Rola informatyki w naukach ekonomicznych i społecznych Innowacje i implikacje interdyscyplinarne. redakcja ZBIGNIEW E. ZIELIŃSKI

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Rola informatyki w naukach ekonomicznych i społecznych Innowacje i implikacje interdyscyplinarne. redakcja ZBIGNIEW E. ZIELIŃSKI"

Transkrypt

1 Rola informatyki w naukach ekonomicznych i społecznych Innowacje i implikacje interdyscyplinarne redakcja ZBIGNIEW E. ZIELIŃSKI Wydawnictwo Wyższej Szkoły Handlowej Kielce 2011

2 Publikacja wydrukowana została zgodnie z materiałem dostarczonym przez Autorów. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za treść, formę i styl artykułów. Komitet Naukowy prof. dr hab. Janusz Lewandowski prof. dr hab. Krzysztof Grysa dr hab. Wiesław Dziubdziela, prof. WSH Redaktor Naczelny prof. zw. dr hab. Tadeusz Grabiński Redaktor Recenzji prof. nadzw. dr hab. inż. Wacław Gierulski Recenzenci prof. zw. dr hab. Tadeusz Grabiński prof. nadzw. dr hab. inż. Wacław Gierulski prof. dr hab. Mieczysław Muraszkiewicz prof. dr hab. Robert Gajewski prof. dr hab. Zbigniew Osiński prof. dr hab. Grzegorz Kończak doc. dr Tomasz Konopka dr Jarosław Przybytniowski dr Dariusz Żak dr Michał Adam Leśniewski dr Danuta Mokrosińska Redakcja dr Zbigniew E. Zieliński mgr inż. Jarosław Kościelecki mgr Katarzyna Baziuk mgr inż. Artur Janus mgr Urszula Słowik mgr Anna Kukla mgr Piotr Sidor Wydawca publikacji Wyższa Szkoła Handlowa im. B. Markowskiego w Kielcach Projekt PITWIN Portal innowacyjnego Transferu Wiedzy w Nauce ul. Peryferyjna Kielce Copyright by Wyższa Szkoła Handlowa, Kielce 2011 ISSN X Nakład 200 egz. Publikacja została wydana w ramach realizacji projektu PITWIN Portal Innowacyjnego Transferu Wiedzy w Nauce. Publikacja jest współfinansowana przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Publikacja jest dystrybuowana bezpłatnie dla osób, które zarejestrują się na stronie internetowej projektu (dostępna także w wersji elektronicznej).

3 Spis treści Wstęp... 5 Część I Technologie informacyjne E learning 1. mgr Olga Łodyga Nauka języka niemieckiego z zastosowaniem metody SuperMemo dr Bruno Jacobfeuerborn E Learning A Tool for Boosting a Netist Society Nowe technologie informacyjne 3. mgr Rafał Guzowski Siećpospolita cienie i blaski procesu cyfryzacji w Polsce na tle krajów europejskich prof. dr hab. Mieczysław Muraszkiewicz Techniki mobilne, edukacja i przedsiębiorczość. Studium przypadku Laboratorium BRAMA dr Bruno Jacobfeuerborn ICT Tools for Supporting Innovation and Entrepreneurship Część II Ekonomia i nauki społeczne Ekonomia 6. mgr Anna Misztal Integracja gospodarcza w Unii Europejskiej, a kryzys w strefie euro dr Artur Borcuch Financial System Historical Overview and Contemporary Definitions dr Bogumiła Smolorz Finansowanie ekoinnowacji kapitałem zwrotnym i bezzwrotnym w mikro, małych i średnich przedsiębiorstwach mgr Gabriela Gurgul Market Structure Analysis of Electronic Payment Instruments in dr Jarosław Przybytniowski Insurance Intermediation the European Union. Selected Issues mgr Magdalena Konopelko Kiżuk Wybrane instrumenty strategiczno planistyczne służące realizacji polityki rozwoju w gminach dr hab. Marian Srebrny Analiza kosztów i korzyści z elektronicznego systemu rozliczeń podatkowych dr Mirosław Zajdel Wybrane problemy bezrobocia (na przykładzie łódzkiej gospodarki okresu transformacji) mgr Dominika Pazik Polityka Unii Europejskiej wobec zatrudnienia osób niepełnosprawnych mgr Katarzyna Ciepiela Istota innowacji i konkurencyjności w rozwoju społeczno gospodarczym regionów mgr Łukasz Kołodziejczyk, mgr Mariusz Wasiak Model gospodarki opartej na wiedzy. Wybrane przykłady praktyk outsourcingowych Analizy ilościowe 17 dr Bogdan Ludwiczak Zastosowanie metody wartości zagrożonej w praktyce pomiaru ryzyka walutowego mgr Karolina Klimańska Poziom życia w Polsce i w 19 krajach G20 Część 2.: Dobór i analiza wskaźników społeczno ekonomicznych kształtujących poziom życia ludności Małgorzata Krzciuk Symulacyjna analiza szeregu czasowego połączenie możliwości IBM SPSS i R

4 20 Paweł Domański, Małgorzata Krzciuk, mgr Michał Miłek, Piotr Ziuziański Badania ankietowe w oparciu o próby nielosowe z wykorzystaniem programu SPSS dr Przemysław Kowalik Metoda unitaryzacji zerowanej w arkuszach kalkulacyjnych mgr Marzena Farbaniec, prof. dr hab. Tadeusz Grabiński, mgr Bartłomiej Zabłocki, mgr Wacław Zając Analiza wpływu przekształceń matematycznych na zbiory o zadanym rozkładzie cyfr Zarządzanie 23. mgr Anna Pobrotyn System ocen pracowniczych. Ujęcie teoretyczne mgr Anna Pobrotyn Motywacja jako funkcja zarządzania ludźmi. Ujęcie teoretyczne Nauki społeczne 25. mgr Ewa Czubocha Praca z uczniem zdolnym w szkole jako czynnik wzrostu gospodarczego dr Krzysztof Czubocha Kulturowe uwarunkowania integracji imigrantów w państwach członkowskich Unii Europejskiej (UE) dr Paulina Forma Internet w życiu młodego pokolenia w opinii studentów (przyszłych nauczycieli) dr Małgorzata Wolska Długosz Reklama telewizyjna w życiu codziennym dziecka dawniej i dziś Prawo 29. dr Dariusz Grzegorz Żak Online Banking in Polish Law mgr Agnieszka Lipczyńska Kontrola zamówień publicznych sprawowana przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych dr adw. Małgorzata Paszkowska Obowiązki świadczeniodawcy i prawa pacjenta w zakresie dokumentacji medycznej Opinia prof. nadzw. dr hab. inż. Wacław Gierulski

5 Wstęp Obecnie każdy system ekonomiczny i społeczny opiera swe funkcjonowanie na powszechnym dostępie do informacji, która jest jednym z głównych warunków działania demokracji. Analizując całą sferę nowoczesnej gospodarki, ciężko jest znaleźć taką gałąź, która mogłaby sprawnie działać bez oparcia się o szybki proces przepływu informacji. Relację tę spotęgowała rewolucja informatyczna, która zmieniła sposób przetwarzania informacji, możliwość jej tworzenia, opracowywania i publikowania w globalnej sieci internet. Wykorzystanie technik informatycznych umożliwiło powstanie wielu przedsięwzięć, których uruchomienie byłoby niemożliwe jeszcze 10 lat temu. Nowoczesne rozwiązania pozwalają zmieniać stopień kontaktów międzyludzkich, zarządzanie wiedzą czy tworzenie kapitału intelektualnego poprzez zastosowanie zaawansowanych technik sieciowych staje się swoistym krzemowym remedium, o którym pisał Cliford Stoll już w 1995 roku. Powszechnym staje się wprowadzanie takich rozwiązań i procesów innowacyjnych opartych o nowe technologie, które poprawią funkcjonowanie oraz zdolność organizacyjną przedsiębiorstw, umożliwiając lepsze wykorzystanie ich potencjału i wytworzenie udanego produktu czy usługi. Innowacyjność w życiu społeczno gospodarczym jest kluczem do zapewnienia konkurencyjności gospodarki, a także trwałego wzrostu gospodarczego, co w przypadku Polski jest niezwykle istotne, gdyż wskaźnik innowacyjności naszego kraju wynosi 0,317 (zgodnie za European Innovation Scoreboard), przy średniej UE 0,478 i Szwecji (będącej rekordzistą w tym rankingu) 0,636. Oczywiście należy pamiętać, iż innowacyjność jest zależna od nakładów B+R, które w Polsce wynoszą 0,57% PKB (przy średniej w UE na poziomie 1,85% PKB i wspomnianej Szwecji 3,6% PKB). Dlatego też głównymi celami unijnej strategii rozwoju społeczno gospodarczego Europa 2020 jest poprawa warunków dla prowadzenia działalności B+R i przeznaczenie co najmniej 3% PKB na inwestycje w badania i rozwój 1. Będzie to możliwe w przypadku bliskiego i skutecznego powiązania szkolnictwa wyższego, badań naukowych i innowacji trzech wierzchołków trójkąta wiedzy w działaniach na rzecz rozwoju wysokich technologii, przedsiębiorczości i współpracy biznesu i nauki. Bieżący numer wydawnictwa PITWIN Portal Innowacyjnego Transferu Wiedzy w Nauce zawiera bardzo zróżnicowany zbiór artykułów obejmujący zagadnienia odnoszące się do wykorzystania nowych technologii informacyjnych w przedsiębiorczości, zagadnień związanych z Unią Europejską, jak i analiz ilościowych, rozważań z zakresu współczesnego zarządzania aż po zagadnienia prawne. W zeszycie opublikowaliśmy 31 recenzowanych artykułów naukowych, które zostały zamieszczone w kategoriach wiodących takich jak: Technologie informacyjne (E learning, Nowe technologie informacyjne), Ekonomia i nauki społeczne (Ekonomia, Analizy ilościowe, Zarządzanie, Nauki społeczne, Prawo). Korzystając z okazji zapraszam Państwa do zarejestrowania się w portalu PITWIN (http://www.pitwin.edu.pl) oraz korzystania z materiałów zawartych w serwisie (baz danych, bibliografii, modułów e learning, artykułów, aktualności czy wortalu konferencji naukowych). Koordynator Projektu Kierownik Portalu dr Zbigniew E. Zieliński 1

