szczecin tel. 42 54 950 tel / fax 422 55-33 MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH Rok 2008 część druga Analiza danych dotycząca zmian występujących

Bardziej szczegółowo

STUDIA STACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA (2-letnie)

STUDIA STACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA (2-letnie) ZAŁĄCZNIK NR 2 DO UCHWAŁY Nr XXIII 17.12/14 Senatu UMCS w Lublinie z dnia 28 maja 2014 r. ZASADY KWALIFIKACJI na rok akademicki 2015/2016: STUDIA STACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA (2-letnie) ADMINISTRACJA ANIMACJA

Bardziej szczegółowo

Wydział Automatyki, Elektroniki i Informatyki

Wydział Automatyki, Elektroniki i Informatyki Wydział Automatyki, Elektroniki i Informatyki Wydział Automatyki, Elektroniki i Informatyki Kolegium Dziekańskie Dziekan: dr hab. inż. Adam Czornik prof. nzw w Pol. Śl. Prodziekan ds. Nauki i Współpracy

Bardziej szczegółowo