BADANIA STRUKTURY POŁĄCZEŃ SPAWANYCH PRZY WYKORZYSTANIU TRANSMISYJNEGO MIKROSKOPU ELEKTRONOWEGO (TEM)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "BADANIA STRUKTURY POŁĄCZEŃ SPAWANYCH PRZY WYKORZYSTANIU TRANSMISYJNEGO MIKROSKOPU ELEKTRONOWEGO (TEM)"

Transkrypt

1 81/21 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 21(2/2) ARCHIVES OF FOUNDARY Year 2006, Volume 6, Nº 21 (2/2) PAN Katowice PL ISSN BADANIA STRUKTURY POŁĄCZEŃ SPAWANYCH PRZY WYKORZYSTANIU TRANSMISYJNEGO MIKROSKOPU ELEKTRONOWEGO (TEM) W. OSUCH 11, G. MICHTA 2, A. KRUK 33, F. CIURA 44 Akademia Górniczo-Hutnicza, Wydział Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej, Zakład Metaloznawstwa i Metalurgii Proszków, Pracownia Mikroskopii Elektronowej i Badań Fizycznych Kraków, Al. Mickiewicza 30. STRESZCZENIE Celem prezentowanej pracy było zbadanie na transmisyjnym mikroskopie elektronowym budowy złącza spawanego stali. Badania przeprowadzono na dwu gatunkach stali: typowej stali do spawania St3SAl i stali o podwyższonej wytrzymałości P355. Badano strukturę spoiny, materiału rodzimego oraz strefę wpływu ciepła, szczególną uwagę zwracając na strukturę linii wtopienia. Key words: welding, heat-affected zone, structure, transmission electron microscopy, HAZ, TEM 1. WPROWADZENIE Badania struktury połączeń spawanych klasycznymi technikami mikroskopii świetlnej są szeroko stosowane. Pozwalają one na określenie podstawowych cech struktury różnych stref złącza, określenie jakości jego wykonania i przeanalizowanie ewentualnych niezgodności (np. mikropęknięć). Ograniczeniem jest stosunkowo niewielkie powiększenie. 1 dr inż. 2 dr inż. 3 dr inż. dr 4 dr

2 Znaczne poszerzenie możliwości badawczych daje zastosowanie mikroskopu elektronowego skaningowego (SEM). Mikroskop ten, ze względu na znacznie większe powiększenia, dużą głębię ostrości i związaną z tym możliwością badania przełomów i pęknięć znalazł szerokie zastosowanie w badaniu połączeń spawanych. Innymi powodami szerokiego zastosowania SEM, to łatwość przygotowania preparatów i możliwość badania preparatów dużych (ograniczonych jedynie wielkością komory preparatowej mikroskopu). Badania struktury przy dużych powiększeniach, wykorzystujące możliwości jakie daje transmisyjny mikroskop elektronowy (TEM), są ze względu na ich złożoność, prowadzone stosunkowo rzadko. Badania prowadzone techniką TEM dają możliwości wnikliwej analizy struktury na poziomie submikroskopowym, w dowolnym, ściśle określonym miejscu złącza. Zastosowanie współczesnych technik preparatyki (np. ścienianie jonowe) umożliwia badanie stref przejściowych, również tych, wykonanych z różnych materiałów. Mikroskop elektronowy transmisyjny, przy wykorzystaniu różnych metod badawczych, daje możliwości uzyskania informacji dotyczących analizy mikrostruktury i morfologii (wykorzystanie obrazów w jasnym i ciemnym polu widzenia), analizy struktury krystalicznej, identyfikacji wydzieleń (dyfrakcja elektronowa), analizy jakościowej i ilościowej składu chemicznego w mikroobszarach (analiza energodyspersyjna promieniowania rentgenowskiego). 2. MATERIAŁ I METODYKA BADAŃ Materiałem do badań były dwa gatunki stali węglowych: St3SAl i P355. Skład chemiczny badanych stali podano w tabeli 1. Oba gatunki miały strukturę wyjściową ferrytyczno-perlityczną. Tabela 1. Skład chemiczny badanych stali w % masowych Table 1. Chemical composition of investigated steels in wt.% Zawartość pierwiastków [%] Gatunek St3SAl P355 C Si Mn P S N Al V Nb Ti Stal St3SAl była w postaci blachy cienkiej o grubości 3 mm. Spawanie wykonano metodą GMA w osłonie mieszaniny gazowej typu ARGOMIX C-20 (tj. 80% Ar i 20% CO 2 ). Stal P355 była blachą gruba o grubości 20 mm. Blachy ukosowano sposobem V i spawano wielościegowo metodą GMA w identycznej osłonie jak stal poprzednią. W obu przypadkach wykonano spoiny doczołowe. Badano strukturę spoiny, materiału rodzimego oraz strefę wpływu ciepła, szczególną uwagę zwracając na strukturę obszaru w pobliżu linii wtopienia. Wymagało to odpowiedniego wycięcia próbek, w różnych miejscach złącza, w celu wykonania 208

