RAPORT RAILWAY BUSINESS FORUM

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "RAPORT RAILWAY BUSINESS FORUM"

Transkrypt

1 RAPORT RAILWAY BUSINESS FORUM PROBLEMY POLSKIEGO KOLEJNICTWA W OBSZARZE INFORMATYKI Raport stanowiący uzupełnienie w formie załącznika do "Białej Księgi - mapy problemów polskiego kolejnictwa" wydanej przez Forum Kolejowe Railway Business Forum w styczniu 2010 roku. Publikacja pstała z inicjatywy Forum Kolejowego Railway Business Forum Wydanie przygotowane przez zespół redakcyjny. Redakcja techniczna: Piotr Faryna Podziękowania za pomoc merytoryczną przy tworzeniu raportu redakcja składa nastepującym osobom i instytucjom: firmie ITTI spółka z o.o., Markowi Danowskiemu, Piotrowi Pachutko, Sławomirowi Majewskiemu, Piotrowi Orzechowskiemu, Włodzimierzowi Śmigierze. Poznao, listopad 2010

2 SPIS TREŚCI 1. Wstęp Cel opracowania Wiodące podmioty gospodarcze PKP Informatyka spółka z o.o Spółki grupy PKP Pozostałe podmioty gospodarcze Informatyka w transporcie podstawowe pojęcia i cele Rys historyczny prywatyzacji kolei na przykładzie rynku brytyjskiego Definicje przydatnych pojęd Rola Informatyki w kolejnictwie Struktura organizacyjna komórek odpowiedzialnych za informatykę na kolei Infrastruktura sprzętowa Zasoby sprzętowe przedsiębiorstw kolejowych Terminale komputerowe użytkowników Infrastruktura sprzętowa centrów przetwarzania danych Sieci teleinformatyczne Oprogramowanie Systemy informatyczne wsparcia zarządzania organizacją i działao biznesowych Systemy informatyczne zarządzania operacyjnego Oprogramowanie wspierające Identyfikacja problemów z zakresu informatyki kolejowej i ich przyczyn Obszar zarządzania przedsiębiorstwem Obszar usług Obszar technologii Podsumowanie i rekomendacje Załączniki Wykaz systemów informatycznych Producenci systemów informatycznych Strona 2

3 1. WSTĘP 1.1. Cel opracowania W Białej Księdze - mapie problemów polskiego kolejnictwa opublikowanej w styczniu 2010 roku przez Forum Kolejowe Railway Business Forum zasygnalizowane zostały najważniejsze problemy transportu szynowego w Polsce przy czym przedstawiony stan faktyczny objął zagadnienia z zakresu organizacji transportu kolejowego, infrastruktury, przewozów, taboru kolejowego, dworców kolejowych i przemysłu okołokolejowego. W analizach i rekomendacjach najwięcej miejsca poświęcono zasadom i kierunkom polityki transportowej. Autorzy zdawali sobie sprawę, że pominięte zostało wiele zagadnieo szczegółowych, którym warto poświęcid odrębne opracowania. Są to, między innymi, sprawy z zakresu energetyki kolejowej, telekomunikacji kolejowej, informatyki kolejowej, bezpieczeostwa, bocznic kolejowych itp. W niniejszym raporcie, próbie opisu i analizy poddany został temat szeroko rozumianej informatyki kolejowej w aspekcie systemowym, sprzętowym i programowym. Oczywiście, rozwiązania informatyczne mają wiele cech uniwersalnych, jednak specyfika branży kolejowej (usługi transportowe oparte o ruch pojazdów po torach sieci kolejowej) sprawia, iż wiele instrumentów informatycznych musi uwzględniad unikalnośd tej działalności, a niektóre muszą byd specjalnie dedykowane dla kolejnictwa. Celem opracowania jest m.in.: opis aktualnej sytuacji związanej z organizacją i aspektami technicznymi informatyki kolejowej, identyfikacja głównych problemów i tzw. wąskich gardeł, przygotowanie materiału źródłowego dla dalszej dyskusji, wskazanie ogólnych rekomendacji dla działao rozwojowych. W obecnej rzeczywistości gospodarczej i technologicznej skomplikowanie procesów oraz koniecznośd budowy interoperacyjności kolei praktycznie uniemożliwia funkcjonowanie przewozów kolejowych bez sprawnych i nowoczesnych systemów informatycznych oraz telekomunikacyjnych. Wymiana informacji, szczególnie związanych z bezpieczeostwem ruchu kolejowego jest priorytetową kwestią, jednak nie mniej ważne są aspekty optymalizacji procesów i kosztów przy zastosowaniu narzędzi służących do przetwarzania baz danych i zarządzania wspieranego informatyką. Środowisko kolejowe jako wielki i dosyd konserwatywny sektor przemysłu wolniej niż w innych branżach implementuje i modernizuje systemy informatyczne. Zaszłości organizacyjne w polskim kolejnictwie, które z praktycznie monopolistycznej jednostki paostwowej Strona 3

4 ewoluowało poprzez przekształcenia komercjalizacyjno-prywatyzacyjne w bardzo skomplikowaną sied setek podmiotów spowodowały, ze systemy informatyczne są słabo zintegrowane. Brak środków inwestycyjnych w latach 90-tych oraz tradycyjne, konserwatywne podejście do metod zarządzania i obsługi przewozów kolejowych to przyczyny zapóźnienia wyposażenia transportu szynowego w Polsce w spójny i efektywny zbiór powiązanych narzędzi informatycznych. Wśród aktualnych problemów w tej dziedzinie, które wymagają rzetelnej dyskusji można wymienid miedzy innymi: brak wspólnej strategii obszaru IT w podmiotach związanych z rynkiem kolejowym, brak odpowiedniego uzgodnionego na poziomie kraju planu rozwoju informatyki, brak integracji i powiązao pomiędzy stosowanymi systemami IT, tworzenie rozwiązao doraźnych w zbyt wąskich zakresach, nieuporządkowanie i trudności w wymianie informacji, przestarzałe technologie, niewystarczające działania modernizacyjne, nieefektywne relacje w zakresie wyniku wdrożonej inwestycji informatycznej. Inicjator opracowania Raport - Problemy polskiego kolejnictwa w obszarze informatyki Forum Kolejowe - Railway Business Forum wiąże duże oczekiwania ze spodziewana debatą publiczną w dążeniu do osiągnięcia jak najszybszych i jak najkorzystniejszych zmian w zakresie informatyki kolejowej w Polsce. Zarówno integracja Polski z innymi krajami UE w ramach interoperacyjności kolei jak i dynamiczny rozwój całego przemysłu około kolejowego wiążą się ściśle z wdrażaniem nowoczesnych technologii wśród, których rozwiązania informatyczne powinny towarzyszyd a nawet wyprzedzad inne inwestycje Wiodące podmioty gospodarcze PKP Informatyka spółka z o.o. PKP Informatyka spółka z ograniczoną odpowiedzialnością powstała 1 października 2001 roku z przekształcenia Centrum Informatyki Kolejnictwa (CIK) i obecnie wchodzi w skład Grupy PKP. Spółka jest publicznym operatorem informatycznym. Głównym udziałowcem spółki jest PKP S.A. Do czasu wyodrębnienia Spółki PKP Informatyka pełną obsługę informatyczną PKP S.A zapewniał Pion Informatyki Kolejowej. Komórka ta odpowiedzialna była za dostawy sprzętu informatycznego, usługi przetwarzania danych, dostawę produktów (w tym systemów informatycznych własnych oraz systemów informatycznych innych spółek) oraz usługi wdrożeniowe. Strona 4

5 Głównym zadaniem Spółki PKP Informatyka było i nadal jest, świadczenie usług informatycznych na rzecz spółek należących do Grupy PKP. Zadanie to zostało określone na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 września 2000 roku o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa paostwowego Polskie Koleje Paostwowe (Dz. U. nr 84 poz. 948 z 2000 r.). Ustawa ta wprowadziła zasadę powoływania odrębnych spółek do realizacji przewozów towarowych, osób i do zarządzania infrastrukturą kolejową, a także do prowadzenia działalności gospodarczej innego rodzaju. Pierwsze zadania Spółki PKP Informatyka przejęte zostały od Dyrekcji Teleinformatyki Kolejowej 1 i realizowane były przez PKP Informatyka zgodnie z wyznaczonym celem, który brzmiał: Misją Spółki PKP Informatyka jest oferowanie usług informatycznych i systemowych z zakresu transportu, logistyki i komunikacji poprzez stosowanie własnych, wypracowanych już rozwiązao, w sposób opłacalny dla Spółki i zamawiającego. Przekształcanie uzgodnieo dotyczących realizacji zadao w formalne umowy cywilno-prawne toczyło się w Spółce PKP Informatyka do roku Do 1 października 2001 roku żadna firma zewnętrzna, nie mogła bez pośrednictwa CIK wejśd na rynek jednostek organizacyjnych wchodzących w skład PP PKP, a następnie PKP S.A. Jednak od 1 października sytuacja systematycznie zaczęła się zmieniad. Coraz częściej na rynku usług informatycznych zaczęli pojawiad się inni dostawcy, świadcząc usługi informatyczne o konkurencyjnej jakości i cenie. Proces ten doprowadził do stanu, kiedy to PKP Informatyka musiała stad się konkurentem dla innych firm. Należy podkreślid, iż proces ten wciąż trwa, przybierając na sile w ostatnich latach. Działalnośd rynkowa Spółki ma następujące cele: 1. Zachowanie, w możliwie największym stopniu, eksploatacji systemów informatycznych wytworzonych w strukturach PP PKP i PKP S.A. Systemy te były głównym źródłem bieżących przychodów Spółki. 2. Prowadzenie własnych prac rozwojowych, świadczenie profesjonalnych, systemowych i kompleksowych usług informatycznych dla firm związanych z transportem kolejowym oraz dla innych jednostek i podmiotów gospodarczych. 3. Prowadzenie prac rozwojowych nad nowymi systemami informatycznymi, w tym poprzez sukcesywną modernizację systemów informatycznych przejętych z PP PKP i PKP S.A. 1 Do czasu wydzielenia spółek Grupy PKP, Dyrekcja Teleinformatyki Kolejowej wchodziła w skład organizacyjny PKP. Strona 5

6 4. Podjęcie współpracy w zakresie przygotowania ofert i wdrożeo z największymi firmami informatycznymi działającymi w Polsce. Współpraca ta zaowocowała znacznym postępem technicznym, nowymi doświadczeniami i przychodami, szczególnie z tytułu wdrażania systemów klasy ERP. Zarząd Spółki, aby zapewnid spełnienie potrzeb i oczekiwao klientów, wytyczył następujące cele organizacyjne: stałe podnoszenie jakości świadczonych usług, stały rozwój kompetencji pracowników Spółki, stały wzrost efektywności działao, zbudowanie narzędzi skutecznego nadzoru operacyjnego, służącego stałemu doskonaleniu funkcjonowania, oraz stały rozwój Spółki, stosownie do potrzeb rynku Przedmiot działania Spółki Głównym celem działania Spółki PKP Informatyka jest świadczenie profesjonalnych, systemowych i kompleksowych usług informatycznych dla firm związanych z transportem kolejowym oraz dla innych jednostek i podmiotów gospodarczych. Usługi świadczone przez Spółkę obejmują: serwis techniczny i aplikacyjny, utrzymanie i eksploatację systemów, integrację systemów, projektowanie i budowę oprogramowania, doradztwo w zakresie usług informatycznych, szkolenia informatyczne. Jak już wspomniano, Spółka PKP Informatyka jest jedyną w Polsce firmą z branży IT, wywodzącą się z sektora transportu kolejowego, a zatem znającą jego specyfikę i potrzeby w zakresie informatyzacji. Posiada ona długoletnie doświadczenie, wiedzę i kompetencje zdobyte podczas realizacji kilkuset projektów informatycznych. Spółka zapewnia usługi informatyczne klientom na obszarze całego kraju. Początkowo posiadała ona dziewięd Ośrodków Informatyki, które zlokalizowane były w następujących miejscowościach: Gdaosk, Kraków, Lublin, Łódź, Poznao, Sosnowiec, Szczecin, Warszawa, Wrocław. Obecnie Spółka posiada jedynie cztery ośrodki, a mianowicie: Ośrodek Centralny PKP Informatyka w Warszawie, Strona 6

7 Północny Ośrodek Informatyki w Szczecinie, Centralny Ośrodek Informatyki w Łodzi, Południowy Ośrodek Informatyki w Sosnowcu. Działalnośd Spółki ukierunkowana jest na kompleksową informatyzację oraz obsługę informatyczną Spółek Grupy PKP. Zgodnie z informacjami dostępnymi na stronie internetowej Spółki, Spółka wciąż rozwija swoją ofertę i inwestuje w rozwój technologii IT dla szeroko rozumianego rynku transportowego, m.in. dla firm posiadających licencje na prowadzenie działalności przewozowej oraz dla firm spedycyjnych i innych podmiotów gospodarczych. Atutem PKP Informatyka jest fakt, iż realizacja wszystkich celów wspomagana jest przez wdrożony i stale udoskonalany System Zarządzania Jakością, a realizacja celów Polityki Bezpieczeostwa Informacji jest wspomagana przez wdrożony i udoskonalany System Zarządzania Bezpieczeostwem Informacji, zgodny z normą ISO 27001: Spółka jest członkiem Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji oraz utrzymuje współpracę międzynarodową w zakresie problematyki IT, zapewniając tym samym integrację informatyczną Spółek Grupy PKP z systemami europejskimi. Dodatkowo Spółka czynnie uczestniczy w działaniach Unii Europejskiej w zakresie transportu kolejowego Kapitał zakładowy i wyposażenie Spółki w aktywa Kapitał zakładowy Spółki PKP Informatyka sukcesywnie wzrastał od momentu założenia Spółki i pochodził z następujących źródeł: wkładów pieniężnych wniesionych przez PKP S.A., aportów rzeczowych wniesionych przez PKP S.A., bieżących przychodów z eksploatacji systemów. Kapitał zakładowy Spółki zmieniał się w następujący sposób: PKP Informatyka działalnośd operacyjną rozpoczęła w roku 2001 z kapitałem zakładowym w wysokości ,00 zł. Kapitał składał się ze 100 równych i niepodzielnych udziałów, każdy o wartości 500,00 zł, ustalonych przez PKP S.A. w akcie założycielskim Spółki. Wszystkie udziały w kapitale zakładowym Spółki objęła PKP S.A. i pokryła je wkładem pieniężnym. Na mocy uchwały Nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 28 września 2001 roku o podwyższeniu kapitału zakładowego, zmienionej uchwałą Nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 26 listopada 2001 roku, kapitał zakładowy PKP Informatyka został podniesiony do kwoty ,00 zł. Podwyższenie kapitału zakładowego Spółki nastąpiło w drodze wkładu Strona 7

8 niepieniężnego aportu rzeczowego w postaci zespołu składników materialnych. Ustanowiono nowych udziałów o wartości nominalnej 500,00 zł każdy. Wszystkie nowe udziały zostały objęte przez PKP S.A. W dniu 16 kwietnia 2003 roku aktem notarialnym kapitał zakładowy został podniesiony do kwoty ,00 zł, tj. o kwotę ,00 zł, poprzez ustanowienie nowych udziałów o wartości nominalnej 500,00 zł każdy. Wszystkie udziały objęte zostały przez PKP Informatyka S.A. Podwyższenie kapitału zakładowego Spółki nastąpiło w drodze wkładu niepieniężnego aportu rzeczowego w postaci składników materialnych. W dniu 29 grudnia 2003 roku aktem notarialnym kapitał zakładowy został podniesiony do kwoty ,00 zł, tj. o kwotę ,00 zł, poprzez ustanowienie 186 nowych udziałów o wartości nominalnej 500,00 zł każdy. Wszystkie udziały objęte zostały przez PKP S.A. Podwyższenie kapitału zakładowego Spółki nastąpiło w drodze wkładu niepieniężnego aportu rzeczowego w postaci zespołu składników materialnych. W dniu 9 listopada 2004 roku aktem notarialnym kapitał zakładowy został podniesiony do kwoty ,00 zł, tj. o kwotę ,00 zł, poprzez ustanowienie 992 nowych udziałów o wartości nominalnej 500,00 zł każdy. Wszystkie udziały objęte zostały przez PKP S.A. Podwyższenie kapitału zakładowego Spółki nastąpiło w drodze wkładu niepieniężnego aportu rzeczowego w postaci zespołu składników materialnych. W dniu 14 kwietnia 2005 roku, aktem notarialnym, kapitał zakładowy został podniesiony do kwoty ,00 zł, tj. o kwotę ,00 zł, poprzez ustanowienie nowych udziałów o wartości nominalnej 500,00 zł każdy. Wszystkie udziały objęte zostały przez PKP S.A. Podwyższenie kapitału zakładowego Spółki nastąpiło w drodze wkładu niepieniężnego aportu rzeczowego w postaci zespołu składników materialnych. W dniu 26 sierpnia 2005 roku zgodnie z Uchwałą nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników PKP Informatyka Sp. z o.o., kapitał zakładowy został podniesiony do kwoty ,00 zł, tj. o kwotę ,00 zł, poprzez ustanowienie nowych udziałów o wartości nominalnej 500,00 zł każdy. Wszystkie udziały objęte zostały przez PKP S.A. Podwyższenie kapitału zakładowego Spółki nastąpiło w drodze wkładu niepieniężnego aportu rzeczowego w postaci zespołu składników materialnych. W dniu 17 stycznia 2006 roku, aktem notarialnym, kapitał zakładowy został podniesiony do kwoty ,00 zł, tj. o kwotę ,00 zł, poprzez ustanowienie nowych udziałów o wartości nominalnej 500,00 zł każdy. Strona 8

9 Wszystkie udziały objęte zostały przez PKP S.A. Podwyższenie kapitału zakładowego Spółki nastąpiło w drodze wkładu niepieniężnego aportu rzeczowego w postaci zespołu składników materialnych. Struktura bilansowa kapitałów własnych Spółki wg stanu na dzieo roku przedstawiała się następująco (Tab. 1): Tab. 1 Struktura bilansowa kapitałów własnych Spółki PKP Informatyka wg stanu na dzieo Kapitały własne według stanu na dzieo r. w kwocie ,16 zł obejmują: Kapitał podstawowy Kapitał zapasowy Strata z lat ubiegłych Zysk osiągnięty w 2008 roku ,00 zł ,51 zł , zł ,57zł Aktywa trwałe obejmują w Spółce następujące składniki: 1. Wartości niematerialne i prawne ,01 zł 2. Rzeczowe aktywa trwałe ,32 zł 3. Inwestycje długoterminowe ,28 zł 4. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe ,25 zł Razem aktywa trwałe wynoszą ,86 zł. Wartości niematerialne i prawne wykazane w bilansie na dzieo r. w kwocie ,01 zł obejmują oprogramowanie (i licencje) komputerowe. Spółka PKP Informatyka posiada 26,5% aktywów trwałych pochodzących z PKP S.A. Spółka nie przejęła od PKP S.A. składników majątkowych nadmiernych, zbędnych czy też niezwiązanych z jej przedmiotem działania. W skład rzeczowego majątku trwałego na dzieo r. wchodzą: środki trwałe o wartości netto ,78 zł oraz środki trwałe w budowie ,54 zł. Saldo inwestycji długoterminowych na dzieo r. wynosi ,28 zł. Są to udziały w spółce Kolejowa Oficyna Wydawnicza w Warszawie. Inwestycje długoterminowe obejmują: Strona 9

10 1. aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ,00 zł 2. inne rozliczenia międzyokresowe (odsetki leasingowe w 2008 r.) ,25 zł. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego wykazane na dzieo r. naliczone zostały od ujemnych różnic przejściowych, zgodnie z ustawą o rachunkowości i ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych. Wartośd aktywów obrotowych na dzieo r. obejmuje: 1. zapasy ,17 zł 2. należności krótkoterminowe ,78 zł 3. inwestycje krótkoterminowe ,67 zł 4. krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe ,76 zł Razem aktywa obrotowe ,38 zł Przychody netto ze sprzedaży za okres roku obrotowego 2008 w kwocie ,42 zł obejmują: 1. przychody ze sprzedaży produktów i usług ,66 zł 2. zmiany stanu produktów ,56 zł 3. koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby ,08 zł 4. przychody ze sprzedaży towarów i materiałów ,12 zł. Poniesiony w roku obrotowym koszt własny sprzedanych produktów, usług i towarów i materiałów wyniósł ,35 zł Przewłaszczenie udziałów PKP Informatyka Na podstawie umowy z dnia 12 marca 2002 roku PKP S.A. przewłaszczyła na rzecz Skarbu Paostwa, reprezentowanego przez Ministra Finansów, udziałów w kapitale zakładowym Spółki. Następnie liczbę udziałów Spółki podlegających przewłaszczeniu pomniejszono o udziałów. Aktualnie udziałów Spółki, stanowiących 40,58% wszystkich udziałów, jest przewłaszczonych na rzecz Skarbu Paostwa, reprezentowanego przez Ministra Finansów, a udziałów( 59,42% wszystkich udziałów) należy do PKP S.A. W celu zabezpieczenia zaciągniętych z poręczeniem Skarbu Paostwa kredytów i pożyczek niezbędne było kolejne przewłaszczenie udziałów Spółki PKP Informatyka. W dniu 15 maja 2007 roku, w trybie aneksu nr 2 do umowy przewłaszczenia, zmieniono zapis dotyczący konieczności uzyskiwania zgody Ministra Finansów na zaciąganie lub rozporządzanie prawami. W aneksie tym postanowiono, że zgoda taka będzie wymagana dla zobowiązao lub rozporządzeo prawami o wartości przekraczającej jednorazowo ,00 zł. Minister Finansów ustanowił na rzecz PKP S.A. użytkowanie przewłaszczonych udziałów PKP Informatyka, w związku z czym PKP S.A. może wykonywad wobec PKP Informatyka prawa Strona 10

11 i obowiązki, zarówno majątkowe jak i korporacyjne, z pewnymi ograniczeniami. Te ograniczenia to: koniecznośd uprzedniego uzyskiwania przez PKP Informatyka zgody Ministra Finansów na zmiany Umowy Spółki. Zgoda taka nie jest wymagana jedynie w przypadku, gdy zmiana umowy Spółki dotyczy podwyższenia jej kapitału zakładowego przez PKP S.A., koniecznośd uprzedniego uzyskiwania przez PKP Informatyka zgody Ministra Finansów na zaciąganie zobowiązao lub rozporządzanie prawami Spółki o wartości przekraczającej jednorazowo kwotę ,00 zł. Przytoczone zastrzeżenia i ograniczenia oznaczają bezpośrednią kontrolę Ministra Finansów nad najważniejszymi i strategicznymi decyzjami organów korporacyjnych Spółki, w tym nad przyszłymi pakietami akcyjnymi i decyzjami o prywatyzacji. Należy do tego dodad umowne zobowiązanie się Spółki PKP S.A. wobec Ministra Finansów do dbania o realną rynkową wartośd udziałów PKP Informatyka, z uwagi na koniecznośd utrzymania realności ustanowionych zabezpieczeo dla pożyczek i gwarancji udzielonych PKP S.A. przez Skarb Paostwa Spółki grupy PKP Grupa PKP swoją działalnośd rozpoczęła w 2001 roku w wyniku procesu restrukturyzacji przedsiębiorstwa paostwowego Polskie Koleje Paostwowe. Ideą podziału PKP było rozgraniczenie działalności przewozowej kolei od zarządzania liniami kolejowymi oraz utworzenie samodzielnych podmiotów prawa handlowego, mogących świadczyd usługi nie tylko na rynku kolejowym. Podstawowym przedmiotem działalności Grupy PKP jest: krajowy i międzynarodowy kolejowy przewóz osób i rzeczy, świadczenie usług związanych z przewozem, prowadzenie usług logistycznych w zakresie kolejowych przewozów pasażerskich i towarowych, zarządzanie liniami kolejowymi i ich utrzymanie, a także działalnośd elektroenergetyczna, telekomunikacyjna i informatyczna. Obecnie grupę PKP tworzy PKP S.A., która jest Spółką dominująca, oraz spółki operatorskie obsługujące rynki przewozów pasażerskich, przewozów towarowych, spółki związane z infrastrukturą kolejową oraz inne. Do grupy spółek operatorskich zalicza się: 1. w obrębie przewozów pasażerskich: PKP Intercity Sp. z o.o., Strona 11

