Redaktor tomu Sławomir Winiarski

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Redaktor tomu Sławomir Winiarski"

Transkrypt

1 Redaktor tomu Sławomir Winiarski

2 Akademia Wychowania Fizycznego we Wrocławiu Rozprawy Naukowe Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu rocznik, 28, 26, strony 1 54 Redaktor Naczelny Zbigniew Naglak KOMITET NAUKOWy Eugeniusz Bolach Marek Bolanowski Zofia Ignasiak Artur Jaskólski Tadeusz Koszczyc Paweł Kowalski Juliusz Migasiewicz Marek Mędraś Ryszard Panfil Tadeusz Skolimowski Marek Woźniewski Zdzisława Wrzosek Marek Zatoń Redaktor tomu Sławomir Winiarski kolegium RedakcyjnE Gabriel Łasiński Alicja Rutkowska-Kucharska Edward Wlazło Krystyna Zatoń Recenzenci tomu Romuald Będziński, Tadeusz Bober, Jan Celichowski Lechosław Dworak, Marian Golema, Danuta Koradecka Henryk Król, Alicja Rutkowska-Kucharska, Konstanty Skalski Czesław Urbanik, Andrzej Wit, Marek Woźniewski, Jerzy Zawadzki Redaktor Katarzyna Sosnowska KOREKTA Bogusława Idzik Zofia Prele (ang.) Projekt graficzny i redakcja techniczna Beata Irzykowska Copyright by Wydawnictwo AWF we Wrocławiu, 28 ISSN Sekretariat Redakcji ul. Adama Mickiewicza 98, Wrocław tel./fax naukowe

3 przedmowa Zamieszczone w niniejszym tomie prace do tykają najnowszych trendów biome chaniki. Poru szana przez Autorów pro ble matyka dotyczy waż nych kwestii z ob szaru sportu, medy cyny oraz ergonomii, a przed stawione tu badania i obserwacje mogą przyczynić się do ułatwienia życia i zdrowia współczesnego człowieka. Pierwsze dwa artykuły to prace badawcze, dotyczące treningu sportowego. W publikacji Ocena efektywności treningu mięśni kończyn dolnych na przykładzie zmian wartości mocy i siły prostow ników stawu kolanowego oraz zmian aktywności kinazy kreatynowej w osoczu Michał Staniszewski i współautorzy podjęli próbę oceny wpływu czterotygodniowego treningu mięśniowego na równi pochyłej na wartość mocy i siły prostowników stawu kolanowego oraz określenia, który z zastosowanych wariantów treningu był najskuteczniejszy w odniesieniu do wzrostu siły i mocy badanych zespołów mięśniowych. Artykuł Mohsena Ghanbarzadeha Study and comparison effect of structural corrective exercise and aerobic corrective exercise programs on some pulmonary indices of kyphotic students in Ahwaz to z kolei ocena skuteczności programu ćwiczeń sportowych przeprowadzona za pomocą statycz nych i dynamicznych testów spiro metrycz nych. Kolejne prace oscylują wokół zagadnień biomechaniki sportu. W artykule Biomechaniczna charakterystyka skoku kozak w gimnastyce artys tycznej wykonanego bez przyboru oraz ze ska kanką Renata Ankiewicz i współautorzy porównują wy brane parametry biomechaniczne uzyskane podczas wykonywania skoku kozak u zawodniczek o różnym poziomie sportowym. Celem pracy Michaliny Błażkiewicz i współautorów Analiza ruchu kończyn dolnych podczas kroku basic step w aerobiku było opisanie zmian położenia kończyn dolnych, porównanie zmian przebiegu wartości kątów ugięcia w poszczególnych stawach dla dwóch wybranych wysokości stepu oraz zbadanie techniki wyko nywa nia kroku basic step. Publikacja Soňi Vodičkovej Comparison of some selected kinematic parameters of the best and the worst throws of the elite discus throwers at the Ludvík Daněk s meeting zawiera analizę najlepszych i najgorszych pod względem pa rametrów kinematycznych rzutów dyskiem spor tow ców klasy mistrzowskiej podczas mityngu lekko atletycznego Ludvika Danka w Turnovie (Czechy). Bohdan Vynohradskyi i Andriy Vlasov w pracy Improvement of instrumental methods of control of oscillation processes of the archer-bow biomechanical sys tem podjęli się omówienia zagadnień związanych z opisem oscylacji systemu biomechanicznego w łucz nictwie. Przedstawione przez autorów narzędzia i me tody badawcze okazują się niezwykle pomocne w wyznaczaniu poziomu efektywności różnych systemów biomechanicznych oraz taktyki treningu zawodników wysokiej klasy sportowej. Z kolei Henryk Król w artykule Próba oceny przydatności testu skoku (CMJ) do kontroli postępu treningu w okresie przygotowawczym piłkarzy nożnych zajął się weryfikacją przydatności skoku pionowego jako testu umoż liwiającego ocenę postępu w sprawności siłowo-szybkościowej w okresie przygotowawczym piłkarzy do sezonu ligowego. Ostatnie dwa teksty to publikacje z pogranicza ergonomii, bioinżynierii i medycyny. W pracy Ergonomic survey of playing eastern musical instruments: the yinqing Shuyi Luo omawia zasady gry na yinqing. Wyniki badań Autora mogą wyjaśnić przyczyny zmian zwyrodnieniowych w kończynach gór nych i dyskomfortu podczas grania na tym instrumencie. Opracowanie Roberta Michnika i współ autorów Metodyka przeprowadzania eksperymentu cyfrowej optycznej rejestracji ruchu rodziny tele manipulatorów kardiochirurgicznych Robin Heart to z kolei próba przedstawienia metody badania ki nema tyki telemanipulatora kardiochirurgicznego z wy ko rzystaniem eksperymentalnej metody optycznej. Robotyka medyczna jest stosunkowo nową dzie dziną nauki, w której w przeprowadzaniu procedur operacyjnych i diagnostycznych na organizmie czło wieka stosuje się roboty i teleoperatory. W przedstawionych publikacjach poruszono wiele ciekawych i nowatorskich problemów ba dawczych, które z pewnością mogą zaintrygować Czytelnika. Wnikliwość badaczy pozwala na zapoznanie się z ak tualnymi zagadnieniami współczesnej nauki. Mam nadzieję, że każdy, kto sięgnie po ten tom Roz praw Naukowych, znajdzie w nim coś in te re su jącego dla siebie. Redaktor

4 AWF WE WROCŁAWIU 28, 26, 4 7 Michał Staniszewski, Andrzej Mastalerz, Czesław Urbanik, Grażyna Lutosławska akademia wychowania fizycznego józefa piłsudskiego w warszawie OCENA EFEKTYWNOŚCI TRENINGU MIĘŚNI KOŃCZYN DOLNYCH NA PRZYKŁADZIE ZMIAN WARTOŚCI MOCY I SIŁY PROSTOWNIKÓW STAWU KOLANOWEGO ORAZ ZMIAN AKTYWNOŚCI KINAZY KREATYNOWEJ W OSOCZU * ABSTRACT Assessment of the effectiveness of the training of the lower limbs muscles on the example of changes of knee extensors power and strength values and creatine kinase concentration The aim of this study was the comparision of the influence of four weeks training on the incline-plane training on knee extensors strength values and creatine kinase concen - tration. The efforts depended on performance of 4 repetitions in 4 series in group A and 4 repetitions in 1 series in group B. Changes of muscle torque were very similar in both groups. The results of creatine kinase concentration were statistically higher in group B. Key words: strength training, knee extensors, creatine kinase Wprowadzenie Każdy trening sportowy jest ukierunkowany na rozwój wybranych cech fizycznych lub umiejętności technicznych bądź taktycznych. Optymalizacja procesu treningowego to za gadnienie, które jest bardzo często obecne w naukach związanych ze sportem. Wszechstronnie prowadzone badania mają na celu poszukiwanie takich rozwiązań, które umożliwiłyby osiąganie lepszych rezultatów mniejszym kosztem energetycznym [4, 6]. Za wyznacznik przyrostu siły przyjęto wzrost wartości momentów sił mięśniowych prostowników stawu kolanowego. O inten sywności wysiłku świadczył wzrost ak tywności kinazy kreatynowej (CK) w osoczu, uważany za pośredni wskaźnik uszkodzenia mięśni. Podwyższona aktywność kinazy może utrzymywać się przez kilka dni po wysiłku, dlatego w procesie treningowym obserwowano wzrost z dnia na dzień aktywności tego enzymu w osoczu [2, 3, 5]. CEL PRACY Celem przeprowadzonego eksperymentu było porównanie wpływu różnych wariantów czterotygodniowego treningu na równi po chy łej na wartości mocy i siły prostowników stawu kolanowego. Wybór tej grupy mięśniowej zo stał uwarunkowany pełnioną przez nią funkcją odbicia na równi pochyłej. MATERIAŁ I METODY BADAŃ W eksperymencie wzięło udział 26 nie tre nujących studentów III roku Akademii Wy chowania Fizycznego w Warszawie w wieku 22 ± 1 rok, o masie ciała 79 ± 7 kg i wysokości 18 ± 6 cm. Studenci zostali podzieleni na dwie trzynastoosobowe grupy A i B kryterium stanowiły zbliżo ne wartości masy ciała. * Praca finansowana ze środków Ministerstwa Nauki i Szkol nictwa Wyższego jako problem działalności statutowej AWF w Warszawie Ds-83.

5 M. Staniszewski, A. Mastalerz, CZ. Urbanik, G. Lutosławska Efektywność treningu mięśni kończyn dolnych 28, 26 AWF WE WROCŁAWIU 5 Badani uczestniczyli w odbywającym się codziennie od poniedziałku do piątku i trwającym cztery tygodnie treningu na równi po chyłej. Badani z gru py A w jednostce treningowej wykonywali 4 odbić w 4 seriach po 1 powtórzeń, z 9-se kundową przerwą między seriami. Studenci z gru py B natomiast uczestniczyli w wysiłku ciąg łym realizowanym w 4 odbiciach. Równia pochyła służyła również jako urzą dzenie do pomiaru wartości mocy odbicia uzyskiwanej przez badanych w kolejne dni eks perymentu. W każdy z czterech poniedział ków przed roz poczę ciem treningu oraz w ko lej ne trzy ponie działki po zakończeniu cyklu tre nin gowego dokonywano pomiarów mo men tów sił mięś niowych pros tow ników stawu kolano wego w warunkach statyki. Na bieżąco, tj. w każdy poniedziałek i piątek w czasie treningu oraz w trzy poniedziałki po jego zakoń czeniu, okreś lano również aktywność CK w osoczu krwi. Do oceny zmian wartości mocy i siły mięśni kończyn dolnych oraz zmian aktywności CK i różnic międzygrupowych zastosowano odpowiednią analizę wariancji (ANOVA). Poziom prawdopodobieństwa p,5 przyjęto jako graniczny dla oceny istotności różnic lub zależności. Wyniki Ryc. 1. Zmiany wartości względnej mocy dla 4 odbić Ryc. 2. Zmiany wartości względnej mocy dla pierwszych 1 odbić Wartości średniej mocy uzyskiwanej przez badanych z grupy wykonującej wysiłek przedzielony przerwami (P = 2364 ± 264 W) były istotnie wyższe niż u badanych trenujących bez przerw odpoczynkowych (P = 199 ± 23 W). Zastosowanie metody powtórzeniowej sprawiło, że badani z grupy A mogli wykonywać każde 1 odbić z podobną intensywnością (mocą), a najwyższa średnia moc wystąpiła w trzeciej serii. U badanych z grupy B war tości mocy w funkcji trwania 4 odbić systematycznie malały. W trakcie przebiegu całego treningu moc średnia w przeliczeniu na masę ciała badanych nie wykazywała tendencji do istot nych sta tystycznie zmian. Z racji przerw odpoczynkowych pomiędzy seriami wysiłkowymi badani z grupy A odbijali się z istotnie większą średnią mocą niż badani z grupy B (ryc. 1). Jeśli jednak wzięto pod uwagę wyłącznie 1 pierwszych od bić w jednostce treningowej, czyli liczbę odpo wiadającą pierwszej serii w grupie A (ryc. 2), przebieg zmian mocy pozostawał na zbliżo nym poziomie w obu grupach (różnice międzygrupowe nieistotne statystycznie). Charakterystyki zmian wartości momentów sił (M m ) pros towników stawu kolanowego w czasie całego eksperymentu układały się bardzo podobnie w obu trenujących grupach (ryc. 3). Począwszy od drugiego tygodnia, wartości regularnie wzrastały i osiągnęły mak simum w 36 dniu eks perymentu (Δ 15%), czyli 1 dni po za koń czeniu treningu. Warto zaznaczyć, że istot ny statystycznie przyrost war tości notowano dla obu grup od 29 dnia eksperymentu, czyli w pomiarach wykony wanych po zakończeniu treningu. W przeprowadzonym eksperymencie monitorowano również aktywność CK w osoczu. Oznaczenie aktywności tego enzymu może być przydatne w wy kry wa niu przeciążeń mięśni szkieletowych spowo dowanych wysiłkiem.