6

7 Część I Technologie informacyjne

8

9 Olga Łodyga Olga Łodyga * Nauka języka niemieckiego z zastosowaniem metody SuperMemo Streszczenie: Celem artykułu jest przedstawienie wyników badań dotyczących efektywności nauczania języka obcego z zastosowaniem metody SuperMemo zrealizowanych wśród uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Słowa kluczowe: e nauczanie, metoda SuperMemo, platforma supermemo.net Wprowadzenie Języki obce stanowią coraz bardziej popularny obszar edukacji. W związku z tym powstają nowe metody nauki języków obcych. Ich autorzy odwołują się do różnych metod przyswajania i zapamiętywania informacji (np. pamięć krótkotrwała, pamięć wzrokowa, pamięć słuchowa, itd.). Wśród narzędzi stosowanych do nauki języków obcych pojawiły się również platformy zdalnej edukacji. Wraz z ich zastosowaniem e learning oraz blended learning zajęły znaczące miejsce wśród propozycji edukacyjnych w obszarze nauki języków obcych. Specyfika metody SuperMemo SuperMemo jest unikalną metodą nauki, która powstała jako odpowiedź na pytanie, które nurtuje ludzi niezależnie od wieku czy kraju, w którym mieszkają czy można trwale zapamiętać dowolną ilość różnorodnych informacji? Odkrycie i opisanie krzywej zapominania to przełom w naszej wiedzy o uczeniu się i zapamiętywaniu. Badania pokazują, że efektywne zapamiętanie dowolnej ilości materiału jest możliwe, gdy informacje, które chcemy zapamiętać, podawane są w odpowiednich odstępach czasu, przy czym dla każdej jednostki materiału powinien zostać wyznaczony indywidualny wykres na krzywej zapominania. 1 * Autorka od 2004 roku zajmuje się zdalną edukacją (tutor, autor kontentu, dydaktyk medialny, kierownik projektów). Opublikowała kilkanaście artykułów z zakresu wykorzystania ICT w edukacji. Obecnie kieruje projektem Uczeń online realizowanym przez SuperMemo World Sp. z o. o. w Poznaniu. 1 [ ]; Woźniak, P.A., Optimization of learning. Praca magisterska. Politechnika Poznańska 1990; G. Wolf, The Memory Master. Piotr Wozniak has created a foolproof plan to help you remember everything you ll ever learn. Just surrender to the algorithm. WIRED, May 2008, s

10 Nauka języka niemieckiego z zastosowaniem metody SuperMemo Rysunek 1. Krzywa zapominania. Źródło: ( ) Początki badań dotyczących krzywej zapominania datują się na koniec XIX wieku. W 1885 roku niemiecki naukowiec Hermann Ebbinghaus w swojej publikacji Memory: A Contribution to Experimental Psychology przedstawił wyniki badań w zakresie efektywności zapamiętywania informacji z zastosowaniem odpowiednich odstępów w czasie ich powtarzania. 2 Dzięki zaawansowanym matematycznie algorytmom, SuperMemo tworzy idealny plan powtórek dostosowany do każdego użytkownika, uwzględniając przy tym indywidualny potencjał ucznia, poziom trudności materiału i założony poziom retencji. 3 Dzięki zastosowaniu metody SuperMemo powstaje indywidualny plan nauki każdego ucznia. Plan ten wynika z bieżących postępów w nauce, więc dzięki algorytmowi powtórek tworzony jest plan powtarzania przerobionych wcześniej partii materiału. W ten sposób ustalany jest indywidualny plan nauki dla każdego uczestnika kursu. W zależności od tempa zapamiętywania informacji przez ucznia, czasu pracy na platformie oraz zdolności językowych tempo powtórek dostosowane jest do indywidualnej krzywej zapominania. W kursach SuperMemo stosowane są różne rodzaje ćwiczeń, które ułatwiają zapamiętywanie i sprawdzają opanowania materiału omówionego w kursie. Najczęściej stosowane rodzaje ćwiczeń to: Test wyboru, czyli wybieranie poprawnej odpowiedzi (jednej z wielu lub wielu z wielu), Lista rozwijana, czyli inny wariant testu wyboru jeden z wielu, Prawda fałsz, ćwiczenie polegające na wybraniu jednej z dwóch prezentowanych odpowiedzi, Spellpad, czyli tłumaczenie zdania (wpisanie tłumaczenia), zdania do uzupełnienia, pisanie ze słuchu, Przeciągnij i upuść, czyli przesuwanie wybranych fragmentów zdań, elementów tabeli w odpowiednie miejsce, Pytanie odpowiedź, polega na udzieleniu odpowiedzi słownie lub w myślach, Uporządkuj, to porządkowanie wyrazów w zdaniu, układanie zdań z podanych wyrazów, Grupowanie wyrazów w max. 6 różnych kategorii, Podkreślanie/przekreślanie w tekście wyrazów, na podstawie podanego polecenia. 2 G. Wolf, The Memory Master. Piotr Wozniak has created a foolproof plan to help you remember everything you ll ever learn. Just surrender to the algorithm. WIRED, May 2008, s [ ]; Woźniak, P.A., Economics of Learning. New Aspects of Modern Computer Aided Self Instruction Systems. Praca doktorska. Uniwersytet Wrocławski

11 Olga Łodyga Nauka języka niemieckiego z kursem Hier und da W roku szkolnym 2008/2009 Wydawnictwo Szkolne PWN wraz z firmą SuperMemo World Sp. z o.o. zrealizowało projekt dotyczący nauki języka niemieckiego z zastosowaniem platformy supermemo.net w szkołach ponadgimnazjalnych. W badaniach uczestniczyło w 691 uczniów z 26 szkół ponadgimnazjalnych w całej Polsce (z województw: łódzkiego, małopolskiego, mazowieckiego, śląskiego i wielkopolskiego). Uczniowie, którzy rozpoczęli naukę języka niemieckiego z podręcznika Hier und da 1, równolegle otrzymali możliwość korzystania z kursu internetowego Hier und da. Celem projektu było sprawdzenie czy uczniowie klas pierwszych ponadgimnazjalnych uczący się języka niemieckiego z podręcznika Hier und da 1 oraz dodatkowo uczestniczący w zajęciach kursu internetowego Hier und da z zastosowaniem metody SuperMemo, uzyskają wyższe wyniki z testów (dotyczy opanowania materiału leksykalnego) w stosunku do uczniów, którzy uczyli się z tego samego podręcznika, jednak nie korzystali z kursu internetowego. W ramach prowadzonych badań w czasie roku szkolnego 2008/2009 przeprowadzono dwa testy sprawdzające poziom opanowania materiału leksykalnego przez uczniów. Testy przeprowadzono jednocześnie w dwóch różnych grupach: w tzw. grupie kursowej (uczniowie klas pierwszych ponadgimnazjalnych z 26 szkół w całej Polsce, uczący się z podręcznika Hier und da 1 oraz dodatkowo uczestniczący w kursie internetowym 4 ; przy czym uczestnictwo w kursie nie było obowiązkowe; niektórzy uczniowie z tych samych klas nie brali udziału w kursie, ale mieli możliwość uczestnictwa w kursie oraz byli świadomi celów dydaktycznych z tym związanych); w tzw. grupie kontrolnej (uczniowie klas pierwszych ponadgimnazjalnych z 32 szkół w całej Polsce, uczący się z podręcznika Hier und da 1 w szkole, którzy w ogóle nie zetknęli się z ofertą uczestnictwa w kursie i w nim nie uczestniczyli). Badania skuteczności nauki języka niemieckiego wspomaganej kursem zdalnym SuperMemo przeprowadzono według następujących zasad: W obu badanych grupach przeprowadzono te same testy sprawdzające poziom opanowania materiału leksykalnego Test nr 1 przeprowadzono po zakończeniu przez nauczycieli nauki z rozdziałów 1 i 2 podręcznika Hier und da 1, Test nr 2 przeprowadzono po zakończeniu rozdziałów 3 i 4 podręcznika Hier und da, Kurs internetowy Hier und da zawierał te same wybrane treści leksykalne, co w podręczniku, Zadania w teście dotyczyły wyłącznie treści zamieszczonych w podręczniku Hier und da 1, czyli do jego poprawnego rozwiązania wystarczyło opanowanie materiału wyłącznie z tego samego podręcznika, z którego uczyli się wszyscy uczniowie, Zarówno uczniowie z grup kursowych jak i grup kontrolnych uczęszczali do szkół znajdujących się na terenie tych samych województw (łódzkie, małopolskie, mazowieckie, śląskie, wielkopolskie). Test nr 1 przeprowadzono w grudniu 2008 r, w grupie badanej było 673 uczniów, a grupa kontrolna liczyła 632 uczniów. Maksymalnie można było uzyskać z testu nr 1 64 punkty. Średnia liczba uzyskanych punktów przez wszystkich uczniów z grupy badanej (bez względu na to czy korzystali z kursu internetowego czy nie) wyniósł 49,89. Natomiast w grupie kontrolnej średni wynik uzyskany z testu nr 1 to 47,80 punktów. Wyniki uzyskane z testu nr 1 nie dają informacji na temat wpływu korzystania z kursu internetowego na wyniki uczniów, gdyż uczniowie korzystali 4 Kurs internetowy Hier und da został rozpoczęty we wrześniu 2008 roku i zakończony w maju/czerwcu