12 PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście Sp. z o.o., 2. w obrębie spółek związanych z infrastrukturą kolejową: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., TK Telekom Sp. z o.o., PKP Energetyka S.A., PKP Informatyka Sp. z o.o. 3. w obrębie przewozów towarowych: PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa Sp. z o.o., PKP Cargo S.A., 4. oraz pozostałe podmioty: Przedsiębiorstwo Napraw Infrastruktury Sp. z o.o., WAGREM Sp. z o.o., Gorzów Wagony Sp. z o.o., CS Szkolenie i Doradztwo Sp. z o.o., Natura Tour Sp. z o.o., Polskie Koleje Linowe Sp. z o.o., Drukarnia Kolejowa Kraków Sp. z o.o., Kolejowe Zakłady Łączności Sp. z o.o. Struktura oraz skład Grupy PKP zostały przedstawione na Rys. 1. Strona 12

13 Przewożnicy kolejowi PKP Polskie Koleje Paostwowe Inne podmioty Przewozy pasażerskie Infrastruktura Przewozy towarowe PKP Intercity Sp. z o.o. PKP Polskie Linie Kolejowe LHS PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa sp. z o.o. SKM Szybka kolej miejska TK Telekom Sp. z o.o. PKP Cargo PKP Energetyka PKP Informatyka Rys. 1 Struktura oraz skład przewoźników kolejowych Pozostałe podmioty gospodarcze W kontekście niniejszego raportu w systemie rozwiązao informatycznych specyficznych dla kolejnictwa uczestniczy wiele podmiotów tworzących razem z Grupą PKP branżę transportu kolejowego w Polsce (także firmy i instytucje pracujące na rzecz kolejnictwa chod bezpośrednio nie związane z przewozami kolejowymi). Są to przede wszystkim : przewoźnicy pasażerscy (m.in. Przewozy Regionalne, Koleje Mazowieckie, SKM w trójmieście, SKM w Warszawie, WKD, Arriva, Koleje Śląskie, Koleje Dolnośląskie), przewoźnicy towarowi (m.in. DB Schenker Rail Polska, CTL Logistics, PolMiedzTrans, Lotos Kolej, Freightliner PL, Rail Polska), zarządcy infrastruktury (w tym bocznic), zakłady produkcji i napraw taboru kolejowego, inne przedsiębiorstwa powiązane w ten sposób, że praktycznie cała ich działalnośd jest prowadzona na rzecz kolejnictwa. Strona 13

14 Cały sektor transportu szynowego w większym lub mniejszym stopniu jest połączony siatką wzajemnych zależności. W ramach rozwiązao informatycznych np. zagadnienie utrzymania taboru kolejowego (w kontekście pojęcia i obowiązków podmiotu odpowiedzialnego za utrzymanie - ECM) obejmuje cały proces napraw i przeglądów taboru, w który zaangażowanych może byd wiele podmiotów. Zagadnienia informatyki odnośnie obecnych na rynku firm, będących dużymi, międzynarodowymi organizmami gospodarczymi jak np. polskie części konglomeratów takich jak Bombardier Transportation czy DB Schenker, zostały pominięte w niniejszym raporcie. Nie sposób byłoby odnieśd się do wszelkich aspektów rozwiązao informatycznych stosowanych przez poszczególnych użytkowników zaangażowanych w sektorze kolejowym, dlatego w raporcie oparto się na przykładach zaczerpniętych głównie z doświadczeo znaczących spółek kolejowych ze względu na liczbę zatrudnionych pracowników oraz uzyskanych dochodów ze sprzedaży (Rys. 2, Rys. 3), czyli: PKP Informatyka, Przewozy Regionalne, PKP InterCity i PKP Cargo. Niewątpliwie, niezwykle istotne dla obrazu informatyki są także podmioty, które zajmują się tworzeniem oprogramowania i całych systemów logicznych dla informatyki a także produkcją lub dostawą i serwisem sprzętu zaangażowanego w ten zakres działalności. Rys. 2 Zatrudnienie w poszczególnych spółkach kolejowych Rys. 3 Wyniki finansowe ze sprzedaży w poszczególnych spółkach kolejowych Strona 14

15 2. INFORMATYKA W TRANSPORCIE PODSTAWOWE POJĘCIA I CELE 2.1. Rys historyczny prywatyzacji kolei na przykładzie rynku brytyjskiego W latach 40 dwudziestego wieku wszystkie firmy kolejowe kolei brytyjskich połączone zostały w tzw. Wielka Czwórkę, czyli cztery grupy przedsiębiorców. Jednakże w roku 1948 dotychczasowa Wielka Czwórka została znacjonalizowana i połączona w paostwową firmę British Railway (BR). Odpowiedzialnośd za funkcjonowanie systemów informatycznych w firmie BR spoczywała na wewnętrznym oddziale firmy - BR Computing. Oddział ten odpowiedzialny był za dostarczanie usług i systemów IT tworzonych często specjalnie na indywidualne potrzeby kolei. Jednakże wraz z upływem czasu oddziały BR zaczęły tworzyd własne mniejsze komórki informatyczne odpowiedzialne za podstawową obsługę techniczną swoich urządzeo IT. Proces ten doprowadził w latach do sprywatyzowania spółki British Railway, w wyniku której firma przekształciła się w ponad 100 oddzielnych spółek. W skład nowo powstałych spółek wchodziły spółki taborowe, operatorskie, infrastrukturalne oraz pomocnicze, a spółka BR Computing stała się jednym z prywatnych dostawców IT, który wyróżniał się na tle innych dostawców zdobytym doświadczeniem oraz jako jedyny posiadał prawa autorskie do używanych wówczas systemów. Jednak podział spółek nie rozwiązał problemu, z którym borykano się od dłuższego czasu, a mianowicie problemu skoordynowania przepływu i zarządzania informacjami. Efekty prywatyzacji kolei brytyjskich wywołały poważne konsekwencje dla systemów informatycznych. Zmonopolizowane dotychczas rozwiązania informatyczne musiały ulec zmianie ze względu na fakt, iż przed nowymi spółkami otworzył się światowy i ogólnodostępny rynek informatyczny wraz z jego nowoczesnymi rozwiązaniami, a każda ze spółek miała możliwośd swobodnego wyboru partnera. Dotychczasowe wewnętrzne przepływy danych musiały przerodzid się w komunikację między wieloma niezależnymi podmiotami. Swobodny wybór dostawców pozwolił spółkom na szybsze i efektywniejsze wdrażanie nowych systemów. Jednakże miało to też swoje konsekwencje, a mianowicie często gotowe rozwiązania proponowane przez dostawców okazywały się niedostatecznie dopasowane do potrzeb spółek. Z kolei tworzenie indywidualnych rozwiązao dla spółek okazywało się niejednokrotnie zbyt drogie. W krótkim czasie okazało się, że koordynacja działao i podejmowanie decyzji wśród tak złożonej struktury spółek stało się utrudnione, a nawet niemożliwe. Brak jednego organu zarządczego spowodował ogólny chaos, doprowadzając wiele projektów do klęski. Zarządy spółek, które obecnie mogły podejmowad samodzielne decyzje, często podejmowały je pochopnie, wybierając tanie rozwiązania, które pociągały za sobą masę dodatkowych kosztów lub okazywały się nieadekwatne do potrzeb. Wiązało się to również z brakiem wiedzy i doświadczenia osób zajmujących wysokie stanowiska w spółkach. Przykładem niezrealizowanych projektów jest m.in. projekt systemu kontroli pociągów, który przygotowywany był w latach przez EWS Ltd. Strona 15

16 Zaprzestano wdrażania tego projektu po uprzednim zainwestowaniu w niego 10 mln funtów. Kolejnym projektem, który zakooczył się porażką, był system RTTM (ang. Real Time Train Monitoring), który już w trakcie testowania okazał się zbyt mało wydajny. Wyjściem z tego problemu okazało się podzielenie sektora kolejowego na funkcjonalne domeny informacyjne, wśród których wyodrębniono domeny w następujących obszarach: zarządzania biznesowego, sprzedaży, usług przewozowych, zarządzania infrastrukturą i nieruchomościami, utrzymania taboru oraz zarządzania klientami. Następnie wszystkie dane przemysłu kolejowego podzielono, ze względu na poziom dostępności, na: dane ogólnodostępne: rozkład jazdy, geografia, charakterystyka i dostępnośd sieci, taryfy, informacje o ruchu pociągów; dane wspólne: skład pociągów, charakterystyki techniczne taboru; dane poufne: kontakty z klientami i dostawcami, zyski, dane o wielkościach przewozów towarowych. System zarządzania ruchem pociągów wymagał niewielkich modyfikacji przejawiających się w tym, iż konieczne było dodanie określenia przynależności pociągów do operatorów dla poszczególnych operatorów w celu rozliczania opłat i prowadzenia statystyk. Niewielkich zmian dokonano również w systemach taryf i rezerwacji biletów, jednak kwestie systemów finansowych nie były już tak proste i mało kosztowne. Systemy rozliczeniowo-finansowe tworzone były niezależnie przez każdą z firm ze względu na skomplikowany i odmienny w każdej firmie system rozliczeo. Schemat sektora kolejowego w Wielkiej Brytanii zaprezentowany został na Rys. 4Błąd! Nie można odnaleźd źródła odwołania.. Strona 16

17 Rys. 4 Schemat sektora kolejowego w Wielkiej Brytanii po prywatyzacji [źródło: opracowanie Rynek kolejowy dodatek specjalny Nr 12/2004] Wydaje się, iż największą barierą procesu informatyzacji jest modernizacja wspólnych systemów informatycznych. Ze względu na złożonośd oraz koszt takiej operacji sektor kolejowy nie jest w stanie jej przeprowadzid. Wciąż wiele systemów, z których korzystają spółki to systemy stworzone przed rokiem Struktura sprywatyzowanego sektora kolei brytyjskich utrudnia finansowanie i rozwój nowoczesnych i wspólnych systemów Definicje przydatnych pojęd Aplikacja informatyczna zrealizowana w postaci działającego oprogramowania informatycznego grupa funkcji lub moduł systemu informatycznego Bocznica kolejowa droga kolejowa połączona z linią kolejową i służąca do wykonywania załadunku i wyładunku wagonów lub postoju pojazdów kolejowych oraz przemieszczania i włączania pojazdów kolejowych do ruchu po sieci kolejowej EFRR Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego ERP ang. Enterprise Resource Planning informatyczne systemy wspomagające zarządzanie zasobami przedsiębiorstwa Fundusze unijne fundusze pomocowe Unii Europejskiej FS Fundusz Spójności Hurtownia danych uporządkowana i usystematyzowana baza danych, skonstruowana specjalnie pod kątem potrzeb informacyjnych użytkownika lub użytkowników 2 Na podstawie opracowania Rynek Kolejowy, Dodatek specjalny nr 12/2004 Strona 17

18 Infrastruktura kolejowa linia kolejowa oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym, przeznaczone do zarządzania przez zarządcę infrastruktury, obsługi przewozu osób i rzeczy, a także do utrzymania niezbędnego w tym celu majątku zarządcy infrastruktury KE Komisja Europejska LAN lokalna sied komputerowa, obejmująca swym zasięgiem najczęściej jeden budynek Linia kolejowa droga kolejowa mająca swój początek i koniec wraz z przyległym pasem gruntu, na którą składają się odcinki linii kolejowej, a także budynki, budowle i urządzenia, przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami NSRO dokument Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia na lata zatwierdzony przez Komisję Europejską w maju 2007 roku OLAP ang. On-line Analytical Processing systemy informatyczne do wykonywania analiz i wspomagania procesów podejmowania decyzji w trybie interakcji z użytkownikiem PKP Cargo PKP Cargo Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie PKP Energetyka PKP Energetyka spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie PKP Informatyka PKP Informatyka Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie PKP Intercity (PKP IC) PKP Intercity Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie PKP LHS - PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Zamościu PKP PLK PKP Polskie Linie Kolejowe Spółka Akcyjna, z siedzibą w Warszawie, zarządzająca paostwową infrastrukturą kolejową PKP Przewozy Regionalne (PKP PR) PKP Przewozy Regionalne Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, z siedzibą w Warszawie PKP S.A. Polskie Koleje Paostwowe Spółka Aukcyjna, utworzona na podstawie ustawy z dnia 8 września 2000 roku o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa paostwowego Polskie Koleje Paostwowe (Dz. U. Nr 84 poz. 948 z 2000 r.) PNI Przedsiębiorstwo Napraw Infrastruktury spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie Strona 18

19 POIiŚ Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko na lata , jeden z programów operacyjnych będących podstawowym narzędziem do osiągnięcia założonych w NSRO celów przy wykorzystaniu środków finansowych FS i EFRR oraz RPO PP PKP przedsiębiorstwo paostwowe Polskie Koleje Paostwowe, funkcjonujące na podstawie przepisów z dnia 27 kwietnia 1989 roku o przedsiębiorstwie paostwowym Polskie Koleje Paostwowe (Dz. U. nr 26, poz. 138 z 1989 roku) Przewoźnik kolejowy przedsiębiorca, który na podstawie licencji wydanej przez UTK wykonuje przewozy kolejowe lub świadczy usługę trakcyjną RPO regionalny program operacyjny - instrument finansowy polityki regionalnej polskich województw na lata Strategia dla TK dokument Strategia dla Transportu Kolejowego do 2013 roku, przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 17 kwietnia 2007 roku System informatyczny grupa aplikacji informatycznych dedykowanych do wsparcia zarządzania w określonej dziedzinie działalności TK Telekom Telekomunikacja Kolejowa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, z siedzibą w Warszawie Terminal logistyczny zespół infrastruktury i urządzeo służących m.in. do przeładunków, składowania, sortowania, konfekcjonowania i innych czynności w zakresie towarów UE Unia Europejska Ustawa o PKP S.A. ustawa z dnia 8 września 2000 roku o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa paostwowego Polskie Koleje Paostwowe (Dz. U. Nr 84, poz. 948 z 2000 r.) Ustawa o PP PKP ustawa z dnia 27 kwietnia 1989 roku o przedsiębiorstwie paostwowym Polskie Koleje Paostwowe (Dz. U. Nr 26, poz. 138 z 1989 r.) Ustawa o transporcie kolejowym ustawa z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 86, poz. 789 z 2003 r.) Ustawa prawo przewozowe ustawa z dnia 15 listopada 1984 roku (Dz. U. Nr 53, poz. 272 z 1984 r.) UTK Urząd Transportu Kolejowego WAN - rozległa sied komputerowa, obejmująca swym zasięgiem duży obszar kraju Wdrożenie informatyczne zespół czynności związanych z instalacją, parametryzacją i dostosowaniem oprogramowania do specyficznych wymagao użytkownika, a także Strona 19

20 z konwersją i przeniesieniem danych oraz testowaniem systemu informatycznego i uruchomieniem dostępu do poszczególnych funkcji wdrażanego oprogramowania. Zarządca infrastruktury podmiot wykonujący działalnośd polegającą na zarządzaniu infrastrukturą kolejową na zasadach określonych w ustawie o transporcie kolejowym ZISZ zintegrowany informatyczny system zarządzania ZNI zakłady napraw infrastruktury funkcjonujące jako spółki, w których właścicielem udziałów jest PKP PLK 2.3. Rola Informatyki w kolejnictwie Zarządzanie przedsiębiorstwem kolejowym wymaga zastosowania nowoczesnych narzędzi informatycznych, które pozwalają zarówno na zmniejszenie kosztów wewnętrznych i zewnętrznych jak i, co ważniejsze, na lepszą kontrolę firmy. W krajach europejskich, m.in. w Polsce, proces zarządzania przedsiębiorstwem kolejowym prowadzony jest za pomocą systemów klasy ERP (ang. Enterprise Resource Planning) pozwalających na integrację procesów przedsiębiorstwa na wszystkich jego szczeblach. Podstawowe funkcje systemów ERP wykorzystywane w kolejnictwie obejmują zwykle obsługę rachunkowości finansowej i zarządczej, procesów logistycznych, sprzedaży, planowania i monitorowania produkcji oraz zarządzania zasobami ludzkimi. W niektórych krajach europejskich stosowane są również inne, bardziej zaawansowane systemy zarządcze, np. systemy wspierające zarządzanie relacjami z klientami CRM (ang. Customer Relationships Management), systemy zarządzania łaocuchem dostaw SCM (ang. Supply Chain Management) oraz systemy zarządzania przepływem pracy (ang. workflow). Informatyczne wspomaganie zarządzania koleją zwykle realizowane jest za pomocą specjalistycznych systemów dziedzinowych dedykowanych dla określonych potrzeb, np. przewozów pasażerskich czy transportowych. Prawie żadne systemy informatyczne stosowane obecnie w kolejnictwie nie są systemami powielanymi, co oznacza, iż każdy przedstawiciel kolejowy korzysta z aplikacji tworzonych specjalnie na jego potrzeby. Ten stan rzeczy uwarunkowany jest historycznie. Jeszcze do niedawna w każdym kraju europejskim istniał tylko jeden przewoźnik, a mianowicie przewoźnik narodowy. Wpływ na wizerunek kolei ma zarówno sposób jego zarządzania jak i opinia jego głównego użytkownika czyli pasażera. Dlatego istotnym jest, odpowiednie zastosowanie narzędzi do obsługi i wspomagania przewozów pasażerskich. Dotyczy to zarówno samej sprzedaży biletów przewoźników pasażerskich jak i zapewnienia właściwej informacji o produktach i ich cenach. Stosowane w kolejnictwie europejskim systemy sprzedaży biletów kolejowych umożliwiają obsługę ofert wielu przewoźników za pośrednictwem różnych kanałów dystrybucji, m.in. za pośrednictwem zwykłych terminali w kasach biletowych, za pośrednictwem Internetu i w tzw. biletomatach usytuowanych na dworcach. Należy zaznaczyd, iż systemy rezerwacji miejsc większości kolei są ze sobą połączone i na mocy Strona 20

21 wzajemnych porozumieo poszczególne koleje mogą sprzedawad produkty zagranicznych przewoźników. W przypadku systemu informatycznego umożliwiającego zakup biletów różnych przewoźników kluczowym czynnikiem jest stworzenie odpowiedniego systemu rozliczeo pomiędzy przewoźnikami, pozwalającego na szybkie uzyskiwanie szczegółowych informacji o stanie sprzedaży poszczególnych produktów. Taki system został zastosowany m.in. w Wielkiej Brytanii, gdzie działa kilkunastu przewoźników pasażerskich. Nie mniej ważne z punktu widzenia podróżnych są systemy informowania o rozkładzie jazdy pociągu. Powszechne jest dzisiaj udostępnianie tego rodzaju informacji za pomocą Internetu czy telefonów komórkowych. Aktualizowane na bieżąco informacje, dotyczące opóźnieo poszczególnych pociągów, udostępniane są pasażerom np. kolei czeskich. Informacje te są dostępne zarówno na stronach internetowych jak i na dworcach kolejowych. Systemy informatyczne dedykowane dla przewoźników towarowych opierają się głównie na aplikacjach służących do prowadzenia działalności akwizycyjnej, nadawania przesyłek, monitorowania ich przewozu, prowadzenia rozliczeo między przewoźnikami oraz z klientami. Obecnie w Europie istnieją międzynarodowe systemy wymiany informacji o pociągach, wagonach i przesyłkach. Wymiana informacji o przesyłkach przekazywanych na granicy odbywa się w sposób elektroniczny. Systemy monitorowania wagonów i przesyłek mają kluczowe znaczenie zarówno dla przewoźników w celu dokonywania rozliczeo finansowych jak i pozwalają klientom na śledzenie swoich przesyłek. Warstwa działalności operacyjnej wspierana jest przede wszystkim w zakresie kierowania ruchem kolejowym, śledzeniem i rejestrowaniem pracy oraz tworzeniem rozkładu jazdy. Kierowanie ruchem kolejowym odbywa się za pomocą wyspecjalizowanych technologii korzystających z zaawansowanych systemów telekomunikacyjnych np. GSM pozwalających na ciągłą obserwację pociągów. W zakresie tworzenia rozkładów jazdy wykorzystuje się wyspecjalizowane aplikacje graficzne wykorzystujące szczegółowe opisy sieci kolejowej, np. GIS (ang. Geographic Information System). W ostatniej z warstw zarządzania taborem i infrastrukturą kolejową informatyka wykorzystywana jest do procesów planowania i realizacji prac związanych z utrzymywaniem infrastruktury, pozwalając na ich optymalizację. Dzięki zastosowaniu systemów informatycznych zarządca infrastruktury kolejowej może w odpowiedni sposób planowad i śledzid stan prac konserwacyjnych oraz naprawczych linii kolejowych. W procesie informatyzacji kolejnictwa najistotniejszym elementem jest fakt, aby firmy w nim uczestniczące potrafiły dostrzec szanse i możliwości rozwoju, jakie może im dad zastosowanie nowoczesnych narzędzi informatycznych. Strona 21

22 3. STRUKTURA ORGANIZACYJNA KOMÓREK ODPOWIEDZIALNYCH ZA INFORMATYKĘ NA KOLEI Do roku 2001 kompleksową obsługę w zakresie projektowania, tworzenia, wdrażania i utrzymywania systemów informatycznych dla potrzeb firm działających na rynku transportu kolejowego zapewniało Centrum Informatyki Kolejnictwa. Od 1 października 2001 roku, w związku z wejściem w życie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa paostwowego Polskie Koleje Paostwowe, samodzielną działalnośd gospodarczą rozpoczęła większośd spółek tzw. Grupy PKP. W efekcie wprowadzonych reform sektora kolejowego, rolę obsługi w obszarze nowoczesnych technologii przejęła nowoutworzona spółka PKP Informatyka Sp. z o.o. Zgodnie z pierwotnym aktem założycielskim, celem powstania spółki PKP Informatyka było świadczenie usług informatycznych na rzecz spółek Grupy PKP. Cel ten jest nadal aktualny i takim pozostaje na najbliższe lata. Jednakże rosnące zapotrzebowanie na nowoczesne rozwiązania IT przedsiębiorstw związanych z transportem kolejowym stało się bodźcem do utworzenia własnych struktur świadczących usługi teleinformatyczne. Utworzenie takich struktur wiązało się ze specyficznymi wymaganiami danego przedsiębiorstwa (wymagana była znajomośd specyfiki usług świadczonych przez przedsiębiorstwo, procesów w nim zachodzących itp.), lub było próbą ograniczenia kosztów związanych z podwykonawstwem dedykowanych rozwiązao, czy świadczeniem różnego rodzaju usług teleinformatycznych. Ponadto własne struktury informatyczne umożliwiły kolei utrzymanie w ramach kosztów własnych, aktualnie wykorzystywanych rozwiązao IT, samodzielne prowadzenie pierwszej linii wsparcia użytkowników oraz utworzenie pomostu pomiędzy potrzebami biznesowymi, a możliwościami efektywnego wykorzystania nowoczesnych technologii. Komórki odpowiedzialne za obsługę informatyczną w przedsiębiorstwach rynku transportu kolejowego podzielone są na następujące obszary: tworzenie systemów IT obejmuje działalnośd polegającą na rozwoju oprogramowania dla zaspokajania potrzeb biznesu. W tym obszarze obsługi informatycznej, spośród spółek związanych z rynkiem transportu kolejowego, zdecydowanie dominuje spółka PKP Informatyka Sp. z o.o., tworząca oprogramowanie specyficzne dla poszczególnych przedsiębiorstw, utrzymanie systemów IT obejmuje działalnośd polegającą na zapewnieniu efektywnego wykorzystania użytkowanych systemów informatycznych. Komórki odpowiedzialne za informatykę odpowiedzialne są za aktualizację systemów, aktualizację baz danych, integrację danych i administrowanie systemami, świadczenie usług IT obejmuje działalnośd polegającą na udostępnianiu usług teleinformatycznych. Świadczenie usług może odbywad się na zamówienie biznesu lub podmiotów zewnętrznych (np. innych spółek rynku kolejowego), Strona 22