6 6 AWF WE WROCŁAWIU 28, 26 M. Staniszewski, A. Mastalerz, CZ. Urbanik, G. Lutosławska Efektywność treningu mięśni kończyn dolnych Ryc. 3. Przyrost wartości M m prostowników stawu kolanowego wartości procentowe dla obu grup Ryc. 4. Aktywność CK po pięciu dniach wysiłku (piątki) Ryc. 5. Aktywność CK po dwóch dniach wypoczynku (poniedziałki) Zmiany aktywności ki nazy są zróżnicowane indywidualnie, a proces ten ma związek z eli mi nacją cząsteczek biał kowych CK z krwi [2, 5]. Z powodu dużej roz pię tości wyników w in terpretacji oznaczeń ak tywności CK w oso czu oceniany był głównie przebieg zmian ak tyw ności tego enzymu w ko lejnych dniach eks pe ry mentu, nie zaś bez względna jego aktywność. Piątkowa aktywność CK w osoczu sta nowiła kumulację tego enzymu z całego tygodnia treningowego (poniedziałek piątek). Poziom aktywności CK świadczył o stopniu obciążenia pracujących zespołów mięśniowych. Widoczny na rycinie 4 przebieg zmian aktywności CK po kolejnych tygodniach treningu miał bardzo zbliżony charakter dla obu badanych grup. Jednak piątkowa aktywność CK w grupie wykonującej wysiłek ciągły była wyraźnie większa niż w grupie trenującej z przerwami. Największą kumulację aktywności CK w osoczu zanotowano pod koniec trzeciego tygodnia treningu. Po dwóch dniach wypoczynku między tygodniami treningowymi (sobota niedziela) ak tywność CK w osoczu malała, co było spowodowane eliminacją enzymu z krwi. Poziom CK w poniedziałki świadczył więc o reakcji organizmu na fazę odpoczynku. W obu grupach, po pierwszym i drugim tygodniu eks perymentu, sobotnio-niedzielna przerwa w wysiłku okazała się wystarczającym okre sem do tego, aby aktywność CK w osoczu powróciła do poziomu wyjściowego (ryc. 5). Po trzecim tygodniu treningu aktywność CK w obu grupach nadal różniła się od poziomu notowa ne go przed treningiem. Po zakończeniu całego cyklu ćwiczeń aktywność kinazy wprawdzie spadła, lecz do końca eksperymentu utrzy mywała się na poziomie wyższym o około 75% od pozio mu wyjściowego. Obliczenie stosunku aktywności enzymu w piątek i w poniedziałek w każdym tygodniu treningowym pozwoliło na porównanie również tygodnio wych zmian aktywności CK w osoczu. Otrzymane wielkości wyrażono w pro centach, przyjmując za punkt wyjściowy Tab. 1. Zmiany aktywności CK (%) w kolejnych tygodniach treningu (średnie ± SD) Tydzień Grupa A 172 ± 149 * 153 ± ± 186 a 125 ± 42 b Grupa B 243 ± 191 * 28 ± ± 16 c, e 162 ± 75 d * zmiany aktywności CK obliczone ze stosunku aktywności enzymu w piątek i poniedziałek każdego tygodnia i wyrażone w procentach a istotnie wyższe w porównaniu z tyg. II (p =,33) b istotnie niższe w porównaniu z tyg. III (p =,7) c istotnie wyższe w porównaniu z tyg. II (p =,23) d istotnie niższe w porównaniu z tyg. III (p <,3) e istotnie wyższe w porównaniu z grupą A (p <,2)

7 M. Staniszewski, A. Mastalerz, CZ. Urbanik, G. Lutosławska Efektywność treningu mięśni kończyn dolnych 28, 26 AWF WE WROCŁAWIU 7 (1%) pomiar z poniedziałku każdego tygodnia (tab. 1). Krytyczny okazał się trzeci tydzień tre ningu, w którym w obu grupach pojawił się największy wzrost aktywności CK. Różnice między poniedziałkiem i piątkiem w trzecim tygodniu były istotnie wyższe niż w drugim i w czwartym tygodniu wysiłku. Ponadto przyrost aktywności CK w trzecim tygodniu istotnie zwiększył się w grupie B w porówna niu z grupą A (p,2). W czwartym tygodniu zanotowano najmniejsze zmiany aktywności CK, co spowodowane zostało zbliżoną, wysoką aktywnością tego enzymu zarówno w ponie działek, jak i w piątek. Podsumowanie W wyniku eksperymentu potwierdzono dane z pozycji zawartych w bibliografii niniejszej pracy, świadczące o tym, że w treningu prze rywanym uzyskiwane są większe wartości mocy niż w wysiłku ciąg łym, a odpowiednio dobrany czas przerw od po czynkowych umożliwia wyko nywanie ko lej nych serii ze zbliżoną intensyw nością [1, 6]. Jednak w żadnym z zastosowanych wariantów treningu nie zanotowano istotnych zmian mo cy. Wystąpił natomiast wyraźny 15-proc. przy rost wartości momentów sił prostowników stawu kolanowego. Można przypuszczać, że za stosowane ob cią żenie treningowe, obej mu ją ce masę ciała badanych, łącznie z masą wózka, sta nowiącą 4 5% masy ciała ćwiczących, wpły nęło głównie na rozwój siły mięśni koń czyn dolnych. Analiza zmian aktywności CK w osoczu wykazała, że bardzo zbliżone efekty potre ningowe w postaci takiego samego przyrostu wartości M m prostowników stawu kolanowe go zostały osiągnięte przy innym ob ciążeniu mięśni. Wśród badanych grupy B powstało istotnie więk sze zagrożenie prze ciąże nia układu mięśniowego, które wynikało ze znacz nie więk szych zmian aktywności CK niż u badanych z grupy A [3, 5]. Warto za zna czyć, że już po trzech tygodniach treningu takie zagrożenie wystąpiło w obu grupach. Na podstawie badań można wnioskować, że intensywny trening ciągły prowadzi do znacz nie większych uszkodzeń układu mięśniowego niż podobny trening przerywany. O ile czterotygodniowy trening był na tyle krótki, że nie zróżnicował grup pod względem zmian siły i mocy, o tyle można przypuszczać, że przy dłuższym stosowaniu treningu ciągłego mogłoby dojść do przeciążenia mięśni i prze trenowania organizmu. BIBLIOGRAFIA [1] J. Bieze, Rest period boosts plyometric training effect. Biomechanics. The magazine of body movement and medicine, March 24. [2] E. Hübner-Woźniak, G. Lutosławska, Podstawy biochemii wysiłku fizycznego. COS, Warszawa 2. [3] E. Hüb ner- Woźniak, Ocena wysiłku fizycznego oraz monitorowanie treningu sportowego metodami biochemicznymi. Studia i Monografie AWF w Warszawie, 26, 11. [4] H. Sozański (red.), Kierunki opty malizacji obciążeń treningowych. AWF, Warszawa [5] M. Totsuka, S. Nakji, K. Suzuki, K. Su gawara, K. Sato, Break point of serum creatine kinase relase after endurance exercise. J Appl Physiol, 22, 93, [6] Cz. Urbanik, Wpływ składowych obciążenia treningowego na przyrost cech fizycznych kończyn dolnych. Studia i Monografie AWF w Warszawie, 1995.

8 AWF WE WROCŁAWIU 28, 26, 8 14 Mohsen Ghanbarzadeh islamic azad university, sousangourd branch Study and comparison effect of structural corrective exercise and aerobic corrective exercise programs on some pulmonary indices of kyphotic students in Ahwaz Abstract The purpose of the present research was to study and comparison effect of structural corrective exercise and aerobic corrective exercise programs on some pulmonary indices of kyphotic students in Shahid Chamran University. The subjects, age, weight and height were respectively ± 1.76 yrs, 172 ± 32.3 kg and 7.59 ± 4.86 cm. 45 subjects were selected and divided into three groups: corrective exercise group (1), aerobic corrective exercise group (2) and control group (3). The subjects completed physical health questionnaire and we measured weight, height, degree of kyphosis and spirometry indices such as: vital capacity (VC), forced (expiratory) vital capacity (FVC), forced expired volume in one second (FEV1) and maximum voluntary ventilation (MVV). ANOVA was used to match the experimental and control groups. For analyzing the data of pre-test and post-test in ex perimental groups after 12 weeks training, we used independent t-test, paired t-test, ANOVA and the L.S.D Test to deter mine differences between groups. In this research analysis data at minimal level of significance (p.5) showed that there is a significant difference between: MVV, VC, FEV1, FVC in two experimental groups (p <.5), whereas there is not a significant difference between the degree of kyphosis in two experimental groups (1 and 2) (p >.5). Key words: kyphosis, vital capacity, force vital capacity, aerobic corrective exercise INTRODUCTION In this experimental research accept and recorded data was quantity measurements. Study and research groups included of student non athletic Shahid Chamran University in Iran. Research groups involved in this study have kyphotic in degree. For evaluation kypho tic in sample students by used Spinal Moss devise. Average age in research groups is 2 24 Students with kyphoscoliosis and chronic respiratory insufficiency are treated either with home exercise therapy or ventilation ac tivity by structural corrective exercise and aerobic corrective exercise programs on some pulmonary indices of kyphotic students in Shahid Chamran University. Kyphoscoliotic students demonstrate impaired ventilatory mechanics, consequently ventilation seems to be the treatment of choice. Subjects completed physical health questionnaire and measurements were made of weight, height, degree of kyphosis and spirometery indices such as: vital capacity (VC), forced (expiratory) vital capacity (FVC), forced expired volume in one second (FEV1) and maximum voluntary ventilation (MVV). Most investigators find it difficult to ethically justify a CRT. Therefore, the present authors performed the following retrospective study: sur vival and pulmonary function were ana lyzed in all consecutive kyphoscoliotic pa tients who started a long-term oxygen therapy [struc tural corrective exercise group: n = 15, aged 18 ± 22 yrs (mean s)] and (aerobic corrective exer cise group: n = 18, aged 18 ± 22 yrs) in