12 Nauka języka niemieckiego z zastosowaniem metody SuperMemo wówczas z kursu internetowego około 2 miesięcy. Wyniki te można traktować jako informację wstępną nt. poziomu opanowania materiału przez uczniów. Test nr 2 przeprowadzono w okresie (maj czerwiec) r. Grupa badana liczyła 488 uczniów, a grupa kontrolna 490 uczniów. Maksymalna liczba punktów do uzyskania w teście nr 2 wynosi 80 punktów. Średni wynik uzyskany przez uczniów z całej grupy badanej (zarówno uczestniczący jak i nieuczestniczący w kursie internetowym) 41,49 punktów. Grupa kontrolna uzyskała średni wynik 39,40 punktów. Wyniki z testu nr 2 można traktować jako informację określającą czy istnieje zależność pomiędzy uczestnictwem w kursie internetowym SuperMemo, a poziomem opanowania materiału przez uczniów. W czasie rozwiązywania testu nr 2 uczniowie uczestniczący w kursie internetowym pracowali z kursem internetowym już co najmniej 7 8 miesięcy (w zależności od momentu startu i daty testu nr 2). 56,00 55,20 55,84 54,85 55,00 54,00 53,00 52,00 51,00 50,00 49,00 48,00 47,00 53,44 52,88 52,21 50,06 Wykres 1. Liczba punktów uzyskana przez uczniów z testu nr 2 (którzy przerobili przynajmniej 50% materiału kursu według minimalnej częstotliwości wykonywania powtórek). Wyniki uzyskane z testu nr 2 przez uczniów korzystających z kursu internetowego, którzy przerobili minimum 50% materiału oraz wykonywali wszystkie zadane im przez SuperMemo powtórki co najmniej 1 raz na 2 miesiące, kształtują się powyżej 50 punktów (Wykres 1). Natomiast biorąc pod uwagę wyniki uczniów, którzy korzystali systematycznie z kursu internetowego, tj. przynajmniej 1 raz w tygodniu stwierdzono, że ich wynik (średnio 54,85) był o 32% lepszy od średniej z całej grupy badanej (41,49) a o 39% lepszy od średniej z grupy kontrolnej (39,40). Nieregularność wykresu, tzn. spadek średniego wyniku z testu nr 2 dla grupy 5 Test przeprowadzany był po zakończeniu przez nauczycieli nauki z 4 rozdziału podręcznika Hier und da, dlatego szkoły mogły przeprowadzać test w różnych terminach ( w zależności od tempa realizacji materiału przez nauczyciela). 12

13 Olga Łodyga wykonującej powtórki minimum 5 razy w tygodniu należy prawdopodobnie wiązać z bardzo małą liczebnością tej grupy (tylko 5 osób), co wpłynęło na zaburzenie wyniku statystycznego. W przypadku 295 uczniów z grupy badanej wyniki obydwu testów udało się jednoznacznie powiązać z identyfikatorem użytkownika w supermemo.net. Dzięki temu na przykładzie tej grupy można dokonać analizy zależności dynamiki wyników uzyskanych w obu testach od poziomu aktywności tych uczniów w zakresie uczestnictwa w kursie internetowym. W celu analizy dynamiki wyników z obu testów dokonano porównania ocen percentylowych, a więc ocen opartych na względnej pozycji uczniów w grupie. W związku z tym porównano oceny przydzielone poszczególnym uczniom na podstawie pozycji w całej badanej grupie w teście nr 1 (na początku eksperymentu), z oceną wyznaczoną na podstawie pozycji w całej badanej grupie w teście nr 2 (na koniec eksperymentu). Dla przykładu, uczeń otrzymał w teście nr 1 ocenę 50% ponieważ jego wynik był lepszy od wyników 50% uczniów w całej badanej grupie. Jeżeli ten sam uczeń na teście nr 2 miał wynik lepszy od 60% swoich koleżanek i kolegów to zmiana jego wyniku wyniosła +10%, co oznacza poprawę pozycji na tle grupy. Gdyby ten sam uczeń w teście nr 2 był lepszy tylko od 40% swoich koleżanek i kolegów, zmiana jego wyniku między testami wynosiłaby 10%, co spowodowałoby spadek jego pozycji w badanej grupie. 18% 16% 14% 12% 10% 8% 6% 4% 2% 0% 17,44% 12,16% 5,92% 3,44% 2,84% 0,79% 0,66% 5x/tydzień 2x/tydzień 1x/tydzień 3x/miesiąc 2x/miesiąc 1x/miesiąc 1x/2m średnia częstotliwość powtórek min: Wykres 2. Wartość ocen percentylowych po teście nr 2 (uczniowie, którzy przerobili minimum 50% materiału). W wyniku powyższej analizy stwierdzono korelację pomiędzy aktywnością uczniów na platformie, a wynikami uzyskanymi z testów sprawdzających (pozytywna dynamika ocen percentylowych pomiędzy pierwszym i drugim testem). Średnia zmiana ocen w grupie badanej (łącznie uczniowie korzystający z kursu internetowego oraz pozostali mający do niego dostęp lecz nie korzystający) wyniosła 1,44%. Natomiast uczniowie, którzy pracowali na platformie oraz przerobili przynajmniej 50% materiału uzyskali wartość dodatnią (Wykres 2). Z czego uczniowie, którzy przerobili przynajmniej 50% materiału i wykonywali wszystkie zadane im przez SuperMemo powtórki przynajmniej raz w tygodniu, poprawili swoje pozycje na tle grupy o 5,92%. Świadczy to o tym, że uczniowie korzystający systematycznie z kursu internetowego uzyskali podczas testów bezwzględne wyniki lepsze od pozostałych, a dodatkowo poprawili swoją pozycja na tle grupy kosztem pozostałych uczniów. 13

14 Nauka języka niemieckiego z zastosowaniem metody SuperMemo Podsumowanie Warto zwrócić uwagę na następujące wnioski wynikające z przeprowadzonych badań: Zastosowany model wspierania tradycyjnej nauki języka obcego kursem internetowym SuperMemo, przyniósł wiele korzyści zarówno dla uczniów, jak i nauczycieli; Spersonalizowany system powtórek SuperMemo przyspieszył proces przyswajania nowego słownictwa, co pozwoliło na efektywne przygotowywanie się do sprawdzianów ze słownictwa; Wzbogacenie materiałów dydaktycznych o materiały multimedialne urozmaiciło i uatrakcyjniło proces nauki dla uczniów; Dołączone do kursu nagrania umożliwiły stały dostęp do prawidłowych wzorców fonetycznych; Jedną z zalet kursu internetowego była możliwość pracy z nim w dowolnym czasie i miejscu; Społecznościowy charakter platformy Akademii Internetowej Supermemo.net sprzyjał motywowaniu do pracy z kursem i nauki języka niemieckiego; Poprzez 100% skorelowanie słownictwa z kursu na platformie z podręcznikiem Hier und da 1 nauczyciele otrzymali atrakcyjne narzędzie pracy wspierające proces nauki; Kurs na platformie umożliwiał nauczycielom sprawdzanie na bieżąco ilości przerobionego materiału poprzez statystyki dla poszczególnych uczniów, dostępne na platformie supermemo.net. Bibliografia 1. G. Wolf, The Memory Master. Piotr Wozniak has created a foolproof plan to help you remember everything you ll ever learn. Just surrender to the algorithm. WIRED, May Woźniak, P.A., Economics of Learning. New Aspects of Modern Computer Aided Self Instruction Systems. Praca doktorska. Uniwersytet Wrocławski Woźniak, P.A., Optimization of learning. Praca magisterska. Politechnika Poznańska Netografia 1. [ ]. 2. [ ]. Learning German with the Use of the SuperMemo Method The paper aims to present the results of a study of the effectiveness of teaching foreign languages using the SuperMemo method. It has been carried out among the 10th form students (Polish upper secondary school). Keywords: e learning, SuperMemo method, supermemo.net e learning platform 14