23 wsparcie zarządzania biznesem obejmuje nadzór i koordynację potrzeb biznesowych z rzeczywistym funkcjonowaniem systemów IT, wsparcie użytkowników obejmuje działalnośd polegającą na rozwiązywaniu problemów zgłaszanych przez użytkowników systemów informatycznych, serwis techniczny obejmuje działalnośd polegającą na prowadzeniu działao naprawczych i utrzymywaniu informatycznej infrastruktury sprzętowej przedsiębiorstwa. Rys. 5 Obszary działao komórek odpowiedzialnych za informatykę przedsiębiorstwach kolejowych [źródło: opracowanie własne] W chwili obecnej struktury informatyczne przedsiębiorstw sektora kolejowego, znajdują się najczęściej na poziomie innych, głównych jednostek organizacyjnych. Struktury te posiadają hierarchiczną budowę, z wydzielonym wydziałem centralnym i wydziałami podległymi, zlokalizowanymi na obszarze całego kraju, w zależności od potrzeb biznesowych. Ponadto, widoczna jest tendencja do wydzielania obszarów kompetencyjnych poszczególnych komórek IT przedsiębiorstwa, tworząc dzięki temu komórki o ścisłej specjalizacji. Przykładem komórki wsparcia informatycznego o charakterze centralnym jest Biuro Teleinformatyki spółki PKP Cargo S.A. podległe prezesowi zarządu spółki, stanowi główny ośrodek decyzyjny w sprawach IT. Posiada ono szereg pionów organizacyjnych, w ramach, których utworzone zostały lokalne biura ds. informatyki. W ramach każdego z szesnastu terenowych zakładów PKP Cargo S.A., utworzono lokalne zespoły pracowników IT. Zakładowi pracownicy IT, podlegają bezpośrednio dyrektorom poszczególnych zakładów, realizując jednak strategię działania zaplanowaną przez Biuro Teleinformatyki. Zadaniem zakładowych zespołów specjalistów IT, jest wsparcie bieżącej eksploatacji i utrzymanie lokalnego Strona 23

24 oprogramowania i infrastruktury sprzętowej spółki. Trochę odmienną strukturę organizacyjną komórek IT posiada przedsiębiorstwo Przewozy Regionalne spółka z o.o. Centralne Biuro Informatyki, zostało podzielone względem obszarów kompetencyjnych i zakresu odpowiedzialności. Usługi IT dla spółki Przewozy Regionalne sp. z o.o. świadczą wydziały wewnętrzne, tj.: wydział systemów kluczowych, wydział infrastruktury informatycznej, wydział oprogramowania i integralności baz danych, wydział wsparcia użytkownika (tzw. Helpdesk), wydział administracji oraz wydział wspomagania systemu sprzedaży. Takie podejście pozwoliło wydzielid grupy specjalistów odpowiedzialnych za rozwijanie dedykowanych rozwiązao IT, utrzymanie i nadzór nad systemami wsparcia biznesu. Rożne podejścia do wydzielenia osobnych struktur IT w ramach poszczególnych przedsiębiorstw związane są w głównej mierze z zakresem potrzeb i możliwościami finansowymi. W praktyce jednak, przedsiębiorstwa sektora kolejowego, nie są w stanie samodzielnie realizowad wszystkich niezbędnych usług IT. Związane jest to często ze specyfiką już wdrożonych systemów, niedostatecznym poziomem kompetencji pracowników IT w określonych obszarach lub chęcią redukcji kosztów usług. Największymi dostawcami rozwiązao i usług IT w Polsce dla sektora kolejowego są niewątpliwie spółki PKP Informatyka Sp. z o.o. i TK Telekom Spółka z o.o. Poniższa tabela (Tab. 2) prezentuje zestawienie całkowitej liczby pracowników działów IT, utrzymywanych przez nich systemów informatycznych oraz terminali użytkowników (np. komputerów, mobilnych terminali kasowych), największych spółek związanych z transportem kolejowym w Polsce. Tab. 2 Zestawienie liczbowe zasobów IT największych spółek kolejowych w Polsce [źródło: opracowanie własne] Przedsiębiorstwo Liczba pracowników IT Liczba utrzymywanych terminali użytkowników Liczba utrzymywanych systemów IT Przewozy Regionalne sp. z o.o PKP Intercity S.A brak danych PKP Cargo S.A PKP Polskie Linie Kolejowe S.A Prosta analiza statystyczna powyższego zestawienia pokazuje, że spółka zawiązana z transportem kolejowym zatrudnia około 70 pracowników IT, gdzie każdy z nich obsługuje około 68 terminali użytkowników oraz zarządza 80 systemami informatycznymi. Strona 24

25 4. INFRASTRUKTURA SPRZĘTOWA 4.1. Zasoby sprzętowe przedsiębiorstw kolejowych Jednym z kluczowych aspektów realizacji procesu informatyzacji polskich kolei jest zapewnienie odpowiednio wydajnej infrastruktury sprzętowej. Proces ten postępuje nieprzerwanie od kilku dekad, a wraz z nim podejmowanych jest szereg decyzji mających na celu wprowadzanie nowych i modernizację aktualnie posiadanych zasobów sprzętowych IT. W związku z powyższym, informatyczna infrastruktura sprzętowa przedsiębiorstw sektora kolejowego jest obecnie bardzo zróżnicowana, zarówno pod względem przeznaczenia poszczególnych jej elementów, wieku, czy stopnia wykorzystania. Najczęściej w przedsiębiorstwach wyróżnia się następujące grupy wykorzystywanego sprzętu informatycznego: stacje robocze to grupa sprzętu informatycznego obejmująca zestawy komputerowe pracowników (komputery stacjonarne wraz z monitorami i innymi urządzeniami peryferyjnymi oraz komputery przenośne). Umożliwiają one prace na systemach wsparcia zarządzania przedsiębiorstwem, systemach działao operacyjnych, aplikacjach biurowych, systemach pracy grupowej, poczty elektronicznej i przeglądarkach internetowych, urządzenia biurowe to grupa sprzętu informatycznego obejmująca peryferyjny sprzęt drukująco-kopiujący taki jak np. drukarki, skanery, telefaksy, sprzęt serwerowy dotyczy grupy sprzętu informatycznego będącego na wyposażeniu centrów przetwarzania danych przedsiębiorstw kolejowych. W grupie tej znajduje się sprzęt taki jak np. sprzętowe serwery aplikacyjne, sprzętowe serwery pocztowe, macierze dyskowe, biblioteki taśmowe, urządzenia kasowe obejmuje sprzęt informatyczny, dedykowany sprzedaży biletów na przewozy pasażerskie. Do grupy tej zaliczają się m.in. stacjonarne systemy kasowe w kasach biletowych na dworcach kolejowych, mobilne terminale konduktorskie oraz biletomaty w pociągach i na dworcach kolejowych, wyposażenie informatyczne pociągu obejmuje sprzęt umożliwiający komunikację z dyspozytorami ruchu i innymi pociągami oraz urządzenia służące do geolokalizacji (np. odbiorniki GPS), a także obsługę innych urządzeo pokładowych. infrastruktura sieci teleinformatycznych obejmuje aktywny (np. routery, firewalle) i pasywny (np. okablowanie sieciowe, anteny) sprzęt służący do transmisji danych w ramach sieci komputerowych, urządzenia sterowania i automatyki kolejowej to grupa specjalistycznego sprzętu informatycznego umożliwiającego automatyzację pracy infrastruktury kolejowej (np. sterowanie ruchem kolejowym). Strona 25

26 Aktualnie, poziom zaawansowania technologicznego infrastruktury sprzętowej przedsiębiorstw związanych z sektorem kolejowym w Polsce jest bardzo zróżnicowany. Wydajnośd obecnie posiadanych zasobów sprzętowych jest w znacznej mierze wystarczająca dla obecnych potrzeb i odpowiada aktualnym wymaganiom systemów informatycznych. Nie oznacza to jednak, że modernizacja infrastruktury sprzętowej nie jest konieczna. Przyszłe inwestycje w sprzęt IT, w szczególności odnoszą się do modernizacji centrów przetwarzania danych, lokalnych stanowisk pracy i wyposażenia pociągów. Zastosowanie w nowych systemach informatycznych architektury trójwarstwowej pozwoli na odciążenie komputerów użytkowników koocowych (klientów), chod jednak wymagad będzie większej mocy obliczeniowej w jednostkach przetwarzających (serwerów). W zależności od możliwości finansowych i celów biznesowych przedsiębiorstwa, wykorzystuje się zarówno własną infrastrukturę sprzętową jak również dzierżawi się ją od podmiotów zewnętrznych. Obecnie kluczową spółką świadczącą usługi dzierżawy sprzętu informatycznego na polskim rynku przewozów kolejowych jest spółka PKP Informatyka Sp. z o.o. oraz spółka PKP TK Telekom Sp. z o.o. świadcząca usługi dostępu do sieci transmisji danych i głosu. Dzierżawa sprzętu informatycznego ujęta jest najczęściej jako element kompleksowej usługi świadczonej przez podmiot zewnętrzny (np. koszt usługi poczty elektronicznej zawiera w sobie zarówno obsługę kont poczty , jak również koszt związany z eksploatacją sprzętowego serwera i przestrzeni dyskowej) Terminale komputerowe użytkowników Dostęp do systemów informatycznych przedsiębiorstw kolejowych odbywa się poprzez terminale komputerowe ich użytkowników koocowych (stacjonarne komputery PC, notebooki, mobilne terminale kasowe itp.). Największą liczbę spośród wszystkich terminali komputerowych stanowią stacjonarne zestawy komputerowe PC (średnio od kilkuset do kilku tysięcy zestawów). Znaczna liczba komputerów PC związana jest z koniecznością obsługi procesów sprzedażowych (np. obsługa kasowa) oraz administracyjnych (np. rozliczenia finansowe). Inną, liczną grupą terminali komputerowych są mobilne urządzenia kasowe, w które wyposażeni są konduktorzy (np. około 1650 mobilnych terminali konduktorskich w spółce Przewozy Regionalne sp. z.o.o.). W związku z niewielkimi wymaganiami obecnych systemów informatycznych wydajnośd obecnie wykorzystywanych terminali komputerowych jest wystarczająca do obecnych potrzeb. W celu efektywnego przeprowadzania procesu informatyzacji spółek kolejowych, określenie maksymalnego czasu eksploatacji do wymiany poszczególnych partii zestawów komputerowych oraz uzupełnienie niezbędnej liczby komputerów powinno byd działaniami priorytetowymi Infrastruktura sprzętowa centrów przetwarzania danych Większośd przedsiębiorstw sektora transportu kolejowego w Polsce posiada własne centra przetwarzania danych (serwerownie). Przetwarzanie danych odbywa się w serwerowniach Strona 26

27 ogólnych lub dziedzinowych przetwarzających dane dla wybranych procesów przedsiębiorstwa. W celach optymalizacji przetwarzania i odpowiedniego poziomu zabezpieczenia krytycznych danych, serwerownie większości przedsiębiorstw kolejowych są dublowane (odseparowane geograficznie ośrodki: podstawowy i zapasowy). Redundancja serwerowni pozwala na kontynuowanie działalności zarządczej i operacyjnej przedsiębiorstwa przez ośrodek zapasowy w przypadku awarii bądź zniszczenia ośrodka podstawowego (tzw. praca w klastrze niezawodnościowym). Spółka Przewozy Regionalne posiada 2 główne serwerownie (Warszawa, Poznao) oraz 2 serwerownie dziedzinowe (Olsztyn, Gniezno). Planuje się, że serwerownie spółki Przewozy Regionalne będą działały docelowo w klastrze niezawodnościowym typu hot-swap, zapewniającym wysoki poziom dostępności utrzymywanych systemów informatycznych. Natomiast spółka PKP Cargo S.A., posiada jedno centrum przetwarzania danych, zlokalizowane przy centrali spółki w Warszawie. Brak ośrodka zapasowego znacząco utrudnia przeprowadzanie prac konserwacyjno-administratorskich, archiwizację oraz stanowi ryzyko utraty danych przetwarzanych przez spółkę. Powyższe przykłady pokazują że wciąż istnieją znaczne różnice w podejściach do tworzenia podstawowej infrastruktury IT. Wydajnośd obecnie wykorzystywanych serwerów czołowych producentów sprzętu IT (np. Hewlett-Packard, Oracle Sun) jest wystarczająca. Podobnie, macierze dyskowe posiadają dostateczną ilośd wolnej przestrzeo przy uwzględnieniu obecnych potrzeb przedsiębiorstw. Jednakże w związku z postępującym procesem informatyzacji spółek kolejowych, wraz z modernizacją infrastruktury programowej powinna byd przeprowadzana modernizacja infrastruktury centrów przetwarzania danych (tj. zakup lub rozbudowa istniejących serwerów sprzętowych). Pozwoli to w optymalny sposób rozłożyd obciążenia poszczególnych zasobów centrów przetwarzania danych przedsiębiorstwa kolejowego Sieci teleinformatyczne Podstawowym warunkiem wprowadzenia technologii sieciowych do przedsiębiorstw rynku transportu kolejowego jest możliwośd przyłączenia do odpowiednio gęstej i nowoczesnej sieci transmisyjnej. Aktualnie, sied szkieletową transmisji danych na potrzeby podmiotów kolejowych w Polsce, stanowi około km kabli miedzianych, 6000 km kabli światłowodowych oraz wielu aktywnych urządzeo sieciowych (głównie routery firmy CISCO jak np. CRS-1, GSR 12400) w poszczególnych węzłach sieci. Przepustowośd sieci szkieletowej, między węzłami sięga 10Gbit/s, a swoim zasiągiem obejmuje ona znaczną częśd kraju. Sied ta, zarządzana i rozbudowywana jest głównie przez spółkę PKP TK Telekom Sp. z. o.o. W usługach dostępu do sieci teleinformatycznych, często pośredniczy także spółka PKP Informatyka Sp. z o.o. Posiada ona zarówno odpowiednie kompetencje jak i zasoby wymagane do świadczenia tego rodzaju usług. Obecnie w przedsiębiorstwach sektora kolejowego w Polsce wykorzystuje się rozległe sieci WAN (ang. Wide Area Network) w technologii IP/MPLS (ang. Internet Protocol/Multiprotocol Label Switching), łączące różne lokalizacje geograficzne przedsiębiorstwa oraz sieci lokalne Strona 27

28 sieci LAN (ang. Local Area Network) w technologii IP. O ile utworzenie i zarządzanie siecią lokalną LAN przedsiębiorstwa jest często realizowane przez własne struktury informatyczne (w ramach własnych zasobów), o tyle dostęp do bezpiecznej (wykorzystanie technologii VPN ang. Virtual Private Network) sieci szkieletowej jest realizowany najczęściej przez spółkę PKP TK Telekom. Na poniższych rysunkach zaprezentowano topologię sieci szkieletowej IP/MPLS (Rys. 6) oraz obecną topologię sieci światłowodowej (Rys. 7) spółki PKP TK Telekom. W związku ze znacznymi kosztami związanymi z dzierżawą łączy teleinformatycznych, przedsiębiorstwa kolejowe upatrują alternatywnych metod połączenia różnych lokalizacji. Widoczna jest tendencja wykorzystywania rozwiązao otwartych, takich jak np. korzystanie z usług operatora publicznej sieci komputerowej (np. Internet). Dojrzałośd technologii takich jak transmisja tunelowana i wykorzystanie protokołu HTTPS pozwala na bezpieczną i tanią wymianę danych. Dodatkowo, wykorzystanie przez przedsiębiorstwa własnych routerów brzegowych oraz firewalli, pozwala na samodzielne zarządzanie polityką bezpieczeostwa sieci. Rozwiązania tego typu mogą znacząco zmniejszyd koszty utrzymania infrastruktury sieciowej przy zachowaniu optymalnych parametrów transmisji. Szczegółowa analiza obecnego stanu obszaru telekomunikacji i teleinformatyki kolejowej będzie przedmiotem kolejnego raportu RFB analizującego problemy w wyżej wymienionym zakresie. Rys. 6 Topologia sieci IP spółki PKP TK Telekom Sp. z o.o. [źródło: materiały ze strony internetowej PKP TK Telekom] Strona 28

29 Rys. 7 Sied światłowodowa spółki PKP TK Telekom Sp. z o.o. [źródło: materiały ze strony internetowej PKP TK Telekom] Strona 29

30 5. OPROGRAMOWANIE Nowoczesne technologie informatyczne w istotny sposób wspierają działania firm z sektora transportu kolejowego. Obecnie wsparcie informatyczne działalności takich przedsiębiorstw dotyczy praktycznie wszystkich aspektów ich funkcjonowania. Wdrożenie odpowiednich narzędzi informatycznych pozwala zoptymalizowad działania firmy poprzez standaryzację i automatyzację procesów w niej zachodzących. W rezultacie wsparcie informatyczne umożliwia lepszą kontrolę wydajności przedsiębiorstwa, co bezpośrednio przekłada się na jego rentownośd. Poniższy rysunek (Rys. 8) prezentuje grupy rozwiązao informatycznych wykorzystywanych przez przedsiębiorstwa związane z rynkiem kolejowym w Polsce. Rys. 8 Grupy rozwiązao informatycznych polskich przedsiębiorstw kolejowych [źródło: opracowanie własne] Aktualnie wykorzystywane rozwiązania informatyczne przedsiębiorstw kolejowych można przypisad do następujących grup funkcjonalnych: oprogramowanie środowiskowe, które dotyczy oprogramowania tworzącego środowisko pracy lub środowisko uruchomieniowe dla innych systemów informatycznych (np. systemy operacyjne) oraz oprogramowania pomocniczego umożliwiającego wydajną i bezpieczną pracę (np. systemy bazodanowe, aplikacje antywirusowe), Strona 30

31 systemy zarządzania operacyjnego realizujące wsparcie w obszarze podstawowej działalności przedsiębiorstwa, systemy zarządzania przedsiębiorstwem realizujące głównie wsparcie procesów administracyjnych, kontrolnych i rozliczeniowych, systemy automatyki i sterowania wspierające procesy sterowania ruchem kolejowym poprzez integrację z urządzeniami automatyki kolejowej (np. sterowanie zwrotnicami, sygnalizatorami), narzędzia biurowe obejmujące aplikacje umożliwiające pracę na elektronicznych dokumentach tekstowych, arkuszach kalkulacyjnych lub pracę grupową. Biorąc pod uwagę powyższą systematykę, analiza obecnie używanych systemów informatycznych w przedsiębiorstwach kolejowych uwidoczniła podział rozwiązao na dwie podstawowe kategorie. Pierwsza kategoria dotyczy systemów związanych ze wsparciem działalności operacyjnej przedsiębiorstwa (systemy zarządzania operacyjnego lub systemy typu front-office). W grupie tej znajdują się systemy umożliwiające planowanie, kierowanie i optymalizację ruchu kolejowego oraz efektywne zarządzanie infrastrukturą kolejową. Druga kategoria dotyczy systemów niezwiązanych bezpośrednio z działalnością przewozową (tzw. systemy typu back-office). Systemy wsparcia zarządzania biznesem umożliwiają m.in. automatyzację procesów finansowo-księgowych, kontrolingowych oraz związanych z gospodarką magazynową przedsiębiorstwa. W celu identyfikacji podstawowych obszarów wykorzystania systemów informatycznych w ramach wspomnianych wyżej kategorii, przedstawiono graficznie powiązania informacyjne pomiędzy głównymi procesami biznesowym oraz ich uczestnikami wpływającymi na te procesy (Rys. 9). Strona 31

32 Rys. 9 Powiązania informacyjne pomiędzy głównymi procesami biznesowymi przedsiębiorstwa sektora kolejowego [źródło: opracowanie własne, na podstawie Rynek kolejowy dodatek specjalny 12/2004] W celu zrozumienia znaczenia wykorzystywania nowoczesnych systemów informatycznych przez firmy związane z transportem kolejowym przeprowadzono analizę aktualnie wykorzystywanych rozwiązao przedstawioną w dalszych rozdziałach. Działanie to pozwoliło ocenid stopieo zaawansowania technologicznego i zakres funkcjonalności oferowanych przez poszczególne rozwiązania. W rezultacie możliwe było określenie obszarów w systemach informatycznych, w których występują problemy, co wpływa na ogólny stan informatyzacji polskiej kolei. Ostatecznie, analiza aktualnie wykorzystywanych systemów informatycznych pomogła w identyfikacji globalnych problemów z zakresu informatyki kolejowej oraz ich przyczyn. W kolejnych podrozdziałach zaprezentowano obszary wykorzystania nowoczesnych technologii oraz najważniejsze rozwiązania informatyczne, aktualnie używane przez przedsiębiorstwa działające w obszarze rynku transportu kolejowego w Polsce 3. Poniższa analiza nie dotyczy oprogramowania środowiskowego, narzędzi biurowych i informatycznych systemów automatyki kolejowej. 3 W załączniku (Rozdział 8, pkt. 8.1) do niniejszego dokumentu znajduje się wykaz systemów informatycznych wykorzystywanych przez przedsiębiorstwa sektora kolejowego w Polsce. Strona 32

33 5.1. Systemy informatyczne wsparcia zarządzania organizacją i działao biznesowych W niniejszym rozdziale przedstawiono systemy informatyczne przedsiębiorstw sektora kolejowego w Polsce, niezwiązane bezpośrednio z obsługą przewozów i usługami świadczonymi w celu ich realizacji. W tej grupie znajdują się systemy obsługujące m.in.: strategiczne zarządzanie organizacją, rachunkowośd zarządczą, rachunkowośd finansową, zarządzanie finansami w łaocuchu dostaw, sterowanie przepływem pracy, budowanie relacji z klientem, gospodarkę własną. W zarządzaniu przedsiębiorstwem kolejowym obecnie wykorzystuje się zintegrowane systemy klasy ERP (ang. Enterprise Resource Planning), jak również systemy rozproszone, dedykowane poszczególnym procesom administracyjno-zarządczym. Wdrożenie w ciągu ostatniej dekady przez czołowe spółki polskiego rynku transportu kolejowego, zaawansowanych systemów klasy ERP (np. system SAP ERP w spółce PKP CARGO S.A., system Oracle E-Business Suite w spółce PKP Intercity S.A.), pokazuje tendencję polegającą na odchodzeniu od wykorzystywania pojedynczych, niezintegrowanych systemów wsparcia działao biznesowych. Szybki przepływ odpowiednich informacji w obszarze administracyjnym determinuje sprawnośd działania całego przedsiębiorstwa. Dlatego systemy zintegrowane wydają się byd odpowiednim rozwiązaniem. Ponadto specyfika transportu kolejowego, w którym występują silne powiązania pomiędzy poszczególnymi podmiotami (np. relacje rozliczeo przewoźników z zarządcą infrastruktury kolejowej) wymusza wykorzystanie rozwiązao interoperacyjnych, wysoce wydajnych i niezawodnych. Jednakże nie wszystkie obszary działalności administracyjno-zarządczej przedsiębiorstw związanych z transportem kolejowym są obecnie wspierane przez rozbudowane systemy informatyczne. Wciąż popularne są pojedyncze dedykowane rozwiązania (np. system płacowo-kadrowy PK spółki PKP Informatyka S.A), lub ich komercyjne odpowiedniki (np. system Płatnik, Zakładu Ubezpieczeo Społecznych). Obsługują one jedynie wybrane aspekty działao biznesowych. Korzystanie z rozwiązao tego typu jest często podyktowane uwarunkowaniami historycznymi lub takimi czynnikami jak koszt nowszego rozwiązania, czas wdrożenia i stopieo jego skomplikowania, czy przyzwyczajenia użytkowników. Szczegółowa analiza zagadnieo związanych z wykorzystywaniem różnego rodzaju systemów znajduje się rozdziale poświęconym identyfikacji problemów z zakresu informatyki kolejowej (Rozdział 6 niniejszego opracowania). Poniżej zaprezentowano najważniejsze systemy wsparcia procesów zarządzania przedsiębiorstwem transportu kolejowego. Wskazano w nich czołowych producentów systemów, przeznaczenie systemów, podmioty je użytkujące oraz przybliżoną liczbę Strona 33

34 użytkowników. Poniższy wykaz nie wyczerpuje listy wszystkich systemów IT wykorzystywanych przez przedsiębiorstwa kolejowe. Bardziej szczegółowy wykaz znajduje się w załączniku (Rozdział 8, pkt. 8.1) do niniejszego dokumentu. Nazwa systemu Dostawca systemu Technologie i standardy realizacji Zakres funkcjonalny Liczba użytkowników ok. 700 Podmioty użytkujące PK Płace i Kadry PKP Informatyka Sp. z o.o. Język programowania: brak danych Gromadzenie danych: brak danych Architektura: klient-serwer Środowisko uruchomieniowe: brak danych System wspiera gospodarkę płacowo-kadrową przedsiębiorstwa System umożliwia centralizację i standaryzację działao w obszarach kadrowych i finansowych przedsiębiorstwa PKP PLK S.A. PKP Energetyka S.A. PKP Intercity S.A. PKP Cargo S.A. Nazwa systemu Dostawca systemu Technologie i standardy realizacji Zakres funkcjonalny Podmioty użytkujące Informacje dodatkowe PK STAT PKP Informatyka Sp. z o.o. Język programowania: brak danych Gromadzenie danych: brak danych Architektura: klient-serwer Środowisko uruchomieniowe: brak danych System wspiera gospodarkę płacowo-kadrową przedsiębiorstwa System umożliwia tworzenie statystyk kadrowopłacowych System umożliwia tworzenie i nadawanie meldunków związanych z ruchem kadrowym w przedsiębiorstwie PKP PLK S.A. System PK STAT został włączony do systemu, PK jako jego integralna częśd Strona 34