9 M. Ghanbarzadeh Programs on some pulmonary indices of kyphotic students in Ahwaz 28, 26 AWF WE WROCŁAWIU 9 the Dept of Physiology (Shahid Chamran University) between Prior to the treatment, partial pulmonary function test was lower of normality, vital capacity (VC) tended to be lower in the structural corrective exercise group than in the (aerobic corrective exercise group spirometry is adequate for evaluation of most students with suspected respiratory disease). If airflow obstruction is evident, spi rometry is repeated 1 2 minutes after an inhaled bronchodilator is administered. This doubles the cost of the study. The absence of im provement in spirometry after inhaled bronchodilator in the pulmonary function laboratory does not preclude a successful clinical response to bronchodilator therapy. Measurements of lung volumes and diffusion capacity are useful in selected patients, but these tests are expensive and should not be ordered routinely with spirometry. In conclusion, nocturnal nasal intermittent positive pressure ventilation, plus long-term oxygen therapy results in more structural corrective exercise and aerobic correc tive exercise programs and changes in res piratory function than long-term oxygen therapy alone. When kyphoscoliosis is complicated by spinal moss failure, the prognosis is grim. However, improved exercises are possible with appro priate treatment. In kyphoscoliotic students ventilator mechanics are impaired and may cause considerable hypoventilation, especially during sleep. Taking this into consi deration, nocturnal ventilation seems to be the treatment of choice. Forced expired volume in one second (FEV1), vital capacity (VC) and FEV1/FVC into account was 4% of that of those treated initially with structural corrective exercise alone. To the best of the authors knowledge, this publication is the only study comparing the influence of different types of treatment on the exercise of students with kypho scoliosis. Yet, the reason for better survival was not studied. Therefore, the present authors thought it would be worthwhile to add an analysis of evolution of spirometric values of students with severe kyphoscoliosis receiving structural corrective exercise and/or aerobic corrective exercise to determine which of the therapeutic methods is superior and what are the explanations for this [8]. METHOD For evaluation of kyphotic in sample students we used Spinal Moss devise. Average age in re search groups is 2 24 th. Evaluation pulmonary function in kyphotic student samples used of Spirometer devise HI 61 (Japan). Pul monary index in this research is VC, FVC, and FEV1 and MVV. In this research independent variable was 2 group: 1 Structural corrective exercise 2 Aerobic corrective program. The time exercise for one day was 45 minute for 3 days in week. And also all time of period exercise in research groups was 12 weeks. In March 23 a study and analysis was performed of all consecutive student with kyphoscoliosis and respiratory insufficiency who started corrective exercise and aerobic corrective exercise programs (Shahid Chamran University). Structural corrective exercise include of specific exercise program in upper limp kyphotic student samples. This exercise involved; stretch in upper limp vertebral, extension and hyper extenuation in vertebral, lateral flections in upper limp, extenuation and hyper exte nuation and so horizontal extenuation in arms. All specific used starch exercise activity for one motion was 5 8 second, but aerobic corrective exercise was in clouded: interval endurance run in treadmill and ergo meter. Tolerance exercise was for 3 45 minutes in 3 days one week. All period exercise was 12 weeks. Measurement of muscles strength was to base change deviation kyphotic in student s re search. Total of pre test and post test in research groups was 12 weeks. This is research from type half experimental in human pulmonary students. The samples presented in research were voluntary. Afterwards voluntary samples were chosen randomly to be in three group: 1 correc tive exercise group, 2 aerobic corrective exercise group, 3 control group. The only of one and two experimental groups to be pre senting by regular in exercises corrective exer cise and aerobic corrective exercise. So/control group

10 1 AWF WE WROCŁAWIU 28, 26 M. Ghanbarzadeh Programs on some pulmonary indices of kyphotic students in Ahwaz in detraining position non using training. The du ration of training for experimental groups three day in week for was 9 weeks. ANOVA was used to match the experimental and control groups. For analyzing data of pre-test and posttest in experimental groups after 12 weeks training, used from independent t-test, paired t-test, ANOVA and for determine different between groups was used from L.S.D. Tsebin period process research two stage of measuring pulmonary index by spirometry. The booking information in groups research by pre-test (before of beginning exercises) and post-test (after the end of exercises). In period training have using from over load pattern. The with take to ability of pulmonary patients/selected degree of load exercise determinately in experimental groups for total program exer cises was 6% until 85% ability subjects [9]. Spirometer pulmonary function tests 1. Common measurements: FVC [forced (expiratory) vital capacity) reduced in restrictive disease or obstructive disease, FEV1 (forced expired volume in one second) reduced in obstructive disease, FEV1/FVC reduced in obstructive disease, unchanged or increased in res trictive disease, TLC (total lung capacity) reduced in restrictive disease. Increased in emphysema, VC (vital capacity) reduced in restrictive disease, DLCO (diffusing capacity for carbon monoxide) reduced in PCP, interstitial lung disease, emphysema, or any other pro cess with decreased capillary vo lume. MIF (maximum inspiratory flow) decreased in progressive neuromuscular dysfunction (e.g. spinal cord injury) and can help predict which patients need mechanical ventilation [2]. 2. Diagnostic approach: First make sure that the spirometry reading is of high quality (i.e. patient fully cooperated with exam). If FEV2/FVC is low, there is an ob structive defect. If there is improvement with FEV1 with bronchodilator challenge asthma. If there is no improvement in FEV1, consider COPD and check DLCO, lung volume measurements. If DLCO is low emphysema. If DLCO is normal chronic bronchitis. If DLCO is high asthma or possibly other lung pathology. If FEV1/FVC is normal and the patient has dyspnea, challenge with metha choline. If FEV1 decreases asthma. If vital capacity (or FVC) is low, there is a restrictive defect. Check the DLCO. If DLCO is low interstitial process. If the DLCO is normal, consider a chest wall process such as anatomic defect, pleural pathology, or diaphragmatic weak ness. Air Flow Air flow occurs only when there is a diffe rence between pressures. Air will flow from a region of high pressure to one of low pressure the bigger the difference, the faster the flow. This air flows in during inspiration because the alveolar pressure is less than the pressure in the mouth; air flows out during expiration because alveolar pressure exceeds the pressure in the mouth so as to double the flow rate one must quadruple the driving pressure. When air flows at higher velocities, especially through an airway with irregular walls, the flow is generally disorganized, even chaotic, and tends to form eddies. This is called turbulent flow, and is found mainly in the largest airways, like the trachea (Fig. 1). A relatively large driving pressure is re turbulent flow Fig. 1. A relatively large driving pressure

11 M. Ghanbarzadeh Programs on some pulmonary indices of kyphotic students in Ahwaz 28, 26 AWF WE WROCŁAWIU 11 laminar flow Fig. 2. During quiet breathing, laminar flow exists locations of flow patterns turbulent flow transitional flow laminar flow Fig. 3. The two along the rest of the bronchial quired to sustain turbulent flow. Driving pressure during turbulent flow is in fact pro portional to the square of the flow rate such that to double the flow rate one must quadruple the driving pressure. When the flow is of low velocity and through narrow tubes, it tends to be more orderly and streamlined and flows in a straight line. This type of flow is called laminar flow (Fig. 2). Unlike turbulent flow, laminar flow is directly proportional to the driving pressure, such that to double the flow rate, one need only double. During quiet breathing, laminar flow exists from the medium-sized bronchi down to the level of the bronchioles. During exercise, when the air flow is more rapid, laminar flow may be confined to the smallest airways. Transitional flow, which has some of the characteristics of both laminar and turbulent flow, is found between the two along the rest of the bronchial tree (Fig. 3). Measurements of Muscle Strength kyphotic Morphology. The overall mass of func tioning muscle tissue kyphotic and the size and type of its constituent muscle fibers provide an index of predicted muscle force. A number of direct and indirect approaches have been used to assess muscle mass. These include measu rements of total body potassium and nitrogen estimates of fat-free mass, e.g., anthropometry such as four-site skinfold thickness. Deute rium dilution underwater weighing bioelectrical impedance biochemical estimates of total ske letal muscle mass, e.g., creatinine height index measures of regional limb skeletal muscle mass, e.g., dual energy X-ray absorptometry (DEXA) scanning and ultra sonographe, and anatomic delineation of the mass of specific muscles, e.g., magnetic resonance imaging (MRI), computed tomography (CT). Although these methods offer noninvasive approaches to the estimation of muscle mass, a number of important limitations should be highlighted. First, most of these methodologies provide only gross whole-body or regional estimates and are not specific for individual muscles or muscle groups. Anthropometric indices may be more prone to error in the elderly because of alterations in the distribution of body fat. In addition, an increase in the extra vascular fluid compartment can be mistaken for an increase in muscle mass. Functional. Four different devices/methods have been employed in the measurement of limb muscle strength: cable densitometer, dynamometer, motorized dynamometer, and repetition maximum (RM) tests. All these tests may be limited by volitional factors, learning effect, and non-muscle factors (e.g., arthritis in the elderly). The cable densitometer can reliably measure isometric force only. Hand grip dy namometer evaluates a limited muscle group and there are few reference data applicable to the elderly. In addition, upper limb strength is better preserved than lower limb strength in the elderly. The Cybex II isokinetic motorized dynamometer is commonly used to assess limb muscle strength (e.g., quadriceps/knee extension). Artifacts caused by excess acceleration of the lever arm of the machine and problems incurred by gravitational effects with flexion testing can result in significant errors. RM tests

12 12 AWF WE WROCŁAWIU 28, 26 M. Ghanbarzadeh Programs on some pulmonary indices of kyphotic students in Ahwaz with free weights or exercise machines assess the maximum resistance that can be moved across a range of motion and correlate better with normal dynamic functional tasks, but they may require a greater learning period than other tests [3]. RESULTS Muscle force development/more negative intrapleural pressures/and greater respiratory work to effect the same inspiratory volume. After physical exercise was vital capacity (VC) and forced vital capacity (FVC) and residual volume (RV) are also low as a consequence of the increased elastics. The tidal volume response to exercise is typically reduced [2]. This re quires more rapid breathing to meet the ventila tor. In this other similar research illustrated as a re sult of the decreased pulmonary index/ and hence thoracic/elastic in diseases such as di ffuse interstitial fibrosis/there is a requirement for greater inspiratory demands. However, after exercises any low increasing vital capacity (VC) in experimental groups (structural corrective exercise and aerobic corrective exercise) but/this is increase wasn t in level significant (Alfa error = 5%). And so however any low decreasing in forced vital capacity (FVC) was no increase in pulmonary student in structural corrective exercise and aerobic corrective exercise groups. The study was conducted with eight male subjects with mild-to-moderate and fixed airflow obstruction. Forced expiratory vita capacity before exercise in structural correc tive exercise group before exercise was 65.35% of predicted, and after exercise was 72.16% the ratio of to forced vital capacity (FVC) in swimming, was 56.57%. All indi viduals were non smokers. And so vital capacity in aerobic corrective exercise was before exercise 57.75% and after exercise in aerobic corrective exercise was 71.13%. None of these subjects suffered from respiratory exacerbation in the previous year. Six healthy men represented the control group. All individuals were physically active in recreational activities [5]. The information pulmonary function data are shown in Tables 2, 3. But maxima voluntary ventilation (MVV) only increasing in expe rimental groups (structural corrective exercise and aerobic corrective exercise) no change significant maxima voluntary ventilation in control group. Amount ml (MVV) in aerobic cor Research groups Structural corrective exercise Aerobic corrective exercise Control Tab. 1. Vital capacity (VC) in research groups (ml) Amount mean number st.er low high mean number st.er low high mean number st.er low high Stage 1 (pre-test) Stage 2 (pre-test) Tab. 2. Forced (expiratory) vital capacity (FVC) in research groups (ml) Research groups Structural corrective exercise Aerobic corrective exercise Control Amount mean number st.er low high mean number st.er low high mean number st.er low high Stage 1 (pre-test) Stage 2 (pre-test)