15 Bruno Jacobfeuerborn Bruno Jacobfeuerborn * E Learning A Tool for Boos ng a Ne st Society Summary: One of the most efficient strategies to prepare societies and communities to address future challenges is to provide people with sound education and self education systems. General education, vocational training and various forms of life long learning can arm us against unforeseen predicaments, crisis, turning points, and downturns. This is particularly true for the society that will be focused on the production, processing, dissemination, exchange and trade of symbolic goods (e.g. intellectual property rights, entertainment). Such a society is already in statu nascendi. We call it netist society for its defining factor is the network that is the major factor of growth and development. The feature of the netist society is the necessity of almost permanent learning for maintaining and boosting the society. Given the immense number of users and a limited number of teachers, this paper claims that e learning, whatever its particular form and technical intricacies, will become the overwhelming facility for acquiring skills and knowledge. Keywords: e learning, netism, netist society, ICT Context While we enjoy living in probably the most prosperous and awarding period of the human civilization evolution (Pinker, 2011), it is nevertheless replete with crises, debunkments of many acknowledged paradigms and at the same time an active quest for new paradigms, contesting and questioning many recognized authorities and creating new ones, dismantling numerous existing systems for freeing the space for temporary arrangements, stressful and uncanny overwhelming uncertainty, and a general loss of confidence. These are typical syndromes of transition periods that bridge old and new eras, and link up old and new ways the societies are organized and operate. There is no doubt that today we are on the threshold of the new world in which we shall be confronted with expected and unexpected challenges and issues that will impel us to exceed the boundaries of our imagination and acquired experiences. The lessons drawn from a few last decades clearly indicate that one of the best ways for preparing communities and societies to address incoming problems and difficulties is to educate people and to allow, encourage and help the people to educate themselves. Knowledge and skills are the best survival strategy for both individuals and collective human entities. General education, vocational training and various forms of life long learning can arm us against unforeseen predicaments, crisis, turning points, and downturns. It needs to be noted that most people, including various levels decision makes eagerly agree that education is the essence of socialization and economic and societal growth and progress. However, when it comes to practical measures, in particular allocating significant funds for establishing and/or developing education facilities, the enthusiasm often gets snuffed. The reasons why it happens are many and a discussion of this topic lies beyond the scope of this paper; however, already at this point of our discourse we claim that the approach to education based on e learning patterns and tools can help get rid of the paradox that most people value education and its role but at the same time it is actually not given a very high priority while defining and implementing policies. The intended purpose of the discussion we carry out in this paper is twofold. On the one hand side it tries to peep out behind the curtain that divides the future from the present and to * Deutsche Telekom AG, Germany 15

16 E Learning A Tool for Boos ng a Ne st Society figure out in general terms some aspects of the organization of the networked society that is here dubbed netist society (Jacobfeuerborn, 2008), and on the other hand side, it attempts to spot the role and place of e learning within that kind of society. Netism is such a form of the future society in which a large part of professional and personal activities carried out by the members of the society take place on the universal multipurpose network such as the internet. The network is a leverage of economic and societal growth and development, and a place of individual selfdevelopment, the place of work and entertainment, the place of satisfactions and pleasures and disappointments and frustrations, the place where individual and collective identities are built and fostered. It is the place where private and public spheres crossover. The network is a space parallel to what is called a real world, the space equally valued and employed. A quick glance at the history of the internet proves its incredible versatility, flexibility, dynamics, and ability to scale up. Even the more surprising feature of the internet is that it is easily and widely accepted and seamlessly integrated with social and economic fabrics regardless of cultures, ethnicity and even political set ups (with a few exceptions regarding the latter). As the network constantly evolves and develops towards new directions and thereby offers new opportunities, its users, or perhaps to better say inhabitants, in order to keep pace with the change have to frequently update their skills and competences, and sometimes even change their biographies. This means that they have to incessantly learn new notions, things, and procedures, to get acquainted with new people and customs. A lot of such learning will undoubtedly be done on the fly while getting acquainted with new services and facilities, especially that the systemman interfaces get more and more user friendly; however, more advanced, deeper, and sophisticated training will certainly be necessary, as well. Towards this end, given the immense number of users and a limited number of teachers and instructors e learning, whatever its particular form and technical intricacies, will become the major facility for acquiring skills and knowledge, and communicate with the fellow students. The discussion we hold in this paper is organized as follows. In the next section we shall paint with a broad brush the concept of netism, then we shall make a few notes on computer and network literacy, and afterwards we draft the features of e learning followed by an attempt to glance at e learning in the context of how to boost the netist society. Network Society and Emergence of Netism The way people have organized their societies and material and symbolic goods production have evolved from hunting and gathering, to agrarian society, and to industrial and post industrial society (Gellner, 1990). The most successful organization of tangible goods production has turned out capitalism whose rapid development throughout 19 th and 20 th centuries tremendously multiplied the wealth of industrial nations. While tracking numerous discussions, reflections, and readings on the evolution of capitalism from its nascent days till today we arrived at two conclusions that define our concept of netism (network + ism). The first one is that, roughly speaking, the focus of capitalism moves from the production of tangible material goods such as planes, cars, and computers to an array of diversified and sophisticated services and symbolic goods, e.g. TV shows, software, intellectual property rights, or just visits in thematic entertainment parks. This transformation has had many reasons out of which we emphasize the emergence, and dramatic and fast development of information networks, both stationary networks such as the internet and mobile networks such as cellular nets. Manuel Castells, the author of the term network society, was one of the first analysts and researchers who understood and depicted the importance of computerized networks and their role in transforming societies towards informational capitalism and network societies (Castells, 2000). During an insightful conversation published at con4.html he defined a network society as a society where the key social structures and activities are organized around electronically processed information networks. So it's not just about networks or social networks, because social networks have been very old forms of social organization. It's about social networks which process 16

17 Bruno Jacobfeuerborn and manage information and are using micro electronic based technologies." Following Castells we even risk a hypothesis that these networks are the main vehicle and accelerator of the present and future change that will transform capitalism into netism whose leading subject of manufacturing, processing, dissemination, exchange and trade will be just symbolic goods, and focus on knowledge, innovation, human capital, media convergence, new business models and lifestyle (Jacobfeuerborn, 2008). Our second conclusion refers to the theory of the leisure class (Veblen 2008) and the notions of consumerism and conspicuous consumption. Whether we like it or not, these days abundant consumption is the flywheel of the economy. Consumption is not only the engine of the present economy but also its indispensable fuel as well as its navigation mechanism. Reduction of consumption, as claimed by its consumption supporters, leads to the reduction of production, which in turn gives rise to lowering material standards of living. Having in mind certain reservations, consumption owing to its energy, ubiquity and high visibility might even look as a self driven and self nourishing process. Incidentally, more consumption means also more waste and more harm to the environment we live in. Putting aside a critique of consumerism the fact is that a customer, who is the major figure in the context of consumerism, becomes the major subject to attention of producers, traders, dealers, sellers, providers, public relation operators, administrators, educators, and consequently the subject to social, psychological, and economic analysis. The customer, the client, the purchaser, the user has been promoted to seize and occupy the epicenter of notice, reverence, and consideration. One could even argue that vendors have become customers of their customers. Obviously, first heralds of such a new type of customers already emerge and are living among us. They provide us with hints about the future. The entities and facilities of the contemporary word, of its public and private spheres, are subject to pervasive and fast commoditization, which affects not only the word of tangible goods but to an increasing extent also human relationships. The free market economy paradigms along with its asymmetries and afflictions combined with information and communications technology, financial inventiveness and innovativeness, and antagonistic features of human nature play essential role and are a driving force of this process. Commoditization affects larger and larger territories of human activities and relationships. Note that a simple and widespread understanding of a commodity, in addition to its functional specification, includes only two supplementary items, namely a price and a brand name. However, the notion of commodity tagged merely by the price and brand name is presently definitively not sufficient to understand it. An array of additional information regarding the commodity is required to provide its full characteristic. This information includes such elements as market analysis, promotion strategy, or customer experience, to mention only a few. This is actually a bunch of various and complex interrelated information that decide whether the commodity attracts the attention of customers and succeeds or not on the market. Today, when the markets are flooded with products of identical or similar functionality and sometimes even their outlooks are worryingly akin to each other this information becomes the main impact tool vis à vis customers, which is used to shape and manipulate their behavioral patterns and decisions. However, while producers and service providers have learned how to exploit network to promulgate their ideas and brand names, and to promote and deliver their specific products, the other side, namely consumers, has also developed facilities and technologies to separate the wheat from the chaff, to test usability and quality, to cope with the flood of advertisements, fake announcements and promises, and to negotiate better prices. Towards this end, a paragon solution are social networks, such as Groupon and hundreds of its clones that arrange discounted certificates for groups of internauts interested in purchasing products at a discount price. Another example are thousands of websites that compare prices of given products and attach customers opinions. It is indeed interesting to observe how the network becomes a facility for mediating convergent and different interests of divers communities. 17