3 odpowiednich preparatów. Dla stali St3SAl (spawane blachy 3 mm) wycięto plasterki o grubości około 0.4 mm, prostopadle do powierzchni blachy i równolegle do osi spoiny. Po zeszlifowaniu do ok. 80 µm wycięto z nich krążki o średnicy 3 mm do dalszego przygotowania preparatów. Natomiast dla stali P355 z dostarczonej próbki odcięto cienki plasterek (ok. 0.5 mm), będący przekrojem całego złącza, który następnie szlifowano również do grubości ok. 80 µm i wycięto z niego krążki o średnicy 3mm. Płaszczyzna krążków była prostopadła do powierzchni blachy i osi spoiny. Miejsca wycięcia krążków pokazano na rys.1. Rys. 1. Schemat obszaru złącza w stali St3SAl (a) i P355 (b) z zaznaczeniem miejsc, w których zostały pobrane próbki do badań. (E-1) materiał rodzimy; (A-2) spoina; (C-3) SWC; (D-4) SWC przy materiale rodzimym; (B-5) SWC przy linii wtopienia. Fig.1. Scheme of welded joint in steels St3SAl (a) and P355 (b) with marked places where the samples were taken for examination (E-1) native material, (A-2) weld, (C-3) HAZ, (D-4) HAZ at native material, (B-5) HAZ at fusion line. W dalszym etapie przygotowania preparatów, wykonano w krążkach zagłębienia szlifując je i polerując mechanicznie na przyrządzie Dimpler Grinder firmy Gatan. Końcową fazą przygotowania próbek było polerowanie elektrolityczne na ścieniarce strumieniowej Teunopol-3 firmy Struers, przy wykorzystaniu firmowego odczynnika. Obserwację preparatów prowadzono na transmisyjnym mikroskopie elektronowym JEM200CX firmy JEOL. W badaniach wykorzystano technikę obserwacji w jasnym i w ciemnym polu widzenia oraz analizę dyfrakcyjną. 3. OMÓWIENIE I DYSKUSJA WYNIKÓW BADAŃ Na rys.2-4 przedstawiono struktury złącza stali St3SAl, a na rys.5-7 struktury dla stali P Struktury stali St3SAl Na rys.2a pokazano strukturę spoiny. W strukturze występowały duże ziarna ferrytu ze zwiększoną gęstością dyslokacji. Występowały również drobne wydzielenia cementytu o wielkości nm. Na rys. 2b pokazano natomiast strukturę w obszarze 209

4 linii wtopienia. W górnej części zdjęcia występuje obszar spoiny (struktura analogiczna jak na rys.2a), a w dolnej obszar SWC. Jak widać, linia wtopienia ma złożony i bardzo nieregularny przebieg. Rys. 2. Struktura złącza spawanego stali St3SAl. (a) - spoina (próbka A), (b) - obszar linii wtopienia (próbka B). TEM - cienka folia. Fig.2. Structure of welded joint in steel St3SAl (a)- weld (sample A), (b) area of fusion line (sample B), TEM think foil. W SWC, w pobliżu linii wtopienia występowała głównie struktura ferrytyczna o rozdrobnionych, wydłużonych i ukierunkowanych ziarnach (rys.3a). Był to obszar normalizowania. W głębi SWC występowała struktura ferrytyczno-perlityczna z perlitem o różnym stopniu zdegenerowania. Przykład pokazano na rys.3b. Rys. 3. Struktura złącza spawanego stali St3SAl. (a) - SWC w pobliżu linii wtopienia (próbka B), (b) - zdegenerowany perlit w środkowym obszarze SWC (próbka C). TEM - cienka folia. Fig.3 Structure of welded joint in steel St3SAl (a)- HAZ near the fusion line (sample B), (b) degenerated pearlite in the central part of HAZ (sample C), TEM think foil. 210

5 Przy końcu SWC (w pobliżu materiału rodzimego), występował coraz bardziej regularny perlit (rys.4a), praktycznie taki sam jak w materiale rodzimym (rys.4b), który posiadał typową ferrytyczno-perlityczną strukturę. Rys. 4. Struktura złącza spawanego stali St3SAl. (a) - perlit w SWC, w pobliżu materiału rodzimego (próbka D), (b) - struktura materiału rodzimego (próbka E). TEM - cienka folia. Fig.4. Structure of welded joint in steel St3SAl (a)- pearlite in HAZ, near native material (sample D), (b) structure of native material (sample E), TEM think foil Struktury stali P355 W przypadku badania tego złącza (spawane wielościegowo blachy o grubości 20 mm) trudno było wyróżnić linię wtopienia. Materiał w spoinie i w SWC w pobliżu spoiny wykazywał bardzo podobną strukturę. Była to struktura ferrytyczno-perlityczna ze zdegenerowanym perlitem. Przykład struktury spoiny pokazano na rys.5a, a struktury SWC w pobliżu linii wtopienia na rys. 5b. Rys. 5. Struktura złącza spawanego stali P355. (a) struktura spoiny (próbka 2), (b) SWC w pobliżu linii wtopienia (próbka 5). TEM - cienka folia. Fig.5. Structure of welded joint in steel P355, (a)- structure of weld (sample 2), (b) HAZ near the fusion line (sample 5), TEM think foil. Strukturę SWC w części środkowej pokazano na rys.6a. Była to struktura ferrytycznoperlityczna z niezbyt regularnym perlitem. Dodatkowym elementem struktury stali P355 były drobne wydzielenia węglikoazotków pokazane np. na rys.6b. 211

