Czym jest obieg dokumentów i BPM?

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Czym jest obieg dokumentów i BPM?"

Transkrypt

1 Czym jest obieg dokumentów i BPM? Dlaczego pozornie prosty system obiegu dokumentów jest taki trudny do wdrożenia? Niedawno (14-15 Lipca 20100) odbyła się konferencja EOIF GigaCon 2010 poświęcona systemom obiegu dokumentów. Nie jest moim celem streszczanie tej konferencji, jednak po niej nasunęło mi się kilka przemyśleo. Pierwsze to, czym tak na prawdę są te systemy, po drugie, dlaczego ich wdrożenia są tak mało przewidywalne. Po kilku rozmowach z ich użytkownikami w kuluarach można odnieśd przekonanie, że analizy wymagao są tu niepotrzebne bo w większości przypadków to co zostaje, w efekcie wielu prób, wdrożone i odebrane jako koocowy produkt, niewiele ma wspólnego z wynikami pierwotnej analizy wymagao. Jednym z wielu przykładów jakie poznałem to pewien urząd, w którym analiza przedwdrożeniowa opisywała prawie 300 procesów, po wdrożeniu okazało się, że jest ich 15 (!). W efekcie projekty tego typu cechują się znacznie większym kosztem niż planowany lub nawet wstrzymaniem projektu z powodu wyczerpania funduszy. Dlaczego tak się dzieje? Otóż modelowanie przepływu pracy, dokumentów i procesów jest na etapie analizy bardzo często błędnie utożsamiane z zapisywaniem tego co robią ludzie co jest poważnym błędem. Elementem tworzącym momentami nawet chaos jest moim zdaniem także pewien bałagan pojęciowy, prelegenci (konsultanci) często bez podawania definicji używali takich pojęd jak: zarządzanie procesami, modelowanie procesów, mapowanie procesów, zarządzanie przepływem pracy, zarządzanie przepływem dokumentów, reinżynieria procesów, byd może pojawiały się jeszcze inne, które mi umknęły ale i to już daje obraz tego bałaganu. PODSTAWOWE DEFINICJE Bez nich trudno było niektórym prowadzid wykład a co dopiero coś wykazad. W metodykach modelowania, które stosuję funkcjonują więc proste i rozłączne definicje oraz ich ograniczenia zamiast wielu pojęd, których definicje są niejednoznaczne i wymagają uwagi przy ich stosowaniu. Produkt: byt (przedmiot, treśd lub zdarzenie) przedstawiający wartośd lub wymagany stan jako wejście dla procesu (także w oderwaniu od procesu go tworzącego np. książka ma wartośd dla czytelnika mimo braku kontaktu z jej autorem i drukarnią, zburzony dom ma wartośd jako oczyszczone pole nowej budowy i nie ma znaczenia kto i jak go wysadził w powietrze). Na diagramach są to produkt wejściowy i produkt wyjściowy. Proces: abstrakcja obrazująca (modelująca) działanie lub zespół działao, którego celem jest wytworzenie jasno określonego produktu; do wytworzenia produktu proces wymaga zasobów (człowiek, maszyny, ) a jeżeli jest procesem przetwórczym a nie twórczym, Jarosław Żeliński Strona 1

2 wymaga dodatkowo innych produktów (surowców); proces ma więc wejście i wyjście oraz wymaga zasobów, tworzenie produktu może byd w jakiś sposób ograniczone. Proces odpowiada na pytanie co ma powstad (się stad). Podproces: proces współtworzący produkt swojego procesu nadrzędnego, jeżeli jeden produkt może składad się z elementów składowych będących także prostszymi produktami proces taki także może składad się prostszych procesów składowych tworzących produkty składowe, innymi słowy proces może zawierad podprocesy (procesy składowe, podrzędne). Proces elementarny: jeżeli dany produkt jest niepodzielnym bytem lub składa się z bytów, których samodzielne istnienie jest niemożliwe lub nielogiczne w danej sytuacji to proces, który tworzy taki produkt nazywamy procesem elementarnym. Ograniczenie: wszystko to co powoduje, że wewnętrzna swoboda procesu w tworzeniu (powstawaniu) jego produktu jest ograniczona. Ta definicja zrodziła się w trakcie mich badao jako efekt próby przejście ze specyfikowania wyłącznie tego co wolno na opis w postaci wolno jakkolwiek chyba, że co w mojej autora jest precyzyjniejszą definicją. Procedura: jest to ograniczenie w postaci opisu (spisu) prac (czynności lub podprocesów) jakie muszą zostad wykonane wraz z kolejnością ich wykonywania by produkt powstał, procedura stanowi ograniczenie mówiące, że inaczej tego produktu nie można wytworzyd; jeżeli takiego ograniczenia nie ma procedur nie tworzy się. Procedura może określad, że czynności są wykonywane przez człowieka lub mogą zostad zautomatyzowane i wykonane przez maszynę (np. program komputera), w tym przypadku procedura musi stanowid sobą pełny algorytm. Stworzenie algorytmu nie zawsze jest możliwe. Procedura odpowiada na pytanie jak należy to zrobid i stanowi ograniczenie swobody tworzenia produktu procesu. Zdarzenie: produkt, byt nie mający czasu trwania, stanowiący stwierdzenie zaistnienia faktu, implementowany jest jako zapis (dane) o fakcie, o którym wiedzę chcemy posiadad (zachowad). Rola (w procesie): wykonawca odpowiedzialny za powstanie i jakośd produktu procesu lub czynności (w metodykach obiektowych zwany aktorem, pojęcia te będą to stosowane zamiennie). Powyższe definicje pojęd proces, produkt, rola można przedstawid za pomocą notacji BPMN (Business Process Modeling Notation, stanowiącej obecnie standard de facto w projektach związanych z modelowaniem procesów. Jarosław Żeliński Strona 2

3 Kilka słów komentarza na temat tego diagramu. Każdy proces ma jednoznacznie określony początek i koniec, są to jednoznacznie określone zdarzenia. Co do zasady produkt procesu jest (jest to także kryterium oceny czy to jest proces) samodzielnym produktem. Dane wejściowe i wyjściowe (wejście i wyjście procesu) to dająca się utrwalid treśd (to założenie to element pragmatyki modelowania biznesowego). Specyfika modelowania w kontekście systemów informacyjnych nakazuje traktowad rzeczy istotne jako treści do zapisania. Innymi słowy oprogramowania będzie wiedziało tylko to co jest możliwe do zapisania i przetwarzania. Jako uzupełnienie wskazano tu możliwośd rejestrowania pewnych danych bez wskazania miejsca ich użycia gdyż mogą byd wykorzystane w innym procesie (o tym w dalszej części tekstu na przykładach). Wykonawcą procesu lub osobą odpowiedzialną za niego jest Rola. Jest to człowiek. W swojej pracy i po kilku latach badao odszedłem od ogólnej koncepcji Roli jako wykonawcy (człowiek lub maszyna) na korzyśd Roli jako człowieka nakładając na modele organizacji pragmatykę biznesową modelowania organizacji gdzie za wszystko odpowiadają ludzie. Podstawowym powodem tego założenia była potrzeba modelowania przepływu pracy i wartości dodanej oraz uznanie, że człowiek jest użytkownikiem każdego urządzenia w szczególności komputera co ogromnie ułatwia proces analizy i zrozumienia zachowao organizacji. Podmiot to modelowana firma lub organizacja, w ramach Podmiotu funkcjonują Role (ludzie pracujący dla organizacji, zatrudnieni w niej). Gdzie tu procedury? Jak wspomniano proces to abstrakcja, realnymi bytami są dokumenty (ich treśd) i ludzie. Procedura to utrwalone w postaci dokumentu ograniczenie np. lista kontrolna, obligatoryjna ścieżka zatwierdzania, polityka bezpieczeostwa, inne. Powyższy diagram niesie kilka dodatkowych informacji, są to strzałki pokazujące relacje pomiędzy procesem a danymi. Strzałka (tu asocjacja skierowana) skierowana w stronę danych oznacza, że dane te w procesie powstają, strzałka skierowana od danych do procesu oznacza, że dane te są WYMAGANE w procesie. Tak więc, jeżeli Jarosław Żeliński Strona 3