18 E Learning A Tool for Boos ng a Ne st Society Network Literacy Computer and information literacy are widely used terms owing to the pervasiveness of the intrnet and searching facilities such as popular browsers (e.g. Google, AltaVista). The meaning of the term computer literacy is as a matter of fact self explanatory; it assumes understanding and fluency regarding the use of computers for performing tasks of a given kind. As to the term information literacy the American Library Association gives the following definition To be information literate, a person must be able to recognize when information is needed and have the ability to locate, evaluate, and use effectively the needed information. (ALA, 1989). For the network society a fundamental competence is network literacy that, as we understand it, combines the notions of computer and information literacy and enhance them towards the ways and means of how people locate information and knowledge by means of the network (the internet), how they communicate, work together, share information and knowledge, and last but not least learn and teach by through network facilities. The survey made in the year of 2010 on the internet opportunities for learning reported by the European Centre for the Development of Vocational Training, brings up the following key points: Internet is widely and increasingly used for self directed learning. In the 3 months prior to the survey, 32 % of the total population in the European Union has consulted internet for the purpose of self directed learning. This is an increase by 9 percentage points compared to Internet is also commonly used to look for learning opportunities. In the 3 months prior to the survey, 23 % of individuals in the European Union have used Internet to search for information on education and training courses. This is an increase by 4 percentage points compared to However, the use of Internet to attend online courses is relatively less frequent (5 % of the total population in 2010) and slowly growing (an increase by 2 percentage points compared to 2007). Data also refer to the 3 months prior to the survey. The data presented above refer to the percentage of the total population that has used internet in the 3 months prior to the survey to carry out some activities related to education and training. The three following activities were considered: (i) looking for information about education, training or course offers (i.e. the research of information is meant to be an online research, whereas education, training and courses could be held either online or offline); (ii) doing an online course in any subject; (iii) consulting the Internet with the purpose of self directed learning. E learning Philosophy Since its emergence the notion and practices of e learning have evoked hot discussions and polarized educators, trainers, and instructors, as well as administrators of educational systems. Here are a few questions pose in the context of e learning. Has the notion of e learning become an incantation or a curse in the discussions on how teaching and education could be and actually are organized in the age of the internet? Has this term gained the status of universal panaceum to resolve problems of teaching, schooling and instruction in the overpopulated world and a growing number of those who consider education and degrees a key to a better life and an instant laissez passer to a successful career? Or, perhaps it is but a nostrum of unproved and overestimated efficacy promoted by charlatans and marketing agents to freak out people in order to get easy income and/or to set up an illusion of the cutting edge. It can be held that e learning as of today is both, namely, on the one hand, it is a real thing that can bring up the better off to pupils, students and also to scholars and teachers, as well as to the employees of organizations and institutions, and, on the other hand, it can be used as an ersatz of serious teaching and learning providing delusions and eventually disappointments to its users and participants. 18

19 Bruno Jacobfeuerborn The concept of e learning is in a sense an heir of the distance learning that goes back to 1840 when Sir I. Pitman came out with the idea and the implementation of correspondence courses by mail. Alike e learning this concept caused controversies, mainly on the ground of not being able to ensure quality teaching and learning. However, in a certain way it paved the way to the democratization of education making supervised learning possible for those who could not attend regular courses and enroll at studies provided by educational institutions. Historically, an important leap in the area of remote learning was the introduction of mass memories like CD ROMs and personal computers, and shortly later the advent of the internet with its flag ship service of world wide web. The latter triggered the avalanche of educational activities and services. Today e learning is usually meant as a set of techniques and tools based on a variety of information and communication technologies (ICT), which means that the teaching and learning process takes place on computer platforms. The Chartered Institute of Personnel and Development of the United Kingdom offers the following definition of e learning Learning that is delivered, enabled or mediated using electronic technology for the explicit purpose of training in organizations. E learning often takes form of distance learning in which sources of information and knowledge, be they human beings or audiovisual material, are placed in remote locations. Noteworthy, as noted in (Rosen, 2009), over the last years e learning evolves towards Computer Supported Collaborative Learning (CSCL) that includes various facilities and technologies such as blogs, virtual classrooms and virtual learning environments, personal learning environments, collaborative software tools, and other facilities available on web 2.0. The potential of e learning and its suitability for various target groups is still subject to study and even experimentations. The awareness of opportunities and advantages of e learning is not commonplace among professional educators and communicators. One can come across a number of prejudices and reservations related to e learning. On the other hand the internet has become a parallel universe where people, especially younger generations, spend more time seeking not only entertainment and social networking but also serious learning opportunities (Jacobfeuerborn, 2006). John Chambers, CEO of CISCO, predicts that The biggest growth in the internet, and the area that will prove to be one of the biggest agents of change, will be in on line training, or e learning. Advocates and enthusiasts of e learning put forward the following major arguments: increased access to structured and annotated source documents and didactic/pedagogical materials; easier access to high caliber teachers and trainers in case of online and real time courses (synchronous learning); in case of non guided classes (asynchronous learning) learning becomes flexible and convenient to students who can organize their schedules depending on their availability and disposition as the courses are usually available 24x7; improved performance certain surveys prove that e learners perform better than their conventional counterparts (Means, 2009). The list of arguments in favor of e learning can be continued (to this end, visit for instance learning). As far as reasons against e learning are concerned probably the first one lies in the e prefix itself, i.e. still not all prospective students have mastered the use of computers and networks and consider them natural part of their daily environments. The second major case against e learning is that it lacks a close contact with human teachers and other students while learning. One of the results is the fact that interactions between the protagonists of the teaching/learning process are limited in terms of their content and affective components technology goes before pedagogy and the human touch is missing. A comment to this argument is that skills in the future will more and more need to include social interaction, which the present e learning forms can hardly provide. The argument that the e learning option encourages students to not attend lectures is pretty common, especially among university lecturers; incidentally, it has been proved by the survey made by L. Naber and M. Köhle (Naber, 19

20 E Learning A Tool for Boos ng a Ne st Society 2002). Incidentally, the argument that it is difficult to locate valuable content for feeding e learning platforms ceases to be valid, at least as academic teaching is concerned since the best world universities such as the universities of Oxford, Cambridge, Stanford and many others, as part of their Open Access policies, make available their courses on line free of charge to everybody who has access to the internet (see for instance openscholarship.org/jcms/c_6157/open access). Nevertheless, the list of cons can be continued; it s however beyond the scope of this paper to identify and balance arguments in favor and against e learning. Towards this end, the interested reader can read (Kanuka, 2008). Noteworthy, there are visible disparities towards e learning software preferences in academia and educational milieu and the corporate world. The general tendency is that academia prefers open source solutions, in particular very popular is the Moodle system, whereas the corporate world sticks rather to commercial solutions (Jacobfeuerborn, 2006). An interesting analysis of open source versus commercial e learning systems is made in (Stephenson, 2006). To summarize, it can be held that e learning aggressively gains more and more territory and will be encompassing more students, employees, teachers and trainers to implement teaching curricula in both academia and corporate environments. Incidentally, it becomes increasingly important to develop methodologies for choosing right e learning tools tailored to specific needs. A generic set of criteria to evaluate e learning platforms was proposed in (Jacobfeuerborn, 2010). For the sake of completeness we need to mention that the internet is a place of various forms of learning that go beyond the model of teacher student, for instance: crowdsourcing (Surowiecki, 2005) that is based on the wisdom of a community engaged in a given problem or virtual learning communities based on a shared topic and/or purpose (Palloff, 2009). E learning to Boost Netism As a rule, significant advancements in technology and societal organization influence schooling and educational systems. The more advanced is the society the more sophisticated are its schooling and educational settings. There is then no doubt that instructional technologies based on the concept of e learning evolve and are subject to gradual improvements and enhancements. E learning started as a relatively simple supportive and auxiliary tool to help students in their work at home and at school, but now it is a large substantive area with its specific methodologies and tools that can be used in both institutional education and in one s own curriculum. Today e learning combines both technical and social facilities. It can operate on a small, individual scale, and on a large, collective scale employing such technologies as blogs, wiki, social networks, communicators, etc. It can cater different aspects of the learning communities such as age, language, culture, and gender. Nowadays, almost all institutions and larger companies have in place e learning platforms and activities. Altogether it is undoubtedly a sign of life and appropriateness of the e learning approach to teaching and learning. The irrepressible liveliness, agility, and ability to evolve make e learning a serious candidate for seizing the learning and educational niche in the incoming netist society. The justification of the above conjecture is as follows. Netism is the formation in which customers are prosumers in the sense introduced in (Toffler, 1984), i.e. they not only purchase commodities but also have a say on what is to be produced. Prosumerism is a close interaction built up and carried out on the network between the customer and a producer, initiated by the customer who specifies the desired product or service. Being a prosumer is by definition a proactive attitude vis à vis the marketplace, which requires knowledge and general orientation in fashions and trends. This can be achieved by constant learning and knowledge acquisition, and since the main arena of prosumers activities will be the internet, learning means in fact e learning. Another element of the justification is that in order to make informed decisions on more advanced products or services, while being confronted with the cornucopia of goods to acquire and strategies to adopt, customers will need not only references and opinions of other customers but they will need to learn the background and context of the desired goods. 20

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

Effective Governance of Education at the Local Level

Effective Governance of Education at the Local Level Effective Governance of Education at the Local Level Opening presentation at joint Polish Ministry OECD conference April 16, 2012, Warsaw Mirosław Sielatycki Ministry of National Education Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

No matter how much you have, it matters how much you need

No matter how much you have, it matters how much you need CSR STRATEGY KANCELARIA FINANSOWA TRITUM GROUP SP. Z O.O. No matter how much you have, it matters how much you need Kancelaria Finansowa Tritum Group Sp. z o.o. was established in 2007 we build trust among

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers 1 z 7 2015-05-14 18:32 Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers Tworzenie ankiety Udostępnianie

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Piąte spotkanie grupy partnerskiej w Katowicach (Polska) 19-20 maj 2015 Program Uczenie się przez całe życie Grundtvig Tytył projektu: Osoby 50+ na rynku

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY TeleTrade DJ International Consulting Ltd Sierpień 2013 2011-2014 TeleTrade-DJ International Consulting Ltd. 1 Polityka Prywatności Privacy Policy Niniejsza Polityka

Bardziej szczegółowo

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Time for changes! Vocational activisation young unemployed people aged 15 to 24 Projekt location Ząbkowice Śląskie project produced in cooperation with Poviat Labour Office

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland

Cracow University of Economics Poland Cracow University of Economics Poland Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Keynote Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit,

Bardziej szczegółowo

Cel szkolenia. Konspekt

Cel szkolenia. Konspekt Cel szkolenia About this CourseThis 5-day course provides administrators with the knowledge and skills needed to deploy and ma Windows 10 desktops, devices, and applications in an enterprise environment.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o.