6 Wydzielenia te były obecne w różnym stopniu we wszystkich strefach, najwięcej było ich w materiale rodzimym. Rys. 6. Struktura złącza spawanego stali P355. (a) - SWC w części środkowej (próbka 3), (b) węglikoazotki w ferrycie materiału rodzimego (próbka 1). TEM - cienka folia. Fig.6. Structure of welded joint in steel P355. (A)- HAZ in the middle part (sample 3), (b) carbonitrides in ferrite of native material (sample 1), TEM think foil. 4. PODSUMOWANIE Przeprowadzone badania wykazały dużą przydatność techniki transmisyjnej mikroskopii elektronowej do analizy struktury złącza spawanego. Przeprowadzone badania złącza spawanego wykonanego z blach cienkich spawanych jednościegowo dały lepszą możliwość do analizy poszczególnych elementów SWC. Złącze z blach grubych spawanych wielościegowo dawało skomplikowaną strukturę SWC, trudno było w nim wyróżnić poszczególne elementy strukturalne. STRUCTURAL EXAMINATION OF WELDED JOINTS PERFORMED ON THE TRANSMISSION ELECTRON MICROSCOPY TEM ABSTRACT The aim of this work was examining on the transmission electron microscope microstructural composition of the welded joints of steel. Research were performed on two kinds of steel: typical weldable steel St3Sal and steel with elevated tensile strength. The structural investigations were performed on native material and the heat affected zone. The special attention was turned on the microstructure of the line of fusion. Praca finansowana przez KBN, realizowana w ramach badań statutowych; umowa AGH nr Recenzował: prof. Stanisław Rzadkosz, prof. Edmund Tasak. 212

LABORATORIUM ANALITYCZNEJ MIKROSKOPII ELEKTRONOWEJ (L - 2)

LABORATORIUM ANALITYCZNEJ MIKROSKOPII ELEKTRONOWEJ (L - 2) LABORATORIUM ANALITYCZNEJ MIKROSKOPII ELEKTRONOWEJ (L - 2) Posiadane uprawnienia: ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO NR AB 120 wydany przez Polskie Centrum Akredytacji Wydanie nr 5 z 18 lipca 2007

Bardziej szczegółowo

MIKROSKOPIA ELEKTRONOWA. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

MIKROSKOPIA ELEKTRONOWA. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego MIKROSKOPIA ELEKTRONOWA Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Tło historyczne Pod koniec XIX wieku stosowanie mikroskopów świetlnych w naukach

Bardziej szczegółowo

Spawanie stali konstrukcyjnej Weldox 700

Spawanie stali konstrukcyjnej Weldox 700 Maciej Lachowicz Wojciech Nosko Spawanie stali konstrukcyjnej Weldox 700 Welding of structural steel Weldox 700 Streszczenie W artykule przedstawiono wyniki badań metalograficznych i wytrzymałościowych

Bardziej szczegółowo

BADANIA STRUKTURY MATERIAŁÓW. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

BADANIA STRUKTURY MATERIAŁÓW. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego BADANIA STRUKTURY MATERIAŁÓW Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 1. MAKROSTRUKTURA 2. MIKROSTRUKTURA 3. STRUKTURA KRYSTALICZNA Makrostruktura

Bardziej szczegółowo

BADANIA STRUKTURALNE ŻELIWA ADI W TRANSMISYJNYM MIKROSKOPIE ELEKTRONOWYM

BADANIA STRUKTURALNE ŻELIWA ADI W TRANSMISYJNYM MIKROSKOPIE ELEKTRONOWYM 34/9 Archives of Foundry, Year 2003, Volume 3, 9 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2003, Rocznik 3, Nr 9 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 BADANIA STRUKTURALNE ŻELIWA ADI W TRANSMISYJNYM MIKROSKOPIE ELEKTRONOWYM

Bardziej szczegółowo

Instytut Spawalnictwa SPIS TREŚCI

Instytut Spawalnictwa SPIS TREŚCI Tytuł: Makroskopowe i mikroskopowe badania metalograficzne materiałów konstrukcyjnych i ich połączeń spajanych Opracował: pod redakcją dr. hab. inż. Mirosława Łomozika Rok wydania: 2009 Wydawca: Instytut

Bardziej szczegółowo

STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI

STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI PL0400058 STABILNOŚĆ STRUKTURALNA STALI P92 W KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE ELEMENTACH RUROCIĄGÓW KOTŁÓW ENERGETYCZNYCH ANDRZEJ TOKARZ, WŁADYSŁAW ZALECKI Instytut Metalurgii Żelaza im. S. Staszica, Gliwice

Bardziej szczegółowo

OKREŚLENIE METODĄ KALORYMETRII SKANINGOWEJ ENTALPII PRZEMIAN FAZOWYCH W ŻELIWIE SZARYM

OKREŚLENIE METODĄ KALORYMETRII SKANINGOWEJ ENTALPII PRZEMIAN FAZOWYCH W ŻELIWIE SZARYM 5/22 Archives of Foundry, Year 6, Volume 6, 22 Archiwum Odlewnictwa, Rok 6, Rocznik 6, Nr 22 PAN Katowice PL ISSN 1642-538 OKREŚLENIE METODĄ KALORYMETRII SKANINGOWEJ ENTALPII PRZEMIAN FAZOWYCH W ŻELIWIE

Bardziej szczegółowo

Wpływ kierunku walcowania blach ze stali obrobionej termomechanicznie na jakość złączy spawanych