4 tworzymy ograniczenie mówiące jak należy proces realizowad, opis ten umieszczamy na modelu jako obligatoryjny dokument wejściowy (należy znad jego treśd). Podejście takie jak tu opisane, cechujące się ścisłym definiowaniem pojęd i ich wykorzystywaniem wyłącznie w zgodzie z tymi definicjami nazywa się podejściem formalnym. KORZYŚCI Z FORMALNEGO PODEJŚCIA DO MODELOWANIA Podstawową korzyścią jest jednoznaczny model organizacji niosący istotne informacje i oczyszczony z tak zwanych śmieciowych danych czyli tego co nam powiedziano o organizacji a nie jest istotne w kontekście projektu. Ta cecha formalnych metod modelowania procesów pozwala po pierwsze panowad nad złożonością modeli po drugie prowadzi do ich uogólnienia. Uogólnianie na tym etapie przynosi dużo korzyści gdyż po pierwsze modele staja się prostsze, opisują stan faktyczny i skupiają uwagę tylko na tym co istotne czyli na celu pracy a nie na tym jak jest w danym momencie wykonywana, bo nie raz może ona byd wykonana na wiele równoprawnych sposobów, których dokumentowanie jest właśnie zaśmiecaniem modeli. Zawsze istotny jest tylko produkt procesu i ewentualne ograniczenia w jego powstaniu. Praktyka pokazuje, że wiele map procesów zawierających dziesiątki diagramów tak na prawdę pokazuje warianty tego samego procesu. Bardzo często także to co jest modelowane jako jeden skomplikowany proces to tak na prawdę kilka procesów współdzielących dane (jest to bardzo często spotykany przypadek w audytach jakie prowadzę). PRZYKŁAD FIRMA HANDLOWA Na zakooczenie przykład, który pokaże opisane zjawiska i korzyści z formalizacji. Poniższy diagram hipotetycznej firmy handlowej wykonano w zgodzie z powyższymi założeniami formalizacji. Jarosław Żeliński Strona 4

5 Praktycznie każda firma coś oferuje więc: opracowuje oferty, obsługuje zamówienia oraz obsługuje swoich klientów. Bardzo często widuje powyższe czynności modelowane w postaci jednego procesu co postrzegam jako duży błąd (poza przypadkami gdy faktycznie ma to swoje uzasadnienie ale tych jest bardzo mało). Na szkoleniach, które prowadzę 1, najczęściej zadawanym pytaniem jest pytanie Jak identyfikowad procesy. Otóż jednym ze skuteczniejszych kryteriów jest wyszukiwanie par zdarzeo kooca i początku procesu (metoda end-to-end), łączących łaocuch wydarzeo, które muszą się wydarzyd (dopuszczając oczywiście nieoczekiwane i niepożądane zakooczenie procesu przed czasem). Takie kryterium spełnia także wymogi pragmatyki biznesowej to znaczy poprawny proces daje gwarancję powstania produktu (znowu pamiętając o wydarzeniach mogących to zakłócid). W efekcie długi proces od zapytania po obsługę reklamacji nie jest procesem w rozumieniu tej definicji bo: 1. naiwnością było oczekiwanie każdorazowego zawarcia umowy sprzedaży dla każdej wysłanej oferty 1 oraz szkolenia stacjonarne Jarosław Żeliński Strona 5

6 2. co najmniej nierozsądne jest założenie, że każdy sprzedany produkt będzie reklamowany. Jak widad firma tego typu ma trzy odrębne kluczowe procesy: Ofertowanie, Sprzedaż, Obsługa reklamacji. Każdy z nich jest inicjowany konkretnym zdarzeniem i każdy z nich, po zainicjowaniu doprowadzi do powstania produktu koocowego. Teraz chyba widad, że założenie sprzedaży i naprawiania wszystkiego co zaoferowano jest co najmniej nierozsądne. Na diagramie tym celowo pominąłem role by nie zaciemniad go, pragnę tu jednak zwrócid uwagę na kilka jego cech: 1. Oferta (produkt procesy Ofertowania) jest potrzebna do weryfikacji zamówieo w procesie Obsługi zamówieo (sprawdzamy czy treśd zamówienia jest zgodna z ofertą) ale nie wymusza zaistnienia zamówienia 2. Specyfikacja tego co sprzedano w procesie sprzedaży jest wymagana do oceny zasadności reklamacji w procesie obsługi reklamacji ale sam fakt sprzedaży nie implikuje reklamacji. 3. W ramach jednego procesu mamy do czynienia z więcej niż jednym dokumentem. Konkluzja: przepływ danych nie jest tożsamy z przepływem pracy! DLACZEGO NIEKTÓRE ROZWIĄZANIA SPRAWIAJĄ KŁOPOTY WDROŻENIOWE Jak częśd z Paostwa zapewne wie, bo doświadczyła tego, wdrożenie systemu workflow (używam tego pojęcia celowo zamiast obieg dokumentów czy zarządzanie procesami dla odróżnienia i wskazania go jako pewnej abstrakcji), przejście od map procesów z fazy analizy wymagao do implementacji w fazie wdrożenia potrafi sprawid wiele kłopotów. To co można bez problemu narysowad nie zawsze da się potem wdrożyd (zaimplementowad w kupionym oprogramowaniu). Dlaczego? Po pierwsze niesformalizowane modele w zasadzie nie nadają się implementacji w jakimkolwiek oprogramowaniu i są głównym ryzykiem w projekcie, a po drugie na rynku można spotkad dwa rodzaje oprogramowania: do zarządzania przepływem dokumentów i do zarządzania przepływem pracy. Jest to ogromna różnica gdyż większośd modeli procesów opisuje przepływ pracy zaś wiele produktów nazywanych zarządzanie obiegiem dokumentów faktycznie służy do zarządzania przepływem dokumentów. W efekcie ma miejsce próba dokonani niemożliwego. Na czym polega różnica? Źródło kłopotów tkwi w modelu danych (modelu dziedziny) dla obu tych rozwiązao. PRZEPŁYW DOKUMENTU Uproszczony model dla systemu zarządzania przepływem dokumentu: Jarosław Żeliński Strona 6

7 Kluczowym obiektem jest Dokument, kolejne aktywności (etapy pracy) wykonują poszczególne Role. Sterowanie polega tu na nadawaniu dokumentowi, będącemu centralnym elementem, statusów (zarejestrowany, zatwierdzony, itp.), każda kolejna aktywnośd jest wymuszana aktywnym statusem Dokumentu. To co się dzieje z dokumentem, postrzegane jako jego przepływ, to tak na prawdę tabela stanów dokumentu czyli określenie w jakim stanie znajdzie się dokument i co powoduje zmianę tego stanu: Tak wiec dokument jest jeden (!) i on stanowi bazę, kojarzenie go z innymi wymaga pewnych nietypowych dla tego modelu danych zabiegów (między innymi żonglowanie atrybutami dokumentu) tu nie zobrazowanych z powodu ich dużej komplikacji, ale ta komplikacja to właśnie kłopoty (koszty) obsłużenia przepływu pracy narzędziem do obsługi przepływu dokumentów. Typowym problemem w Jarosław Żeliński Strona 7

8 tego typu rozwiązaniach jest nie możnośd prostego obsłużenia wątków równoległych właśnie z powodu istnienia jednego niepodzielnego dokumentu (nośnika stanu procesu) jako bazy każdego procesu. Model referencyjny rozwiązujący ten problem udostępniło Workflow Management Coalition (WfMC) 2. Stanowi on podstawę modelowanie dziedziny dla zarządzanie przepływem pracy. Model ten zakłada istnienie pewnych abstrakcyjnych bytów: Proces i Aktywnośd (tu przypominam początek tego tekstu, moją definicję procesu będącego łaocuchem czynności są to abstrakcie, na diagramie zaznaczone kursywą). Model dziedziny WfMC wygląda tak: 2 Jarosław Żeliński Strona 8

