Studium wykonalności Projektu pt. Małopolska Sieć Szerokopasmowa

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Studium wykonalności Projektu pt. Małopolska Sieć Szerokopasmowa"

Transkrypt

1 Wyciąg Studium wykonalności Projektu pt. Małopolska Sieć Szerokopasmowa WOJEWÓDZTWO MAŁOPOLSKIE (aktualizacja marzec 2013 r.) Aktualizacja opracowana przez Inżyniera Kontraktu na podstawie Studium Wykonalności projektu

2 Strona: 2 SPIS TREŚCI I. WPROWADZENIE... 5 II. SZCZEGÓŁOWA ANALIZA PROJEKTU Podsumowanie Analiza otoczenia społeczno-gospodarczego Projektu wraz z uwzględnieniem dokumentów strategicznych Potencjał społeczno-gospodarczy Zgodność z dokumentami strategicznymi Wpływ na polityki horyzontalne Zdefiniowane problemy Logika interwencji Cele ogólne Projektu Cel główny/bezpośredni Projektu Produkty Projektu Rezultaty Projektu Komplementarność projektu z innymi działaniami Zasady kwalifikacji obszarów BSC Definicja obszarów interwencji Wyznaczenie obszarów interwencji Przyjęty model interwencji Zasięg interwencji Analiza odbiorców Projektu, analiza popytu Definicja rynku usług Wprowadzenie Technologie szerokopasmowego dostępu do Internetu Wielkość rynku i jego podział Metodyka szacowania podaży Analiza podaży szerokopasmowego dostępu do Internetu w województwie małopolskim 96

3 Strona: Wpływ przedsięwzięcia na rynek Analiza konkurencji w sektorze Wpływ realizacji projektu na konkurencyjność w zakresie infrastruktury telekomunikacyjnej w województwie małopolskim Analiza popytu i rynku Założenia makroekonomiczne dla analizowanego obszaru Dostępne źródła danych o usługach świadczonych przez operatorów Obliczenia dotyczące rozmiaru rynku Uwzględnienie trendów Użytkownicy indywidualni Usługi Zapotrzebowanie na pasmo i wielkość rynku dla klientów gospodarstwa domowe Odbiorcy przedsiębiorcy działający na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej Odbiorcy: małe, średnie i duże przedsiębiorstwa ( spółki prawa handlowego) oraz inne podmioty instytucjonalne Prognoza przychodów Prognoza przychodów z ruchu IP Dzierżawa infrastruktury pasywnej Analiza techniczna oraz technologiczna inwestycji Analiza opcji organizacyjnych Forma organizacyjna przedsięwzięcia Analiza realizacji projektu przez podmiot prywatny Analiza opcji technologicznych Medium fizyczne Warianty inwestycji Topologia i architektura sieci Architektura aktywna Analiza instytucjonalna, trwałość Projektu Analiza instytucjonalna Projektu Trwałość i wykonalność organizacyjna Projektu

4 Strona: Trwałość i wykonalność finansowa Projektu Trwałość techniczna Projektu Analiza wykonalności prawnej Projektu Analiza wpływu przejęcia spółki MSS przez Hyperion S.A Promocja Projektu wraz z informacją nt. źródeł dofinansowania Analiza oddziaływania na środowisko Analizy specjalistyczne dla Projektu Pomoc Publiczna w projekcie Małopolska Sieć Szerokopasmowa Wpływ realizacji projektu na konkurencyjność w zakresie infrastruktury telekomunikacyjnej w województwie małopolskim Ocena poziomu konkurencji w zakresie sieci szkieletowych i dystrybucyjnych na obszarze województwa małopolskiego Sposób projektowania sieci Zasady funkcjonowania Operatora Infrastruktury Kwalifikowalność wydatków w projekcie Małopolska Sieć Szerokopasmowa zgodnie z Podręcznikiem kwalifikowania wydatków objętych dofinansowaniem w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata Informacje na temat podatku VAT

5 Strona: 5 I. Wprowadzenie Przedmiotem projektu Małopolska Sieć Szerokopasmowa (MSS) jest wybudowanie na terenie województwa małopolskiego szerokopasmowej szkieletowej sieci telekomunikacyjnej. Cel strategiczny, którego osiągnięcie ma ułatwić realizacja projektu, to pobudzenie rozwoju gospodarczego Małopolski poprzez zapewnienie warunków dla udostępniania nowoczesnych usług szerokopasmowych mieszkańcom i przedsiębiorcom. Cel ten jest zgodny z celem głównym Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata sformułowanym jako tworzenie warunków dla wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. Cel ten będzie osiągany w szczególności poprzez inwestycje infrastrukturalne wzmacniające konkurencyjność, wspieranie innowacyjności, budowę społeczeństwa informacyjnego oraz poprawę stanu środowiska naturalnego i kulturowego. Celem ogólnym projektu Małopolska Sieć Szerokopasmowa jest rozwój województwa małopolskiego poprzez rozbudowę regionalnej i lokalnej infrastruktury społeczeństwa informacyjnego. Bezpośrednim celem projektu Małopolska Sieć Szerokopasmowa jest zapewnienie do końca I kwartału 2015 roku możliwości dostępu do usług szerokopasmowych znaczącej liczby gospodarstw domowych oraz instytucji publicznych i przedsiębiorców w Małopolsce obecnie wykluczonych z dostępu do usług szerokopasmowych zgodnie ze wskaźnikami projektu poprzez budowę na obszarach zagrożonych wykluczeniem cyfrowym infrastruktury telekomunikacyjnej, uzupełniającej istniejącą i tworzącej nowe zasoby regionalne sieci szerokopasmowej. Mieszkańcy, przedsiębiorcy oraz jednostki sektora publicznego uzyskają możliwość dostępu do nowoczesnych szerokopasmowych usług telekomunikacyjnych, aplikacji i zasobów informacji dostępnych w sieci w obszarach, gdzie dotąd nie ma takiej możliwości lub brak konkurencji nie zapewnia ich wyboru lub zadawalającej jakości. W ramach studium wykonalności określono zoptymalizowaną architekturę sieci, przebiegi poszczególnych relacji oraz lokalizacje węzłów. Zakłada się wybudowanie ok km światłowodowej sieci, 19 węzłów sieci szkieletowej i 245 węzły dostępu do sieci szerokopasmowej. Tam gdzie jest to możliwe i uzasadnione ekonomicznie zostaną wykorzystane istniejące zasoby infrastruktury wydzierżawione od operatorów telekomunikacyjnych na zasadach bezpiecznych umów długoterminowych (np. IRU1) lub zakupione włókna w istniejących kablach światłowodowych. W ramach realizacji celów ekonomicznych projektu możliwe jest dogęszczenie węzłów na terenach bardziej atrakcyjnych ekonomicznie, co przyniesie poprawę wyników (efektywności) projektu. 2 Sieć szkieletowa oraz sieci dystrybucyjne powstałe w ramach projektu na terenie powiatów wchodzących w skład województwa będą spełniać zasadę neutralności technologicznej oraz zasadę sieci otwartej, to znaczy będą mogły być wykorzystywane na równoprawnych warunkach przez wszystkich zainteresowanych przedsiębiorców telekomunikacyjnych, oferujących usługi szerokopasmowe użytkownikom końcowym, tj. mieszkańcom, przedsiębiorcom i instytucjom publicznym z terenu Małopolski. 1 Ang. Indefeasible Right of Use nieodwołalne prawo użytkowania. 2 Ostateczne wartości tych parametrów będą znane po zakończeniu procedury wyboru partnera prywatnego w trybie postępowania o wybór partnera w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego. Ponadto będzie można dodać parametru wskazujące, jaka długość jest całkowicie wybudowana a jaka pozyskana i istniejących zasobów (zakup włókien, IRU).

6 Strona: 6 Zaoferowanie wysokowydajnych węzłów dostępu do sieci będzie dla operatorów komercyjnych rynkową i ekonomiczną zachętą do budowy na zasadach konkurencyjnych własnych sieci dostępowych, pomagając przełamać barierę inwestycyjną w obszarach, gdzie dotąd trudno uzyskać dostęp do nowoczesnych szerokopasmowych usług. Przyjęte podejście pozwala skierować inwestycje tam, gdzie nie są w najbliższym czasie planowane inwestycje prywatne, a tym samym uniknąć niepotrzebnego powielania infrastruktury. Operator zbudowanej infrastruktury sam nie będzie świadczył usług detalicznych, a sieć będzie służyć do oferowania usług hurtowych wszystkim potencjalnym sprzedawcom dostępu szerokopasmowego. W takim modelu na rynku detalicznym zaistnieje impuls do inwestycji i rozwoju konkurencji z ograniczoną do minimum motywacją, a co za tym idzie ryzykiem wykorzystywania pozycji na rynku hurtowym. Biorąc pod uwagę potrzebę ustalenia warunków realizacji projektu MSS, w tym racjonalność wydatkowania środków przeznaczonych na inwestycje sieciowe, dokonano szczegółowej weryfikacji istniejącej infrastruktury sieciowej na podstawie wszystkich dostępnych źródeł (min. UKE, dane od Operatorów, UM) i planach inwestycyjnych, co pozwoliło zaplanować koncepcję techniczną dla projektu MSS. Usługi hurtowe świadczone w Małopolskiej Sieci Szerokopasmowej to między innymi: 1) Dzierżawa infrastruktury pasywnej sieci: dzierżawa kanalizacji teletechnicznej; dzierżawa ciemnych włókien światłowodowych. 2) Usługi transmisyjne wykorzystujące platformę IP: usługa dostępu do Internetu; usługa głosowa (świadczona w technologii VoIP); usługi multimedialne, obejmujące: o o o Web TV, IPTV (w standardzie zwykłym oraz wysokiej rozdzielczości (HD), wideo na zamówienie (VoD); usługi sterowania, zarządzania i kontroli urządzeń, działające automatycznie bez bezpośredniego udziału użytkownika (M2M maszyna do maszyny ) (ang. Machine to Machine), także różnego rodzaju monitoring; aplikacje i inne usługi o wartości dodanej (VAS ang. Value Added Services) o różnej specyfice, które będą się pojawiać w przyszłości w miarę rozwoju rynku. Całkowite nakłady inwestycyjne w ramach projektu Małopolska Sieć Szerokopasmowa zostały oszacowane na poziomie ,65 zł brutto. Niniejsza inwestycja nie zalicza się do grupy dużych projektów Zgodnie z zapisami art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 projekty duże są to projekty o całkowitym koszcie przekraczającym 25 mln EUR w przypadku środowiska naturalnego oraz 50 mln EUR w przypadku pozostałych dziedzin. Do momentu złożenia wniosku o dofinansowanie nie będą wykonywane żadne prace związane z inwestycją, Jedynymi kosztami poniesionymi przed tym terminem były koszty

7 Strona: 7 inżyniera projektu związane między innymi z aktualizacją Studium Wykonalności oraz Programu Funkcjonalno- użytkowego. II. SZCZEGÓŁOWA ANALIZA PROJEKTU 1 Podsumowanie Problemy do rozwiązania Problemem kluczowym, którego rozwiązanie ma na celu Projekt Małopolska Sieć Szerokopasmowa, są trudności w uzyskaniu dostępu do szerokopasmowego Internetu dla gospodarstw domowych, instytucji publicznych oraz przedsiębiorstw szczególnie na obszarach wiejskich. Wśród przyczyn występowania problemu kluczowego należy wymienić: brak w Małopolsce technicznej infrastruktury telekomunikacyjnej, w tym kabli światłowodowych i kanalizacji telekomunikacyjnej, które mogłyby utworzyć kompletną podbudowę warstwy fizycznej sieci szerokopasmowej; brak finansowej rentowności inwestycji mających na celu przyłączenie nowych użytkowników do sieci; niekorzystne ukształtowanie terenu Małopolski dla inwestycji w infrastrukturę teleinformatyczną (teren górzysty i pagórkowaty w znacznej części województwa); ograniczenie dostępności świadczonych usług dostępu do szerokopasmowego Internetu poprzez stosowanie wysokich opłat przez operatorów; brak na rynku lokalnych usług telekomunikacyjnych, dostępnej usługi dzierżawienia włókien światłowodowych oraz kanalizacji telekomunikacyjnej; znaczną niestabilność podmiotów niepublicznych dysponujących infrastrukturą telekomunikacyjną, co uniemożliwia planowanie kosztów, utrzymanie jakości usług oraz bytu przedsięwzięcia w dziedzinie organizowania usług dostępu do szerokopasmowego Internetu; niewielką liczbę Publicznych Punktów Dostępu do Internetu i tzw. hotspotów na terenie województwa. Podstawowymi skutkami występowania problemu kluczowego są: niski stopień wykorzystania nowoczesnych ICT przez mieszkańców regionu; gorszy start życiowy dzieci i młodzieży z terenów objętych wykluczeniem cyfrowym; niższa jakość życia na obszarach objętych wykluczeniem cyfrowym; gorsze uwarunkowania dla rozpoczęcia i prowadzenia działalności gospodarczej; uboga oferta usług świadczonych drogą elektroniczną przez jednostki samorządów terytorialnych i instytucje im podległe; stosunkowo niska konkurencyjność województwa w skali kraju i Europy (pomijając miasto Kraków). Celem strategicznym Projektu Małopolska Sieć Szerokopasmowa jest rozwój województwa małopolskiego poprzez rozbudowę regionalnej i lokalnej infrastruktury społeczeństwa informacyjnego. Produkty i rezultaty Projektu Produktem niniejszego Projektu będzie wybudowana sieć szerokopasmowa (1209 km) węzły sieci szkieletowej (19 szt.) oraz węzły dostępowe (245 szt.)

8 Strona: 8 Tabela 1 Wskaźniki produktu Nazwa wskaźnika Jmw. Źródło informacji Długość wybudowanej sieci szerokopasmowej Liczba węzłów sieci szkieletowej Liczba węzłów dostępowych umożliwiających dostęp do sieci szerokopasmowej Rok bazowy km Protokoły odbioru robot szt. Protokoły odbioru robót szt. Protokoły odbioru robót Źródło: opracowanie własne na podstawie koncepcji technicznej. Sieć szerokopasmowa wybudowana w ramach Projektu będzie oddawana do użytku w 2015 roku za pomocą protokołów odbioru robót. Rezultatami niniejszego Projektu będą: liczba osób, które uzyskały dostęp do szerokopasmowego Internetu; liczba gospodarstw domowych, które uzyskały dostęp do szerokopasmowego Internetu; liczba podmiotów administracji publicznej, które uzyskały dostęp do szerokopasmowego Internetu. Nazwa wskaźnika Jmw. Źródło informacji Liczba osób, które uzyskały dostęp do szerokopasmowego Internetu Liczba gospodarstw domowych, które uzyskały dostęp do szerokopasmowego Internetu Liczba podmiotów administracji publicznej, które uzyskały dostęp do szerokopasmowego Internetu osoby szt. ewidencja ludności, roczniki statystyczne ewidencja ludności, roczniki statystyczne, Tabela 2 Wskaźniki rezultatu Rok bazowy szt. dane JST o ilości jednostek zależnych, podległych znajdujących się na terenie objętym Projektem, Źródło: opracowanie własne na podstawie koncepcji technicznej. 3 Wskaźniki wyliczane na podstawie aktualnej analizy obszarów interwencji jako możliwość dostępu (pokrycia obszaru siecią) w obszarach białych i szarych problematycznych (B + SP) w zasięgu 6 km (wg promienia 4.2 km) od trasy i węzłów planowanych w MSS.

9 Strona: 9 Zgodność Projektu z politykami różnych szczebli oraz politykami horyzontalnymi Niniejszy Projekt jest zgodny z polityką działania prowadzoną na wszystkich szczeblach administracyjnych kraju i UE. Odzwierciedleniem tego są zapisy w dokumentach strategicznych, począwszy od dokumentów na poziomie unijnym aż po lokalne strategie rozwoju gmin. W przypadku prezentowanego Projektu Małopolska Sieć Szerokopasmowa szczególne znaczenie ma Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata Celem głównym Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata jest tworzenie warunków dla wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. Cel ten będzie osiągany w szczególności poprzez inwestycje infrastrukturalne wzmacniające konkurencyjność, wspieranie innowacyjności i społeczeństwa informacyjnego oraz poprawę stanu środowiska naturalnego i kulturowego województwa. Niniejszy Projekt przyczynia się do osiągnięcia celu głównego MRPO poprzez realizację celu operacyjnego: Poprawa dostępu do edukacji oraz rozwój społeczeństwa informacyjnego, znajdującego się w Osi Priorytetowej 1: Warunki do rozwoju społeczeństwa opartego na wiedzy. Wśród wymienionych w MRPO typów inwestycji, które przyczynią się do osiągnięcia celu operacyjnego Poprawa dostępu do edukacji oraz rozwój społeczeństwa informacyjnego, wymienia się m.in. inwestycje związane z budową i rozbudową regionalnych oraz lokalnych sieci szerokopasmowych, szczególnie na terenach dotkniętych wykluczeniem cyfrowym. Projekt Małopolska Sieć Szerokopasmowa przyczynia się do realizacji celów zawartych w Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata poprzez realizację działań zapisanych w Obszarze III: Infrastruktura dla rozwoju regionalnego kierunek: Rozwój Infrastruktury dla społeczeństwa informacyjnego. Realizacja inwestycji, która jest przedmiotem niniejszej analizy jest spójna z założeniami głównych polityk horyzontalnych Unii Europejskiej: Polityka ochrony środowiska zasada zrównoważonego rozwoju zakłada takie podejście do planowania i realizacji przedsięwzięć, które jest ukierunkowane na osiągnięcie realnego i trwałego zmniejszenia różnic społecznych i ekonomicznych z zachowaniem i ochroną środowiska naturalnego. Działająca sieć może wpływać na stan środowiska i na stan zdrowia pracowników w środowisku pracy poprzez promieniowanie elektromagnetyczne, promieniowania świetlne (szczególnie światło niewidzialne); może również zmienić architekturę krajobrazu. Planowana szerokopasmowa sieć będzie realizowana z użyciem systemów światłowodowych. Wpływ urządzeń i systemów tej sieci na środowisko i zdrowie ludzi w środowisku pracy jest zasadniczo znikomy, niemniej jednak jest uzależniony od przestrzegania podstawowych zasad bezpieczeństwa. Polityka równych szans Projekt ma pozytywny wpływ na politykę równych szans. Przyczynia się do wyrównania szans mieszkańców Małopolski w dostępie do sieci szerokopasmowej, zapewniającej m.in. szybki dostęp do Internetu. Ponadto realizacja Projektu pozwoli na większą aktywizację osób niepełnosprawnych, zamieszkujących tereny objęte wykluczeniem cyfrowym m.in. dzięki możliwościom pracy i nauki zdalnej z wykorzystaniem Internetu. Polityka rozwoju społeczeństwa informacyjnego niniejszy Projekt ma pozytywny wpływ na politykę rozwoju społeczeństwa informacyjnego. Głównym celem Projektu jest bowiem

10 Strona: 10 zapewnienie do końca 2015 roku znaczącej poprawy dostępu do usług szerokopasmowych dla gospodarstw domowych, instytucji publicznych oraz przedsiębiorców w Małopolsce poprzez budowę na obszarach zagrożonych wykluczeniem cyfrowym pasywnej Infrastruktury teleinformatycznej, uzupełniającej istniejącą i tworzącej nowe zasoby regionalne sieci szerokopasmowej. Czas i miejsce oraz sposób realizacji Projektu Projekt Małopolska Sieć Szerokopasmowa będzie realizowany na terenie województwa małopolskiego. Obecny kształt województwo małopolskie uzyskało 1 stycznia 1999 r. w wyniku reformy administracyjnej kraju. Województwo zajmuje powierzchnię km² i jest jednym z mniejszych regionów Polski (12 miejsce w kraju). Pod względem liczby mieszkańców (3 mln 310 tys. osób 4 ) województwo małopolskie znajduje się na 4 miejscu w Polsce. Województwo dzieli się na 22 powiaty (w tym 3 powiaty grodzkie) oraz 182 gminy. Małopolska Sieć Szerokopasmowa będzie budowana na terenie 19 powiatów ziemskich: bocheńskiego, brzeskiego, chrzanowskiego, dąbrowskiego, gorlickiego, krakowskiego, limanowskiego, miechowskiego, myślenickiego, nowosądeckiego, nowotarskiego, olkuskiego, oświęcimskiego, proszowickiego, suskiego, tarnowskiego, tatrzańskiego, wadowickiego oraz wielickiego. Aby spełnić wymóg pokrycia siecią wg planowanych wskaźników projektu przeanalizowano szereg danych: dane demograficzne do poziomu sołectw ; dane z inwentaryzacji sieci telekomunikacyjnych zbierane przez UKE oraz dane od operatorów pod kątem obszarów wykluczonych cyfrowo; dane topograficzne oraz sieć dróg pod kątem optymalnych połączeń pomiędzy węzłami sieci. Na podstawie analizy demograficznej zostały wytypowane miejscowości, w których zlokalizowane zostaną węzły sieci oraz lista miejscowości które znajdą się w zasięgu sieci. Małopolska Sieć Szerokopasmowa została podzielona funkcjonalnie na 2 typy węzłów zorganizowanych hierarchicznie: węzły szkieletowe; węzły dystrybucyjne; Węzły szkieletowe zlokalizowane są w każdej z 19 miejscowości powiatowych i połączone są ze sobą za pomocą systemu WDM pracującym na dzierżawionych włóknach optycznych. Węzły dystrybucyjne połączone są między sobą lub z węzłem szkieletowym poprzez włókna wybudowane w ramach sieci MSS oraz dzierżawione (IRU) lub zakupione w obcym kablu. W węzłach tych zabudowany będzie sprzęt aktywny do obsługi klientów sieci MSS operatorów ostatniej mili. Analiza obszarów BSC w województwie dla rekomendowanego modelu usług NGA określa procent gospodarstw domowych które powinny być objęte zasięgiem sieci MSS dla uzyskania celów projektu. W poniższej tabeli wyniki analizy obszarów interwencji BSC dla usług NGA 4 Dane GUS, wg stanu na dzień r.