Wpływ kierunku walcowania blach ze stali obrobionej termomechanicznie na jakość złączy spawanych Jacek Górka Grzegorz Miler Wpływ kierunku walcowania blach ze stali obrobionej termomechanicznie na jakość złączy spawanych Influence of the rolling direction of the metal steel sheet with thermo-mechanical

Bardziej szczegółowo

Inkluzje Protodikraneurini trib. nov.. (Hemiptera: Cicadellidae) w bursztynie bałtyckim i ich badania w technice SEM

Inkluzje Protodikraneurini trib. nov.. (Hemiptera: Cicadellidae) w bursztynie bałtyckim i ich badania w technice SEM Muzeum i Instytut Zoologii Polska Akademia Nauk Akademia im. Jana DługoszaD ugosza Inkluzje Protodikraneurini trib. nov.. (Hemiptera: Cicadellidae) w bursztynie bałtyckim i ich badania w technice SEM Magdalena

Bardziej szczegółowo

NAPRAWA ODLEWÓW ZE STOPÓW MAGNEZU ZA POMOMOCĄ SPAWANIA I NAPAWANIA

NAPRAWA ODLEWÓW ZE STOPÓW MAGNEZU ZA POMOMOCĄ SPAWANIA I NAPAWANIA 33/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (1/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (1/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 NAPRAWA ODLEWÓW ZE STOPÓW MAGNEZU ZA POMOMOCĄ SPAWANIA I

Bardziej szczegółowo

ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW UKŁADU Al-Si

ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW UKŁADU Al-Si 53/22 Archives of Foundry, Year 2006, Volume 6, 22 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2006, Rocznik 6, Nr 22 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW UKŁADU

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU

WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU 51/17 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2005, Rocznik 5, Nr 17 Archives of Foundry Year 2005, Volume 5, Book 17 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW CHROPOWATOŚCI POWIERZCHNI MATERIAŁU NA GRUBOŚĆ POWŁOKI PO ALFINOWANIU

Bardziej szczegółowo

OBRÓBKA CIEPLNO-PLASTYCZNA ŻELIWA SFEROIDALNEGO

OBRÓBKA CIEPLNO-PLASTYCZNA ŻELIWA SFEROIDALNEGO 43/19 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 19 Archives of Foundry Year 2006, Volume 6, Book 19 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 OBRÓBKA CIEPLNO-PLASTYCZNA ŻELIWA SFEROIDALNEGO T. SZYKOWNY 1, K.CIECHACKI

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PARAMETRÓW OBRÓBKI CIEPLNEJ TAŚM ZE STALI X6CR17 NA ICH WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE I STRUKTURĘ

WPŁYW PARAMETRÓW OBRÓBKI CIEPLNEJ TAŚM ZE STALI X6CR17 NA ICH WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE I STRUKTURĘ 2 Prace IMŻ 2 (2012) Krzysztof RADWAŃSKI, Jerzy WIEDERMANN Instytut Metalurgii Żelaza Andrzej ADAMIEC Przeróbka Plastyczna na Zimno Baildon Sp. z o.o. Jarosław GAZDOWICZ Instytut Metalurgii Żelaza WPŁYW

Bardziej szczegółowo

Badanie właściwości mechanicznych złączy z niskowęglowych stali Cr-Mo spawanych laserowo

Badanie właściwości mechanicznych złączy z niskowęglowych stali Cr-Mo spawanych laserowo 46 MECHANIK NR 1/2016 Badanie właściwości mechanicznych złączy z niskowęglowych stali Cr-Mo spawanych laserowo Testing the low carbon Cr-Mo steel parts for mechanical properties of the laser welded joints

Bardziej szczegółowo

OBRÓBKA CIEPLNA STALIWA Cr Mo V PO DŁUGOTRWAŁEJ EKSPLOATACJI

OBRÓBKA CIEPLNA STALIWA Cr Mo V PO DŁUGOTRWAŁEJ EKSPLOATACJI 76/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (1/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (1/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 OBRÓBKA CIEPLNA STALIWA Cr Mo V PO DŁUGOTRWAŁEJ EKSPLOATACJI

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WPŁYWU SZYBKOŚCI CHŁODZENIA NA STRUKTURĘ I WŁASNOŚCI STALIWA L21HMF PO REGENERUJĄCEJ OBRÓBCE CIEPLNEJ

ANALIZA WPŁYWU SZYBKOŚCI CHŁODZENIA NA STRUKTURĘ I WŁASNOŚCI STALIWA L21HMF PO REGENERUJĄCEJ OBRÓBCE CIEPLNEJ 73/21 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 21(2/2) ARCHIVES OF FOUNDARY Year 2006, Volume 6, Nº 21 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ANALIZA WPŁYWU SZYBKOŚCI CHŁODZENIA NA STRUKTURĘ I WŁASNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Metody łączenia metali. rozłączne nierozłączne:

Metody łączenia metali. rozłączne nierozłączne: Metody łączenia metali rozłączne nierozłączne: Lutowanie: łączenie części metalowych za pomocą stopów, zwanych lutami, które mają niższą od lutowanych metali temperaturę topnienia. - lutowanie miękkie

Bardziej szczegółowo

BADANIA PÓL NAPRĘśEŃ W IMPLANTACH TYTANOWYCH METODAMI EBSD/SEM. Klaudia Radomska

BADANIA PÓL NAPRĘśEŃ W IMPLANTACH TYTANOWYCH METODAMI EBSD/SEM. Klaudia Radomska WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera w Ustroniu Wydział InŜynierii Dentystycznej BADANIA PÓL NAPRĘśEŃ W IMPLANTACH TYTANOWYCH METODAMI EBSD/SEM Klaudia Radomska Praca dyplomowa napisana