35 Nazwa systemu Dostawca systemu Technologie i standardy realizacji Zakres funkcjonalny Informacje dodatkowe Nazwa systemu Dostawca systemu Technologie i standardy realizacji Zakres funkcjonalny Podmioty użytkujące SKAF PKP Informatyka Sp. z o.o. Język programowania: Turbo Pascal v.7.0, Turbo Access. Gromadzenie danych: lokalna aplikacja Architektura: jednowarstwowa Środowisko uruchomieniowe: Microsoft DOS System wspiera gospodarkę płacowo-kadrową przedsiębiorstwa System umożliwia centralizację i standaryzację działao w obszarach kadrowych i finansowych przedsiębiorstwa System nie jest już wspierany przez PKP Informatyka GOSMAT System Gospodarki Materiałowej PKP Informatyka Sp. z o.o. Język programowania: Turbo Pascal, Delphi, Business Objects Gromadzenie danych: Oracle Database Architektura: klient-serwer Środowisko uruchomieniowe: Microsoft Windows System umożliwia zarządzanie danymi o obrotach materiałowych przedsiębiorstwa System umożliwia tworzenie wynikowych zestawieo obrotowych, kosztowych i stanowych System umożliwia udostępnianie danych o stanach, kosztach i obrotach innym systemom PKP PLK S.A. PKP Cargo S.A. Strona 35

36 Nazwa systemu Dostawca systemu Technologie i standardy realizacji Zakres funkcjonalny Podmioty użytkujące Oracle Enterprise Suite Oracle Język programowania: brak danych Gromadzenie danych: Oracle Database Architektura: klient-serwer, Środowisko uruchomieniowe: Microsoft Windows Jest to zintegrowany system klasy ERP umożliwiający kompleksową obsługę w zakresie zarządzania przedsiębiorstwem (podstawowe moduły systemu to moduł finansowy, logistyczny gospodarki magazynowej, logistyczny zaopatrzeniowy i moduł zakupowy) System integruje się z innymi systemami administracyjno-zarządczymi przedsiębiorstwa (w tym umożliwia migrację danych ze starszych systemów magazynowych) System umożliwia koordynację procesów związanych z finansami, gospodarką magazynową, zaopatrzeniem i zakupami. System umożliwia monitorowanie przepływu i ścieżek akceptacji różnych dokumentów PKP Intercity S.A. Nazwa systemu Dostawca systemu Technologie i standardy realizacji Zakres funkcjonalny Podmioty użytkujące SAP ERP SAP AG Język programowania: brak danych Gromadzenie danych: Oracle Database Architektura: klient-serwer, dwu/trzywarstwowa Środowisko uruchomieniowe: Microsoft Windows Jest to zintegrowany system klasy ERP umożliwiający kompleksową obsługę w zakresie zarządzania przedsiębiorstwem w obszarze kadr i płac, gospodarki materiałowej, środków trwałych i finansów System integruje się z innymi systemami administracyjno-zarządczymi przedsiębiorstwa (w tym umożliwia migrację danych ze starszych systemów magazynowych) System umożliwia koordynację procesów związanych z finansami, gospodarką magazynową, zaopatrzeniem i zakupami. System umożliwia monitorowanie przepływu i ścieżek akceptacji różnych dokumentów PKP PLK S.A. PKP Cargo S.A. Przewozy Regionalne sp. z o.o. PKP LHS Sp. z o.o. PKP Informatyka Strona 36

37 Nazwa systemu Dostawca systemu Technologie i standardy realizacji Zakres funkcjonalny Podmioty użytkujące PŁATNIK Asseco Poland S.A., Zakład Ubezpieczeo Społecznych Język programowania: brak danych Gromadzenie danych: brak danych Architektura: klient-serwer Środowisko uruchomieniowe: Microsoft Windows System umożliwia obsługę dokumentów ubezpieczeniowych i wymianę informacji z Zakładem Ubezpieczeo Społecznych System umożliwia obliczenie składek ZUS. System umożliwia import danych z systemu kadrowopłacowego System umożliwia przygotowanie odpowiednich dokumentów dla ZUS (np. dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych) PKP PLK S.A. PKP Cargo S.A. Poniższa tabela zawiera zbiorcze zestawienie oprogramowania wsparcia zarządzania organizacją i działao biznesowych poszczególnych przedsiębiorstw kolejowych w Polsce. Tab. 3 Systemy informatyczne wsparcia zarządzania organizacją i działao biznesowych poszczególnych przedsiębiorstw kolejowych w Polsce. FK Finanse i księgowośd PKP PLK S.A. X PKP Cargo S.A. PKP Energetyka S.A. PKP Intercity S.A. PK Płace i Kadry X X X X PK - STAT SKAF GOSMAT System Gospodarki Materiałowej Oracle Enterprise Suite X X X X Przewozy Regionalne sp. z o.o. SAP ERP X X X PŁATNIK X X X Powyższy wykaz systemów wsparcia działao zarządzania przedsiębiorstwem nie uwzględnia typowych aplikacji biurowych (np. edytory tekstu, arkusze kalkulacyjne), które często wykorzystywane są do tworzenia zestawieo, raportów i analiz. Z powodzeniem wspierają one pewne obszary działao w niewielkich przedsiębiorstwach, gdzie utrzymywanie rozbudowanych systemów klasy ERP byłoby nieuzasadnione z biznesowego punktu widzenia. Strona 37

38 5.2. Systemy informatyczne zarządzania operacyjnego Wspomaganie działalności operacyjnej przedsiębiorstw sektora kolejowego realizowane jest przy użyciu specjalistycznych, dziedzinowych systemów informatycznych. Są one głównie związane z działalnością przewozową, utrzymaniem taboru i zarządzaniem infrastrukturą kolejową. Wgląd w procesy biznesowe podmiotów związanych z rynkiem kolejowym pokazuje, że wsparcie działalności operacyjnej może byd realizowane w następujących obszarach: planowanie i konstruowanie rozkładów jazdy (np. zarządzanie jakością i bezpieczeostwem przewozów), taborem (np. zarządzanie pociągiem, śledzenie pociągu), zarządzanie infrastrukturą kolejową (np. ewidencja linii trakcyjnych, linii kolejowych, zarządzanie infrastrukturą informatyczną dworców kolejowych), planowanie zasobów (np. optymalizacja wykorzystania taboru, zarządzanie pracą drużyn trakcyjnych i maszynistów), procesy przewozowe, analiza rentowności tras kolejowych, obsługa rozliczeo za usługi (np. obsługa zamówieo i umów przewoźników pasażerskich i towarowych) informowanie podróżnych o rozkładzie jazdy, ofertach taryfowych itp. obsługa sprzedaży biletów kolejowych (np. dworcowe systemy kasowe, systemy rezerwacji miejsc i biletów przez Internet, mobilne systemy sprzedaży biletów). Zapewnienie odpowiedniej jakości transportu kolejowego, a co ważniejsze jego bezpieczeostwa, jest poważnym wyzwaniem dla przewoźników i zarządcy infrastruktury kolejowej. W związku z powyższym, wsparcie informatyczne działalności operacyjnej przedsiębiorstw rynku kolejowego w zakresie zarządzania ruchem kolejowym dotyczy w głównej mierze planowania i konstruowania rozkładów jazdy pociągów. Obecnie, kluczową rolę w tym procesie odgrywają systemy KWR (Konstrukcja Wykresu Ruchu, wykorzystywany m.in. przez PKP PLK S.A., PKP Cargo S.A., PKP Intercity S.A., Przewozy Regionalne sp. z o.o.), OT (Obliczenia Trakcyjne, wykorzystywany m.in. przez PKP PLK S.A., PKP Cargo S.A., PKP Intercity S.A., Przewozy Regionalne sp. z o.o.) oraz system ESR (Edycja Służbowego Rozkładu Jazdy, wykorzystywany m.in. przez PKP PLK S.A., PKP Cargo S.A., PKP Intercity S.A., Przewozy Regionalne sp. z o.o.), umożliwiające konstruowanie rozkładu jazdy na podstawie danych dostarczanych przez inne systemy (np. system ewidencyjny POS - Prowadzenie Opisu Sieci wykorzystywany m.in. przez PKP PLK S.A., PKP Cargo S.A.). Niemniej istotnym procesem z punktu widzenia zarządzania rozkładami jazdy jest śledzenie ruchu pociągów. Systemy automatyki kolejowej i sterowania w połączeniu z globalnymi systemami lokalizacji geograficznej (np. system GPS) i informatycznymi systemami monitorującymi umożliwiają dynamiczną modyfikację rozkładu jazdy, kontrolowanie rzeczywistej trasy pociągu oraz rejestrację zdarzeo wyjątkowych. Obszar ten jest szczególnie istotny dla przewodników Strona 38

39 towarowych, dla których możliwośd śledzenia wagonów i przesyłek jest kluczowa w procesie realizacji zleceo. Obecnie przedsiębiorstwa kolejowe, wykorzystują złożone i zintegrowane systemy śledzące, np. SRP (Śledzenie Ruchu Pociągów, wykorzystywany przez PKP PLK S.A.) i SEPE (System Ewidencji Pracy Eksploatacyjnej wykorzystywany przez PKP PLK S.A.), lub prostsze systemy oparte o rozwiązania satelitarne (np. GPS) i naziemną, bezprzewodową transmisję pakietową GPRS (ang. General Packet Radio Service) w sieciach GSM (ang. Global System for Mobile Communications). Z działalnością przewozową związane są ponadto systemy umożliwiające rozliczenia finansowe pomiędzy poszczególnymi podmiotami rynku kolejowego (np. obsługa zamówieo na pociągi, opracowanie stawek taryfowych za przejazdy, sprawdzenie poprawności relacji). Obecnie problematyka rozliczeo finansowych w głównej mierze dotyczy relacji przewoźników (np. PKP Cargo S.A.) z zarządcą sieci kolejowej (PKP PLK S.A.). W określonym zakresie wsparcie realizowane jest przez systemy takie jak ZAMPAS (Zamówieo na Pociągi Pasażerskie wykorzystywany przez Przewozy Regionalne sp. z o.o., PKP Intercity S.A., KM Koleje Mazowieckie) czy KPS-PLANY (Planowanie dyspozytorskie - Kierowanie Pracą Stacji, wykorzystywany przez PKP Cargo S.A.). Możliwośd parametryzacji procesu konstruowania rozkładu jazdy także względem rozliczeo finansowych oraz integracja z systemami finansowo-ksiegowymi przedsiębiorstwa umożliwia weryfikację, automatyzację i synchronizację wielu procesów biznesowych. W istocie precyzyjne kierowanie ruchem, dynamiczne planowanie rozkładu jazdy, rejestracja rzeczywistej trasy pociągów i wsparcie w procesach finansowych umożliwiają dokładne rozliczenie wykonanych usług, co w efekcie pozwala określid wymierne zyski lub straty dla przedsiębiorstwa. Kolejnym obszarem działalności operacyjnej jest efektywne gospodarowanie własnymi zasobami. Zarządzanie infrastrukturą kolejową jest obszarem, w którym wsparcie informatyczne okazuje się nieodzowne. Gromadzenie i udostępnianie właściwych informacji o posiadanych zasobach jest jednym z kluczowych czynników wpływających na płynnośd działao przedsiębiorstwa kolejowego. Obecnie w tym celu wykorzystuje się systemy informatyczne, przystosowane do zarządzania wybranymi zasobami. Wyodrębnia się zatem systemy dedykowane ewidencjonowaniu informacji o taborze kolejowym (np. system EWAG - Ewidencja i Utrzymanie Wagonów, EPT Ewidencja Pojazdów Trakcyjnych), informacji o sieci kolejowej (np. system POS), czy zarządzania inżynierskimi obiektami kolejowymi (np. system SMOK - System Zarządzania Mostami Kolejowymi). Przedstawione powyżej obszary wsparcia działao operacyjnych przez systemy informatyczne pokazują różnorodnośd zadao stawianych przed twórcami oprogramowania dla kolei. Specyfika działalności poszczególnych przedsiębiorstw obszaru transportu kolejowego sprawia, że obecnie wykorzystywane są głównie rozwiązania tworzone na zamówienie. Taki stan rzeczy spowodowany jest brakiem konkurencyjnych i komercyjnych systemów informatycznych, które mogłyby byd powielane i ewentualnie dostosowywane do indywidualnych potrzeb poszczególnych spółek. W zarządzaniu operacyjnym powszechnie wykorzystuje się rozwijane od wielu lat systemy informatyczne spółki PKP Informatyka Sp. z o.o. Przyczyny i konsekwencje wyboru tej spółki jako głównego dostawcy usług i rozwiązao Strona 39

40 IT, podobnie jak ewaluacja wykorzystywanych systemów, znajdują się w rozdziale poświęconym identyfikacji problemów z zakresu informatyki kolejowej (Rozdział 6 niniejszego opracowania). W poniższych tabelach zaprezentowano najważniejsze systemy informatyczne zarządzania operacyjnego polskich przedsiębiorstw rynku kolejowego. Wskazano w nich czołowych producentów systemów, przeznaczenie, podmioty je użytkujące oraz przybliżoną liczbę użytkowników. Poniższy wykaz nie wyczerpuje listy wszystkich systemów IT wykorzystywanych przez przedsiębiorstwa kolejowe. Bardziej szczegółowy wykaz znajduje się w załączniku (Rozdział 8, pkt. 8.1) do niniejszego dokumentu. Nazwa systemu Producent/dostawca systemu Technologie i standardy realizacji Zakres funkcjonalny Podmioty użytkujące KWR Konstrukcja Wykresu Ruchu PKP Informatyka Sp. z o.o. Język programowania: Delphi, Power Builder Gromadzenie danych: Oracle Database Architektura: klient-serwer Środowisko uruchomieniowe: Microsoft Windows System wspomaga konstruowanie rozkładu jazdy. System umożliwia współpracę z dziedzinowymi systemami przewoźników służącymi do wprowadzenia zamówieo na pociągi (np. ZAMPAS, KPS-PLANY) System umożliwia ustalanie trasy pociągu według opisu sieci kolejowej z dokładnością do 1km. System umożliwia tworzenie wykresów ruchu pociągu na danym odcinku trasy na podstawie zamówieo przewoźników, przy uwzględnieniu parametrów linii kolejowej (np. plan toru, ograniczenia prędkości na poszczególnych odcinkach trasy, profil toru) oraz parametrów pociągu (skład pociągu, rodzaj środka trakcyjnego) System umożliwia modyfikacje istniejącego rozkładu jazdy z uwzględnieniem przeprowadzanych robót torowych na wybranych odcinakach System umożliwia generowanie raportów dot. tras pociągów, konstrukcji rozkładów jazdy, infrastruktury kolejowej System umożliwia graficzną prezentację trasy pociągu System umożliwia integrację z systemami POS, SEPE System umożliwia analizę skomunikowao pociągów System umożliwia tworzenie wariantów i tras alternatywnych pociągu System umożliwia korekty trasy pociągu PKP PLK S.A. PKP Cargo S.A. PKP Intercity S.A. Przewozy Regionalne sp. z o.o. Strona 40

41 Nazwa systemu Dostawca systemu Technologie i standardy realizacji Zakres funkcjonalny Podmioty użytkujące Nazwa systemu Dostawca systemu Technologie i standardy realizacji Zakres funkcjonalny Podmioty użytkujące OT - System Obliczeo Trakcyjnych PKP Informatyka Sp. z o.o. Język programowania: Delphi, Power Builder Gromadzenie danych: Oracle Database Architektura: klient-serwer Środowisko uruchomieniowe: Microsoft Windows System umożliwia wspomaganie procesu konstrukcji rozkładu jazdy pociągów przez obliczanie czasów jazdy pociągów z wykorzystaniem fizycznych modeli sił przyspieszających i hamujących pociągu na wybranych odcinakach trasy System umożliwia określanie elementarnych odcinków jazdy na trasie pociągu System umożliwia analizę opóźnieo pociągów na odcinakach o ograniczonej prędkości System umożliwia wyliczenie rzeczywistych i planowanych strat energii pociągu System umożliwia wyznaczanie drogi hamowania pociągu System umożliwia obliczenie maksymalnego ciężaru pociągu System umożliwia analizę mierników eksploatacyjnych PKP PLK S.A. PKP Cargo S.A. PKP Intercity S.A. Przewozy Regionalne sp. z o.o. ESR - Edycja Służbowego Rozkładu jazdy PKP Informatyka Sp. z o.o. Język programowania: Delphi, Power Builder Gromadzenie danych: Oracle Database Architektura: klient-serwer Środowisko uruchomieniowe: Microsoft Windows System umożliwia tworzenie wydawnictw wewnętrznego rozkładu jazdy System umożliwia tworzenie aneksów do istniejących wydawnictw rozkładu jazdy System umożliwia tworzenie zestawieo rozkładów jazdy System umożliwia tworzenie wyciągów z rozkładów jazdy dla wybranych stacji kolejowych PKP PLK S.A. PKP Cargo S.A. PKP Intercity S.A. Przewozy Regionalne sp. z o.o. Strona 41

42 Nazwa systemu Dostawca systemu Technologie i standardy realizacji Zakres funkcjonalny Podmioty użytkujące Nazwa systemu Dostawca systemu Technologie i standardy realizacji Zakres funkcjonalny Podmioty użytkujące Nazwa systemu Dostawca systemu Technologie i standardy realizacji Zakres funkcjonalny Podmioty użytkujące POS Prowadzenie Opisu Sieci PKP Informatyka Sp. z o.o. Język programowania: Oracle Forms, PLSQL Gromadzenie danych: Oracle Database Architektura: klient-serwer Środowisko uruchomieniowe: brak danych System umożliwia ewidencjonowanie infrastruktury linii kolejowych, oraz ich parametrów technicznoeksploatacyjnych System umożliwia udostępniane danych o sieci kolejowej innym systemom dziedzinowym (np. KWR) System umożliwia generowanie zestawieo i analiz sieci kolejowej i jej infrastruktury System udostępnia topologię sieci kolejowej PKP PLK S.A. PKP Cargo S.A. EWAG - Ewidencja i Utrzymanie Wagonów PKP Informatyka Sp. z o.o. Język programowania: brak danych Gromadzenie danych: brak danych Architektura: klient-serwer Środowisko uruchomieniowe: brak danych System umożliwia prowadzenie gospodarki wagonami, towarowymi i pasażerskimi System umożliwia ewidencjonowanie wagonów towarowych i pasażerskich System umożliwia zarządzanie parametrami technicznymi i eksploatacyjnymi wagonów System umożliwia ewidencję napraw i modernizacji wagonów PKP Cargo S.A. Przewozy Regionalne sp. z o.o. SRP Śledzenie ruchu pociągów PKP Informatyka Sp. z o.o. Język programowania: brak danych Gromadzenie danych: brak danych Architektura: klient-serwer Środowisko uruchomieniowe: brak danych System umożliwia graficzny monitoring ruch pociągów (rejestrowanie położenia wybranego pociągu) System umożliwia rejestrowanie zdarzeo wyjątkowych (np. awarie pociągów, wypadki pociągów) System wspomaga proces planowania rozkładu jazdy PKP PLK S.A. Strona 42

43 Nazwa systemu Dostawca systemu Technologie i standardy realizacji Zakres funkcjonalny Podmioty użytkujące Nazwa systemu Dostawca systemu Technologie i standardy realizacji Zakres funkcjonalny Podmioty użytkujące Nazwa systemu Dostawca systemu Technologie i standardy realizacji Zakres funkcjonalny Podmioty użytkujące EPT - Ewidencja Pojazdów Trakcyjnych PKP Informatyka Sp. z o.o. Język programowania: brak danych Gromadzenie danych: brak danych Architektura: klient-serwer Środowisko uruchomieniowe: brak danych System umożliwia ewidencjonowanie pojazdów trakcyjnych System umożliwia zarządzanie pojazdami trakcyjnymi z perspektywy przewoźnika i jednostek eksploatacyjnych pojazdu System umożliwia rejestrowanie zmian inwentarzowych System umożliwia tworzenie elektronicznych wydawnictw (np. analiz, raportów, zestawieo) z zakresu informacji o pojazdach trakcyjnych PKP Cargo S.A. SWHOPT - System Wspomagania Handlowej Obsługi Przewozów Towarowych PKP Informatyka Sp. z o.o. Język programowania: brak danych Gromadzenie danych: brak danych Architektura: klient-serwer Środowisko uruchomieniowe: brak danych System wspomaga procesy związane z handlową obsługą przesyłek towarowych (m.in. obliczanie należności, rozliczenia z klientami, obsługa umów specjalnych, rozliczenia z zarządami kolejowymi, statystyka z przewozów kolejowych) PKP Cargo S.A. ZAMPAS System zamówieo na pociągi pasażerskie PKP Informatyka Sp. z o.o. Język programowania: brak danych Gromadzenie danych: brak danych Architektura: klient-serwer Środowisko uruchomieniowe: brak danych System umożliwia wprowadzanie zamówieo na pociągi pasażerskie przez przewoźników System wspomaga proces tworzenia rozkładów jazdy pociągów pasażerskich Przewozy Regionalne sp. z o.o. PKP Intercity S.A. KM Koleje Mazowieckie Strona 43

44 Nazwa systemu Dostawca systemu Technologie i standardy realizacji Zakres funkcjonalny Podmioty użytkujące Nazwa systemu Dostawca systemu Technologie i standardy realizacji Zakres funkcjonalny Podmioty użytkujące KURS-2008 PKP Informatyka Sp. z o.o. Język programowania: brak danych Gromadzenie danych: brak danych Architektura: klient-serwer Środowisko uruchomieniowe: brak danych System umożliwia obsługę procesu sprzedaży biletów i rezerwacji miejsc w przewozach pasażerskich różnymi kanałami. System umożliwia integrację z fiskalnymi terminalami sprzedaży usług System umożliwia przygotowanie danych potrzebnych do rozliczeo za usługi System umożliwia komunikację z zagranicznymi systemami sprzedaży biletów i rezerwacji miejsc przewoźników kolejowych. PKP Intercity S.A. KPS-PLANY PKP Informatyka Sp. z o.o. Język programowania: brak danych Gromadzenie danych: brak danych Architektura: klient-serwer Środowisko uruchomieniowe: brak danych System umożliwia tworzenie zamówieo na pociągi towarowe System umożliwia planowanie dyspozytorskie System umożliwia przygotowanie planu zestawiania pociągów towarowych System wspomaga proces tworzenia rozkładów jazdy pociągów towarowych PKP Cargo S.A. Nazwa systemu SMOK - System Zarządzania Mostami Kolejowymi Dostawca systemu Instytut Inżynierii Lądowej Politechniki Wrocławskiej, BOGART Sp. z o.o., Universal Systems S.C. Technologie i standardy realizacji Język programowania: Brak Danych Gromadzenie danych: Microsoft Access Architektura: jednowarstwowa Środowisko uruchomieniowe: brak danych Zakres funkcjonalny System wspomaga zarządzanie inżynierskimi obiektami kolejowymi (mosty, wiadukty, tunele, przepusty, przejście pod torami, kładki, konstrukcje oporowe przy torach, itp.) Podmioty użytkujące PKP PLK S.A., Informacje dodatkowe System nie jest aktualizowany od 1999r. Strona 44