9 Jak widad proces składa się z jednej lub szeregu aktywności powiązanych z ich wykonawcami (Rola) zaś każda Aktywnośd może byd skojarzona z: wieloma różnymi danymi (np. dokumentem), wykonaniem pewnych akcji lub odwołaniem do innych aplikacji (tu może mied miejsce implementacja architektury SOA wołanie usług), kolejne aktywności mogą byd warunkowane (sterowanie przepływem). Jak widad nie ma przeszkód by w takim modelu zaimplementowad rozwidlenia, tworzenie nowych dokumentów, zapisywad meta dane. Dla zainteresowanych: notacja BPMN implementuje właśnie taki model dziedziny dlatego można powiedzied, że jeżeli podczas analizy biznesowej modele wykonano w tej notacji z użyciem pełnej semantyki tej notacji, to program który miał by posłużyd do wdrożenia tych procesów MUSI na liście swoich wymagao mied pełną zgodnośd z powyższym modelem referencyjnym. Nie wolno łamad formalizmów notacji BPMN (semantyka i syntaktyka notacji), w przeciwnym wypadku wdrożenie procesów w formie opisanej diagramami się nie uda! 3 Dlatego każda analiza biznesowa ukierunkowana na system obiegu dokumentów (czyli tak na prawdę przepływu pracy) musi zawierad etap formalizacji modeli procesów jeżeli projekt ma byd wykonywalny. ZARZĄDZANIE PROCESAMI BIZNESOWYMI Popularny skrót BPM (ang. Busienss Process management Zarządzanie Procesami Biznesowymi) budzi coraz większe moje rozczarowanie wieloma firmami. To nowe słowo klucz (ang. buzzword) stało się ostatnio przyprawą do wielu ofert mającą je dodatkowo uatrakcyjnid. Czym jest BPM? Po krótkim wykładzie na temat procesów biznesowych mam nadzieje, że zauważyli Paostwo, że: 1. Przebieg procesu to zastany (odkryty) stan faktyczny 2. Przebieg procesu to skutek ograniczeo jakimi są zamawiane produkty (procesów), kompetencje pracowników, wymagao właścicieli, ryzyk biznesowych i wielu innych, nie raz trudnych nawet do wyspecyfikowania, elementów Tak więc czym to zarządzad? Procesem? Czy samo narysowanie diagramu przepływu pracy cokolwiek zmieni w organizacji? NIE, wie to każdy kto brał udział w projekcie reinżynierii procesów (BPR, ang. Business Process Reengineering, praktyka wręcz skompromitowana w latach 90-tych) wdrażał normy jakości ISO metodą najpierw dokumentacja ISO potem jej wdrożenie (to moim zdaniem powód kompromitacji idei wdrażania norm ISO w wielu organizacjach). 3 lista produktów implementujących model danych WfMC Jarosław Żeliński Strona 9

10 Całe środowisko organizacji to ludzi i komunikacja między nimi. Komunikujemy się bezpośrednio lub pośrednio za pomocą dokumentów (maile, komunikatory, dokumenty, inne). System 4 taki można przedstawid ogólnie w następujący sposób: Procesy na tym diagramie nie istnieją jako bloczki schematu gdyż pokazano (celowo) wyłącznie realne byty i związki między nimi. Jeżeli jakiś ciąg zdarzeo, czynności doprowadza do powstania jakiejś treści lub zaistnienia zdarzenia i powtarza się (lub chcemy by się powtarzał) ubieramy go nazwę a na diagramach zaznaczamy symbolem oznaczającym proces. Na tym właśnie polega modelowanie procesów, które tym się różni od mapowania (rysowania), że nie jest tylko rysowaniem a analizą i dokumentowaniem jej wyników: zobrazowaniem tego co i po co się dzieje w organizacji. Co to więc jest to BPM? Moim zdaniem modele procesów (mapy procesów) to skutek, Wyjście procesu wdrażania zmian a nie jego Wejście!. Zarządzanie procesami polega na zarządzaniu ograniczeniami (np. poprzez tworzenie procedur, polityk bezpieczeostwa, itp.), które w efekcie skutkują takim a nie innym przepływem pracy. Miałem kontakt z wieloma firmami, które dały się namówid na projekt Zarządzanie Procesami Biznesowymi. Kupiły kosztowne narzędzia do modelowania procesów, zarządzania zasobami, monitorowania KPI (Key Performance Indicators, ang. Kluczowy miernik efektywności), zleciły kosztowne usługi mapowania i optymalizacji procesów. I co? I wszystko na półkę bo realne procesy dawno rozeszły się z tymi w dokumentacji. Dlaczego tak się dzieje? Bo proces to stan a nie cel zarządczy, ludzie pracują w sposób będący wynikiem warunków pracy a nie recepty. 4 System: Zespół elementów współdziałających (źr. Ogólna Teoria Systemów) Jarosław Żeliński Strona 10

11 Woda płynie zawsze z góry i nie płynie pod górkę, wytyczenie biegu rzeki kijem na piasku niczego nie zmieni, zbudowanie betonowej rynny i nawet pomp (pod górkę ) jest nietrwałe (patrz ostatnie powodzie i wały przeciwpowodziowe). Zarządzanie procesami biznesowymi to tak na prawdę okresowe robienie zdjęd lotniczych nad rzekami, skuteczne sterowanie ich biegiem polega wyłącznie na tworzeniu właściwego środowiska a nie tylko koryt i wałów, jak się okazuje i tak nietrwałych, nie wytrzymują sytuacji ekstremalnych a to one budują przewagę firm na rynku. Jarosław Żelioski 2010, Jarosław Żeliński Strona 11

Zwrot z inwestycji w IT: prawda czy mity

Zwrot z inwestycji w IT: prawda czy mity Zwrot z inwestycji w IT: prawda czy mity Inwestycje w technologie IT 1 muszą podlegać takim samym regułom oceny, jak wszystkie inne: muszą mieć ekonomiczne uzasadnienie. Stanowią one koszty i jako takie

Bardziej szczegółowo

BPM vs. Content Management. Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów

BPM vs. Content Management. Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów BPM vs. Content Management Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów Cel prezentacji Celem prezentacji jest zwrócenie uwagi na istotne różnice pomiędzy tym co nazywamy: zarzadzaniem dokumentami,

Bardziej szczegółowo

Analiza i projektowanie oprogramowania. Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32

Analiza i projektowanie oprogramowania. Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32 Analiza i projektowanie oprogramowania Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32 Analiza i projektowanie oprogramowania 2/32 Cel analizy Celem fazy określania wymagań jest udzielenie odpowiedzi na pytanie:

Bardziej szczegółowo

Nowości oraz trendy w obszarze BPM nurty i kierunki rozwoju. Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów

Nowości oraz trendy w obszarze BPM nurty i kierunki rozwoju. Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów Nowości oraz trendy w obszarze BPM nurty i kierunki rozwoju Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów O mnie qod 1991 roku w branży IT i zarządzania jako analityk projektant rozwiązań qod

Bardziej szczegółowo

Kierunki rozwoju systemów obiegu dokumentów: Enterprise Content Management. Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów

Kierunki rozwoju systemów obiegu dokumentów: Enterprise Content Management. Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów Kierunki rozwoju systemów obiegu dokumentów: Enterprise Content Management Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów Cel prezentacji Coraz częściej można się spotkać w firmach z potrzebą

Bardziej szczegółowo

IT-CONSULTING JAROSŁAW ŻELIŃSKI

IT-CONSULTING JAROSŁAW ŻELIŃSKI IT-CONSULTING JAROSŁAW ŻELIŃSKI Potrzeby informacyjne firmy Zarządzanie wiedzą i model danych Definicja terminu i opis procesu definiowania potrzeb informacyjnych firmy oraz podstawy modelowania danych