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ASPEKTY TECHNOLOGICZNE SPAWANIA STALI DWUFAZOWYCH ODPORNYCH NA KOROZJĘ

WYBRANE ASPEKTY TECHNOLOGICZNE SPAWANIA STALI DWUFAZOWYCH ODPORNYCH NA KOROZJĘ Daniel Medaj, Andrzej Skibicki 1) WYBRANE ASPEKTY TECHNOLOGICZNE SPAWANIA STALI DWUFAZOWYCH ODPORNYCH NA KOROZJĘ Streszczenie: Artykuł opisuje problematykę spawalności stali dwufazowych w aspekcie spawania

Bardziej szczegółowo

SYNTEZA NONOCZĄSTEK WĘGLIKA WANADU W ŻELIWIE SFEROIDALNYM. Wydział Metalurgii AGH, 30-059 Kraków ul. Mickiewicza 30

SYNTEZA NONOCZĄSTEK WĘGLIKA WANADU W ŻELIWIE SFEROIDALNYM. Wydział Metalurgii AGH, 30-059 Kraków ul. Mickiewicza 30 94/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (2/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 SYNTEZA NONOCZĄSTEK WĘGLIKA WANADU W ŻELIWIE SFEROIDALNYM

Bardziej szczegółowo

UDARNOŚĆ STALIWA L15G W TEMPERATURZE -40 C. RONATOSKI Jacek, ABB Zamech Elbląg, GŁOWNIA Jan, AGH Kraków

UDARNOŚĆ STALIWA L15G W TEMPERATURZE -40 C. RONATOSKI Jacek, ABB Zamech Elbląg, GŁOWNIA Jan, AGH Kraków 35/38 Solidification of Metals and Alloys, No. 38, 1998 Krzepnięcie Metali i Stopów, nr 38, 1998 PAN KATOWICE PL ISSN 0208-9386 UDARNOŚĆ STALIWA L15G W TEMPERATURZE -40 C RONATOSKI Jacek, ABB Zamech Elbląg,

Bardziej szczegółowo

ODLEWNICZY STOP MAGNEZU ELEKTRON 21 STRUKTURA I WŁAŚCIWOŚCI W STANIE LANYM

ODLEWNICZY STOP MAGNEZU ELEKTRON 21 STRUKTURA I WŁAŚCIWOŚCI W STANIE LANYM 26/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (1/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (1/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ODLEWNICZY STOP MAGNEZU ELEKTRON 21 STRUKTURA I WŁAŚCIWOŚCI

Bardziej szczegółowo

WPŁYW SPAWANIA NA ROZKŁAD TWARDOŚCI W ZŁĄCZU SPAWANYM NA PRZYKŁADZIE STOPU AW-7020

WPŁYW SPAWANIA NA ROZKŁAD TWARDOŚCI W ZŁĄCZU SPAWANYM NA PRZYKŁADZIE STOPU AW-7020 Krzysztof Dudzik Akademia Morska w Gdyni WPŁYW SPAWANIA NA ROZKŁAD TWARDOŚCI W ZŁĄCZU SPAWANYM NA PRZYKŁADZIE STOPU AW-7020 W artykule przedstawiono wyniki badań rozkładu twardości w złączu spawanym łukowo

Bardziej szczegółowo

Dorota Kunkel. WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej

Dorota Kunkel. WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej Dorota Kunkel Implant wszystkie przyrządy medyczne wykonywane z jednego lub więcej biomateriałów, które mogą być umiejscowione wewnątrz organizmu, jak też częściowo lub całkowicie pod powierzchnią nabłonka

Bardziej szczegółowo

ORZECZENIE Nr ZT/282/11

ORZECZENIE Nr ZT/282/11 44-100 Gliwice, ul. Bł. Czesława 16-18 tel. 32-231-00-11, fax 32-231-46-52, www.is.gliwice.pl Zakład Technologii Spawalniczych ORZECZENIE Nr ZT/282/11 pt.: OCENA WŁASNOŚCI UśYTKOWYCH PREPARATU HYDROGLISS

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz ważniejszych symboli i akronimów... 11

Spis treści. Wykaz ważniejszych symboli i akronimów... 11 Spis treści Wykaz ważniejszych symboli i akronimów... 11 WPROWADZENIE... 15 1. PROBLEMY WYSTĘPUJĄCE W PROCESACH SZLIFOWANIA OTWORÓW ŚCIERNICAMI Z MIKROKRYSTALICZNYM KORUNDEM SPIEKANYM I SPOIWEM CERAMICZNYM...

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne stale bainityczne

Nowoczesne stale bainityczne Nowoczesne stale bainityczne Klasyfikacja, projektowanie, mikrostruktura, właściwości oraz przykłady zastosowania Wykład opracował: dr hab. inż. Zdzisław Ławrynowicz, prof. nadzw. UTP Zakład Inżynierii

Bardziej szczegółowo

OCENA POWTARZALNOŚCI WYNIKÓW ILOŚCIOWEJ OCENY STRUKTURY

OCENA POWTARZALNOŚCI WYNIKÓW ILOŚCIOWEJ OCENY STRUKTURY 79/21 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 21(2/2) ARCHIVES OF FOUNDARY Year 2006, Volume 6, Nº 21 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 OCENA POWTARZALNOŚCI WYNIKÓW ILOŚCIOWEJ OCENY STRUKTURY L.