11 Strona: 11 Liczba Liczba gosp. % % miejscowości domowych miejscowości gospodarstw B % 25% S % 18% C % 57% % 100% Górna granica pokrycia gospodarstw domowych siecią NGA przez obecnie istniejącą infrastrukturę sieciową operatorów, uwzględniająca szacowany rozwój rynku w zakresie obszarów czarnych dla usług podstawowych, wynosi 57% 5. Planowana do wybudowania w ramach projektu infrastruktura sieciowa w ramach sieci MSS zapewni co najmniej 22% pokrycia gospodarstw domowych siecią NGA (pokrycie obszarów białych NGA). Należy tutaj podkreślić, że analiza jest oparta na punktowej reprezentacji miejscowości. Dodatkowo posiadamy informacje, że nawet w dużych miastach są obszary białe i szare. Jednak ze względu na duże możliwości rozwoju sieci telekomunikacyjnych w miastach, obszary miast zostały wyłączone ze szczegółowej analizy do poziomu dzielnic, ulic, obrębów, gdyż miastach są możliwości rozwoju sieci telekomunikacyjnych (duża liczba istniejących węzłów operatorów) i budowa sieci w miastach z pieniędzy publicznych mogła by być zaburzeniem warunków rynkowych. Operatorzy będą mogli uzyskać fizyczny dostęp tylko do węzłów dystrybucyjnych zlokalizowanych w obszarach białych. Będą to węzły pasywne podłączone do węzłów dystrybucyjnych (lub węzła szkieletowego) planowaną do budowy własną sieci optyczną w postaci rurociągów kablowych i wielowłóknowych kabli optycznych. Otrzymana w ten sposób długość sieci budowanej wynosi 1209 km i jest najkrótszą możliwą, aby Małopolska Sieć Szerokopasmowa mogła wspólnie z sieciami pozostałych operatorów zrealizować wskaźniki projektu. Rzeczową realizację Projektu Małopolska Sieć Szerokopasmowa planuje się na lata Przekroczenie 24 miesięcznego okresu realizacji Projektu wynika z 3 przesłanek: a) trybu realizacji inwestycji w modelu spółki celowej; b) zasięgu wojewódzkiego sieci (ponad 1200 km długości sieci optycznej); c) zakresu inwestycji (część pasywna i aktywna sieci). Realizacja Projektu w modelu spółki celowej obejmować będzie wszystkie etapy realizacji projektu, tj.: projektowanie, budowę, zarządzanie i eksploatację. Projektowanie inwestycji liniowej wymaga zrealizowania szeregu działań formalnych takich jak: pozyskanie map do celów projektowych, uzgodnień branżowych, uzyskania zgody właścicieli gruntów, uzyskanie prawomocnej decyzji PnB. Działania te trwają zwykle kilkanaście miesięcy. Poprzez wybór jednego wykonawcy dla całego zakresu robót budowlanych można spodziewać się skrócenia czasu realizacji części inwestycji dla 5 Wynika to z przyjęcia, na bazie dostępnych danych, wyznaczania rodzaju obszaru dla całej miejscowości. Po udostępnieniu danych UKE pozwalających na wyznaczaniu rodzaju obszaru dla części miejscowości, procent obszarów białych i szarych wzrośnie.

12 Strona: 12 której uzyska się PnB. Jednak termin zakończenia budowy ostatniego odcinka będzie zdeterminowany uzyskaniem ostatniego PnB. Ze względu na to, iż zasięg sieci, a tym samym jej długość jest znaczny ok km realizacja samej tylko budowy sieci będzie trwać kilkanaście miesięcy przy założeniu, że prace będzie prowadzić kilkanaście zespołów roboczych równolegle. Należy także założyć kilku lub kilkunastotygodniowy czas przestoju robót w okresie zimy kiedy to technologicznie nie jest możliwe wykonywanie pewnych prac lub też wiąże się to z bardzo wysokimi kosztami. Dostawa, montaż i uruchomienie urządzeń sieciowych dla kilkuset węzłów będzie trwać także kilka miesięcy. Wykonanie całości zadania w czasie krótszym niż 2 lata nie jest możliwe głównie ze względu na czas wykonania projektów budowlanych (terminy formalne) oraz realizacji budowy 1200 km sieci (moce przerobowe wykonawców i producentów materiałów, sezonowość robót). Założenia techniczne oraz analiza popytu na potrzeby oszacowania parametrów sieci Analizy popytu dokonano w oparciu o listy placówek dla poszczególnych powiatów przekazanych przez urzędy gmin i powiatów oraz dane publikowane na stronach WWW starostw powiatowych i stronach internetowych urzędów gmin. Osobno potraktowano instytucje publiczne i użytkowników indywidualnych w celu oszacowania przepustowości łącza do sieci Internet. Stale wzrasta liczba gospodarstw domowych posiadających komputer, dodatkowo coraz więcej gospodarstw decyduje się na przyłączenie do Internetu, dlatego nie sposób precyzyjnie przewidzieć tego, jak będzie rozwijał się rynek usług szerokopasmowych. Można zatem założyć, że dane będą niedoszacowane. Biorąc pod uwagę zapotrzebowanie na pasmo pojedynczego użytkownika (gospodarstwa domowego) podłączonego do sieci Internet obliczono zapotrzebowanie na pasmo dla poszczególnych powiatów: Do obliczenia zapotrzebowania na pasmo przyjęto następujące założenia: przepustowość łącza do pojedynczego użytkownika: 40 Mbit/s dla usługi NGA, 2 Mbit/s dla obszaru tradycyjnej usługi szerokopasmowej; liczba użytkowników korzystających z sieci: 20%; nadsubskrypcja (overbooking): 20:1. Liczbę gospodarstw domowych (użytkowników) przyjęto w oparciu o dane publikowane na stronach internetowych Głównego Urzędu Statystycznego. W oszacowaniu zapotrzebowania na pasmo dla gospodarstw domowych przyjęto w ostatecznym podsumowaniu założenie, że około 20% wszystkich gospodarstw domowych faktycznie skorzysta z usług dostępu do sieci Internet. Aby z usług szerokopasmowego dostępu do sieci Internet mogło korzystać 20% ogółu gospodarstw powiatu, potrzeba pasma o przepustowości od 760 Mbps do 4,4 Gbps w zależności od powiatu. Jest to założenie potrzebne wyłącznie do wstępnego szacowania zapotrzebowania na przepustowość. Sieć posiada olbrzymią rezerwę przepustowości, tak więc nie grozi jej wysycenie nawet przy znacznie większym jej wykorzystaniu. Małopolska Sieć Szerokopasmowa będzie oparta na technologii budowy sieci przy pomocy kabli światłowodowych i łączenia przy ich pomocy fizycznych lokalizacji na terenie powiatów w jedną strukturę logiczną sieć teleinformatyczną. Cała sieć szkieletowa oraz znaczna część sieci

13 Strona: 13 dystrybucyjnej powstanie w oparciu o włókna światłowodowe dzierżawione w modelu IRU (ang. Indefeasible Right of Use nieodwołalne prawo użytkowania) lub zakupu włókien światłowodowych. W telekomunikacji prawo nieodwołalnego użytkowania jest związane z długoterminową, trwającą kilkanaście lub kilkadziesiąt lat dzierżawą części Infrastruktury pasywnej (kanalizacji teletechnicznej, włókien światłowodowych, miejsca na masztach lub miejsca pod kolokację urządzeń). W przypadku Projektu Małopolska Sieć Szerokopasmowa planowane jest wykorzystanie istniejących sieci na długości około 1700 km. Ponadto planuje się budowę 1209 km sieci optycznej na terenie powiatów. Zaproponowane rozwiązanie techniczne realizacji sieci szerokopasmowej obejmuje wojewódzką sieć szkieletową oraz regionalne sieci dystrybucyjne i dostępowe, które przybliżają sieć optyczną do klienta końcowego na tyle, aby lokalni operatorzy mogli dostarczyć usługę do użytkownika końcowego o założonej przepustowości łącza. Zaproponowane rozwiązanie polegające na maksymalnym wykorzystaniu istniejących zasobów, umożliwia znaczące zmniejszenie kosztów inwestycyjnych, a poprzez zastosowanie technologii zwielokrotniania falowego (DWDM) zapewnia niezbędną pojemność i skalowalność rozwiązania. Planowana sieć wojewódzka jest unikalna ze względu na jej zasięg terytorialny. Lokuje węzły sieci w obszarach wykluczenia cyfrowego. Większość środków inwestycyjnych kierowana jest w obszary, które nie posiadają infrastruktury optycznej, niezbędnej do realizacji usług szerokopasmowych. Planowana sieć jest spójna tzn. składa się z wydajnej sieci szkieletowej, umożliwiającą rozbudowę w przyszłości (gdy wystąpi taka potrzeba po okresie trwałości) poprzez: jej a) budowę dodatkowych połączeń szkieletowych (np. dodatkowe cięciwy pierścienia); b) rozszerzenie zasięgu sieci poprzez budowę nowych odcinków sieci dostępowej lub dystrybucyjnej, a także budowę nowych węzłów na trasie istniejącej sieci dostępowej; c) wprowadzanie nowych usług w oparciu o wydajny szkielet optyczny. Zastosowanie włókna optycznego jako podstawowego medium transmisyjnego uniezależnia inwestora od jednego wykonawcy zarówno na etapie wykonania sieci jak i jej eksploatacji. Proponowany system DWDM pozwala na stosowanie dowolnego sprzętu w warstwie aktywnej sieci, co więcej dzięki dużej pojemności systemu pozwala na stosowanie równolegle różnych rozwiązań w warstwie 2 i 3 modelu ISO. Zaplanowana w ten sposób sieć jest unikalna w skali regionu jak i kraju. Na dzień dzisiejszy żaden z operatorów działających na rynku nie posiada sieci, która posiada tak gęste pokrycie technologią światłowodową w skali całego województwa. Innowacyjność tego rozwiązania polega na wykorzystaniu istniejących zasobów infrastruktury na skalę wojewódzką. Założenia instytucjonalne oraz organizacyjne Projekt będzie realizowany przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością pn. Małopolska Sieć Szerokopasmowa z siedzibą w Krakowie. Spółka jest wpisana do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przy Sądzie Rejonowym dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie, XI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem Beneficjentem oraz właścicielem majątku po zakończeniu realizacji Projektu będzie spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Małopolska Sieć Szerokopasmowa

14 Strona: 14 Beneficjentami pośrednimi projektu będą wszystkie podmioty publiczne na terenie 19 powiatów, które uzyskają dostęp do sieci szerokopasmowej oraz operatorzy, świadczący usługi telekomunikacyjne na terytorium objętym interwencją, którym zostanie stworzona możliwość korzystania z powstającej sieci i świadczenia usług użytkownikom końcowym. Beneficjentami pośrednimi będą także mieszkańcy oraz podmioty gospodarcze, którym zaprojektowana sieć szerokopasmowa dostarczy usług w dziedzinie elektronicznych środków przekazu, szczególnie na obszarach dotkniętych wykluczeniem cyfrowym. Do zadań Spółki należeć będzie: 1) Spółka pozyska wszystkie potrzebne uzgodnienia, pozwolenia, zezwolenia i inne decyzje niezbędne do przygotowania i realizacji Projektu oraz do eksploatacji produktów Projektu, a także dokona wszelkich potrzebnych zgłoszeń i zawiadomień. 2) Zakres zadań Spółki obejmować będzie realizację Projektu, a w szczególności: a) przygotowanie i złożenie Wniosku o dofinansowanie wraz ze złożeniem zabezpieczenia prawidłowej realizacji umowy o dofinansowanie, b) podpisanie Umowy o dofinansowanie, c) realizowanie Projektu na warunkach określonych w Umowie o dofinansowanie, d) realizowanie Projektu zgodnie z zapisami Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata , jego Uszczegółowieniem, oraz zapisami innych dokumentów związanych z realizacją Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata , e) prowadzenie rozliczeń finansowych, w tym przedkładanie odpowiednich dowodów poniesionych wydatków, f) przestrzeganie procedur sprawozdawczości i monitoringu, w tym opracowywanie i przekazywanie wymaganych raportów i sprawozdań, g) zarządzanie środkami finansowymi, zapewnienie płynności finansowej Projektu oraz kontrola ich wydatkowania, h) gromadzenie i przechowywanie wymaganej dokumentacji, i) prowadzenie postępowań o udzielenie zamówień publicznych obejmujących nabywanie dostaw, usług oraz robót budowlanych niezbędnych do realizacji Projektu, j) udzielanie zamówień niezbędnych do realizacji Projektu niewymagających stosowania Ustawy Prawo zamówień publicznych lub innych obowiązujących aktów prawnych, k) zawieranie oraz nadzór nad realizacją umów niezbędnych do realizacji Projektu, l) sprawowanie nadzoru inwestorskiego nad pracami budowlanymi i instalacją sprzętu, dokonywanie odbioru wykonywanych prac, m) oddawanie do użytku poszczególnych odcinków wybudowanej infrastruktury, n) pomiar wskaźników produktów, rezultatów osiągniętych w efekcie realizacji Projektu, zgodnie ze wskaźnikami monitoringowymi zamieszczonymi we Wniosku o

15 Strona: 15 dofinansowanie, oraz coroczny pomiar wskaźników oddziaływania przez wymagany okres od dnia zakończenia realizacji Projektu, o) promocja Projektu w skali lokalnej i ogólnokrajowej, zapewnienie informowania społeczeństwa o finansowaniu realizacji Projektu przez Unię Europejską, zgodnie z wymogami prawa wspólnotowego, p) przechowywanie dokumentacji związanej z Projektem co najmniej do dnia 31 grudnia 2020 roku, q) w przypadku stwierdzenia wykorzystania całości lub części dofinansowania Projektu niezgodnie z przeznaczeniem, bez zachowania obowiązujących procedur, lub pobrania całości lub części dofinansowania Projektu w sposób nienależny albo w nadmiernej wysokości, zwrot środków dofinansowania Projektu. 3) Projekt będzie przez Spółkę realizowany zgodnie harmonogramem rzeczowo-finansowym realizacji Projektu ujętym we Wniosku o dofinansowanie Projektu. 4) Po zrealizowaniu Inwestycji Spółka: a) zapewni usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu zgodnie z warunkami zawartymi w Umowie o dofinansowanie, b) zapewni realizację gęstości węzłów i zasięgu terytorialnego Projektu, z możliwością zagęszczenia węzłów lub rozszerzenia zasięgu terytorialnego, o ile takie zagęszczenie lub rozszerzenie będzie możliwe bez naruszenia przepisów prawa, c) zapewni przestrzeganie zasady neutralności technologicznej, bezpieczeństwa, jak również zgodności podejmowanej działalności z zasadami konkurencji, w szczególności umożliwić zainteresowanym operatorom i dostawcom usług, na równych i niedyskryminujących warunkach, hurtowy dostęp do infrastruktury szerokopasmowej zrealizowanej w ramach Projektu (zasada otwartego dostępu ). Wpływ Projektu na środowisko naturalne Eksploatacja sieci wybudowanej w ramach MSS nie będzie bezpośrednim źródłem zagrożenia dla środowiska. Działająca sieć może wpływać na stan środowiska i na stan zdrowia pracowników w środowisku pracy poprzez promieniowanie elektromagnetyczne, promieniowania świetlne (szczególnie światło niewidzialne), może też wpływać na krajobraz. Planowana szerokopasmowa sieć będzie realizowana z użyciem systemów światłowodowych. Wpływ urządzeń i systemów tej sieci na środowisko i zdrowie ludzi w środowisku pracy jest zasadniczo znikomy, niemniej jest uzależniony od przestrzegania podstawowych zasad bezpieczeństwa. Niniejszy Projekt nie mieści się w katalogu inwestycji zawsze znacząco oddziałujących na środowisko oraz mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Przedsięwzięcie nie powinno znacząco oddziaływać na obszary Natura Spółka MSS sp. z o.o otrzymała decyzję Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Krakowie, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania w sprawie oddziaływania Projektu na ww. obszary. W przypadku zmiany przebiegu MSS konieczne będzie ponowne uzyskanie takiej decyzji.

16 Strona: 16 Pomoc publiczna Umowa o dofinansowanie Projektu budowy MSS środkami MRPO. Umowa ta w oczywisty sposób będzie stanowiła akt udzielenia pomocy publicznej dla spółki celowej. Warunki udzielenia tej pomocy zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 7 grudnia 2009 r. w sprawie udzielania pomocy na inwestycje w zakresie: energetyki, infrastruktury telekomunikacyjnej, infrastruktury sfery badawczo-rozwojowej, lecznictwa uzdrowiskowego w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz.U. Nr 214, poz. 1661). Rozporządzenie to stanowi program pomocowy, zaakceptowany przez Komisję Europejską decyzją w sprawie N 405/2008, wydaną w dniu 30 czerwca 2009 r. Zgodnie z 1 pkt 2 rozporządzenia inwestycja powinna być realizowana w zakresie infrastruktury telekomunikacyjnej służącej przesyłowi danych, głosu lub obrazu. Pomoc ma na celu wspierać rozwój gospodarczy i społeczny regionu poprzez poprawę jakości i dostępu do usług telekomunikacyjnych i ma zostać udzielona na realizację nowej inwestycji lub tworzenie nowych miejsc pracy związanych z nową inwestycją w województwie. Inwestycja powinna zawierać się w katalogu projektów wymienionych w 6 rozporządzenia, tj.: w zakresie infrastruktury telekomunikacyjnej powinna być to inwestycja polegająca w szczególności na: a) budowie lub przebudowie telekomunikacyjnych sieci szkieletowych, b) budowie lub przebudowie telekomunikacyjnych sieci dostępowych, c) budowie lub przebudowie systemów lub centrów zarządzania sieciami teleinformatycznymi wraz z ich wyposażeniem. Pomoc publiczna może zatem zostać udzielona bez notyfikacji, również ze względu na fakt, iż nie przekracza ona równowartości 37,5 mln euro (patrz 15 pkt 3 rozporządzenia). Jest ona udzielana jako tzw. regionalna pomoc inwestycyjna (zgodnie z art. 87 ust. 3 lit a TWE), co wiąże się z istotnymi konsekwencjami. Przede wszystkim jej wielkość jest obliczana w stosunku do wydatków kwalifikowanych, którymi są nakłady inwestycyjne ponoszone na dokonanie nowej inwestycji (z niewielkimi ograniczeniami określonymi w 7 rozporządzenia). Intensywność pomocy nie może przekroczyć pułapów wynikających z tzw. mapy pomocy regionalnej. W przypadku województwa małopolskiego wartość ta wynosi co do zasady 50% wydatków kwalifikowanych 6. Pomoc może przy tym dotyczyć inwestycji zlokalizowanych na całym obszarze województwa małopolskiego, w tym również na tzw. obszarach czarnych (na których działają już co najmniej dwaj konkurujący ze sobą operatorzy telekomunikacyjni) 7. Udzielając pomocy należy przestrzegać nie tylko postanowień ww. rozporządzenia MRR, ale również dodatkowych warunków określonych przez KE w decyzji w sprawie N 405/2008, a w szczególności w jej akapicie 7, który stanowi co następuje: Projekty dotyczące infrastruktury telekomunikacyjnej, które wybrano do objęcia pomocą w ramach zgłoszonego programu, będą musiały spełnić dodatkowe kryteria, które zostaną również ujęte w opublikowanej liście kryteriów wyboru projektów w tym obszarze i które będą gwarancją, że: 6 dopuszczalna intensywność jest niższa, jeśli wydatki kwalifikowane przekraczają 50 mln euro. 7 kategoryzacji na obszary białe, szare i czarne zgodnie z Wytycznymi wspólnotowymi w sprawie stosowania przepisów dotyczących pomocy państwa w odniesieniu do szybkiego wdrażania sieci szerokopasmowych dokonuje się jedynie wówczas, gdy dopuszczalność pomocy jest rozpatrywana na podstawie art. 87 ust. 3 lit c TWE, co w omawianym przypadku nie ma miejsca. Natomiast dopuszczalny zasięg geograficzny pomocy udzielanej na podstawie art.87 ust. 3 lit. a Traktatu jest określony w rozdz Wytycznych w sprawie krajowej pomocy regionalnej na lata (2006/C 54/08).

17 Strona: 17 proces wyboru będzie neutralny pod względem technologii żadna konkretna technologia nie będzie w nim faworyzowana; infrastruktura objęta pomocą w ramach zgłoszonego programu będzie otwarta dla wszystkich dostawców usług internetowych i na jednakowych zasadach; zapewniony będzie hurtowy, otwarty dostęp do objętej pomocą infrastruktury i będzie on oferowany po krajowych cenach rynkowych. Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego umożliwiło objęcie niektórych inwestycji z zakresu telekomunikacji programem pomocowym. Oznacza to, że przy spełnieniu określonych w rozporządzeniu przesłanek nie jest wymagana długotrwała procedura notyfikacji indywidualnej. Działania informacyjne i szkoleniowe Procesowi budowy infrastruktury muszą towarzyszyć działania o charakterze informacyjnym i edukacyjnym. Szkolenia i działania promocyjne będą realizowane przez cały czas prowadzenia Projektu, jako działania o charakterze wspierającym. Będą stopniowo intensyfikowane w miarę oddawania do eksploatacji kolejnych fragmentów infrastruktury. Zakłada się następujący podział działań w ramach tego komponentu na: działania informacyjne (skierowane do jak najszerszego grona mieszkańców Małopolski, o charakterze promocyjnym); działania edukacyjne pierwszego stopnia (ogólne, skierowane do szerokiego grona odbiorców przedsięwzięcia, w formie uproszczonej, mające za główny cel pobudzenie świadomości potrzeb i w ograniczonym stopniu mające treści edukacyjne); działania edukacyjne drugiego stopnia (zaawansowane, będące działalnością szkoleniową w postaci: szkoleń stacjonarnych, szkoleń zdalnych i ich odmian, warsztatów oraz innych form szkoleniowych, mających na celu zaspokojenie sprecyzowanych potrzeb Beneficjentów posiadających już podstawowe umiejętności i wiedzę z zakresu stosowania nowoczesnych technologii teleinformatycznych).