13 M. Ghanbarzadeh Programs on some pulmonary indices of kyphotic students in Ahwaz 28, 26 AWF WE WROCŁAWIU 13 Tab. 3. Maximum voluntary ventilation (MVV) in research groups (ml) Research groups Structural corrective exercise Aerobic corrective exercise Control Amount mean number st.er low high mean number st.er low high mean number st.er low high Stage 1 (pre-test) Stage 2 (pre-test) rec tive exercise group before exercises was ml and after exercises was ml. In aerobic corrective exercise group before exercises was ml and after exercises was 84.2 ml. But in control group before exer cises was ml and after exercise was ml. For more information Tables 1 3. Discussion Ideally, students should aim to exercise at 65% to 8% of their maximum heart rate for 2 to 3 minutes, 3 days a week. This goal be achievable for 12 week, at all. The patient s capacity should be your guide: If at first he can only exercise for 5 minutes or even as little as 2 minutes build on that [7]. Students should progress slowly; even small increments can make a significant difference in the quality of their lives. In fact, over a 12-week period, most patients can achieve a 65% to 8% increase over their initial work capacity in 12 weeks. Many patients can graduate to an independent exercise program swimming and running ex perimental groups of structured rehabilitation, but some will require a longer period in the supervised program, and some may always need some supervision. Forms of treatment other than exercise are necessary for the majority of kyphotic patients. Most students who have significant kyphotic. Many also need regular treatment with. Some patients may require mucolytics to thin obstructing mucus. Exercise therapy by is structural corrective exercise and aerobic corrective exercise is thoroughly compatible with these modalities; in fact, it may yield useful information that will make them more effective, safe, and appropriate. Many patients, for example, will need supplementary oxygen while they exercise [5]. Exercise testing provides a good opportunity to monitor saturation and determine the amount of oxygen that is truly necessary. Muscle strength. Peripheral muscle weakness is common in kyphotic with pulmonary function. In a large study, Hamilton and co lleagues found that approximately 7% of students with chronic lung disease, some of them with restrictive disorders, had lower quadriceps strength than the mean value obtained in normal subjects of similar age. The reduction in muscle mass certainly contributes to peripheral muscle weakness in patients with kyphotic, but it is still unclear if muscle weakness can be attri buted entirely to muscle atrophy. Compared with normal subjects of similar age, the reduction in quadriceps strength averaged 2 to 3% in students with severe to moderate kyphotic. In general, their upper limb strength was relatively preserved compared to that of the lower limbs. The uneven distribution of muscle weakness between upper and lower limbs could be related to differences in accustomed level of activity between the different muscle groups. Compared with lower limb muscles, the upper limb muscles are probably more normally involved in activities of daily living. Furthermore, in kyphotic, the pectoralis major and the latissimus dorsi muscles may also act as accessory inspiratory muscles, another potential source of stimulation. Muscle endurance. The information on limb muscle endurance in patients with COPD is conflicting [7]. Endurance of the vastus lateralis muscle has been reported to be normal

14 14 AWF WE WROCŁAWIU 28, 26 M. Ghanbarzadeh Programs on some pulmonary indices of kyphotic students in Ahwaz in hypoxemic students with COPD. This finding is surprising when taking into account the morphologic and enzymatic deficiencies found in the vastus lateralis muscle of these patients. In contrast, other investigators found a 5% reduction in the endurance of the vastus lateralis muscle in 17 students with COPD when compared with age-matched normal control sub jects. The effects of COPD on the endurance of the upper limb muscles are also unclear; both normal endurance of the elbow flexors and reduced endurance of the adductor policies muscle have been reported. Discrepant results between studies may be related in part to differences in the methodology used to measure peri pheral muscle endurance; further studies are required to resolve to what extent limb muscle aerobic corrective exercise group is altered in students with COPD. Reference [1] M.L. Coussa, C. Guérin, N.T. Eissa, C. Corbeil, M. Chassé, J. Braidy, N. Matar, J. Milic-Emili, Partitioning of work of breathing in mechanically ventilated COPD patients. J Appl Physiol, 1993, 75, [2] D Angelo, E. Prandi, L. Marrazzini, J. Milic-Emili, Dependence of maximal flow-volume curves on time course of preceding inspiration in patients with chronic obstruction pulmonary disease. Am J Respir Crit Care Med, 1994, 15(6), [3] E. D Angelo, E. Prandi, J. Milic- -Emili, Depen dence of maximal flow-volume curves on time course of preceding inspiration. J Appl Physiol, 1993, 75(3), [4] L. Eltayara, M.R. Becklake, C.A. Volta, J. Milic-Emili, Relationship between chronic dyspnea and expiratory flow limitation in patients with chronic obstructive pulmonary disease. Am J Respir Crit Care Med, 1996, 154, [5] R.D. Fairshter, Airway hysteresis in normal subjects and individuals with chronic airflow obstruction. J Appl Physiol, 1985, 58, [6] R. Farré, D. Navajas, R. Peslin, M. Rotger, C. Duvivier, A correction procedure for the asymmetry of differential pressure transducers in respiratory impedance measurements. IEEE Trans Biomed Eng, 1989, 36, [7] H.I. Goldman, M.R. Becklake, Respiratory function test. Normal values at median altitudes and prediction of normal result. Am Rev Tuberc Pulm Dis, 1998, 79, [8] D.K. Homnic,, J.H. Mark, Exercise and sports in the adolescent with COPD. Adolesc Med, 1998, 9(3), [9] D.K. Kirsten, Exercise training improves recovery in patients with COPD after an acute exacerbation. Respir Med, 1999, 1,

15 AWF WE WROCŁAWIU 28, 26, Renata Ankiewicz, Piotr Tabor, Paweł Tomaszewski, Czesław Urbanik akademia wychowania fizycznego józefa piłsudskiego w warszawie Biomechaniczna charakterystyka skoku kozak w gimnastyce artystycznej wykonanego bez przyboru oraz ze skakanką * Abstract Biomechanical analysis of Cossak leap in gymnastics with and without a skipping rope The aim of this study was to analyze and compare the techniques of the cossack leap in rhythmic gymnastics performed without apparatus and with a rope by gymnastics of diffe rent skill levels. 24 gymnasts at the age of 12.5 ± 3.3 and the weight of 35.9 ± 12.1 were observed. The leaps were filmed via APAS 2 Ariel Performance Analysis System. The results were compared according to the following biomechanical parameters: trunk bending, angle position of the hip and knee joints of the legs, horizontal position of CM during the flight phase, duration of the flight phase and angular velocity of knee bend of the lower leg in the flight phase. The results of this research prove the decrease in horizontal position of CM during the flight phase and duration of the flight phase in the case of performances with a rope compared to the ones without apparatus. Key words: rhythmic gymnastics, cossack leap, kinematics WPROWADZENIE Technikę wykonania skoków w gimnastyce artystycznej można ująć w aspektach kinematyki, formy oraz stylu. W skład kine matyki skoku wchodzą fazy ruchu roz bieg, odbicie, lot oraz lądowanie. Formę skoku określa się przez położenie kończyn górnych, kończyn dolnych oraz tułowia, styl zaś wyraża się ich ruchem [1]. Na zawodach klasyfikacyjnych zawodniczki wykonują układy z przyborami, tj. ze skakanką, obręczą, piłką, wstążką i maczugami. W pro ce sie szkoleniowym kolejność wyboru przyborów jest wprawdzie dowolna, zaleca się jednak, aby naukę rozpocząć od skakanki [2]. CEL PRACY Technika wykonywania ćwiczeń w po szczególnych dyscyplinach sportowych jest kształtowana do końca kariery zawodniczej, w związku z czym w treningu techniki nigdy nie na stępuje stan nasycenia informacyjnego [4]. Celem niniejszej pracy było porównanie wybranych parametrów biomechanicznych uzyskanych u zawodniczek o różnym poziomie spor towym podczas wykonywania przez nie skoku kozak bez przyboru oraz ze ska kanką. MATERIAŁ I METODy badań Badania przeprowadzono z udziałem sportowców trenujących w klubie UKS Jantar Gdynia. Wzięły w nich udział 24 za wod niczki startujące w klasach sportowych: mło dzieżowej (Mł), III, II, I oraz mistrzowskiej (M). Podstawową charakterystykę analizo wa nych grup przedstawiono w tabeli 1. Zawodniczki miały za zadanie wykonać z roz biegu, z odbicia jednonóż skok kozak bez przy boru, a następ nie z przyborem skakanką, trzymając ją za oba końce, kręcąc * Praca wykonywana w ramach BW I. 31.

16 16 AWF WE WROCŁAWIU 28, 26 R. Ankiewicz, P. Tabor, P. Tomaszewski, Cz. Urbanik Biomechaniczna charakterystyka skoku kozak Tab. 1. Średnie wartości oraz zakresy podstawowych zmiennych w skoku kozak Zmienna Mł (n = 5) III (n = 4) Klasa II (n = 5) I (n = 5) M (n = 5) Wiek [lata] Wysokość ciała [cm] Masa ciała [kg] Staż zawodniczy [lata] 8,3 ±,5 (8 9) 133,8 ± 13,1 ( ) 24,1 ± 3,47 (2 28) 2,8 ±,96 (2 4) 1, ±, (1 1) 136,3 ± 2,6 ( ) 27,6 ± 2,14 (25 3) 3 ±,9 (2 4) 12, ±, (12 12) 146, ± 4,18 ( ) 32,2 ± 1,64 (3 34) 5, ± 1,73 (2 6) 13,6 ±,55 (13 14) 16,6 ± 7,96 (151 17) 41, ± 8,34 (34 55) 6,2 ± 1,64 (4 8) 17,6 ± 1,52 (16 19) 174,1 ± 4,28 (17 181) 53,7 ± 6,34 (44 62) 11,2 ± 1,79 (9 13) Ryc. 1. Forma skoku kozak w przód z po jedynczym krążeniem i przechodząc przez jej świa tło). Skoki filmowane były za pomocą dwóch ka mer JVC GR GR-DVL 98 z częstotliwością 6 Hz i migawce 12 w sy stemie NTSC. Na podstawie analizy kinematograficznej, do której wykorzystano oprogramowanie APAS 2-Ariel Performance Analysis System, obli czono następujące parametry: położenie środka ciężkości ciała podczas uzyskania obrazu skoku (h 1 ), wysokość uniesienia środka ciężkości ciała (h 2 ), wyliczona na podstawie róż nicy położenia podczas uzyskania obra zu skoku i postawienia na podłożu odbi jającej kończyny dolnej, odchylenie tułowia od osi pionowej (α), położenie kątowe stawu biodrowego (β) i kolanowego (δ) kończyny zamachowej uzyskane podczas obrazu skoku, położenie kątowe stawu biodrowego (ε 1 ) i kolanowego (ε 2 ) kończyny odbijającej uzyskane podczas obrazu skoku, czas trwania fazy lotu (t 1 ), prędkość kątową zginania kończyny odbi jającej w stawie kolanowym (ω nod ) po odbiciu. Ze względu na małą liczebność grup oraz znaczne odstępstwa od założeń testów parametrycznych w analizie statystycznej wyników, zastosowano metody nieparametryczne: test Kruskala-Walisa do określenia różnic między grupami oraz test Wilcoxona do określenia różnic między skokiem wykonanym bez przyboru oraz z przyborem. WYNIKI BADAŃ I DYSKUSJA Porównanie techniki wykonywania skoku kozak w poszczególnych klasach sportowych bez przyboru oraz ze skakanką miało na celu wykazanie ewentualnych różnic między wybranymi parametrami biomechanicznymi. W tabeli 2 przedstawiono średnie wartości odchylenia tułowia (α), położenia kątowe stawu biodrowego (β) i kolanowego (δ) kończyny zamachowej oraz odbijającej (odpowiednio ε 1, ε 2 ) uzyskane podczas obrazu skoku wyko nanego bez przyboru i ze skakanką. Wartości parametrów h 1 i h 2 wskazują na wprost proporcjonalną zależność między wzros tem wysokości skoku ko zak wyko nanego z przyborem i bez przyboru a wzrostem poziomu sportowego zawodniczek. Największe średnie wartości położenia oraz uniesienia