Bardziej szczegółowo

MODYFIKACJA SILUMINU AK20. F. ROMANKIEWICZ 1 Politechnika Zielonogórska,

MODYFIKACJA SILUMINU AK20. F. ROMANKIEWICZ 1 Politechnika Zielonogórska, 42/44 Solidification of Metals and Alloys, Year 2000, Volume 2, Book No. 44 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 2000, Rocznik 2, Nr 44 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 MODYFIKACJA SILUMINU AK20 F. ROMANKIEWICZ

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 2/N. 9. Stopy aluminium z litem: budowa strukturalna, właściwości, zastosowania.

ĆWICZENIE Nr 2/N. 9. Stopy aluminium z litem: budowa strukturalna, właściwości, zastosowania. Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. inż. A. Weroński POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INŻYNIERII MATERIAŁOWEJ Laboratorium Materiały Metaliczne II ĆWICZENIE Nr 2/N Opracowali:

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE MIKROSKOPII SKANINGOWEJ DO INSPEKCJI UKŁADÓW ELEKTRONICZNYCH WYKONANYCH W TECHNOLOGII SMT

ZASTOSOWANIE MIKROSKOPII SKANINGOWEJ DO INSPEKCJI UKŁADÓW ELEKTRONICZNYCH WYKONANYCH W TECHNOLOGII SMT MECHANIK 7/2013 Mgr inż. Małgorzata BUŻANTOWICZ Muzeum i Instytut Zoologii PAN Mgr inż. Witold BUŻANTOWICZ Wojskowa Akademia Techniczna ZASTOSOWANIE MIKROSKOPII SKANINGOWEJ DO INSPEKCJI UKŁADÓW ELEKTRONICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Laboratorium badań materiałowych i technologicznych. dr inż. Tomasz Kurzynowski

Laboratorium badań materiałowych i technologicznych. dr inż. Tomasz Kurzynowski Laboratorium badań materiałowych i technologicznych dr inż. Tomasz Kurzynowski Agenda Oferta badawcza Wyposażenie laboratorium Przykłady realizowanych badań Opracowanie i rozwój nowych materiałów Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

NAPRĘŻENIA WŁASNE W STALI C45 NADTAPIANEJ LASEROWO

NAPRĘŻENIA WŁASNE W STALI C45 NADTAPIANEJ LASEROWO 5/19 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 19 Archives of Foundry Year 2006, Volume 6, Book 19 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 NAPRĘŻENIA WŁASNE W STALI C45 NADTAPIANEJ LASEROWO A. BYLICA 1, W.

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Nr 8. Laboratorium InŜynierii Materiałowej. Opracowali: dr inŝ. Krzysztof Pałka dr Hanna Stupnicka

ĆWICZENIE Nr 8. Laboratorium InŜynierii Materiałowej. Opracowali: dr inŝ. Krzysztof Pałka dr Hanna Stupnicka Akceptował: Kierownik Katedry prof. dr hab. inŝ. A. Weroński POLITECHNIKA LUBELSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY KATEDRA INśYNIERII MATERIAŁOWEJ Laboratorium InŜynierii Materiałowej ĆWICZENIE Nr 8 Opracowali: dr

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE MIKROSKOPII ELEKTRONOWEJ ; DO BADANIA WEWNĘTRZNEJ STRUKTURY DOZYMETRÓW - ALANINOWO-POLIMEROWYCH i o

WYKORZYSTANIE MIKROSKOPII ELEKTRONOWEJ ; DO BADANIA WEWNĘTRZNEJ STRUKTURY DOZYMETRÓW - ALANINOWO-POLIMEROWYCH i o WYKORZYSTANIE MIKROSKOPII ELEKTRONOWEJ ; DO BADANIA WEWNĘTRZNEJ STRUKTURY DOZYMETRÓW - ALANINOWO-POLIMEROWYCH i o ^oj \bstract Zofia Peimel-Stuglik, Bożena Sartowska, Sławomir Fabisiak Instytut Chemii

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA ZMIAN STRUKTURALNYCH W WARSTWIE POŁĄCZENIA SPAJANYCH WYBUCHOWO BIMETALI

CHARAKTERYSTYKA ZMIAN STRUKTURALNYCH W WARSTWIE POŁĄCZENIA SPAJANYCH WYBUCHOWO BIMETALI Mariusz Prażmowski 1, Henryk Paul 1,2, Fabian Żok 1,3, Aleksander Gałka 3, Zygmunt Szulc 3 1 Politechnika Opolska, ul. Mikołajczyka 5, Opole. 2 Instytut Metalurgii i Inżynierii Materiałowej PAN, ul. Reymonta

Bardziej szczegółowo

Promotor: prof. nadzw. dr hab. Jerzy Ratajski. Jarosław Rochowicz. Wydział Mechaniczny Politechnika Koszalińska

Promotor: prof. nadzw. dr hab. Jerzy Ratajski. Jarosław Rochowicz. Wydział Mechaniczny Politechnika Koszalińska Promotor: prof. nadzw. dr hab. Jerzy Ratajski Jarosław Rochowicz Wydział Mechaniczny Politechnika Koszalińska Praca magisterska Wpływ napięcia podłoża na właściwości mechaniczne powłok CrCN nanoszonych