45 Nazwa systemu Dostawca systemu Technologie i standardy realizacji Zakres funkcjonalny Podmioty użytkujące Nazwa systemu Dostawca systemu Technologie i standardy realizacji Zakres funkcjonalny Podmioty użytkujące POSEOR - System Ewidencji Ograniczeo Prędkości i ich Rozliczania PKP Informatyka Sp. z o.o., PKP PLK S.A. Język programowania: Delphi, MS Access Gromadzenie danych: dbase IV, MS Access Architektura: klient-serwer Środowisko uruchomieniowe: Microsoft Windows System umożliwia prowadzenie ewidencji ograniczeo prędkości na liniach kolejowych PKP PLK S.A., System umożliwia wspomaganie planowania i realizacji robót torowych oraz inwestycji modernizacyjnych na sieci PKP, System umożliwia wspomaganie pracy na stanowiskach dyspozytorskich, PKP PLK S.A. SKPZ PKP Informatyka Sp. z o.o. Język programowania: brak danych Gromadzenie danych: brak danych Architektura: klient-serwer Środowisko uruchomieniowe: brak danych System składa się z wielu modułów (systemów) odpowiedzialnych za różne obszary kierowania i zarządzania przedsiębiorstwem (np. gospodarka wagonami prywatnymi i wynajętymi system GPW, spis wagonów system SW, rozliczenia z klientami i fakturowanie system RKL) 5.3. Oprogramowanie wspierające Wsparcie informatyczne działalności operacyjnej oraz zarządzania przedsiębiorstwem realizowane jest także przy użyciu ogólnodostępnego, popularnego oprogramowania biurowego (np. pakiet aplikacji Microsoft Office) oraz narzędzi tzw. pracy grupowej (np. Microsoft Active Directory, Microsoft Exchange). Ponadto w przedsiębiorstwach kolejowych wykorzystuje się szereg aplikacji narzędziowych wspomagających prowadzenie przedsiębiorstwa (np. baza danych aktów prawnych LEX Polonica). Strona 45

46 6. IDENTYFIKACJA PROBLEMÓW Z ZAKRESU INFORMATYKI KOLEJOWEJ I ICH PRZYCZYN Rozdział przedstawia obszary, w ramach których zidentyfikowano problemy związane z informatyką kolejową. Analiza tych problemów wskaże działania zmierzające do poprawy sytuacji przedsiębiorstw sektora transportu kolejowego, jakości oferowanych usług i do dostosowania się do obecnych wymogów interoperacyjności kolei w Unii Europejskiej Obszar zarządzania przedsiębiorstwem Restrukturyzacja przedsiębiorstwa paostwowego PKP spowodowała utworzenie nowych relacji zewnętrznych pomiędzy spółkami sektora transportu kolejowego w Polsce. Konieczne okazało się opracowanie zasad współpracy pomiędzy poszczególnymi przedsiębiorstwami. W szczególności istotne okazały się ustalenia pomiędzy zarządcą infrastruktury kolejowej a przewoźnikami (np. zamówienia na pociągi) oraz regulacje pomiędzy poszczególnymi operatorami przewozów (np. w kwestii rozliczeo finansowych w systemach kasowych). Określenie zakresu odpowiedzialności poszczególnych spółek związanych z transportem kolejowym jest istotnym czynnikiem wpływającym na ich dynamiczny rozwój. Obszar zarządzania kolejową infrastrukturą informatyczną okazuje się, po szczegółowej analizie, w znacznym stopniu niezagospodarowany. Wielokrotnie podkreśla się, że bardzo ważnym problemem polskiej kolei jest brak koordynacji całości usług i infrastruktury w obszarze IT. Zarządzanie infrastrukturą IT w myśl wprowadzanych w Unii Europejskiej zasad interopercyjności kolei sprowadza się do ustanowienia pewnych regulacji (np. standardów wymiany danych pomiędzy systemami). Rolę tę do pewnego momentu nieformalnie pełniła Spółka PKP Informatyka. Obecnie zarządzaniem polityką rozwoju informatycznego kolei nie zajmuje się żadne przedsiębiorstwo czy instytucja w Polsce. Wydaje się, że tę rolę powinien pełnid regulator rynku kolejowego - Urząd Transportu Kolejowego (UTK). Zarządzanie wspólną polityką rozwoju informatycznego nie znajduje się jednak wśród działao statutowych tego podmiotu. Wprowadzenie odpowiednich regulacji pozwoliłyby jasno określid zakres obowiązków poszczególnych przedsiębiorstw (np. określenie, kto jest odpowiedzialny za prowadzenie i udostępnianie opisu sieci i wykazu Brak odpowiednich regulacji określających zakres obowiązków poszczególnych przedsiębiorstw w obszarze IT Brak wspólnej strategii rozwoju obszaru IT przedsiębiorstw związanych z rynkiem transportu kolejowego odległości taryfowych). Obecnie brak uporządkowania i nie do kooca jasny zakres odpowiedzialności poszczególnych elementów struktur kolejowych w Polsce powodują wiele sytuacji spornych pomiędzy przedsiębiorstwami. Problemy w obszarze zarządzania polityką informatyzacji kolei dotyczą nie tylko relacji zewnętrznych pomiędzy poszczególnymi podmiotami, ale także relacji wewnątrz każdego przedsiębiorstwa. Strona 46

47 W obszarze zarządzania przedsiębiorstwem kolejowym brakuje nie tylko długofalowych planów i strategii rozwoju obszaru IT, ale także planów zachowania ciągłości działao biznesowych w przypadku katastrofy lub ataku terrorystycznego (planów BCP/DRP ang. Business Continuity Planning and Disaster Recovery). Przyjęcie odpowiednich norm i standardów oraz wdrożenie narzędzi informatycznych wspomagających działania mające na Brak długofalowej strategii rozwoju obszaru IT i planów zarządzania kryzysowego celu ochronę kluczowych procesów biznesowych powinno byd działaniem priorytetowym w przedsiębiorstwach mających znaczenie strategiczne dla paostwa. Wdrożenie w spółce PKP Cargo S.A., w 2009 roku, systemu zarządzania bezpieczeostwem informacji zgodnego z wymogami międzynarodowej normy ISO/IEC 27001: 2005 pokazuje, że istnieją inicjatywy mające na celu poprawę bezpieczeostwa przedsiębiorstw kolejowych. Jednakże są to działania nieskoordynowane i nieujęte w ramach całościowej strategii rozwoju. Obecnie poszczególne przedsiębiorstwa tworzą plany krótkoterminowe, najczęściej roczne, zawierające zakładane kroki i kierunki rozwoju w obszarze IT i obszarach powiązanych. Rezultatem braku regulacji dotyczących zarządzania infrastrukturą IT kolei w Polsce jest brak reprezentanta obszaru informatyki polskich kolei na forum międzynarodowym. Działania zmierzające do ustalenia wspólnej polityki zarządzania infrastrukturą informatyczną są szczególnie istotne w związku z wprowadzaniem przez Komisję Europejską zaleceo dotyczących interopercyjności kolei europejskich. Interoperacyjnośd transeuropejskiego systemu kolei w założeniach, dotyczy zdolności przedsiębiorstw kolejowych do prowadzenia bezpiecznego i niezakłóconego zarządzania ruchu pociągów. kryzysowego W związku z tym Komisja Europejska określiła techniczne i organizacyjne warunki, które muszą byd spełnione w celu osiągnięcia spójnego systemu kolei w skali Unii Europejskiej. Jednocześnie w związku z brakiem reprezentanta polskich kolei w obszarze IT określanie tych warunków nie podlega szerszej dyskusji pomiędzy poszczególnymi spółkami kolejowymi, w celu ustalenia wspólnego stanowiska. Brak merytorycznej analizy nowych wymagao Komisji Europejskiej, skutkuje także powstawaniem problemów związanych z wykorzystywanymi technologiami wsparcia informatycznego. Problemy w obszarze zarządzania infrastrukturą IT dotyczą także zasobów ludzkich przedsiębiorstwa. Często, w trakcie wywiadów analitycznych, podkreśla się, że brakuje strategii rozwoju kompetencji pracowników działów IT. Brak odpowiednich kwalifikacji pracowników wymusza realizację zleceo dotyczących usług IT przez podmioty zewnętrzne. W rezultacie wpływa to na całościowy koszt tego typu usług i Brak reprezentanta obszaru IT polskich przedsiębiorstw związanych z transportem kolejowym na forum międzynarodowym Brak odpowiedniego zarządzania zasobami ludzkimi w obszarze IT zahamowanie budowania kompetencji własnych pracowników. Innym istotnym problemem jest polityka personalna. Brak motywacji do zmiany i przyzwyczajenie pracowników do aktualnie wykorzystywanych rozwiązao są czynnikami wpływającymi na ograniczenie Strona 47

48 dynamiki rozwoju wsparcia informatycznego polskich kolei. Dodatkowo częste zmiany na kluczowych stanowiskach odpowiedzialnych za nadzór realizacji projektów informatycznych, a w efekcie zbyt małe zaangażowanie kadry menedżerskiej i użytkowników koocowych systemów w proces prowadzenia tego typu projektów, ogranicza tempo informatyzacji Niedocenianie roli informatyki polskiej kolei. Źródłem tego typu problemów jest często niedocenianie roli informatyki przez kolejne zarządy spółek rynku kolejowego. Taki stan rzeczy spowodowany jest przez niedostateczne promowanie nowoczesnych technologii w transporcie oraz działania ukierunkowane jedynie na poprawę rentowności przedsiębiorstw (np. poprzez działania marketingowe). Z powodzeniem realizacja strategii tych spółek mogłaby byd wspomagana przez systemy informatyczne, a w dłuższej perspektywie powinna prowadzid do poprawy efektywności działania. Wdrożenie rozwiązao informatycznych jest procesem długotrwałym, kosztowym i skomplikowanym. W związku z tym prawidłowe zarządzaniem projektami informatycznymi staje się kluczowym czynnikiem wpływającym na sukces przedsięwzięcia. Przedsiębiorstwa kolejowe w Polsce nie dysponują obecnie odpowiednimi narzędziami i kwalifikacjami w tym zakresie. Doraźne szkolenia nie odpowiadają realnym potrzebom i nie zastąpią kompleksowych kursów z zakresu zarządzania dużymi projektami informatycznymi (np. wiedzy dotyczącej zarządzania projektami zgodnie z metodyką PRINCE2), kompleksowego podejścia procesowego w stosunku do usług IT (np. zarządzanie usługami IT zgodnie z ITIL), czy zarządzania wymaganiami i koordynacji rozwoju informatycznej architektury przedsiębiorstwa (np. wykorzystanie podejścia TOGAF) 6.2. Obszar usług Ograniczone możliwości dywersyfikacji palety nowych dostawców kolejowych systemów i usług teleinformatycznych oraz silne uzależnienie od obecnych dostawców jest istotnym problemem spółek związanych z transportem kolejowym. Taki stan rzeczy związany jest z dominującą pozycją spółki PKP Informatyka Sp. z o.o. na rynku rozwiązao informatycznych Brak wiedzy i narzędzi w zakresie zarządzania projektami informatycznymi Ograniczone możliwości dywersyfikacji palety dostawców systemów i usług teleinformatycznych dedykowanych kolei w Polsce. Innym czynnikiem wpływającym na ograniczenie działao firm komercyjnych w obszarze informatyki kolejowej jest specyfika samego rynku. Doświadczenie oraz odpowiednie kompetencje w zakresie tworzenia systemów informatycznych niewątpliwie sprawia, że spółka PKP Informatyka staje się naturalnym partnerem przy realizacji kolejnych celów biznesowych wymagających wsparcia informatycznego. Ponadto odpowiednie regulacje prawne dotyczące postępowao zakupowych i przetargowych uniemożliwiły dogodny rozwój konkurencji. Taka polityka informatyzacji polskiej kolei pozwala na sterowanie cenami poszczególnych produktów oraz większą swobodę w działaniu podmiotów obecnie świadczących usługi IT. Koszt rozwiązao informatycznych Strona 48

49 często okazywał się nieadekwatny do rzeczywistych możliwości oraz zgłaszanych przez biznes potrzeb. Ponadto, istotnym problemem związanym z jakością świadczonych usług teleinformatycznych jest ich rozproszony charakter. Ze względu na fakt, iż niektóre usługi IT (np. usługi poczty elektronicznej spółki PKP Informatyka Sp. z o.o.) są świadczone przez inne Koszt rozwiązao IT jest często nieadekwatny do oczekiwanych możliwości i zgłaszanych przez biznes potrzeb podmioty niż dostawca usług transmisji danych (np. TK Telekom Sp. z o.o.) ich jakośd jest niezadowalająca, a metody rozliczeo nieoptymalne. W rezultacie alternatywnym rozwiązaniem okazało się tworzenie własnych struktur informatycznych lub zlecanie realizacji usług IT firmom zewnętrznym (tzw. outsourcing). Wdrożenia kolejnych systemów informatycznych w spółkach transportu kolejowego często odbywało się bez prawidłowej procedury testowej, procedury akceptacji i zgłoszeo ewentualnych modyfikacji ze strony użytkowników koocowych. Pokazuje to, że problemem jest także metodyka wdrożeo systemów IT oraz brak analizy realnych wymagao ich użytkowników. Stosowane od wielu lat kolejowe systemy informatyczne powiązały ze sobą różne przedsiębiorstwa, tworząc tym samym rozbudowaną sied zależności. Zagrożenie ciągłości działalności polskiego systemu kolei związane z niepewnymi efektami wdrożenia innych rozwiązao IT staje się często blokadą umożliwiającą wprowadzenie reform w zakresie wsparcia informatycznego. Przywiązanie do rozwiązao spółki PKP Informatyka stosowanych od lat jest zatem czynnikiem wpływającym negatywnie na poziom informatyzacji Problem z silnymi zależnościami pomiędzy systemami informatycznymi przedsiębiorstw kolejowych działalności operacyjnej. W ciągu ostatnich lat zmieniło się natomiast podejście do systemów wspierających zarządzanie przedsiębiorstwem. Wdrożenie systemów informatycznych różnych producentów (np. Oracle, SAP AG) w obszarach zarządzania przedsiębiorstwem pokazało, że dobrze zdefiniowane potrzeby i determinacja w działaniu umożliwiają modernizację wykorzystywanych rozwiązao. Reprezentatywnym przykładem sytuacji, w której ulepszenie pewnych rozwiązao było konieczne, był proces włączenia grona maszynistów Spółki PKP Cargo w szeregi spółki Przewozy Regionalne Sp. z o.o. W rezultacie tych działao konieczne okazało się zastąpienie ówcześnie używanego systemu kadrowofinansowego SKAF przez system SAP FI. Wieloparametrowy proces naliczania wynagrodzenia miesięcznego maszynistów okazał się zbyt skomplikowany dla systemu SKAF. Dlatego zdecydowano się na rozpoczęcie procedury przeniesienia sprawdzonych rozwiązao wykorzystywanych przez PKP Cargo S.A (tzw. procedura roll-out). Jednakże problem związany z migracją kompletu danych z systemu SKAF do systemu SAP spowodował koniecznośd utrzymywania obydwu rozwiązao do czasu całkowitego przejęcia wsparcia obszaru finansowo-księgowego przez zintegrowane systemy klasy ERP. Utrzymywanie systemów o tej samej funkcjonalności jest działaniem generującym dodatkowe koszty. Dlatego wdrożenie jakiegokolwiek systemu informatycznego powinno byd poprzedzone szczegółową analizą obszaru, który ma byd wspierany. Strona 49

50 Problemem wiążącym się z ewentualną zmianą dotychczas używanych rozwiązao jest także brak odpowiednio wykwalifikowanych specjalistów mogących obsługiwad nowe systemy. Wykorzystanie zewnętrznych konsultantów może byd rozwiązaniem doraźnym, jednakże w długofalowej perspektywie wykorzystania systemu koniecznym wydaje się posiadanie odpowiednich kompetencji w ramach własnych struktur organizacyjnych. Ponieważ rozwój kompetencji w zakresie zarządzania kolejową infrastrukturą IT jest procesem długotrwałym i kosztownym, powinien on odbywad się zgodnie z przyjętą i aktualizowaną na bieżąco strategią rozwoju obszaru IT przedsiębiorstwa. Obecnie, przedsiębiorstwa kolejowe posiadają najczęściej jedynie krótkoterminowe plany rozwoju obszaru informatyki. Ponadto z reguły specjaliści IT mają dostęp do danych wrażliwych czy to z punktu widzenia ustawy o ochronie danych osobowych czy też z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy. Stąd w niektórych obszarach działalności związanej z informatyką wskazane jest zatrudnianie własnych zaufanych pracowników. Analiza problemów związanych z informatyką w obszarze zarządzania wskazała, iż istotnym problemem jest brak całościowej wizji wykorzystania i rozwoju nowoczesnych technologii Tworzenie rozwiązao informatycznych, doraźnych i niezintegrowanych w przedsiębiorstwach kolejowych. Brak strategii rozwoju obszarów wsparcia informatycznego przedsiębiorstw kolejowych skutkował zaspokajaniem jedynie doraźnych potrzeb poprzez fragmentaryczne i niezintegrowane rozwiązania. W rezultacie zarządzanie takimi systemami informatycznymi stało się bardzo kosztowne, a w perspektywie wprowadzanych zasad interopercyjności kolei europejskich systemy te są niemożliwe do zintegrowania. Dostosowanie się do europejskich specyfikacji TSI (Techniczne Specyfikacje Interopercyjności) nie jest obecnie możliwe ze względu na problemy z ustanowieniem interfejsów pomiędzy systemami krajowymi i zagranicznymi. Ponadto stopieo pokrycia wsparcia informatycznego działao operacyjnych przedsiębiorstw kolejowych jest niepełny. Pozostaje wiele obszarów działalności spółek związanych z transportem kolejowym, w których nowoczesne rozwiązania informatyczne pozwoliłyby zoptymalizowad Brak specjalistów IT w ramach własnych struktur organizacyjnych Brak pełnego pokrycia wsparciem informatycznym wszystkich obszarów działalności przedsiębiorstwa kolejowego działalnośd. Obecnie brakuje rozwiązao optymalizujących zarządzanie zasobami przedsiębiorstwa (np. brakuje systemów do planowania i optymalizacji wykorzystania drużyn kolejowych). Przedsiębiorstwa kolejowe nie posiadają obecnie systemów komunikacji pomiędzy zarządcą infrastruktury a dyspozytorami ruchu. Problemem staje się także brak ogólnodostępnego elektronicznego dziennika ruchu. Aktualnie ewidencjonowanie pociągów odbywa się ręcznie, po czym odpowiednie informacje wprowadzane są do systemu SEPE. Przedsiębiorstwa sektora transportu kolejowego nie dysponują ogólnodostępnymi usługami lokalizacji taboru kolejowego i automatycznego przekazywania informacji o składzie pociągu na danym odcinku trasy do systemów ewidencyjnych (wyjątek stanowi zintegrowany system Strona 50

51 lokalizacji i ewidencjonowania pociągów oparty na systemach GPS i SEPE wdrożony w spółce Przewozy Regionalne sp. z o.o.). Brakuje także usług związanych z certyfikacją zaplecza technicznego przedsiębiorstw kolejowych (np. systemu wspomagającego zarządzanie utrzymaniem taboru trakcyjnego i wagonowego tzw. systemów remontowych). Analiza wykorzystywanych rozwiązao uwidoczniła duże dysproporcje w poziomie informatyzacji poszczególnych obszarów działalności. Duże nakłady przeznaczone na wdrożenie rozwiązao wsparcia zarządzania przedsiębiorstwem (np. wdrożenie zintegrowanych systemów klasy ERP) kontrastują z niewielką dynamiką zmian w obszarze wsparcia informatycznego działalności operacyjnej przedsiębiorstw kolejowych. Realizacja kolejnych projektów informatycznych, których celem było zaspokajanie doraźnych potrzeb biznesu, przyczyniła się do powstania wielu systemów informatycznych. Z powodzeniem te systemy mogłyby byd wprowadzone na komercyjny rynek jako kompleksowe produkty dedykowane innym firmom związanym z transportem kolejowym lub po niewielkich modyfikacjach także i przedsiębiorstwom o podobnych profilach działalności. W rezultacie tych działao dystrybucja własnych produktów z zakresu informatycznego wsparcia przedsiębiorstwa związanego z transportem kolejowym mogłaby byd jednym z dodatkowych źródeł finansowania i bodźcem do rozwoju oferowanych rozwiązao. Przeszkodą na drodze takiego sposobu samofinansowania spółek jest zakres oferty, jaką mogą przedstawid. O ile sprzedaż i ewentualne wdrożenie własnymi środkami specjalistycznego oprogramowania nie stanowią problemu, o tyle możliwości późniejszego utrzymania tych systemów i zapewnienia wsparcia technicznego są w znacznym stopniu ograniczone. Takie działania wymagają większej liczby zasobów oraz doświadczenia, jakie posiadają firmy zajmujące się tworzeniem systemów informatycznych. W chwili obecnej przedsiębiorstwa związane z transportem kolejowym nie są w stanie obsługiwad klientów zewnętrznych, a zatem konkurowad z innymi spółkami rynku usług teleinformatycznych. Potencjalnym rozwiązaniem tego problemu mogłoby byd wydzielenie komórek obsługi informatycznej przedsiębiorstwa (tzw. ang. outsourcing) jako osobnego podmiotu, który mógłby świadczyd usługi na rzecz podmiotu macierzystego oraz podmiotów zewnętrznych. Rozdzielenie spółek przewozów pasażerskich po procesie restrukturyzacji oraz wejście na polski rynek kolejowy zagranicznych przedsiębiorstw prowadzi do wykorzystywania Brak usługi wspólnego biletu dla przewozów pasażerskich Niewykorzystywanie potencjału przedsiębiorstw w zakresie świadczenia usług teleinformatycznych odmiennych kanałów sprzedaży biletów oraz zasad taryfikowania. Z punktu widzenia pasażera optymalnym rozwiązaniem byłby zakup jednego biletu obowiązującego na całej trasie niezależnego od przewoźnika. Wprowadzenie tego typu rozwiązania (tzw. wspólnego biletu) jest obecnie jednym z głównych problemów przedsiębiorstw świadczących usługi przewozów pasażerskich w Polsce. Pomijając aspekty Strona 51

52 organizacyjno-prawne, rozwiązanie tego problemu wymaga wsparcia ze strony odpowiednich systemów informatycznych (głównie w aspektach wymiany danych w celu rozliczeo finansowych pomiędzy przewoźnikami). Obecnie infrastruktura informatyczna nie pozwala w efektywny sposób wprowadzid wspomnianej usługi. Problemy dotyczą zarówno aspektów technicznych (brak odpowiedniego sprzętu, np. mobilnych terminali załóg konduktorskich), jak i ustaleo o współpracy (brak zdefiniowanych standardów wymiany informacji pomiędzy przewoźnikami). Ponadto przedsiębiorstwa kolejowe przewozów pasażerskich nie wykorzystują możliwości, jakie dają nowoczesne technologie komunikacji z klientem. Obszar usług związanych z informowaniem pasażera poprzez telefon komórkowy (np. wiadomości SMS) lub Internet o lokalizacji pociągu, możliwych spóźnieniach czy alternatywnych przewozach praktycznie nie jest obecnie wspierany. Brakuje także usług dostarczających kompleksowych informacji o ofertach przewoźników i aktualnych informacji o biegu pociągów pasażerskich. W obszarze usług kolejnym istotnym problemem jest brak standaryzacji, integracji Brak usług automatyzujących i integrujących procesy i synchronizacji w głównych procesach biznesowych, takich jak np. proces przewozowy czy proces zarządzania drużynami kolejowymi i lokomotywami. Ponadto obecnie w spółkach związanych z transportem kolejowym nie ma biznesowe wdrożonych narzędzi pozwalających na optymalizację i automatyzację procesów biznesowych (np. narzędzi klasy workflow). Bliska współpraca pomiędzy spółkami rynku transportu kolejowego jest warunkiem wysokiej jakośd oferowanych usług. W tym obszarze szczególnie ważne są aspekty wymiany Brak odpowiednich interfejsów wymiany danych pomiędzy spółkami kolejowymi Brak kompleksowych usług informacyjnych odpowiedniej i aktualnej informacji. Brak zdefiniowanych interfejsów wymiany informacji pomiędzy przewoźnikami krajowymi i innymi spółkami kolejowymi skutkuje problemami związanymi ze spójnością danych (np. problem z niespójnością danych o stanie linii kolejowych). Ponadto stopieo informatyzacji infrastruktury kolejowej znajduje się obecnie na bardzo niskim poziomie. Obecnie wykorzystywane szerokopasmowe sieci teleinformatyczne swoim zasięgiem nie obejmują części dworców czy budynków wykorzystywanych przez kolej. Jednoczesny rozwój wielu sektorów transportowych (w szczególności obejmujących transport pasażerski) wymaga wielu działao koordynacyjnych. Współpraca przy tworzeniu rozkładów jazdy lub przy kształtowaniu polityki cenowej transportu dotyczy nie tylko jednego środka transportu. Warunkiem sukcesu takiej współpracy jest zapewnienie odpowiedniej platformy wymiany informacji. Obecnie niemożliwe wydaje się wprowadzenie usług tego rodzaju bez odpowiedniego wsparcia informatycznego. Jednakże nie podjęto do Strona 52