17 R. Ankiewicz, P. Tabor, P. Tomaszewski, Cz. Urbanik Biomechaniczna charakterystyka skoku kozak 28, 26 AWF WE WROCŁAWIU 17 Tab. 2. Średnie wartości pochylenia tułowia oraz położenia kątowego kończyn dolnych podczas skoku kozak Zmienna Klasa Mł III II I M Bez przyboru [ ] α 14,4 ± 3,9 13,6 ± 13,1 17, ± 15,9 19, ± 15,7 13,1 ± 13,3 ε 1 6,7 ± 7,4 3,2 ± 15,3 1,1 ± 1,6 7,9 ± 11,8 3, ± 15,3 ε 2 42,7 ± 7, 31,6 ± 14,5 31,7 ± 14,2 37,1 ± 15,5 39,5 ± 16, β 11,9 ± 9,6 12, ± 1,2 11,4 ± 12,2 17, ± 19,4 16,7 ± 14,2 δ 184,8 ± 5,8 181,1 ± 11,5 186,2 ± 11,6 184,8 ± 12,3 187,4 ± 15,4 Ze skakanką [ ] α 15,1 ± 5,6 12,7 ± 17,6 17,4 ± 13,7 16,2 ± 13,9 15,2 ± 16,7 ε 1 11,3 ± 7,3 1,3 ± 18,5 8,2 ± 16,3 13,8 ± 15,9 9,4 ± 12,5 ε 2 34,6 ± 6,6 29,4 ± 16,6 28,9 ± 13,7 3,3 ± 16,5 34,7 ± 14,5 β 1,4 ± 9,4 9,2 ± 15,5 11,5 ± 17, 14, ± 16,6 14, ± 1,8 δ 181,3 ± 5, 18,2 ± 12,2 187,6 ± 12,3 183,5 ± 12, 184, ± 13,9 α odchylenie tułowia, ε położenie kątowe w stawie biodrowym kończyny odbijającej, ε 1 2 położenie kątowe w stawie kolanowym kończyny odbijającej, β położenie kątowe w stawie biodrowym kończyny zamachowej, δ położenie kątowe w stawie kolanowym kończyny zamachowej środka ciężkości ciała w skoku bez przyboru uzyskały zawodniczki klasy M (od po wiednio 1,54 i,58 m), a naj mniejsze za wod niczki klasy Mł (od powiednio 1,13 i,44 m). Jak wykazała analiza statystyczna, między skrajnymi grupami za wod niczek istnieją istotne różnice wysokości unie sienia oraz po łożenia środka ciężkości ciała zarówno podczas skoku z przyborem, jak i bez przyboru (tab. 3). Czas trwania fazy lotu (t 1 ) podczas wy konywania skoku kozak bez przyboru liczony był od fazy odbicia (oderwania palców stopy kończyny odbijającej od podłoża) do fazy lądowania (kontaktu palców stopy kończyny odbijającej z podłożem). Średni czas trwania fazy lotu był najkrótszy u zawodniczek klasy Mł (,43 s), natomiast najdłuższy u zawodniczek klasy M (,5 s). Różnice te nie przekroczyły jednak poziomu istotności statys tycznej. W skoku wykonanym ze skakanką najniższą wartość (t 1 ) zanotowano wśród zawodni czek klasy Mł (,38 s), najwyższą u zawodniczek klasy M (,46 s). Istotne różnice w skoku ze skakanką wykazano między klasą M Mł, III oraz I Mł (tab. 3). Ze względu na brak międzygrupowych różnic wyodrębnionych parametrów kątowych oraz niewielką liczebność grup, analizę zmian wartości parametrów obu skoków wykonano dla wszystkich badanych zawodniczek łącznie (n = 24). Porównując średnie wartości kątów w stawach biodrowych i kolanowych kończyny odbijającej, stwierdzono istotne (p <,1) różnice między wartościami zarejestrowa ny mi podczas skoku bez przyboru oraz z przy borem (tab. 4). W trakcie wykonywania skoku ze ska kanką, gdy zawodniczka przechodzi przez światło tego przyboru, następuje pozorne zmniej szenie war tości kąta w stawie kolanowym oraz uło żenie uda kończyny odbijającej poniżej osi poziomej. Na zmianę położeń kątowych wspom nianych stawów ma wpływ przybór, ze względu na swój kształt, masę oraz ruch nim wykonywany. Ponadto u wszystkich zawodniczek podczas wykonywania skoku ze skakanką nastąpiło skrócenie (p <,1) czasu trwania fazy lotu oraz zmniejszenie parametrów charakteryzujących wysokość skoku (tab. 5). Można przypuszczać, że stało się tak na skutek ruchu manipulacyjnego skakanką, która stanowi dodatkowe utrudnienie.

18 18 AWF WE WROCŁAWIU 28, 26 R. Ankiewicz, P. Tabor, P. Tomaszewski, Cz. Urbanik Biomechaniczna charakterystyka skoku kozak Tab. 3. Średnie wartości parametrów wysokościowych, czasu trwania skoku oraz prędkości kątowej zginania w stawie kolanowym kończyny odbijającej w czasie fazy lotu Zmienna Klasa Mł I II II M Bez przyboru h 1 [m ] 1,13 ±,7 1,16 ±,3 1,28 ±,4 11,41 ±,6 Mł Mł, III 11,54 ±,6 h 2 [m,44 ±,3,46 ±,6,49 ±,5 1,52 ±,3 Mł, III 1,58 ±,3 t 1 [s],43 ±,3,4 ±,4,44 ±,3 1,46 ±,3 1,5 ±,2 ω nod [rad/s] 18,43 ± 2,17 17,47 ± 1,59 18,15 ± 1,47 16,71 ± 1,22 15, ± 1,9 Ze skakanką h 1 [m ] 1,7 ±,9 1,1 ±,2 1,2 ±,3 11,34 ±,7 Mł, III 11,46 ± 1,46 h 2 [m,35 ±,2,38 ±,3,4 ±,2 1,4 ±,12 1,48 ±,2 Mł t 1 [s],38 ±,2,38 ±,2,42 ±,2 1,44 ±,2 Mł Mł, III 1,46 ±,2 ω nod [rad/s] 19,4 ±,84 19,11 ± 1,6 2,21 ±,92 18,82 ±,84 16,48 ±,93 II h 1 położenie środka ciężkości ciała, h wysokość uniesienia środka ciężkości ciała, t 2 1 czas trwania fazy lotu, ω nod prędkość kątowa zginania w stawie kolanowym kończyny odbijającej Istotnie (p <,5) różne od: Mł klasy młodzieżowej, III klasy III, II klasy II. Tab. 4. Średnie wartości kątów pochylenia tułowia oraz położenia kątowego kończyn dolnych podczas skoku (n = 24) Zmienna [ ] Bez przyboru Ze skakanką α 15,5 ± 4,8 15,4 ± 5,3 ε 1 3,5 ± 9,9 1,6 ± 7,9 ** ε 2 36,7 ± 6,7 31,7 ± 5,8 ** β 13,9 ± 9,3 11,9 ± 9,3 δ 185, ± 4,1 183,4 ± 4, Oznaczenia jak w tab. 2. ** Istotnie (p <,1) różne od odpowiedniej wartości podczas skoku bez przyboru. Tab. 5. Średnie wartości położenia środka ciężkości ciała, uniesienia środka ciężkości ciała, czasu trwania fazy lotu oraz prędkości kątowej zginania w stawie kolanowym kończyny odbijającej w fazie lotu podczas skoku kozak (n = 24) Zmienna Bez przyboru Ze skakanką h 1 [m] 1,31 ±,16 1,24 ±,16 *** h 2 [m],5 ±,6,4 ±,7 *** t 1 [s],45 ±,4,42 ±,4 *** ω nod [rad/s] 17,14 ± 2,1 18,71 ± 1,58 *** Oznaczenia jak w tab. 3. *** Istotnie (p <,1) różne od odpowiedniej wartości podczas skoku bez przyboru. Średnia wartość maksymalnej prędkości kątowej zginania kończyny odbijającej w stawie kolanowym (ω nod ) w przypadku skoku bez przyboru różniła się istotnie (p <,1) od wartości uzyskanej przy skoku ze skakanką (tab. 5). Taki wynik może mieć związek z wysokością skoku oraz czasem trwania fazy lotu, które są mniejsze podczas wykonywania skoku ze skakanką w porównaniu do skoku bez przyboru. PODSUMOWANIE Badania przeprowadzone na potrzeby ni niejszej pracy wykazały, że zawodniczki niższych klas sportowych uzyskują mniejsze wartości parametrów wysokościowych oraz czasowych w fazie lotu. Prawdopodobnie ma to wpływ na zwiększenie wartości maksymalnej prędkości kątowej zginania w stawie kolanowym kończyny odbijającej. Analizując skoki wyko nywane ze skakanką i bez niej, można stwierdzić statystycznie istotne różnice parametrów, takich jak wysokość skoku, czas trwania fazy lotu, położenia kątowe stawu biodrowego oraz kolanowego kończyny odbijającej oraz prędkość kątowa zginania stawu kolanowego kończyny odbijającej. Podane parametry charakteryzowały się mniejszą średnią wartością,

19 R. Ankiewicz, P. Tabor, P. Tomaszewski, Cz. Urbanik Biomechaniczna charakterystyka skoku kozak 28, 26 AWF WE WROCŁAWIU 19 z wyjątkiem wzrostu wartości prędkości kątowej, podczas wykonywania skoku ze ska kanką w odniesieniu do skoku wykonanego bez przyboru. W warunkach zawodów klasyfikacyjnych zawodniczki wykonują skoki z przyborem, którego użycie, jak wskazują badania, może wpływać na wartości parametrów uzyski wa nych podczas wykonywania ewolucji, a za ra zem na jej ocenę. Badania z wykorzystaniem metody kinematograficznej mogą pomóc w eli mino waniu błędów technicznych oraz wy zna czyć kierunki w indywidualnej pracy z za wod niczką. Oszacowanie różnic poziomu tech nicznego u zawodniczek poszczególnych klas sportowych wymaga dalszego prowadzenia badań na grupach o większej liczebności. BIBLIOGRAFIA [1] G. Gancheva, Oceniavane kachestvoto na izpalne nie na skokovete v hudozestvenata gimnastyka, Sport i Nauka, 26, 2, [2] O. Kuźmińska, Pod ręcznik gimnastyki artystycznej. SiT, Warszawa [3] Międzynarodowa Federacja Gimnas tyczna. Przepisy sędziowskie Gimnastyka artystyczna. FIG, 25, [4] Cz. Urbanik, Rola biomechaniki w spor cie. [W:] Cz. Ur banik (red.), Wybrane zagad nie nia biomechaniki sportu. AWF, Warszawa 21, 7 9.

