Okolice Whistler w Górach Skalistych. Fot. Halina Oset

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Okolice Whistler w Górach Skalistych. Fot. Halina Oset"

Transkrypt

1 P POLISH a n o r a m a Niezalezny magazyn kulturalny Independent Cultural Magazine POLSKA VO L. 1 9, N O 3 ( ) M A RC H / M A R Z E C Okolice Whistler w Górach Skalistych. Fot. Halina Oset

2 2 Marek Różycki jr. Irena Kwiatkowska zmarła 3 marca br. w Domu Artystów Weteranów Scen Polskich w Skolimowie koło Warszawy. Ja jestem kobieta pracująca, żadnej pracy się nie boję - mawiała w niezapomnianym 40-latku, a dziś tak po prostu sobie poszła... odeszła... Irena Kwiatkowska miała 98 lat i na swoim koncie niezliczoną ilość ról filmowych, teatralnych a także kabaretowych. Mistrzyni słowa - często porównywana z gadulstwem Hanki Bielickiej urodziła się w Warszawie, gdzie w 1935 ukończyła studia na Wydziale Aktorskim Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej. Zadebiutowała w teatrze Cyrulik Warszawski. Do wybuchu wojny grała w teatrach Powszechnym w Warszawie, Nowym w Poznaniu i Polskim w Katowicach. Podczas okupacji niemieckiej była żołnierzem AK, uczestniczyła w powstaniu warszawskim. Po wojnie występowała w krakowskim kabarecie Siedem Kotów (wiersze, piosenki oraz skecze dla niej pisał Konstanty Ildefons Gałczyński). Od 1948 związana ze scenami warszawskimi. Zagrała ponad sto ról teatralnych, 20 filmowych i telewizyjnych (m.in. jako matka Pawła w Wojnie Domowej, kobieta pracująca w Czterdziestolatku). Występowała w Kabarecie Dudek oraz Kabarecie Starszych Panów. Nagrała także wiele audycji radiowych, zwłaszcza dla dzieci. Podczas 98 urodzin Aktorki mogliśmy usłyszeć słowa: - W takich sytuacjach na ogół śpiewa się 200 lat, ale to zbyt banalne - stwierdził prowadzący Artur Andrus. - A MIS & MIS LLP BARRISTERS & SOLICITORS corporate commercial income tax real estate wills & estate planning Suite 2107, Avenue Edmonton, Alberta T5J 2Z1 Tel: (780) Fax: (780) ODESZŁA IRENA KWIATKOWSKA Życie niezwykłe ponieważ światowy rekord długowieczności wynosi 122 lata, proponuję skromne życzenia 130 lat Panie Boże aż tak Ci się w tym niebie nudzi? A TAK NIEDAWNO PISAŁEM O NIEZWYKŁYM ŻYCIU IRENY KWIATKOWSKIEJ: Rozśmiesza, rozczula i wzrusza już od 1935 roku, od tytułowej, choć niemej i marginalnej roli w Świerszczu za kominem na podstawie prozy Karola Dickensa. Do dziś występuje w teatrze i filmie, a życzenie jej tradycyjnych Stu lat to setne nieporozumienie!... Pierwsza dama polskiej sceny komediowej skończyła 98 lat! Z tej okazji pozwoliliśmy sobie wyciągnąć z jej przebogatej biografii kilka bezcennych wskazówek, które pomogą każdemu w nurtującej ludzkość kwestii jak żyć, aby zachować dobry humor na tak długie lata? Nie ma siły, która skłoniłaby ją do udzielenia nawet jubileuszowego wywiadu, bo jak twierdzi, nie ma o czym opowiadać. (Sic!...) Wszystko zapomniała i sama musi zaglądać do Who is who?, żeby sobie fakty odświeżyć. Już przed laty pytana o coś, o czym nie miała ochoty mówić, udawała, że nie słyszy. A słuch i pamięć funkcjonowały doskonale!... Jubileusze ich najbardziej nie znosi. Czuję się wtedy jak babcia, którą grzeczny chłopiec chce na siłę przeprowadzić przez ulicę. Babcia się opiera, ale chłopiec nie daje za wygraną. Przechodnie się dziwią, dlaczego March / Marzec 2011 ta kobieta tak bardzo się szamoce. Nie rozumieją, że nie chciała przechodzić przez ulicę, a chłopiec chciał rozpocząć dzień od dobrego uczynku, podsumowała wysiłki teatrów, które próbowały ją uhonorować. Nie odmawia jednak przyjęcia kwiatów i słodyczy. Już w młodości do tych drugich nie czuła odrazy, a niedawno odkryła do nich nawet pewien pociąg. Szczególnie zagustowała w torcikach od Bliklego. Życie, by było udane, wymaga osłody. To pierwsza rada, jaką z 98- letniej historii życia pani Ireny udało nam się zaczerpnąć. Nie jedyna. Aktorka Charakterystyczna, wybitna perfekcjonistka. Aleksander Zelwerowicz od razu uprzedził Kwiatkowską, że z powodu bardzo skromnych warunków będzie musiała mimo wielkiego talentu ciężko pracować na swoją pozycję: Powoli będziesz pięła się w górę, a w drugiej połowie życia nie będziesz schodzić ze sceny. I wszystko będzie w porządku! powiedział. Sprawdziło się, bo 96-letnia aktorka wciąż występuje! Biografia Irena Kwiatkowska i znani sprawcy (2004). Napisał ją Roman Dziewoński, syn Edwarda (z którym Kwiatkowska pracowała w Kabarecie Dudek, a mój kolega z ławy szkolnej w liceum). Początkowo nie zgadzała się na książkę o sobie. Zmieniła zdanie, gdy przekonała się, że Dziewoński będzie chciał z nią rozmawiać o pracy i współpracownikach. Kwiatkowska jako pretekst. Akceptuję miała powiedzieć. Dlatego w książce przeczytamy o karierze aktorki, a o życiu prywatnym już nie. Od zwierzeń mam konfesjonał tak Kwiatkowska zbyła innego, niedoszłego biografa, który pytał o pikantne szczegóły z jej życia. Czytanie bajek Ptasie radio, Dzieci z Bullerbyn, Czerwony Kapturek, Plastuś to zaledwie kilka tytułów bajek, które ożyły dzięki głosowi Kwiatkowskiej. Dawniej emitowane w radio, dziś dostępne na płytach DVD, bawią kolejne pokolenia dzieci. Jednego z małych słuchaczy tak oczarowała kreacja aktorki, że przysłał na jej adres buty dla Plastusia, by ten nie marzł. Aktorka przechowuje je do dziś. Pierwsza rola Kwiatkowskiej i pierwszy zawód. Diabła zagrała gdy miała kilka lat, w jasełkach organizowanych w ochronce, choć marzyła jej się rola anioła. Później też dostawała nie te role, które chciała. Na lekcjach polskiego pani przydzielała jej do czytania kwestie Zagłoby, Kmicica. Nigdy Oleńki. Tak było przez całą karierę aktorki grała postacie wyraziste i charakterystyczne. Blade amantki dostawały się koleżankom, o mniej skromnych warunkach. Ale z tamtego pokolenia aktorek pamiętamy przede wszystkim Kwiatkowską. Film Irena była uznawana za aktorkę niefilmową powiedział Polityce reżyser Jerzy Gruza. Kwiatkowska zagrała tylko w 14 filmach, głównie epizody. Za to jakie! Sanitariuszka w Dzięciole (1971), ciotka Ochódzkiego w Rozmowach kontrolowanych (1991) czy roztańczona bufetowa Makosia w Hallo Szpicbródka... (1978) - pojawiają się na ekranie na

3 March / Marzec 2011 chwilę, ale jest to chwila niezapomniana! Gałczyński Konstanty Ildefons. Z jego poezją Kwiatkowska była związana od samego początku swojej kariery. Wiersze Gałczyńskiego recytowała podczas egzaminu do szkoły teatralnej. Gdy ją skończyła, poeta pisał utwory już specjalnie dla niej. Zaczęło się od Sierotki, którą aktorka kazała mu przeprawić, bo uznała, że utwór jest za krótki, nie ma w nim ani akcji, ani napięcia. Potem wielokrotnie dzieliła się uwagami z Gałczyńskim, który wprowadzał do tekstów poprawki. Kwiatkowska wspomina, że w trakcie tych rozmów narodziła się postać poetki Kociubińskiej. Hermenegilda Kociubińska Poetka hermetyczno-sympatyczna. Przewija się przez Teatrzyk Zielona Gęś. Charakter i wiersze ma równie pretensjonalne, co imię. Domaga się uwagi, pokłonów, chwały i tu stanowi totalne przeciwieństwo arcyskromnej Kwiatkowskiej. Jeszcze nie wieczór (2008) Film Jacka Bławuta. Aktorka pojawia się tu na chwilę, jako gość specjalny w Domu Aktora w Skolimowie. Reżyser wspomina, że Kwiatkowska nie chciała wystąpić w filmie, ale pewnego dnia po prostu pojawiła się na planie i zaczęła grać. Oczywiście, fantastycznie. Kabaret Czyli żywioł Kwiatkowskiej. Siedem Kotów, Szpak, Dudek oraz, oczywiście, Kabaret Starszych Panów. Do tego ostatniego dołączyła od siódmego odcinka. Pyszne piosenki ( Szuja, Tango kat, Pani Róża gra Szopena ) to dziś klasyka i wzór do naśladowania dla wszystkich aspirujących artystów kabaretowych. Aktorka słynęła z pieczołowitej pracy nad każdą rolą, potrafiła cyzelować jeden wers przez kilka godzin. Gdy w Kabarecie Starszych Panów miała zaśpiewać, czuła ogromną tremę, do momentu, w którym zobaczyła, że przygrywający jej na pianinie Jerzy Wasowski trzęsie się ze śmiechu Mąż Bolesław Kielski, lektor Polskiego Radia, prowadził w telewizji teleturniej Kółko i krzyżyk. Byli małżeństwem przez 47 lat, poznali się w radiowym studio przy Myśliwieckiej w Warszawie. Ich wspólną pasją były podróże, uwielbiali zwiedzać egzotyczne zakątki na całym Świecie oraz w Polsce. Jednym z ich ulubionych miejsc była Jabłonna pod Warszawą. Nie mieli dzieci. Kwiatkowska przyznaje, że z roli matki zrezygnowała świadomie. Bała się, że nie da rady być jednocześnie świetną aktorką i doskonałą matką. Nagrody...i odznaczenia. Ma ich całkiem sporo, od kilku nagród redakcji Expressu Wieczornego, Medalu 30-lecia PRL po Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. W ankiecie tygodnika Polityka na najważniejszych aktorów XX wieku zajęła piąte miejsce. Oprócz oficjalnych wyróżnień, nieustannie otrzymuje również nieformalne dowody sympatii. W jednym z wywiadów wspomina, jak kierowca autobusu zatrzymał pojazd i z niego wysiadł tylko po to, aby ucałować jej dłoń. Pokora, prawda, praca Najważniejsze wartości Ireny Kwiatkowskiej. Człowiek musi być pokorny, to jest pierwszy warunek naszego życia, powtarza aktorka, a jej motto życiowe to prawda i tylko prawda. Z kolei pracy podporządkowała całe swoje życie, także prywatne. Nie oszczędzała się. Pracowitość na granicy z pracoholizmem objawiła się w trwających kilka tygodni przygotowaniach do przedstawienia, które czasem doprowadzały do rozpaczy autorów tekstu, ciągle proszonych o konsultacje i nanoszenie poprawek. Nie poprawiała tylko po jednym Jeremim Przyborze. Podchodziłam do nich [tekstów Przybory] z ogromnym pietyzmem. Szanowałam je od kropki do kropki, każdy myślnik, ba, nawet każdy przecinek pozostawiałam na swoim miejscu mówi Kwiatkowska. Radio Maryja Aktorka słucha go codziennie. W wywiadach mocno podkreśla swoją religijność i wiarę w opatrzność, która nad nią czuwa od czasów wojny. Jeśli ogląda filmy, to najchętniej religijne, O Jezusie i apostołach. Seriale Wojna domowa, Czterdziestolatek (oba w reżyserii Jerzego Gruzy), Zmiennicy oraz Graczykowie dzięki nim Kwiatkowską kojarzy prawie każdy dorosły Polak. Jej role, szczególnie te u Gruzy, są energiczne i nowoczesne. Jej kobieta pracująca, która żadnej pracy się nie boi to przecież prekursorka feminizmu. Teatr Po wojnie była związana z warszawskimi teatrami: Klasycznym, Współczesnym, Satyryków, Buffo, Syrena, Komedia, Ludowym, Nowym i Kwadrat. Grała także w Teatrze Telewizji w 28 przedstawieniach w ciągu 35 lat ( ). Także tam brylowała. Zarówno w nowoczesnych sztukach, np. w kryminale Upiór w kuchni (1993), jak i w bardziej klasycznym Ożenku (1976) Mikołaja Gogola, gdzie z werwą zagrała swatkę Fiokłę. Urodziny 17 września 2010 roku obchodziła 98. urodziny podczas Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. Nie przepada za imprezami z okazji kolejnych jubileuszy. Czuję się jak babcia, którą grzeczny chłopiec chce przeprowadzić na drugą stronę ulicy. Opieram się, a on ciągnie mnie za rękę. I wszyscy się dziwią, co jej się stało, odbiło jej, czy co, że się z dzieckiem szarpie. Nie widzą, że to się dwoje dzieci szarpie wyjaśnia Kwiatkowska. Wywiady Nie udziela, nie lubi. Dziennikarze, którym udało się z Kwiatkowską porozmawiać, przyznają, że gdy aktorka nie chce odpowiedzieć na jakieś pytanie, udaje, iż go po prostu nie słyszy. Tu przebija kolejna cecha aktorki, czyli skromność. Kwiatkowska często mówi, że nie ma o czym opowiadać, poza swoją pracą. Zielona Gęś Czyli Teatrzyk pisany przez Gałczyńskiego i drukowany na łamach Przekroju od 1946 do 1950 roku, a potem grany na licznych scenach. Kwiatkowska doskonale wydobywała z tekstów absurd i ironię Gałczyńskiego, bawiąc do łez publiczność. Aktorka gra w Zielonej Gęsi do dziś, ostatnio na scenie Teatru Polskiego. Żołnierz W czasie II wojny Światowej Kwiatkowska należała do AK, była sanitariuszką i łączniczką w czasie Powstania Warszawskiego. Miała pseudonim Katarzyna. Grała w konspiracyjnym (tzw. lotnym) teatrze Leona Schillera, którego widownią byli ranni żołnierze. ** Podczas notowania porad i mądrości IRENY KWIATKOWSKIEJ - korzystałem z książki Irena Kwiatkowska i znani sprawcy, której autorem jest mój kolega z ławy szkolnej, Roman Dziewoński, syn TEGO słynnego Edwarda Dziewońskiego oraz wywiadów, jakich aktorka udzieliła przed laty dziennikowi Rzeczpospolita, a także wnikliwych, wspomnieniowych notatek szefowej (przez 42 lata!) Artosu, a później Estrady Kielce-Łódź, Ireny Gan. ** IRENA KWIATKOWSKA - (ur. 1912), polska aktorka teatralna i filmowa. Ukończyła Wydział Aktorski PIST-u w Warszawie. Debiut w Grała na scenach Warszawy, Poznania, Wilna. Po II wojnie światowej zaczęła występować w krakowskim kabarecie Siedem Kotów, później grała w teatrach warszawskich: Teatrze Satyryków, Syrenie i w kabaretach: Dudek, Szpak, Kabarecie Starszych Panów. Znana z licznych monologów i skeczy kabaretowych (słynna Hermenegilda Kociubińska z Dorożki Hermenegildy wg. K.I. Gałczyńskiego). Aktorka współpracująca z radiem (Podwieczorek przy mikrofonie). Występowała także w teatrach dramatycznych w rolach komediowych (Dulska z moralności pani Dulskiej G. Zapolskiej, Eugenia z Tanga S. Mrożka). Znakomita interpretatorka każdej roli. Jako aktorka filmowa przede wszystkim kojarzona jest z kobietą pracującą z serialu Czterdziestolatek ( ) J. Gruzy. W 1993 r. uhonorowana Nagrodą Teatru Polskiego Radia Wielki Splendor. W 1996 r. otrzymała Superwiktora. Wystąpiła także w filmach: Klub kawalerów (1961, reż. J. Zarzycki, jako swatka Dziurdziulińska), Wojna domowa ( , reż. J. Gruza, serial TV), Motylem jestem, czyli romans czterdziestolatka (1976, reż. J. Gruza), Halo Szpicbródka, czyli ostatni występ króla kasiarzy (1978, reż. J. Rzeszewski, Makowska), Lata dwudzieste, lata trzydzieste (1984, reż. J. Rzeszewski), Zmiennicy (1986, reż. S. Bareja) i innych. Marek Różycki jr. 3