Bardziej szczegółowo

Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów

Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów Modele wdrażania i zarządzania projektami ERP Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów (c) Jarosław Żeliński IT-Consulting 1 Cel prezentacji Wskazanie kluczowych ryzyk projektów wdrożenia

Bardziej szczegółowo

REQB POZIOM PODSTAWOWY PRZYKŁADOWY EGZAMIN

REQB POZIOM PODSTAWOWY PRZYKŁADOWY EGZAMIN REQB POZIOM PODSTAWOWY PRZYKŁADOWY EGZAMIN Podziękowania REQB Poziom Podstawowy Przykładowy Egzamin Dokument ten został stworzony przez główny zespół Grupy Roboczej REQB dla Poziomu Podstawowego. Tłumaczenie

Bardziej szczegółowo

Modelowanie i Programowanie Obiektowe

Modelowanie i Programowanie Obiektowe Modelowanie i Programowanie Obiektowe Wykład I: Wstęp 20 październik 2012 Programowanie obiektowe Metodyka wytwarzania oprogramowania Metodyka Metodyka ustandaryzowane dla wybranego obszaru podejście do

Bardziej szczegółowo

Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML. Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl

Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML. Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl Plan prezentacji Wprowadzenie UML Diagram przypadków użycia Diagram klas Podsumowanie Wprowadzenie Języki

Bardziej szczegółowo

Język UML w modelowaniu systemów informatycznych

Język UML w modelowaniu systemów informatycznych Język UML w modelowaniu systemów informatycznych dr hab. Bożena Woźna-Szcześniak Akademia im. Jan Długosza bwozna@gmail.com Wykład 3 Diagramy przypadków użycia Diagramy przypadków użycia (ang. use case)

Bardziej szczegółowo

Skuteczna Strategia CRM - wyzwanie dla organizacji. Artur Kowalski Prometriq

Skuteczna Strategia CRM - wyzwanie dla organizacji. Artur Kowalski Prometriq Skuteczna Strategia CRM - wyzwanie dla organizacji Artur Kowalski Prometriq Wrocław, 19-11-2009 Jest tylko jedna strategia sukcesu Polega ona na precyzyjnym zdefiniowaniu docelowego odbiorcy i zaoferowaniu

Bardziej szczegółowo

Projektowanie oprogramowania cd. Projektowanie oprogramowania cd. 1/34

Projektowanie oprogramowania cd. Projektowanie oprogramowania cd. 1/34 Projektowanie oprogramowania cd. Projektowanie oprogramowania cd. 1/34 Projektowanie oprogramowania cd. 2/34 Modelowanie CRC Modelowanie CRC (class-responsibility-collaborator) Metoda identyfikowania poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie informacją i automatyzacja procesów biznesowych trendy i kierunki rozwoju. Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów

Zarządzanie informacją i automatyzacja procesów biznesowych trendy i kierunki rozwoju. Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów Zarządzanie informacją i automatyzacja procesów biznesowych trendy i kierunki rozwoju Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów Cel prezentacji Treść referatu będzie dotyczyła wyjaśnienia

Bardziej szczegółowo

Inżynierski Projekt Zespołowy

Inżynierski Projekt Zespołowy Inżynierski Projekt Zespołowy Projekt Funkcji Systemu 1. Wymagania funkcjonalne i niefunkcjonalne Prace nad specyfikacją powinny się koncentrowad na funkcjonalnościach, interakcji systemu z użytkownikiem,

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych

Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych dr inż. Adam Iwaniak Infrastruktura Danych Przestrzennych w Polsce i Europie Seminarium, AR Wrocław

Bardziej szczegółowo

Projekt: Współpraca i Rozwój wzrost potencjału firm klastra INTERIZON

Projekt: Współpraca i Rozwój wzrost potencjału firm klastra INTERIZON Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt: Współpraca i Rozwój wzrost potencjału firm klastra INTERIZON Opis szkoleń z obszaru INFORMATYKA planowanych

Bardziej szczegółowo

Modelowanie diagramów klas w języku UML. Łukasz Gorzel 244631@stud.umk.pl 7 marca 2014

Modelowanie diagramów klas w języku UML. Łukasz Gorzel 244631@stud.umk.pl 7 marca 2014 Modelowanie diagramów klas w języku UML Łukasz Gorzel 244631@stud.umk.pl 7 marca 2014 Czym jest UML - Unified Modeling Language - Rodzina języków modelowania graficznego - Powstanie na przełomie lat 80

Bardziej szczegółowo

Procesowa specyfikacja systemów IT

Procesowa specyfikacja systemów IT Procesowa specyfikacja systemów IT BOC Group BOC Information Technologies Consulting Sp. z o.o. e-mail: boc@boc-pl.com Tel.: (+48 22) 628 00 15, 696 69 26 Fax: (+48 22) 621 66 88 BOC Management Office

Bardziej szczegółowo

Projektowanie baz danych

Projektowanie baz danych Projektowanie baz danych Etapy procesu projektowania BD Określenie celów, jakim ma służyć baza danych (w kontakcie z decydentem z firmy zamawiającej projekt). Sprecyzowanie zakresu dostępnych danych, kategorii

Bardziej szczegółowo

e-usługi? Procesy? A może procesy dla e-usług? Agata Filipowska, Wioletta Sokołowska

e-usługi? Procesy? A może procesy dla e-usług? Agata Filipowska, Wioletta Sokołowska e-usługi? Procesy? A może procesy dla e-usług? Agata Filipowska, Wioletta Sokołowska Plan prezentacji Omówienie doświadczeń związanych z potrzebą optymalizacji realizowanych procesów. Przedstawienie zakresu

Bardziej szczegółowo

JBPM [JUG] Tomasz Gratkowski [GRATKOWSKI SOFTWARE]

JBPM [JUG] Tomasz Gratkowski [GRATKOWSKI SOFTWARE] JBPM [JUG] Tomasz Gratkowski [GRATKOWSKI SOFTWARE] Parę słów o mnie 2 Nauczyciel akademicki od 2000 roku Od 2002 współpracuję z firmami jako programista i projektant aplikacji Od 2006 roku właściciel firmy

Bardziej szczegółowo

TC Korespondencja kancelaryjny obieg dokumentów

TC Korespondencja kancelaryjny obieg dokumentów TC Korespondencja kancelaryjny obieg dokumentów TC Korespondencja jest elektronicznym odpowiednikiem pocztowej książki podawczej, dzięki swoim funkcjom przenosi ją na wyższy poziom. Służy do gromadzenia

Bardziej szczegółowo

Zalety projektowania obiektowego

Zalety projektowania obiektowego Zalety projektowania obiektowego Łatwe zarządzanie Możliwość powtórnego użycia klas obiektów projektowanie/programowanie komponentowe W wielu przypadkach występuje stosunkowo proste mapowanie pomiędzy

Bardziej szczegółowo

UML w Visual Studio. Michał Ciećwierz

UML w Visual Studio. Michał Ciećwierz UML w Visual Studio Michał Ciećwierz UNIFIED MODELING LANGUAGE (Zunifikowany język modelowania) Pozwala tworzyć wiele systemów (np. informatycznych) Pozwala obrazować, specyfikować, tworzyć i dokumentować

Bardziej szczegółowo

Monitoring procesów z wykorzystaniem systemu ADONIS

Monitoring procesów z wykorzystaniem systemu ADONIS Monitoring procesów z wykorzystaniem systemu ADONIS BOC Information Technologies Consulting Sp. z o.o. e-mail: boc@boc-pl.com Tel.: (+48 22) 628 00 15, 696 69 26 Fax: (+48 22) 621 66 88 BOC Management

Bardziej szczegółowo

Przypadek testowy. Teoria i praktyka

Przypadek testowy. Teoria i praktyka Magazine Przypadek testowy. Teoria i praktyka Autor: Radosław Smilgin O autorze: Radosław Smilgin jest trenerem i konsultantem z zakresu testowania oprogramowania. Materiał przedstawiony w tym artykule

Bardziej szczegółowo

Automatyzacja procesów biznesowych jak to zrobić dobrze? Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów

Automatyzacja procesów biznesowych jak to zrobić dobrze? Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów Automatyzacja procesów biznesowych jak to zrobić dobrze? Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów Agenda kiedy można mówić o automatyzacji procesu kiedy jednak jest to tylko wsparcie procesu

Bardziej szczegółowo

Szybkie mierzenie efektywności zoptymalizowania procesów. Korzyści w wariancie idealistycznym

Szybkie mierzenie efektywności zoptymalizowania procesów. Korzyści w wariancie idealistycznym 2012 Szybkie mierzenie efektywności zoptymalizowania procesów. Korzyści w wariancie idealistycznym Maciej Mikulski Analiza biznesowa integracji B2B Bydgoszcz, 26 września 2012 wersja robocza Proces biznesowy

Bardziej szczegółowo

Procesy biznesowe w praktyce. Przykłady użycia z wykorzystaniem jbpm 4.4

Procesy biznesowe w praktyce. Przykłady użycia z wykorzystaniem jbpm 4.4 Procesy biznesowe w praktyce Przykłady użycia z wykorzystaniem jbpm 4.4 1 Agenda Definicja i zastosowanie procesu biznesowego Języki dziedzinowe (DSL) a rozwiązania BPM JBPM: jbpm 4.4 krótka charakterystyka

Bardziej szczegółowo

Efektywna organizacja zadań w systemie handlu emisjami.

Efektywna organizacja zadań w systemie handlu emisjami. Efektywna organizacja zadań w systemie handlu emisjami. Autor: dr inż. Bolesław Jankowski (Badania Systemowe "EnergSys" Sp. z o.o.) "Energetyka Cieplna i Zawodowa", nr 2/2006 Wprowadzenie 31 marca 2006

Bardziej szczegółowo

Dobór systemów klasy ERP

Dobór systemów klasy ERP klasy ERP - z uwzględnieniem wymagań normy ISO 9001 Prezentacja w Klubie Menedżera Jakości, 19 marzec 2008 Zagadnienia ogólne związane z doborem systemu klasy ERP Podstawowe podziały klasyfikujące systemy

Bardziej szczegółowo

Informatyzacja przedsiębiorstw WYKŁAD

Informatyzacja przedsiębiorstw WYKŁAD Informatyzacja przedsiębiorstw WYKŁAD dr inż. Piotr Zabawa IBM/Rational Certified Consultant pzabawa@pk.edu.pl wersja 0.1.0 07.10.2010 Wykład 1 Modelowanie procesów biznesowych Przypomnienie rodzajów narzędzi

Bardziej szczegółowo

Skrócone opisy pryncypiów architektury korporacyjnej podmiotów publicznych

Skrócone opisy pryncypiów architektury korporacyjnej podmiotów publicznych Skrócone opisy pryncypiów architektury korporacyjnej podmiotów publicznych Wersja: 1.0 17.06.2015 r. Wstęp W dokumencie przedstawiono skróconą wersję pryncypiów architektury korporacyjnej podmiotów publicznych.

Bardziej szczegółowo

Łódź, 01.02.2011 (miejsce, data)

Łódź, 01.02.2011 (miejsce, data) 101 Studio DTP Tomasz Tęgi i Spółka Sp. z o.o. ul. Ekonomiczna 30/36 93-426 Łódź Tel. +4842/250 70 92-94 Fax. +4842/250 70 95 NIP: 725-12-59-070 REGON: 471-35-84-10 Łódź, 01.02.2011 (miejsce, data) Zapytanie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami a zarządzanie ryzykiem

Zarządzanie projektami a zarządzanie ryzykiem Ewa Szczepańska Zarządzanie projektami a zarządzanie ryzykiem Warszawa, dnia 9 kwietnia 2013 r. Agenda Definicje Wytyczne dla zarządzania projektami Wytyczne dla zarządzania ryzykiem Miejsce ryzyka w zarządzaniu

Bardziej szczegółowo

Inżynieria wymagań. Wykład 3 Zarządzanie wymaganiami w oparciu o przypadki użycia. Część 5 Definicja systemu

Inżynieria wymagań. Wykład 3 Zarządzanie wymaganiami w oparciu o przypadki użycia. Część 5 Definicja systemu Inżynieria wymagań Wykład 3 Zarządzanie wymaganiami w oparciu o przypadki użycia Część 5 Definicja systemu Opracowane w oparciu o materiały IBM (kurs REQ480: Mastering Requirements Management with Use

Bardziej szczegółowo

Badania Marketingowe. Zajęcia 2 Proces badao marketingowych Struktura logiczna projektu badawczego

Badania Marketingowe. Zajęcia 2 Proces badao marketingowych Struktura logiczna projektu badawczego Badania Marketingowe Zajęcia 2 Proces badao marketingowych Struktura logiczna projektu badawczego 1 Proces badao marketingowych Sporządzenie raportu i prezentacja danych Decydent Określenie problemu decyzyjnego

Bardziej szczegółowo

Obiektowy PHP. Czym jest obiekt? Definicja klasy. Składowe klasy pola i metody

Obiektowy PHP. Czym jest obiekt? Definicja klasy. Składowe klasy pola i metody Obiektowy PHP Czym jest obiekt? W programowaniu obiektem można nazwać każdy abstrakcyjny byt, który programista utworzy w pamięci komputera. Jeszcze bardziej upraszczając to zagadnienie, można powiedzieć,

Bardziej szczegółowo

BOC dla KJUF Podsumowanie warsztatów 17-18 listopada 2011

BOC dla KJUF Podsumowanie warsztatów 17-18 listopada 2011 BOC dla KJUF Podsumowanie warsztatów 17-18 listopada 2011 Grupa BOC Profil firmy BOC Założona w 1995 roku Wywodzi się z grupy BPMS Uniwersytetu Wiedeńskiego Obecnie ponad 150 pracowników w 7 krajach europejskich

Bardziej szczegółowo

Pakiety zintegrowane ERP i SOA

Pakiety zintegrowane ERP i SOA Rozdział: SOA: usługi na miarę, system jak ulał Pakiety zintegrowane ERP i SOA Usługi na sztuki czy kompleksowe pakiety SOA moim zdaniem wyznaczyło nowe kierunki w rozwoju systemów ERPII i nie tylko. Pojawiło

Bardziej szczegółowo

KARTA MODUŁU KSZTAŁCENIA

KARTA MODUŁU KSZTAŁCENIA KARTA MODUŁU KSZTAŁCENIA I. Informacje ogólne 1 Nazwa modułu kształcenia Inżynieria 2 Nazwa jednostki prowadzącej moduł Instytut Informatyki, Zakład Informatyki Stosowanej 3 Kod modułu (wypełnia koordynator

Bardziej szczegółowo

ISO Matrix - e-iso dla Twojej firmy

ISO Matrix - e-iso dla Twojej firmy ISO Matrix - e-iso dla Twojej firmy Dlaczego platforma IT? Nasi klienci, którym wdrażamy Systemy Zarządzania ISO, to głównie małe i średnie przedsiębiorstwa. Czy rzeczywiście zastosowanie platformy informatycznej

Bardziej szczegółowo

bo od menedżera wymaga się perfekcji ANKIETY ONLINE W SYSTEMIE BUSINESS NAVIGATOR

bo od menedżera wymaga się perfekcji ANKIETY ONLINE W SYSTEMIE BUSINESS NAVIGATOR bo od menedżera wymaga się perfekcji ANKIETY ONLINE W SYSTEMIE BUSINESS NAVIGATOR SPIS TREŚCI 1. INFORMACJE O FIRMIE... 3 2. CHARAKTERYSTYKA PLATFORMY BUSINESS NAVIGATOR... 4 3. WYKORZYSTANIE USŁUGI ANKIETY

Bardziej szczegółowo

MOS System wsparcia pracowników mobilnych

MOS System wsparcia pracowników mobilnych MOS System wsparcia pracowników mobilnych Koordynacja mobilnego zespołu pracowników, przedstawicieli handlowych, serwisantów czy ankieterów jest zadaniem bardzo trudnym. A ich szybka i wydajna praca oraz

Bardziej szczegółowo

WDROŻENIE MODELOWANIA PROCESÓW ORAZ WSPARCIE

WDROŻENIE MODELOWANIA PROCESÓW ORAZ WSPARCIE OFERTA WDROŻENIE MODELOWANIA PROCESÓW ORAZ WSPARCIE W TWORZENIU MODELU AS-IS /Jest to przykład (wzór) oferty treść jest wypełniana na podstawie nie zobowiązujących rozmów i spotkań z Klientem, pracownikami

Bardziej szczegółowo

Modelowanie i analiza systemów informatycznych

Modelowanie i analiza systemów informatycznych Modelowanie i analiza systemów informatycznych MBSE/SysML Wykład 11 SYSMOD Wykorzystane materiały Budapest University of Technology and Economics, Department of Measurement and InformaJon Systems: The

Bardziej szczegółowo

System Kontroli Bazy Danych Topograficznych (SKBDT) zawód kartografa?