18 Strona: 18 2 Analiza otoczenia społeczno-gospodarczego Projektu wraz z uwzględnieniem dokumentów strategicznych 2.1 Potencjał społeczno-gospodarczy Lokalizacja projektu, podstawowe informacje geograficzne Niniejszy projekt będzie realizowany na terenie województwa małopolskiego. Obecny kształt województwo małopolskie uzyskało 1 stycznia 1999 r. w wyniku reformy administracyjnej kraju. Województwo zajmuje powierzchnię km² (wg danych z 2011 r.) 8 i jest jednym z mniejszych regionów Polski (12 miejsce w kraju). Większość terenów wykorzystywana jest rolniczo (9314 km²), dużą część zajmują również lasy i zalesienia (4618 km²), co przedstawiono na poniższym rysunku. Rysunek 1 Struktura użytkowania powierzchni w województwie małopolskim Źródło: opracowanie własne na podstawie Rocznik statystyczny rolnictwa, 2011, Warszawa Wśród gruntów pozostałych dominują grunty zabudowane i zurbanizowane (867 km²), stanowiąc niemal 70% wśród nich. Na drugim miejscu należy odnotować grunty pod wodami (206 km²), stanowiące 17%. Szczegółową strukturę użytkowania gruntów pozostałych przedstawiono rysunku poniżej. 8 Rocznik statystyczny rolnictwa, 2011, Warszawa, dostęp w dniu: r.

19 Strona: 19 Rysunek 2 Struktura użytkowania powierzchni w województwie małopolskim z wyszczególnieniem gruntów pozostałych (nieużytkowanych rolniczo i niebędących użytkami leśnymi) Źródło: opracowanie własne na podstawie Rocznik statystyczny rolnictwa, 2011, Warszawa Pod względem liczby mieszkańców (3 mln 310 tys. osób) województwo znajduje się na 4 miejscu w Polsce. Rysunek 3. Lokalizacja województwa na tle kraju Źródło: opracowanie własne na podstawie Województwo obejmuje fragmenty Karpat Zachodnich, Wyżyny Małopolskiej oraz zachodnią część krainy historycznej i geograficznej zwanej Małopolską. Województwo małopolskie położone jest na skrzyżowaniu ważnych szlaków komunikacyjnych. Przez jego obszar wiodą szlaki tranzytowe ze wschodu na zachód i z północy na południe: linie kolejowe i drogi krajowe. Na południu województwo sięga do granicy państwa. Graniczy z województwem śląskim (od zachodu), świętokrzyskim (od północy), podkarpackim (od wschodu) oraz z Republiką Słowacką (od południa). Stolicą Małopolski i województwa jest Kraków miasto leżące dokładnie na przecięciu 20 południka wschodniego i 50 równoleżnika północnego. Środowisko geograficzne województwa małopolskiego jest zróżnicowane, a ukształtowanie powierzchni ma charakter zdecydowanie górski i wyżynny. Małopolska posiada urozmaiconą rzeźbę

20 Strona: 20 terenu, o czym świadczy m.in. to, iż ponad 50% terenu województwa leży powyżej 500 m n.p.m., a jedynie 9% terenu znajduje się poniżej 200 m n.p.m. Z dniem 1 stycznia 2010 r. województwo małopolskie liczy 22 powiaty, w tym 3 powiaty grodzkie (miasta na prawach powiatu Kraków; Tarnów i Nowy Sącz) i 19 powiatów ziemskich oraz 182 gmin w tym 14 miejskich, 122 wiejskich i 46 miejsko-wiejskich). Tabela 3. Jednostki samorządów terytorialnych na terenie województwa Jednostki samorządów terytorialnych na terenie województwa Powiaty grodzkie 3 Powiaty ziemskie 19 Powiaty ogółem 22 Gminy miejskie 14 Gminy miejsko-wiejskie 46 Gminy wiejskie 122 Gminy ogółem 182 Miasta 60 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS 2012 r. Tabela 4. Powiaty województwa małopolskiego i ich stolice Lp. Powiat Stolica Powiatu Symbol na mapie 1 bocheński Bochnia BO 2 brzeski Brzesko BR 3 chrzanowski Chrzanów CH 4 dąbrowski Dąbrowa Tarnowska DA 5 gorlicki Gorlice GR 6 krakowski Kraków KR 7 limanowski Limanowa LI 8 miechowski Miechów MI 9 myślenicki Myślenice MY 10 nowosądecki Nowy Sącz NS 11 nowotarski Nowy Targ NT 12 olkuski Olkusz OL 13 oświęcimski Oświęcim OS 14 proszowicki Proszowice PR 15 suski Sucha Beskidzka SU 16 tarnowski Tarnów TA 17 tatrzański Zakopane TT 18 wadowicki Wadowice WA 19 wielicki Wieliczka WI 20 Kraków - K 21 Nowy Sącz - N 22 Tarnów - T Razem Źródło: opracowanie własne na podstawie

21 Strona: 21 Rysunek 4 Powiaty województwa małopolskiego Źródło: opracowanie własne na podstawie Ludność Pod koniec roku 2011 województwo małopolskie zamieszkiwało osoby 9, co stanowi 8,7% wszystkich mieszkańców Polski i plasuje województwo na 4 miejscu w kraju. Gęstość zaludnienia w województwie wynosi 217 osób/km 2 i jest gęstością znacznie większą od gęstości zaludnienia Polski, która kształtuje się na poziomie 122 osób/km 2. Poniższa tabela oraz wykres przedstawia liczbę ludności województwa w ostatnich latach. Liczba mieszkańców Tabela 5. Liczba ludności województwa w latach Lata Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS Dane GUS.

22 Strona: Liczba mieszkańców Lata Rysunek 5. Liczba ludności województwa w latach Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS W województwie małopolskim można zaobserwować w ostatnich latach rokroczny wzrost liczby ludności. W porównaniu z tendencjami dla całego kraju (spadek liczby ludności z roku na rok), województwo małopolskie prezentuje się korzystnie na płaszczyźnie demograficznej. Podobna sytuacja dotyczy przyrostu naturalnego. W Małopolsce w latach występował corocznie dodatni przyrost naturalny. W latach w Polsce odnotowywano ujemny przyrost naturalny, natomiast od roku 2006 występuje przyrost dodatni. Ruch naturalny ludności w województwie małopolskim przedstawia poniższa tabela. Tabela 6. Ruch naturalny ludności w województwie małopolskim w latach Rok Urodzenia Zgony Przyrost naturalny Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS

23 Strona: 23 Tabela 7. Migracje międzywojewódzkie na pobyt stały w latach Rok Zameldowania Wymeldowania Saldo migracji Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS W województwie małopolskim obserwuje się w ostatnich latach napływ ludności z innych części kraju. Saldo migracji międzywojewódzkich dla Małopolski jest rokrocznie dodatnie. Świadczy to o atrakcyjności regionu pod względem gospodarczym oraz o korzystnych warunkach życia. Tabela 8. Struktura wiekowa ludności w latach Lata Ludność w wieku przedprodukcyjnym Ludność w wieku produkcyjnym W wieku poprodukcyjnym Razem Ludność w wieku przedprodukcyjnym Ludność w wieku produkcyjnym Ludność w wieku poprodukcyjnym 23,85% 23,09% 22,43% 21,85% 21,31% 20,80% 20,40% 20,01 19,70% 61,08% 61,73% 62,23% 62,66% 63,01% 63,33% 63,50% 63,65 63,69% 15,07% 15,18% 15,34% 15,49% 15,68% 15,87% 16,10% 16,34 16,62% Razem 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS Analizując strukturę wiekową ludności województwa małopolskiego można zaobserwować tendencje starzenia się społeczeństwa, występującą zarówno na terenie Polski, jak i Europy. Dane zaprezentowane w powyższej tabeli jednoznacznie ukazują ten proces. Co prawda obecnie i w ostatnich latach liczba ludności w wieku produkcyjnym wzrastała z roku na rok, jednakże rokrocznie wzrasta również liczba ludności w wieku poprodukcyjnym przy równoczesnym spadku

24 Strona: 24 liczby osób młodych zaliczanych do kategorii przedprodukcyjnej. W niedalekiej przyszłości spowoduje to rozpoczęcie procesu spadku liczby ludności w wieku przedprodukcyjnym i produkcyjnym przy jednoczesnym dynamicznym przyroście ludności w wieku poprodukcyjnym. Tabela 9. Prognozowana liczba ludności do roku 2035 wg prognozy z 2011 roku Rok Liczba ludności Źródło: opracowanie własne na podstawie prognoz GUS 2011 Prognozowana liczba ludności Lata Rysunek 6. Prognozowana liczba ludności do roku 2035 Źródło: opracowanie własne na podstawie prognoz GUS 2011 r Ostatnie aktualne prognozy Głównego Urzędu Statystycznego zostały sporządzone w 2011 roku. Według analiz statystyków liczba ludności województwa będzie rosła do ok roku. W kolejnych latach nastąpi zmiana tendencji i liczba ludności zacznie spadać. Gospodarka i rynek pracy Województwo małopolskie określić można jako region przeciętnie rozwinięty gospodarczo na tle wszystkich województw w Polsce. Produkt Krajowy Brutto (w cenach bieżących) wytworzony w województwie w przeliczeniu na 1 mieszkańca wynosi zł, co stanowi tylko 85,8% średniego wytworzonego PKB per capita w naszym kraju 10. W województwie małopolskim zaobserwować można rosnącą z roku na rok liczbę podmiotów gospodarczych zarejestrowanych w REGON. Poniższa tabela prezentuje dane dotyczące liczby podmiotów gospodarki narodowej działających na terenie województwa małopolskiego. 10 Dane GUS dane pozyskane w dniu ze stron GUS.

25 Strona: 25 Liczba podmiotów gospodarki narodowej Sektor publiczny Sektor prywatny Tabela 10. Liczba podmiotów gospodarki narodowej w województwie małopolskim w latach Ogółem Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS Średnio na mieszkańców województwa przypada 1001 podmiotów gospodarczych, co lokuje województwo małopolskie na pozycji środkowej wśród województw Polski. Dla kraju wskaźnik przedsiębiorczości wynosi 1024 podmiotów na mieszkańców.

26 Strona: 26 Tabela 11. Podział podmiotów gospodarczych w województwie małopolskim z podziałem na sekcje PKD wg klasyfikacji 2007, w 2011 r. Sekcja PKD Wyszczególnienie Województwo Udział % A Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo ,07 B Górnictwo i wydobywanie 266 0,08 C Przetwórstwo przemysłowe ,91 D E wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych dostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami oraz działalność związana z rekultywacją 261 0, ,30 F Budownictwo ,39 G Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, włączając motocykle ,55 H Transport i gospodarka magazynowa ,65 I Działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi ,87 J Informacja i komunikacja ,66 K Działalność finansowa i ubezpieczeniowa ,00 L Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości ,58 M Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna ,73 N O Sekcja N - Działalność w zakresie usług administrowania i działalność wspierająca Administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe zabezpieczenia społeczne , ,64 P Edukacja ,21 Q Opieka zdrowotna i pomoc społeczna ,00 R Działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją ,92 S T Pozostała działalność usługowa Gospodarstwa domowe zatrudniające pracowników; gospodarstwa domowe produkujące wyroby i świadczące usługi na własne potrzeby ,84 U Organizacje i zespoły eksterytorialne 13 0,00 Ogółem Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS Najwięcej podmiotów gospodarczych działa w branży handlowej. Ponadto obsługa nieruchomości, wynajem i usługi związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, przetwórstwo przemysłowe oraz budownictwo są branżami, w których najczęściej działają podmioty gospodarcze w Małopolsce.

27 Strona: 27 Rysunek 7 Podmioty gospodarki narodowej na 1 km 2 według powiatów w 2011 roku Źródło: Informacja sygnalna nr 2 Urzędu Statystycznego w Krakowie, Podmioty gospodarki narodowej wpisane do rejestru REGON w województwie małopolskim. Stan na koniec 2011 r. Województwo małopolskie cechuje się stosunkowo wysoką atrakcyjnością inwestycyjną. W regionie swoje inwestycje ulokowały międzynarodowe przedsiębiorstwa: BP International B.V., Delhi Automotive Systems, Electricite de France International, Philip Morris, Motorola Inc, Bahlsen, Valeo i wiele innych. Ponadto powstały tutaj centra outsourcingu takich firm, jak: IBM, Lufthansa, Electrolux, Shell, KPMG, Indesit. Jednakże inwestycje zagraniczne lokowane są w zdecydowanej większości w Krakowie, ewentualnie w gminach sąsiadujących ze stolicą regionu bądź w zachodniej części województwa. W Małopolsce, podobnie jak w całym kraju, zaobserwować można rokroczny spadek poziomu bezrobocia w latach 2004 do Sytuację tą przedstawia poniższa tabela. Bardzo istotnym jest fakt, iż najniższy poziom bezrobocia zarówno w województwie małopolskim jak i całym kraju występował we wrześniu i w październiku roku Począwszy od listopada 2008 sytuacja na rynku pracy uległa pogorszeniu na skutek pogorszenia się sytuacji gospodarczej w Polsce i na świecie, a zatem już w 2009 r. odnotowano odwrócenie tendencji. Na koniec grudnia 2011 stopa bezrobocia w województwie małopolskim wynosiła 10,5%.

28 Strona: 28 Tabela 12. Stopa bezrobocia w województwie małopolskim i Polsce w latach Stopa bezrobocia (w%) Lata Małopolskie 13,8 13,9 15,0 13,8 11,3 8,8 7,6 9,7 10,4 10,5 Polska 18,1 18,0 19,0 17,6 14,8 11,4 9,5 11,9 12,4 12,5 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych WUP w Krakowie Stopa bezrobocia w województwie małopolskim kształtowała się w analizowanym okresie na znacznie niższym poziomie w porównaniu do krajowej średniej stopy bezrobocia. Sytuację na regionalnym rynku pracy z podziałem na poszczególne powiaty przedstawia poniższa tabela. Tabela 13. Stopa bezrobocia w powiatach województwa małopolskiego. Stan na 31 grudnia 2011 r. Lp. Powiat Stopa bezrobocia (w %) 1 bocheński 9,7 2 brzeski 11,9 3 chrzanowski 13,4 4 dąbrowski 19,7 5 gorlicki 12,7 6 krakowski 10,6 7 limanowski 18,1 8 miechowski 11,3 9 myślenicki 13,2 10 nowosądecki 17,6 11 nowotarski 12,2 12 olkuski 15,0 13 oświęcimski 12,5 14 proszowicki 11,6 15 suski 10,5 16 tarnowski 13,8 17 tatrzański 11,1 18 wadowicki 12,3 19 wielicki 11,6 20 Kraków 4,9 21 Nowy Sącz 10,0 22 Tarnów 9,1 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS 2011 r.

29 Strona: 29 Sytuacja na rynku pracy najgorzej przedstawia się w powiatach: dąbrowskim, i limanowskim (stopa bezrobocia wynosiła odpowiednio 19,7% i 18,1%) i myślenickim (17,6%). Trudna sytuacja, która charakteryzuje się stopą bezrobocia powyżej 10% dotyka większość powiatów: brzeski, chrzanowski, krakowski, miechowski, myślenicki, nowosądecki i miasto Nowy Sącz (w którym stopa bezrobocia wynosiła 10,0%), nowotarski, olkuski, oświęcimski, suski, tarnowski, wadowicki oraz wielicki. W powiecie bocheńskim stopa bezrobocia wynosiła 9,7%, natomiast w mieście Tarnowie 9,1%. Zdecydowanie najlepsza sytuacja na rynku pracy występuje w mieście Kraków. Tutaj na koniec grudnia 2011 roku odnotowano stopę bezrobocia na poziomie 4,9%. Sekcja B 0,55% Sekcja A 0,72% Sekcja S 0,99% Sekcja R 1,57% Sekcja Q 7,33% Sekcja C 21,02% Sekcja P 12,35% Sekcja D 1,89% Sekcja E 1,30% Sekcja O 5,62% Sekcja F 8,64% Sekcja N 3,06% Sekcja M 3,74% Sekcja L 1,16% Sekcja K 2,56% Sekcja J 2,03% Sekcja I 2,52% Sekcja G 19,55% Sekcja H 3,41% Rysunek 8. Struktura przeciętnego zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw (wg PKD 2007) w Małopolsce w 2010 roku Źródło: opracowano na podstawie: Bank Danych Regionalnych., GUS 2010 r. Według powyższych danych w województwie małopolskim 21,02% pracujących zatrudnionych jest w przetwórstwie przemysłowym. 19,55% pracuje w handlu i naprawach, 12,35% w edukacji, 8,64% w budownictwie, a 7,33% w opiece zdrowotnej i pomocy społecznej.

30 Strona: 30 Edukacja oraz rozwój społeczeństwa informacyjnego Liczbę placówek szkolnych w województwie małopolskim na poziome od podstawowego do ponad gimnazjalnego przedstawia poniższa tabela. Tabela 14. Liczba szkół podstawowych, ponadpodstawowych, gimnazjalnych i ponad gimnazjalnych w województwie małopolskim (w roku szkolnym 2010/2011) Rodzaj szkoły Liczba szkół Podstawowe (bez specjalnych) 1427 Podstawowe specjalne 51 Gimnazja (bez specjalnych) 694 Gimnazja specjalne 49 Gimnazja dla dorosłych 3 Zasadnicze szkoły zawodowe dla młodzieży (bez specjalnych) 134 Szkoły specjalne przysposabiające do pracy 28 Zasadnicze szkoły zawodowe dla młodzieży specjalne 26 Zasadnicze szkoły zawodowe dla dorosłych 11 Licea profilowane dla młodzieży (bez specjalnych) 30 Licea profilowane dla młodzieży specjalne 2 Licea profilowane dla dorosłych 2 Technika dla młodzieży (bez specjalnych) 175 Technika dla młodzieży specjalne 2 Technika dla dorosłych 6 Technika uzupełniające dla młodzieży (bez specjalnych) 2 Technika uzupełniające dla młodzieży specjalne 1 Ponadgimnazjalne technika uzupełniające dla dorosłych 57 Szkoły artystyczne nie dające uprawnień zawodowych (ze specjalnymi) 42 Szkoły artystyczne dające uprawnienia zawodowe 24 Licea ogólnokształcące (bez specjalnych) 189 Licea ogólnokształcące specjalne 5 Licea ogólnokształcące dla dorosłych 82 Uzupełniające licea ogólnokształcące dla dorosłych 108 Uzupełniające licea ogólnokształcące dla młodzieży specjalne 8 Szkoły policealne dla młodzieży (bez specjalnych) 35 Szkoły policealne specjalne 1 Szkoły policealne dla dorosłych 193 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS, Bank Danych Regionalnych 2011 r. W roku akademickim 2010/2011 roku na małopolskich uczelniach wyższych kształciło się ponad studentów. Pod tym względem województwo zajmuje drugą lokatę w kraju. W Małopolsce działają 33 uczelnie wyższe, ich typy zostały przedstawione poniżej.

31 Strona: 31 Tabela 15. Podział uczelni wyższych w województwie małopolskim według rodzaju. Stan na koniec 2010 r. Rodzaj wyższej uczelni Ilość uczelni Uniwersytety 4 Wyższe szkoły techniczne 2 Wyższe szkoły ekonomiczne 6 Wyższe szkoły pedagogiczne 1 Akademie wychowania fizycznego 1 Wyższe szkoły artystyczne 3 Wyższe szkoły teologiczne 1 Wyższe szkoły zawodowe 15 Razem 33 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS 2010 r. W roku akademickim 2010/2011, 48,4 tyś. osób otrzymało dyplom ukończenia szkoły wyższej. Uczelnie wyższe w Małopolsce, dostosowując się do zmieniającej się sytuacji na rynku pracy, oferują ciekawe kierunki kształcenia, takie jak: biotechnologia, IT, inżynieria materiałowa, chemia i inżynieria procesowa, elektronika i telekomunikacja, technologie chemiczne, wzornictwo, ekonomia, finanse i bankowość, zarządzanie i marketing, filologia (m.in. angielska, germańska, romańska). Ma to bezpośredni wpływ na dużą dostępność wykwalifikowanej siły roboczej. Tabela 16. Sytuacja pod względem dostępności do komputera i Internetu w szkołach na szczeblu podstawowym i gimnazjalnym Lata Liczba komputerów w szkołach Liczba pracowni komputerowych Liczba komputerów z dostępem do Internetu Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS Z roku na rok rośnie liczba pracowni komputerowych w małopolskich szkołach. Obecnie szkoły posiadają na swoim wyposażeniu ponad 41,1 tysięcy komputerów. Według stanu na koniec 2010 roku ok. 89% szkolnych komputerów miało dostęp do Internetu. W Małopolsce średnia liczba komputerów osobistych będących na wyposażeniu gospodarstw domowych systematycznie wzrasta. W roku 2010 komputery posiadało 67,9% gospodarstw domowych, przy średniej 64,9% dla kraju w analogicznym okresie. Dostęp do Internetu posiadało 63,6% gospodarstw domowych z województwa przy średniej dla kraju na poziomie 59,6% 11. Innowacyjność oraz badania naukowe Województwo małopolskie dysponuje znacznym potencjałem dla rozwoju innowacji. W regionie działalność prowadzi wiele instytucji wspierających rozwój innowacji, takich jak: Centrum Innowacji, Transferu Technologii i Rozwoju Uniwersytetu Jagiellońskiego (CIITTRU UJ), Centrum Transferu 11 Bank Danych Regionalnych GUS, 2010 r.