4 4 March / Marzec 2011 Break the wall. Improve your English. Download FREE English lessons at

5 March / Marzec 2011 Ubezpieczenia samochodowe Kanada jest na siódmym miejscu na Świecie pod względem ilości samochodów na głowę mieszkańca. Statystyki podają że na 1000 Kanadyjczyków przypadają 563 samochody. Jeśli weźmiemy pod uwagę, że część z tego tysiąca to dzieci, młodzież, czy osoby które już nie jeżdżą, to można przyjąć że każdy dorosły w Kanadzie posiada samochód. W związku z tym ubezpieczenia samochodowe zaliczają się do najczęściej posiadanych (zaraz po podstawowych ubezpieczeniach zdrowotnych). Każdy prowadzący samochód, jeśli nie jest właścicielem polisy, powinien na niej figurować jako operator. Skoro dotyczą one nas wszystkich przypomnijmy zatem podstawowe zasady ubezpieczeń samochodowych. Posiadanie ubezpieczenia samochodowego jest w Kanadzie obowiązkowe. A dokładniej, obowiązkowe są dwie pierwsze części, czyli odpowiedzialność cywilna w stosunku do osób trzecich oraz wydatki medyczne na skutek wypadku. Część trzecia, czyli tak zwana collision, pokrywająca uszkodzenia naszego pojazdu w wypadku szkody z naszej winy nie jest obowiązkowa. Każdy właściciel pojazdu ma swoją opinię na temat tej właśnie trzeciej części ubezpieczenia. Faktem jest, że jeśli młody, niedoświadczony mężczyzna jeździ starszym modelem samochodu to jego koszt posiadania collision może być bliski wartości całego samochodu. I tutaj właśnie dochodzimy do tematu cen ubezpieczeń samochodowych. Od czego one zależą? Otóż zależą one od kilku czynników. Najważniejsze to jakim kierowcą jest ubezpieczony, czyli ile wykroczeń drogowych ma na swoim koncie i ile wypadków spowodował. Ponieważ firmy ubezpieczeniowe używają w swoich kalkulacjach szeroką gamę wykroczeń drogowych, to mogą one być tak proste i w pojedyńczym przypadku mające minimalny wpływ na koszt ubezpieczenia, jak dla przykładu przekroczenie dopuszczalnej prędkości. Jest także cała lista wykroczeń klasyfikowanych jako kryminalne, jak na przykład prowadzenie pod wpływem alkoholu powyżej legalnego poziomu, odmówienie testu na poziom alkoholu, czy prowadzenie po zawieszeniu prawa jazdy. Historia naszego ubezpieczenia to następny bardzo ważny czynnik wpływający na jego koszt. Wszystkie firmy chciałyby mieć klientów z piętnastoletnim doświadczeniem i najlepiej bez żadnych wypadków. Oczywiście jest to niemożliwe, w związku z tym nowi kierowcy nie są odrzucani, ale płacą wyższe stawki. W idealnych warunkach, gdyby ceny ubezpieczeń nie rosły i nie zgłaszalibyśmy szkód, nasze składki powinny co roku spadać. Również miejsce zamieszkania wpływa na cenę naszego ubezpieczenia, samochód używany w dużym mieście to automatycznie wyższe stawki. Jak łatwo się domyślić marka i model pojazdu ma również wpływ. Firmy ubezpieczeniowe biorą pod uwagę nie tylko ewentualne koszty naprawy ale rownież bezpieczeństwo pasażerów. O ile koszty naprawy droższych samochodów będą zawsze wyższe, o tyle nie musi tak być z powypadkowymi kosztami leczenia poszkodowanych. W jaki sposób używamy samochód, czyli głównie kilometraż, ale również podział pomiędzy użytkiem osobistym a biznesowym ma wpływ na nasze stawki. Prznależność do pewnej grupy statystycznej też może powodować podwyżke kosztów. Mężczyźni w wieku do 25 lat to szablonowy przykład wyższych kosztów ubezpieczenia, ale nawet ta grupa jest różnie klasyfikowana zależnie od historii wypadków w danej prowincji. Statystyki doprowadziły do podziału kierowców na kilkanaście grup klasyfikacyjnych, zależnie od: płci, wieku czy przeznaczenia samochodu. Dla przykładu grupa 1 wyraźnie zabrania prowadzenia samochodu przez kobietę czy mężczyznę poniżej 25 roku życia. Dochodzimy tutaj do bardzo ciekawego, ale często też kontrowersyjnego zagadnienia, kiedy powinniśmy zgłaszać do naszej firmy ubezpieczeniowej że mamy w domu nowego kierowcę? Prawidłową odpowiedź na to pytanie znamy wszyscy. A jednak zbyt często jeszcze spotykam w swojej praktyce polisy gdzie właściciel pojazdu nie podaje wszystkich nawet sporadycznych kierowców zamieszkujących pod tym samym adresem. Jeśli dla przykładu jest to nastolatek, który niedawno otrzymał prawo jazdy, to nie dodając go do polisy musimy być świadomi że: Po pierwsze przesuwamy koszty ubezpieczenia na nasze dziecko, bo kiedy w późniejszym czasie wykupi ono swoją polisę, to będzie traktowane jako nowy niedoświadczony kierowca. Po drugie w razie poważnego i kosztownego wypadku firma ubezpieczeniowa ma prawo odmówić wypłacenia pewnych części odszkodowania. Można powiedzieć że oszczędzając dziesiątki dolarów ryzykujemy tysiące. Ponieważ zgodnie z zasadą Utmost Good Faith firmy ubezpieczeniowe w wielu wypadkach bazują na naszych oświadczeniach może się wydawać że uda nam się trochę ubarwić rzeczywistość i obniżyć koszty, ale gdy przychodzi czas wypłacania odszkodowania wtedy sami jesteśmy zdziwieni naszym brakiem przezorności. Naciąganie rzeczywistości to niepotrzebne szukanie kłopotów. Jest kilka sposobów na zaoszczędzenie na ubezpieczeniach samochodowych o których chętnie Państwa poinformuję. Mieczysław Piórkowski (780) Serenity Funeral Service Princess Elizabeth Avenue NW Edmonton, AB T5G 0X9 Tel Fax YOUR COMMUNITY OWNED NOT-FOR-PROFIT SOCIETY Meat Products & Delicatessen ACADIA SHOPPNG CENTRE 347 Heritage Drive S.E. Calgary, Alberta, Canada T2H 1H8 Tel: (403)

6 6 Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego Łączmy się na świecie poprzez języki pod takim hasłem już po raz ósmy w Edmonton celebrowano Dzień Języka Ojczystego. Trzecia sobota w miesiącu lutym jest proklamowana przez UNICEF dla uhonorowania i uznania na całym świecie ważności zachowania języka ojczystego. Wynika to z faktu, że prawie połowie z 6 tysięcy języków używanych na świecie grozi powolne wymieranie. Język jest ważnym elementem w życiu każdego człowieka. Język w swoich słowach może ranić i krzywdzić, ale też łagodzić ból, podnieść na duchu, wyrażać wdzięczność, szacunek i miłość. Jan Paweł II zwracał się do ludzi i narodów świata w ich języku pełnym miłości i szacunku. W ten sposób jego nauczanie, zachęcające do budowania cywilizacji pokoju, nadziei i miłości spotkało się z dużym uznaniem. Znajomość języka to nie tylko gramatyka i słownictwo, ale też przekazywanie treści z serca do serca. Dobre słowa jednoczą ludzi, przynoszą pokój, szanują każdego człowieka. Niosą one często ważną wiadomość dla wielu narodów, gdy chodzi o prawa człowieka, potępienie przemocy, wojny, czy innego zła. Tegoroczna uroczystość we Włoskim Centrum Kultury w Edmonton została zorganizowana przez The International and Heritage Languages Association (IHLA). Jest to organizacja, której celem jest popieranie zachowania języka ojczystego, pomaganie w rozwoju językoznawstwa i udostępnianie niezbędnych do tego środków oraz kształcenie nauczycieli i pomoc w rozwijaniu ich kwalifikacji językowych. Wydarzenie to było okazją do celebrowania kultury i języka około 30 grup etnicznych w Edmonton, jak również okazją do wyrażenia uznania nauczycielom za ich trud w pracy nauczycielskiej. Podczas uroczystości odbyły się występy zespołów tanecznych, oraz zaprezentowano wystawy i wręczono nagrody. Na stoiskach zorganizowanych przez polskie szkoły sobotnie im. Henryka Sienkiewicza, im. Marii Chrzanowskiej, oraz całotygodniowy Angielsko-Polski Program Szkolny im. Jana Pawła II pokazano liczne ilustracje i przedmioty artystyczne wykonane przez uczniów. Dla nas Polaków jest rzeczą naturalną, że nasze dzieci w Kanadzie powinny uczyć się języka polskiego. Język polski wiąże się z naszym wychowaniem, wykształceniem, bogactwem historii i kultury. To nasze dziedzictwo pragniemy przekazać dzieciom, a w Edmontonie mamy do tego duże możliwości. Gdyby nasi rodacy w innych częściach Kanady wiedzieli o polskich możliwościach edukacyjnych dla naszych dzieci, z pewnością przenosiliby się do Edmontonu. Badania przeprowadzone nad dwujęzycznością wskazują, że korzyści z niej płynących jest wiele. Dwujęzyczność ułatwia naukę kolejnych języków, pomaga w karierze zawodowej. Pomaga w nauce i rozwija zdolności rozumienia i kojarzenia. Dalsze korzyści płynące z Stoisko szkoły im. Jana Pawła II dwujęzyczności, to poczucie przynależności, lepszy kontakt z rodzicami, oraz z krewnymi i znajomymi w Polsce. Dzięki językowi ojczystemu utrzymujemy narodową tożsamość, zachowujemy swoją kulturę i wartości. Postępująca globalizacja i obecność Polski w Unii Europejskiej daje szansę zawodowego sukcesu osobom polskiego pochodzenia z dobrą znajomością języka polskiego. Znajomość większej ilości języków stwarza dużo możliwości. Obecnie wielu młodych rodaków urodzonych poza granicami Polski wykorzystuje zmiany zachodzące w Polsce, i z powodzeniem robi karierę zawodową właśnie tam. Podczas uroczystości March / Marzec 2011 Stoisko szkoły im. M. Chrzanowskiej wielu mówców podkreślało duże znaczenie znajomości różnych języków, które w zmieniającym się świecie będą odgrywać istotną rolę w zrozumieniu innych kultur i wspólnym dialogu. Na tej pięknej uroczystości pani Małgorzata Radziwoń, nauczycielka z Polskiej Szkoły Sobotniej im. Henryka Sienkiewicza otrzymała prestiżowe wyróżnienie The Sabatino Roncucci Award wręczone podczas oficjalnego zakończena obchodów Dnia Języka Ojczystego w Edmonton. Z tej okazji składamy pani Małgorzacie gratulacje. Tekst i zdjecia Zygmunt Cynar