53 tej pory żadnych kroków zmierzających do optymalizacji współpracy z innymi środkami transportu Obszar technologii Analiza obszaru wsparcia informatycznego polskich przedsiębiorstw kolejowych wykazała, że wykorzystuje się powyżej stu różnych systemów informatycznych. Używanie tak wielu rozwiązao spowodowane jest zaspokajaniem doraźnych potrzeb biznesu poprzez zastosowanie rozwiązao fragmentarycznych. Rozwijanie systemów informatycznych na tak specyficznym rynku, jakim jest transport kolejowy, powinno byd skorelowane z długofalową strategią rozwoju polskich kolei. Wiele z obszarów funkcjonowania przedsiębiorstw kolejowych nie jest obecnie wspieranych przez systemy informatyczne lub są one wspierane tylko w nieznacznym zakresie. Przykładami procesów, w których pełne wsparcie informatyczne w znaczący sposób wpłynęłoby na usprawnienie Rozproszony i heterogeniczny charakter rozwiązao informatycznych działalności biznesowej, są procesy inwestycyjne, polityki handlowej, finansowo-księgowe, obiegu dokumentów, zakupowe, czy procesy prowadzenia ruchu kolejowego. W kwestii tych ostatnich nie istnieje obecnie wspólny spójny system monitorowania lokalizacji pociągów, co jest jednym z wymogów Komisji Europejskiej. Jednocześnie podkreśla się, w opinii analityków rynku kolejowego, że jednym z większych problemów obszaru IT jest decentralizacja obecnie używanych systemów. Znaczny stopieo rozproszenia i heterogeniczności poszczególnych rozwiązao związany jest z wykorzystaniem przestarzałej architektury oprogramowania. Ponadto rozproszenie systemów informatycznych powoduje problemy z późniejszą konsolidacją danych w nich zawartych. W poszczególnych jednostkach organizacyjnych często wykorzystywane są systemy posiadające lokalne bazy danych. Cyklicznie przeprowadzana konsolidacja danych w bazie centralnej może prowadzid do utraty informacji szczegółowych na wyższych szczeblach organizacji. Wiele systemów informatycznych funkcjonujących w istotnych obszarach działalności kolejowej zbudowanych jest w przestarzałych, a w efekcie nieoptymalnych pod względem kosztowym technologiach. Wykorzystanie archaicznych technologii takich jak np. Turbo Pascal czy Clipper wymusza pracę przy pomocy interfejsów Mnogośd rozwiązao i brak całkowitego pokrycia funkcjonalnego Przestarzałe technologie wykorzystane w obecnych rozwiązaniach IT użytkownika opartych o niewygodne i nieintuicyjne środowiska znakowe. Brak działao zmierzających do wykorzystania nowoczesnych aplikacji sieciowych skutkuje wyższym kosztem usług wsparcia informatycznego oraz problemami z interoperacyjnością. Obecnie większośd systemów informatycznych pracuje w tzw. architekturze dwuwarstwowej (klientserwer) lub nawet archaicznej architekturze jednowarstwowej. Wykorzystanie tego typu rozwiązao powoduje, że administrowanie systemem jest bardzo czasochłonne i kosztowne. Przykładem obrazującym generowanie dodatkowych kosztów przez rozwiązanie o architekturze dwuwarstwowej jest koniecznośd aktualizacji Systemu Wspomagania Strona 53

54 Handlowej Obsługi Przesyłek Towarowych (SWHOPT). Każdorazowa zmiana w sposobie naliczania taryf przewozowych wymaga aktualizacji oprogramowania kilkuset kas towarowych w całej Polsce. Działanie to wiąże się z wizytą administratora w każdej lokalizacji. Pokazuje to, że obecnie rozwój systemów informatycznych dedykowanych kolei jest procesem powolnym, kosztownym i zacofanym technologicznie. Przestarzałe technologie oraz wysoki stopieo rozproszenia systemów informatycznych powodują istotne problemy z integracją danych pochodzących z różnych procesów biznesowych przedsiębiorstwa. Wykorzystanie baz danych o nieustandaryzowanych strukturach oraz nieuwzględnienie możliwości eksportu danych często uniemożliwia efektywne przekazywanie informacji elektronicznej pomiędzy różnymi obszarami funkcjonalnymi. W efekcie w znaczny sposób ograniczona zostaje płynnośd funkcjonowania przedsiębiorstwa. Ponadto obecnie wykorzystywane systemy informatyczne często nie pozwalają na prowadzenie szczegółowych analiz danych syntetycznych ze względu na problemy z dostępem do ich danych źródłowych. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest wykorzystywanie danych wcześniej zagregowanych w innych systemach informatycznych. Kolejnym problemem związanym z możliwościami integracji danych jest brak dbałości o ich spójnośd (np. niespójnośd danych o stanie linii kolejowych). U podstaw tego technologicznego problemu leżą jednak problemy w obszarze zarządzania, w szczególności związane z brakiem regulacji dotyczących odpowiedzialności poszczególnych spółek rynku transportu kolejowego. Analiza pokrycia wsparciem informatycznym poszczególnych obszarów funkcjonowania Brak prac rozwojowych w obszarze rozwiązao IT Problemy w zakresie integracji danych pochodzących z różnych systemów przedsiębiorstwa kolejowego pokazuje, że w wielu przypadkach przygotowanie zestawieo, raportów i analiz realizowane jest przy użyciu pakietu popularnych aplikacji biurowych, głównie MS Word i MS Excel. Wykorzystanie aplikacji biurowych w ograniczonym stopniu pozwala na automatyzację i przygotowywanie danych syntetycznych o różnych przekrojach. Wynika z tego, że często rola poszczególnych systemów informatycznych ogranicza się do przygotowania danych źródłowych, których analiza musi odbywad się przy użyciu innych narzędzi. Problemem związanym z zacofaniem technologicznym kolejowych systemów wsparcia informatycznego jest brak prowadzenia prac rozwojowych w obszarze IT. Obecnie działalnośd przedsiębiorstw kolejowych wspierana jest przez rozwiązania zaprojektowane i wykonane wiele lat temu. Brak zdolności marketingowych do wykreowania nowego produktu powoduje, że zarządy spółek kolejowych nie są przekonane w dostatecznym stopniu o konieczności inwestowania w nowe technologie. Ponadto często niewielki zwrot z inwestycji w rozwiązania informatyczne jest czynnikiem ograniczającym nakłady na modernizację infrastruktury przedsiębiorstwa. Strona 54

55 7. PODSUMOWANIE I REKOMENDACJE Proces informatyzacji polskiej kolei jest procesem ciągłym i nie kooczącym się. Jego celem jest permanentne dążenie do optymalizacji działao związanych z prowadzeniem działalności operacyjnej i zarządczej, przy wykorzystaniu najnowszych technologii. Ponadto istotnym jest, aby proces informatyzacji przebiegał zgodnie z najlepszymi praktykami przedsiębiorstw kolejowych z innych krajów. Doświadczenia innych partnerów z rynku transportu kolejowego powinny byd bodźcem stymulującym do wprowadzania i rozwoju sprawdzonych rozwiązao. Zastosowanie informatyki w transporcie kolejowym powinno prowadzid do usprawnienia procesów transportu osób i ładunków oraz sprzyjad poprawie efektywności funkcjonowania podmiotów kolejowych. Można przyjąd że, informatyzacja polskiej kolei jest jednym z czynników determinującym wzrost popytu na usługi transportu kolejowego. Opisane w niniejszym opracowaniu problemy wskazują jednoznacznie, że na drodze prawidłowej realizacji procesu informatyzacji polskiej kolei stoi szereg trudności. Problemy w obszarze zarządzania (np. problemy kompetencyjne w kwestiach decyzyjnych) mogłyby byd rozwiązane przy zastosowaniu odpowiednich regulacji prawnych i zmian w planowanych działaniach statutowych podmiotów kolejowych. Jednym z proponowanych rozwiązao jest utworzenie odpowiedniej komórki organizacyjnej zarządzania obszarem IT znajdującej się na poziomie regulatora rynku kolejowego (UTK). W takim przypadku urząd UTK powinien zwiększyd zakres swojej odpowiedzialności o: koordynację działao w obszarze IT, reprezentację interesów obszaru IT kolei wewnątrz kraju i za granicą, propagację ustaleo na wszystkich przewoźników i spółki powiązane, mediację pomiędzy podmiotami na rynku kolejowym, ustalanie zasad interoperacyjności w zakresie wymiany informacji w formie elektronicznej W celu zdefiniowania prawidłowych przepływów informacji pomiędzy spółkami kolejowymi, jasne określenie ich zakresu odpowiedzialności powinno byd działaniem priorytetowym. Podkreśla się, że w perspektywie kilku lat nie ma większych przeszkód technologicznych, aby poszczególni przewoźnicy i organizacje kolejowe współpracowały ze sobą na zasadzie ciągłej wymiany danych (integracji systemów IT). Zatem podobnie jak w konsorcjum spółek związanych z energetyką kolejową, przedsiębiorstwa kolejowe powinny reprezentowad wspólne stanowisko dotyczące polityki rozwoju obszaru IT. Wszelkie decyzje dotyczące inwestycji w nowoczesne technologie powinny byd ściśle powiązane z wcześniej przygotowaną strategią danego przedsiębiorstwa oraz skorelowane z krokami przewidzianymi w ogólnopolskim planie działao w zakresie informatyzacji sektora transportu kolejowego, który należałoby opracowad w pierwszej kolejności. Utworzenie Strona 55

56 takiego planu pozwoli na koordynacją inicjatyw dotyczących wspólnej polityki zakupowej sprzętu i oprogramowania, integracji systemów poszczególnych przedsiębiorstw, a w dłuższej perspektywie także i uwzględniania polityki Unii Europejskiej w zakresie interoperacyjności transportu kolejowego. Plan informatyzacji polskiej kolei powinien zawierad prawne, organizacyjne i technologiczne wytyczne rozwoju obszaru IT. Dzięki temu możliwe będzie utworzenie warunków do rozwoju współpracy pomiędzy instytucjami rządowymi, przedsiębiorstwami kolejowymi i twórcami systemów informatycznych. Jasno określone priorytety działao i cele, w oparciu o które powinien przebiegad proces informatyzacji polskich kolei, niewątpliwie ułatwią modernizację przedsiębiorstw polskiego transportu kolejowego. Skoordynowane działania przedsiębiorstw kolejowych w obszarze polityki zakupowej mogą pozwolid na wynegocjowanie lepszych warunków w ramach tzw. umów Enterprise Agreement zapewniających wsparcie użytkownika biznesowego. Taka polityka zagwarantuje jednolitośd oprogramowania eksploatowanego w przedsiębiorstwach kolejowych, co w efekcie przełoży się na zapewnienie wydajnej wymiany potrzebnych informacji. W związku z powyższym, poszczególne podmioty związane z rynkiem kolejowym w Polsce powinny utworzyd indywidualne strategie rozwoju obszaru informatyki, które powinny uwzględniad całościową wizję modernizacji obszaru IT polskich kolei w ogólnopolskim planie. Wszelkie inwestycje dotyczące nowoczesnych technologii powinny uwzględniad analizę konkurencji na rynku, co pozwoli wybierad rozwiązania optymalne (w szczególności mając na uwadze koszt rozwiązania, możliwośd jego późniejszego rozwoju oraz możliwości integracji). W celu maksymalizacji efektów procesu informatyzacji polskich kolei poszczególne przedsiębiorstwa powinny przeznaczyd odpowiednią ilośd potrzebnych zasobów oraz przygotowad system ciągłej ewaluacji aktualnie wykorzystywanych rozwiązao. Nowoczesne systemy informatyczne wspierające działalnośd przedsiębiorstw kolejowych powinny cechowad się otwartością i skalowalnością. Wykorzystanie możliwości przetwarzania centralnego oraz dostępu do systemu w tzw. modelu cienkiego klienta pozwoli na optymalizację nakładów na obszar IT przedsiębiorstwa. Rekomendowanymi rozwiązaniami w obszarze obecnych problemów związanych z technologiami są: wykorzystanie rozwiązao zorientowanych na model usługowy oraz przetwarzanie danych w modelu scentralizowanym. Obecnie problemy w sektorze kolejowym w obszarze wsparcia informatycznego rozwiązywane są w sposób doraźny i nieefektywny. Potencjalne rozwiązania przytoczonych powyżej problemów mogą przyczynid się to zwiększenia komfortu pasażerów i optymalizacji działao wszystkich przewoźników oraz spółek powiązanych z rynkiem kolejowym w Polsce. Strona 56

57 8. ZAŁĄCZNIKI 8.1. Wykaz systemów informatycznych W poniższej tabeli zawarto wykaz systemów informatycznych wykorzystywanych przez przedsiębiorstwa związane z transportem kolejowym w Polsce. Poniższy wykaz nie wyczerpuje listy wszystkich systemów IT wykorzystywanych przez przedsiębiorstwa kolejowe. Tab. 4 Wykaz systemów informatycznych wykorzystywanych w sektorze kolejowym, w Polsce (stan na dzieo ). Nazwa systemu Funkcjonalnośd Obszar wykorzystania ADM CZ (System Czynsze) CZAS CZRT (System Czynsze Rozliczenia Towarowe) CZUD (System Czynsze Ujęcie danych) DPK Railways SQL DYSPOZTURA EBILOCK 950 EKL (System Ewidencja Klientów) ENI (System Ewidencja Nieruchomości) EPT (Ewidencja Pojazdów Trakcyjnych) ESR (Edycja Służbowego Rozkładu Jazdy) System umożliwia zarządzanie użytkownikami i rolami użytkowników w innych systemach (np. SKPZ) System umożliwia rozliczenia czynszów wagonowych System umożliwia rejestrację i rozliczania czasu pracy System umożliwia rozliczenie czynszów za wagony własne lub obce, przebywające na sieci PKP System umożliwia rejestrację dopuszczenia do kursowania, umów czynszowych, umów specjalnych, pomocy wagonowych itp. System umożliwia tworzenie miesięcznych planów pracy drużyn trakcyjnych, maszynistów oraz pojazdów kolejowych System umożliwia ewidencję i monitorowanie załadowanych wagonów System umożliwia sterowanie pracą i kontrolę urządzeo automatyki kolejowej System umożliwia gromadzenie informacji o klientach nadających przesyłki handlowe System umożliwia ewidencję nieruchomości kolejowych System umożliwia ewidencję pojazdów trakcyjnych System umożliwia tworzenie wydawnictw wewnętrznego rozkładu jazdy system pomocniczy finanse i księgowośd Strona 57

58 Nazwa systemu Funkcjonalnośd Obszar wykorzystania EWAG (Ewidencja i Utrzymanie Wagonów) EWRJ (Elektroniczny Wydruk Rozkładu) EWWA (Ewidencja Wartościowa Wagonów) FK (System Finansowo- Księgowy) F-VAT (System ewidencji sprzedaży) GOSMAT (Gospodarka Materiałowa) GPW (Gospodarka Wagonami Prywatnymi i Wynajętymi) GRANICA I GRANICA II HARMONOGRAM INF INFO-LHS KANCELARIA II KARTOTEKA KONTENER T KP26 KPS PLANY (System Kierowania System umożliwia prowadzenie ewidencji wagonów oraz zarządzanie parametrami technicznymi i eksploatacyjnymi wagonów Jazdy System umożliwia wizualizację rozkładów jazdy pociągów System umożliwia ewidencję wartościową wagonów towarowych System umożliwia automatyzację zadao związanych z księgowością finansową przedsiębiorstwa System umożliwia tworzenie faktur dla poszczególnych komórek organizacyjnych przedsiębiorstwa System umożliwia zarządzania danymi o obrotach materiałowych przedsiębiorstwa - tworzenie wynikowych zestawieo obrotowych, kosztowych i stanowych System umożliwia zarządzanie procesami wynajmu wagonów System umożliwia ewidencję wagonów na przejściach granicznych System umożliwia analizę i koordynację zamknięd torowych System umożliwia gromadzenie informacji i udostępnianie informacji o wagonach i przesyłkach System umożliwia rozliczanie przewozów towarowych przedsiębiorstwa PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa spółka z o.o. System umożliwia zarządzanie obiegiem dokumentów w przedsiębiorstwie System umożliwia ewidencjonowanie obrotu materiałowego w magazynie System umożliwia obsługę terminali kontenerowych System umożliwia prowadzenie statystyk zamknięd torowych System umożliwia tworzenie zamówieo na pociągi towarowe do systemu KWR, planowanie finanse i księgowośd finanse i księgowośd finanse i księgowośd gospodarka własna finanse i księgowośd gospodarka własna Strona 58

59 Nazwa systemu Funkcjonalnośd Obszar wykorzystania Pracą Stacji) KURS-2008 KWR (System Konstruowania Wykresów Ruchu) MERKURY Microsoft Office OBLIKO ONAL (System Obliczanie Należności) ON-INT OPTOR Oracle BPEL Process Manager Oracle Business Intelligence Discoverer Oracle E-Business Suite Oracle Enterprise Service Bus Oracle Financial Analytics dyspozytorskie oraz przygotowanie planu zestawiania pociągów towarowych System umożliwia sprzedaż i rezerwację biletów kolejowych w terminalach kasowych, przez Internet, przez terminale mobilne i kasy konduktorskie System umożliwia tworzenie rozkładu jazdy oraz wprowadzanie bieżących modyfikacji do rozkładu jazdy. System umożliwia tworzenie wykresów ruchu pociągów System umożliwia zarządzanie terminalami mobilnymi do realizacji sprzedaży biletów w pociągach Zestaw aplikacji biurowych umożliwia tworzenie i edycję dokumentów tekstowych, arkuszy kalkulacyjnych oraz prezentacji multimedialnych System umożliwia ewidencję obciążenia odcinków kolejowych System umożliwia obliczanie należności za realizację usług związanych z przesyłkami handlowymi System umożliwia informowanie o należnościach taryfowych w kolejowych przewozach towarowych System umożliwia przygotowanie danych do tygodniowego harmonogramu zamknięd torowych System umożliwia tworzenie wykonywalnych procesów biznesowych w standardzie BPEL Zestaw narzędzi - umożliwia dynamiczne tworzenie złożonych zapytao, generowanie raportów i analizę danych na wszystkich szczeblach organizacyjnych przedsiębiorstwa Zestaw aplikacji wspomagających zarządzanie biznesem. Zestaw zawiera m.in. moduły finansowe, moduł zakupowy, moduł logistyczny gospodarki magazynowej i zaopatrzenia Platforma integracyjna systemów informatycznych zorientowanych na usługi System umożliwia monitoring i analizę kluczowych wskaźników wpływających na finanse przedsiębiorstwa system pomocniczy system pomocniczy system pomocniczy finanse i księgowośd/ gospodarka własna system pomocniczy finanse i księgowośd Strona 59

60 Nazwa systemu Funkcjonalnośd Obszar wykorzystania Oracle Hyperion Planning ORZ OT (System Obliczeo Trakcyjnych) PALIWO PK (System Płace- Kadry) PK-STAT (System Płace Kadry Statystyka) PKZP (System Pracownicza Kasa Zapomogowo - Pożyczkowa) PŁATNIK PN i STNW POCIĄG POS (System Prowadzenia Opisu Sieci) POSEOR PW (System Przekazywanie Wagonów) R-7 RS-711 RJ_ENERGIA System umożliwia tworzenie skomplikowanych analiz biznesowych (np. analiz kontrolingowych) System umożliwia rejestrację zdarzeo o wagonach obcych, w tym śledzenie wagonów obcych znajdujących się w sieci PKP S.A. System umożliwia obliczanie czasu jazdy pociągu z uwzględnieniem parametrów linii kolejowej oraz parametrów pociągu System umożliwia przeprowadzenie analiz zużycia paliwa przez lokomotywy spalinowe System umożliwia zarządzania płacami pracowników poprzez tworzenie list płac uwzględniających wybrane czynniki, np. należności i potrącenia, czas pracy System umożliwia tworzenie statystyk kadrowopłacowych System wspomagający procesy finansowoksięgowe związane z zapomogami i pożyczkami dla pracowników System umożliwia obsługę dokumentów ubezpieczeniowych i wymianę informacji z Zakładem Ubezpieczeo Społecznych System umożliwia ewidencję przedmiotów nietrwałych i środków trwałych niskiej wartości System umożliwia gromadzenie informacji o opóźnieniach pociągów System umożliwia gromadzenie i udostępnianie danych opisu sieci kolejowej (np. topologia sieci, parametry techniczno-eksploatacyjne) i infrastruktury kolejowej (bocznice, urządzenia automatyki kolejowej) System umożliwia ewidencję ograniczeo prędkości pociągów i ich rozliczania System umożliwia obliczanie czasu pobytu wagonów w dyspozycji klienta System umożliwia rejestrację wykazu wagonowego w składzie pociągu System wspomaga proces konstruowania rozkładów jazdy pociągów w zakresie obliczania finanse i księgowośd finanse i księgowośd finanse i księgowośd finanse i księgowośd finanse i księgowośd gospodarka własna Strona 60

61 Nazwa systemu Funkcjonalnośd Obszar wykorzystania RJ_FAKTURA RJ_INTER RJ_MERITS RJ_SKM RJ_WNIOSEK ROZKAZ SAP BW (SAP Business Warehouse) SAP CO (SAP Controlling) SAP FI (SAP Finacials) SAP FI-AA (SAP Finacials Asset Accounting) SAP HR (SAP Human Resources) SAP - MM (SAP Materials Management) planowanego zużycia energii System umożliwia automatyczne wystawianie faktur dla przewoźników za skonstruowane rozkłady jazdy System wspomaga proces konstruowania rozkładów jazdy pociągów w zakresie udostępniania danych z rozkładu jazdy do systemu SEPE System wspomaga proces konstruowania rozkładów jazdy pociągów w zakresie udostępniania danych z polskiego rozkładu jazdy do europejskiej bazy danych o pociągach System wspomaga proces konstruowania rozkładów jazdy pociągów w SKM System umożliwia generowanie wyciągów z rozkładów jazdy pociągu, które będą załącznikami do umowy z przewoźnikiem System umożliwia prowadzenie książek ostrzeżeo doraźnych oraz wydawanie rozkazów System umożliwia archiwizację, integrację i analizę danych pochodzących z w wielu źródeł Moduł zintegrowanego systemu zarządzania przedsiębiorstwem SAP ERP dostarczających szczegółowych informacji wspomagających zarządzanie biznesem poprzez funkcje planowania, raportowania i monitorowania. Moduł zintegrowanego systemu zarządzania przedsiębiorstwem SAP ERP, umożliwiający kompleksowe zarządzanie rachunkowością finansową Moduł zintegrowanego systemu zarządzania przedsiębiorstwem SAP ERP, umożliwiający zarządzanie majątkiem trwałym Moduł zintegrowanego systemu zarządzania przedsiębiorstwem SAP ERP, umożliwiający zarządzanie kapitałem ludzkim Moduł zintegrowanego systemu zarządzania przedsiębiorstwem SAP ERP, umożliwiający kompleksowe zarządzanie gospodarką materiałową gospodarka własna finanse i księgowośd finanse i księgowośd gospodarka własna zarządzanie kapitałem ludzkimi gospodarka własna SAP - SD Moduł sprzedaży i dystrybucji - fakturowanie finanse i księgowośd Strona 61