32 Strona: 32 Technologii Politechnika Krakowska (CTT PK), Jagiellońskie Centrum Innowacji Sp. z o.o.(jci) oraz Krakowski Park Technologiczny Sp. z o.o. (KPT). W Małopolsce występuje duży potencjał naukowy i badawczy krakowskich uczelni wyższych oraz ośrodków naukowych w dziedzinach takich jak: biotechnologia, informatyka, jakość i konkurencyjność produktów, kształtowanie i ochrona środowiska w kontekście zrównoważonego rozwoju, nanotechnologia, nowe technologie w medycynie oraz odnawialne źródła energii. Nakłady na działalność badawczą i rozwojową (B+R) w Małopolsce wykazują tendencję wzrostową, stanowiąc 12,3% wydatków w skali kraju i plasują region na drugiej pozycji w kraju po Mazowszu. Turystyka i kultura Według Badań ruchu turystycznego w województwie małopolskim w 2011 r. liczba turystów odwiedzających region kształtowała się na poziomie 8,5 mln osób. Połowa turystów (5,6 mln) odwiedziła Kraków 12. Dane dotyczące liczby turystów odwiedzających województwo przedstawia poniższa tabela. Tabela 17. Szacunkowa liczba turystów w Małopolsce w latach (w tys.) Kategoria turystów Lata Turyści ogółem w tym Kraków Turyści krajowi w tym Kraków Turyści zagraniczni w tym Kraków Źródło: opracowanie własne na podstawie Badań ruchu turystycznego w województwie małopolskim w 2009 r. oraz w 2011 r., Instytut Turystyki. Liczba turystów odwiedzających Małopolskę rośnie z roku na rok (wyjątek rok 2005 lekki spadek liczby turystów w odniesieniu do roku poprzedniego oraz rok 2008 spadek wynikający z ogólnego spowolnienia gospodarczego w kraju i na świecie). Małopolskę najczęściej odwiedzają mieszkańcy województw: mazowieckiego (17,9% krajowych rezydentów krajowych), śląskiego (12,1%) oraz podkarpackiego i dolnośląskiego (po (7,6%). Najrzadziej atrakcje turystyczne Małopolski są odwiedzane przez mieszkańców warmińsko mazurskiego (1,8%), podlaskiego (2,1%), oraz kujawsko- pomorskiego i zachodnio-pomorskiego (po 2,2%) 13. Województwo małopolskie posiada dobrze rozbudowaną bazę noclegową. Pod koniec 2010 roku w Małopolsce działało 875 obiekty zbiorowego zakwaterowania, w tym 394 z nich to hotele, motele bądź pensjonaty. 12 Badanie ruchu turystycznego w województwie małopolskim w 2009 roku, Ipsos, styczeń 2010 r. 13 Badanie ruchu turystycznego w województwie małopolskim w 2011 roku, Raport Końcowy, Instytut Turystyki, s. 28.

33 Strona: 33 Tabela 18. Liczba obiektów zbiorowego zakwaterowania w województwie małopolskim w latach Obiekty zbiorowego zakwaterowania Lata Ogółem w tym hotele, motele, pensjonaty Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS Tabela 19. Liczba udzielonych noclegów obiektów zbiorowego zakwaterowania w województwie małopolskim w latach Udzielone noclegi w obiektach zbiorowego zakwaterowania Lata Ogółem w tym hotele, motele, pensjonaty Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS Liczba udzielonych noclegów w województwie małopolskim w okresie od 2003 do 2007 roku rosła systematycznie z roku na rok. W 2008 roku zanotowano bardzo nieznaczny spadek, a w 2009 roku ponowny wzrost. Obecnie z usług noclegowych w ciągu roku 2010 (od stycznia do grudnia) w województwie skorzystało prawie 2,5 mln turystów. Do największych atrakcji turystycznych województwa małopolskiego należą 14 : Miasto Kraków jedno z najważniejszych w Polsce ośrodków kultury i nauki, centrum turystyki, miasto poetów, muzeów i galerii kuszących przechodniów i turystów sztuką (również współczesną). Największe atrakcje turystyczne to Rynek z Kościołem Mariackim i Sukiennicami, Wawel, Dzielnica Kazimierz. Zakopane jedna z najbardziej znanych miejscowości turystycznych Małopolski. Od II poł. XIX wieku jest bezsprzeczną stolicą sportów zimowych i turystyki górskiej w Polsce, a jednocześnie niezwykle ważnym centrum kultury. Wieliczka tutaj znajduje się jedna z najstarszych na świecie kopalni soli. Kopalnię Soli w Wieliczce określa się jako jeden z niepisanych cudów świata. Została ona w roku 1978 wpisana na pierwszą listę światowego dziedzictwa naturalnego i kulturalnego UNESCO. Obóz Zagłady Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu obóz wpisany został na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Naturalnego UNESCO w 1979 r. Wadowice główną atrakcją jest Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II udostępniony do zwiedzania. Pieniny spływ Dunajcem. Przełom Dunajca to fenomen natury, jeden z najpiękniejszych przełomów rzecznych w Europie. 14 Informacje nt. atrakcji turystycznych pochodzą z serwisu

34 Strona: 34 W województwie małopolskim znajduje się ponad 55 tys. zespołów zabytkowych i obiektów nieruchomych, przy czym 3 tys. obiektów wpisanych zostało do wojewódzkiego rejestru zabytków. Spośród 13 obiektów w Polsce wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO aż 5 znajduje się w województwie małopolskim. Są to: historyczne centrum Krakowa ze Wzgórzem Wawelskim i dzielnicą Kazimierz ze Stradomiem, Kopalnia Soli w Wieliczce, Obóz Zagłady w Oświęcimiu, zespół pielgrzymkowy w Kalwarii Zebrzydowskiej, oraz drewniane kościoły południowej Małopolski. Poniższa tabela przedstawia dane dotyczące Infrastruktury kultury występującej na terenie Małopolski. Tabela 20. Infrastruktura kultury w województwie małopolskim w latach Lata Biblioteki i filie Kina w tym sale kinowe Muzea z oddziałami Teatry i instytucje muzyczne b/d Obiekty działalności wystawienniczej Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS Według najświeższych dostępnych danych Głównego Urzędu Statystycznego w Małopolsce zlokalizowanych jest 759 bibliotek (wraz z filiami) posiadających łącznie księgozbiór sięgający prawie 11 mln wolumenów. Muzea w województwie małopolskim odwiedziło w roku 2009 ponad 6,5 mln osób. Kultura w Małopolsce to nie tylko teatry, muzea i galerie, ale również imprezy kulturalne o zasięgu regionalnym, krajowym oraz międzynarodowym. Do najbardziej znanych imprez kulturalnych zaliczyć można: Międzynarodowy Festiwal Teatralny Krakowskie Reminiscencje Teatralne, Festiwal Kultury Żydowskiej, Krakowski Festiwal Filmowy, Festiwal Sacrum Profanum, Festiwal Folkloru Ziem Górskich, Festiwal Muzyki Tradycyjnej Rozstaje. Infrastruktura techniczna A. Infrastruktura drogowa Przez tereny województwa małopolskiego przebiega III Paneuropejski Korytarz Transportowy, który jest częścią sieci TINA i tworzy Transeuropejską Sieć Transportową TEN-T. W skład Korytarza wchodzi autostrada dochodząca do Krakowa, droga krajowa E4 Zgorzelec-Medyka oraz odcinek linii kolejowej E-30 Drezno Lwów. Przez Małopolskę przebiegają następujące drogi międzynarodowe: E40 (nr 4) Zgorzelec Medyka; E77 (nr 7) Gdańsk Chyżne; E462 (nr 96) Głogoczów Bielsko-Biała.

35 Strona: 35 Tabela 21. Długość dróg na terenie województwa z podziałem na typy oraz rodzaj nawierzchni. Stan na 31 grudnia 2010 r. Typ drogi o nawierzchni twardej Długość w km Typ drogi Długość w km o nawierzchni twardej ulepszonej Ogółem ,9 Ogółem ,6 Krajowe 1 019,1 Krajowe 1 019,1 Wojewódzkie 1 411,2 Wojewódzkie 1 411,2 Powiatowe 6 493,9 Powiatowe 6 422,5 Gminne ,7 Gminne ,8 Miejskie Miejskie Ogółem 4 258,8 Ogółem 4 078,3 Krajowe 294,6 Krajowe 294,6 Wojewódzkie 240,5 Wojewódzkie 240,5 Powiatowe 884,7 Powiatowe 883,5 Gminne 2 839,0 Gminne 2 659,7 Zamiejskie Zamiejskie Ogółem ,1 Ogółem ,3 Krajowe 724,5 Krajowe 724,5 Wojewódzkie 1 170,7 Wojewódzkie 1 170,7 Powiatowe 5 609,2 Powiatowe 5 539,0 Gminne ,7 Gminne 9 447,1 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS 2010 r. Tabela 22. Długość dróg ekspresowych i autostrad na terenie województwa małopolskiego Stan na 31 grudnia 2010 r. Ogółem Drogi ekspresowe i autostrady Długość w km Ekspresowe 21,8 Autostrady 79,5 Miejskie Ekspresowe 4,3 Autostrady 22,4 Zamiejskie Ekspresowe 15,5 Autostrady 57,1 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS 2010 r.

36 Strona: 36 Tabela 23. Wskaźniki gęstości dróg oraz ilości dróg (w km) na 10 tys. mieszkańców dla województwa małopolskiego i Polski. Stan na 31 grudnia 2010 r. Wskaźniki dla województwa małopolskiego Drogi o twardej nawierzchni Wartość wskaźnika Wskaźniki dla Polski Drogi o twardej nawierzchni Wartość wskaźnika na 100 km 2 155,8 na 100 km 2 87,6 na 10 tys. ludności Drogi o twardej nawierzchni ulepszonej 71,5 na 10 tys. ludności 71,7 Drogi o twardej nawierzchni ulepszonej na 100 km 2 138,1 na 100 km 2 79,9 na 10 tys. ludności 63,3 na 10 tys. ludności 65,4 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS 2010 r. Z powyższych danych wynika, iż długość dróg przypadających na 10 tys. ludności w Małopolsce oraz w całym kraju kształtuje się na zbliżonym poziomie. Zdecydowana różnica występuje w przypadku zagęszczenia sieci drogowej. Województwo małopolskie charakteryzuje się zdecydowanie większym zagęszczeniem sieci drogowej. Na 100 km 2 województwa przypada 155,8km dróg o nawierzchni twardej oraz 87,6 km o nawierzchni twardej ulepszonej. Na terenie małopolski leży 1127 km linii kolejowych co w przeliczeniu na 100 km 2 powierzchni daje 7,4 km linii. Dla porównania dla Polski na 100 km 2 powierzchni przypada 6,5 km. B. Infrastruktura komunalna Wodociągi Na terenie województwa małopolskiego (wg stanu na dzień 31 grudnia 2010) leży ,9 km czynnej wodociągowej sieci rozdzielczej. Do sieci wodociągowej podłączone są budynki mieszkalne i zbiorowego zamieszkania. Roczna ilość wody dostarczanej za pomocą sieci do gospodarstw domowych na terenie województwa wynosi ok ,0 dm 3. Według danych GUS z sieci wodociągowej w Małopolsce korzysta mieszkańców. Średnie zużycie wody na 1 mieszkańca wynosi rocznie 26,9 m 3. Biorąc pod uwagę jedynie osoby korzystające z sieci wodociągowej (odbiorców), średnie roczne zużycie wody wynosi 27,0 m 3 na 1 mieszkańca i 35,6 m³ na osobę korzystającą (odbiorcę). W analogicznym okresie dla Polski średnie zużycie wody na 1 mieszkańca wynosi rocznie 31,4 m 3, a biorąc pod uwagę jedynie osoby korzystające z sieci wodociągowej (odbiorców) średnie roczne zużycie wody wynosi 35,9 m 3. Kanalizacja sanitarna Od kilku lat w Małopolsce można zaobserwować intensywny rozwój sieci kanalizacji sanitarnej. W województwie obecnie (według stanu na dzień 31 grudnia 2010 r.) znajduje się ,2 km czynnej sieci kanalizacyjnej. Do sieci kanalizacyjnej podłączonych jest budynków. Roczna ilość odprowadzanych ścieków sanitarnych kształtuje się na poziomie dam 3. Do kanalizacji sanitarnej w Małopolsce podłączonych jest mieszkańców. Sieć gazowa Na terenie województwa znajduje się ,8 km czynnej sieci gazowej rozdzielczej. Do sieci gazowej podłączonych jest budynków mieszkalnych. Odbiorcami gazu jest

37 Strona: 37 gospodarstw domowych, z czego gospodarstw wykorzystuje gaz do ogrzewania mieszkania. Łącznie z sieci gazowej korzysta mieszkańców. W 2010 roku zużycie gazu w województwie było na poziomie ,80 tys. m 3. W tym okresie na jednego mieszkańca (według danych GUS) przypadało zużycie gazu z sieci na poziomie 124,5 m 3. W analogicznym okresie dla Polski na 1 mieszkańca przypadało zużycie gazu w wysokości 111 m 3. Wnioski z analizy otoczenia społeczno-gospodarczego projektu Jak wynika z powyższej analizy otoczenia społeczno-gospodarczego projektu, pod względem demograficznym sytuację Województwa określić należy jako bardzo dobrą. Liczba ludności zameldowanej na stałe w ostatnich latach utrzymywała tendencję wzrostową. Prognozy demograficzne GUS przewidują, iż do roku 2020 liczba ludności województwa będzie stale rosnąć, co w porównaniu z innymi województwami w Polsce jest rzadkim zjawiskiem. Dopiero po roku 2020 przewiduje się, iż liczba ludności w Małopolsce będzie spadać z roku na rok. Na systematyczny wzrost liczby ludności w województwie ma wpływ nie tylko dodatni przyrost naturalny (choć jego dynamika spada) lecz również rokroczne dodatnie saldo migracji międzywojewódzkich na pobyt stały, co świadczy o dużej atrakcyjności i potencjale Małopolski. Województwo małopolskie określić można jako region przeciętnie rozwinięty gospodarczo na tle wszystkich województw w Polsce. Produkt Krajowy Brutto wytworzony w województwie w przeliczeniu na 1 mieszkańca stanowi tylko 85,8 % średniego wytworzonego PKB per capita w naszym kraju. W analizowanym okresie sytuacja gospodarcza w Małopolsce poprawiała się systematycznie do 2008 roku. m.in., rosła liczba zarejestrowanych podmiotów gospodarczych w analizowanym okresie, malało bezrobocie, rosła liczba zrealizowanych inwestycji zagranicznych, jednakże rozwój gospodarczy zdecydowanie najbardziej dotyczył miasta Kraków, ewentualnie gmin sąsiadujących ze stolicą regionu bądź gmin z zachodniej części regionu. W pozostałych obszarach, szczególnie na terenach wiejskich, gdzie znaczna część ludności trudni się rolnictwem, sytuacja gospodarcza nie uległa znaczącej poprawie. Jednakże, wskutek pogarszającej się sytuacji w gospodarce światowej, która ma również odzwierciedlenie w gospodarce Polski oraz w Małopolsce w wielu powiatach stopa bezrobocia wzrosła i osiągnęła poziom znacznie powyżej 10%, a w niektórych nawet powyżej 18%. Małopolska zajmuje 2 lokatę w Polsce pod względem liczby kształcących się studentów. Na 33 uczelniach kształciło się w 2010 roku 211,9 tys. studentów. Z roku na rok rośnie liczba komputerów w małopolskich szkołach. Na wyposażeniu szkół jest ponad 41,1 tys. komputerów, z czego 89% z nich posiada dostęp do Internetu. W Małopolsce średnia liczba komputerów osobistych będących na wyposażeniu gospodarstw domowych systematycznie wzrasta. W roku 2010 komputery posiadało 67,9% gospodarstw domowych, przy średniej 64,9% dla kraju w analogicznym okresie. Dostęp do Internetu posiadało 63,6% gospodarstw domowych z województwa przy średniej dla kraju na poziomie 59,6%. 15 Na terenach wiejskich procentowy udział mieszkańców posiadających dostęp do sieci jest znacznie niższy. W Małopolsce występuje znaczny potencjał badawczo-naukowy krakowskich uczelni oraz ośrodków naukowych, jednakże problemem jest brak dostatecznego powiązania działalności badawczo-rozwojowej z działalnością biznesową przedsiębiorstw. Z roku na rok województwo małopolskie odwiedza większa liczba turystów zarówno krajowych, jak i zagranicznych. Małopolska posiada szeroko rozbudowaną bazę turystyczną, jednak problemem 15 Bank Danych Regionalnych GUS, 2010 r.

38 Strona: 38 często jest jej niedostateczny standard. Województwo małopolskie cechuje również bardzo duża ilość zabytków oraz pozostałej infrastruktury kulturalnej. W województwie małopolskim znajduje się ponad 55 tysięcy zespołów zabytkowych i obiektów nieruchomych, przy czym 3 tysiące obiektów wpisanych zostało do wojewódzkiego rejestru zabytków. Spośród 13 obiektów w Polsce wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO aż 5 znajduje się w województwie małopolskim. Infrastruktura komunikacyjna na terenie województwa jest stosunkowo dobrze rozwinięta. Najgorzej pod tym względem wypada południowa część Małopolski. Sieć dróg w województwie cechuje się większym zagęszczeniem na jednostkę powierzchni niż średnia dla Polski. Problemem jest w przypadku infrastruktury komunikacyjnej jej niska jakość. Od kilku lat w Małopolsce obserwuje się intensywny rozwój sieci kanalizacyjnej, jednak obecnie podłączonych jest tylko połowa mieszkańców województwa. Szczegółowe analizy z zakresu szeroko rozumianego społeczeństwa informacyjnego znajdują się w Rozdziale 9 Analizy specjalistyczne dla Projektu. 2.2 Zgodność z dokumentami strategicznymi Społeczeństwo informacyjne to nowy typ społeczeństwa, kształtujący się w krajach postindustrialnych, w których rozwój technologii osiągnął najszybsze tempo. W społeczeństwie informacyjnym zarządzanie informacjami, ich jakość i szybkość przepływu są zasadniczymi czynnikami konkurencyjności zarówno w przemyśle, jak i usługach. Główne zasady odnoszące się do społeczeństwa informacyjnego to: powszechny dostęp wszystkich ludzi do podstawowego zakresu techniki komunikacyjnej i informacyjnej, otwarta sieć, czyli nieskrępowany dostęp do sieci wszystkich operatorów i usługodawców, zdolność współpracy wszelkiej techniki umożliwiającej pełen kontakt bez względu na miejsce pobytu ludzi, stworzenie warunków dla konkurencji w tej dziedzinie. Dokumenty Unii Europejskiej Celem priorytetowym polityki Unii Europejskiej jest umożliwienie powszechnego dostępu do Internetu. W 2000 r. na posiedzeniu Rady Europejskiej w Lizbonie została zainicjowana nowa strategia polityczna i gospodarcza UE, zwana Strategią Lizbońską. Dokument ten kładzie duży nacisk na innowacyjność i budowę gospodarki opartej na wiedzy oraz poprawę warunków prowadzenia działalności gospodarczej. Pierwszą inicjatywą podjętą w ramach nowej Strategii Lizbońskiej jest Inicjatywa i Europejskie społeczeństwo informacyjne na rzecz wzrostu i zatrudnienia, która została przyjęta przez Komisję Europejską w czerwcu 2005 r. W ramach tego dokumentu określono 3 główne cele europejskiej polityki w dziedzinie społeczeństwa informacyjnego i mediów: Cel: 1. Jednolita europejska przestrzeń informacyjna zapewniająca bezpieczną łączność szerokopasmową po przystępnych cenach, bogatą i zróżnicowaną zawartość oraz usługi cyfrowe. Cel: 2. Osiągnięcie światowego poziomu badań i innowacji w dziedzinie ICT poprzez zrównanie się z głównymi konkurentami Europy. Cel: 3. Integracyjne społeczeństwo informacyjne oferujące wysokiej jakości usługi publiczne i przyczyniające się do poprawy jakości życia.