7 March / Marzec Stoisko szkoły im. H. Sienkiewicza JEN GOA-PA F 1 10 x 5 B&W FEB25/11

8 8 $100,000 $250,000 $500,000 M M M wiek K K K $101 $109 $129 $154 $205 $295 $428 $115 $124 $149 $199 $256 $385 $584 $148 $175 $220 $275 $393 $603 $958 $193 $205 $273 $375 $532 $785 $1353 $200 $245 $320 $445 $670 $1085 $1795 $300 $320 $440 $665 $965 $1585 $ Automall Road Sherwood Park, AB T8H 0C7 Toll Free: SHERWOOD PARK TOYOTA Regina Galica Product Advisor Tel: Fax: Cell Dr. Malgorzata (Margaret) Nowak przyjmuje pacjentów w Clearview Aestiva Dental Center Str. Edmonton Tel NADZIEJA UMIERA OSTATNIA Lecz zaklinam - niech żywi nie tracą nadziei Juliusz Słowacki Pomimo, że do tej pory nie udało się w Polsce przeprowadzić lustracji, od kilku lat z powodzeniem ujawniani są niektórzy współpracownicy totalitarnego reżimu PRL sterowanego z Moskwy. Odkrywanie prawdy zawdzięczamy odważnym dziennikarzom narażającym się na wszelkiego rodzaju ataki (w tym największych mediów), historykom, oraz Instytutowi Pamięci Narodowej. Odsłanianie współpracy ze służbami specjalnymi reżimu komunistycznego od czasu do czasu wstrząsa pewną grupą społeczną lub innym środowiskiem. Po burzy jaką wywołała książka ks. Isakowicza-Zaleskiego odkrywająca wiele niewygodnych prawd o licznej grupie duchownych, w tym tych w najwyższych władzach polskiego Kościoła Katolickiego, czytelnicy mają obecnie okazję przeczytać o powiązaniach z SB środowiska krakowskiego Tygodnika Powszechnego. Książka Romana Graczyka zgodnie z oczekiwaniami wywołała burzę. Nagle bowiem okazało się, że kilka głośnych i powszechnie szanowanych nazwisk, posiada w swoim życiorysie współpracę ze służbami komunistycznego reżimu. Jak zawsze w takiej sytuacji na nowo odżywa dyskusja o motywacjach, powodach, oraz skali kolaboracji jaką podjął zdemaskowany współpracownik. Oczywiście powody współpracy bywają rożne. Niejednokrotnie osoba decydująca się na rolę szpicla zdradzającego swoich kolegów robiła to w wyniku szantażu, z obawy o zdrowie i życie swoje lub rodziny. Rzeczywiście trudno mieć pretensje o działanie na niekorzyść państwa, społeczeństwa i konkretnych osób, do ludzi zastraszonych na śmierć. Nie zmienia to jednak szkodliwości ich czynów. Na drugim biegunie tego szerokiego spektrum powodów, dla których ludzie szli na kolaborację z reżimem są korzyści materialne. Ludzie, którzy chcieli w systemie totalitarnym robić kariery, piąć się do góry w drabinie zawodowej i awansować finansowo, bez względu na aspekty moralne i etyczne. Donoszenie na kolegów, lub nawet na bliskie osoby, zwalczanie opozycji demokratycznej nie było dla tych ludzi problemem. Co więcej, prawdopodobnie przynosiło im satysfakcję. Ten rodzaj motywacji skłaniający do kolaborowania z reżimem na pewno jest najohydniejszy. Jednak pomiędzy tymi dwoma ekstremami (współpraca w wyniku obawy o życie swoje i bliskich, oraz kolaboracja dla korzyści materialnych) jest szeroka gama rożnych powodów, dla których służby specjalne aparatu komunistycznego znajdowały chętnych do współpracy. Niektórzy budowniczy komunizmu mówią, że działali w systemie ponieważ nie było innego wyboru. Twierdzą, że taka była wówczas rzeczywistość i nie mieli innego wyjścia. Mieli przecież na utrzymaniu March / Marzec 2011 rodziny i konieczność zapewnienia dzieciom warunków jakiegokolwiek rozwoju. Oczywiście rozumowanie takie jest dyskusyjne, gdyż wybory jednak były. Owszem, ekstremalnie trudne, ale jednak zdecydowana większość społeczeństwa możliwość wyboru miała. Nie każdy przecież, kto miał rodzinę, był tajnym współpracownikiem SB. Jednocześnie analizując ilość ujawnianych tajnych współpracowników i skalę tego zjawiska, oraz szerokie spektrum zaangażowania jakie owi współpracownicy podejmowali (od luźnych komentarzy kierowanych do oficerów SB na temat znajomych, aż po podawanie szczegółowych informacji o działalności opozycji) odnieść można wrażenie, że współpracownicy zwerbowani w wyniku szantażu lub też widzący w swojej współpracy katapultę do wielkiej kariery, stanowili niewielki procent kolaborantów. Większość tajnych współpracowników kierowała się prawdopodobnie innymi pobudkami. Z lektury wywiadów prasowych, artykułów, książek oraz rozmów z ludźmi funkcjonującymi zawodowo w PRL-u, wyłania się obraz beznadziei PRL-owskiej rzeczywistości. To poczucie beznadziejności miało rożne wymiary. Na małą skalę było to rozczarowanie szarzyzną codzienności peerelowskiej. A więc brakiem towarów w sklepach, przepaścią finansową dzielącą mieszkańców PRL-u od obywateli krajów zachodnich, niskimi standardami w każdej prawie dziedzinie życia, poczuciu odcięcia od świata i izolacji zarówno fizycznej (skrajnie ograniczona możliwość wyjazdów zagranicznych) jak i na poziomie intelektualnym (brak dostępu do mediów i źródeł międzynarodowych). Najgorszym jednak rodzajem beznadziejności, było powszechne przekonanie o niemożliwości radykalnej zmiany ogólnej sytuacji geopolitycznej. Jednym słowem, praktycznie nikt nie wierzył, że komunizm może po prostu upaść, przestać istnieć, skończyć się. Panowało powszechne przekonanie, że całkowita zmiana ustroju i wyzwolenie się spod dyktatu ZSRR jest po prostu niemożliwe. Jeżeli jakiekolwiek zmiany są możliwe to tylko kosmetyczne poprawianie wizerunku komunistycznego ustroju (np. zalegalizowanie niezależnych związków zawodowych). Innymi słowy możliwe były odwilże, ale nie koniec zimy. Pamiętam mojego nauczyciela historii, wielkiego krytyka PRL-u i komunizmu w ogóle (pan ten nigdy nie nosił na sobie nic czerwonego), gdy stanął przed nasza klasą we wrześniu 1989 i ze wzruszeniem oznajmił, że nie wierzył, iż dożyje upadku komunizmu (wtedy nam wszystkim wydawało się, że komunizm upadł). W radykalną zmianę, jaką było by wyzwolenie się z totalitarnego reżimu komunistycznego, nie wierzyli nawet opozycjoniści. Nikt nie postulował przeprowadzenia całkowicie demokratycznych wyborów, wprowadzania wolnorynkowej gospodarki, otwarcia granic, wystąpienia z Układu Warszawskiego (czytaj: zerwania wasalnych

9 March / Marzec 2011 kontaktów z ZSRR) oraz wstąpienia do NATO. Tego typu postulaty wypowiedziane głośno w latach 80 uznane byłby za wizję wariata lub samobójcy. Po latach okupacji niemieckiej i dekadach sowieckiej zależności społeczeństwo straciło nadzieję na zmianę. I trudno się temu dziwić. Za stawianie powyższych postulatów traciło się przecież życie. Tak jak żołnierze wyklęci zabijani w lasach i więziennych piwnicach jeszcze prawie 20 lat po oficjalnym zakończeniu wojny. Wydaje mi się, że właśnie to poczucie beznadziejności powodowało wśród tysięcy ludzi przekonanie o braku wyboru i, w konsekwencji, prowadziło do wewnętrznego przyzwolenia na jakąś formę kolaboracji z reżimem. Skoro komunizm będzie trwał wiecznie (a jak mówił ponury dowcip, kryzysy w komunizmie są przejściowe i przechodzą z ojca na syna) w takim razie jakikolwiek opór jest zupełnie bez sensu. Jedynym logicznym wyjściem jest zatem przystosować się do otaczającej rzeczywistości, której nie da się zmienić. Więcej, warto zatroszczyć się o przyszłość swoich dzieci, które przecież też będą w tym komunizmie dorastać, zakładać rodziny, szukać pracy, wychowywać własne dzieci. Tak więc, jakaś drobna forma współpracy (która wiele nikomu nie zaszkodzi), może być dobrym pomysłem, jedynym racjonalnym zachowaniem. totalitarny nie byłby w stanie funkcjonować. Wiedzieli o tym ludzie, którzy reżimem sterowali. I dlatego tak ważne było dla nich, aby pozbawić społeczeństwo jakiejkolwiek nadziei na zmianę ustroju. Najpierw poprzez krwawe rozprawienie się z jakąkolwiek opozycją (okrutnie i systematycznie likwidowaną aż do początku lat 60.). Symbolem tragicznego losu polskich elit niepodległościowych wymordowanych przez komunistów są postacie rotmistrza Pileckiego, generała Fieldorfa-Nila, oraz wielu innych żołnierzy wyklętych. Wypleniono nadzieję na długo.gdy zaczynała powoli znowu kiełkować w ludzkich sercach, dobito ją ponownie stanem wojennym w 1981 roku. Wszystkim akcjom niszczenia nadziei towarzyszyły fale emigracji pozbawiające społeczeństwo elit intelektualnych, a co ważniejsze ludzi odważnych, dynamicznych, chcących działać i otwartych na wyzwania, ale tracących nadzieję na realizacje marzeń w Polsce. Podstawą funkcjonowania reżimu było właśnie pozbawienie ludzi nadziei na zmianę. Ta wszechogarniająca beznadziejność umożliwiała funkcjonowanie systemu. A przecież nadzieja umiera ostatnia. Jeżeli umiera nadzieja, nie pozostaje w ludzkim sercu już nic innego jak rezygnacja i zwątpienie, pogodzenie się z losem. TODZIA AIRD Urzędnik Stanu Cywilnego Daje śluby cywilne w języku polskim i angielskim telefon: (780) Sądze, że rozumowanie takie było powszechne. Jakże często słyszymy dziś od osób, których współpraca z bezpieką wychodzi na jaw, że nikomu ich współpraca nie zrobiła krzywdy, nie przekazywałem żadnych istotnych informacji, lub podpisałem bo wszyscy podpisywali. Pomimo, że nie wszyscy podpisywali, skala zjawiska była na tyle ogromna, że umożliwiała istnienie reżimu. O tym, jak doniosłą rolę w funkcjonowaniu tego koszmarnego reżimu pełnili tajni współpracownicy, wie każdy, kto zadał sobie choć trochę trudu poczytania książek historycznych opisujących PRL. Z drugiej strony można zaryzykować stwierdzenie, że gdyby nikt nie zgodził się współpracować z SB, system Szanowni Państwo, 10 lutego br. oglądaliśmy fakty w TVN. Niesamowicie poruszyła nas historia 12 miesięcznego Bartka, który urodził się bez rączek i został porzucony przez biologicznych rodziców. Obejrzyjcie proszę Wiadomości TVN zawierające 3 minutowy reportaż o Bartku (od 18 minuty) faktytvn.blox.pl/html/ ,262146,20.html?10 Sytuacja jest taka, że przebywa on obecnie w pogotowiu opiekuńczym, który prowadzi rodzina darząca go miłością i opieką. Niestety jeżeli w ciągu kilku tygodni nie znajdzie się rodzina adopcyjna zostanie oddany do domu dziecka, najprawdopodobniej dla dzieci upośledzonych, a chłopczyk rozwija się intelektualnie bardzo dobrze. Rodzinę adopcyjną poszukują już od pół roku także za granicą, niestety na razie nikt się nie zgłosił. Pozdrawiamy. List z Polski Nadzieja, jako jedna z najważniejszych cnót, czyni człowieka wolnym w każdych okolicznościach i zapewnia możliwość wewnętrznego wyboru w warunkach zewnętrznego zniewolenia. Póki tli się najmniejsza iskra nadziei, wszystko jest możliwe, bez względu na otaczający świat. Kto zaś stracił nadzieję, przegrał jeszcze przed końcem zawodów. Dlatego nie dajmy zabić w sobie nadziei na Polskę w pełni suwerenną, praworządną, sprawiedliwą, dostatnią i nowoczesną. Stwarzającą możliwości rozwoju i awansu zawodowego dla każdej osoby. Taką o jakiej marzymy. Aby te marzenia zrealizować potrzebna jest nadzieja bez względu na okoliczności. Piotr Węcław Ania i Adam Dyrektorka ośrodka adopcyjno-opiekuńczego w Przeworsku Edyta Witkowska-Mazurek telefon: , lekarz pediatra Bartka Anna Figiela- Pieniążek. Z dumą wspieramy edmontońską Polonię Kontakt w języku polskim Zofia Kathy servuscu.ca Dr ANITA DORCZAK ADWOKAT / NOTARIUSZ CALGARY Tel lub Services also available in Spanish ODSZKODOWANIA POWYPADKOWE EDMONTON Tel

10 10 Anna Dymna: - Kocham bezpieczny, wirtualny świat teatru... Z ANNĄ DYMNĄ rozmawiał Marek Różycki jr. Marzenie każdego prawdziwego aktora? Umrzeć na scenie! Należy do nich także Anna Dymna. Aktorka przyznaje, że kocha swój zawód, a najlepiej czuje się na teatralnej scenie, gdzie może zapomnieć o problemach dnia codziennego. A że ma do załatwienia w życiu jeszcze wiele ważnych spraw, więc póki co, umiera tylko wirtualnie. ** - Wiem, że co roku wiesza Pani na choince własnoręcznie zrobione anioły. A jak miewa się Pani osobisty Anioł Stróż?... - Mój Anioł Stróż jest bardzo dzielny, że ze mną wytrzymuje. Współczuję mu. Czasem mnie kopnie, a jak trzeba poda rękę. Dotarliśmy się przez te 59 lat mojego życia. Nie ma ze mną łatwo. Czasem mu mówię: Wiesz, przesadzasz trochę z tym doświadczaniem mnie. Ale jakoś sobie radzimy. Mamy do siebie anielską cierpliwość. - A czy spotkała Pani na swojej drodze anioły w ludzkiej postaci? - Tak, zwłaszcza odkąd mam Fundację, ciągle je spotykam. Większość moich niepełnosprawnych przyjaciół to anioły. Aniołami są także ci, którzy im pomagają. Niektóre chcą zachować anonimowość, inne, właśnie dlatego że znane, mogą bardziej pomóc - poprzez udział w koncertach, aukcjach, akcjach charytatywnych. Należy do nich Irena Santor - największy przyjaciel i opiekun Festiwalu Zaczarowanej Piosenki i wielu innych, wielkich artystów, których nie sposób wymienić. Wiele gwiazd potrafi rezygnować z intratnych koncertów, żeby w czerwcu, kiedy jest finał Festiwalu Zaczarowanej Piosenki, przyjechać do nas kosztem na przykład festiwalu w Opolu, który się wtedy odbywa. Najwspanialsze jest to, że nikt nie żałuje. Wszyscy mówią, że to dla nich ważne. Fantastyczne, że się poznaje ludzi od takiej strony. W niektórzy naprawdę budzą się anioły. - W programie Anna Dymna Spotkajmy się, który od siedmiu lat prowadzi Pani w telewizji, poznaje Pani największe ludzkie tajemnice... - Osoby niepełnosprawne bardzo wiele mogłyby nas nauczyć, ale często się ich boimy. Kiedy jestem z nimi blisko, zawstydzają mnie. Przestałam narzekać. Pewnie, że jak mnie zaboli, to sobie jęknę, na przykład kiedy nie mogę na scenie się podnieść, a muszę podskakiwać. Uwierzyłam, że wszystko się da, że człowiek wszystko może, tylko musi chcieć i musi mieć obok kogoś. Trzeba zabiegać o to, żeby być potrzebnym. - Dzięki Fundacji Mimo Wszystko chorzy i niepełnosprawni, a także ci, którzy im pomagają, czują się potrzebni... - Jak się ma Fundację to na co dzień styka się z cierpieniem ludzkim, dobrem ale też z okrucieństwem, nieczułością i złem. Poznajemy życie z najciemniejszej strony. Straszne, bo się każdemu nie pomoże. Czasami można by się załamać, gdyby nie to, że poznaje się życie także z najjaśniejszej strony. Dzięki Fundacji mogę obserwować najpiękniejsze ludzkie odruchy. Okazuje się, że każdy, jak się do niego uśmiechnąć, wcześniej czy później, odpowie ci też najpiękniejszym uśmiechem. - Książka to doskonały prezent nie tylko przecież pod choinkę. Ma Pani swoje ukochane lektury, które towarzyszą Pani przez życie? Prosiaczkiem, Tygryskiem, Kłapouchym. - I jak się studenci sprawdzają? March / Marzec Zdarzało się, że mi się na Kubusiu Puchatku całkowicie otworzyli. Miałam kiedyś dziewczynę, która się wstydziła swojej kobiecości. A jak zagrała Prosiaczka wyszła z niej naprawdę słodka kobitka i do tej pory taka jest. Kubuś Puchatek jest magiczny, daje nieprawdopodobne możliwości. Pomaga zrozumieć świat. Niestety, nie mogę go robić z moimi niepełnosprawnymi intelektualnie przyjaciółmi ze względu na abstrakcyjne myślenie. - Ma Pani inne magiczne teksty... - Znam wiele magicznych bajek dla dorosłych. Przez całe życie czytam Biblię. Jeszcze z moim pierwszym mężem Wiesławem Dymnym przeczytaliśmy na głos cały Stary Testament w przekładzie Jakuba Wujka. W tej księdze zawarte jest wszystko o człowieku. Ale, choćby się czytało Biblię całe życie, nie sposób przeczytać jej do końca. Bo kiedy otwiera się ją mając 20 lat, to czyta się coś innego niż gdy się ma tych lat 50. Uwielbiam też Dostojewskiego. Całe życie jestem nim... napiętnowana. Jedną z moich ukochanych lektur jest Mistrz i Małgorzata Bułhakowa. Grałam kiedyś Małgorzatę. Egzemplarz, z którego wtedy korzystałam, jest zniszczony - popodkreślany, pozakładany, wymięty. Uwielbiam Czarodziejską górę Manna, Zamek Kafki. Wiem, nie jestem oryginalna (śmiech). Bardzo dużo czytam też książek z innych dziedzin. - A z jakich, jeśli można wiedzieć? - Ostatnio przeczytałam książkę Antropolog na Marsie, którą napisał lekarz neurolog, Oliver Sacks. To facet, który zdjął na chwilę kitel, żeby zbliżyć się do swoich pacjentów. Jednym z nich był genialny chirurg ze Stanów, cierpiący na zespół Tourette a, czyli zaburzenie neurologiczne charakteryzujące się występowaniem licznych tików ruchowych i werbalnych. Opisał też człowieka, który przez 40 lat był niewidomy. Po operacji odzyskał wzrok, ale wciąż nie umiał widzieć i żeby coś zobaczyć zamykał oczy. Są tam opisane nieprawdopodobne rzeczy o człowieku. Inna książka, do której zaglądam bardzo często, to Kore O chorych, chorobach i poszukiwaniu duszy medycyny Andrzeja Szczeklika. To lekarz naukowiec z Krakowa, a jednocześnie wielki humanista. Medycyna, sztuka, malarstwo, filozofia, poezja wszystko się w jego książce łączy. Czasami wydaje mi się, że jestem za głupia, żeby czytać takie książki, ale je czytam. I dzięki temu staję się troszeczkę mądrzejsza. O książkach mogłabym mówić godzinami, bo to chyba największy mój przyjaciel w życiu. - Najbardziej kocham Kubusia Puchatka. Do tej pory go czytam. Kiedy trafi mi się fajna grupa studentów, odkrywamy emocje i ludzkie charaktery pracując nad - Jest Pani osobą, która wprowadziła w Krakowie poezję na salony. Mam na myśli oczywiście Salon Poezji...