20 AWF WE WROCŁAWIU 28, 26, 2 26 Michalina Błażkiewicz 1, 2, Piotr Kowalczyk 1, Hanna Szkudelska 2 1 polska akademia nauk w warszawie 2 akademia wychowania fizycznego józefa piłsudskiego w warszawie ANALIZA RUCHU KOŃCZYN DOLNYCH PODCZAS KROKU BASIC STEP W AEROBIKU ABSTRACT Analysis of the lower limb movement during basic step Step aerobics classes are offered at many gyms and fitness centers. It is distinguished from other forms of aerobics exercise by the use of an elevated platform (the step). The height can be tailored to individual taste by inserting risers under the step. The APAS (Ariel Performance Analysis System) was employed to obtain data needed for the analysis of movement. Six instructors motion was characterized at two different heights of the step (15 and 2 cm). The main objective of the paper is a description of kinematic parameters of the common moves done by the instructors. The detailed objectives concern description of the basic step technique and analysis of the position of the lower limb and of the body s centre of gravity. Key words: step aerobics, basic step, kinematographic analysis WPROWADZENIE W ostatnich latach step aerobik stał się jedną z najpopularniejszych form rekreacji ruchowej. Są to ćwiczenia na stepie, wielo krotnie powtarzane, wykonywane w rytm dosyć szybkiej muzyki i mające na celu pod niesienie ogólnej sprawności organizmu. Ćwi czenia na stepie obciążają kończyny dolne w ich osi długiej. Można więc przypuszczać, że wywołują w organizmie pozytywne procesy i, zgod nie z teorią wewnętrznych przeobrażeń, zwiększają gęstość kości [1, 5]. Wiele osób upra wiających ten rodzaj gim nas tyki odczuwa jednak bóle stawów kolanowych i oko licy od cinka lędźwiowego kręgosłupa. Wzrost obcią żeń tych fragmentów układu kostnego może być spowodowany m.in. złą techniką ruchu [3]. W celu przeprowadzenia dokładnej analizy podstawowego kroku wyko ny wanego zawsze podczas standardowych za jęć zdecydowano się na podjęcie badań. CEL PRACY Niniejsza praca jest próbą zrealizowania następujących celów: opis zmiany położenia kończyn dol nych w czasie wykonywania basic step na dwóch wysokościach stepu (15 i 2 cm), porównanie zmian przebiegu wartości kątów ugięcia w poszczególnych sta wach na dwóch wysokościach stepu (15 i 2 cm), analiza i wykazanie różnic w technice wykonywania kroku basic step na podsta wie danych uzyskanych w grupie badawczej. MATERIAŁ I METODY badań Badania zostały przeprowadzone w Centralnym Laboratorium Badawczym na terenie warszawskiej Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego. Wzięło w nich udział sześć instruktorek fitness o różnym stażu pracy.

Niniejsza praca jest próbą zrealizowania następujących

Niniejsza praca jest próbą zrealizowania następujących AWF WE WROCŁAWIU 28, 26, 2 26 Michalina Błażkiewicz, 2, Piotr Kowalczyk, Hanna Szkudelska 2 polska akademia nauk w warszawie 2 akademia wychowania fizycznego józefa piłsudskiego w warszawie ANALIZA RUCHU

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją 234 Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją The effectiveness of local anesthetics in the reduction of needle

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 155 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 155 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 155 SECTIO D 2005 Akademia Wychowania Fizycznego, Wrocław Katedra Biomechaniki, Katedra Gimnastyki, University School

Bardziej szczegółowo

ROZPRAWA DOKTORSKA. Mateusz Romanowski

ROZPRAWA DOKTORSKA. Mateusz Romanowski Mateusz Romanowski Wpływ krioterapii ogólnoustrojowej na aktywność choroby i sprawność chorych na zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa ROZPRAWA DOKTORSKA Promotor: Dr hab., prof. AWF Anna Straburzyńska-Lupa

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 404 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 21 2004

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 404 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 21 2004 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 404 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 21 2004 MIŁOSZ STĘPIŃSKI JUSTYNA DĘBICKA PORÓWNANIE CZASU REAKCJI KOŃCZYNĄ DOLNĄ I GÓRNĄ PIŁKARZY NOŻNYCH I OSÓB

Bardziej szczegółowo

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 384 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 20 2003 ALICJA DROHOMIRECKA KATARZYNA KOTARSKA SPRAWNOŚĆ FIZYCZNA DZIECI PRZEDSZKOLNYCH ZE STARGARDU SZCZECIŃSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH

Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH Kierunek Elektronika i Telekomunikacja, Studia II stopnia Specjalność: Systemy wbudowane Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi SNMP Protocol The Simple Network Management Protocol (SNMP) is an application layer protocol that facilitates the exchange of management information between network devices. It is part of the Transmission

Bardziej szczegółowo

TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH

TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH INŻYNIERIA W ROLNICTWIE. MONOGRAFIE 16 ENGINEERING IN AGRICULTURE. MONOGRAPHS 16 WIESŁAW GOLKA TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH TRANSPORTATION IN RURAL FAMILY FARMS Falenty 2014 WYDAWNICTWO

Bardziej szczegółowo

www.winiarski.awf.wroc.pl 1

www.winiarski.awf.wroc.pl 1 WPŁYW POZYCJI KOLARZA NA OBRAZ MIOGRAFICZNY GŁÓWNYCH GRUP MIĘŚNIOWYCH KOŃCZYNY DOLNEJ WYKORZYSTYWANYCH PODCZAS JAZDY Maciej Kusiak Sławomir Winiarski Cel badania Cel: Stworzenie profili aktywności mięśniowej

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland

Cracow University of Economics Poland Cracow University of Economics Poland Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Keynote Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit,

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Władimir Bożiłow 1, Małgorzata Roślak 2, Henryk Stolarczyk 2 1 Akademia Medyczna, Bydgoszcz 2 Uniwersytet Łódzki, Łódź ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH

POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH Gliwice, wrzesień 2005 Pomiar napięcia przemiennego Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zbadanie dokładności woltomierza cyfrowego dla

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round Extraclass Football Men Season 2009/10 - Autumn round Invitation Dear All, On the date of 29th July starts the new season of Polish Extraclass. There will be live coverage form all the matches on Canal+

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ praktyki 2014/2015 spotkanie organizacyjne. 19.01.2015, Wrocław

Erasmus+ praktyki 2014/2015 spotkanie organizacyjne. 19.01.2015, Wrocław spotkanie organizacyjne 19.01.2015, Wrocław I Wypełnienie dokumentów II Przed wyjazdem na praktyki III Po przyjeździe na miejsce praktyk IV Po powrocie z praktyk V Uwagi końcowe I Wypełnienie dokumentów:

Bardziej szczegółowo

BADANIA WYTRZYMA OŒCI NA ŒCISKANIE PRÓBEK Z TWORZYWA ABS DRUKOWANYCH W TECHNOLOGII FDM

BADANIA WYTRZYMA OŒCI NA ŒCISKANIE PRÓBEK Z TWORZYWA ABS DRUKOWANYCH W TECHNOLOGII FDM dr in. Marek GOŒCIAÑSKI, dr in. Bart³omiej DUDZIAK Przemys³owy Instytut Maszyn Rolniczych, Poznañ e-mail: office@pimr.poznan.pl BADANIA WYTRZYMA OŒCI NA ŒCISKANIE PRÓBEK Z TWORZYWA ABS DRUKOWANYCH W TECHNOLOGII

Bardziej szczegółowo

Jazz EB207S is a slim, compact and outstanding looking SATA to USB 2.0 HDD enclosure. The case is

Jazz EB207S is a slim, compact and outstanding looking SATA to USB 2.0 HDD enclosure. The case is 1. Introduction Jazz EB207S is a slim, compact and outstanding looking SATA to USB 2.0 HDD enclosure. The case is made of aluminum and steel mesh as one of the coolest enclosures available. It s also small

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 444 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 23 2006

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 444 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 23 2006 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 444 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 23 2006 ALICJA DROHOMIRECKA KATARZYNA KOTARSKA INSTYTUT KULTURY FIZYCZNEJ UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO W OPINII STUDENTÓW

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Imię i Nazwisko Kandydata/Kandydatki Proszę wstawić X w pole zgodnie z prawdą: Brak znajomości języka angielskiego Znam j. angielski (Proszę wypełnić poniższy

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRZEBIEGU MECHANICZNEGO DOJU KRÓW NA ZAWARTOŚĆ KOMÓREK SOMATYCZNYCH W MLEKU PRZY ZMIENNEJ SILE NACIĄGU GUM STRZYKOWYCH W KUBKU UDOJOWYM

WPŁYW PRZEBIEGU MECHANICZNEGO DOJU KRÓW NA ZAWARTOŚĆ KOMÓREK SOMATYCZNYCH W MLEKU PRZY ZMIENNEJ SILE NACIĄGU GUM STRZYKOWYCH W KUBKU UDOJOWYM Inżynieria Rolnicza 4(122)/2010 WPŁYW PRZEBIEGU MECHANICZNEGO DOJU KRÓW NA ZAWARTOŚĆ KOMÓREK SOMATYCZNYCH W MLEKU PRZY ZMIENNEJ SILE NACIĄGU GUM STRZYKOWYCH W KUBKU UDOJOWYM Aleksander Krzyś, Józef Szlachta,

Bardziej szczegółowo

How much does SMARTech system cost?

How much does SMARTech system cost? 1. How much does an intelligent home system cost? With over six years of experience in construction of Intelligent Home Systems we have done a value analysis of systems and services usually purchased by

Bardziej szczegółowo

POZIOM ROZWIJANEGO STATYCZNEGO MOMENTU SIŁY A WYSOKOŚĆ SKOKU CMJ STUDENTÓW AWF WE WROCŁAWIU

POZIOM ROZWIJANEGO STATYCZNEGO MOMENTU SIŁY A WYSOKOŚĆ SKOKU CMJ STUDENTÓW AWF WE WROCŁAWIU Aktualne Problemy Biomechaniki, nr 4/2010 179 Artur STRUZIK, Akademia Wychowania Fizycznego, Wrocław Bogdan PIETRASZEWSKI, Katedra Biomechaniki, Akademia Wychowania Fizycznego, Wrocław POZIOM ROZWIJANEGO

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers 1 z 7 2015-05-14 18:32 Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers Tworzenie ankiety Udostępnianie

Bardziej szczegółowo

Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2

Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2 Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2 Mariusz Urbański Instytut Psychologii UAM Mariusz.Urbanski@amu.edu.pl Plan: definicja pojęcia wnioskowania wypowiedzi inferencyjne i wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

HemoRec in Poland. Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010

HemoRec in Poland. Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010 HemoRec in Poland Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010 Institute of Biostatistics and Analyses. Masaryk University. Brno Participating

Bardziej szczegółowo

OCENA SPRAWNOŚCI FIZYCZNEJ STUDENTÓW Z WYKORZYSTANIEM MATEMATYCZNEGO MODELU KOŃCZYNY DOLNEJ CZŁOWIEKA

OCENA SPRAWNOŚCI FIZYCZNEJ STUDENTÓW Z WYKORZYSTANIEM MATEMATYCZNEGO MODELU KOŃCZYNY DOLNEJ CZŁOWIEKA MODELOWANIE INśYNIERSKIE ISSN 1896-771X 36, s. 343-348, Gliwice 2008 OCENA SPRAWNOŚCI FIZYCZNEJ STUDENTÓW Z WYKORZYSTANIEM MATEMATYCZNEGO MODELU KOŃCZYNY DOLNEJ CZŁOWIEKA AGATA GUZIK ROBERT MICHNIK JACEK

Bardziej szczegółowo

Fig 5 Spectrograms of the original signal (top) extracted shaft-related GAD components (middle) and

Fig 5 Spectrograms of the original signal (top) extracted shaft-related GAD components (middle) and Fig 4 Measured vibration signal (top). Blue original signal. Red component related to periodic excitation of resonances and noise. Green component related. Rotational speed profile used for experiment

Bardziej szczegółowo

Clinical Trials. Anna Dziąg, MD, ąg,, Associate Director Site Start Up Quintiles

Clinical Trials. Anna Dziąg, MD, ąg,, Associate Director Site Start Up Quintiles Polandchallenges in Clinical Trials Anna Dziąg, MD, ąg,, Associate Director Site Start Up Quintiles Poland- legislation 1996-2003 Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r o zawodach lekarza i lekarza dentysty, z

Bardziej szczegółowo

Analiza chodu pacjentów po rekonstrukcji ACL

Analiza chodu pacjentów po rekonstrukcji ACL Analiza chodu pacjentów po rekonstrukcji ACL - problemy badawcze i wstępne wyniki badań Sławomir Winiarski Katedra Biomechaniki Zespół Biofizyki 1 Więzadło Krzyżowe Przednie (ACL) 1. Fakty Pierwsza wzmianka

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA OD PODSTAW Z SYSTEMEM SAS. wersja 9.2 i 9.3. Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

STATYSTYKA OD PODSTAW Z SYSTEMEM SAS. wersja 9.2 i 9.3. Szkoła Główna Handlowa w Warszawie STATYSTYKA OD PODSTAW Z SYSTEMEM SAS wersja 9.2 i 9.3 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Spis treści Wprowadzenie... 6 1. Podstawowe informacje o systemie SAS... 9 1.1. Informacje ogólne... 9 1.2. Analityka...