System Kontroli Bazy Danych Topograficznych (SKBDT) zawód kartografa? System Kontroli Bazy Danych Topograficznych (SKBDT) zawód kartografa? Koszalin, 15-16.05.2006 III Zawodowa Konferencja Zawód kartografa 200910151500 Agenda 1. Koncepcja SKBDT 2. Podstawowe założenia koncepcji

Bardziej szczegółowo

Zasady organizacji projektów informatycznych

Zasady organizacji projektów informatycznych Zasady organizacji projektów informatycznych Systemy informatyczne w zarządzaniu dr hab. inż. Joanna Józefowska, prof. PP Plan Definicja projektu informatycznego Fazy realizacji projektów informatycznych

Bardziej szczegółowo

Baza danych. Modele danych

Baza danych. Modele danych Rola baz danych Systemy informatyczne stosowane w obsłudze działalności gospodarczej pełnią funkcję polegającą na gromadzeniu i przetwarzaniu danych. Typowe operacje wykonywane na danych w systemach ewidencyjno-sprawozdawczych

Bardziej szczegółowo

Projektowanie Modeli Usług dla rozwiązań typu SOA

Projektowanie Modeli Usług dla rozwiązań typu SOA Projektowanie Modeli Usług dla rozwiązań typu SOA Service Oriented Modeling and Architecture (SOMA ) IBM Global Business Services, zdefiniował zestaw usług konsultingowych oraz narzędzi pomagających organizacjom

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1) Nazwa przedmiotu: INŻYNIERIA SYSTEMÓW I ANALIZA SYSTEMOWA. 2) Kod przedmiotu: ROZ-L3-20

KARTA PRZEDMIOTU. 1) Nazwa przedmiotu: INŻYNIERIA SYSTEMÓW I ANALIZA SYSTEMOWA. 2) Kod przedmiotu: ROZ-L3-20 Z1-PU7 WYDANIE N2 Strona: 1 z 5 (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU 1) Nazwa przedmiotu: INŻYNIERIA SYSTEMÓW I ANALIZA SYSTEMOWA 3) Karta przedmiotu ważna od roku akademickiego: 2014/2015 2) Kod przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Praca w sieci z serwerem

Praca w sieci z serwerem 11 Praca w sieci z serwerem Systemy Windows zostały zaprojektowane do pracy zarówno w sieci równoprawnej, jak i w sieci z serwerem. Sieć klient-serwer oznacza podłączenie pojedynczego użytkownika z pojedynczej

Bardziej szczegółowo

Diagram maszyny stanowej - POJĘCIA

Diagram maszyny stanowej - POJĘCIA Diagram maszyny stanowej - POJĘCIA Stan : sytuacja w cyklu życia bytu (obiektu, PU, podsystemu, aktora, operacji itp), kiedy spełnia on pewne warunki, realizuje pewną czynność lub czeka na pewne zdarzenie.

Bardziej szczegółowo

Zakres wykładu. Podstawy InŜynierii Oprogramowania

Zakres wykładu. Podstawy InŜynierii Oprogramowania Zakres wykładu Pojęcia podstawowe InŜynierii Oprogramowania Proces wytwarzania oprogramowania Artefakty procesu wytwarzania i ich modele Jakość oprogramowania Literatura: [1] Sacha K., InŜynieria oprogramowania,

Bardziej szczegółowo

Przewaga konkurencyjna

Przewaga konkurencyjna IT-CONSULTING JAROSŁAW ŻELIŃSKI Przewaga konkurencyjna Model tworzenia i utrzymania przewagi konkurencyjnej Jarosław Żeliński 2009-01-15 Jednym z kluczowych elementów inwestycji w nowoczesne technologie

Bardziej szczegółowo

Budowa systemu wspomagającego podejmowanie decyzji. Metodyka projektowo wdrożeniowa

Budowa systemu wspomagającego podejmowanie decyzji. Metodyka projektowo wdrożeniowa Budowa systemu wspomagającego podejmowanie decyzji Metodyka projektowo wdrożeniowa Agenda Systemy wspomagające decyzje Business Intelligence (BI) Rodzaje systemów BI Korzyści z wdrożeń BI Zagrożenia dla

Bardziej szczegółowo

Mapowanie wybranych procesów obsługi klienta w sektorze. Dzień 1.

Mapowanie wybranych procesów obsługi klienta w sektorze. Dzień 1. Mapowanie wybranych procesów obsługi klienta w sektorze publicznym Dzień 1. Cele warsztatów Główne cele naszego warsztatu to: przygotowanie do samodzielnego mapowania procesów utrwalenie techniki mapowania

Bardziej szczegółowo

Diagramy przypadków użycia. WYKŁAD Piotr Ciskowski

Diagramy przypadków użycia. WYKŁAD Piotr Ciskowski Diagramy przypadków użycia WYKŁAD Piotr Ciskowski Diagram przypadków użycia definiowanie wymagań systemowych graficzne przedstawienie przypadków użycia, aktorów, związków między nimi występujących w danej

Bardziej szczegółowo

Informacje o wybranych funkcjach systemu klasy ERP Realizacja procedur ISO 9001

Informacje o wybranych funkcjach systemu klasy ERP Realizacja procedur ISO 9001 iscala Informacje o wybranych funkcjach systemu klasy ERP Realizacja procedur ISO 9001 Opracował: Grzegorz Kawaler SCALA Certified Consultant Realizacja procedur ISO 9001 1. Wstęp. Wzrastająca konkurencja

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Modelowanie prostego procesu

Ćwiczenie 1. Modelowanie prostego procesu Ćwiczenie 1. Modelowanie prostego procesu Część 1. Definiowanie nowego projektu 1. Uruchom narzędzie TIBCO Business Studio. 2. Z menu wybierz File -> New -> Project... 3. W oknie dialogowym New Project

Bardziej szczegółowo

Launch. przygotowanie i wprowadzanie nowych produktów na rynek

Launch. przygotowanie i wprowadzanie nowych produktów na rynek Z przyjemnością odpowiemy na wszystkie pytania. Prosimy o kontakt: e-mail: kontakt@mr-db.pl tel. +48 606 356 999 www.mr-db.pl MRDB Szkolenie otwarte: Launch przygotowanie i wprowadzanie nowych produktów

Bardziej szczegółowo

Wykaz osób w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego nr 32-CPI-WZP-2244/13. Podstawa do dysponowania osobą

Wykaz osób w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego nr 32-CPI-WZP-2244/13. Podstawa do dysponowania osobą Załącznik nr 8 do SIWZ Wykaz osób w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego nr 3-CPI-WZP-44/13 Lp. Zakres wykonywanych czynności Liczba osób Imiona i nazwiska osób, którymi dysponuje wykonawca

Bardziej szczegółowo

Projektowanie i wdrażanie systemów informatycznych (materiały do wykładu cz. II)

Projektowanie i wdrażanie systemów informatycznych (materiały do wykładu cz. II) Projektowanie i wdrażanie systemów informatycznych (materiały do wykładu cz. II) Jacek Cichosz www.zssk.pwr.wroc.pl Katedra Systemów i Sieci Komputerowych Politechnika Wrocławska Narzędzia modelowania

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie i realizacja projektów systemu Microsoft SharePoint 2010

Zarządzanie i realizacja projektów systemu Microsoft SharePoint 2010 Zarządzanie i realizacja projektów systemu Microsoft SharePoint 2010 Geoff Evelyn Przekład: Natalia Chounlamany APN Promise Warszawa 2011 Spis treści Podziękowania......................................................