39 Strona: 39 Sanacja Strategii Lizbońskiej przypisuje kluczowe znaczenie technik informacyjnych i telekomunikacyjnych jako motoru napędzającego wzrost gospodarczy, konkurencyjność gospodarki i zatrudnienia. Unia Europejska, w porównaniu z innymi rozwiniętymi regionami świata, nie wykorzystuje bowiem w pełnym stopniu możliwości, jakie stwarzają technologie ICT zarówno pod względem ich wykorzystania, jak i poziomu inwestycji w tym sektorze. Wnioski z oceny Strategii Lizbońskiej (tzw. raport Koka) wskazywały jednoznacznie, że Unia Europejska, w porównaniu z innymi rozwiniętymi regionami świata, nie wykorzystuje w pełni możliwości, jakie stwarzają technologie ICT zarówno pod względem ich wykorzystania, jak i poziomu inwestycji w tym sektorze. Dlatego też powstała nowa inicjatywa strategiczna UE na lata znana jako EUROPA 2020, przedstawiona przez Komisję w komunikacie z 3 marca 2010r. EUROPA 2020, Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu. COM(2010) 2020 final. Strategia ta szczególne znaczenie przykłada właśnie od technik informacyjnych i komunikacyjnych a w szczególności do powszechnego zapewnienia dostępu do Internetu na terytorium całej UE. Wyrazem tego jest jedna z jej siedmiu inicjatyw przewodnich Strategii tzw. Europejska Agenda Cyfrowa, której założenia Komisja Europejska przedstawiła w komunikacie z 19 maja 2010 r. Europejska Agenda Cyfrowa, COM(2010)245 final. Określa ona strategiczne działania stymulujące rozwój gospodarczy UE gospodarki bazujące na technologiach informacyjno-komunikacyjnych (ICT), Agenda Cyfrowa zakłada, że dalszy rozwój Wspólnoty wymaga doprowadzenia do stworzenia Jednolitego Cyfrowego Rynku UE, którego fundamentem musi być powszechność dostępu do szerokopasmowego Internetu i dlatego Europa musi inwestować w sieci teleinformatyczne o dużej przepustowości. Europa, zdaniem Komisji, potrzebuje jak najszybszego osiągnięcia niemal stuprocentowego pokrycia siecią szerokopasmową, co jej zdaniem, jest osiągalne do roku Do 2020 wszyscy odbiorcy na obszarze UE powinni mieć techniczną możliwość dołączenia do bardzo szybkiego Internetu o przepustowości co najmniej 30 Mb/s. Aby osiągnąć przyjęte założenia, należy zdaniem Komisji, opracować kompleksową politykę opartą o szereg technologii, która będzie sieę skupiać na dwóch równoważnych celach: zagwarantowaniu powszechnego dostępu szerokopasmowego (stacjonarnego i bezprzewodowego) o szybkości stopniowo wzrastającej do 30 Mb/s i większej wspieraniu stopniowego upowszechniania sieci dostępu nowej generacji na znacznej części terytorium UE, które umożliwią korzystanie z bardzko szybkich połączeń o przepustowości przekraczającej 100 Mb/s. Założenia projektu MSS wpisują się wprost w realizację postawionych przez Agendę celów. Tym samym projekt MSS wpisuje się w logikę interwencji dla wsparcia Wspólnoty w obszarze rozwoju ICT nie tylko w obecnym okresie programowania finansowego ale i w horyzoncie roku W Rozporządzeniu (WE) nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i uchylającym rozporządzeniu (WE) nr 1783/1999 Artykuł 4 w części Konwergencja zakłada, iż: w ramach celu Konwergencja EFRR koncentruje swoją pomoc na wspieraniu zrównoważonego, zintegrowanego rozwoju gospodarczego

40 Strona: 40 oraz zatrudnienia na poziomie regionalnym i lokalnym poprzez mobilizowanie i wzmacnianie zdolności endogenicznych w ramach programów operacyjnych, których celem jest modernizacja i zróżnicowanie struktur gospodarczych ( ) Jest to osiągane m.in. poprzez priorytet 2) społeczeństwo informacyjne, w tym rozwój infrastruktury łączności elektronicznej, opracowanie zawartości, usług i aplikacji na poziomie lokalnym, poprawa bezpieczeństwa dostępności do publicznych usług online i ich rozwój ( ). 16 Dokumenty krajowe Prezentowany projekt inwestycyjny Małopolskiej Sieci Szerokopasmowej oraz planowany rozwój elementów składowych społeczeństwa informacyjnego w oparciu o bezpośrednie efekty przedsięwzięcia posiadają również wysoką zgodność z krajowymi dokumentami strategicznymi w omawianej dziedzinie. Pozwala to stwierdzić, iż jego realizacja przyniesie pozytywny wpływ na proces osiągania celów rozwojowych określonych w tych dokumentach. Pierwszym, podstawowym krajowym dokumentem strategicznym jest Strategia Rozwoju Kraju (SRK), która określa cele i priorytety polityki rozwoju kraju w perspektywie najbliższych lat oraz warunki, które powinny ten rozwój zapewnić. Głównym celem SRK jest podniesienie poziomu i jakości życia mieszkańców Polski: poszczególnych obywateli i rodzin. Priorytetami strategicznymi Strategii Rozwoju Kraju są: I. Wzrost konkurencyjności i innowacyjności gospodarki. II. Poprawa stanu infrastruktury technicznej i społecznej. III. Wzrost zatrudnienia i podniesienie jego jakości. IV. Budowa zintegrowanej wspólnoty społecznej i jej bezpieczeństwa. V. Rozwój obszarów wiejskich. VI. Rozwój regionalny i podniesienie spójności terytorialnej. Zgodnie z priorytetem Poprawa stanu infrastruktury technicznej i społecznej, w celu przyspieszenia wzrostu gospodarczego i podniesienia poziomu życia mieszkańców, Polska musi wykonywać ogromny wysiłek zbudowania bądź zmodernizowania niezbędnej infrastruktury warunkującej prowadzenie konkurencyjnej działalności przez przedsiębiorców oraz osiągnięcie przez obywateli europejskiego poziomu cywilizacyjnego. Na jakość życia wpływa też dostęp do usług społecznych i ich poziom. Jednym z punktów Poprawy stanu infrastruktury technicznej i społecznej jest infrastruktura techniczna. Istotnymi uwarunkowaniami przyspieszenia rozwoju i podnoszenia konkurencyjności gospodarki są dostępność i stan infrastruktury. Infrastruktura techniczna kraju wymaga obecnie modernizacji i rozbudowy, aby możliwe było umacnianie spójności społeczno-gospodarczej kraju, a także dyfuzja rozwoju z ośrodków o większym znaczeniu na obszary słabiej rozwinięte. Na szczególną uwagę zasługuje punkt c) infrastruktura teleinformatyczna 17, w którym zapisano, iż podnoszenie konkurencyjności gospodarki nie jest możliwe bez nowoczesnych technologii informatycznych i szeroko dostępnych usług sektora publicznego i biznesowego. Dlatego też zakłada się rozwijanie technik informacyjnych i komunikacyjnych ( ) Rozwojowi infrastruktury 16 Rozporządzenie (WE) nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1783/1999; L 210/3. 17 Strategia Rozwoju Kraju , Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 29 listopada 2006r., Warszawa, listopad 2006 r.; str

41 Strona: 41 teleinformacyjnej administracji publicznej towarzyszyć będzie zwiększenie oferty i poprawa jakości usług publicznych oraz rozwój i dostępność zasobów informacyjnych administracji w formie elektronicznej. Niniejszy projekt przyczynia się do realizacji Strategii Rozwoju Kraju Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia wspierające wzrost gospodarczy i zatrudnienie Narodowa Strategia Spójności, dokument zaakceptowany decyzją Komisji Europejskiej zatwierdzającą pewne elementy Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia. 18 Na podstawie wytycznych UE określających główne cele polityki spójności oraz uwzględniając uwarunkowania społeczno gospodarcze Polski przygotowano Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia na lata (NSRO) wspierające wzrost gospodarczy i zatrudnienie. Dokument określa kierunki wsparcia ze środków finansowych dostępnych z budżetu UE w okresie 7 najbliższych lat w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) oraz Funduszu Spójności. Celem strategicznym Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia dla Polski jest tworzenie warunków dla wzrostu konkurencyjności gospodarki opartej na wiedzy i przedsiębiorczości, zapewniającej wzrost zatrudnienia oraz wzrost poziomu spójności społecznej, gospodarczej i przestrzennej. Cel strategiczny NSRO osiągany będzie poprzez realizację horyzontalnych celów szczegółowych, wśród których należy wskazać: poprawę jakości funkcjonowania instytucji publicznych oraz rozbudowę mechanizmów partnerstwa; poprawę jakości kapitału ludzkiego i zwiększenie spójności społecznej; budowę i modernizację infrastruktury technicznej i społecznej mającej podstawowe znaczenie dla wzrostu konkurencyjności Polski; podniesienie konkurencyjności i innowacyjności przedsiębiorstw, w tym szczególnie sektora wytwórczego o wysokiej wartości dodanej oraz rozwój sektora usług; wzrost konkurencyjności polskich regionów i przeciwdziałanie ich marginalizacji społecznej, gospodarczej i przestrzennej; wyrównywanie szans rozwojowych i wspomaganie zmian strukturalnych na obszarach wiejskich. Zagadnienia związane z rozwojem społeczeństwa informacyjnego w sposób bezpośredni są uwzględnione w ramach Celu 4. Podniesienie konkurencyjności i innowacyjności przedsiębiorstw, w tym szczególnie sektora wytwórczego o wysokiej wartości dodanej oraz rozwój sektora usług. Niniejszy projekt wpisuje się w Cel 4, odpowiadający wytycznej Promowanie społeczeństwa informacyjnego dla wszystkich w ramach Strategicznych Wytycznych Wspólnoty (SWW) oraz Cel 1. NSRO Poprawa jakości funkcjonowania instytucji publicznych oraz rozbudowa mechanizmów partnerstwa, odpowiadający wytycznej Zdolności administracyjne w ramach SWW. 19 Niniejszy projekt obejmuje budowę infrastruktury technicznej, jest zatem zgodny z Celem 3. Budowa i modernizacja infrastruktury technicznej i społecznej mającej podstawowe znaczenie dla wzrostu 18 Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Warszawa, maj 2007 r. 19 Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia wspierające wzrost gospodarczy i zatrudnienie Narodowa Strategia Spójności, Dokument zaakceptowany decyzją Komisji Europejskiej zatwierdzająca pewne elementy Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia, Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Warszawa, maj 2007 r.; str.43.

42 Strona: 42 konkurencyjności Polski. Ze względu na fakt, iż interwencja projektu dotyczyć będzie głównie obszarów słabo zaludnionych i obszarów wiejskich, przedsięwzięcie to jest również spójne z Celem 6. Wyrównywanie szans rozwojowych i wspomaganie zmian strukturalnych na obszarach wiejskich. Rozwój społeczeństwa informacyjnego w Polsce będzie możliwy dzięki wdrożeniu kompleksowej Strategii rozwoju społeczeństwa informacyjnego 20, zakładającej zapewnienie dostępu do Internetu na terenie całego kraju (zarówno jeśli chodzi o instytucji publiczne jak i indywidualnych użytkowników) oraz powszechnemu zastosowaniu technik informacyjnych i komunikacyjnych w instytucjach publicznych i biznesie. Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego realizowana będzie w największym stopniu poprzez działania na szczeblu centralnym, skierowane zarówno do przedsiębiorstw, administracji, jak i całego społeczeństwa. Opis szczegółowych aspektów rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce można znaleźć w dwóch dokumentach: Proponowane kierunki rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do 2020 r., Ministerstwo Nauki i Informatyzacji, 2004 r.; Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku Strategia zakłada, iż polityka Polski w dziedzinie społeczeństwa informacyjnego powinna odpowiadać konkretnym potrzebom tego społeczeństwa, a jednocześnie powinna być zgodna z polityką europejską i wykorzystywać jej najlepsze doświadczenia. Rozwojowi społeczeństwa informacyjnego w Polsce powinny trwale towarzyszyć: 1) Dostępność, bezpieczeństwo i zaufanie możliwość uzyskania dostępu do rzetelnej informacji lub bezpiecznej usługi niezbędnej obywatelowi oraz przedsiębiorcy. 2) Otwartość i różnorodność brak preferencji i brak dyskryminacji w dostępie do informacji, a w szczególności do informacji publicznej. 3) Powszechność i akceptowalność dążenie, aby udział w dobrach społeczeństwa informacyjnego był oczywisty i jak najszerszy, a także by oferta produktów i usług społeczeństwa informacyjnego była maksymalnie szeroka. 4) Komunikacyjność i interoperacyjność zapewnienie dotarcia do pożądanej informacji w sposób bezpieczny, szybki i prosty. Rozwój społeczeństwa informacyjnego w Polsce wymaga skoordynowanych działań i harmonijnej współpracy sektora publicznego, prywatnego, ośrodków naukowo-badawczych oraz organizacji pozarządowych, a działania podejmowane w ramach wdrażania Strategii powinny być koordynowane jako całościowy portfel inicjatyw i projektów. Analiza szans i zagrożeń oraz możliwości i ograniczeń w rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce doprowadziła do sformułowania poniższego katalogu niezbędnych postulatów, których realizacja bezpośrednio warunkuje powodzenie realizacji Strategii. 20 Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013, MSWiA, grudzień 2008, 21 Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013, grudzień 2008, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji,

43 Strona: 43 I. Stworzenie warunków sprawnego rozwoju oraz funkcjonowania społeczeństwa informacyjnego: II. podniesienie poziomu motywacji, świadomości i umiejętności obywateli oraz wspieranie powszechnej i wielostronnej edukacji społeczeństwa w zakresie stosowania technologii informacyjnych. Wypełnianie potrzeb ludzi i podmiotów gospodarczych poprzez ułatwienie dostępu do usług publicznych opartych na technologiach informacyjnych i komunikacyjnych oraz realizację kompleksowych projektów informacyjnych i edukacyjnych; szerokie wsparcie środowisk zagrożonych wykluczeniem cyfrowym poprzez identyfikowanie i likwidowanie barier edukacyjnych, organizacyjnych, ekonomicznych i geograficznych powodujących wykluczenie z możliwości korzystania z technologii informacyjnych; wykorzystanie współpracy międzynarodowej do poznania osiągnięć innych krajów (w szczególności Unii Europejskiej) w rozwoju społeczeństwa informacyjnego oraz wzajemnego udostępniania transgranicznych usług elektronicznych, a także promowanie polskich firm i instytucji oraz opracowanych przez nie rozwiązań z dziedziny nowych technologii; wykorzystywanie nowych narzędzi i technologii w sposób umożliwiający wzmocnienie wpływu i współdecydowania obywateli o sprawach ich dotyczących, sprzyjający tym samym rozwojowi regionalnemu oraz powstawaniu lokalnych inicjatyw; stworzenie warunków dla wspierania praktyk i inicjatyw wspomagających rozwój społeczeństwa oraz zorganizowanie agendy badawczej i stałego monitoringu stanu socjalnego, ekonomicznego i technicznego rozwoju oraz efektów prowadzonych działań; prowadzenie działań zwiększających poczucie bezpieczeństwa obywateli, co oznacza konieczność zagwarantowania pełnej ochrony ich podstawowych praw, danych osobistych, tożsamości oraz eliminację zagrożeń cyfrowych. Zapewnienie powszechnego dostępu do usług i treści w sieciach informacyjnych: umożliwienie bezpłatnego korzystania z usług administracji publicznej (w szczególności usług służby zdrowia) z wykorzystaniem technologii informacyjnych; umożliwienie powszechnego dostępu do treści bezpłatnie, gdy jest on własnością publiczną oraz odpłatnie, dla wynagradzania jego twórców, adekwatnie do wartości oraz popytu z uwzględnieniem ochrony praw własności intelektualnej. Uregulowanie prawne szczególnych sytuacji udostępniania w przypadku niepełnego zaangażowania środków publicznych w wytworzenie treści i usług; promowanie tworzenia i udostępniania usług wykorzystujących umiejętności przetwarzania informacji we wszystkich dziedzinach gospodarki i życia społecznego; zapewnienie wielokanałowości dostarczanych usług publicznych tak, aby postęp cywilizacyjny nie utrudniał korzystania z usług i aby były one łatwo dostępne dla wszystkich podmiotów, do których są skierowane. III. Szersze wykorzystanie nowych technologii w celu podniesienia efektywności, innowacyjności i konkurencyjności gospodarki oraz współpracy firm: uaktywnienie sektora naukowo-badawczego dla innowacyjności rozwiązań wykorzystywanych przez podmioty gospodarcze (w szczególności małe i średnie przedsiębiorstwa); zwiększenie zaangażowania sektora publicznego i prywatnego w badania i wdrażanie innowacyjnych rozwiązań w dziedzinie teleinformatyki i ekologii;

44 Strona: 44 zachowanie neutralności technologicznej sektora publicznego przez równe traktowanie różnych platform sprzętowych i programowych oraz określenie ram interoperacyjności technologii wdrażanych systemów teleinformatycznych tworząc tym samym dogodne warunki dla rozwoju konkurencyjności; zwiększenie konkurencyjności i innowacyjności polskich przedsiębiorstw poprzez stymulowanie wykorzystania nowych technologii, a w szczególności technologii informacyjnych. IV. Stworzenie warunków prawno-ekonomicznych i organizacyjnych do zbudowania i powszechnego wykorzystania bezpiecznych sieci komunikacji cyfrowej: usunięcie barier technologicznych, organizacyjnych i prawnych w celu pełnego wykorzystania możliwości oferowanych przez technologie informacyjne i komunikacyjne, w szczególności przyjęcie rozwiązań legislacyjnych wspierających rozwój otwartego i konkurencyjnego rynku; zapewnienie powszechnego dostępu do komunikacji elektronicznej poprzez wszystkie równoprawne kanały cyfrowe telefoniczne, radiowe i telewizyjne przewodowe i bezprzewodowe, stacjonarne i mobilne przy wykorzystaniu wydajnych sieci szerokopasmowych nowej generacji o wysokiej przepustowości; zapewnienie skutecznej ochrony użytkowników sieci przed przestępstwami popełnianymi drogą elektroniczną; wspomaganie obywateli w sytuacjach kryzysowych (braku energii, klęsk żywiołowych, zamieszek lub działań terrorystycznych i wojennych) poprzez wykorzystanie dostępnych w takich warunkach technik informacyjnych; promowanie racjonalnego użytkowania urządzeń elektronicznych w kontekście ochrony zdrowia, ochrony środowiska, oszczędności energii elektrycznej oraz prawidłowej utylizacji zużytych urządzeń elektronicznych. Cel projektu jest spójny ze wszystkimi trzema kierunkami strategicznymi określonymi w Strategii: w obszarze Człowiek z kierunkiem strategicznym: Przyspieszenie rozwoju kapitału intelektualnego i społecznego Polaków dzięki wykorzystaniu technologii informacyjnych i komunikacyjnych; w obszarze Gospodarka z kierunkiem strategicznym: Wzrost efektywności, innowacyjności i konkurencyjności firm, a tym samym polskiej gospodarki na globalnym rynku oraz ułatwienie komunikacji i współpracy między firmami dzięki wykorzystaniu technologii informacyjnych i telekomunikacyjnych; w obszarze Państwo z kierunkiem strategicznym: Wzrost dostępności i efektywności usług administracji publicznej przez wykorzystanie technologii informacyjnych i komunikacyjnych do przebudowy procesów wewnętrznych administracji i sposobu świadczenia usług. Zgodność projektu z Krajowym Programem Reform (KPR) można zauważyć w: Priorytecie 3. Wzrost innowacyjności przedsiębiorstw; Priorytecie 4. Rozwój i modernizacja infrastruktury oraz zapewnienie warunków konkurencji w sektorach sieciowych. Istotny wpływ na zapisy priorytetów powyżej wymienionych programów operacyjnych wspierających realizację założonych celów rozwoju społeczeństwa informacyjnego posiada także program Kierunki zwiększania innowacyjności gospodarki na lata

45 Strona: 45 Celem strategicznym programu jest: Wzrost innowacyjności przedsiębiorstw dla utrzymania gospodarki na ścieżce szybkiego rozwoju i dla tworzenia nowych, lepszych miejsc pracy, a celem proponowanych kierunków działań w ramach programu jest przekroczenie łącznie 15% poziomu zatrudnienia we wspomnianych powyżej sektorach. Wśród wskazanych kierunków działań, które w przyszłości pozwolą na zbudowanie gospodarki opartej na wiedzy należy wymienić: I. kierunek działań: Kadra dla nowoczesnej gospodarki; II. kierunek działań: Badania na rzecz gospodarki; III. kierunek działań: Własność intelektualna dla innowacji; IV. kierunek działań: Kapitał na innowacje; V. kierunek działań: Infrastruktura dla innowacji. Z punktu widzenia niniejszego projektu w zakresie budowy sieci szerokopasmowej należy wymienić V kierunek działań, jako najbardziej istotny, a szczególnie uwzględniony w nim Obszar 4: Upowszechnienie wykorzystania technologii informacyjno-komunikacyjnych. Działania w ramach tego obszaru powinny koncentrować się na następujących obszarach: wsparcie przedsiębiorców w korzystaniu z technologii informacyjno-komunikacyjnych; tworzenie bezpiecznych sieci i systemów informatycznych; promocja handlu elektronicznego; wsparcie wykorzystania ICT przez administrację państwową; wsparcie finansowe na rzecz obniżania kosztów implementacji narzędzi ICT w firmach i dostarczania przedsiębiorstwom taniego i legalnego oprogramowania. Niezależnie od dokumentów MRR i poszczególnych województw programujących bezpośrednio działania, dotyczące rozwoju szerokopasmowych sieci telekomunikacyjnych w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych i programu Rozwój Polski Wschodniej, a także projektów realizowanych w ramach działań i w ramach Programu Innowacyjna Gospodarka, aktualne kierunki polityki rządu w tym zakresie wyznacza przyjęty w listopadzie 2008 dokument Plan stabilności i rozwoju gospodarki Polski wobec światowego kryzysu finansowego. Wśród priorytetowych kierunków polityki państwa zakłada on między innymi znoszenie barier dla inwestycji w infrastrukturę telekomunikacyjną (teleinformatyczną) rekomendowanych przez Komitet Rady Ministrów do Spraw Informatyzacji i Łączności. W założeniach Planu zapisano między innymi, następujące zmiany w prawie, mające ułatwić rozwój sieci następnej generacji (NGN): zmianę definicji inwestycji celu publicznego, tak by obejmowała ona inwestycje telekomunikacyjne, co powinno spowodować ułatwienia w uzyskaniu decyzji o lokalizacji inwestycji na danym terenie. Ta zmiana o znaczeniu ustrojowym potwierdza uzasadnienie zaangażowania samorządów w budowę sieci szerokopasmowych; analizę i usunięcie barier z procedury uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego; 22 Działania w zakresie przeciwdziałania wykluczeniu cyfrowemu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata działanie Działania w zakresie zapewnienia dostępu do Internetu na etapie ostatniej mili w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata działanie 8.4.