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Miejsce odbywania stażu / Legal address Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw Stanowisko, obszar działania/

Bardziej szczegółowo

PROJECT. Syllabus for course Global Marketing. on the study program: Management

PROJECT. Syllabus for course Global Marketing. on the study program: Management Poznań, 2012, September 20th Doctor Anna Scheibe adiunct in the Department of Economic Sciences PROJECT Syllabus for course Global Marketing on the study program: Management I. General information 1. Name

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

PROJECT. Syllabus for course Principles of Marketing. on the study program: Administration

PROJECT. Syllabus for course Principles of Marketing. on the study program: Administration Poznań, 2012, September 20th Doctor Anna Scheibe adiunct in the Department of Economic Sciences PROJECT Syllabus for course Principles of Marketing on the study program: Administration I. General information

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Projekt finansowany Fundusze Europejskie z budżetu państwa dla rozwoju oraz ze Polski środków Wschodniej Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Imię i Nazwisko Kandydata/Kandydatki Proszę wstawić X w pole zgodnie z prawdą: Brak znajomości języka angielskiego Znam j. angielski (Proszę wypełnić poniższy

Bardziej szczegółowo

Wikimedia Polska Conference 2009 You too can create... not only Wikipedia!

Wikimedia Polska Conference 2009 You too can create... not only Wikipedia! Wikimedia Polska Conference 2009 You too can create... not only Wikipedia! 1 st -3 rd May, 2009, Jadwisin by the Jezioro Zegrzyńskie Wikimedia Polska Conference 2009 is a fourth event organized by the

Bardziej szczegółowo

Angielski Biznes Ciekawie

Angielski Biznes Ciekawie Angielski Biznes Ciekawie Conditional sentences (type 2) 1. Discuss these two types of mindsets. 2. Decide how each type would act. 3. How would you act? Czy nauka gramatyki języka angielskiego jest trudna?

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

POLISH CULTURAL FOUNDATION

POLISH CULTURAL FOUNDATION 177 Broadway Clark, New Jersey 07066 Tel: 732-382-7197 Fax: 732-382-7169 web: www.pcfnj.org e-mail: pcf@pcfnj.org Accept our cordial invitation to JOIN TODAY! Come visit and experience our hospitality.

Bardziej szczegółowo

HOW TO COMMUNICATE ECOTOURISM

HOW TO COMMUNICATE ECOTOURISM HOW TO COMMUNICATE ECOTOURISM CHRIS MILNES, HELLENIC ECOTOURISM SOCIETY Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Projekt opracowany przez Społeczny

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze Specjalność PROGRAM OF BACHELOR STUDIES Graduate profile Graduate has a general theoretical knowledge in the field

Bardziej szczegółowo

Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia

Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia Katedra Rynku Transportowego Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia dr Marcin Wołek Department of Transportation Market University of Gdansk Warsaw,

Bardziej szczegółowo

SUPPLEMENTARY INFORMATION FOR THE LEASE LIMIT APPLICATION

SUPPLEMENTARY INFORMATION FOR THE LEASE LIMIT APPLICATION SUPPLEMENTARY INFORMATION FOR THE LEASE LIMIT APPLICATION 1. Applicant s data Company s name (address, phone) NIP (VAT) and REGON numbers Contact person 2. PPROPERTIES HELD Address Type of property Property

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach

Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach Akademia Ekonomiczna w Poznaniu Wydział Zarządzania Specjalność: Inwestycje Kapitałowe i Strategie Finansowe Przedsiębiorstw Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach Michał Goc Praca

Bardziej szczegółowo

Po powtórce zaczynamy naukę kolejnych 10-15 nowych słów i wyrażeń, po czym zostawiamy je w przegródce numer 1. Systematyczność

Po powtórce zaczynamy naukę kolejnych 10-15 nowych słów i wyrażeń, po czym zostawiamy je w przegródce numer 1. Systematyczność Fiszki, metoda powtórkowa. System pięciu przegródek Pierwszego dnia nauki możemy zacząć od przyswojenia 10-15 nowych słówek. Wkładamy je wtedy do przegródki numer 1. Kolejnego dnia zaczynamy od powtórki

Bardziej szczegółowo

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r EGARA 2011 Adam Małyszko FORS POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r HISTORIA ELV / HISTORY ELV 1992r. 5 Program działań na rzecz ochrony środowiska / EAP (Environmental Action Plan) 1994r. Strategia dobrowolnego

Bardziej szczegółowo

Perspektywy PDF. ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0

Perspektywy PDF. ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0 Perspektywy PDF ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0 Perspektywy PDF By 0 - Are you searching for Perspektywy pdf Books? Now, you will be happy that Perspektywy PDF is available at our online library

Bardziej szczegółowo

I webinarium 18.02.2015

I webinarium 18.02.2015 I webinarium 18.02.2015 Współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Współpracy Transgranicznej Republika Czeska - Rzeczpospolita Polska 2007-2013.

Bardziej szczegółowo

Call 2013 national eligibility criteria and funding rates

Call 2013 national eligibility criteria and funding rates Call 2013 national eligibility criteria and funding rates POLAND a) National eligibility criteria Funding Organisation National Contact Point National Center for Research and Development (Narodowe Centrum

Bardziej szczegółowo

Presented by. Dr. Morten Middelfart, CTO

Presented by. Dr. Morten Middelfart, CTO Meeting Big Data challenges in Leadership with Human-Computer Synergy. Presented by Dr. Morten Middelfart, CTO Big Data Data that exists in such large amounts or in such unstructured form that it is difficult

Bardziej szczegółowo

Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki. Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne

Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki. Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne Białystok Poznań 2009 3 copyright by: Fundacja Ekonomistów Środowiska i Zasobów

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi SNMP Protocol The Simple Network Management Protocol (SNMP) is an application layer protocol that facilitates the exchange of management information between network devices. It is part of the Transmission

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE. Negotiation techniques. Management. Stationary. II degree

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE. Negotiation techniques. Management. Stationary. II degree Politechnika Częstochowska, Wydział Zarządzania PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu Kierunek Forma studiów Poziom kwalifikacji Rok Semestr Jednostka prowadząca Osoba sporządzająca Profil Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International

Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International Edycja 5. kwiecień 2015 5 th Edition APRIL 2015 Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International The Most Desired Employers 2014 in the Opinion of Professionals

Bardziej szczegółowo

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES The Student First and last name(s) Nationality E-mail Academic year 2014/2015 Study period 1 st semester 2 nd semester Study cycle Bachelor Master Doctoral Subject area,

Bardziej szczegółowo

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM 1. Imię i nazwisko dziecka / Child's name... 2. Adres / Address... 3. Data urodzenia / Date of birth... 4. Imię i nazwisko matki /Mother's name... 5. Adres

Bardziej szczegółowo

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance Benefits Depending on your residency status (EU citizen or not) there are various benefits available to help you with costs of living. A8 nationals need to have been working for a year and be registered

Bardziej szczegółowo

Adult Education and Lifelong Learning

Adult Education and Lifelong Learning Adult Education and Lifelong Learning Adult Education Centers can provide a number of courses many of which are free to the learner. For information on the courses they provide visit www.lincolnshire.gov.uk/

Bardziej szczegółowo

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+ Goodman Kraków Airport Logistics Centre 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth Goodman Kraków Airport Logistics Centre ul. Komandosów 1, 32-085 Modlniczka Goodman

Bardziej szczegółowo

Customer engagement, czyli klient, który wraca

Customer engagement, czyli klient, który wraca Customer engagement, czyli klient, który wraca Impact Economics Relations Transformation Warszawa, 4 listopada 2015 Kolejność ma znaczenie Put your staff first, customers second, and shareholders third

Bardziej szczegółowo

Tworzenie zintegrowanych strategii miejskich. Creation of integrated urban strategies? the example of the Krakow Functional Area

Tworzenie zintegrowanych strategii miejskich. Creation of integrated urban strategies? the example of the Krakow Functional Area ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ OBSZARÓW MIEJSKICH W KRAJACH CZŁONKOWSKICH UE W LATACH 2014-2020 29 września 1 października 2015 r. Sesja warsztatowa - Zintegrowane Strategie Miejskie tworzenie i realizacja Tworzenie