11 March / Marzec Krakowski Salon Poezji prowadzę od 2002 roku. W tej chwili jest tych Salonów już znacznie więcej, bo aż 25. Wkrótce otworzymy kolejne w Polkowicach i Wiedniu. Dawno wyszliśmy poza granice kraju. Mamy swoje Salony w Sztokholmie, Dublinie, Montrealu, Ottawie. - Salon brzmi arystokratycznie i elegancko... - To tylko nazwa. Zdarza się, że nasze salony mieszczą się w piwnicach i ruinach. Dzięki nim zaczynam być ekspertem od poezji. Zawsze ją czytałam, ale nigdy tak dużo jak teraz i nie w taki sposób. Do tej pory uczyłam studentów prozy, teraz prowadzę grupę mistrzowską, z którą przerabiam najpiękniejszą poezję miłosną świata. Jak się czyta poezję, to człowiek nie czuje się ze swoimi problemami taki osamotniony. Okazuje się, że taki sam problem miał i Kochanowski, i Szekspir. Mam szczęście, że robię takie rzeczy. Dzięki nim poznałam osobiście księdza Jana Twardowskiego, Czesława Miłosza, Wisławę Szymborską, Julię Hartwig... i wszystkich największych poetów polskich. - W Krakowie łatwo spotkać poetów... - Normalnie chodzą po ulicach (śmiech). Poeci są fajni, bo są inni. Niektórzy są jak rozkapryszone, urocze dzieci. Znam takich, którzy nie znają Internetu, a o samochodzie wiedzą tyle, że to co się trzyma w ręku to kierownica. Ale są cudownymi ludźmi. Każda rozmowa z nimi bywa podróżą. Pan Bóg dał im taki talent, że z kilku słów potrafią składać całe światy. - Pani ukochanym miejscem w Krakowie jest niewątpliwie Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej. Gra Pani na jego scenie lat! - I cały czas jestem w repertuarze. W tej chwili gram w trzech ogromnych przedstawieniach. U Janka Klaty w Orestei gram Klitajmestrę i Hajduczka w Trylogii. Trzecie przedstawienie z moim udziałem to Król umiera, czyli ceremonie Eugene Ionesco, w reżyserii Piotra Cieplaka. W grudniu gramy wszystkie trzy! Król umiera..., o dziwo, idzie na Sylwestra, tak żeby człowiek sobie pomyślał o przemijaniu i śmierci w ten dzień. - Aktorstwo to moja miłość mogłaby się Pani pod tym podpisać? - Zawsze kochałam swój zawód ale dopiero teraz naprawdę go doceniam i widzę jak jest niezwykły i wspaniały. I z radością wykonuję go do tej pory, żebym nie wiem jak była zmęczona. Mam 59 lat i czasem brakuje mi sił, ale na scenie włącza się jakiś drugi obieg i gram Hajduczka i jak trzeba galopuję jak młódka po łóżkach, biegam jako Klitajmestra z siekierą i zabijam i jestem szczęśliwa. To bardzo męczące, intensywne role, ale dzięki nim wchodzę w bezpieczny, wirtualny świat teatru, gdzie mogę odpocząć od wszystkich prawdziwych cierpień, tragedii, z którymi mam do czynienia na co dzień. W teatrze mogę nad wszystkim panować. Kocham grać. Wtedy psychiczne odpoczywam, choć zdarza się, że wracam do domu na czworakach, bo mi kręgosłup wysiada. Ale myślę sobie, że póki mam siły, jest dobrze. Dalej będę więc grała. No i jak każdy prawdziwy aktor marzę, by kiedyś umrzeć na scenie. Ale póki co muszę jeszcze żyć, bo zaczęłam wiele ważnych rzeczy i muszę je dokończyć. Na razie więc umieram tylko wirtualnie... ** ANNA DYMNA - urodziła się 20 lipca 1951 r. w Legnicy. Ukończyła Państwową Wyższą Szkołą Teatralną im. Ludwika Solskiego w Krakowie. Od ponad 40 lat jest aktorką Narodowego Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie. Obecnie Minister s Column Learning English can be difficult, but there is help Learning the language of a new country can be a hard task. I remember how hard it was to learn a new culture and language when I immigrated to Canada at age 12. But having strong supports can make understanding English much easier. That is why I am excited to announce our new Break the Wall website, at www. breakthewall.alberta.ca In Canada, we are communicating all the time - at the bank, in the doctor s office, at work or at school. Break the Wall provides access to a number of Government of Alberta programs that will assist you with English in all these places and more. One of the programs on the site that I am really excited about is Learning English with CBC. I was proud to unveil the new partnership with CBC on February 14 in Edmonton. Learning English with CBC is unique because it provides weekly English lessons that can be downloaded online. By visiting Break the Wall and following the links, you will find weekly updated news stories, lesson plans and short quizzes. Now you will be able to stay informed about what is going on in your province and practice your English at the same time. The announcement of Learning English with CBC was a great success. Judy Piercey, CBC Managing Director, and I met with English teachers, immigration settlement agencies and post-secondary institutions from around the province. We were also joined by a number of students and teachers who had tested the downloadable lessons on the website. They were able to describe what a great tool this will be to Albertans looking to improve their English. The partnership with CBC is not the only service featured on Break the Wall though. There is also information about assessment and referral centres in the province. These centres specialize in providing information about English referrals or other English learning programs. gra w przedstawieniach: Oresteja, Król umiera i Trylogia. Od ponad 20 lat pracuje ze studentami w krakowskiej PWST. Od 2002 r. prowadzi Krakowski Salon Poezji (otworzyła też 26 podobnych Salonów w Polsce i poza granicami kraju). Od 2003 r. prowadzi autorski program w TVP2 Anna Dymna spotkajmy się, w którym rozmawia przed kamerami z ludźmi chorymi i niepełnosprawnymi. W tym samym roku została prezeską Fundacji Mimo wszystko. The website provides contact information for you to either click, call or come in to any one of the centres around Alberta. So if you are looking for some help with your English, I strongly encourage you to visit alberta.ca. Whether you are looking for a centre that provides in-class support or want to practice the language at home on your computer, Break the Wall is there to help. And make sure to check the site often for new programs or updates to existing projects. Your comments or concerns related to this article, or any future article, are always welcome. You can contact me by calling in Edmonton and area or and then for elsewhere in Alberta, or through at Thomas A. Lukaszuk, Minister of Employment and Immigration, Deputy Government House Leader, and MLA for Edmonton-Castle Downs Strona Internetowa Polonii Kanadyjskiej w Edmontonie 11

12 12 POWROTY nowy cykl artykułów Część 3 ROZWÓD W KANADZIE I JEGO SKUTKI PRAWNE W POLSCE Szanowni Czytelnicy przedstawiam Państwu kolejny artykuł z cyklu POWROTY cyklu dobrze przyjętego przez czytelników PANORAMY POLSKIEJ. Do tej pory w jego ramach ukazały się następujące artykuły: część 1 Obywatelstwo polskie dla dzieci urodzonych w Kanadzie opublikowana w listopadzie 2010, część 2 Polskie dokumenty tożsamości opublikowana w grudniowym wydaniu gazety. Pomysł na powstanie tego cyklu zrodził się z potrzeby chwili. Wielu Polaków mieszkających w Kanadzie podejmuje decyzje o powrocie do Ojczyzny czy to na stałe, czy też tylko w celu załatwienia swoich życiowych spraw. Jako polski adwokat - specjalizujący się sprawach emigracyjnych, mieszkający i pracujący na stałe w Polsce, chciałabym przybliżyć Czytelnikom PANORAMY POLSKIEJ najważniejsze zagadnienia prawne obowiązujące w polskim systemie prawnym z którymi mogą się zetknąć w Ojczyźnie. W dzisiejszym artykule omówię kwestię rozwodów March / Marzec 2011 przeprowadzanych przez Polaków w Kanadzie i ich skutków prawnych w Polsce. Sprawy rozwodowe obywateli polskich lub małżeństw o mieszanym obywatelstwie nie należą do wyłącznej jurysdykcji sądów polskich. Oznacza to, iż małżonkowie lub jedno z nich przebywając w Kanadzie mogą się zdecydować na przeprowadzenie sprawy rozwodowej na terenie Kanady. Wyrok taki, w zależności od czasu jego wydania, będzie wymagał lub nie przeprowadzenia specjalnej procedury jego uznania przez sąd polski. Datę graniczną stanowi tu dzień 1 lipca 2009 r., kiedy to w Polsce weszły w życie przepisy znoszące obowiązek uznawania przez sąd krajowy zagranicznych wyroków rozwodowych. W przypadku zatem uzyskania wyroku rozwodowego w Kanadzie przed 1 lipca 2009 r. musimy przed sądem w Polsce przeprowadzić specjalne postępowanie w sprawie jego uznania, po tym okresie już nie. Postępowanie w sprawie uznania kanadyjskiego wyroku rozwodowego w Polsce wydanego przed 1 lipca 2009 r. Oferuje usługi prawne w zakresie: Orzeczenia rozwodowe sądów kanadyjskich wydane przed 1 lipca 2009 r. są ważne w Polsce, po uznaniu ich za skuteczne przez sąd krajowy. Musi więc być przeprowadzone odpowiednie postępowanie sądowe popularnie zwane legalizacją. Jeśli wyrok tego sądu zostanie uznany za skuteczny w Polsce, to jego moc obowiązuje od daty wskazanej w wyroku kanadyjskim. Orzeczenie o uznaniu stanowi podstawę adnotacji o ustaniu małżeństwa w akcie ślubu lub w akcie zawarcia małżeństwa za granicą, ale wpisanego do polskiego USC. Sądem właściwym dla spraw uznaniowych w Polsce są sądy okręgowe miejsca zamieszkania chociaż jednego z byłych małżonków, zaś w przypadku braku tej podstawy właściwym jest Sąd Okręgowy w Warszawie. Do przeprowadzenia procedury uznania wymagane jest zgromadzenie kompletu dokumentów min.: oryginalny wyrok sądowy z zapewnieniem, że wyrok ten nie został zaskarżony w terminie, w miejscu jego wydania, przez żadnego z małżonków. Jeśli strona pozwana nie brała udziału w procesie rozwodowym z własnego wyboru to wydany wyrok, traktowany jako wyrok zaoczny, musi być jej doręczony za poświadczeniem odbioru. Wszelkie dokumenty muszą być przetłumaczone na język polski, najlepiej przez przysięgłego tłumacza w Polsce, aby uniknąć dodatkowej procedury uwierzytelniającej tłumaczenie we właściwym konsulacie na terenie Kanady. Wszystkie dokumenty należy złożyć w sądzie osobiście lub za pomocą polskiego adwokata. W tej drugiej sytuacji potrzebne jest sporządzenie pisemnego pełnomocnictwa do reprezentowania strony przed sądem w sprawie o uznanie. Wszystkie dokumenty należy wnieść do sądu w trzech egzemplarzach i uiścić stosowne opłaty sądowe. W postępowaniu sądowym w Polsce uczestniczy z urzędu prokurator okręgowy, który czuwa czy sąd obcy zastosował prawo ojczyste osób rozwodzących się. Jednak nie każda sprawa rozwodowa przeprowadzona na terenie Kanady, mimo nie zachowania wymagań polskiego prawa jest skazana na niepowodzenie. Będzie tak w sytuacji gdy np. żona mieszkająca w Polsce, po latach, pogodzi się z faktem rozwodu i będzie zainteresowana uznaniem wyroku rozwodowego w Polsce, może wtedy wystąpić wraz z mężem ze wspólnym wnioskiem w tym przedmiocie. Należy oczywiście pamiętać, że ostatecznie słowo - obok urzędu prokuratorskiego - należy jednak do sądu. W wielu przypadkach, wobec braku uznania wyroku kanadyjskiego w Polsce, zainteresowana strona musi wystąpić z powtórnym pozwem o rozwód. Taka sytuacja nie jest jednak korzystna dla osoby, która po rozwodzie kanadyjskim zawarła ponownie małżeństwo i nabyła majątek wspólnie z nowym partnerem lub wzbogaciła się niezależnie od tego faktu. Jednym z najważniejszym bowiem skutków rozwodu jest ustanie wspólności majątkowej małżeńskiej. Orzeczony rozwód w miejsce uznania odracza tą chwilę i w zależności od okoliczności trzeba szukać innych prawnych rozwiązań w zakresie spraw majątkowych.