Bardziej szczegółowo

STRUKTURA I WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE ZŁĄCZY SPAWANYCH STALI FERRYTYCZNEJ X2CrNi12 ZE STALĄ AUSTENITYCZNĄ X5CrNi 18-10

STRUKTURA I WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE ZŁĄCZY SPAWANYCH STALI FERRYTYCZNEJ X2CrNi12 ZE STALĄ AUSTENITYCZNĄ X5CrNi 18-10 acta mechanica et automatica, vol.5 no.1(2011) STRUKTURA I WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE ZŁĄCZY SPAWANYCH STALI FERRYTYCZNEJ X2CrNi12 ZE STALĄ AUSTENITYCZNĄ X5CrNi 18-10 Krzysztof CIECHACKI *, Tadeusz SZYKOWNY

Bardziej szczegółowo

dr inż. Dariusz Czepiżak

dr inż. Dariusz Czepiżak POŁĄCZENIA SPAWANE dr inż. Dariusz Czepiżak 1 Połączenia spawane należą do połączeń nierozbieralnych typu strukturalnego. Obciążenie ż i z jednego elementu łączonego na drugi jest przekazywane za pomocą

Bardziej szczegółowo

Forum BIZNES- NAUKA Obserwatorium. Kliknij, aby edytować styl wzorca podtytułu. NANO jako droga do innowacji

Forum BIZNES- NAUKA Obserwatorium. Kliknij, aby edytować styl wzorca podtytułu. NANO jako droga do innowacji Forum BIZNES- NAUKA Obserwatorium Kliknij, aby edytować styl wzorca podtytułu NANO jako droga do innowacji Uniwersytet Śląski w Katowicach Oferta dla partnerów biznesowych Potencjał badawczy Założony w

Bardziej szczegółowo

44-100 Gliwice, ul. Bł. Czesława 16-18 tel. 32 231-00-11, fax 32 231-46-52, www.is.gliwice.pl

44-100 Gliwice, ul. Bł. Czesława 16-18 tel. 32 231-00-11, fax 32 231-46-52, www.is.gliwice.pl INSTYTUT SPAWALNICTWA 44-100, ul. Bł. Czesława 16-18 tel. 32 231-00-11, fax 32 231-46-52, www.is.gliwice.pl Zakład Technologii Spawalniczych ORZECZENIE Nr ZT/322/12 pt.: Ocena przydatności zestawu preparatów

Bardziej szczegółowo

ZGRZEWANIE TARCIOWE STOPU ALUMINIUM EN AW-6005A METODĄ FSW

ZGRZEWANIE TARCIOWE STOPU ALUMINIUM EN AW-6005A METODĄ FSW Szybkobieżne Pojazdy Gąsienicowe (25) Nr 1/2010 Roman BOGUCKI, Adam PIETRAS, Aleksandra WĘGLOWSKA ZGRZEWANIE TARCIOWE STOPU ALUMINIUM EN AW-6005A METODĄ FSW Streszczenie: W artykule przedstawiono wyniki

Bardziej szczegółowo

Eliminacja odkształceń termicznych w procesach spawalniczych metodą wstępnych odkształceń plastycznych z wykorzystaniem analizy MES

Eliminacja odkształceń termicznych w procesach spawalniczych metodą wstępnych odkształceń plastycznych z wykorzystaniem analizy MES Eliminacja odkształceń termicznych w procesach spawalniczych metodą wstępnych odkształceń plastycznych z wykorzystaniem analizy MES Mirosław Raczyński Streszczenie: W pracy przedstawiono wyniki wstępnych

Bardziej szczegółowo

Rury stalowe. Rury precyzyjne Form 220 i 370

Rury stalowe. Rury precyzyjne Form 220 i 370 Rury stalowe Rury precyzyjne Form 220 i 370 Produkowane przez Ruukki precyzyjne rury typu Form są przeznaczone do zastosowań, w których wymagana jest doskonała formowalność, spawalność, wytrzymałość, dokładność

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 097

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 097 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 097 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 14 Data wydania: 5 lutego 2016 r. AB 097 Kod identyfikacji

Bardziej szczegółowo

Katedra Fizyki Ciała Stałego Uniwersytetu Łódzkiego

Katedra Fizyki Ciała Stałego Uniwersytetu Łódzkiego Katedra Fizyki Ciała Stałego Uniwersytetu Łódzkiego Ćwiczenie 7 Elektronowy mikroskop skaningowy-analogowy w badaniach morfologii powierzchni ciała stałego. Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jest zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Materiały metalowe. Wpływ składu chemicznego na struktur i własnoci stali. Wpływ składu chemicznego na struktur stali niestopowych i niskostopowych

Materiały metalowe. Wpływ składu chemicznego na struktur i własnoci stali. Wpływ składu chemicznego na struktur stali niestopowych i niskostopowych i własnoci stali Prezentacja ta ma na celu zaprezentowanie oraz przyblienie wiadomoci o wpływie pierwiastków stopowych na struktur stali, przygotowaniu zgładów metalograficznych oraz obserwacji struktur

Bardziej szczegółowo

Mikrostruktura wybranych implantów stomatologicznych w mikroskopie świetlnym i skaningowym mikroskopie elektronowym