46 Strona: 46 stworzenie jasnych i dostępnych inwestorowi przepisów określających warunki zagospodarowania i zabudowy terenu, uniezależniających proces inwestycyjny od jednorazowych decyzji organów administracyjnych; uproszczenie procedur związanych z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, m.in.: uszczegółowienie wymagań w zakresie telekomunikacji dotyczących treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, określenie zasad partycypowania inwestorów realizujących inwestycje celu publicznego w kosztach sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wprowadzenie przesłanek zawieszenia postępowania, oraz wprowadzenie terminów uzgodnień planu; dodanie do rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, instalacji związanych z dostępem do sieci i usług telekomunikacyjnych; rozszerzenie i sprecyzowanie katalogu zwolnień od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, tak by obejmował on w wyraźny sposób elementy inwestycji telekomunikacyjnych. Katalog zwolnień obejmie m.in. inne niż budowa czynności budowlane (np. przebudowa i montaż) dotyczące obiektów telekomunikacyjnych, przyłączy telekomunikacyjnych i elektroenergetycznych oraz instalacji telekomunikacyjnych; doprecyzowanie w ustawie o drogach publicznych pojęć urządzenie infrastruktury technicznej niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego i obiekt budowlany niezwiązany z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, tak by przejrzyście określić status linii i innych elementów infrastruktury telekomunikacyjnej. Inicjowanie projektów w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego. W grudniu 2008 r. Prezes Rady Ministrów powołał zespół międzyresortowy do spraw realizacji Programu Cyfrowa Polska 24, w którym może uczestniczyć z głosem doradczym Prezes UKE. Celem tego programu jest upowszechnianie rozwoju usług szerokopasmowych do roku W ramach tego programu przygotowano między innymi projekt ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci szerokopasmowych w telekomunikacji, przyjęty 8 sierpnia 2009 roku przez Komitet Stały Rady Ministrów. Do projektu ustawy załączono dokument przygotowany w UKE Diagnoza rynku usług szerokopasmowych zasadność i zakres interwencji publicznej. Zapewnienie w działaniach rządu warunków dla rozwoju infrastruktury technologii informacyjnych zakłada również opracowana w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 (październik 2008 r.), zakładający między innymi nadanie infrastrukturze sieci telekomunikacyjnych i teleinformatycznych statusu sieci pożytku publicznego. Dokumenty regionalne W przypadku prezentowanego projektu Małopolska Sieć Szerokopasmowa szczególne znaczenie ma Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata (MRPO). Celem głównym Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata jest tworzenie warunków dla wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. Cel ten będzie osiągany 24 Zarządzenie nr 144 Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2009 w sprawie powołania międzyresortowego zespołu do spraw realizacji Programu Cyfrowa Polska.

47 Strona: 47 w szczególności poprzez inwestycje infrastrukturalne wzmacniające konkurencyjność, wspieranie innowacyjności i społeczeństwa informacyjnego oraz poprawę stanu środowiska naturalnego i kulturowego. Cel główny zostanie osiągnięty poprzez realizację celów szczegółowych oraz celów operacyjnych określonych dla poszczególnych osi priorytetowych. Niniejszy projekt przyczynia się do osiągnięcia celu głównego MRPO poprzez realizację celu operacyjnego: Poprawa dostępu do edukacji oraz rozwój społeczeństwa informacyjnego, znajdującego się w Osi Priorytetowej 1: Warunki do rozwoju społeczeństwa opartego na wiedzy. Wśród wymienionych w MRPO typów inwestycji, które przyczynią się do osiągnięcia celu operacyjnego Poprawa dostępu do edukacji oraz rozwój społeczeństwa informacyjnego, wymienia się m.in. inwestycje związane z budową i rozbudową regionalnych oraz lokalnych sieci szerokopasmowych, szczególnie na terenach dotkniętych wykluczeniem cyfrowym. Jednym z najbardziej istotnych dokumentów strategicznych na poziomie regionalnym Małopolsce jest Strategia rozwoju województwa małopolskiego na lata Strategia ta koncentruje się na trzech polach aktywności: I. Konkurencyjność gospodarcza. II. Rozwój społeczny i jakość życia. III. Potencjał instytucjonalny. Dla wyżej wymienionych pól aktywności zostały przypisane trzy cele strategiczne: Cel strategiczny I: Wzmocnienie konkurencyjności gospodarczej województwa. Cel strategiczny II: Stworzenie warunków dla wszechstronnego rozwoju społecznego i wysokiej jakości życia. Cel strategiczny III: Wzmocnienie potencjału instytucjonalnego województwa. Każde z trzech pól aktywności zostało podzielone na obszary. W ramach pola aktywności I. Konkurencyjność gospodarcza wyróżniono następujące obszary: Obszar I Społeczeństwo wiedzy i aktywności. Obszar II Gospodarka regionalnej szansy. Obszar III Infrastruktura dla rozwoju regionalnego. Obszar IV Krakowski Obszar Metropolitalny. Obszary I IV obejmują cele o charakterze gospodarczym, które stanowią siłą napędową i jednocześnie fundament realizacji pozostałych celów strategii. Osiągnięcie tych celów będzie miało decydujące znaczenie dla podniesienia atrakcyjności i konkurencyjności Małopolski jako miejsca lokalizowania i prowadzenia działalności gospodarczej i w konsekwencji tworzenia miejsc pracy, gwarancji godziwego standardu życia mieszkańców, a w efekcie regionalnego dobrobytu 25. W ramach obszaru III jednym z wyznaczonych kierunków prowadzonej polityki jest Rozwój infrastruktury dla społeczeństwa informacyjnego (III.2). Działania prowadzone w ramach kierunku mają na celu włączenie Małopolski do Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Informacyjnej poprzez: budowę i modernizację regionalnych bezpiecznych sieci szerokopasmowych w województwie, w szczególności na obszarach objętych wykluczeniem cyfrowym; 25 Strategia, cz II, s 5.

48 Strona: 48 ekspansja nowoczesnej Infrastruktury teleinformatycznej niezbędnej do rozwoju mieszkańców (Punkty Publicznego Dostępu Do Internetu) i przedsiębiorstw, w tym wdrażających innowacyjne rozwiązania; rozbudowę Infrastruktury teleinformatycznej i interoperacyjnych platform cyfrowych dla instytucji publicznych i samorządów (w tym ośrodków miejskich) dla zastosowań takich jak na przykład gospodarka komunalna, administracja, oświata i zdrowie, bezpieczeństwo publiczne, geodezja (np. GIS, GPS); rozbudowę bibliotecznych systemów informatycznych; rozbudowę Infrastruktury Klucza Publicznego w województwie; program wsparcia rozwoju lokalnych Operatorów telekomunikacyjnych, wykorzystujących VoIP oraz inne innowacyjne technologie, ułatwiające powszechny dostęp do środków telekomunikacji i obniżające koszty korzystania z nich; wsparcie inicjatyw rozbudowy Infrastruktury teleinformatycznej umożliwiających lokalizację, tworzenie i rozwój parków technologicznych. Projekt Małopolska Sieć Szerokopasmowa przyczynia się do realizacji celów zawartych w Strategii rozwoju województwa małopolskiego na lata poprzez realizację działań zapisanych w Obszarze III: Infrastruktura dla rozwoju regionalnego kierunek: Rozwój Infrastruktury dla społeczeństwa informacyjnego. Projekty główne na rzecz rozwoju społeczeństwa informacyjnego w województwie małopolskim Program Informatyzacja województwa małopolskiego w latach zawiera Cel 7 - Poprawa dostępu do Internetu oraz rozwój i modernizacja infrastruktury teleinformatycznej. W ramach przejścia od strategii do programowania działań w zakresie społeczeństwa informacyjnego przygotowano dokument Kierunki rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Małopolsce w latach Dla Małopolski wyznaczono 5 projektów głównych w zakresie społeczeństwa informacyjnego, których realizacja powinna się rozpocząć w latach Projekt główny obejmuje klasę projektów, które realizują wspólny cel na różnych płaszczyznach, ale z wykorzystaniem podobnych działań. W projekt główny wpisują się zatem projekty szczegółowe, realizowane przez różne instytucje na terenie województwa, w tym - przez Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego. Projekty, które wymagają koordynacji ze strony Urzędu Marszałkowskiego, zostały określone co do zakresu i wskazane jako projekty wojewódzkie, natomiast pozostałe działania zarysowane zostały bardziej ogólnie. Dokładne zdefiniowanie zakresu poszczególnych projektów leży bowiem w gestii podmiotów, które będą je realizowały. Regionalna Infrastruktura Szerokopasmowa Projekt ma na celu upowszechnienie usług szerokopasmowego dostępu do Internetu na terenie województwa małopolskiego, w szczególności na obszarach nieatrakcyjnych dla inwestorów komercyjnych. Obejmuje rozbudowę infrastruktury szerokopasmowej do stanu zapewniającego dostęp do szerokopasmowego Internetu dla co najmniej 90% mieszkańców województwa. Wspiera likwidacje wykluczenia cyfrowego i tworzenie możliwości korzystania z dobrodziejstw społeczeństwa informacyjnego. Zwalczanie wykluczenia cyfrowego jest również jednym z celów stawianych w dokumencie Kierunki rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Małopolsce , który jest dokumentem określającym kierunki i cele informatyzacji województwa w latach

49 Strona: 49 W projekt ten wpisują się następujące projekty szczegółowe: Małopolska Sieć Szerokopasmowa (projekt wojewódzki); Budowa sieci szerokopasmowej, w tym sieci radiowych; Budowa punktów publicznego dostępu do Internetu. Partnerami w realizacji w/w projektu powinny być jednostki samorządu terytorialnego oraz operatorzy sieci telekomunikacyjnych. Rozwój kompetencji w zakresie technologii informacyjno-komunikacyjnych Celem projektu jest rozwój i doskonalenie jakości edukacji kadr dla nowoczesnego przemysłu ICT tak, aby do roku 2013 Małopolska stała się centrum nowoczesnych technologii rangi światowej. Projekt zakłada osiągnięcie tego celu poprzez: wykorzystanie istniejącego potencjału dydaktycznego wspartego multimedialnymi materiałami edukacyjnymi, wykorzystanie metod e-learning, tworzenie ośrodków edukacyjnych kształcących kadry IT na potrzeby instytucji publicznych oraz rozwój współpracy między sektorem edukacyjnym i naukowo-badawczym a przedsiębiorczością. W projekt ten wpisują się następujące projekty szczegółowe: tworzenie ośrodków i sieci współpracy zajmujących się szkoleniami w zakresie informatyzacji; dostosowanie profilu kształcenia przez uczelnie i placówki prowadzące kierunki informatyczne do potrzeb rynku; programy stażowe dla studentów i absolwentów kierunków informatycznych oraz pokrewnych; wykorzystanie e-learningu w kształceniu, w szczególności w kształceniu ustawicznym pracowników instytucji publicznych; stworzenie w Małopolsce centrum kompetencyjnego społeczeństwa informacyjnego oraz e-learningu (projekt wojewódzki); budowanie kompetencji kadry dydaktycznej w zakresie wykorzystania ICT, multimediów oraz e-learningu. Projekty te powinny być realizowane m.in. przez instytucje rynku pracy (w szczególności WUP), instytucje szkoleniowe i badawczo-rozwojowe, uczelnie wyższe, jednostki administracji rządowej i samorządowej, instytucje otoczenia biznesu, organizacje pozarządowe oraz inne podmioty, mogące realizować założone cele. Zintegrowane systemy informatyczne oraz e-usługi w instytucjach publicznych Celem projektu jest rozwój elektronicznych systemów obsługi obywateli oraz systemów wspomagających funkcjonowanie administracji publicznej oraz innych instytucji publicznych w Małopolsce. Projekt obejmuje integrację procedur obsługi klienta i rozwój elektronicznej komunikacji między instytucjami publicznymi (A2A), a także transakcyjnych usług online na rzecz przedsiębiorców (A2B) oraz obywateli (A2C). W projekt ten wpisują się następujące projekty szczegółowe: E-Małopolska kontynuacja projektu ZPORR. Rozbudowa systemów elektronicznej administracji w Małopolsce, obejmująca dalszy rozwój rozwiązań informatycznych dla instytucji publicznych oraz rozszerzenie projektu na kolejne podmioty (projekt wojewódzki). Zadaniem województwa było określenie potrzeb administracji publicznej w zakresie elektronicznej obsługi spraw przygotowanie studium wykonalności projektu oraz

50 Strona: 50 nakreślenie ram organizacyjnych realizacji projektu. Założeniem jest realizacja projektu ze środków ministerialnych (MSWiA). Projekt ma realizować konsorcjum 50 JST z Małopolski; Małopolska Infrastruktura Informacji Przestrzennej (projekt wojewódzki); wdrażanie podpisu elektronicznego, elektronicznego obiegu dokumentów oraz elektronicznych usług i komunikacji z obywatelem w instytucjach publicznych różnego typu, ze szczególnym uwzględnieniem dziedzin bezpieczeństwa i zdrowia; integracja procedur obsługi klienta i sprawozdawczości podmiotów publicznych oraz rozwój niezbędnych standardów wymiany danych A2A; wdrażanie systemów zintegrowanego zarządzania oświatą. Partnerami w ramach realizacji tego projektu głównego powinny być jednostki administracji rządowej i samorządowej oraz jednostki im podległe, jak również instytucje systemu oświaty i szkolnictwa wyższego, instytucje związane z ochroną zdrowia i ratownictwem, instytucje związane z zapewnieniem bezpieczeństwa (w tym Komendy Wojewódzkie Policji i Straży Pożarnej, Centra Zarządzania Kryzysowego), instytucje otoczenia rolnictwa oraz inne podmioty realizujące działania w tym zakresie. Treści cyfrowe Projekt dotyczy tworzenia i rozwoju systemów gromadzących i udostępniających treści cyfrowe na potrzeby wszystkich zainteresowanych. W ramach jego realizacji zakłada się m.in. rozbudowę elektronicznych katalogów ułatwiających wyszukiwanie i dostęp do treści, rozwój systemów integracji i wymiany danych, udostępniających treści zawarte w istniejących systemach (np. Wrotach Małopolski), digitalizację zbiorów, z wykorzystaniem zasobów zawartych w sieci bibliotek publicznych, tworzenie internetowych bibliotek cyfrowych, kreowanie treści regionalnych oraz udostępnianie treści będących w posiadaniu administracji publicznej. W projekt ten wpisują się następujące projekty szczegółowe: Digitalizacja zbiorów wytworzonych lub przechowywanych w regionie i dotyczących regionu. Tworzenie bibliotek cyfrowych. Rozwój baz danych oraz metadanych w zakresie nauki i edukacji. Tworzenie systemów umożliwiających wzajemne udostępnianie posiadanych zasobów cyfrowych przez Internet. Rozwój systemów archiwizacji i zabezpieczania danych w instytucjach publicznych. W kreowaniu treści cyfrowych partnerami powinny być jednostki administracji rządowej i samorządowej oraz jednostki im podległe, biblioteki (w szczególności Wojewódzka Biblioteka Publiczna), instytucje kultury, instytucje systemu oświaty i szkolnictwa wyższego, instytucje działające w obszarze edukacji (w szczególności Wojewódzka Biblioteka Publiczna), instytucje badawczorozwojowe. Otwarte standardy i usługi społeczeństwa informacyjnego W tej kategorii realizowane będą projekty służące integracji rozproszonych informacji pochodzących z różnych źródeł, w celu dostarczania i promowania kompleksowych usług związanych z różnymi dziedzinami życia, m.in. kulturą i turystyką, edukacją, zdrowiem, rolnictwem.

51 Strona: 51 Pierwszym elementem projektu jest opracowanie standardów komunikacyjnych dotyczących przepływu informacji pomiędzy różnymi systemami informatycznymi administracji i gospodarki elektronicznej. Wprowadzenie takich standardów służyć będzie: otwartości wymiany informacji, integracji systemów A2C i B2C; unikaniu monopolizowania danego sektora rynku przed jednego dostawcę; przystępowaniu do elektronicznych platform wymiany informacji zarówno przez sektor publiczny, jak i przedsiębiorców; tworzeniu zintegrowanych platform informacyjno-usługowych. Drugim elementem projektu jest budowanie oprogramowania i platform internetowych zbierających informacje i świadczących zintegrowane usługi w oparciu o zdefiniowane wcześniej standardy. Dostęp do tych platform powinien być możliwy również przez telefony komórkowe. W projekt ten wpisują się następujące projekty szczegółowe: 1) Budowa otwartych standardów na potrzeby promocji województwa, z uwzględnieniem m.in. informacji turystycznej, kulturalnej, przestrzennej, dotyczącej transportu (projekt wojewódzki). 2) Udostępnianie zintegrowanej informacji przez Wrota Małopolski (projekt wojewódzki). 3) Budowa otwartych standardów na potrzeby rozwoju systemów w innych dziedzinach, takich jak bezpieczeństwo, zdrowie, edukacja, rolnictwo, przedsiębiorczość. 4) Rozwój systemów informacji rolniczej. 5) Rozwój dostępu do informacji na potrzeby przedsiębiorców. Projekty te powinny być realizowane przez partnerstwa, w których skład wchodzą: jednostki administracji rządowej i samorządowej oraz jednostki im podległe, instytucje systemu oświaty i szkolnictwa wyższego, instytucje działające w obszarze kultury i edukacji, biblioteki (w szczególności Wojewódzka Biblioteka Publiczna), instytucje badawczo-rozwojowe, instytucje działające w obszarze turystyki, instytucje otoczenia biznesu i rolnictwa, przedsiębiorcy. Kierunki rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Małopolsce w latach Niniejszy projekt jest całkowicie zgodny z Kierunkami rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Małopolsce w latach Głównym celem określonym w ramach dokumentu jest: zrównoważony rozwój społeczeństwa informacyjnego w województwie małopolskim. Cel projektu Małopolskiej Sieci Szerokopasmowej jest zbieżny z Celem 1: Poprawa warunków dostępu do Internetu, w ramach którego wyszczególniono m.in. następujące cele operacyjne: stworzenie warunków do rozwoju sieci szkieletowej i dystrybucyjnej na terenie województwa ze szczególnym uwzględnieniem obszarów wykluczonych cyfrowo; poprawa warunków dla rozwoju małych i średnich przedsiębiorców świadczących usługi w zakresie dystrybucji dostępu do Internetu, umożliwienie im równego dostępu do sieci szkieletowej i dystrybucyjnej będącej własnością publiczną; zwiększenie dostępności szerokopasmowego Internetu dla bibliotek, przychodni, instytucji kultury, szkół i innych instytucji publicznych na terenach wiejskich. 26 Kierunki rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Małopolsce w latach , Kraków Dokument wykonany przez InfoStrategia Krzysztof Heller i Andrzej Szczerba Sp. J. oraz Nizielski & Borys Consulting Sp. J. dla Województwa Małopolskiego.

52 Strona: 52 Projekt Małopolskiej Sieci Szerokopasmowej został umieszczony w ww. dokumencie wśród projektów cząstkowych, będących częścią projektu głównego Regionalna Infrastruktura Szerokopasmowa. Regionalna Strategia Innowacji Województwa Małopolskiego Kolejnym dokumentem strategicznym województwa małopolskiego, z którego celami niniejszy projekt zachowuje pełną zgodność jest Regionalna Strategia Innowacji Województwa Małopolskiego RSI określa trzy cele strategiczne na lata : Cel strategiczny C.I.: Podniesienie poziomu innowacyjności firm w województwie. Cel strategiczny C.II.: Wzmocnienie kontaktów sieciowych instytucji związanych z innowacyjnością regionu i lepsze wykorzystanie ich potencjału. Cel strategiczny C.III: Wzrost znaczenia innowacyjności w polityce regionalnej i systemie kształcenia. Cele strategiczne będą realizowane poprzez osiąganie celów taktycznych. Projekt Małopolska Sieć Szerokopasmowa przyczynia się do realizacji m.in. Celu Taktycznego C.I.4. Udostępnienie nowoczesnej Infrastruktury dla rozwoju nowych technologii i usług oraz Celu Taktycznego C.II.3. Wzmocnienie zasobów instytucji wspierających rozwój innowacyjności poprzez rozbudowę i modernizację infrastruktury wspierającej rozwój innowacji. Niniejszy projekt inwestycyjny jest w pełni zgodny z kierunkami europejskiej, krajowej, oraz regionalnej polityki w zakresie rozwoju społeczeństwa informacyjnego oraz wzrostu konkurencyjności i innowacyjności gospodarki. Przeprowadzona analiza zgodności projektu ze strategicznymi programami rozwoju pozwala na wniosek końcowy, iż jego realizacja przyniesie pozytywny wpływ na proces osiągania celów rozwojowych określonych w tych dokumentach.

53 Strona: Wpływ na polityki horyzontalne Realizacja inwestycji, która jest przedmiotem niniejszej analizy jest spójna z założeniami głównych polityk horyzontalnych Unii Europejskiej: Polityka ochrony środowiska zasada zrównoważonego rozwoju zakłada takie podejście do planowania i realizacji przedsięwzięć, które jest ukierunkowane na osiągnięcie realnego i trwałego zmniejszenia różnic społecznych i ekonomicznych z zachowaniem i ochroną środowiska naturalnego. Niniejszy projekt jest neutralny dla środowiska. Działająca sieć może wpływać na stan środowiska i na stan zdrowia pracowników w środowisku pracy, poprzez promieniowanie elektromagnetyczne, promieniowania świetlne (szczególnie światło niewidzialne) oraz może zmienić architekturę krajobrazu. Planowana szerokopasmowa sieć będzie realizowana głównie z użyciem systemów światłowodowych. Wpływ urządzeń i systemów tej sieci na środowisko i zdrowie ludzi w środowisku pracy jest zasadniczo znikomy, niemniej jednak jest uzależniony od przestrzegania podstawowych zasad bezpieczeństwa. Polityka równych szans niniejszy projekt ma pozytywny wpływ na politykę równych szans. Projekt przyczynia się do wyrównania szans mieszkańców Małopolski w dostępie do sieci szerokopasmowej zapewniającej m.in. szybki dostęp do Internetu. Ponadto realizacja projektu pozwoli na większą aktywizację osób niepełnosprawnych zamieszkujących na terenie objętym wykluczeniem cyfrowym m.in. dzięki możliwościom pracy i nauki zdalnej z wykorzystaniem Internetu. Polityka rozwoju społeczeństwa informacyjnego niniejszy projekt ma pozytywny wpływ na politykę rozwoju społeczeństwa informacyjnego. Głównym celem projektu jest bowiem zapewnienie do końca I kwartału 2015 roku możliwości dostępu do usług szerokopasmowych dla 90% gospodarstw domowych w Małopolsce poprzez budowę na obszarach zagrożonych wykluczeniem cyfrowym, pasywnej infrastruktury teleinformatycznej, uzupełniającej istniejącą i tworzącej nowe zasoby regionalne sieci szerokopasmowej.