62 Nazwa systemu Funkcjonalnośd Obszar wykorzystania SAP Netweaver System umożliwia integrację rozwiązao IT przedsiębiorstwa, tworzenie wspólnych sprawozdao, raportów i zestawieo system pomocniczy SAP Productivity Pak SARS System umożliwia zarządzanie i przechowywanie wiedzy pracowników w celu zwiększenia wydajności potencjału ludzkiego System umożliwia automatyczne rozliczanie środków trwałych system pomocniczy finanse i księgowośd SELO System umożliwia ewidencję wagonów SEP (System Ewidencji Projektów) SEPE (System Ewidencji Pracy Eksploatacyjnej) SKAF SKIMAT SKPS (System Kierowania Pracą Stacji) SKPZ (Systemu Kierowania Przewozami i Zarządzania Przedsiębiorstwem) SMAR SMOK (System Zarządzania Mostami Kolejowymi) SPISWAG (System Spis Wagonów towarowych) System umożliwia zarządzanie projektami i dokumentacji projektowej przedsiębiorstwa System wspomaga pracę dyspozytorską poprzez analizę danych dotyczących realizacji rozkładu jazdy. System umożliwia wizualizację rzeczywistego biegu pociągu lub biegów symulowanych. System wspomaga planowanie pociągów do uruchomienia oraz dokumentowanie realizacji przejazdów System obsługujący gospodarkę kadrowopłacową przedsiębiorstwa System udostępnia informację o sytuacji materiałowej na podstawie danych z baz stanowo-obrotowych System umożliwia inwentaryzację i sterowanie zestawianiem oraz rozrządem wagonów towarowych na poszczególne tory Zbiór systemów optymalizujących działania operacyjne przedsiębiorstwa System umożliwia pobieranie danych o smarach i olejach pojazdów trakcyjnych System gromadzi i udostępnia dane o inżynierskich obiektach kolejowych (np. mosty, tunele, przepusty) System umożliwia gromadzenie danych o wagonach w sieci kolejowej PKP oraz wsparcie w procesie kontroli danych ewidencyjnych system pomocniczy finanse i księgowośd gospodarka własna system pomocniczy Strona 62

63 Nazwa systemu Funkcjonalnośd Obszar wykorzystania SRP (System Śledzenia Ruchu Pociągów) SWHOPT (System Wspomagania Handlowej Obsługi Przesyłek Towarowych) TABOR TG (System Terminal Graniczny) UMAK (System Umowy Akwizycyjne) WYKAZ ZACEN ZAMPAS (System Zamówieo na Pociągi Pasażerskie) ZAMTOR ZFŚS (System Zakładowy Fundusz Świadczeo Socjalnych) ZMIPEL ZPWO (System Zwrot Próżnych Wagonów Obcych) System wspomaga opracowywanie i modyfikowanie rozkładu jazdy pociągów poprzez rejestrowanie przemieszczenia się pociągów oraz rejestrowanie zdarzeo wyjątkowych na ich trasie. System umożliwia monitoring rzeczywistego ruchu pociągów. Zestaw aplikacji umożliwia kompleksową obsługę przesyłek towarowych przewożonych na sieci kolejowej PKP System umożliwia gromadzenie i udostępnianie informacji o pojazdach trakcyjnych, ich czasie pracy i obsługujących je drużynach trakcyjnych System umożliwia śledzenie wagonów towarowych przekraczających stacje graniczne w ruchu międzynarodowym. System umożliwia tworzenie międzynarodowych dokumentów granicznych System umożliwia gromadzenie i udostępnianie danych o umowach akwizycyjnych System umożliwia ewidencję i rozliczanie czasu pracy pojazdów i drużyn trakcyjnych System umożliwia gromadzenie i udostępnianie cen zakupów i sprzedaży materiałów, towarów itp. System umożliwia obsługę kartoteki zamówieo na pociągi pasażerskie. System wspomaga proces tworzenia rozkładu jazdy w systemie KWR System ewidencjonujący zamknięcia torowe na wybranych odcinkach trasy System umożliwia obsługę procesów finansowoksięgowych związanych z zakładowym funduszem świadczeo socjalnych System wspiera przygotowanie danych do utworzenia nowego rozkładu jazdy System umożliwia rozliczanie nadbiegu wagonów obcych gospodarka własna gospodarka własna finanse i księgowośd Strona 63

64 Nazwa systemu Funkcjonalnośd Obszar wykorzystania ZTG (System Zintegrowany Terminal Graniczny) System umożliwia śledzenie wagonów towarowych przekraczających stacje graniczne w ruchu międzynarodowym. System umożliwia tworzenie międzynarodowych dokumentów granicznych w standardach takich jak UN/EDIFACT 8.2. Producenci systemów informatycznych Poniższe wykresy prezentują procentowy udział producentów systemów informatycznych wykorzystywanych przez poszczególne spółki związane z transportem kolejowym w Polsce. Rys. 10 Producenci systemów informatycznych spółki Przewozy Regionalne sp. z o.o. [źródło: opracowanie własne] Rys. 11 Producenci systemów informatycznych spółki PKP CARGO S.A. [źródło: opracowanie własne] Strona 64

65 Rys. 12 Producenci systemów informatycznych spółki PKP PLK S.A. [źródło: opracowanie własne] Strona 65

Zmiany w Grupie PKP w latach 2012 2015

Zmiany w Grupie PKP w latach 2012 2015 Zmiany w Grupie PKP w latach 2012 2015 Warszawa, maj 2015 SPIS TREŚCI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 GRUPA PKP W LICZBACH STRUKTURA I OTOCZENIE STRUKTURA RYNKU KOLEJOWEGO W POLSCE INWESTYCJE GRUPY PKP INFRASTRUKTURA

Bardziej szczegółowo

SANWIL HOLDING SPÓŁKA AKCYJNA

SANWIL HOLDING SPÓŁKA AKCYJNA SANWIL HOLDING SPÓŁKA AKCYJNA PÓŁROCZNE SKRÓCONE JEDNOSTKOWE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZAKOOCZONE 30 CZERWCA 2011 ROKU ORAZ 30 CZERWCA 2010 ROKU PRZYGOTOWANE ZGODNIE Z MSR 34 załącznik do skonsolidowanego

Bardziej szczegółowo

U S T A W A. z dnia... 2006 r. o zmianie ustawy o Funduszu Kolejowym oraz ustawy o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego.

U S T A W A. z dnia... 2006 r. o zmianie ustawy o Funduszu Kolejowym oraz ustawy o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego. P r o j e k t U S T A W A z dnia... 2006 r. o zmianie ustawy o Funduszu Kolejowym oraz ustawy o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego Art. 1. W ustawie z dnia 16 grudnia 2005 r. o Funduszu Kolejowym

Bardziej szczegółowo

Studium przypadku Bank uniwersalny

Studium przypadku Bank uniwersalny Studium przypadku Bank uniwersalny Przedsiębiorstwo będące przedmiotem studium przypadku jest bankiem uniwersalnym. Dominującą strategią banku jest przywództwo produktowe. Cele banku koncentrują się, zatem

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA

INFORMACJA DODATKOWA INFORMACJA DODATKOWA I I. Szczegółowy zakres wartości grup rodzajowych środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz inwestycji długoterminowych, zawierających stan tych aktywów na początek

Bardziej szczegółowo

I. Bilans w ujęciu syntetycznym

I. Bilans w ujęciu syntetycznym I. Bilans w ujęciu syntetycznym Bilans podstawowy element sprawozdania finansowego, sporządzanym na dany dzień. Informuje o sytuacji majątkowej i finansowej jednostki gospodarczej (struktura majątku oraz

Bardziej szczegółowo

Działalność przedsiębiorstw pośrednictwa kredytowego w 2010 roku a

Działalność przedsiębiorstw pośrednictwa kredytowego w 2010 roku a Warszawa, 2011.07.08 Działalność przedsiębiorstw pośrednictwa kredytowego w 2010 roku a W 2010 r. badaniem objęto 59 firm pośrednictwa kredytowego. Wśród nich przeważały spółki kapitałowe (20 spółek akcyjnych

Bardziej szczegółowo

Działalność przedsiębiorstw pośrednictwa kredytowego w 2011 roku a

Działalność przedsiębiorstw pośrednictwa kredytowego w 2011 roku a Warszawa, 01.07.0 Działalność przedsiębiorstw pośrednictwa kredytowego w 011 roku a Badaniem GUS w 011 r. objęto 64 przedsiębiorstwa pośrednictwa kredytowego. Wśród nich było 1 spółek akcyjnych, 35 spółek

Bardziej szczegółowo

W p r o w a d z e n i e d o s p r a w o z d a n i a f i n a n s o w e g o

W p r o w a d z e n i e d o s p r a w o z d a n i a f i n a n s o w e g o Załącznik nr 2 do ustawy z dnia Załącznik nr 5 ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA JEDNOSTEK MAŁYCH KORZYSTAJĄCYCH Z UPROSZCZEŃ ODNOSZĄCYCH SIĘ

Bardziej szczegółowo

Data utworzenia 2014-01-07. Numer aktu 1. Akt prawa miejscowego NIE

Data utworzenia 2014-01-07. Numer aktu 1. Akt prawa miejscowego NIE ZARZĄDZENIE Nr 1/2014 MARSZAŁKA WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO z dnia 7 stycznia 2014 roku w sprawie zmiany Zarządzenia Nr 40/2013 Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 30 kwietnia 2013 roku w sprawie

Bardziej szczegółowo

Raport półroczny SA-P 2015

Raport półroczny SA-P 2015 skorygowany KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO Raport półroczny (zgodnie z 82 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. Dz. U. Nr 33, poz. 259, z późn. zm.) (dla emitentów papierów

Bardziej szczegółowo

socjalnych Struktura aktywów

socjalnych Struktura aktywów ZADANIE 1 W przedsiębiorstwie Beta na podstawie ewidencji księgowej i spisu z natury ustalono, że w dniu 31 grudnia 2014r. spółka posiadała następujące składniki majątku i źródła ich finansowania: Składnik

Bardziej szczegółowo

Inne krótkoterminowe aktywa finansowe - kontrakty forward.

Inne krótkoterminowe aktywa finansowe - kontrakty forward. DODATKOWE NOTY OBJAŚNIAJĄCE 1. Charakterystyka instrumentów finansowych Inne krótkoterminowe aktywa finansowe - kontrakty forward. kurs realizacji: 4,0374, kurs realizacji: 4,0374, kurs realizacji: 4,0374,

Bardziej szczegółowo

BILANS Aktywa (w złotych) AMERICAN HEART OF POLAND SPÓŁKA AKCYJNA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2013 roku Bilans Na dzień 31 grudnia 2013 roku Na dzień 31 grudnia 2012 roku A.

Bardziej szczegółowo

PLAN POŁĄCZENIA PRZEZ PRZEJĘCIE

PLAN POŁĄCZENIA PRZEZ PRZEJĘCIE PLAN POŁĄCZENIA PRZEZ PRZEJĘCIE YELLOW HAT SPÓŁKA AKCYJNA MEDAPP SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ Warszawa, dnia 14 września 2015 r. str. 1 I. DEFINICJE UŻYTE W PLANIE POŁĄCZENIA W niniejszym Planie

Bardziej szczegółowo

Raport Roczny Skonsolidowany VERBICOM S.A. za okres od 01.01.2008 r. do 31.12.2008 r. Poznań, VI.2009 r.

Raport Roczny Skonsolidowany VERBICOM S.A. za okres od 01.01.2008 r. do 31.12.2008 r. Poznań, VI.2009 r. Raport Roczny Skonsolidowany za okres od 01.01.2008 r. do 31.12.2008 r. VERBICOM S.A. Poznań, VI.2009 r. S t r o n a 2 Nazwa (firma): Kraj: Siedziba: Adres: Verbicom Spółka Akcyjna Polska Poznań ul. Skarbka

Bardziej szczegółowo

Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Agnieszka Tłaczała

Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Agnieszka Tłaczała Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych. Wydanie 2. Irena Olchowicz, Celem opracowania jest przedstawienie istoty i formy sprawozdań finansowych na tle standaryzacji i

Bardziej szczegółowo

reprezentant wnioskodawców, składam autopoprawkę do projektu ustawy z dnia 21 marca

reprezentant wnioskodawców, składam autopoprawkę do projektu ustawy z dnia 21 marca Warszawa, dnia 10 września 2013 r. Arkadiusz Mularczyk Przewodniczący Klubu Parlamentarnego Solidarna Polska Pani Ewa Kopacz Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 36 ust. 1a Regulaminu

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz

Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz Spis treści Wstęp Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych 1. Standaryzacja i harmonizacja sprawozdań finansowych 2. Cele sprawozdań finansowych 3. Użytkownicy

Bardziej szczegółowo

OFERTA ŚWIADCZENIA USŁUG DORADCZYCH

OFERTA ŚWIADCZENIA USŁUG DORADCZYCH OFERTA ŚWIADCZENIA USŁUG DORADCZYCH 2 Wspierając sukces Sektor transportu jest intensywnie rozwijającym się obszarem gospodarki. Obecność Polski w Unii Europejskiej, konieczność dostosowania się do nowego

Bardziej szczegółowo

Dalsze działania w celu zbudowania systemu szkoleniowego wykorzystującego techniki symulacji. Zbigniew Szafrański

Dalsze działania w celu zbudowania systemu szkoleniowego wykorzystującego techniki symulacji. Zbigniew Szafrański Dalsze działania w celu zbudowania systemu szkoleniowego wykorzystującego techniki symulacji Zbigniew Szafrański Przesłanki do strategii rozwoju systemu szkolenia maszynistów z wykorzystaniem symulatorów

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE FINANSOWE WYBRANE DANE FINANSOWE (2001) tys. zł tys. EUR I. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów 80 867 22 150 II. Zysk (strata) na działalności operacyjnej 3 021 829

Bardziej szczegółowo

Budimex SA. Skrócone sprawozdanie finansowe. za I kwartał 2007 roku

Budimex SA. Skrócone sprawozdanie finansowe. za I kwartał 2007 roku Budimex SA Skrócone sprawozdanie finansowe za I kwartał 2007 roku BILANS 31.03.2007 31.12.2006 31.03.2006 (tys. zł) (tys. zł) (tys. zł) AKTYWA I. AKTYWA TRWAŁE 638 189 638 770 637 863 1. Wartości niematerialne

Bardziej szczegółowo

I. WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO. 1. Forma prawna: Fundacja

I. WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO. 1. Forma prawna: Fundacja I. WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO 1. Forma prawna: Fundacja REGON: 277947710 NIP: 629-22-38-414 Firma: Fundacja Regionalnej Agencji Promocji Zatrudnienia Adres : 41-300 Dąbrowa Górnicza ul. Sienkiewicza

Bardziej szczegółowo

Inwestycja w przyszłość Podsumowanie zmian w Grupie PKP w latach 2012-2015

Inwestycja w przyszłość Podsumowanie zmian w Grupie PKP w latach 2012-2015 www.pwc.com Inwestycja w przyszłość Podsumowanie zmian w Grupie PKP w latach 2012-2015 kwiecień 2015 Prasa o Grupie PKP: sytuacja wyjściowa w 2011 roku * Źródła (od góry): Polska Dziennik Bałtycki, Głos

Bardziej szczegółowo

Trwałość projektów 7 osi PO IG

Trwałość projektów 7 osi PO IG Warszawa, 6 października 2015 r. Konferencja podsumowująca wdrażanie 7 i 8 osi priorytetowej PO IG Trwałość projektów 7 osi PO IG Paweł Oracz Departament Strategii Systemu Informacyjnego Ministerstwo Finansów

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2010 DO 31.12.2010

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2010 DO 31.12.2010 Ul. Kazimierza Wielkiego 7, 47-232 Kędzierzyn-Koźle INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2010 DO 31.12.2010 Kędzierzyn-Koźle dnia 31.03.2011 r. Stosownie do postanowień art.

Bardziej szczegółowo

Analiza finansowa działalności przedsiębiorstwa

Analiza finansowa działalności przedsiębiorstwa Analiza finansowa działalności przedsiębiorstwa Celem każdego przedsiębiorstwa działającego na rynku jest osiągniecie zysku. Konieczność wypracowania zysku zmusza przedsiębiorstwa do starań o wzrost efektywności

Bardziej szczegółowo

Debiut na Rynku New Connect Giełda Papierów Wartościowych 13 września 2011 Warszawa

Debiut na Rynku New Connect Giełda Papierów Wartościowych 13 września 2011 Warszawa Debiut na Rynku New Connect Giełda Papierów Wartościowych 13 września 2011 Warszawa Nazwa XSystem Forma prawna Spółka Akcyjna Siedziba Łódź 91-473, ul Julianowska 54B NIP 729-238-42-40 Branża IT Data powstania

Bardziej szczegółowo

Prowadzący Andrzej Kurek

Prowadzący Andrzej Kurek Prowadzący Andrzej Kurek Centrala Rzeszów Oddziały Lublin, Katowice Zatrudnienie ponad 70 osób SprzedaŜ wdroŝenia oprogramowań firmy Comarch Dopasowania branŝowe Wiedza i doświadczenie Pełna obsługa: Analiza

Bardziej szczegółowo

I. WPROWADZENIE II. WARUNKI POŁĄCZENIA. 1. Typ, firma i siedziba każdej z łączących się Spółek

I. WPROWADZENIE II. WARUNKI POŁĄCZENIA. 1. Typ, firma i siedziba każdej z łączących się Spółek PLAN POŁĄCZENIA SPÓŁKI POD FIRMĄ: PEARSON IOKI SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ ZE SPÓŁKĄ POD FIRMĄ: IOKI SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ sporządzony w dniu 10 października 2014 r. w Poznaniu

Bardziej szczegółowo

Plan połączenia wraz z dokumentami, o których mowa w art. 499 2 KSH stanowi załącznik do niniejszego raportu bieżącego.

Plan połączenia wraz z dokumentami, o których mowa w art. 499 2 KSH stanowi załącznik do niniejszego raportu bieżącego. FAM Grupa Kapitałowa S.A. 54-611 Wrocław, ul. Avicenny 16 Raport nr 33/2014 Tytuł: Plan połączenia ze spółkami zależnymi Data sporządzenia: 13.08.2014, 17:58 Treść raportu: Działając na podstawie 5 ust.

Bardziej szczegółowo

Skorygowana treść raportu bieżącego nr 3/2007

Skorygowana treść raportu bieżącego nr 3/2007 Korekta załączonych dokumentów Spółki PEKAES Multi-Spedytor Sp. z o.o. ze Spółką PEKAES Multi-Service Sp. z o.o. przekazanego raportem bieżącym nr 3/2007 Zarząd Spółki PEKAES SA niniejszym podaje do publicznej

Bardziej szczegółowo

Fundacja Happy Animals

Fundacja Happy Animals Sprawozdanie finansowe za rok obrotowy 1 stycznia do 31 grudnia 2014r. 1 Fundacja Happy Animals Sprawozdanie finansowe za rok obrotowy od 01 stycznia 2014 do 31 grudnia 2014 r. Załączone sprawozdanie finansowe,

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO za 2010 rok

WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO za 2010 rok WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO za 2010 rok 1. Fundacja PRO ADVICE ma siedzibę w Piotrkowie Trybunalski, terenem działania Fundacji jest obszar Rzeczpospolitej Polskiej. Wpisu dokonano w Sadzie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLIX/1221/13 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 17 października 2013 r.

UCHWAŁA NR XLIX/1221/13 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 17 października 2013 r. UCHWAŁA NR XLIX/1221/13 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 17 października 2013 r. w sprawie nadania statutu Centrum Usług Informatycznych Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE

SPRAWOZDANIE FINANSOWE Bydgoszcz dnia 30 marca 2015 roku SPRAWOZDANIE FINANSOWE Za okres: od 01 stycznia 2014 do 31 grudnia 2014 Nazwa podmiotu: Fundacja Dorośli Dzieciom Siedziba: 27-200 Starachowice ul. Staszica 10 Spis treści

Bardziej szczegółowo

PROJEKT UCHWAŁY Walnego Zgromadzenia ATLANTA POLAND Spółka akcyjna z siedzibą w Gdańsku o połączeniu spółki.

PROJEKT UCHWAŁY Walnego Zgromadzenia ATLANTA POLAND Spółka akcyjna z siedzibą w Gdańsku o połączeniu spółki. Załącznik nr 1 do planu połączenia PROJEKT UCHWAŁY Walnego Zgromadzenia ATLANTA POLAND Spółka akcyjna z siedzibą w Gdańsku o połączeniu spółki. Walne Zgromadzenie ATLANTA POLAND Spółka akcyjna z siedzibą

Bardziej szczegółowo

1. Typ, firma i siedziba każdej z łączących się spółek

1. Typ, firma i siedziba każdej z łączących się spółek Plan połączenia spółki Piotr i Paweł spółka akcyjna z siedzibą w Poznaniu, jako spółki przejmującej ze spółkami GRINMAR spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Zielonej Górze oraz GRODMAR

Bardziej szczegółowo

Operacje te powinny być ujęte następująco: Wniesienie przez wspólników wkładów pieniężnych:

Operacje te powinny być ujęte następująco: Wniesienie przez wspólników wkładów pieniężnych: Jedną z pierwszych operacji gospodarczych ujmowanych w księgach rachunkowych nowo tworzonej spółki jest ujęcie wniesionego aportem przedsiębiorstwa i jego elementów. Spółka z o.o. (także w organizacji)

Bardziej szczegółowo

Rachunek Zysków i Strat ROK ROK 31-03-2013 31-03-2014

Rachunek Zysków i Strat ROK ROK 31-03-2013 31-03-2014 Rachunek Zysków i Strat ROK ROK A. Przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi, w tym 1 365 000,00 12 589,30 - od jednostek powiązanych 2 I. Przychody netto ze sprzedaży produktów, usług 3 365 000,00

Bardziej szczegółowo

Zobowiązania pozabilansowe, razem

Zobowiązania pozabilansowe, razem Talex SA skonsolidowany raport roczny SA-RS WYBRANE DANE FINANSOWE WYBRANE DANE FINANSOWE (2001) tys. zł tys. EUR I. Przychody netto ze sprzedaży produktów, 83 399 22 843 towarów i materiałów II. Zysk

Bardziej szczegółowo

Najważniejsze pojęcia w rachunkowości rolniczej

Najważniejsze pojęcia w rachunkowości rolniczej Zarządzanie gospodarstwem rolnym ze szczególnym uwzględnieniem korzyści z prowadzenia rachunkowości rolniczej w gospodarstwie rolnym Najważniejsze pojęcia w rachunkowości rolniczej 1 Działalności gospodarstwa

Bardziej szczegółowo

RAPORT KWARTALNY ZA IV I KWARTAŁ 2011

RAPORT KWARTALNY ZA IV I KWARTAŁ 2011 RAPORT KWARTALNY ZA IV I KWARTAŁ 2011 Warszawa, 14 1 lutego 2012 Finhouse Spółka Akcyjna ul. Nowogrodzka 50 00-695 Warszawa Tel. (22) 42 90 85, fax. (22) 5 88 5 info@finhouse.pl Sąd Rejonowy dla m.st.

Bardziej szczegółowo

Podlaski System Informacyjny e-zdrowie

Podlaski System Informacyjny e-zdrowie Podlaski System Informacyjny e-zdrowie Mariusz Feszler Z-ca dyrektora Departamentu Społeczeństwa Informacyjnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podlaskiego w Białymstoku Poznań, 25.09.2013r. 1 Budowa

Bardziej szczegółowo

Dane Klienta: Staples Polska Sp. z o.o. Bysewska 18 80-298 Gdańsk www.staplesadvantage.pl

Dane Klienta: Staples Polska Sp. z o.o. Bysewska 18 80-298 Gdańsk www.staplesadvantage.pl Dane Klienta: Staples Polska Sp. z o.o. Bysewska 18 80-298 Gdańsk www.staplesadvantage.pl Staples Polska Sp. z o.o. (dawniej Corporate Express Polska Sp. z o.o.) to jeden z największych na świecie dostawców

Bardziej szczegółowo

Dane kontaktowe. Rodzaj ewidencji księgowej. Część 0. Podstawowe dane o przedsiębiorstwie (c.d.) Część I. Dział 1. Rachunek zysków i strat

Dane kontaktowe. Rodzaj ewidencji księgowej. Część 0. Podstawowe dane o przedsiębiorstwie (c.d.) Część I. Dział 1. Rachunek zysków i strat GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY, al. Niepodległości 208, 00-925 Warszawa REGON: 00391131100000 F-01/I-01 PKD: 4931Z 31-060 KRAKÓW UL. ŚW. WAWRZYŃCA 13 Sprawozdanie o przychodach, kosztach i wyniku finansowym

Bardziej szczegółowo

N. Zysk (strata) netto (K-L-M) 48-1 129 134,12 365,00

N. Zysk (strata) netto (K-L-M) 48-1 129 134,12 365,00 Skonsolidowany Rachunek Zysków i Strat Rachunek Zysków i Strat ROK A. Przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi, w tym 1 68 095,74 - od jednostek powiązanych 2 I. Przychody netto ze sprzedaży produktów,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. PKP S.A. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. PKP Cargo PKP Intercity PKP LHS PKP SKM PKP Informatyka Xcity Investment.