13 March / Marzec 2011 Może też zdarzyć się, że już po wydaniu prawomocnego wyroku sądu kanadyjskiego jeden z małżonków występuje z procesem rozwodowym w Polsce. Los tego postępowania zależy wtedy od wyniku sprawy o uznanie, o ile zostanie ona wniesiona. Gdy wyrok wydany wcześniej przez sąd kanadyjski zostanie uznany przez sąd polski, sprawa rozwodowa wszczęta w Polsce podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowa. Po uprawomocnieniu orzeczenia o uznaniu zagranicznego wyroku rozwodowego należy fakt ten zgłosić w Urzędzie Stanu Cywilnego miejsca gdzie był zawarty ślub w celu naniesienia odpowiedniej wzmianki w akcie małżeństwa. Po naniesieniu wzmianki o rozwodzie osoba zainteresowana może zawrzeć skutecznie w obliczu prawa polskiego kolejny związek małżeński. Procedura postępowania w przypadku uzyskania w Kanadzie wyroku rozwodowego po 1 lipca 2009 r. Z dniem 1 lipca 2009 r. weszła w Polsce w życie nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego dotycząca uznawania orzeczeń sądów państw obcych lub rozstrzygnięć innych organów państw obcych w sprawach cywilnych. Obecnie orzeczenia sądu obcego podlegają uznaniu z mocy prawa pod warunkami określonymi w przepisach ustawy min. ważne jest aby Jak świat światem Niemiec nigdy nie będzie Polakowi bratem to znane powiedzenie wraca jak bumerang z przeszłość i znowu jak pokazuje nam historia, uderza Polskę w cztery litery. Niedawno niemiecki Bundestag uchwalił wiekopomną ustawę, oraz ustanowił dzień o nie pamięci wysiedlonych wraz z tzw. Kartą niemieckich wypędzonych ze stron ojczystych. Podjęto uchwałę, że 5 sierpnia będzie dniem pamięci o ofiarach wypędzeń biednych Niemców, którzy taki kawał drogi musieli przebyć by skolonizować prymitywnych Polaków, dzikich Słowian, nasiąkniętych aż do szpiku kości antysemityzmem i nienawiścią do swoich sąsiadów pacyfistów. Dlaczego by nie upamiętnić najazdu cywilizacji germańskiej na tereny dziczyzny słowiańskiej, gdzie światło rasizmu było lekceważone i wyśmiewane w licznych publikacjach nieoświeconych polskich barbarzyńców? Przecież Nadludzie mają też prawo upominać się o swoje, bo czy kradzież i złodziejstwo na masową skalę dóbr tubylców może być potępione, dokonywano tego w imię rozszerzenia przestrzeni życiowej? A tą przestrzeń zajmowali neandertalczycy słowiańscy, którzy wbrew Panom Nadludziom śmieli zamieszkiwać odwieczne tereny niemieckie. Co za upokorzenie. I czy wyrżnięcie wraz z najlepszym sojusznikiem Hitlera czyli Związkiem Radzieckim, większej części elit intelektualnych Polski, może być uznane za ludobójstwo? Światło socjalizmu jednego brunatnego, a drugiego czerwonego już od samego początku wybuchu (a może lepiej byłoby napisać konfliktu europejskiego, to ładniej brzmi) w 1939 roku oślepiło Polaków, a przecież mogliśmy założyć orzeczenie sądu zagranicznego było prawomocne i żeby w trakcie postępowania zostało zachowane prawo do obrony strony pozwanej. Wprowadzone zmiany oznaczają, że osoba zainteresowana nie będzie musiała występować do sądu polskiego o uznanie orzeczenia wydanego przez sąd obcy za skuteczne w Polsce. Jednak oznacza to, że ązanie w Kanadzie małżeństwa zawartego w Polsce znajduje automatyczne odzwierciedlenie w polskich księgach stanu cywilnego. Ażeby rozwód za granicą został odnotowany w polskich urzędach, należy go tam najpierw zarejestrować. Dopiero po dokonaniu tej czynności otrzymamy stosowny dokument potwierdzający, że jesteśmy rozwiedzeni również na terenie Polski. Wniosek o umiejscowienie (rejestrację) zagranicznego aktu rozwodowego składa się do właściwego Urzędu Stanu Cywilnego w Polsce. Wniosek taki powinien zwierać prośbę o umiejscowienie zagranicznego aktu stanu cywilnego i wpisanie na tej podstawie właściwej wzmianki w akcie małżeństwa. Wniosek może zostać złożony we właściwym urzędzie osobiście lub za pośrednictwem polskiego adwokata. W przypadku działania przez pełnomocnika nie ma potrzeby osobistego przyjazdu do Polski. W tej sytuacji wystarczające jest przesłanie za pośrednictwem poczty kompletu dokumentów min. oryginału zagranicznego Powtórny pocałunek Judasza ciemne okulary podrzucane do naszego kraju w różnych teoriach oświecicieli socjalistycznych. Trzeba było się ugiąć, bo co tam, Postęp to Postęp, a nie tkwienie w obskurantyzmie i zacofaniu. Pewnie to nasza wina, że nie chcieliśmy przyjąć dobrodziejstw ówczesnych pretorian postępu i raju robotniczego. Nie mówiąc o tym, że po rozbiorze Polski w 1939 (po przypieczętowaniu paktu Ribbentrop -Mołotow) zabawiono się w partyzantkę? To wina Państwa Podziemnego, że posługiwała się terroryzmem wobec Jaśniepanujących Nadludzi i wyzwolicieli chłopów i robotników ze szpon faszystowskich kapitalistów. Pewnie już niedługo Bundestag uchwali rezolucję, by Polska zadośćuczyniła Niemcom za zniszczone buty (przecież w czymś tam wypędzeni musieli umykać), bo przecież już właściciele utraconych majątków bez mrugnięcia oka mogą w Polsce otrzymać zarówno byłe majątki jak i oczywiście obywatelstwo. Jak Unia to Unia. Tylko czemu, mniejszość niemiecka ma w parlamencie polskim zaklepane dwa fotele w Sejmie, a mniejszość polska w Niemczech nie jest nawet mniejszością? Dziwne, chyba nie, bo co wolno wojewodzie to nie tobie.... No właśnie. Ale, żeby nie zapomnieć pewnych wydarzeń historycznych przytoczę bardzo szczerą i zasługującą na zapamiętanie wypowiedź, otóż w 1922 roku generał Hans von Seeckt, głównodowodzący armii niemieckiej, z wielką szczerością jak na Niemca przystało, sformułował pogląd Niemców na Polskę: Nie można się pogodzić z istnieniem Polski, które jest sprzeczne z przetrwaniem Niemiec. Ona musi zniknąć i zniknie zarówno przez słabość wewnętrzną, jak i wyroku wraz z pełnomocnictwem do działania dla adwokata. Dopiero po otrzymaniu stosownych decyzji z USC możemy skutecznie, wobec prawa polskiego, zawrzeć kolejny związek małżeński. Na zakończenie należy jeszcze raz podkreślić, iż warto zawczasu zadbać o swą sytuację prawną, aby po wielu latach nie okazało się, że z byłą żoną czy mężem wciąż jesteśmy małżeństwem wobec prawa polskiego. Wielu Polaków biorących kolejny ślub w Kanadzie i tutaj się rozwodzących uważa, że czynności te nie istnieją w Polsce. Nic bardziej mylnego. Sprawa rozwodowa jest czynnością prawną i zgodnie z obowiązującym prawem w Polsce jeszcze do niedawna podlegała drodze sądowej. Niezachowanie wymagań prawnych państwa ojczystego powoduje wiele komplikacji - jeśli nie za życia osoby zainteresowanej, to po jej śmierci. Dlatego warto zastanowić się nad swoją sytuacją prawną już teraz, w razie wątpliwości skontaktować się z polskim adwokatem, aby w przyszłości zaoszczędzić sobie lub swoim bliskim problemów i rozczarowań. M A R L I N T R AV E L Petroleum Plaza Street Edmonton, AB T5K 1G8 13 Adwokat Monika Skrzypek-Paliwoda Specjalista w zakresie prawa emigracyjnego reprezentująca w całym kraju sprawy Polaków powracających do Ojczyzny, prowadząca kancelarię adwokacką w Polsce przez działania Rosji przy naszym wsparciu. Dla Rosji istnienie Polski jest znacznie bardziej nieznośne niż dla nas. Żaden Rosjanin nie pogodzi się z istnieniem Polski. ( c) Aby Rosja i Niemcy mogły odzyskać swoją dawną potęgę, należy stworzyć wspólną granicę między tymi państwami 1. Czy tylko ja widzę realizację tych kilku zaledwie zdań dzisiaj? Pocałunek Judasza ma wiele wymiarów. Wielka hucpa wysiedlonych zaczyna realizować się poprzez manipulacje historyczne. Najgorzej, że elity polskie nie dostrzegają zagrożenia. Raczkujący rewizjonizm potrząsa sakiewką z 30 srebrnikami. Zdrada pozostaje zdradą, a niewinni jak to często bywa cierpią, tylko czemu znowu padło na Polskę? Marek Kopaczyk (Endnotes) 1 D. G. Williamson, Zdradzona Polska, Poznań (2010), s

14 14 W 70. URODZINY O EWIE DEMARCZYK Jedna z najbardziej charyzmatycznych i jednocześnie tajemniczych postaci polskiej piosenki. Z uwagi na anielsko piękny głos, wybitny sposób interpretacji poezji i ciemne stroje, została nazwana już w początkach swojej kariery czarnym aniołem polskiej piosenki. Była jedną z największych gwiazd Piwnicy pod Baranami. Od wielu lat pozostaje poza obiektywem mediów. Nie lubi wywiadów i od dawna ich nie udziela. Wyjątkowa osobowość estradowa. Ewa Demarczyk urodziła się 16 stycznia 1941 r. w Krakowie. Mnie od początku chowano na geniusza. Może dlatego, że byłam brzydka? To nawet i straszne czasami, kiedy rodzice ubrdają sobie, że potomstwo musi być utalentowane. Uczyli mnie na pianistkę. Chyba byłam i zdolna, tylko leniwa - wspominała w rozmowie z Teresą Krzemień z 1974 roku. Ćwiczyć to nie lubiłam. Pani profesor miała metodę: zostaw, skoro nie dasz rady. Trzeba było wtedy wracać do ćwiczeń. Śpiewać zaczęłam wcześnie; różne takie przedwojenne i współczesne piosenki. Te stare lubię śpiewać, one dziś są już czymś więcej niż tylko przebojem. Dalej? - matura, studia. Architektura i szkoła muzyczna, wyższa już. Przedtem cały czas ta średnia, klasa fortepianu. Nie mogłam się zdecydować co wybrać, chodziłam i tu, i tu, póki nie skreślili z architektury. Jeszcze potem - PWST. Też mam z niej dyplom. W trakcie studiów na PWST rozpoczęła karierę estradową od występów w studenckim kabarecie Cyrulik na ul. Zwierzynieckiej w 1961 roku. Śpiewała w nim przedwojenne przeboje. Rok później na drodze Ewy Demarczyk pojawił się kompozytor Zygmunt Konieczny oraz Piwnica pod Baranami. Sama artystka we wspomnianej rozmowie z Teresą Krzemień mówiła krótko: Przyszli kiedyś z»piwnicy Pod Baranami«. Skrzynecki Piotr i Zygmunt Konieczny. Zaproponowali, żeby do nich. To wtedy było coś, bardzo duża rzecz. Współpraca Demarczyk z Koniecznym zaowocowała wieloma niezapomnianymi piosenkami. Wystarczy wymienić choćby: Czarne anioły (do słów Wiesława Dymnego), Deszcze (do słów K. K. Baczyńskiego), Grande Valse Brillante (sł. Julian Tuwim), czy Karuzelę z madonnami (sł. Miron Białoszewski). Po rozpoczęciu współpracy z Zygmuntem Koniecznym kariera Ewy Demarczyk rozwinęła się niezwykle szybko. Jeszcze w 1962 roku została laureatką I Ogólnopolskiego Festiwalu Piosenki Studenckich w Krakowie, na którym zaprezentowała Karuzelę z Madonnami, zaś rok później triumfowała na Ogólnopolskim Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu, śpiewając Taki Pejzaż oraz Czarne Anioły. Dziennikarze przyznali jej wtedy nagrodę dla najlepszego wykonawcy roku Potem przyszła pora na występy zagraniczne. W 1964 roku Ewa Demarczyk olśniła publiczność podczas serii koncertów w renomowanej paryskiej sali koncertowej Olympia. Zachwyciła także widzów w Belgii, Szwecji, Szwajcarii, i wielu innych krajach, w których przyszło jej występować. Zgarnęła również główną nagrodę na festiwalu sopockim w 1964 roku za Grande Valse Brillante. Dwa lata później Ewa Demarczyk skończyła studia na PWST i rozpoczęła samodzielne koncerty z ośmioosobowym zespołem. Wystąpiła też w pierwszym spektaklu teatralnym. Ku zaskoczeniu wielu, zakończyła (1966 rok) współpracę z Zygmuntem Koniecznym, a rozpoczęła z jego przyjacielem Andrzejem Zaryckim. Trwała ona do 1984 roku. Nowy rozdział w karierze Demarczyk to międzynarodowe March / Marzec 2011 sukcesy na polu teatralnym (Światowy Festiwal Teatralny w Arezzo w 1967 roku) oraz mnóstwo koncertów zagranicznych, także poza Europą (m.in. Kuba, Meksyk, USA, Australia, Finlandia). Współpracę z Piwnicą pod Baranami zakończyła ostatecznie w 1976 roku, skupiając się na występach solowych, głównie za granicą. Miała Piwnica swoich idoli, własne vedetty, jednak Demarczyk nie dorównał nikt - pisał Dariusz Michalski. [ ] Nic a nic nie rezygnuje z wysokiego poziomu artystycznego i potrafiła zdobyć uznanie najszerszych kręgów odbiorców. Wszędzie za granicą Demarczyk była przyjmowana niezwykle gorąco. O niezwykłości jej występów można się przekonać wyłącznie na własnej skórze, ale niezłą namiastką możliwości koncertowych Ewy Demarczyk jest dwupłytowe koncertowe wydawnictwo Ewa Demarczyk - Live z 1979 roku. Z czasem artystka koncertowała coraz mniej. W 1985 roku w Krakowie zainaugurował działalność Państwowy Teatr Muzyki i Poezji Teatr Ewy Demarczyk. Następnie (w 2001 roku) powstało stowarzyszenie pod tą nazwą. Artystka nie śpiewa od wielu lat. Na koncie ma dużo wyróżnień otrzymanych w Polsce oraz za granicą, by wymienić tylko Krzyż Oficerski Legii Francuskiej, Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty Fryderyk za całokształt osiągnięć artystycznych. Choć nie śpiewa i nie występuje, niezmiennie wzbudza wielkie emocje i niesłabnący podziw. Po raz ostatni pojawiła się w 1998 roku na Festiwalu Kultury Żydowskiej w Krakowie. W nielicznych udzielonych wywiadach podkreślała, że według niej muzykę można dzielić jedynie na dobrą i złą. Nigdy nie uważała się za największą polską piosenkarkę. Za swój sukces uważała to, że mimo trudnego repertuaru udało jej się odnieść duży sukces. Nigdy nie zabiegałam o ich (piosenek - red.) masowy odbiór. Jeżeli potrafiłam sobie zdobyć aż tylu zwolenników, mój sukces jest rzeczywiście wielki - mówiła kiedyś Józefowi Opalskiemu. O powodach swojej niechęci do wywiadów Teresie Krzemień mówiła ponad 30 lat temu w sposób następujący: Ten mój uraz do wywiadów wziął się ze smutnych doświadczeń. Obroni się mówione, ale napisane. Nie mogę zabronić pisania o sobie, tego nie mogę. Nie chcę tylko, żeby to było prywatne. Żeby wyszło na wierzch, jaka jestem poza śpiewaniem. Jaka naprawdę. Po czym podkreśliła, że jest optymistką, a w życiu najważniejsza jest miłość. Zygmunt Konieczny na pytanie o to, czym uwiodła go Ewa Demarczyk odpowiedział: Fantastycznym głosem i warsztatem, idealnie pasującym do piosenki literackiej, wznoszącym ją na wyżyny artystycznego polotu. Ta dziewczyna miała w sobie to»coś«i każdy, kto ją słyszał, natychmiast się w tym zatracał. Podkreślał też talent, charyzmę, wielki profesjonalizm, ekspresję i wyjątkowość interpretacji. Przyznał, że po zakończeniu współpracy nie utrzymywał z Demarczyk żadnych kontaktów. Opracował: Marek Różycki jr.