Bardziej szczegółowo

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Piąte spotkanie grupy partnerskiej w Katowicach (Polska) 19-20 maj 2015 Program Uczenie się przez całe życie Grundtvig Tytył projektu: Osoby 50+ na rynku

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Przedszkole Nr 1 w Zabrzu ANKIETA ul. Reymonta 52 41-800 Zabrze tel./fax. 0048 32 271-27-34 p1zabrze@poczta.onet.pl http://jedyneczka.bnet.pl ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Drodzy Rodzice. W związku z realizacją

Bardziej szczegółowo

OCENA MOśLIWOŚCI WYKORZYSTANIA HODOWLI ŚWIŃ RASY ZŁOTNICKIEJ

OCENA MOśLIWOŚCI WYKORZYSTANIA HODOWLI ŚWIŃ RASY ZŁOTNICKIEJ ASSESSMENT OF POTENTIAL FOR ZŁOTNICKA SPOTTED PIG BREEDING IN ORGANIC FARMS OCENA MOśLIWOŚCI WYKORZYSTANIA HODOWLI ŚWIŃ RASY ZŁOTNICKIEJ PSTREJ W GOSPODARSTWACH EKOLOGICZNYCH Janusz Tomasz Buczyński (1),

Bardziej szczegółowo

2. Określenie wkładu habilitanta w opublikowanych pracach naukowych

2. Określenie wkładu habilitanta w opublikowanych pracach naukowych 2. Określenie wkładu habilitanta w opublikowanych pracach naukowych 2.1. Określenie wkładu habilitanta w pięciu pracach z cyklu publikacji będących podstawą do ubiegania się o stopień doktora habilitowanego,

Bardziej szczegółowo

Prepared by Beata Nowak

Prepared by Beata Nowak Prepared by Beata Nowak Celem pracy jest przedstawienie skutków ubocznych po wstawieniu implantów piersiowych, gdzie dochodzi do większych zmian niż jest to opisywane i przedstawiane przez lekarzy, np.

Bardziej szczegółowo

Aktualne Problemy Biomechaniki, nr 8/2014 163

Aktualne Problemy Biomechaniki, nr 8/2014 163 Aktualne Problemy Biomechaniki, nr 8/2014 163 Piotr WODARSKI, Marek Andrzej BIENIEK Zabrze Zabrze Katedra Streszczenie: Wykorzystanie nowoczesnych systemów Technologii Wirtualnej kaski 3D, w wybranych

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE. Negotiation techniques. Management. Stationary. II degree

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE. Negotiation techniques. Management. Stationary. II degree Politechnika Częstochowska, Wydział Zarządzania PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu Kierunek Forma studiów Poziom kwalifikacji Rok Semestr Jednostka prowadząca Osoba sporządzająca Profil Rodzaj

Bardziej szczegółowo

XT001_ INTRODUCTION TO EXIT INTERVIEW PYTANIE NIE JEST ZADAWANE W POLSCE W 2006 ROKU. WCIŚNIJ Ctrl+R BY PRZEJŚĆ DALEJ. 1.

XT001_ INTRODUCTION TO EXIT INTERVIEW PYTANIE NIE JEST ZADAWANE W POLSCE W 2006 ROKU. WCIŚNIJ Ctrl+R BY PRZEJŚĆ DALEJ. 1. Share w2 Exit Questionnaire version 2.7 2006-09-29 XT001_ INTRODUCTION TO EXIT INTERVIEW 1. Kontynuuj XT006_ PROXY RESPONDENT'S SEX 1. Mężczyzna 2. Kobieta XT002_ RELATIONSHIP TO THE DECEASED IF XT002_

Bardziej szczegółowo

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Projekt finansowany Fundusze Europejskie z budżetu państwa dla rozwoju oraz ze Polski środków Wschodniej Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to take a rest - odpocząć Muszę odpocząć. (5) Czy chcesz

Bardziej szczegółowo

Estimation and planing. Marek Majchrzak, Andrzej Bednarz Wroclaw, 06.07.2011

Estimation and planing. Marek Majchrzak, Andrzej Bednarz Wroclaw, 06.07.2011 Estimation and planing Marek Majchrzak, Andrzej Bednarz Wroclaw, 06.07.2011 Story points Story points C D B A E Story points C D 100 B A E Story points C D 2 x 100 100 B A E Story points C D 2 x 100 100

Bardziej szczegółowo

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES The Student First and last name(s) Nationality E-mail Academic year 2014/2015 Study period 1 st semester 2 nd semester Study cycle Bachelor Master Doctoral Subject area,

Bardziej szczegółowo

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH Dr inż. Artur JAWORSKI, Dr inż. Hubert KUSZEWSKI, Dr inż. Adam USTRZYCKI W artykule przedstawiono wyniki analizy symulacyjnej

Bardziej szczegółowo

Ocena wytrzymałości anaerobowej zawodników rugby Assessment of the anaerobic endurance of rugby players

Ocena wytrzymałości anaerobowej zawodników rugby Assessment of the anaerobic endurance of rugby players Artykuł oryginalny Original Paper Zeszyty Naukowe WSKFiT 8:27-32, 2013 Streszczenie Ocena wytrzymałości anaerobowej zawodników rugby Assessment of the anaerobic endurance of rugby players Tomasz Gasik,

Bardziej szczegółowo

A report on physical performance in female patients diseased for idiopathic scoliosis

A report on physical performance in female patients diseased for idiopathic scoliosis Przegląd Antropologiczny Anthropological Review Vol. 64, 109-114 (2001) 109 A report on physical performance in female patients diseased for idiopathic scoliosis Maria Laurentowska 1, Ewa Szczepanowska

Bardziej szczegółowo

Oddział Kliniczny Rehabilitacji Pourazowej, Uniwersytet Medyczny w Łodzi 2

Oddział Kliniczny Rehabilitacji Pourazowej, Uniwersytet Medyczny w Łodzi 2 Aluna PRACE ORYGINALNE I KLINICZNE The influence of selected types of exercise in spa therapy for knee capacity in patients suffering from osteoarthritis Wpływ wybranych rodzajów ćwiczeń w warunkach leczenia

Bardziej szczegółowo

PRACA DYPLOMOWA Magisterska

PRACA DYPLOMOWA Magisterska POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Samochodów i Maszyn Roboczych PRACA DYPLOMOWA Magisterska Studia stacjonarne dzienne Semiaktywne tłumienie drgań w wymuszonych kinematycznie układach drgających z uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

PROJECT. Syllabus for course Global Marketing. on the study program: Management

PROJECT. Syllabus for course Global Marketing. on the study program: Management Poznań, 2012, September 20th Doctor Anna Scheibe adiunct in the Department of Economic Sciences PROJECT Syllabus for course Global Marketing on the study program: Management I. General information 1. Name

Bardziej szczegółowo

Employment. Number of employees employed on a contract of employment by gender in 2012. Company

Employment. Number of employees employed on a contract of employment by gender in 2012. Company Im not found /sites/eneacsr2012.mess-asp.com/themes/eneacsr2012/img/enea.jpg Employt Capital Group is one of the largest companies in the energy industry. Therefore it has an influence, as an employer,

Bardziej szczegółowo

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn Analiza powikłań infekcyjnych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną leczonych w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie Analysis of infectious complications inf children with

Bardziej szczegółowo

Angielski Biznes Ciekawie

Angielski Biznes Ciekawie Angielski Biznes Ciekawie Conditional sentences (type 2) 1. Discuss these two types of mindsets. 2. Decide how each type would act. 3. How would you act? Czy nauka gramatyki języka angielskiego jest trudna?

Bardziej szczegółowo

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Dlaczego powstało? - świat przeżywa dziś rewolucję w obszarze edukacji, - naszym celem jest promocja śląskiego jako regionu opartego na wiedzy, i najnowszych technologiach,

Bardziej szczegółowo

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT A n g i e l s k i Phrasal Verbs in Situations Podręcznik z ćwiczeniami FRAGMENT Dorota Guzik Joanna Bruska Autorzy: Dorota Guzik, Joanna Bruska Konsultacja językowa: Tadeusz Z. Wolański Lektorzy: Maybe

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE NR 12 (84) AKADEMII MORSKIEJ Szczecin 2007

ZESZYTY NAUKOWE NR 12 (84) AKADEMII MORSKIEJ Szczecin 2007 ISSN 1733-8670 ZESZYTY NAUKOWE NR 12 (84) AKADEMII MORSKIEJ Szczecin 2007 WYDZIAŁ INŻYNIERYJNO-EKONOMICZNY TRANSPORTU Anna Białas Motyl Przewozy ładunków transportem śródlądowym i praca przewozowa w krajach

Bardziej szczegółowo

Komponenty masy ciała, szybkość, równowaga i wydolność fizyczna tenisistów w wieku rozwojowym.

Komponenty masy ciała, szybkość, równowaga i wydolność fizyczna tenisistów w wieku rozwojowym. XXXII Konferencja SKN AWFiS Gdaosk 2010 Komponenty masy ciała, szybkość, równowaga i wydolność fizyczna tenisistów w wieku rozwojowym. Mateusz Karnia III rok TiR AWFiS Gdańsk Kierownik Zakładu Fizjologii:

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA MONTAŻU MARBO E SPORT LISTA CZĘŚCI (PARTS LIST) (ASSEMBLY INSTRUCTION) MH-W102 NR CZĘŚCI (PART NO.) ILOŚĆ (QUANTITY) OPIS (DESCRIPTION)

INSTRUKCJA MONTAŻU MARBO E SPORT LISTA CZĘŚCI (PARTS LIST) (ASSEMBLY INSTRUCTION) MH-W102 NR CZĘŚCI (PART NO.) ILOŚĆ (QUANTITY) OPIS (DESCRIPTION) LISTA CZĘŚCI (PARTS LIST) NR CZĘŚCI (PART NO.) ILOŚĆ (QUANTITY) OPIS (DESCRIPTION) 1 ŚRUBA (HEX BOLT) x70 6 ŚRUBA (HEX BOLT) 0 3 ŚRUBA (CARRIAGE BOLT) 5 INSTRUKCJA MONTAŻU (ASSEMBLY INSTRUCTION) MH-W10

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be angry with somebody gniewać się na kogoś Czy gniewasz

Bardziej szczegółowo

STUDIA I MONOGRAFIE NR 22. Spis treści

STUDIA I MONOGRAFIE NR 22. Spis treści STUDIA I MONOGRAFIE NR 22 Spis treści I Wprowadzenie II Materia³ i metody badañ 1 Ogólna charakterystyka próby 2 Badania antropometryczne 3 Próby sprawnoœci motorycznej 4 Ocena postawy cia³a 5 Metody opracowania

Bardziej szczegółowo

This copy is for personal use only - distribution prohibited.