Spis treści. PKP S.A. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. PKP Cargo PKP Intercity PKP LHS PKP SKM PKP Informatyka Xcity Investment. 2016 Spis treści 2 1. O Grupie PKP 2. Schemat Grupy PKP 3. Wiodące Spółki Grupy PKP: PKP S.A. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. PKP Cargo PKP Intercity PKP LHS PKP SKM PKP Informatyka Xcity Investment O

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 4 do Planu Podziału

Załącznik nr 4 do Planu Podziału Załącznik nr 4 do Planu Podziału Oświadczenie o stanie księgowym spółki przejmującej Atalian Poland spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Zabierzowie na dzień 18 maja 2015 roku Zarząd spółki

Bardziej szczegółowo

PLAN POŁĄCZENIA SPÓŁEK

PLAN POŁĄCZENIA SPÓŁEK PLAN POŁĄCZENIA SPÓŁEK Boryszew S.A. z siedzibą w Sochaczewie oraz Boryszew ERG S.A. z siedzibą w Sochaczewie i Nylonbor Spółka z o.o. z siedzibą w Sochaczewie 23 października 2013 roku PLAN POŁĄCZENIA

Bardziej szczegółowo

Automatyzacja Procesów Biznesowych. Systemy Informacyjne Przedsiębiorstw

Automatyzacja Procesów Biznesowych. Systemy Informacyjne Przedsiębiorstw Automatyzacja Procesów Biznesowych Systemy Informacyjne Przedsiębiorstw Rodzaje przedsiębiorstw Produkcyjne największe zapotrzebowanie na kapitał, największe ryzyko Handlowe kapitał obrotowy, średnie ryzyko

Bardziej szczegółowo

Aneks NR 1 do prospektu emisyjnego EMC Instytut Medyczny SA zatwierdzonego w przez KNF w dniu 05 października 2011 roku.

Aneks NR 1 do prospektu emisyjnego EMC Instytut Medyczny SA zatwierdzonego w przez KNF w dniu 05 października 2011 roku. Aneks NR 1 do prospektu emisyjnego EMC Instytut Medyczny SA zatwierdzonego w przez KNF w dniu 05 października 2011 roku. Niniejszy Aneks nr 1 został sporządzony w związku opublikowaniem przez Emitenta

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 1/2013 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia. w sprawie wyboru Przewodniczącego Walnego Zgromadzenia

Uchwała Nr 1/2013 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia. w sprawie wyboru Przewodniczącego Walnego Zgromadzenia Uchwała Nr 1/2013 w sprawie wyboru Przewodniczącego Walnego Zgromadzenia Zwyczajne Walne Zgromadzenie COMP Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie niniejszym dokonuje wyboru Przewodniczącego Walnego Zgromadzenia

Bardziej szczegółowo

KOMISJA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH I GIEŁD Skonsolidowany raport roczny SA-RS (zgodnie z 57 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2001 r. - Dz. U. Nr 139, poz. 1569, z późn. zm.) (dla

Bardziej szczegółowo

Raport półroczny SA-P 2015

Raport półroczny SA-P 2015 skorygowany KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO Raport półroczny (zgodnie z 82 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. Dz. U. Nr 33, poz. 259, z późn. zm.) (dla emitentów papierów

Bardziej szczegółowo

RAPORT KWARTALNY Z DZIAŁALNOŚCI CALESCO S.A.

RAPORT KWARTALNY Z DZIAŁALNOŚCI CALESCO S.A. RAPORT KWARTALNY Z DZIAŁALNOŚCI CALESCO S.A. za III KWARTAŁ 2015 r. od 01.07.2015 r. do 30.09.2015 r. 1 SPIS TREŚCI 1. INFORMACJE OGÓLNE...3 2. SKRÓCONE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORAZ DANE PORÓWNAWCZE....4

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2013 ROK. adres OLSZTYN ul. Tracka 5 NIP 739-33-31-558 FUNDACJA "PRZYSZŁOŚĆ DLA DZIECI"

SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2013 ROK. adres OLSZTYN ul. Tracka 5 NIP 739-33-31-558 FUNDACJA PRZYSZŁOŚĆ DLA DZIECI SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2013 ROK FUNDACJA "PRZYSZŁOŚĆ DLA DZIECI" adres OLSZTYN ul. Tracka 5 NIP 739-33-31-558 Fundacja "PRZYSZŁOŚĆ DLA DZIECI" wprowadzenie do sprawozdania finansowego za 2012rok 2 1.

Bardziej szczegółowo

Dorota Kuchta. Rachunkowość finansowa. www.ioz.pwr.wroc.pl/pracownicy/kuchta/dydaktyka.htm

Dorota Kuchta. Rachunkowość finansowa. www.ioz.pwr.wroc.pl/pracownicy/kuchta/dydaktyka.htm Dorota Kuchta Rachunkowość finansowa www.ioz.pwr.wroc.pl/pracownicy/kuchta/dydaktyka.htm 1 Literatura podstawowa K. Czubakowska (red.), Rachunkowość w biznesie, PWE, Warszawa 2006 J. Matuszkiewicz, P.

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA. programowo-organizacyjne studiów podyplomowych RACHUNKOWOŚĆ

ZAŁOŻENIA. programowo-organizacyjne studiów podyplomowych RACHUNKOWOŚĆ ZAŁOŻENIA programowo-organizacyjne studiów podyplomowych RACHUNKOWOŚĆ 1 I. Cele przedsięwzięcia: Podniesienie ogólnych kwalifikacji osób zajmujących się oraz zamierzających profesjonalnie zająć się rachunkowością

Bardziej szczegółowo

w tys. EUR WYBRANE DANE FINANSOWE 31.03.2009 31.03.2008 31.03.2009 31.03.2008 tys. zł

w tys. EUR WYBRANE DANE FINANSOWE 31.03.2009 31.03.2008 31.03.2009 31.03.2008 tys. zł Zastosowane do przeliczeń kursy EUR 31.03.2009 31.03.2008 kurs średnioroczny 4,5994 3,5574 kurs ostatniego dnia okresu sprawozdawczego 4,7013 3,5258 tys. zł w tys. EUR WYBRANE DANE FINANSOWE 31.03.2009

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

I półrocze 2015. 27 sierpnia 2015 1

I półrocze 2015. 27 sierpnia 2015 1 I półrocze 2015 27 sierpnia 2015 1 Agenda 1. Informacje Ogólne 2. Dane finansowe GRUPA TRAKCJA 3. Dane finansowe TRAKCJA PRKiI S.A. 4. Zadłużenie GRUPA TRAKCJA 5. Kontrakty - ofertowanie 6. Kontrakty -

Bardziej szczegółowo

OPERACJE GOSPODARCZE W PRAKTYCE KSIÊGOWEJ

OPERACJE GOSPODARCZE W PRAKTYCE KSIÊGOWEJ dr Roman Seredyñski Katarzyna Szaruga Marta Dziedzia Arkadiusz Lenarcik OPERACJE GOSPODARCZE W PRAKTYCE KSIÊGOWEJ Wycena i ujêcie na kontach wed³ug polskiego prawa bilansowego (w tym KSR) MSR/MSSF prawa

Bardziej szczegółowo

Podjęte działania zapewniające funkcjonowanie Kolei Śląskich:

Podjęte działania zapewniające funkcjonowanie Kolei Śląskich: PLAN NAPRAWCZY : cele krótkoterminowe Podjęte działania zapewniające funkcjonowanie Kolei Śląskich: PLAN NAPRAWCZY MARZEC 2013 Podwyższenie kapitału zakładowego Spółki poprzez wniesienie aportu w postaci

Bardziej szczegółowo

AGORA S.A. Skrócone półroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2014 r. i za sześć miesięcy zakończone 30 czerwca 2014 r.

AGORA S.A. Skrócone półroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2014 r. i za sześć miesięcy zakończone 30 czerwca 2014 r. Skrócone półroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe na 30 czerwca 2014 r. i za sześć miesięcy r. 14 sierpnia 2014 r. [www.agora.pl] Strona 1 Skrócone półroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe na r.

Bardziej szczegółowo

FORUM KOLEJOWE RAILWAY BUSINESS FORUM. Walne Zgromadzenie Członków 10 maja 2011

FORUM KOLEJOWE RAILWAY BUSINESS FORUM. Walne Zgromadzenie Członków 10 maja 2011 FORUM KOLEJOWE RAILWAY BUSINESS FORUM Walne Zgromadzenie Członków 10 maja 2011 RAILWAY BUSINESS FORUM WIERZYMY W KOLEJ AKT ZAŁOŻYCIELSKI HISTORIA loga RBF z roku 2001 i 2006 Akt założycielski z 20 czerwca

Bardziej szczegółowo

kierunkową rozwoju informatyzacji Polski do roku 2013 oraz perspektywiczną prognozą transformacji społeczeństwa informacyjnego do roku 2020.

kierunkową rozwoju informatyzacji Polski do roku 2013 oraz perspektywiczną prognozą transformacji społeczeństwa informacyjnego do roku 2020. Z A T W I E R D Z A M P R E Z E S Polskiego Komitetu Normalizacyjnego /-/ dr inż. Tomasz SCHWEITZER Strategia informatyzacji Polskiego Komitetu Normalizacyjnego na lata 2009-2013 1. Wprowadzenie Informatyzacja

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IX/99/2015 RADY MIEJSKIEJ W BUSKU-ZDROJU. z dnia 25 czerwca 2015 r.

UCHWAŁA NR IX/99/2015 RADY MIEJSKIEJ W BUSKU-ZDROJU. z dnia 25 czerwca 2015 r. UCHWAŁA NR IX/99/2015 RADY MIEJSKIEJ W BUSKU-ZDROJU z dnia 25 czerwca 2015 r. w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego Samodzielnego Publicznego Zespołu Podstawowej Opieki Zdrowotnej w Busku-Zdroju

Bardziej szczegółowo

Zarys koncepcji restrukturyzacji segmentu rynku kolejowych przewozów osób o zasięgu regionalnym oraz spółki Przewozy Regionalne sp. z 0.0.

Zarys koncepcji restrukturyzacji segmentu rynku kolejowych przewozów osób o zasięgu regionalnym oraz spółki Przewozy Regionalne sp. z 0.0. MINISTERSTWO INFRASTRUKTURY I ROZWOJU ZBIGNIEW KLEPACKI PODSEKRETARZ STANU DO SPRAW KOLEJNICTWA Zarys koncepcji restrukturyzacji segmentu rynku kolejowych przewozów osób o zasięgu regionalnym oraz spółki

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA 2010. Stowarzyszenie Przyjaciół Osób Niepełnosprawnych z Drewnianej.

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA 2010. Stowarzyszenie Przyjaciół Osób Niepełnosprawnych z Drewnianej. INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA 2010 Stowarzyszenie Przyjaciół Osób Niepełnosprawnych z Drewnianej. WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO 1. Nazwa Spółki: Stowarzyszenie Przyjaciół

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO Karkonoski Sejmik Osób Niepełnosprawnych organizacja pożytku publicznego

WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO Karkonoski Sejmik Osób Niepełnosprawnych organizacja pożytku publicznego WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO Karkonoski Sejmik Osób Niepełnosprawnych organizacja pożytku publicznego sporządzonego na dzień 31.12.2009 r. Karkonoski Sejmik Osób Niepełnosprawnych organizacja

Bardziej szczegółowo

RAPORT OPEN-NET S.A. ZA III KWARTAŁ 2012 ROKU

RAPORT OPEN-NET S.A. ZA III KWARTAŁ 2012 ROKU RAPORT OPEN-NET S.A. ZA III KWARTAŁ 2012 ROKU 2012-11-14 www.open.net.pl SPIS TREŚCI 1. INFORMACJE OGÓLNE... 3 2. WYBRANE DANE FINANSOWE... 7 3. KOMENTARZ ZARZĄDU NA TEMAT CZYNNIKÓW I ZDARZEŃ, KTÓRE MIAŁY

Bardziej szczegółowo

Wspomaganie logistyki przewozowej w procesie poprawy jakości obsługi klientów PKP CARGO. Silesia TSL EXPO, kwiecień 2012

Wspomaganie logistyki przewozowej w procesie poprawy jakości obsługi klientów PKP CARGO. Silesia TSL EXPO, kwiecień 2012 Wspomaganie logistyki przewozowej w procesie poprawy jakości obsługi klientów PKP CARGO Silesia TSL EXPO, kwiecień 2012 2 Zadania logistyki przewozowej Zadania logistyki przewozowej 1. Wsparcie służb handlowych

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Charakterystyka biznesplanu plan finansowy. Cel ogólny kształcenia: Cele szczegółowe zajęć:

KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Charakterystyka biznesplanu plan finansowy. Cel ogólny kształcenia: Cele szczegółowe zajęć: KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Charakterystyka biznesplanu plan finansowy. Cel ogólny kształcenia: zapoznanie z treściami planu finansowego. Cele szczegółowe zajęć: 1) uzasadnić znaczenie planu finansowego, 2)

Bardziej szczegółowo

'MIEJSKI ZAKŁAD OCZYSZCZANIA W PRUSZKOWIE' SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ

'MIEJSKI ZAKŁAD OCZYSZCZANIA W PRUSZKOWIE' SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY, al. Niepodległości 208, 00-925 Warszawa REGON: 01613749400000 F-01/I-01 PKD: 3811 05-800 Pruszków ul. Stefana Bryły 6 Sprawozdanie o przychodach, kosztach i wyniku finansowym

Bardziej szczegółowo

Sąd Rejonowy dla Łodzi -Śródmieścia w Łodzi XX Wydział Gospodarczy KRS ul. Pomorska 37 90-928 Łódź

Sąd Rejonowy dla Łodzi -Śródmieścia w Łodzi XX Wydział Gospodarczy KRS ul. Pomorska 37 90-928 Łódź PROXIMA ADHESIVES Sp. z o.o. Bełchatów dnia 20.10.2015 r. 97-400 Bełchatów, ul. Piłsudskiego 38 Nr w KRS: 0000402532 Sąd Rejonowy dla Łodzi -Śródmieścia w Łodzi XX Wydział Gospodarczy KRS ul. Pomorska

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych (SKOK) za 2009 r. i I półrocze 2010 r. 1

Wyniki finansowe spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych (SKOK) za 2009 r. i I półrocze 2010 r. 1 Warszawa, dnia 25 października r. Wyniki finansowe spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych (SKOK) za 2009 r. i I półrocze r. 1 W końcu grudnia 2009 r. funkcjonowały 62 spółdzielcze kasy oszczędnościowokredytowe.

Bardziej szczegółowo

Plan połączenia BioMaxima S.A. ze spółką zależną Cebo Sp. z o.o.

Plan połączenia BioMaxima S.A. ze spółką zależną Cebo Sp. z o.o. Plan połączenia BioMaxima S.A. ze spółką zależną Cebo Sp. z o.o. PLAN POŁĄCZENIA Zarządy spółek BioMaxima S.A., z siedzibą w Lublinie oraz Cebo Spółka z o.o., z siedzibą w Bukownie, działając na podstawie

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE Fundacja Rodziny Waksmundzkich Projan

SPRAWOZDANIE FINANSOWE Fundacja Rodziny Waksmundzkich Projan Fundacja Rodziny Waksmundzkich Projan SPRAWOZDANIE FINANSOWE Fundacja Rodziny Waksmundzkich Projan ZA ROK 2014 Na sprawozdanie finansowe Fundacji Rodziny Waksmundzkich Projan składają się : 1. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

na dzień 31-12-2012 Rachunek zysków i strat wariant kalkulacyjny zgodnie z zał. Nr 1 do Ustawy o rachunkowości 0,00 0,00 I II B

na dzień 31-12-2012 Rachunek zysków i strat wariant kalkulacyjny zgodnie z zał. Nr 1 do Ustawy o rachunkowości 0,00 0,00 I II B ... REGON: 200640383 (Nazwa jednostki) Rachunek zysków i strat (Numer statystyczny) na dzień 31-12-2012 Rachunek zysków i strat wariant kalkulacyjny zgodnie z zał. Nr 1 do Ustawy o rachunkowości Pozycja

Bardziej szczegółowo

ZAKŁADOWY PLAN KONT dla Urzędu Gminy Kiełczygłów

ZAKŁADOWY PLAN KONT dla Urzędu Gminy Kiełczygłów ZAKŁADOWY PLAN KONT dla Urzędu Gminy Kiełczygłów Załącznik Nr 3 do Zarządzenia Nr 13/2009 Wójta Gminy Kiełczygłów z dnia 29.05.2009 r. 1. Urząd Gminy Kiełczygłów prowadzi księgi rachunkowe w oparciu o

Bardziej szczegółowo

Aneks nr 1 z dnia 20 listopada 2012 r.

Aneks nr 1 z dnia 20 listopada 2012 r. Aneks nr 1 z dnia 20 listopada r. do prospektu emisyjnego Marvipol S.A. zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 9 listopada r. Terminy pisane wielką literą w niniejszym dokumencie mają

Bardziej szczegółowo

RAPORT KWARTALNY Z DZIAŁALNOŚCI CALESCO S.A. za II KWARTAŁ 2015 r. od 01.04.2015 r. do 30.06.2015 r. Szczecin 07.08.2015 r.

RAPORT KWARTALNY Z DZIAŁALNOŚCI CALESCO S.A. za II KWARTAŁ 2015 r. od 01.04.2015 r. do 30.06.2015 r. Szczecin 07.08.2015 r. RAPORT KWARTALNY Z DZIAŁALNOŚCI CALESCO S.A. za II KWARTAŁ 2015 r. od 01.04.2015 r. do 30.06.2015 r. 1 SPIS TREŚCI 1. INFORMACJE OGÓLNE...3 2. SKRÓCONE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORAZ DANE PORÓWNAWCZE...4

Bardziej szczegółowo

Temat 1: Wykorzystanie sprawozdań finansowych spółek akcyjnych do oceny ich sytuacji finansowej i wyniku finansowego

Temat 1: Wykorzystanie sprawozdań finansowych spółek akcyjnych do oceny ich sytuacji finansowej i wyniku finansowego W ykorzystanie sprawozdań finansowych materiały pomocnic ze d o ćwicz eń s t r o n a 1 Temat 1: Wykorzystanie sprawozdań finansowych spółek akcyjnych do oceny ich sytuacji finansowej i wyniku finansowego

Bardziej szczegółowo

Dane Klienta: ul. Wejherowska 29/4. 84-217 Szemud

Dane Klienta: ul. Wejherowska 29/4. 84-217 Szemud Dane Klienta: Biuro Rachunkowe "ULGA" s.c. W. Wild & L. Toruńczak ul. Wejherowska 29/4 84-217 Szemud Biuro Rachunkowe ULGA s.c. W. Wild & L. Toruńczak powstało w 2008 roku w wyniku przekształcenia jednoosobowej

Bardziej szczegółowo

V. RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

V. RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH Rachunek przepływów pieniężnych 06.2012 V. RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PENĘŻNYCH Treść 01.01.31.12.2011 30.06.2012r A. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej. Zysk (strata) netto. Korekty razem

Bardziej szczegółowo

Okres zakończony 30/09/09. Okres zakończony 30/09/09. Razem kapitał własny 33 723 33 122 30 460 29 205

Okres zakończony 30/09/09. Okres zakończony 30/09/09. Razem kapitał własny 33 723 33 122 30 460 29 205 BILANS AKTYWA 30/09/09 30/06/09 31/12/08 30/09/08 Aktywa trwałe Rzeczowe aktywa trwałe 20 889 21 662 22 678 23 431 Wartość firmy 0 0 0 0 wartości niematerialne 31 40 30 42 Aktywa finansowe Aktywa z tytułu

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Inwestycyjny "HETMAN" Spółka Akcyjna - Raport kwartalny SAF-Q

Narodowy Fundusz Inwestycyjny HETMAN Spółka Akcyjna - Raport kwartalny SAF-Q Narodowy Fundusz Inwestycyjny "HETMAN" Spółka Akcyjna Raport kwartalny SAFQ WYBRANE DANE FINANSOWE WYBRANE DANE FINANSOWE w tys. zł w tys. EUR 1 kwartały narastająco / 2004 okres od 20040101 do 20040331

Bardziej szczegółowo

GRUPA KAPITAŁOWA ABAK

GRUPA KAPITAŁOWA ABAK GRUPA KAPITAŁOWA ABAK Sprawozdanie Zarządu Jednostki dominującej Abak S.A. z działalności Grupy kapitałowej za rok obrotowy od 1 stycznia do 31 grudnia 2013 1 Sprawozdanie z działalności Grupy Kapitałowej

Bardziej szczegółowo

BILANS. Stan na dzień 31-12-2013. 31-12-2012 r. AKTYWA. A. Aktywa trwałe 35 355 36 439. B. Aktywa obrotowe 20 810 21 759

BILANS. Stan na dzień 31-12-2013. 31-12-2012 r. AKTYWA. A. Aktywa trwałe 35 355 36 439. B. Aktywa obrotowe 20 810 21 759 BILANS AKTYWA Stan na dzień 31-12-2013 Stan na dzień 31-12-2012 r. A. Aktywa trwałe 35 355 36 439 I. Wartości niematerialne i prawne 200 380 1. Koszty zakończonych prac rozwojowych 2. Wartość firmy 3.

Bardziej szczegółowo

PODLASKI SYSTEM INFORMACYJNY E-ZDROWIE

PODLASKI SYSTEM INFORMACYJNY E-ZDROWIE PODLASKI SYSTEM INFORMACYJNY E-ZDROWIE Karol Pilecki Członek Zarządu Województwa Podlaskiego Białystok, 02.09.2013r. 1 Budowa kompleksowego, wojewódzkiego systemu informatycznego e-zdrowie, otwartego na

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2011 ROK. adres OLSZTYN ul. Tracka 5 NIP 739-33-31-558 FUNDACJA "PRZYSZŁOŚĆ DLA DZIECI"

SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2011 ROK. adres OLSZTYN ul. Tracka 5 NIP 739-33-31-558 FUNDACJA PRZYSZŁOŚĆ DLA DZIECI SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA 2011 ROK FUNDACJA "PRZYSZŁOŚĆ DLA DZIECI" adres OLSZTYN ul. Tracka 5 NIP 739-33-31-558 Fundacja "PRZYSZŁOŚĆ DLA DZIECI" wprowadzenie do sprawozdania finansowego za 2010rok 2 1.

Bardziej szczegółowo

Raport bieżący nr 36 / 2015

Raport bieżący nr 36 / 2015 FAMUR S.A. RB-W 36 2015 KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO Raport bieżący nr 36 / 2015 Data sporządzenia: 2015-07-31 Skrócona nazwa emitenta FAMUR S.A. Temat Sprawozdania zarządów FAMUR S.A. i FAMUR PEMUG Sp.

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany System Informatyczny (ZSI)

Zintegrowany System Informatyczny (ZSI) Zintegrowany System Informatyczny (ZSI) ZSI MARKETING Modułowo zorganizowany system informatyczny, obsługujący wszystkie sfery działalności przedsiębiorstwa PLANOWANIE ZAOPATRZENIE TECHNICZNE PRZYGOTOWANIE

Bardziej szczegółowo

Przeanalizuj spółkę i oceń, czy warto w nią zainwestować, czyli o fundamentach "od kuchni"

Przeanalizuj spółkę i oceń, czy warto w nią zainwestować, czyli o fundamentach od kuchni Przeanalizuj spółkę i oceń, czy warto w nią zainwestować, czyli o fundamentach "od kuchni" Prowadzący: Marcin Dybek Centrum Analiz Finansowych EBIT marcin.dybek@rsg.pl www.rsg.pl Stosowane standardy rachunkowości

Bardziej szczegółowo

www.rescueit.pl www.rescuetree.pl

www.rescueit.pl www.rescuetree.pl O NAS RescueIT to młodą firma skupiająca wokół siebie specjalistów z ogromną praktyką w branży IT. Oferujemy usługi informatyczne dla małych i średnich przedsiębiorstw na terenie Warszawy i okolic. Zajmujemy

Bardziej szczegółowo

Formularz SAB-Q I/2006 (kwartał/rok)

Formularz SAB-Q I/2006 (kwartał/rok) Formularz SAB-Q I/2006 (kwartał/rok) (dla banków) Zgodnie z 86 ust.1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 r. (Dz.U. Nr 209, poz. 1744) Zarząd Spółki Fortis Bank Polska S.A.

Bardziej szczegółowo