Bardziej szczegółowo

Web 3.0 Sieć Pełna Znaczeń (Semantic Web) Perspektywy dla branży motoryzacyjnej i finansowej. Przyjęcie branżowe EurotaxGlass s Polska 10 luty 2012

Web 3.0 Sieć Pełna Znaczeń (Semantic Web) Perspektywy dla branży motoryzacyjnej i finansowej. Przyjęcie branżowe EurotaxGlass s Polska 10 luty 2012 Web 3.0 Sieć Pełna Znaczeń (Semantic Web) Perspektywy dla branży motoryzacyjnej i finansowej Przyjęcie branżowe EurotaxGlass s Polska 10 luty 2012 Web 3.0 - prawdziwa rewolucja czy puste hasło? Web 3.0

Bardziej szczegółowo

UML cz. III. UML cz. III 1/36

UML cz. III. UML cz. III 1/36 UML cz. III UML cz. III 1/36 UML cz. III 2/36 Diagram współpracy Diagramy współpracy: prezentują obiekty współdziałające ze sobą opisują rolę obiektów w scenariuszu mogą prezentować wzorce projektowe UML

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pakiety komputerowe wykorzystywane w zarządzaniu przedsiębiorstwem. dr Jakub Boratyński. pok. A38

Podstawowe pakiety komputerowe wykorzystywane w zarządzaniu przedsiębiorstwem. dr Jakub Boratyński. pok. A38 Podstawowe pakiety komputerowe wykorzystywane w zarządzaniu przedsiębiorstwem zajęcia 1 dr Jakub Boratyński pok. A38 Program zajęć Bazy danych jako podstawowy element systemów informatycznych wykorzystywanych

Bardziej szczegółowo

Plan przedsięwzięcia (wersja 2.0) Dokument Inicjujący Projekt (DIP) (produkt cząstkowy P-6)

Plan przedsięwzięcia (wersja 2.0) Dokument Inicjujący Projekt (DIP) (produkt cząstkowy P-6) Plan przedsięwzięcia (wersja 2.0) Dokument Inicjujący Projekt (DIP) (produkt cząstkowy P-6) Przedsięwzięcie eprinter polega na zdiagnozowaniu potencjalnych potrzeb odbiorców firmy Moja firma z grupy A

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDCZE MIARY OBSZARU IT

ZARZĄDCZE MIARY OBSZARU IT ZARZĄDCZE MIARY OBSZARU IT KOSZTA, EFEKTYWNOŚĆ, WYDAJNOŚĆ, RYZYKO XVII Forum Teleinformatyki mgr inż. Michał BIJATA, doktorant, Wydział Cybernetyki WAT Michal.Bijat a@wat.edu.pl, Michal@Bijata.com 23 września

Bardziej szczegółowo

Projekty innowacyjne testujące (PIT) w PO KL - specyfika Zielona Góra, Gorzów Wielkopolski, 30 listopada 1 grudnia 2011 r.

Projekty innowacyjne testujące (PIT) w PO KL - specyfika Zielona Góra, Gorzów Wielkopolski, 30 listopada 1 grudnia 2011 r. Projekty innowacyjne testujące (PIT) w PO KL - specyfika Zielona Góra, Gorzów Wielkopolski, 30 listopada 1 grudnia 2011 r. Spotkanie współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1. Do zapytania ofertowego nr 1/UE/2013

Załącznik nr 1. Do zapytania ofertowego nr 1/UE/2013 Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego Załącznik nr 1 zapytania ofertowego nr 1/UE/2013 WZÓR OFERTY..., dn. 2013 rok Nazwa i adres wykonawcy

Bardziej szczegółowo

TWORZYMY BIURO BEZ PAPIERU

TWORZYMY BIURO BEZ PAPIERU TWORZYMY BIURO BEZ PAPIERU 2,5 MILIARDA dokumentów w archiwum papierowym 200 MLN obiektów w archiwum cyfrowym 60 MILIONÓW stron digitalizowanych rocznie 200 TB danych w e-archiwum 40 MILIONÓW dokumentów

Bardziej szczegółowo

Jak metody i narzędzia BPM - w tym BPMN - mogą służyć analitykom? Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów

Jak metody i narzędzia BPM - w tym BPMN - mogą służyć analitykom? Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów Jak metody i narzędzia BPM - w tym BPMN - mogą służyć analitykom? Jarosław Żeliński analityk biznesowy, projektant systemów O mnie Od 1991 roku w branży IT i zarządzania jako analityk projektant rozwiązań

Bardziej szczegółowo

Marcin Ciesielski MASTERGRUPA

Marcin Ciesielski MASTERGRUPA Marcin Ciesielski MASTERGRUPA Busko Zdrój, dnia 26.11.2013 r. zaprasza do składania ofert w odpowiedzi na: ZAPYTANIE OFERTOWE nr POIG82/01 Dotyczy umowy o dofinansowanie nr UDA-POIG.08.02.00-26-018/13-00

Bardziej szczegółowo

Źródło: S. Wrycza, B. Marcinkowski, K. Wyrzykowski Język UML 2.0 w modelowaniu systemów informatycznych Helion DIAGRAMY INTERAKCJI

Źródło: S. Wrycza, B. Marcinkowski, K. Wyrzykowski Język UML 2.0 w modelowaniu systemów informatycznych Helion DIAGRAMY INTERAKCJI DIAGRAMY INTERAKCJI DIAGRAMY STEROWANIA INTERAKCJĄ Diagramy sterowania interakcją dokumentują logiczne związki między fragmentami interakcji. Podstawowe kategorie pojęciowe diagramów sterowania interakcją

Bardziej szczegółowo

OBSŁUGA ZDARZEO, ALARMÓW, NASTAW I FUNKCJI KONTROLNYCH W PROGRAMIE OBSŁUGI INTERFEJSU 61850

OBSŁUGA ZDARZEO, ALARMÓW, NASTAW I FUNKCJI KONTROLNYCH W PROGRAMIE OBSŁUGI INTERFEJSU 61850 OBSŁUGA ZDARZEO, ALARMÓW, NASTAW I FUNKCJI KONTROLNYCH W PROGRAMIE OBSŁUGI INTERFEJSU 61850 Skład zespołu: Piotr Zybert, Hubert Chrzaniuk INSTYTUT TELE- I RADIOTECHNICZNY Świat wirtualny Świat rzeczywosty

Bardziej szczegółowo

Michał Adamczyk. Język UML

Michał Adamczyk. Język UML Michał Adamczyk Język UML UML I. Czym jest UML Po co UML II.Narzędzia obsługujące UML, edytory UML III.Rodzaje diagramów UML wraz z przykładami Zastosowanie diagramu Podstawowe elementy diagramu Przykładowy

Bardziej szczegółowo

Projektowanie systemu krok po kroku

Projektowanie systemu krok po kroku Rozdział jedenast y Projektowanie systemu krok po kroku Projektowanie systemu transakcyjnego jest ciągłym szeregiem wzajemnie powiązanych decyzji, z których każda oferuje pewien zysk i pewien koszt. Twórca

Bardziej szczegółowo

Diagramy obiegu dokumentów a UML w modelowaniu procesów biznesowych. Stanisław Niepostyn, Ilona Bluemke Instytut Informatyki, Politechnika Warszawska