15 March / Marzec 2011 Medziugorje Wierzcie mi, żyjąc przez te dwadzieścia dziewięć lat z Matką Bożą, jestem w takim stanie, że ani przez chwilę nie byłoby mi żal umrzeć. Widziałem wszystko i wiem co czeka mnie w Niebie, i że ten ziemski żywot stanie się nieważny, pusty. Być z Matką Bożą oznacza być w światłości raju, widzieć raj; wrócić z tej światłości na ziemię nie jest łatwo i po każdym objawieniu potrzebuję trochę czasu, nawet kilka godzin, aby przywyknąć do rzeczywistości, aby zaakceptować ten świat. Słowa te są fragmentem wywiadu, jakiego udzielił w lutym tego roku Ivan Dragićević, jeden z widzących, tj. osoba, której objawia się Matka Boża w Medziugorje. Medziugorje to miejscowość w Bośni i Hercegowinie, położona w południowej części Hercegowiny. 24 maja 1981 miało tu miejsce objawienie się Maryi dzieciom we wsi Bijakovici, na wzgórzu Crnica, należącym do parafii Medziugorje, w części tego wzgórza zwanej Podbrdo. 26 czerwca ukazująca się sześciorgu dzieciom, tzw. Widzącym, Pani (w języku chorwackim Gospa) miała przedstawić się im jako Królowa Pokoju. Objawienia te trwają do dziś. Słyszy je 6 osób: - Mijana Dragićević-Soldo - Ivanka Ivanković-Elez - Vicka Ivanković-Mijatović - Ivan Dragićević - Marija Pavlović-Lunetki - Jakov Colo. Matka Boża przekazuje krótkie przesłania, orędzia. Maryja wzywa do nawrócenia i walki ze złem. Tzw. pięć kamieni z Medziugorja to pięć przesłań Matki Bożej Królowej Pokoju, niejako 5 sposobów walki z szatanem: modlitwa różańcowa, comiesięczna spowiedź, Eucharystia, post, czytanie Pisma świętego. Poprzez te pięć kamieni można wyprosić pokój na świecie. Trzeciego dnia objawień Matka Boża przekazała dzieciom: Pokój, pokój i tylko pokój ( ). Pokój musi zapanować między człowiekiem i Bogiem, a także pomiędzy ludźmi. Jedna z widzących, Vicka, opowiada: Maryja prosi, abyśmy najpierw modlili się o pokój w naszych sercach, w swoich rodzinach, pokój w naszych wspólnotach, a potem mając wspólny pokój modlili się o pokój na świecie. Jest to bardzo ważne, abyśmy teraz wzmocnili nasze modlitwy, ponieważ są Jej teraz bardzo potrzebne, aby urzeczywistniły się Jej i Boże plany. Już na początku objawień na niebie ukazało się w języku chorwackim słowo MIR (pokój). Miejsce pierwszych objawień Królowej Pokoju na wzgórzu Crnica, kilkaset metrów od wsi Bijakovici, zwanego Podbrdo nazywane jest Górą Objawień. Na kamienistą górę prowadzi stroma ścieżka, poszerzona przez pielgrzymów. W punkcie, którzy wizjonerzy wskazali jako miejsce objawień Matki Bożej, ustawiono białą marmurową figurę Maryi. Z Crnicą łączy się góra Kriżewac; na jej szczycie (520 m npm.)- zbudowano krzyż (8,56 m), na którym wyryte zostały słowa: Jezusowi Chrystusowi, Odkupicielowi ludzkości na znak swojej wiary, miłości i nadziei na pamiątkę 1900 rocznicy Męki Jezusowej. W krzyż wmurowano relikwie przywiezione z Rzymufragment krzyża, na którym umęczono Chrystusa. Wiele osób widziało tu różne świetliste zjawiska, które wiązano z objawieniami Matki Bożej. 26 marca 2010 r. po raz pierwszy zebrała się międzynarodowa komisja badająca autentyczność objawień. Omawiano m.in. zgodność tłumaczeń orędzi w różnych językach z ich chorwackimi oryginałami, zagadnienie 10 tajemnic, które zostały przekazane widzącym i mają być objawione w przyszłości. Panuje powszechna opinia, że jest zbyt wcześnie, aby wysuwać wnioski w czasie, gdy objawienia jeszcze mają miejsce. Wielu kardynałów i biskupów często w tajemnicy i in cognito jeździło do Hercegowiny, aby zobaczyć miejsce objawień Królowej Pokoju. Jednym ze zwolenników tego miejsca był kardynał Hans Urs von Balthazar. Wiemy, że Jan Paweł II był przekonany o prawdziwości wydarzeń w Medziugorje, choć nigdy tam nie był. W wywiadzie, jaki widząca Mirjana udzieliła Antoniemu Socci, wyznała: Spotkanie z Papieżem trwało około dziesięciu minut. Najpierw zaczął mówić po polsku, myśląc że zrozumiem. Ale zorientował się, że lepiej będzie rozmawiać po włosku. Jego słowa zapadały mi głęboko w serce: Gdybym nie był papieżem, już dawno pojechałbym do Medjugorja. Ale nawet jeżeli nie mogę pojechać, wiem wszystko i śledzę wszystko, co się tam dzieje. Chrońcie Medjugorje. Jest nadzieją świata. Joanna Szubstarska Pleasantview Professional Bldg. Suite 300, Avenue Edmonton, Alberta T6H 5B4 Fax: (780) (780) We speak English, Polish, and Russian Dr. Margaret Pokroy Dr. Mila Lutsky FAMILY DENTISTS PA N O R A M A P O L S K A T H E P O L I S H PA N O R A M A Editorial Board Zespół Readakcyjny: Executive Editor- Redaktor Naczelny Marek Stepczyński Edward Możejko Piotr Węcław Conrtibutors Współpraca: Zygmunt Cynar Marek Kopaczyk Tomasz Kornecki Wiesław Piechocki Marek Różycki Jr. Internet Edition Wydanie Internetowe: Marcin Janiszewski Desktop Publishing Skład komputerowy: Asia Zawaduk Advertizing Dział Reklam: Tel Reklamy i ogłoszenia oraz życzenia można zamawiać nadsyłając ich treść wraz z odpowiednią opłatą na adres redakcji: Suite 1240, 5328 Calgary Trail S. Edmonton, Alberta T6H 4J8, Canada Czeki lub przekazy pienieżne należy wystawiać na Panoramę Polską. Redakcja nie odpowiada za treść, ani za formę zamieszczonych ogłoszeń, jak również za poglądy autorów publikowanych tekstów, z którymi często się nie zgadzamy. Advertizing Deadlines: advertizing space must be reserved no later than on the 15th of the month preceding publication date (e.g. January 15 for February edition). Advertizing discounts: 6 inserts 10% off, 12 inserts 20% off. Make your cheque or money order payable to Panorama Polska. Please send letters to the editor to: Include address and telephone number. We reserve the right to edit all letters. Przyjmujemy do druku tylko teksty nadesłane pocztą elektroniczną (MS Word z polskimi znakami). Zastrzegamy sobie prawo skracania i adjustacji tekstów oraz zmiany tytułów. Redakcja nie zwraca nadesłanych materiałów. 15

16 Fundacja Pomocy Dzieciom im. Magdy Tomczak The Magda Tomczak Children s Aid Foundation Celem fundacji jest niesienie pomocy medycznej i humanitarnej zwiazanej ze zdrowiem dzieci. c/o Street, AB T5G 2P8 Tel/Fax Dr. Elizabeth M. Opara, D.D.S Ave., N.W. Edmonton, AB T5L 4Y8 Phone: Fax: POLISH FOOD CENTER Tel: (780) Princess Elizabeth Ave. (Otwarci 7 dni w tygodniu) AGENT Western Union Bezstresowe KURSY JĘZYKA ANGIELSKIEGO dla osób starszych Aktualnie dostępne w Edmonton: - bezpłatny kurs dla początkujących, - bezpłatny kurs dla średniozaawansowanych. W przygotowaniu kurs dla zaawansowanch. Nr telefonu kontaktowego: (780)

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca.

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca. Sposób na wszystkie kłopoty Marcin wracał ze szkoły w bardzo złym humorze. Wprawdzie wyjątkowo skończył dziś lekcje trochę wcześniej niż zwykle, ale klasówka z matematyki nie poszła mu najlepiej, a rano

Bardziej szczegółowo

Interesuje się motoryzacją, a pasją zaraził się od taty. Od lat bierze udział w wyścigach motocyklowych, a w przyszłości chciałby jeździć w

Interesuje się motoryzacją, a pasją zaraził się od taty. Od lat bierze udział w wyścigach motocyklowych, a w przyszłości chciałby jeździć w KLASA 1A Interesuje się motoryzacją, a pasją zaraził się od taty. Od lat bierze udział w wyścigach motocyklowych, a w przyszłości chciałby jeździć w zagranicznym klubie lub pracować w dziedzinie motoryzacji.

Bardziej szczegółowo

Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do

Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do ciebie mówią zwłaszcza wtedy, kiedy się do nich modlisz. Ich subtelny głos, który dociera do nas w postaci intuicyjnych odczuć i myśli ciężko usłyszeć w

Bardziej szczegółowo

TERMIN ZAŁATWIENIA SPRAWY Po złożeniu kompletu dokumentów bez zbędnej zwłoki, a w sprawach skomplikowanych do 1 miesiąca

TERMIN ZAŁATWIENIA SPRAWY Po złożeniu kompletu dokumentów bez zbędnej zwłoki, a w sprawach skomplikowanych do 1 miesiąca URZĄD GMINY CZARNA WU - 10 UZNANIE ZAGRANICZNEGO WYROKU ROZWODOWEGO MIEJSCE ZAŁATWIENIA SPRAWY Urząd Stanu Cywilnego w Czarnej pokój nr 12 tel. 17-226-22-21 e-mail: usc@gminaczarna.pl I Uznanie wyroku

Bardziej szczegółowo

Podziękowania naszych podopiecznych:

Podziękowania naszych podopiecznych: Podziękowania naszych podopiecznych: W imieniu swoim jak i moich rodziców składam ogromne podziękowanie Stowarzyszeniu za pomoc finansową. Dzięki działaniu właśnie tego Stowarzyszenia osoby niepełnosprawne

Bardziej szczegółowo

Żyj według życiorysu, który chciałbyś sobie napisać. Aleksander Kumor polski aforysta

Żyj według życiorysu, który chciałbyś sobie napisać. Aleksander Kumor polski aforysta Żyj według życiorysu, który chciałbyś sobie napisać Aleksander Kumor polski aforysta P R O G R A M Z A J Ę Ć D L A U C Z N I Ó W G I M N A Z J U M 2 S P O T K A N I E CO NALEŻY WZIĄĆ POD UWAGĘ PLANUJĄC

Bardziej szczegółowo

Lekcja 1 Przedstawianie się

Lekcja 1 Przedstawianie się Lekcja 1 Przedstawianie się i poznawanie innych 2 Wysłuchaj dialogów, najpierw w wersji oryginalnej, później z tłumaczeniem. Powtarzaj poszczególne kwestie za lektorami. Dialog 1 Przedstawianie się w sytuacji

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU

ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU JAN PAWEŁ II ORĘDOWNIK RODZINY NASZA SPOŁECZNOŚĆ SZKOLNA ŁĄCZY SIĘ Z TYMI SŁOWAMI PAMIĘTAMY 27 kwietnia 2015 roku odbył się w naszej

Bardziej szczegółowo

HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA

HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA Tekst biblijny: Dz. Ap. 16,19 36 Tekst pamięciowy: Dz. Ap. 16,31 ( ) Uwierz w Pana Jezusa, a będziesz zbawiony, ty i twój dom. Bóg chce, abyś uwierzył w Jego Syna, Jezusa

Bardziej szczegółowo

Umiejscowienie aktu stanu cywilnego - krok po kroku

Umiejscowienie aktu stanu cywilnego - krok po kroku Umiejscowienie aktu stanu cywilnego - krok po kroku Strona 1/5 UMIEJSCOWIENIE ZAGRANICZNYCH AKTÓW STANU CYWILNEGO W POLSCE Co to jest umiejscowienie aktu stanu cywilnego? Szereg zdarzeń w życiu każdego

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka To My! Wydanie majowe! W numerze: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka Redakcja gazetki: redaktor naczelny - Julia Duchnowska opiekunowie - pan

Bardziej szczegółowo

Każdy patron. to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie. Pani Ania. Mądra, dobra. i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca

Każdy patron. to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie. Pani Ania. Mądra, dobra. i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca Autor wiersza: Anna Sobotka PATRON Każdy patron to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie Pani Ania. Mądra, dobra i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca uszczęśliwić mnie umiała. Myśli moje do Niej

Bardziej szczegółowo

Test mocny stron. 1. Lubię myśleć o tym, jak można coś zmienić, ulepszyć. Ani pasuje, ani nie pasuje

Test mocny stron. 1. Lubię myśleć o tym, jak można coś zmienić, ulepszyć. Ani pasuje, ani nie pasuje Test mocny stron Poniżej znajduje się lista 55 stwierdzeń. Prosimy, abyś na skali pod każdym z nich określił, jak bardzo ono do Ciebie. Są to określenia, które wiele osób uznaje za korzystne i atrakcyjne.

Bardziej szczegółowo

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka 1 Bóg Ojciec kocha każdego człowieka Bóg kocha mnie, takiego jakim jestem. Raduje się każdym moim gestem. Alleluja Boża radość mnie rozpiera, uuuu (słowa piosenki religijnej) SŁOWA KLUCZE Bóg Ojciec Bóg

Bardziej szczegółowo

PRAWA DZIECKA. dziecko jako istota ludzka wymaga poszanowania jego tożsamości, godności prywatności;

PRAWA DZIECKA. dziecko jako istota ludzka wymaga poszanowania jego tożsamości, godności prywatności; PRAWA DZIECKA "Nie ma dzieci - są ludzie..." - Janusz Korczak Każdy człowiek ma swoje prawa, normy, które go chronią i pozwalają funkcjonować w społeczeństwie, państwie. Prawa mamy również my - dzieci,

Bardziej szczegółowo

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne historie. Tą osobą jest Maryja, mama Pana Jezusa. Maryja opowiada

Bardziej szczegółowo

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!!