54 Strona: 54 3 Zdefiniowane problemy Problemy występujące w województwie małopolskim zostały zdefiniowane na podstawie wyników analizy otoczenia społeczno gospodarczego niniejszego Projektu oraz wyników kompleksowej diagnozy społeczno-ekonomicznej dla województwa małopolskiego, która została sporządzona w ramach opracowywania Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata Wśród wszystkich problemów występujących w województwie małopolskim można wyróżnić: W kategorii Zasoby ludzkie: spadek dynamiki przyrostu naturalnego; niski poziom wykształcenia ludności zamieszkującej obszary wiejskie; niewystarczająca elastyczność zasobów pracy w regionie w dostosowaniu się do wymagań rynku; zbyt duży udział osób pracujących w rolnictwie; wysoki poziom ukrytego bezrobocia na obszarach wiejskich; wysoki udział młodzieży i długotrwale bezrobotnych w ogólnej populacji osób bezrobotnych; niedostateczna podaż pozarolniczych miejsc pracy na obszarach wiejskich. W kategorii Gospodarka: brak dużych, zwartych i wyposażonych w media terenów inwestycyjnych; słaby sektor MSP: niski poziom inwestycji, eksportu, mała dynamika sprzedaży, krótki okres życia firm; słaby popyt przedsiębiorstw na prace badawczo-rozwojowe; brak rynkowej kooperacji pomiędzy sektorem badawczo-rozwojowym a jednostkami publicznymi: duży nacisk na badania podstawowe, dominacja publicznych i dotacyjnych instrumentów finansowania działalności B+R; niski poziom korzystania z szerokopasmowego dostępu do Internetu, szczególnie na obszarach wiejskich; niedostosowany do powszechnie uznawanych wymagań standard bazy turystycznej i uzdrowiskowej; nieatrakcyjna forma zagospodarowania obiektów zabytkowych i prezentowania obiektów muzealnych. W kategorii Infrastruktura i środowisko: niska jakość sieci komunikacyjnej; słaba dostępność komunikacyjna południowej części województwa; słaba dostępność terenów przeznaczonych pod działalność gospodarczą; niska jakość zasobów wodnych; niski odsetek Małopolan obsługiwanych przez komunalne oczyszczalnie ścieków; niski udział selektywnej zbiórki odpadów; niskie wykorzystanie potencjału odnawialnych źródeł energii; presja ruchu turystycznego na najcenniejsze obszary chronione. 27 Przyjęty Uchwałą Nr 780/07 Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia 4 października 2007 r.

55 Strona: 55 W kategorii Przestrzeń: niski i zmniejszający się poziom urbanizacji województwa; duże dysproporcje w rozwoju społeczno-gospodarczym i jakości życia w układzie przestrzennym; rozproszone osadnictwo; brak ukształtowanych ośrodków regionalnych w zachodniej części województwa; występowanie zdekapitalizowanej tkanki mieszkaniowej oraz obszarów zdegradowanych. Syntetyczny opis sytuacji Analiza stanu obecnego w oparciu raporty i komunikaty Komisji Europejskiej Według komunikatu Cyfrowa przyszłość dla Europy. Śródokresowy przegląd i 2010 (COM(2008) 199 z dnia 17 kwietnia 2008) Komisji Europejskiej,. stopień rozpowszechnienia dostępu szerokopasmowego osiągnął 20% populacji w styczniu 2008 r., co oznacza trzykrotny wzrost od czasu rozszerzenia UE (w 2004 r.), przy czym Dania, Finlandia i Niderlandy są światowymi liderami w tej dziedzinie. W opublikowanym 4 sierpnia 2009 r. komunikacie Komisji Europejskiej Konkurencyjność cyfrowa Europy. Raport 2009 (COM(2009) 390) Komisja zauważa, że wraz z ogólnoświatowym kryzysem w roku 2008 pojawiły się oznaki spowolnienia: spadło tempo wzrostu stopnia rozpowszechnienia, a różnice pomiędzy państwami członkowskimi w odniesieniu do rozpowszechnienia, szybkości, ceny i zasięgu dostępu szerokopasmowego w UE-27, pogłębiają się. Jednakże w Raporcie Komisji z roku 2010 oraz w opracowaniach z 2011 roku (przedstawiającym dane za rok 2010) w języku angielskim pn. Raport Broadband Coverage in Europe Final Report 2011 i Monitoring fast and ultra-fast Internet access zauważono, że pomimo spowolnienia tempa rozpowszechnienia Internetu szerokopasmowego, tendencja wzrostowa wciąż utrzymuje się. We wspomnianych raportach Polska jest wskazana jako kraj, który mimo ogromnego przyśpieszenia w latach wciąż pozostaje na jednym z ostatnich miejsc UE-27 pod względem penetracji Internetu szerokopasmowego (patrz: Rysunek 7 i Rysunek 8).

56 Strona: 56 Rysunek 9. Stopień rozpowszechnienia Internetu szerokopasmowego w UE-27 w 2010 r. Źródło: Broadband Coverage in Europe Final Report 2011 Survey Data as of 31 December 2010

57 Strona: 57 Rysunek 10. Wzrost rozpowszechnienia Internetu szerokopasmowego w latach (dane ze stycznia) Źródło: Monitoring fast and ultra-fast Internet access, 2011, Polska jest natomiast krajem, w którym koszt dostępu szerokopasmowego należy do relatywnie najwyższych w UE (patrz: Rysunek 9). Rysunek 11 Średnia cena dostępu do Internetu szerokopasmowego w UE-27 Źródło: Komunikat Komisji Europejskiej Konkurencyjność cyfrowa Europy. Raport 2009 (COM(2009) 390), część 2 Komisja Europejska krytycznie odnosi się także do kwestii dostępu do Internetu w obszarach wiejskich. Pomimo przyspieszonego rozwoju w zakresie udostępniania dostępu do Internetu szerokopasmowego, obszary wiejskie w Polsce wciąż pozostają w tym względzie na jednym

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 012 415 60 11 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalna - Nr 15 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

INWESTYCJE W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2004 R.

INWESTYCJE W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2004 R. URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE Informacja sygnalna Data opracowania - kwiecień 2005 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. (0-12) 415-38-84 Internet: http://www.stat.gov.pl/urzedy/krak Nr

Bardziej szczegółowo

Szybki Internet dla Małopolski. Kraków, maj 2012 r.

Szybki Internet dla Małopolski. Kraków, maj 2012 r. Szybki Internet dla Małopolski Kraków, maj 2012 r. Małopolska - stan aktualny co dziesiąte gospodarstwo domowe nie ma możliwości dostępu do Internetu na poziomie podstawowym (2 Mb/s) co drugie gospodarstwo

Bardziej szczegółowo

MIESZKANIA ODDANE DO UŻYTKU W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2004 R.

MIESZKANIA ODDANE DO UŻYTKU W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2004 R. URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE Informacja sygnalna Data opracowania - maj 2005 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. (0-12) 415-38-84 Internet: http://www.stat.gov.pl/urzedy/krak Nr 8 MIESZKANIA

Bardziej szczegółowo

MIESZKANIA ODDANE DO UŻYTKOWANIA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2005 R.

MIESZKANIA ODDANE DO UŻYTKOWANIA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2005 R. URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE Informacja sygnalna Data opracowania - maj 2006 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 012 415 38 84 Internet: http://www.stat.gov.pl/urzedy/krak Nr 8 MIESZKANIA

Bardziej szczegółowo

Stan budowy projektów szerokopasmowych finansowanych ze środków UE

Stan budowy projektów szerokopasmowych finansowanych ze środków UE Stan budowy projektów szerokopasmowych finansowanych ze środków UE Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji Departament Funduszy Strukturalnych 1 Sieć Szerokopasmowa Polski Wschodniej Dotychczas w ramach

Bardziej szczegółowo

Biuletyn WUP. www.wup-krakow.pl 1

Biuletyn WUP. www.wup-krakow.pl 1 Biuletyn WUP 2014 III kwartał 2014 www.wup-krakow.pl 1 Bezrobocie w Małopolsce w III kwartale 2014 roku Statystyka rynku pracy W małopolskich urzędach pracy na koniec września 2014 zarejestrowane były

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKĘ REGIONALNEJ SZANSY

GOSPODARKĘ REGIONALNEJ SZANSY Małopolskie Centrum Przedsiębiorczości jako Instytucja Pośrednicząca II stopnia w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 wdraża II Osi Priorytetową GOSPODARKĘ REGIONALNEJ

Bardziej szczegółowo

Wybrane zagadnienia rozwoju infrastruktury teleinformatycznej oraz szkoleń z zakresu

Wybrane zagadnienia rozwoju infrastruktury teleinformatycznej oraz szkoleń z zakresu Wybrane zagadnienia rozwoju infrastruktury teleinformatycznej oraz szkoleń z zakresu e-administracji w województwie mazowieckim Nakład środków w RPO na rozwój SI Projekty z zakresu SI w realizacji: 1.

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ DEPARTAMENT FUNDUSZY WYDZIAŁ FUNDUSZU PRACY Podejmowanie przez bezrobotnych działalności gospodarczej z wykorzystaniem środków Funduszu Pracy w podziale na rodzaje

Bardziej szczegółowo

URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU

URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU Opracowania sygnalne Białystok, luty 2012 r. Tel. 85 749 77 00, fax 85 749 77 79 E-mail: SekretariatUSBST@stat.gov.pl Internet: www.stat.gov.pl/urzedy/bialystok Krajowy

Bardziej szczegółowo

Biuletyn WUP. www.wup-krakow.pl 1

Biuletyn WUP. www.wup-krakow.pl 1 Biuletyn WUP 2015 II kwartał 2015 www.wup-krakow.pl 1 Bezrobocie w Małopolsce w II kwartale 2015 roku Statystyka rynku pracy W drugim kwartale b.r. zaobserwowano dalszą poprawę sytuacji na rynku pracy.

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R. PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM STAN NA KONIEC 2014 R. Źródłem publikowanych danych jest krajowy rejestr urzędowy podmiotów gospodarki narodowej, zwany dalej

Bardziej szczegółowo

Sieć Szerokopasmowa Polski Wschodniej. Projekt realizowany w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej

Sieć Szerokopasmowa Polski Wschodniej. Projekt realizowany w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej Sieć Szerokopasmowa Polski Wschodniej Projekt realizowany w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej Porządek prezentacji Wykonawcy Studium Wykonalności Główne założenia projektu w skrócie

Bardziej szczegółowo

BUDŻETY JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO W 2004 R.

BUDŻETY JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO W 2004 R. URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE Informacja sygnalna Data opracowania - wrzesień 2005 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. (0-12) 415-38-84 Internet: http://www.stat.gov.pl/urzedy/krak Nr

Bardziej szczegółowo

Analiza Podmioty gospodarcze w Powiecie Tarnogórskim

Analiza Podmioty gospodarcze w Powiecie Tarnogórskim AT GROUP S.A. Analiza Podmioty gospodarcze w Powiecie Tarnogórskim Analiza dla Międzygminnej Strefy Aktywności Gospodarczej Krupski Młyn, 7 stycznia 2011 roku 1. SPIS TREŚCI 1. SPIS TREŚCI...2 2. CHARAKTERYSTYKA

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 12 415 60 11 Internet: http://krakow.stat.gov.pl Opracowanie sygnalne Nr 7 lipiec 2015 r. BUDOWNICTWO

Bardziej szczegółowo

Internet dla Mieszkańców Małopolski Małopolska Sieć Szerokopasmowa

Internet dla Mieszkańców Małopolski Małopolska Sieć Szerokopasmowa Internet dla Mieszkańców Małopolski Kraków, Małopolska 17 października Sieć Szerokopasmowa 2011 roku Kraków, 2 kwietnia 2004 r. Uzasadnienie realizacji - potrzeba interwencji W Małopolsce ok. 10% gospodarstw

Bardziej szczegółowo

publicznego i prywatnego w obszarze infrastruktury szerokopasmowej dr Krzysztof Heller Doradca Zarządu KIGEiT

publicznego i prywatnego w obszarze infrastruktury szerokopasmowej dr Krzysztof Heller Doradca Zarządu KIGEiT Współpraca praca sektora publicznego i prywatnego w obszarze infrastruktury szerokopasmowej dr Krzysztof Heller Doradca Zarządu KIGEiT Budowa infrastruktury publicznej Wiele projektów budowy publicznej

Bardziej szczegółowo

Rozwój j Infrastruktury Społecze Informacyjnego w Województwie Pomorskim

Rozwój j Infrastruktury Społecze Informacyjnego w Województwie Pomorskim Rozwój j Infrastruktury Społecze eczeństwa Informacyjnego w Województwie Pomorskim Marcin Stefański Dyrektor Departamentu Społeczeństwa Informacyjnego i Informatyki Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego

Bardziej szczegółowo

Informacja w celu wydania zaświadczenia o ustawodawstwie właściwym

Informacja w celu wydania zaświadczenia o ustawodawstwie właściwym Informacja w celu wydania zaświadczenia o ustawodawstwie właściwym dla osoby prowadzącej w Polsce działalność gospodarczą na własny rachunek, która przenosi działalność czasowo na terytorium innego Państwa

Bardziej szczegółowo

NAKŁADY NA ŚRODKI TRWAŁE W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2010 R.

NAKŁADY NA ŚRODKI TRWAŁE W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2010 R. NAKŁADY NA ŚRODKI TRWAŁE W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2010 R. Nakłady inwestycyjne a) są to nakłady finansowe lub rzeczowe, których celem jest stworzenie nowych środków trwałych lub ulepszenie (przebudowa,

Bardziej szczegółowo

Projekt Sieć szerokopasmowa Polski Wschodniej

Projekt Sieć szerokopasmowa Polski Wschodniej Projekt Sieć szerokopasmowa Polski Wschodniej Plan prezentacji: - historia, - harmonogram, - przedstawienie aktualnej koncepcji projektu, - problemy, - jak to robią inni - dyskusja Województwa: Lubelskie,

Bardziej szczegółowo

POPYT NA PRACĘ W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

POPYT NA PRACĘ W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: kwiecień 2014 Kontakt: e mail: sekretariatuspoz@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 012 415 38 84 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalna - Nr 19 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

25 luty 2009 r. Wyniki inwentaryzacji sieci szerokopasmowych w województwie śląskim

25 luty 2009 r. Wyniki inwentaryzacji sieci szerokopasmowych w województwie śląskim Śląskie mocne informacją II Forum podsumowujące prace nad Strategią Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego Województwa Śląskiego do roku 2015 konsultacja społeczna projektu dokumentu 25 luty 2009 r. Wyniki

Bardziej szczegółowo

Prognoza wielkości wydatków na IT w polskich przedsiębiorstwach

Prognoza wielkości wydatków na IT w polskich przedsiębiorstwach RAPORT Prognoza wielkości wydatków na IT w polskich przedsiębiorstwach PRZYGOTOWANY PRZEZ: Spis treści PORZĄDEK I... 6 Zakupy it: SME i CMA ZAKUPY IT: SME I CMA... 7 Charakterystyka firm i budżetowania

Bardziej szczegółowo

Biuletyn WUP. www.wup-krakow.pl 1

Biuletyn WUP. www.wup-krakow.pl 1 Biuletyn WUP 2015 III kwartał 2015 www.wup-krakow.pl 1 Bezrobocie w III kwartale 2015 roku Statystyka rynku pracy W trzecim kwartale b.r. obserwowano dalszą poprawę sytuacji na rynku pracy. Sukcesywnie

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAMOWA. Łódź, 11 kwietnia 2013 r.

OFERTA RAMOWA. Łódź, 11 kwietnia 2013 r. OFERTA RAMOWA o dostępie telekomunikacyjnym do infrastruktury telekomunikacyjnej wybudowanej przez Jednostki Samorządu Terytorialnego z udziałem środków pomocowych UE Łódź, 11 kwietnia 2013 r. Obowiązki

Bardziej szczegółowo

INFRASTRUKTURA SZEROKOPASMOWEGO INTERNETU. wprowadzenie do zagadnienia

INFRASTRUKTURA SZEROKOPASMOWEGO INTERNETU. wprowadzenie do zagadnienia INFRASTRUKTURA SZEROKOPASMOWEGO INTERNETU wprowadzenie do zagadnienia Dr inż. Adam Okniński Dyrektor Wydziału Wydział Wdrażania Technologii Informacyjnych Departament Infrastruktury Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

Modele kosztowo przychodowe samorzadowej sieci szerokopasmowej, ze szczególnym uwzglednieniem sieci dystrybucyjnej. dr Krzysztof Heller

Modele kosztowo przychodowe samorzadowej sieci szerokopasmowej, ze szczególnym uwzglednieniem sieci dystrybucyjnej. dr Krzysztof Heller Modele kosztowo przychodowe samorzadowej sieci szerokopasmowej, ze szczególnym uwzglednieniem sieci dystrybucyjnej dr Krzysztof Heller Krzysztof Heller i Andrzej Szczerba Sp. J. Warstwy sieci 23 listopada

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE BUDŻETY JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO W 2005 R.

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE BUDŻETY JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO W 2005 R. URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE Informacja sygnalna Data opracowania - wrzesień 2006 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 012 415 38 84 Internet: http://www.stat.gov.pl/urzedy/krak Nr 18

Bardziej szczegółowo

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2009 r. CZĘŚĆ II. Gdańsk, sierpień 2010 r.

MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2009 r. CZĘŚĆ II. Gdańsk, sierpień 2010 r. MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W 2009 r. CZĘŚĆ II Gdańsk, sierpień 2010 r. Raport opracowano w Zespole Badań i Analiz Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Gdańsku 2 Spis

Bardziej szczegółowo

Badanie ankietowe pracodawców województwa kujawsko-pomorskiego

Badanie ankietowe pracodawców województwa kujawsko-pomorskiego Zmiany w zatrudnieniu w perspektywie pięcioletniej - prognozy ankietowanych pracodawców Toruń, 4 kwietnia 2013 roku. Spotkanie z pracownikami PUP realizującymi badania pracodawców w ramach projektu systemowego

Bardziej szczegółowo

ZASOBY MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2006 R.

ZASOBY MIESZKANIOWE W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2006 R. URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE Informacja sygnalna Data opracowania - wrzesień 2007 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 012 415 38 84 Internet: http://www.stat.gov.pl/urzedy/krak Nr 19

Bardziej szczegółowo

LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA

LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA Pole C Gospodarstwo, kapitał, kreatywność, technologie LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA przygotowana przez Warszawa, 25 lipca 2005 r. Wstęp Niniejszy dokument prezentuje listę wskaźników ogólnych

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 42,4% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 12 415 60 11 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalna - Nr 4 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

Sieć Szerokopasmowa Polski Wschodniej województwo warmińsko-mazurskie

Sieć Szerokopasmowa Polski Wschodniej województwo warmińsko-mazurskie Sieć Szerokopasmowa Polski Wschodniej województwo warmińsko-mazurskie Lokalizacja projektu Projekt SSPW jest realizowany na terenie 5 województw Polski Wschodniej: lubelskiego, podkarpackiego, podlaskiego,

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM Stan na koniec 2013 r.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM Stan na koniec 2013 r. Kontakt: tel. 71 37-16-300 e-mail: SekretariatUSwro@stat.gov.pl Internet: www.stat.gov.pl/wroc INFORMACJA SYGNALNA nr 1/2014 PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM

Bardziej szczegółowo

TYTUŁ PROJEKTU:. NAZWA WNIOSKODAWCY:.. WNIOSKOWANA KWOTA Z EFRR:... DATA WPŁYNI

TYTUŁ PROJEKTU:. NAZWA WNIOSKODAWCY:.. WNIOSKOWANA KWOTA Z EFRR:... DATA WPŁYNI Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu współfinansowanego ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-203 W ramach 4 Osi Rozwój infrastruktury

Bardziej szczegółowo

Informacja W WOJEWÓD. narodowej, gospodarki. podmiotów. publicznego. - o 1,3%.

Informacja W WOJEWÓD. narodowej, gospodarki. podmiotów. publicznego. - o 1,3%. URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 12 415 60 11 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalnaa - Nr 1 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W II półroczu 2010 r. CZĘŚĆ II

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W II półroczu 2010 r. CZĘŚĆ II Wojewódzki Urząd Pracy w Gdańsku RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM W II półroczu 2010 r. CZĘŚĆ II Gdańsk, sierpień 2011 r. 1 Raport opracowano w Zespole Badań i Analiz

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ DOTACJI NA ROZPOCZĘCIE WŁASNEJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ PRZYZNANYCH

EFEKTYWNOŚĆ DOTACJI NA ROZPOCZĘCIE WŁASNEJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ PRZYZNANYCH Powiatowy Urząd Pracy w Strzelcach Kraj. EFEKTYWNOŚĆ DOTACJI NA ROZPOCZĘCIE WŁASNEJ DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ PRZYZNANYCH W LATACH 2008 2010 Przygotował: Marek Kapiczak Strzelce Kraj., kwiecień 2012 r.