Diagramy obiegu dokumentów a UML w modelowaniu procesów biznesowych. Stanisław Niepostyn, Ilona Bluemke Instytut Informatyki, Politechnika Warszawska Diagramy obiegu dokumentów a UML w modelowaniu procesów biznesowych Stanisław Niepostyn, Ilona Bluemke Instytut Informatyki, Politechnika Warszawska Wprowadzenie Modelowanie biznesowe jest stykiem między

Bardziej szczegółowo

TC Faktury zarządzanie fakturami kosztowymi w firmie

TC Faktury zarządzanie fakturami kosztowymi w firmie TC Faktury zarządzanie fakturami kosztowymi w firmie Aplikacja TC Faktury przechowuje i tworzy rejestr wszystkich faktur kosztowych. Integruje się z posiadanym system FK i zarządza obiegiem faktur. Z poziomu

Bardziej szczegółowo

Inżynieria oprogramowania. Wykład 7 Inżynieria wymagań: punkty widzenia, scenariusze, przypadki użycia

Inżynieria oprogramowania. Wykład 7 Inżynieria wymagań: punkty widzenia, scenariusze, przypadki użycia Inżynieria oprogramowania Wykład 7 Inżynieria wymagań: punkty widzenia, scenariusze, przypadki użycia Punkt widzenia (Point of View) Systemy oprogramowania mają zwykle kilku różnych użytkowników. Wielu

Bardziej szczegółowo

Konfiguracja modelowania w procesie wytwarzania oprogramowania

Konfiguracja modelowania w procesie wytwarzania oprogramowania Konfiguracja modelowania w procesie wytwarzania oprogramowania Anna Bobkowska Materiały pomocnicze do wykładu z Modelowania i Analizy Systemów na Wydziale ETI PG. Ich lektura nie zastępuje obecności na

Bardziej szczegółowo

Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie

Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie Projekt dotyczy stworzenia zintegrowanego, modularnego systemu informatycznego wspomagającego zarządzanie pracownikami i projektami w firmie informatycznej. Zadaniem systemu jest rejestracja i przechowywanie

Bardziej szczegółowo

Guidelines on certain aspects of the MiFID compliance requirements - cz. 2 - jak wdrożyć? Grzegorz Włodarczyk. Starszy ekspert ds.

Guidelines on certain aspects of the MiFID compliance requirements - cz. 2 - jak wdrożyć? Grzegorz Włodarczyk. Starszy ekspert ds. Guidelines on certain aspects of the MiFID compliance requirements - cz. 2 - jak wdrożyć? Grzegorz Włodarczyk Starszy ekspert ds. compliance O samych Guidelines pisałem już w odrębnym artykule wcześniej

Bardziej szczegółowo

Projektowanie systemów informatycznych. wykład 6

Projektowanie systemów informatycznych. wykład 6 Projektowanie systemów informatycznych wykład 6 Iteracyjno-przyrostowy proces projektowania systemów Metodyka (ang. methodology) tworzenia systemów informatycznych (TSI) stanowi spójny, logicznie uporządkowany

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4 KLASY, OBIEKTY, METODY

Rozdział 4 KLASY, OBIEKTY, METODY Rozdział 4 KLASY, OBIEKTY, METODY Java jest językiem w pełni zorientowanym obiektowo. Wszystkie elementy opisujące dane, za wyjątkiem zmiennych prostych są obiektami. Sam program też jest obiektem pewnej

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja wstępna TIN. Rozproszone repozytorium oparte o WebDAV

Dokumentacja wstępna TIN. Rozproszone repozytorium oparte o WebDAV Piotr Jarosik, Kamil Jaworski, Dominik Olędzki, Anna Stępień Dokumentacja wstępna TIN Rozproszone repozytorium oparte o WebDAV 1. Wstęp Celem projektu jest zaimplementowanie rozproszonego repozytorium

Bardziej szczegółowo

JAK TO DOBRZE ZROBIĆ 5-06-2013

JAK TO DOBRZE ZROBIĆ 5-06-2013 WDROŻENIA ROZWIĄZAŃ PROCESOWYCH: JAK TO DOBRZE ZROBIĆ 5-06-2013 Syndatis 2013 PLAN PREZENTACJI Trochę o Syndatis. Intensywność występujących zagrożeń w projekcie Wdrożenie rozwiązań procesowych - to nie

Bardziej szczegółowo

Analityk i współczesna analiza

Analityk i współczesna analiza Analityk i współczesna analiza 1. Motywacje 2. Analitycy w IBM RUP 3. Kompetencje analityka według IIBA BABOK Materiały pomocnicze do wykładu z Modelowania i Analizy Systemów na Wydziale ETI PG. Ich lektura

Bardziej szczegółowo

Spis treúci. 1. Wprowadzenie... 13

Spis treúci. 1. Wprowadzenie... 13 Księgarnia PWN: W. Dąbrowski, A. Stasiak, M. Wolski - Modelowanie systemów informatycznych w języku UML 2.1 Spis treúci 1. Wprowadzenie... 13 2. Modelowanie cele i metody... 15 2.1. Przegląd rozdziału...

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: MODELOWANIE I ANALIZA SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH Modeling and analysis of computer systems Kierunek: Informatyka Forma studiów: Stacjonarne Rodzaj przedmiotu: Poziom kwalifikacji: obowiązkowy

Bardziej szczegółowo

Narzędzia CASE dla.net. Łukasz Popiel

Narzędzia CASE dla.net. Łukasz Popiel Narzędzia CASE dla.net Autor: Łukasz Popiel 2 Czym jest CASE? - definicja CASE (ang. Computer-Aided Software/Systems Engineering) g) oprogramowanie używane do komputerowego wspomagania projektowania oprogramowania

Bardziej szczegółowo

Wymiana opisu procesów biznesowych pomiędzy środowiskiem Eclipse i EMC Documentum

Wymiana opisu procesów biznesowych pomiędzy środowiskiem Eclipse i EMC Documentum Wymiana opisu procesów biznesowych pomiędzy środowiskiem Eclipse i EMC Documentum Stanisław Jerzy Niepostyn, Ilona Bluemke Instytut Informatyki, Politechnika Warszawska Wprowadzenie Systemy CMS (Content

Bardziej szczegółowo

Architektura oprogramowania w praktyce. Wydanie II.

Architektura oprogramowania w praktyce. Wydanie II. Architektura oprogramowania w praktyce. Wydanie II. Autorzy: Len Bass, Paul Clements, Rick Kazman Twórz doskonałe projekty architektoniczne oprogramowania! Czym charakteryzuje się dobra architektura oprogramowania?

Bardziej szczegółowo

Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania

Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania Wstęp do inżynierii oprogramowania. Cykle rozwoju oprogramowaniaiteracyjno-rozwojowy cykl oprogramowania Autor: Zofia Kruczkiewicz System Informacyjny =Techniczny SI

Bardziej szczegółowo

Informacje i materiały dotyczące wykładu będą publikowane na stronie internetowej wykładowcy, m.in. prezentacje z wykładów

Informacje i materiały dotyczące wykładu będą publikowane na stronie internetowej wykładowcy, m.in. prezentacje z wykładów Eksploracja danych Piotr Lipiński Informacje ogólne Informacje i materiały dotyczące wykładu będą publikowane na stronie internetowej wykładowcy, m.in. prezentacje z wykładów UWAGA: prezentacja to nie

Bardziej szczegółowo

Skuteczność => Efekty => Sukces

Skuteczność => Efekty => Sukces O HBC Współczesne otoczenie biznesowe jest wyjątkowo nieprzewidywalne. Stała w nim jest tylko nieustająca zmiana. Ciągłe doskonalenie się poprzez reorganizację procesów to podstawy współczesnego zarządzania.

Bardziej szczegółowo

Diagram wdrożenia. Rys. 5.1 Diagram wdrożenia.

Diagram wdrożenia. Rys. 5.1 Diagram wdrożenia. Diagram wdrożenia Zaprojektowana przez nas aplikacja bazuje na architekturze client-server. W tej architekturze w komunikacji aplikacji klienckiej z bazą danych pośredniczy serwer aplikacji, który udostępnia

Bardziej szczegółowo