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W dniu 30-04-2010 roku przeprowadziłem wywiad z moim opą -tak nazywam swojego holenderskiego dziadka, na bardzo polski temat-solidarność. Ten dzień jest może najlepszy

Bardziej szczegółowo

Temat: Ja też będę stary, ja też będę stara. - lekcja wychowawcza na podstawie filmu Marcela Łozińskiego Wszystko może się przytrafić

Temat: Ja też będę stary, ja też będę stara. - lekcja wychowawcza na podstawie filmu Marcela Łozińskiego Wszystko może się przytrafić Temat: Ja też będę stary, ja też będę stara. - lekcja wychowawcza na podstawie filmu Marcela Łozińskiego Wszystko może się przytrafić Opracowanie: Anna Twardowska Etap edukacyjny: gimnazjum, liceum Czas:

Bardziej szczegółowo

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków.

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków. Cześć, Jak to jest, że rzeczywistość mamy tylko jedną i czy aby na pewno tak jest? I na ile to może przydać się Tobie, na ile to może zmienić Twoją perspektywę i pomóc Tobie w osiąganiu tego do czego dążysz?

Bardziej szczegółowo

Kurs online JAK ZOSTAĆ MAMĄ MOCY

Kurs online JAK ZOSTAĆ MAMĄ MOCY Często będę Ci mówić, że to ważna lekcja, ale ta jest naprawdę ważna! Bez niej i kolejnych trzech, czyli całego pierwszego tygodnia nie dasz rady zacząć drugiego. Jeżeli czytałaś wczorajszą lekcję o 4

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ZADAŃ

KLUCZ PUNKTOWANIA ZADAŃ Egzamin maturalny maj 2009 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY KLUCZ PUNKTOWANIA ZADAŃ ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów ze słuchu 1.1. E 1.2. A 1.3. Zdający selekcjonuje informacje (II. 1 d)

Bardziej szczegółowo

20 sposobów na wspieranie dziecka - w nauce i emocjach. Opracowała: Katarzyna Maszkowska- pedagog szkolny

20 sposobów na wspieranie dziecka - w nauce i emocjach. Opracowała: Katarzyna Maszkowska- pedagog szkolny 20 sposobów na wspieranie dziecka - w nauce i emocjach Opracowała: Katarzyna Maszkowska- pedagog szkolny Kiedy się uczymy, emocje są niezwykle ważne. Gdybyśmy uczyli się tylko biorąc suche fakty, które

Bardziej szczegółowo

Wydanie specjalne gazetki szkolnej Na szóstkę. z okazji. Ogólnopolskiego Dnia Praw Dziecka. obchodzonego 20 listopada

Wydanie specjalne gazetki szkolnej Na szóstkę. z okazji. Ogólnopolskiego Dnia Praw Dziecka. obchodzonego 20 listopada Wydanie specjalne gazetki szkolnej Na szóstkę z okazji Ogólnopolskiego Dnia Praw Dziecka obchodzonego 20 listopada Chcesz dowiedzieć się, jakie masz prawa i obowiązki?! A do tego wygrać nagrodę? Nic prostszego!

Bardziej szczegółowo

PIERWSZY POLAK NA MARSIE

PIERWSZY POLAK NA MARSIE Film dokumentalny PIERWSZY POLAK NA MARSIE reżyseria.: Agnieszka Elbanowska zdjęcia: Paweł Chorzępa producent: square film studio sp. z o.o. Magdalena Borowiec Tatiana Wasilewska Daria Zienowicz To będzie

Bardziej szczegółowo

Andrzej Grzeszczuk. Wileńszczyzna. w II Rzeczypospolitej. Materiały dydaktyczne do lekcji historii dla szkół ponadpodstawowych

Andrzej Grzeszczuk. Wileńszczyzna. w II Rzeczypospolitej. Materiały dydaktyczne do lekcji historii dla szkół ponadpodstawowych Andrzej Grzeszczuk Wileńszczyzna w II Rzeczypospolitej Materiały dydaktyczne do lekcji historii dla szkół ponadpodstawowych Andrzej Grzeszczuk Wileńszczyzna w II Rzeczypospolitej Materiały dydaktyczne

Bardziej szczegółowo

Edukacja na rzecz Pokoju. Nauczanie rozwiązywania konfliktów wsród Dzieci ze szkoły podstawowej Tanya Ryskind tanyaryskind@gmail.

Edukacja na rzecz Pokoju. Nauczanie rozwiązywania konfliktów wsród Dzieci ze szkoły podstawowej Tanya Ryskind tanyaryskind@gmail. Edukacja na rzecz Pokoju Nauczanie rozwiązywania konfliktów wsród Dzieci ze szkoły podstawowej Tanya Ryskind tanyaryskind@gmail.com Zaproszenie do Pokojowej Edukacji Dr Maria Montessori (1870 1952) Znana

Bardziej szczegółowo

Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca i z naszej szkoły pojechały na niego dwie uczennice. 5.07.2011 r. (wtorek)

Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca i z naszej szkoły pojechały na niego dwie uczennice. 5.07.2011 r. (wtorek) Moscovia letni obóz językowy dla ludzi niemalże z całego świata. Wyjazd daje możliwość nauki j. rosyjskiego w praktyce, a także poznania ludzi z różnych stron świata. Obóz odbywał się od 6 do 28 lipca

Bardziej szczegółowo

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Jako mała dziewczynka miałam wiele marzeń. Chciałam pomagać innym ludziom. Szczególnie starzy, samotni

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

REKLAMA. TRYB ROZKAZUJĄCY AUDIO A2 / B1. (wersja dla studentów)

REKLAMA. TRYB ROZKAZUJĄCY AUDIO A2 / B1. (wersja dla studentów) REKLAMA. TRYB ROZKAZUJĄCY AUDIO A2 / B1 (wersja dla studentów) Reklama jest obecna wszędzie w mediach, na ulicy, w miejscach, w których uczymy się, pracujemy i odpoczywamy. Czasem pomaga nam w codziennych

Bardziej szczegółowo

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM KATARZYNA ŻYCIEBOSOWSKA POPICIU WYDAWNICTWO WAM Zamiast wstępu Za każdym razem, kiedy zaczynasz pić, czuję się oszukana i porzucona. Na początku Twoich ciągów alkoholowych jestem na Ciebie wściekła o to,

Bardziej szczegółowo

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku I Komunia Święta Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku Ktoś cię dzisiaj woła, Ktoś cię dzisiaj szuka, Ktoś wyciąga dzisiaj swoją dłoń. Wyjdź Mu na spotkanie Z miłym powitaniem, Nie lekceważ znajomości

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY CZYTANIE W znaczeniu psychofizycznym: techniczne rozpoznawanie znaków. W znaczeniu psychologicznym: zapoznanie się z treścią, rozumienie myśli zawartych w tekście

Bardziej szczegółowo

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ 1 Drogi Czytelniku! Życzymy Ci przyjemnej lektury Szkolnego Newsa. Zachęcamy do refleksji nad pytaniem

Bardziej szczegółowo

Darmowy artykuł, opublikowany na: www.fluent.com.pl

Darmowy artykuł, opublikowany na: www.fluent.com.pl Copyright for Polish edition by Bartosz Goździeniak Data: 4.06.2013 Tytuł: Pytanie o czynność wykonywaną w czasie teraźniejszym Autor: Bartosz Goździeniak e-mail: bgozdzieniak@gmail.com Darmowy artykuł,

Bardziej szczegółowo

Obrona przed pornografią

Obrona przed pornografią 254 CEL OGÓLNY Ukazanie negatywnych skutków pornografii CELE OPERACYJNE Po zajęciach uczeń powinien: wiedzieć, czym jest pornografia, rozumieć szkodliwość rozpowszechniania treści pornograficznych, wiedzieć,

Bardziej szczegółowo

Polskie kino w opinii Internautów. wyniki badań bezpośrednich

Polskie kino w opinii Internautów. wyniki badań bezpośrednich Polskie kino w opinii Internautów wyniki badań bezpośrednich Zakres i częstotliwość oglądania polskich filmów Badani są bardzo aktywnymi uczestnikami życia kulturalnego. Niemal 60% badanych było w ciągu

Bardziej szczegółowo

Warszawa, styczeń 2012 BS/8/2012 ROLA DZIADKÓW W NASZYM ŻYCIU

Warszawa, styczeń 2012 BS/8/2012 ROLA DZIADKÓW W NASZYM ŻYCIU Warszawa, styczeń 2012 BS/8/2012 ROLA DZIADKÓW W NASZYM ŻYCIU Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 13 stycznia 2011 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul. Żurawia

Bardziej szczegółowo

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków,

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, którzy twierdzą, że właściwie w ogóle nie rozmawiają ze swoimi dziećmi, odkąd skończyły osiem czy dziewięć lat. To może wyjaśniać, dlaczego przesiadują

Bardziej szczegółowo

Potrzeby edukacyjne osób po 50 roku życia.

Potrzeby edukacyjne osób po 50 roku życia. Potrzeby edukacyjne osób po 50 roku życia. Poniższy kwestionariusz został stworzony w ramach projektu AWAKE Starzenie się oparte na wiedzy i doświadczeniu (ang. Aging With Active Knowledge and Experience),

Bardziej szczegółowo

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady,

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, Laura Mastalerz, gr. IV Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, w których mieszkały wraz ze swoimi rodzinami:

Bardziej szczegółowo

SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015

SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015 SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015 INSTRUKCJA Poniżej znajdują się twierdzenia dotyczące pewnych cech, zachowań, umiejętności i zdolności,

Bardziej szczegółowo

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA Pochwała jest jednym z czynników decydujących o prawidłowym rozwoju psychicznym i motywacyjnym dziecka. Jest ona ogromnym bodźcem motywującym dzieci do działania oraz potężnym

Bardziej szczegółowo

KARTA ZGŁOSZENIA DZIECKA DO PRZEDSZKOLA

KARTA ZGŁOSZENIA DZIECKA DO PRZEDSZKOLA KARTA ZGŁOSZENIA DZIECKA DO PRZEDSZKOLA... (imię i nazwisko dziecka przyjmowanego do przedszkola) Data i miejsce urodzenia dziecka... Pesel.. Imiona rodziców... Rodzeństwo (imię, nazwisko, wiek).... Adres

Bardziej szczegółowo

Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki. Zespół Szkół w Rycerce Górnej

Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki. Zespół Szkół w Rycerce Górnej Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki Zespół Szkół w Rycerce Górnej CO TO JEST MOTYWACJA? Na słowo MOTYWACJA składają się dwa słówka: Motyw i Akcja. Czyli aby podjąć jakieś określone działanie

Bardziej szczegółowo

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają.

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. /Matka Celina Zapiski -17.VI.1883r./...dziecko drogie, chcę ci objaśnić...ogólną

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

Umiłowani, jeśli Bóg tak nas umiłował, to i my winniśmy się wzajemnie miłować. (1 J 4,11) Droga Uczennico! Drogi Uczniu!

Umiłowani, jeśli Bóg tak nas umiłował, to i my winniśmy się wzajemnie miłować. (1 J 4,11) Droga Uczennico! Drogi Uczniu! Droga Uczennico! Drogi Uczniu! Jesteś już uczniem i właśnie rozpoczynasz swoją przygodę ze szkołą. Poznajesz nowe koleżanki i nowych kolegów. Tworzysz razem z nimi grupę klasową i katechetyczną. Podczas

Bardziej szczegółowo

Komponent kulturowy w nauczaniu języka kaszubskiego - opinie młodzieży. Wanda Lew-Kiedrowska Danuta Stanulewicz

Komponent kulturowy w nauczaniu języka kaszubskiego - opinie młodzieży. Wanda Lew-Kiedrowska Danuta Stanulewicz Komponent kulturowy w nauczaniu języka kaszubskiego - opinie młodzieży Wanda Lew-Kiedrowska Danuta Stanulewicz Cele referatu Przedstawienie opinii młodzieży nt. obecności kultury w nauczaniu języka kaszubskiego

Bardziej szczegółowo

bez względu na to jak się ubierasz, jakiej słuchasz muzyki, gdzie mieszkasz i z kim się przyjaźnisz,

bez względu na to jak się ubierasz, jakiej słuchasz muzyki, gdzie mieszkasz i z kim się przyjaźnisz, Światowy Dzień AIDS obchodzony jest co roku 1 grudnia. Uroczyste obchody niosą przesłanie współczucia, nadziei, solidarności z ludźmi żyjącymi z HIV i AIDS, a także zrozumienia problemów związanych z HIV,

Bardziej szczegółowo

Wzory organizowania się migrantów z wybranych krajów azjatyckich wyniki badań jakościowych

Wzory organizowania się migrantów z wybranych krajów azjatyckich wyniki badań jakościowych Wzory organizowania się migrantów z wybranych krajów azjatyckich wyniki badań jakościowych Dr Kinga Wysieńska Projekt Tygiel kulturowy czy getta narodowościowe? wzory integracji i wzajemne relacje imigrantów

Bardziej szczegółowo

Cena 24,90 zł. K U R S DZIENNIKARSTWA DLA SAMOUKÓW Małgorzata Karolina Piekarska

Cena 24,90 zł. K U R S DZIENNIKARSTWA DLA SAMOUKÓW Małgorzata Karolina Piekarska MAŁGORZATA KAROLINA PIEKARSKA Z zawodu dziennikarka prasowa i telewizyjna oraz pisarka, autorka powieści dla młodzieży. Z zamiłowania blogerka, której blog W świecie absurdów zyskał ponad 3 mln odsłon.

Bardziej szczegółowo

CZYTANIE I PISANIE ZA MAJĄTEK STANIE

CZYTANIE I PISANIE ZA MAJĄTEK STANIE CZYTANIE I PISANIE ZA MAJĄTEK STANIE Witam Państwa na III Forum Nauczycieli Przedmiotów Humanistycznych Dobre praktyki. W bieżącym roku szkolnym duży nacisk kładę na czytanie. Dlaczego? Każdego roku nasza

Bardziej szczegółowo

Naturalne metody planowania rodziny- błogosławieństwo dla naszego małżeństwa

Naturalne metody planowania rodziny- błogosławieństwo dla naszego małżeństwa Naturalne metody planowania rodziny- błogosławieństwo dla naszego małżeństwa autor: Amy i Pat Amy: Witam. Nazywam się Amy, a to jest mój mąż Patrick. Jesteśmy małżeństwem od 16 lat. Chcemy wam opowiedzieć

Bardziej szczegółowo

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IX Marcin Adam Stradowski J.J. OPs

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IX Marcin Adam Stradowski J.J. OPs 1 2 Spis treści Wszystkich Świętych (1 listopada)......6 Wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych (2 listopada)......7 Prawdziwie w Bogu (3 listopada)......8 Przełamać duchową pustkę (4 listopada)......9

Bardziej szczegółowo

MODLITWY. Autorka: Anna Młodawska (Leonette)

MODLITWY. Autorka: Anna Młodawska (Leonette) MODLITWY BLOG MOTYWACYJNY www.leonette.pl Panie, Ty wiesz o najsłodszych mych wspomnieniach, Panie, Ty wiesz o największych mych marzeniach, Panie, Ty wiesz czego dzisiaj tak żałuję, Panie, Ty wiesz czego

Bardziej szczegółowo

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Szybciej poznaję ceny. To wszystko upraszcza. Mistrz konstrukcji metalowych, Martin Elsässer, w rozmowie o czasie. Liczą się proste rozwiązania wizyta w

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA KOMPETENCJI KLUCZOWYCH PROGRAM ROZWOJU UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH POLSKI WSCHODNIEJ PROJEKT REALIZOWANY PRZEZ:

AKADEMIA KOMPETENCJI KLUCZOWYCH PROGRAM ROZWOJU UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH POLSKI WSCHODNIEJ PROJEKT REALIZOWANY PRZEZ: AKADEMIA KOMPETENCJI KLUCZOWYCH PROGRAM ROZWOJU UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH POLSKI WSCHODNIEJ PROJEKT REALIZOWANY PRZEZ: Bezpłatne zajęcia dodatkowe w Twojej szkole dowiedz się więcej!!!! Projekt

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

Wyniki są pozytywne, ale należy jeszcze zmniejszyć liczbę uczniów przez których ktoś płakał całkiem niedawno, szczególnie w klasie IV.