Bardziej szczegółowo

Internet dla Mazowsza

Internet dla Mazowsza Internet dla Mazowsza Infrastruktura teleinformatyczna Liczba ludności w województwie mazowieckim zamieszkujących miejscowości zakwalifikowane do określonych obszarów wg kryterium BSC podstawowy dostęp

Bardziej szczegółowo

RapoRt o stanie miasta 2010. Suwałki

RapoRt o stanie miasta 2010. Suwałki RapoRt o stanie miasta 2010 Suwałki Sierpień 2011 RAPORT O STANIE MIASTA 2 3 SUWAŁKI 2010 RAPORT O STANIE MIASTA 4 SUWAŁKI 2010 Szanowni Państwo, Mam przyjemność przekazać Państwu drugi Raport o stanie

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE ZAMIARU KORZYSTANIA Z REGIONALNEJ POMOCY INWESTYCYJNEJ

ZGŁOSZENIE ZAMIARU KORZYSTANIA Z REGIONALNEJ POMOCY INWESTYCYJNEJ Wskazówki dotyczące korzystania z programu regionalnej pomocy inwestycyjnej dla przedsiębiorców na terenie miasta Stargard Szczeciński na podstawie uchwały Nr XLII/490/2014 Rady Miejskiej w Stargardzie

Bardziej szczegółowo

DANE GUS - CHORZÓW 2012 r.

DANE GUS - CHORZÓW 2012 r. Jednostka miary 2012 PODZIAŁ TERYTORIALNY (STAN W DNIU 31 XII) Miejscowości podstawowe ogółem jd 0 Sołectwa jd 0 Powierzchnia* ha 3324 LUDNOŚĆ (STAN W DNIU 31 XII) * Ludność faktycznie zamieszkała ogółem

Bardziej szczegółowo

Nowe zasady finansowania infrastruktury NGA - perspektywa Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2020

Nowe zasady finansowania infrastruktury NGA - perspektywa Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2020 Nowe zasady finansowania infrastruktury NGA - perspektywa Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2020 1 Europejska Agenda Cyfrowa i Narodowy Plan Szerokopasmowy Cele: Powszechny dostęp do szybkiego internetu

Bardziej szczegółowo

Powiat wadowicki. Położenie powiatu na terenie województwa małopolskiego. Gminy leżące na terenie powiatu. Ogólne informacje o powiecie

Powiat wadowicki. Położenie powiatu na terenie województwa małopolskiego. Gminy leżące na terenie powiatu. Ogólne informacje o powiecie Powiat wadowicki Położenie powiatu na terenie województwa małopolskiego Gminy leżące na terenie powiatu Ogólne informacje o powiecie Powiat zlokalizowany jest w południowo-zachodniej części województwa

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 24 września 2015 r. Poz. 1466 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI 1) z dnia 16 września 2015 r. w sprawie udzielania pomocy na rozwój

Bardziej szczegółowo

Urząd Marszałkowski Województwa

Urząd Marszałkowski Województwa 1 Spotkanie na temat projektu Likwidacja obszarów wykluczenia informacyjnego i budowa Dolnośląskiej Sieci Szkieletowej" Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Adam Okniński Roman Pawelski Piotr

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM. Opracowania sygnalne PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ WPISANE DO REJESTRU REGON W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM. STAN NA KONIEC 2009 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice www.stat.gov.pl/katow

Bardziej szczegółowo

ŚWIADCZENIA PIELĘGNACYJNE I OPIEKUŃCZE. OPIEKA DŁUGOTERMINOWA (SPO i OPH) 1. Nakłady MOW NFZ na opiekę długoterminową w latach 2004 2012

ŚWIADCZENIA PIELĘGNACYJNE I OPIEKUŃCZE. OPIEKA DŁUGOTERMINOWA (SPO i OPH) 1. Nakłady MOW NFZ na opiekę długoterminową w latach 2004 2012 OPIEKA DŁUGOTERMINOWA (SPO i OPH) 1. Nakłady MOW NFZ na opiekę długoterminową w latach 2004 2012 Pojęcie opieki długoterminowej w tym rozdziale obejmuje świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze oraz opiekę

Bardziej szczegółowo

Lista niezbędnych elementów studium wykonalności oraz lista załączników

Lista niezbędnych elementów studium wykonalności oraz lista załączników Lista niezbędnych elementów studium wykonalności oraz lista załączników dla projektów informatycznych realizowanych w ramach 7. osi priorytetowej Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Urząd Statystyczny w Krakowie

Urząd Statystyczny w Krakowie Województwo małopolskie jest jednym z mniejszych regionów Polski, za to czwartym pod względem liczby mieszkańców. Należy do największych w kraju ośrodków edukacji, kultury i turystyki. Jego południowa

Bardziej szczegółowo

zmiana w stosunku do poprzedniego roku 2015* 6584 49,98 2014 4390 20,01 2013 3658 6,03 2012 3450 15,12 2011 2997-1,15 2010 3032 23,40 2009 2457-25,09

zmiana w stosunku do poprzedniego roku 2015* 6584 49,98 2014 4390 20,01 2013 3658 6,03 2012 3450 15,12 2011 2997-1,15 2010 3032 23,40 2009 2457-25,09 Inwestorzy zagraniczni w I połowie 2015 r. W I połowie 2015 r. zostało zarejestrowanych 3292 spółek z udziałem kapitału zagranicznego wśród nowo rejestrowo firm w KRS. Jeśli ta tendencja w drugiej połowie

Bardziej szczegółowo

Wykaz definicji podstawowych pojęć SIIS / SIRS

Wykaz definicji podstawowych pojęć SIIS / SIRS Warszawa 19.08.2014 Zakład Sieci i Usług Społeczeństwa Informacyjnego Wykaz definicji podstawowych pojęć SIIS / SIRS Lp Hasło Definicja Menu SIRS Formularz SIRS 1 Akceptacja danych Potwierdzenie przez

Bardziej szczegółowo

Rozwój infrastruktury telekomunikacyjnej na przykładzie projektu Sieć szerokopasmowa Polski Wschodniej

Rozwój infrastruktury telekomunikacyjnej na przykładzie projektu Sieć szerokopasmowa Polski Wschodniej Rozwój infrastruktury telekomunikacyjnej na przykładzie projektu Sieć szerokopasmowa Polski Krzysztof Hetman Podsekretarz Stanu Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Warszawa, 1 kwietnia 2009 r. SIEĆ SZEROKOPASMOWA

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 43,2% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka. Mój region w Europie

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka. Mój region w Europie Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Działanie 4.4 Nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym Oś priorytetowa IV Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

METODYKA WYZNACZANIA OBSZARÓW INTERWENCJI W RAMACH PROJEKTU INTERNET DLA MAZOWSZA

METODYKA WYZNACZANIA OBSZARÓW INTERWENCJI W RAMACH PROJEKTU INTERNET DLA MAZOWSZA METODYKA WYZNACZANIA OBSZARÓW INTERWENCJI W RAMACH PROJEKTU INTERNET DLA MAZOWSZA Sierpień 2011 1 METODYKA INWENTARYZACJI Istniejącą infrastrukturę szerokopasmową oraz plany inwestycyjne przedsiębiorców

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy MONITORING RYNKU PRACY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy MONITORING RYNKU PRACY Materiały na konferencję prasową w dniu 21 grudnia 2012 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Pracy MONITORING RYNKU PRACY POPYT NA PRACĘ W III KWARTALE 2012 ROKU PODSTAWOWE WYNIKI BADANIA III kwartał

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY, KTÓRE MUSI ZAWIERAĆ STUDIUM WYKONALNOŚCI PROJEKTU INWESTYCYJNEGO W RAMACH ZPORR

ELEMENTY, KTÓRE MUSI ZAWIERAĆ STUDIUM WYKONALNOŚCI PROJEKTU INWESTYCYJNEGO W RAMACH ZPORR ELEMENTY, KTÓRE MUSI ZAWIERAĆ STUDIUM WYKONALNOŚCI PROJEKTU INWESTYCYJNEGO W RAMACH ZPORR 1. Wnioski z przeprowadzonej analizy podsumowanie 2. Definicja projektu 3. Charakterystyka projektu - część ogólna

Bardziej szczegółowo

Małopolskie Regionalny Program Operacyjny 2007-2013 DZIAŁANIE 2.1 ROZWOJ I PODNIESIENIE KONKURENCYJNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW Schemat A

Małopolskie Regionalny Program Operacyjny 2007-2013 DZIAŁANIE 2.1 ROZWOJ I PODNIESIENIE KONKURENCYJNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW Schemat A Małopolskie Regionalny Program Operacyjny 2007-2013 DZIAŁANIE 2.1 ROZWOJ I PODNIESIENIE KONKURENCYJNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW Numer i nazwa priorytetu Oś Priorytetowa 2. Gospodarka regionalnej szansy Instytucja

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie konsultacji społecznych białych obszarów i pomoc publiczna w ramach I osi Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa.

Podsumowanie konsultacji społecznych białych obszarów i pomoc publiczna w ramach I osi Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa. Konferencja Krajowego Forum Szerokopasmowego W stronę Cyfrowej Polski Podsumowanie konsultacji społecznych białych obszarów i pomoc publiczna w ramach I osi Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa. 1 Podmiotem

Bardziej szczegółowo

Bilansowe wyniki finansowe podmiotów gospodarczych za 2013 r.

Bilansowe wyniki finansowe podmiotów gospodarczych za 2013 r. Warszawa, 31.10.2014 r. Bilansowe wyniki finansowe podmiotów gospodarczych za 2013 r. Wartość aktywów badanych podmiotów 1) na dzień 31 grudnia 2013 r. wyniosła 2562,2 mld zł (o 5,3% więcej niż na koniec

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej - INTERNET

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej - INTERNET Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej - INTERNET 1 1. Budowa infrastruktury - przedostatnia mila Beneficjent wybiera w otwartej procedurze

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na inwestycje i wzornictwo. Izabela Banaś Warszawa, 8 czerwca 2015r.

Wsparcie na inwestycje i wzornictwo. Izabela Banaś Warszawa, 8 czerwca 2015r. 2015 Wsparcie na inwestycje i wzornictwo Izabela Banaś Warszawa, 8 czerwca 2015r. Program Operacyjny Inteligentny Rozwój Działanie 3.2.1 Badania na rynek Badania na rynek: podstawowe informacje Alokacja

Bardziej szczegółowo

Działalność innowacyjna w Polsce

Działalność innowacyjna w Polsce GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Szczecinie Warszawa, październik 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS AKTYWNOŚĆ INNOWACYJNA Działalność innowacyjna to całokształt działań naukowych,

Bardziej szczegółowo

Godzina rozpoczęcia oceny:

Godzina rozpoczęcia oceny: Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu współfinansowanego ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013 w ramach 3. Osi Rozwój infrastruktury

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za I półrocze 2013 roku z załącznikami

INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za I półrocze 2013 roku z załącznikami Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku INFORMACJA O SYTUACJI NA LOKALNYM RYNKU PRACY za I półrocze 2013 roku z załącznikami POWIAT GDAŃSKI Gdańsk, sierpień 2013 1. Wielkość i stopa bezrobocia Stopa bezrobocia

Bardziej szczegółowo

Etapy i zasady wyboru projektów w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego 2007-2013

Etapy i zasady wyboru projektów w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego 2007-2013 Etapy i zasady wyboru projektów w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego 2007-2013 Pełna dokumentacja Wniosek o dofinansowanie Studium wykonalności / biznesplan Europejskiego Funduszu

Bardziej szczegółowo

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ 1 W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM Stan na koniec 2011 r.

PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ 1 W REJESTRZE REGON W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM Stan na koniec 2011 r. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU Opracowania sygnalne Data opracowania: luty 2012 Kontakt: e mail: uspoz@stat.gov.pl tel.: 61 2798320; 61 2798325 http://www.stat.gov.pl/poznan PODMIOTY GOSPODARKI NARODOWEJ

Bardziej szczegółowo

Społeczeństwo informacyjne w Polsce w 2015 r.

Społeczeństwo informacyjne w Polsce w 2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 20.10.2015 r. Opracowanie sygnalne Społeczeństwo informacyjne w Polsce w 2015 r. Przedsiębiorstwa Od 2012 r. odsetek dużych przedsiębiorstw posiadających dostęp do Internetu

Bardziej szczegółowo

Człowiek najlepsza inwestycja

Człowiek najlepsza inwestycja Człowiek najlepsza inwestycja Samorząd województwa w kwestii starzejącego się społeczeństwa Małopolski Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego 1 Sytuacja osób starszych w Małopolsce 530 tys. osób

Bardziej szczegółowo

Fundusze Europejskie. Strategia zmiany. Marek Sowa. Członek Zarządu Województwa Małopolskiego. Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego 1

Fundusze Europejskie. Strategia zmiany. Marek Sowa. Członek Zarządu Województwa Małopolskiego. Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego 1 Fundusze Europejskie Strategia zmiany Marek Sowa Członek Zarządu Województwa Małopolskiego Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego 1 Cele programu regionalnego: wzmocnienie pozycji konkurencyjnej

Bardziej szczegółowo

Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2013 roku

Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2013 roku Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2013 roku Wstęp Publikacja Głównego Urzędu Statystycznego Produkt krajowy brutto Rachunki regionalne w 2013 r., zawiera informacje statystyczne dotyczące podstawowych

Bardziej szczegółowo

Dostęp do szerokopasmowego Internetu z wykorzystaniem środków z Działania 8.3 POIG realizacja w praktyce

Dostęp do szerokopasmowego Internetu z wykorzystaniem środków z Działania 8.3 POIG realizacja w praktyce Dostęp do szerokopasmowego Internetu z wykorzystaniem środków z Działania 8.3 POIG realizacja w praktyce Konferencja Innowacyjne Sieci Szerokopasmowe od koncepcji do realizacji Zgierz, 20-21 października

Bardziej szczegółowo

Osoby chorujące psychicznie w świetle wyników badania Wykluczenie społeczne w Małopolsce strategie przeciwdziałania

Osoby chorujące psychicznie w świetle wyników badania Wykluczenie społeczne w Małopolsce strategie przeciwdziałania Osoby chorujące psychicznie w świetle wyników badania Wykluczenie społeczne w Małopolsce strategie przeciwdziałania dr Hubert Kaszyński, Uniwersytet Jagielloński 1 Formy pomocy osobom chorującym psychicznie

Bardziej szczegółowo

TYTUŁ PROJEKTU:. NAZWA WNIOSKODAWCY:.. WNIOSKOWANA KWOTA Z EFRR:... DATA WPŁYNI

TYTUŁ PROJEKTU:. NAZWA WNIOSKODAWCY:.. WNIOSKOWANA KWOTA Z EFRR:... DATA WPŁYNI Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu współfinansowanego ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013 W ramach 4 osi Rozwój infrastruktury

Bardziej szczegółowo

Solsum: Dofinansowanie na OZE

Solsum: Dofinansowanie na OZE Solsum: Dofinansowanie na OZE Odnawialne źródło energii (OZE) W ustawie Prawo energetyczne źródło energii odnawialnej zdefiniowano jako źródło wykorzystujące w procesie przetwarzania energię wiatru, promieniowania

Bardziej szczegółowo

Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010

Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010 Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010 Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010 Plan prezentacji 1. Metody badań 2. Dynamika napływu inwestycji 3. Typy inwestycji 4. Struktura branżowa inwestycji

Bardziej szczegółowo

PROJEKT KRYTERIÓW MERYTORYCZNYCH do oceny projektów z DZIAŁANIA 2.3 Wsparcie instytucji otoczenia biznesu i transferu wiedzy SCHEMAT A

PROJEKT KRYTERIÓW MERYTORYCZNYCH do oceny projektów z DZIAŁANIA 2.3 Wsparcie instytucji otoczenia biznesu i transferu wiedzy SCHEMAT A PROJEKT KRYTERIÓW MERYTORYCZNYCH do oceny projektów z DZIAŁANIA 2.3 Wsparcie instytucji otoczenia biznesu i transferu wiedzy SCHEMAT A A) Kryteria merytoryczne ocena techniczno-ekonomiczna DZIAŁANIE 2.3A

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET. Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Jelenia Góra, grudzień 2014 r.

FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET. Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Jelenia Góra, grudzień 2014 r. FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Jelenia Góra, grudzień 2014 r. I. Fundusz pożyczkowy dla kobiet... 3 1. Termin przyjmowania wniosków... 3 2. Limity

Bardziej szczegółowo

Podmioty gospodarcze według rodzajów i miejsc prowadzenia działalności w 2013 roku

Podmioty gospodarcze według rodzajów i miejsc prowadzenia działalności w 2013 roku Warszawa, 2014.12.12 Podmioty gospodarcze według rodzajów i miejsc prowadzenia działalności w 2013 roku Liczba jednostek, biorących udział w rocznym badaniu przedsiębiorstw o liczbie pracujących 10 i więcej

Bardziej szczegółowo

METODYKA WYZNACZANIA OBSZARÓW INTERWENCJI W RAMACH PROJEKTU BUDOWA WIELKOPOLSKIEJ SIECI SZEROKOPASMOWEJ

METODYKA WYZNACZANIA OBSZARÓW INTERWENCJI W RAMACH PROJEKTU BUDOWA WIELKOPOLSKIEJ SIECI SZEROKOPASMOWEJ METODYKA WYZNACZANIA OBSZARÓW INTERWENCJI W RAMACH PROJEKTU BUDOWA WIELKOPOLSKIEJ SIECI SZEROKOPASMOWEJ Sierpień 2011 1 METODYKA INWENTARYZACJI Istniejącą infrastrukturę szerokopasmową oraz plany inwestycyjne

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE USŁUGI DLA GOSPODARKI I LUDNOŚCI WIEJSKIEJ W RAMACH PROW 2007-2013

PODSTAWOWE USŁUGI DLA GOSPODARKI I LUDNOŚCI WIEJSKIEJ W RAMACH PROW 2007-2013 I LUDNOŚCI WIEJSKIEJ W RAMACH PROW 2007-2013 Umożliwienie dostępu/budowa/modernizacja infrastruktury szerokopasmowego Internetu Andrzej Soliński Wrocław 10.12.2012 Legislacja Rozporządzenie Ministra Rolnictwa

Bardziej szczegółowo

Projekt z dnia 17 marca 2015 r. z dnia... 2015 r.

Projekt z dnia 17 marca 2015 r. z dnia... 2015 r. Projekt z dnia 17 marca 2015 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI 1) z dnia... 2015 r. w sprawie udzielania pomocy na rozwój infrastruktury szerokopasmowej w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

MEGAUSTAWA W PRAKTYCE - działalność w zakresie telekomunikacji Jednostek Samorządu Terytorialnego

MEGAUSTAWA W PRAKTYCE - działalność w zakresie telekomunikacji Jednostek Samorządu Terytorialnego STOWARZYSZENIE BUDOWNICZYCH TELEKOMUNIKACJI MEGAUSTAWA W PRAKTYCE - działalność w zakresie telekomunikacji Jednostek Samorządu Terytorialnego Piotr Zychowicz Konferencja Gminne Sieci Szerokopasmowe od

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie środków europejskich w Regionalnych Programach Operacyjnych na budowę sieci teleinformatycznych -

Wykorzystanie środków europejskich w Regionalnych Programach Operacyjnych na budowę sieci teleinformatycznych - Wykorzystanie środków europejskich w Regionalnych Programach Operacyjnych na budowę sieci teleinformatycznych - przykładowe projekty. Klara Malecka, Fundacja Wspomagania Wsi Emilian Stańczyszyn, Związek

Bardziej szczegółowo

*** Proszę zakreślić właściwą odpowiedź w odniesieniu do prowadzonej działalności gospodarczej. H.) Transport i gospodarka magazynowa

*** Proszę zakreślić właściwą odpowiedź w odniesieniu do prowadzonej działalności gospodarczej. H.) Transport i gospodarka magazynowa *** Niniejszy kwestionariusz został przygotowany w ramach projektu partnerskiego pt. Aktywizacja zawodowa osób powyżej 50 roku życia doświadczenia europejskie przez przedstawicieli parterów z Niemiec,

Bardziej szczegółowo

Wielkopolska Sieć Szerokopasmowa nie ma ostatniej prostej bez ostatniej mili. 16 Konferencja Miasta w Internecie Gdańsk 30 maja-1 czerwca 2012

Wielkopolska Sieć Szerokopasmowa nie ma ostatniej prostej bez ostatniej mili. 16 Konferencja Miasta w Internecie Gdańsk 30 maja-1 czerwca 2012 Wielkopolska Sieć Szerokopasmowa nie ma ostatniej prostej bez ostatniej mili 16 Konferencja Miasta w Internecie Gdańsk 30 maja-1 czerwca 2012 INFORMACJE O SPÓŁCE Wielkopolska Sieć Szerokopasmowa Spółka

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRIORYTETOWY

PROGRAM PRIORYTETOWY Tytuł programu: PROGRAM PRIORYTETOWY Załącznik nr 1 do uchwały Zarządu NFOŚiGW nr... z dnia... Efektywne wykorzystanie energii Część 4) LEMUR- Energooszczędne Budynki Użyteczności Publicznej 1. Cel programu

Bardziej szczegółowo

UDZIAŁ KOBIET W OGÓLNEJ LICZBIE ZATRUDNIONYCH W POLSCE % 50. Źródło: Rocznik Statystyczny Pracy 2012.

UDZIAŁ KOBIET W OGÓLNEJ LICZBIE ZATRUDNIONYCH W POLSCE % 50. Źródło: Rocznik Statystyczny Pracy 2012. Płeć jest jedną z kluczowych cech stosowanych w analizie rynku pracy. Wiele zjawisk przedstawionych jest w podziale na mężczyzn i kobiety. Także indywidualne możliwości oraz decyzje pracowników i osób

Bardziej szczegółowo

POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących

POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących POMOC PUBLICZNA ogólne wytyczne dla Instytucji Pośredniczących Zgodnie z art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, wsparcie dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą podlega

Bardziej szczegółowo

2. Przebieg procesu aneksowania umów na rok 2012 OPIEKA PSYCHIATRYCZNA I LECZENIE UZALEŻNIEŃ

2. Przebieg procesu aneksowania umów na rok 2012 OPIEKA PSYCHIATRYCZNA I LECZENIE UZALEŻNIEŃ OPIEKA PSYCHIATRYCZNA I LECZENIE UZALEŻNIEŃ 1. Nakłady MOW NFZ na opiekę psychiatryczną i leczenie uzależnień w latach 2004 2012 Poziom nakładów na opiekę psychiatryczna i leczenie uzależnień w okresie

Bardziej szczegółowo