This copy is for personal use only - distribution prohibited. - - - - - ARTYKU ORYGINALNY / ORIGINAL ARTICLE Zaanga owanie Autorów A Przygotowanie projektu badawczego B Zbieranie danych C Analiza statystyczna D Interpretacja danych E Przygotowanie manuskryptu F Opracowanie

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

PLSH1 (JUN14PLSH101) General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination June 2014. Reading and Writing TOTAL

PLSH1 (JUN14PLSH101) General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination June 2014. Reading and Writing TOTAL Centre Number Surname Candidate Number For Examiner s Use Other Names Candidate Signature Examiner s Initials Section Mark Polish Unit 1 Reading and Writing General Certificate of Education Advanced Subsidiary

Bardziej szczegółowo

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego 18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego I m sorry, could you repeat that, please? - Przepraszam, czy mo na prosiæ o powtórzenie? I m sorry, I don t understand. - Przepraszam, nie rozumiem. Did you

Bardziej szczegółowo

Comparison of the height of jump and maximal power of the lower limbs using coaching and laboratory tests in volleyball players

Comparison of the height of jump and maximal power of the lower limbs using coaching and laboratory tests in volleyball players Buśko Krzysztof, Szulc Adam, Kołodziejczyk Michał. Comparison of the height of jump and maximal power of the lower limbs using coaching and laboratory tests in volleyball. Journal of Health Sciences. 2014;4(13):201-206.

Bardziej szczegółowo

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance Benefits Depending on your residency status (EU citizen or not) there are various benefits available to help you with costs of living. A8 nationals need to have been working for a year and be registered

Bardziej szczegółowo

Is there a relationship between age and side dominance of tubal ectopic pregnancies? A preliminary report

Is there a relationship between age and side dominance of tubal ectopic pregnancies? A preliminary report Is there a relationship between age and side dominance of tubal ectopic pregnancies? A preliminary report Czy istnieje zależność pomiędzy wiekiem i stroną, po której umiejscawia się ciąża ektopowa jajowodowa?

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 159 SECTIO D 2004

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 159 SECTIO D 2004 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 159 SECTIO D 2004 Instytut Kultury Fizycznej, Uniwersytet Szczeciński JASZCZANIN J., KOWALCZYK R., KRUPECKI K., JASZCZANIN

Bardziej szczegółowo

Załącznik 1. Kwestionariusz rozesłany został również w języku angielskim do spółek zagranicznych.

Załącznik 1. Kwestionariusz rozesłany został również w języku angielskim do spółek zagranicznych. Załącznik 1. Poniżej znajduje się kwestionariusz, za pomocą którego Stowarzyszenie Emitentów Giełdowych zwróciło się do emitentów z prośbą o wyrażenie opinii na temat tzw. listy alertów. Spółki oceniały

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU

WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU 51/17 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2005, Rocznik 5, Nr 17 Archives of Foundry Year 2005, Volume 5, Book 17 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU

Bardziej szczegółowo

ROZPRAWY NR 128. Stanis³aw Mroziñski

ROZPRAWY NR 128. Stanis³aw Mroziñski UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY IM. JANA I JÊDRZEJA ŒNIADECKICH W BYDGOSZCZY ROZPRAWY NR 128 Stanis³aw Mroziñski STABILIZACJA W ASNOŒCI CYKLICZNYCH METALI I JEJ WP YW NA TRWA OŒÆ ZMÊCZENIOW BYDGOSZCZ

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 3

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 3 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 3 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be at the airport być na lotnisku Ona jest teraz na

Bardziej szczegółowo

efektywności psychoterapii u pacjentów cierpiących z powodu zaburzeń nerwicowych i zaburzeń osobowości.

efektywności psychoterapii u pacjentów cierpiących z powodu zaburzeń nerwicowych i zaburzeń osobowości. STRESZCZENIE Zmiany w funkcjonowaniu osobowości w wyniku psychoterapii grupowej z elementami psychoterapii indywidualnej u osób z zaburzeniami nerwicowymi i zaburzeniami osobowości. Przegląd badań nad

Bardziej szczegółowo

KONCENTRYCZNY TRENING SIŁOWY METODĄ 5-15 KURS TRENERÓW I KLASY WARSZAWA 2008 SŁAWOMIR DYZERT

KONCENTRYCZNY TRENING SIŁOWY METODĄ 5-15 KURS TRENERÓW I KLASY WARSZAWA 2008 SŁAWOMIR DYZERT KONCENTRYCZNY TRENING SIŁOWY METODĄ -1 KURS TRENERÓW I KLASY WARSZAWA 28 SŁAWOMIR DYZERT SIŁA Z fizjologiczno- biomechanicznego punktu widzenia siła człowieka jest to zdolność do pokonywania oporu zewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Poziom rozwoju morfofunkcjonalnego gimnazjalistów w świetle zróżnicowanej aktywności fizycznej

Poziom rozwoju morfofunkcjonalnego gimnazjalistów w świetle zróżnicowanej aktywności fizycznej ROZDZIAŁ I ZDROWIE DOBROSTAN 4/2013 DOBROSTAN I SPOŁECZEŃSTWO Katedra Wychowania Fizycznego, Uniwersytet Zielonogórski Department of Physical Education, University of Zielona Góra RYSZARD ASIENKIEWICZ

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Inżynierii Środowiska obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 014/015 Kierunek studiów: Inżynieria Środowiska

Bardziej szczegółowo

B IURO B ADAWCZE DS. J AKOŚCI

B IURO B ADAWCZE DS. J AKOŚCI ISO 9001 Q Ref. Certif. No. PL 2 IEC SYSTEM FOR MUTUAL RECOGNITION OF TEST CERTIFICATES FOR ELECTRICAL EQUIPMENT (IECEE) CB SCHEME SYSTEME CEI D ACCEPTATION MUTUELLE DE CERTIFICATS D ESSAIS DES EQUIPEMENTS

Bardziej szczegółowo

2014-3-30. Urbanek J., Jabłoński A., Barszcz T ssswedfsdfurbanek J., Jabłoński A., Barszcz T., Wykonanie pomiarów

2014-3-30. Urbanek J., Jabłoński A., Barszcz T ssswedfsdfurbanek J., Jabłoński A., Barszcz T., Wykonanie pomiarów Wykonanie pomiarów sygnałów wibroakustycznych przy stałych oraz zmiennych warunkach eksploatacyjnych na stanowisku testowym. Część II: Analiza poprawności pomiarów. Autorzy: Urbanek J., Jabłoński A., Barszcz

Bardziej szczegółowo

Po powtórce zaczynamy naukę kolejnych 10-15 nowych słów i wyrażeń, po czym zostawiamy je w przegródce numer 1. Systematyczność

Po powtórce zaczynamy naukę kolejnych 10-15 nowych słów i wyrażeń, po czym zostawiamy je w przegródce numer 1. Systematyczność Fiszki, metoda powtórkowa. System pięciu przegródek Pierwszego dnia nauki możemy zacząć od przyswojenia 10-15 nowych słówek. Wkładamy je wtedy do przegródki numer 1. Kolejnego dnia zaczynamy od powtórki

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

PARAMETRY TECHNICZNE DEKLAROWANE PRZEZ PRODUCENTA POTWIERDZONE BADANIAMI / RATINGS ASSIGNED BY THE MANUFACTURER AND PROVED BY TESTS 393 V LOVOS-10/280

PARAMETRY TECHNICZNE DEKLAROWANE PRZEZ PRODUCENTA POTWIERDZONE BADANIAMI / RATINGS ASSIGNED BY THE MANUFACTURER AND PROVED BY TESTS 393 V LOVOS-10/280 Strona/Page 2/15 PARAMETRY TECHNICZNE DEKLAROWANE PRZEZ PRODUCENTA POTWIERDZONE BADANIAMI / RATINGS ASSIGNED BY THE MANUFACTURER AND PROVED BY TESTS Typ Type Napięcie trwałej pracy Continuous operating

Bardziej szczegółowo

STRATYFIKACJA SPOŁECZNA RODZICÓW A POZIOM ROZWOJU FIZYCZNEGO I MOTORYCZNEGO ICH DZIECI

STRATYFIKACJA SPOŁECZNA RODZICÓW A POZIOM ROZWOJU FIZYCZNEGO I MOTORYCZNEGO ICH DZIECI S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Ryszard Asienkiewicz Uniwersytet Zielonogórski, Zielona Góra STRATYFIKACJA SPOŁECZNA RODZICÓW A POZIOM ROZWOJU FIZYCZNEGO I MOTORYCZNEGO ICH DZIECI

Bardziej szczegółowo

Effective Governance of Education at the Local Level

Effective Governance of Education at the Local Level Effective Governance of Education at the Local Level Opening presentation at joint Polish Ministry OECD conference April 16, 2012, Warsaw Mirosław Sielatycki Ministry of National Education Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

Aleksandra Szulman-Wardal

Aleksandra Szulman-Wardal Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 3, s. 363-374 Aleksandra Szulman-Wardal ETHICAL PROBLEMS IN HEALTH SCIENCES ON THE EXAMPLE OF CLINICAL PSYCHOLOGY AND REHABILITATION PSYCHOLOGY Summary.

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 317 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 317 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 317 SECTIO D 2005 Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie Academy of Physical Education, Krakow URSZULA MIĄZEK, MARIA

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 300 SECTIO D 2003

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 300 SECTIO D 2003 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LVIII, SUPPL. XIII, 300 SECTIO D 2003 Zakład Antropologii Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie Department of Anthropology Academy

Bardziej szczegółowo

Presented by. Dr. Morten Middelfart, CTO

Presented by. Dr. Morten Middelfart, CTO Meeting Big Data challenges in Leadership with Human-Computer Synergy. Presented by Dr. Morten Middelfart, CTO Big Data Data that exists in such large amounts or in such unstructured form that it is difficult

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o.

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Miejsce odbywania stażu / Legal address Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw Stanowisko, obszar działania/

Bardziej szczegółowo

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM 1. Imię i nazwisko dziecka / Child's name... 2. Adres / Address... 3. Data urodzenia / Date of birth... 4. Imię i nazwisko matki /Mother's name... 5. Adres

Bardziej szczegółowo

Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia

Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia Katedra Rynku Transportowego Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia dr Marcin Wołek Department of Transportation Market University of Gdansk Warsaw,

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ROZKŁADU NACISKÓW POD STOPĄ PODCZAS CHODU CZŁOWIEKA

ANALIZA ROZKŁADU NACISKÓW POD STOPĄ PODCZAS CHODU CZŁOWIEKA MODELOWANIE INŻYNIERSKIE ISSN 1896-771X 38, s. 161-165, Gliwice 2009 ANALIZA ROZKŁADU NACISKÓW POD STOPĄ PODCZAS CHODU CZŁOWIEKA JOLANTA PAUK 1, MIKHAIŁ IHNATOUSKI 2 1 Katedra Automatyki i Robotyki, Politechnika

Bardziej szczegółowo

WYPOSAŻENIE TECHNICZNE WYBRANYCH GOSPODARSTW ROLNYCH KORZYSTAJĄCYCH Z FUNDUSZY UNII EUROPEJSKIEJ

WYPOSAŻENIE TECHNICZNE WYBRANYCH GOSPODARSTW ROLNYCH KORZYSTAJĄCYCH Z FUNDUSZY UNII EUROPEJSKIEJ Inżynieria Rolnicza 1(126)/2011 WYPOSAŻENIE TECHNICZNE WYBRANYCH GOSPODARSTW ROLNYCH KORZYSTAJĄCYCH Z FUNDUSZY UNII EUROPEJSKIEJ Zbigniew Wasąg Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w Biłgoraju Streszczenie.

Bardziej szczegółowo