Wyniki są pozytywne, ale należy jeszcze zmniejszyć liczbę uczniów przez których ktoś płakał całkiem niedawno, szczególnie w klasie IV. Test Czy jesteś tolerancyjny? Człowiek tolerancyjny - jest wyrozumiały dla cudzych poglądów, upodobań, wierzeń, rozumie je i szanuje, zachowując swoją indywidualność: w swoich decyzjach i działaniach uwzględnia

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi CZERWIEC 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA SŁAWEK. Mienia. Warszawa

FUNDACJA SŁAWEK. Mienia. Warszawa FUNDACJA SŁAWEK S Mienia Warszawa KOALICJA POWRÓT DO WOLNOŚCI Polskie Stowarzyszenie Edukacji Prawnej Fundacja Sławek Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej Warszawa Stowarzyszenie Pomocy Społecznej, Rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZI NA NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA W SPRAWIE REKRUTACJI DO SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH

ODPOWIEDZI NA NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA W SPRAWIE REKRUTACJI DO SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH ODPOWIEDZI NA NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA W SPRAWIE REKRUTACJI DO SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH PYTANIE. Kończę gimnazjum publiczne prowadzone przez gminę Wrocław. Gdzie dostanę login i hasło? ODPOWIEDŹ. Szkoła,

Bardziej szczegółowo

Unia Europejska. http://pl.wikipedia.org/wiki/plik:flag_of_europe.svg

Unia Europejska. http://pl.wikipedia.org/wiki/plik:flag_of_europe.svg Unia Europejska http://pl.wikipedia.org/wiki/plik:flag_of_europe.svg Scenariusz zajęć dla edukacji wczesnoszkolnej z elementami języka angielskiego realizowany w ramach programu własnego Jestem Polakiem

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z j. angielskiego na rok szkolny 2013/2014 klasa 1 szkoła podstawowa

Wymagania edukacyjne z j. angielskiego na rok szkolny 2013/2014 klasa 1 szkoła podstawowa Dominika Birkenmajer Wymagania edukacyjne z j. angielskiego na rok szkolny 2013/2014 klasa 1 szkoła podstawowa 1. zakres tematyczny: powitania, pożegnania liczenie 1-10 kolory, owoce moje zabawki przybory

Bardziej szczegółowo

Boże spojrzenie na człowieka 1

Boże spojrzenie na człowieka 1 Boże spojrzenie na człowieka 1 opracował: Artur Trzęsiok Knurów, 24 marca 2006 1 wersja beta 1 Wprowadzenie dla Animatora Człowiek nie może żyć bez miłości. Człowiek pozostaje dla siebie istotą niezrozumiałą,

Bardziej szczegółowo

Mercedes-Benz Bank Polska SA

Mercedes-Benz Bank Polska SA Mercedes-Benz Bank Polska SA Mercedes-Benz Bank jest częścią grupy Daimler - międzynarodowego koncernu motoryzacyjnego, będącego właścicielem marki Mercedes-Benz, znanej z produkcji samochodów osobowych,

Bardziej szczegółowo

1. FILM AND TV 6 zna i swobodnie posługuje się podanym słownictwem nazywającym gatunki filmowe, również

1. FILM AND TV 6 zna i swobodnie posługuje się podanym słownictwem nazywającym gatunki filmowe, również INTERFACE 2 KRYTERIA OCENIANIA Nr i temat lekcji Ocena Umiejętności ucznia LEKCJA 1 Types of film Teenagers and their favourite films 1. FILM AND TV 6 zna i swobodnie posługuje się podanym słownictwem

Bardziej szczegółowo

Do życzeń dołączył się także Wojtek Urban, który z kolei ukołysał publiczność kolędą Lulajże Jezuniu

Do życzeń dołączył się także Wojtek Urban, który z kolei ukołysał publiczność kolędą Lulajże Jezuniu Zaczarowane Radio Kraków wyśpiewało magię świąt! O 11.00, w Studiu im. Romany Bobrowskiej Radia Kraków, odbył się wyjątkowy koncert Dzieciątko, ach to Ty!, który dźwiękami najpiękniejszych polskich kołysanek

Bardziej szczegółowo

Ten kto włada jęzkiem, włada nie tylko słowami. Modersmålscentrum i Lund Centrum Języków Ojczystych w Lund

Ten kto włada jęzkiem, włada nie tylko słowami. Modersmålscentrum i Lund Centrum Języków Ojczystych w Lund Ten kto włada jęzkiem, włada nie tylko słowami Modersmålscentrum i Lund Centrum Języków Ojczystych w Lund Język ojczysty edukacja i integracja Dla wielu młodych ludzi mieszkających w gminie Lund język

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA PATRIOTYCZNA W STRYSZOWSKIM PRZEDSZKOLU

EDUKACJA PATRIOTYCZNA W STRYSZOWSKIM PRZEDSZKOLU Barbara Bruzda Przedszkole Samorządowe Stryszów EDUKACJA PATRIOTYCZNA W STRYSZOWSKIM PRZEDSZKOLU Każdy rok pracy w przedszkolu ma swoją myśl przewodnią i związane z nią do osiągnięcia cele. Ten rok szkolny

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska

BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska spektakl edukacyjno-profilaktyczny dla najmłodszych. (Scenografia i liczba aktorów - zależne od wyobraźni i możliwości technicznych reżysera.) Uczeń A - Popatrz

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI JĘZYKA POLSKIEGO

SCENARIUSZ LEKCJI JĘZYKA POLSKIEGO SCENARIUSZ LEKCJI JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY II GIMNAZJUM Temat : Kto ma rację w wierszu Edwarda Stachury pt. Życie to nie teatr? - Edukacja filozoficzna : człowiek jako istota wolna, szukająca prawdy,

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY MAJ 2011 2 Egzamin maturalny z języka angielskiego poziom podstawowy ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar

Bardziej szczegółowo

Jan Brzechwa (nazwisko rodowe to Jan Wiktor Lesman)

Jan Brzechwa (nazwisko rodowe to Jan Wiktor Lesman) Jan Brzechwa (nazwisko rodowe to Jan Wiktor Lesman) Urodzony 15 sierpnia 1898 r. w Żmerynce na Podolu, jako syn inżyniera kolejowego, w związku z czym często podróżował z rodziną, przenosząc się z miejsca

Bardziej szczegółowo

2A. Który z tych wzorów jest dla P. najważniejszy? [ANKIETER : zapytać tylko o te kategorie, na które

2A. Który z tych wzorów jest dla P. najważniejszy? [ANKIETER : zapytać tylko o te kategorie, na które 1. Gdyby miał P. urządzać mieszkanie, to czy byłoby dla P. wzorem [ANKIETER odczytuje wszystkie opcje, respondent przy każdej z nich odpowiada tak/nie, rotacja] 1.1 To, jak wyglądają mieszkania w serialach,

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III GIMNAZJUM

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III GIMNAZJUM KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III GIMNAZJUM Zgodnie z własnym Programem nauczania w Gimnazjum Specjalnym Nr 100 w Warszawie dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim

Bardziej szczegółowo

Copyright by Andrzej Graca & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Andrzej Graca ISBN 978-83-7859-138-2. Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo

Copyright by Andrzej Graca & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Andrzej Graca ISBN 978-83-7859-138-2. Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo Andrzej Graca BEZ SPINY CZYLI NIE MA CZEGO SIĘ BAĆ Andrzej Graca: Bez spiny czyli nie ma czego się bać 3 Copyright by Andrzej Graca & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Andrzej Graca ISBN 978-83-7859-138-2

Bardziej szczegółowo

MMG. W hołdzie naszemu Patronowi. Młodzieżowy Magazyn Gimnazjalny JEDLINA-ZDRÓJ 20 PAŹDZIERNIKA 2008 NR 1

MMG. W hołdzie naszemu Patronowi. Młodzieżowy Magazyn Gimnazjalny JEDLINA-ZDRÓJ 20 PAŹDZIERNIKA 2008 NR 1 MMG Młodzieżowy Magazyn Gimnazjalny JEDLINA-ZDRÓJ 20 PAŹDZIERNIKA 2008 NR 1 W hołdzie naszemu Patronowi MŁODZIEŻOWY MAGAZYN GIMNAZJALNY NR 1 STR. 2 Od Redakcji W tym roku w naszej szkole wydawać będziemy

Bardziej szczegółowo

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD K A T A R Z Y N A O R K I S Z S T O W A R Z Y S Z E N I E N A R Z E C Z D Z I E C I Z N A D P O B U D L I W O Ś C I Ą P S Y C H O R U C H O W Ą Moment narodzenia

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA MAJ 2014 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze słuchu 1.1. 1.2.

Bardziej szczegółowo

Droga Krzyżowa STACJA

Droga Krzyżowa STACJA Kogo wybierasz? Jezusa, czy Barabasza? Kogo w życiu wybierasz? Oto nadszedł ten moment, który może kiedyś w życiu pominąłeś Łatwiej jest przecież nie opowiadać się za żadnym życiem. Łatwiej jest egzystować,

Bardziej szczegółowo

NIE dla molestowania w przestrzeni publicznej

NIE dla molestowania w przestrzeni publicznej NIE dla molestowania w przestrzeni publicznej Komunikat z badań Hollaback! Polska na temat skali zjawiska molestowania w przestrzeni publicznej w Polsce. Greta Gober i Joanna Roszak. Badanie skali zjawiska

Bardziej szczegółowo

1. Czym się teraz zajmujesz?/do jakiej szkoły chodzisz? 2. Co najmilej wspominasz z czasów, gdy byłeś uczniem Gimnazjum nr 3 w Lublinie?

1. Czym się teraz zajmujesz?/do jakiej szkoły chodzisz? 2. Co najmilej wspominasz z czasów, gdy byłeś uczniem Gimnazjum nr 3 w Lublinie? 1. Czym się teraz zajmujesz?/do jakiej szkoły chodzisz? 2. Co najmilej wspominasz z czasów, gdy byłeś uczniem Gimnazjum nr 3 w Lublinie? 3. Jakie talenty Gimnazjum nr 3 w Lublinie pomogło Ci w sobie odkryć,

Bardziej szczegółowo

RAPORT EWALUACYJNY projektu Nowocześni rodzice z Głuszycy POKL.09.05.00-02-175/10

RAPORT EWALUACYJNY projektu Nowocześni rodzice z Głuszycy POKL.09.05.00-02-175/10 RAPORT EWALUACYJNY projektu Nowocześni rodzice z Głuszycy POKL.09.05.00-02-175/10 Wałbrzych, 31 grudnia 2010 r. WPROWADZENIE Przystępując do realizacji projektu pt. Nowocześni rodzice z Głuszycy postawiła

Bardziej szczegółowo

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1)

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) CZYTANIE A. Mówi się, że człowiek uczy się całe życie. I jest to bez wątpienia prawda. Bo przecież wiedzę zdobywamy nie tylko w szkole, ale również w pracy, albo

Bardziej szczegółowo

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia polski-polski

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia polski-polski Życzenia : Ślub Gratulujemy! Życzymy Wam wszystkiego, co najlepsze! Gratulujemy! Życzymy Wam wszystkiego, co najlepsze! młodej parze Gratulacje i najlepsze życzenia w dniu ślubu! Gratulacje i najlepsze

Bardziej szczegółowo

DOBRE MANIERY. DOBRE MANIERY: zachowanie społecznie właściwe. ETYKIETA: powszechnie przyjęte zasady właściwego zachowania.

DOBRE MANIERY. DOBRE MANIERY: zachowanie społecznie właściwe. ETYKIETA: powszechnie przyjęte zasady właściwego zachowania. DOBRE MANIERY DOBRE MANIERY: zachowanie społecznie właściwe. ETYKIETA: powszechnie przyjęte zasady właściwego zachowania. GRZECZNOŚĆ: dobre maniery i taktowne zachowanie. Dobre maniery świadczą o szacunku

Bardziej szczegółowo

Antoni Guzik. Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży

Antoni Guzik. Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży Antoni Guzik Antoni Guzik Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży Docent Antoni Guzik urodził się 7 kwietnia 1925 r. w Izydorówce, w dawnym województwie stanisławowskim. Szkołę

Bardziej szczegółowo

Pielgrzymka,18.01. 2013. Kochana Mamo!

Pielgrzymka,18.01. 2013. Kochana Mamo! Pielgrzymka,18.01. 2013 Kochana Mamo! Na początku mego listu chciałbym Ci podziękować za wiedzę, którą mi przekazałaś. Wiedza ta jest niesamowita i wielka. Cudownie ją opanowałem i staram się ją dobrze

Bardziej szczegółowo

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo

Rozmowa ze sklepem przez telefon

Rozmowa ze sklepem przez telefon Rozmowa ze sklepem przez telefon - Proszę Pana, chciałam Panu zaproponować opłacalny interes. - Tak, słucham, o co chodzi? - Dzwonię w imieniu portalu internetowego AmigoBONUS. Pan ma sklep, prawda? Chciałam

Bardziej szczegółowo

ANALIZA BADAŃ ANKIETOWYCH PRZEPROWADZONYCH WŚRÓD RODZICÓW UCZNIÓW GIMNAZJUM NR 24 IM. HENRYKA JORDANA I SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 30 W ZABRZU

ANALIZA BADAŃ ANKIETOWYCH PRZEPROWADZONYCH WŚRÓD RODZICÓW UCZNIÓW GIMNAZJUM NR 24 IM. HENRYKA JORDANA I SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 30 W ZABRZU ANALIZA BADAŃ ANKIETOWYCH PRZEPROWADZONYCH WŚRÓD RODZICÓW UCZNIÓW GIMNAZJUM NR 24 IM. HENRYKA JORDANA I SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 30 W ZABRZU Zabrze, marzec 2015r. WYNIKI BADAŃ ANKIETOWYCH PRZEPROWADZONYCH

Bardziej szczegółowo

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan.

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan. "Gdy Jezus przebywał w jakimś miejscu na modlitwie i skończył ją, rzekł jeden z uczniów do Niego: «Panie, naucz nas się modlić, jak i Jan nauczył swoich uczniów». Łk 11,1 Najczęściej o modlitwie Jezusa

Bardziej szczegółowo