Bardziej szczegółowo

EuroWeek Szkoła Liderów 2015

EuroWeek Szkoła Liderów 2015 EuroWeek Szkoła Liderów 2015 Tegoroczny Obóz Językowy Euroweek, niewątpliwie był jednym z tych wyjazdów, które zapadają w pamięci na długie lata. Grupa uczniów z naszej szkoły wraz z nauczycielem języka

Bardziej szczegółowo

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego 18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego I m sorry, could you repeat that, please? - Przepraszam, czy mo na prosiæ o powtórzenie? I m sorry, I don t understand. - Przepraszam, nie rozumiem. Did you

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ: PSYCHOLOGIA KIERUNEK:

WYDZIAŁ: PSYCHOLOGIA KIERUNEK: Lp. I Introductory module 3 Academic skills Information Technology introduction Intellectual Property Mysterious Code of Science Online surveys Personal growth and social competences in the globalizedintercultural

Bardziej szczegółowo

British Polish Chamber of Commerce ul. Nowogrodzka 12/3 00-511 Warszawa Tel/Fax: +48 22 622 20 56 www.bpcc.org.pl

British Polish Chamber of Commerce ul. Nowogrodzka 12/3 00-511 Warszawa Tel/Fax: +48 22 622 20 56 www.bpcc.org.pl British Polish Chamber of Commerce ul. Nowogrodzka 12/3 00-511 Warszawa Tel/Fax: +48 22 622 20 56 www.bpcc.org.pl The British Polish Chamber of Commerce is extremely active with its media and communications

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA MAJ 2014 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze słuchu 1.1. 1.2.

Bardziej szczegółowo

PROJECT. Syllabus for course Techniques of negotiations and mediations in administration. on the study program: Administration

PROJECT. Syllabus for course Techniques of negotiations and mediations in administration. on the study program: Administration Poznań, 2012, September 20th Doctor Anna Scheibe adiunct in the Department of Economic Sciences PROJECT Syllabus for course Techniques of negotiations and mediations in administration on the study program:

Bardziej szczegółowo

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Dlaczego powstało? - świat przeżywa dziś rewolucję w obszarze edukacji, - naszym celem jest promocja śląskiego jako regionu opartego na wiedzy, i najnowszych technologiach,

Bardziej szczegółowo

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce Sustainable Urban Mobility Planning Poland Wprowadzenie Introduction Wyzwania polityki UE w zakresie transportu miejskiego Zatłoczenie centrów miast

Bardziej szczegółowo

P R A C A D Y P L O M O W A

P R A C A D Y P L O M O W A POLITECHNIKA POZNAŃSKA Wydział Maszyn Roboczych i Transportu P R A C A D Y P L O M O W A Autor: inż. METODA Ε-CONSTRAINTS I PRZEGLĄDU FRONTU PARETO W ZASTOSOWANIU DO ROZWIĄZYWANIA PROBLEMU OPTYMALIZACJI

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU. IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name. Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw

PROGRAM STAŻU. IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name. Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Miejsce odbywania stażu / Legal address Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw Stanowisko, obszar działania/

Bardziej szczegółowo

niedziela, 29 stycznia 2012 PR dobrych praktyk

niedziela, 29 stycznia 2012 PR dobrych praktyk PR dobrych praktyk o PSPR PSPR to najstarsza organizacja branżowa w Polsce 19 stycznia obchodziliśmy okrągłą rocznicę popularyzacja zagadnień związanych z Public Relations wskazywanie kierunku i działań

Bardziej szczegółowo

Logistics 1st degree (1st degree / 2nd degree) General (general / practical)

Logistics 1st degree (1st degree / 2nd degree) General (general / practical) MODULE DESCRIPTION Module code Module name Module name in English Valid from academic year 2012/2013 MODULE PLACEMENT IN THE SYLLABUS Z-LOG-1074 Zarządzanie relacjami z klientami Customer Relationship

Bardziej szczegółowo

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent How To Start a BUSINESS Agenda Steps to build a business Examples: Qualix Comergent 1 Idea The Idea is a Piece of a Company 4 2 The Idea is a Piece of a Company Investing_in_New_Ideas.wmv Finding_the_Problem_is_the_Hard_Part_Kevin

Bardziej szczegółowo

ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND

ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND Ala ma kota is a network of non-public education preschools which are entered into the register of non-public schools and institutions of the Capital City of

Bardziej szczegółowo

Goodman Poznań Airport Logistics Centre 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business+

Goodman Poznań Airport Logistics Centre 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business+ Goodman Poznań Airport 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business Goodman Poznań Airport ul. Batorowska 35, 62-081 Wysogotowo, Poznań Najlepsze miejsce dla biznesu Goodman

Bardziej szczegółowo

Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik. Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for. Tatras National Park (Slovakia) Director Pawel Majko

Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik. Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for. Tatras National Park (Slovakia) Director Pawel Majko April 22, 2012 Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik Tatrzanski Park Narodowy Director Pawel Skawinski (host) Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for National Parks Jan Reklewski Tatras

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

Your bridge to opportunities+

Your bridge to opportunities+ Goodman Wrocław IV 64,000 sqm warehouse space in strategic location Your bridge to opportunities+ Goodman Wrocław IV Wrocław, ul. Kwiatkowskiego Goodman Wrocław IV Wrocław, Kwiatkowskiego Street Zbliż

Bardziej szczegółowo

ZróŜnicowanie polskich miast Urban Inequality in Poland

ZróŜnicowanie polskich miast Urban Inequality in Poland OECD Przegląd krajowej polityki miejskiej National Urban Policy Review of Poland 17-19 19 March 2010 ZróŜnicowanie polskich miast Urban Inequality in Poland Zygmunt Ziobrowski Instytut Rozwoju Miast The

Bardziej szczegółowo

A good donor has as high requirements as a good customer! Solutions for Fundraising. in cooperation with Ebit GmbH

A good donor has as high requirements as a good customer! Solutions for Fundraising. in cooperation with Ebit GmbH A good donor has as high requirements as a good customer! Solutions for Fundraising in cooperation with Ebit GmbH Profit for commercial companies means optimization of donor relationship for you. The connection

Bardziej szczegółowo

THE PROFILE OF PRIMARY LANGUAGE TEACHER. Mariola Bogucka Warszawa, 29.9.2011

THE PROFILE OF PRIMARY LANGUAGE TEACHER. Mariola Bogucka Warszawa, 29.9.2011 THE PROFILE OF PRIMARY LANGUAGE TEACHER Mariola Bogucka Warszawa, 29.9.2011 Cross European Studies quality FL teaching & learning for YLs Nikolov M., Curtain H. (2000) An early Start: Young Learners and

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA N R 4 IM. WŁADYSŁAWA SZAFERA W EŁKU W LADYSLAW SZAFER S PRIMARY SCHOOL N O. 4 IN ELK. EŁK, 10.10.2012r.

SZKOŁA PODSTAWOWA N R 4 IM. WŁADYSŁAWA SZAFERA W EŁKU W LADYSLAW SZAFER S PRIMARY SCHOOL N O. 4 IN ELK. EŁK, 10.10.2012r. EŁK, 10.10.2012r. STRUKTURA SYSTEMU EDUKACYJNEGO STRUCTURE OF EDUCATIONAL SYSTEM WYCHOWANIE PRZEDSZKOLNE PRE-PRIMARY SZKOŁA PODSTAWOWA PRIMARY SCHOOL WIEK AGE 3 (6)7 WIEK (6)7 13 AGE GIMNAZJUM LOWER SECONDARY

Bardziej szczegółowo

Z-LOG-1070 Towaroznawstwo Commodity Studies. Logistics 1st degree (1st degree / 2nd degree) General (general / practical)

Z-LOG-1070 Towaroznawstwo Commodity Studies. Logistics 1st degree (1st degree / 2nd degree) General (general / practical) MODULE DESCRIPTION Z-LOG-1070 Towaroznawstwo Commodity Studies Module code Module name Module name in English Valid from academic year 2012/2013 MODULE PLACEMENT IN THE SYLLABUS Subject Level of education

Bardziej szczegółowo

PLSH1 (JUN14PLSH101) General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination June 2014. Reading and Writing TOTAL

PLSH1 (JUN14PLSH101) General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination June 2014. Reading and Writing TOTAL Centre Number Surname Candidate Number For Examiner s Use Other Names Candidate Signature Examiner s Initials Section Mark Polish Unit 1 Reading and Writing General Certificate of Education Advanced Subsidiary

Bardziej szczegółowo

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY ODMIENNE PODEJŚCIE JAK NAWIGOWAĆ W OBECNYCH NURTACH I RUCHACH, KTÓRE

Bardziej szczegółowo

Planning and Cabling Networks

Planning and Cabling Networks Planning and Cabling Networks Network Fundamentals Chapter 10 Version 4.0 1 Projektowanie okablowania i sieci Podstawy sieci Rozdział 10 Version 4.0 2 Objectives Identify the basic network media required

Bardziej szczegółowo

PROGRAM. Partnerskie Projekty Szkół Program sektorowy Programu Uczenie się przez całe życie. Tytuł projektu: My dream will change the world

PROGRAM. Partnerskie Projekty Szkół Program sektorowy Programu Uczenie się przez całe życie. Tytuł projektu: My dream will change the world PROGRAM Partnerskie Projekty Szkół Program sektorowy Programu Uczenie się przez całe życie Tytuł projektu: My dream will change the world Państwa partnerskie: Hiszpania i Włochy Czas realizacji projektu:

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Przedszkole Nr 1 w Zabrzu ANKIETA ul. Reymonta 52 41-800 Zabrze tel./fax. 0048 32 271-27-34 p1zabrze@poczta.onet.pl http://jedyneczka.bnet.pl ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Drodzy Rodzice. W związku z realizacją

Bardziej szczegółowo

III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE 26 29.04.2015 POLAND European Ecotourism: facing global challenges

III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE 26 29.04.2015 POLAND European Ecotourism: facing global challenges www.european-ecotourism.pl registration: office@european-ecotourism.pl enquires: biuro@sie.org.pl tel. +48 725 994 964 Social Ecological Institute is pleased to invite to III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Wpływ dyrektywy PSD II na korzystanie z instrumentów płatniczych. Warszawa, 15 stycznia 2015 r. Zbigniew Długosz

Wpływ dyrektywy PSD II na korzystanie z instrumentów płatniczych. Warszawa, 15 stycznia 2015 r. Zbigniew Długosz Wpływ dyrektywy PSD II na korzystanie z instrumentów płatniczych Warszawa, 15 stycznia 2015 r. Zbigniew Długosz 1 do czego można wykorzystywać bankowość elektroniczną? nowe usługi płatnicze a korzystanie

Bardziej szczegółowo

Adam Kozierkiewicz JASPERS

Adam Kozierkiewicz JASPERS Adam Kozierkiewicz JASPERS Europa 2020 Flagship initiatives Priorities Targets Digital agenda for Europe Innovation Union Youth on the move Resource efficient Europe An industrial policy for the globalisation

Bardziej szczegółowo

Privacy policy. Polityka prywatności. www.wochen-office.com. office@wochen-offce.com 0048 667-352-102 0048 501-059-473

Privacy policy. Polityka prywatności. www.wochen-office.com. office@wochen-offce.com 0048 667-352-102 0048 501-059-473 Privacy policy Polityka office@wochen-offce.com 0048 667-352-102 0048 501-059-473 registration / correspondence address: 05-850 Ożarów Mazowiecki ul. Dmowskiego 70A/37 Polska / Poland The personal / business

Bardziej szczegółowo

Auschwitz and Birkenau Concentration Camp Records, 1940 1945 RG 15.191M

Auschwitz and Birkenau Concentration Camp Records, 1940 1945 RG 15.191M Auschwitz and Birkenau Concentration Camp Records, 1940 1945 RG 15.191M United States Holocaust Memorial Museum Archive 100 Raoul Wallenberg Place SW Washington, DC 20024 2126 Tel. (202) 479 9717 Email:

Bardziej szczegółowo

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego 2007-2013 Europejska Współpraca Terytorialna Program Współpracy Transgranicznej, Litwa Polska 2007-2013

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego 2007-2013 Europejska Współpraca Terytorialna Program Współpracy Transgranicznej, Litwa Polska 2007-2013 Prof. Aurélie Aurilla Bechina Arnzten Several years combined business research in IT KM and Management experience from International institutions. College University I Buskerud, Norway College University

Bardziej szczegółowo

About the Program. Beneficiaries of the Program. Top 500 Innovators Society building modern science-industry collaboration

About the Program. Beneficiaries of the Program. Top 500 Innovators Society building modern science-industry collaboration Top 500 Innovators Society building modern science-industry collaboration Dariusz Janusek Science for Industry: Necessity is the mother of invention Second Networking Event in the field of modern techniques

Bardziej szczegółowo

Instytut Przedsiębiorczości Cisco

Instytut Przedsiębiorczości Cisco Instytut Przedsiębiorczości Cisco Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie Konferencja: Technologie IT w służbie jakości kształcenia 1 czerwca 2010 Elżbieta Tarnawska Koordynator

Bardziej szczegółowo

Why choose No Hau Studio?

Why choose No Hau Studio? Why choose No Hau Studio? We ve been perfecting our skills for over 10 years. Branding and Communications are the core of our activities. B2B is our speciality. Customer s Satisfaction is our priority.

Bardziej szczegółowo

ETHICS IN COACHING. Axiological foundations supporting changes of consciousness

ETHICS IN COACHING. Axiological foundations supporting changes of consciousness ETHICS IN COACHING Axiological foundations supporting changes of consciousness Lidia D. Czarkowska PhD & Bożena Wujec MA Agenda What coaching is and what is not History of Coachig Ethics in coaching Telic

Bardziej szczegółowo

International Business - studia licencjackie i magisterskie

International Business - studia licencjackie i magisterskie International Business - studia licencjackie i magisterskie Wydział Zarządzania Agenda 1. Trochęhistorii 2. Inspiracje i wzorce 3. Program studiów i sylwetka absolwenta 4. Formy prowadzenia i organizacja

Bardziej szczegółowo

First year of studies - Sculpture... 2. Second year of studies- Sculpture... 3. Third year of studies- Sculpture... 4

First year of studies - Sculpture... 2. Second year of studies- Sculpture... 3. Third year of studies- Sculpture... 4 Academic year 2014/2015 Academy of Fine Arts in Gdańsk Faculty of Sculpture and Intermedia Long-cycle Master s degree studies (5 years) The Faculty of Sculpture is divided into two fields of study: Sculpture

Bardziej szczegółowo

USB firmware changing guide. Zmiana oprogramowania za przy użyciu połączenia USB. Changelog / Lista Zmian

USB firmware changing guide. Zmiana oprogramowania za przy użyciu połączenia USB. Changelog / Lista Zmian 1 / 12 Content list / Spis Treści 1. Hardware and software requirements, preparing device to upgrade Wymagania sprzętowe i programowe, przygotowanie urządzenia do aktualizacji 2. Installing drivers needed

Bardziej szczegółowo

Problemy nauki i szkolnictwa wyższego

Problemy nauki i szkolnictwa wyższego Problemy nauki i szkolnictwa wyższego SPIS TREŚCI Ryszard Maciołek, Wiesław Maik, Krzysztof Sikora WPROWADZENIE 11 Część I NAUKA 15 Zbyszko Chojnicki NAUKA JAKO SYSTEM SPOŁECZNO-POZNAWCZY 17 Jan Woleński

Bardziej szczegółowo

Trend in drug use in Poland

Trend in drug use in Poland Prevalence and patterns of drug use among general population Indicator (GPS) Annual Expert Meeting 214 Trend in drug use in Poland Janusz Sierosławski Institute of Psychiatry i Neurology Warsaw Lisbon,

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

Blended learning w uczelni - efektywny sposób integracji kształcenia tradycyjnego z kształceniem na odległość

Blended learning w uczelni - efektywny sposób integracji kształcenia tradycyjnego z kształceniem na odległość Blended learning w uczelni - efektywny sposób integracji kształcenia tradycyjnego z kształceniem na odległość dr Katarzyna Mikołajczyk Dział Rozwoju Edukacji Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Czym jest

Bardziej szczegółowo

CITY LOGISTICS FOR BIG POLISH CITIES - solutions for rapidly increasing problems of congestion in city centers

CITY LOGISTICS FOR BIG POLISH CITIES - solutions for rapidly increasing problems of congestion in city centers Summary BESTUFS II national seminar in Poland 5 th February 2008 CITY LOGISTICS FOR BIG POLISH CITIES - solutions for rapidly increasing problems of congestion in city centers Instytut Logistyki i Magazynowania

Bardziej szczegółowo

Rola informatyki w naukach ekonomicznych i społecznych Innowacje i implikacje interdyscyplinarne. redakcja ZBIGNIEW E. ZIELIŃSKI

Rola informatyki w naukach ekonomicznych i społecznych Innowacje i implikacje interdyscyplinarne. redakcja ZBIGNIEW E. ZIELIŃSKI Rola informatyki w naukach ekonomicznych i społecznych Innowacje i implikacje interdyscyplinarne redakcja ZBIGNIEW E. ZIELIŃSKI Wydawnictwo Wyższej Szkoły Handlowej Kielce 2011 Publikacja wydrukowana została

Bardziej szczegółowo

POLAND TENDER. Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego. SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY

POLAND TENDER. Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia publicznego. SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY POLAND TENDER Złotów: Usługi kominiarskie wykonywane w budynkach administrowanych przez Miejski Zakład Gospodarki Lokalami w Złotowie Numer ogłoszenia: 422442-2009; data zamieszczenia: 09.12.2009 OGŁOSZENIE

Bardziej szczegółowo

PODANIE O STYPENDIUM STUDENCKIE DLA STUDENTÓW STUDIÓW PODSTAWOWYCH SCHOLARSHIP APPLICATION FOR UNDERGRADUATE STUDENTS

PODANIE O STYPENDIUM STUDENCKIE DLA STUDENTÓW STUDIÓW PODSTAWOWYCH SCHOLARSHIP APPLICATION FOR UNDERGRADUATE STUDENTS Fundacja im. Adama Mickiewicza w Kanadzie The Adam Mickiewicz Foundation in Canada (REV 2015) PODANIE O STYPENDIUM STUDENCKIE DLA STUDENTÓW STUDIÓW PODSTAWOWYCH SCHOLARSHIP APPLICATION FOR UNDERGRADUATE

Bardziej szczegółowo