Mikrostruktura wybranych implantów stomatologicznych w mikroskopie świetlnym i skaningowym mikroskopie elektronowym WYśSZA SZKOŁA INśYNIERII DENTYSTYCZNEJ IM. PROF. MEISSNERA W USTRONIU WYDZIAŁ INśYNIERII DENTYSTYCZNEJ Mikrostruktura wybranych implantów stomatologicznych w mikroskopie świetlnym i skaningowym mikroskopie

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Badania Materiałów Inżynierskich i Biomedycznych

Laboratorium Badania Materiałów Inżynierskich i Biomedycznych Wydział Mechaniczny Technologiczny Politechnika Śląska Laboratorium Badania Materiałów Inżynierskich i Biomedycznych Instytut Materiałów Inżynierskich i Biomedycznych 1 Projekt MERFLENG... W 2012 roku

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ODDZIAŁYWANIA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ NA STABILIZACJĘ WYBRANYCH WŁAŚCIWOŚCI WALCÓW HUTNICZYCH

ANALIZA ODDZIAŁYWANIA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ NA STABILIZACJĘ WYBRANYCH WŁAŚCIWOŚCI WALCÓW HUTNICZYCH 54/19 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 19 Archives of Foundry Year 2006, Volume 6, Book 19 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 ANALIZA ODDZIAŁYWANIA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ NA STABILIZACJĘ

Bardziej szczegółowo

Recenzja. (podstawa opracowania: pismo Dziekana WIPiTM: R-WIPiTM-249/2014 z dnia 15 maja 2014 r.)

Recenzja. (podstawa opracowania: pismo Dziekana WIPiTM: R-WIPiTM-249/2014 z dnia 15 maja 2014 r.) Prof. dr hab. Mieczysław Jurczyk Politechnika Poznańska Wydział Budowy Maszyn i Zarządzania Instytut Inżynierii Materiałowej Poznań, 2014-06-02 Recenzja rozprawy doktorskiej p. mgr inż. Sebastiana Garusa

Bardziej szczegółowo

STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego STALE STOPOWE KONSTRUKCYJNE Ważniejsze grupy stali: stale spawalne o podwyższonej

Bardziej szczegółowo

Właściwości połączeń spawanych stali bainitycznej 7CrMoVTiB10-10

Właściwości połączeń spawanych stali bainitycznej 7CrMoVTiB10-10 Krzysztof Pańcikiewicz Sławomir Kwiecień Edmund Tasak Właściwości połączeń spawanych stali bainitycznej 7CrMoVTiB1010 Properties of welded joints of bainitic steel 7CrMoVTiB1010 Streszczenie W artykule

Bardziej szczegółowo

http://www.rcin.org.pl

http://www.rcin.org.pl Archeologia Polski, t. XXXVIII : 1993, z. I PL ISSN 0003-8180 MAŁGORZATA WINIARSKA-KABACIŃSKA ANALIZA FUNKCJONALNA OSTRZA KOŚCIANEGO ZBROJONEGO KRZEMIENNYMI WKŁADKAMI Z TŁOKOWA, WOJ. OLSZTYŃSKIE 1 Analizę

Bardziej szczegółowo

Trwałość zmęczeniowa złączy spawanych elementów konstrukcyjnych

Trwałość zmęczeniowa złączy spawanych elementów konstrukcyjnych Trwałość zmęczeniowa złączy spawanych elementów konstrukcyjnych Prof. dr hab. inŝ. Tadeusz ŁAGODA Katedra Mechaniki i Podstaw Konstrukcji Maszyn Wydział Mechaniczny Politechnika Opolska Maurzyce (1928)

Bardziej szczegółowo

Jakość złączy spawanych rurociągu wody chłodzącej wykonanego ze stali austenitycznej X6CrNiTi18-10

Jakość złączy spawanych rurociągu wody chłodzącej wykonanego ze stali austenitycznej X6CrNiTi18-10 Bogdan Pawłowski Janusz Krawczyk Piotr Bała Sławomir Parzych Marek Paćko Jakość złączy spawanych rurociągu wody chłodzącej wykonanego ze stali austenitycznej X6CrNiTi18-10 Quality of welded joints of cooling

Bardziej szczegółowo

Stal - definicja Stal

Stal - definicja Stal \ Stal - definicja Stal stop żelaza z węglem,plastycznie obrobiony i obrabialny cieplnie o zawartości węgla nieprzekraczającej 2,11% co odpowiada granicznej rozpuszczalności węgla w żelazie (dla stali

Bardziej szczegółowo

Prezentacja aparatury zakupionej przez IKiFP. Mikroskopy LEEM i PEEM

Prezentacja aparatury zakupionej przez IKiFP. Mikroskopy LEEM i PEEM Prezentacja aparatury zakupionej przez IKiFP Mikroskopy LEEM i PEEM Cechy ogólne mikroskopów do badania powierzchni; czułość Å - nm szeroka gama kontrastów topograficzny strukturalny chemiczny magnetyczny

Bardziej szczegółowo

ODKSZTAŁCENIA SPRYSTE W WYTŁOCZKACH Z BLACH SPAWANYCH LASEREM

ODKSZTAŁCENIA SPRYSTE W WYTŁOCZKACH Z BLACH SPAWANYCH LASEREM Obróbka Plastyczna Metali Nr 3, 2005 Procesy cicia i kształtowania blach, prtów i rur dr in. Henryk Woniak, dr in. Andrzej Plewiski, mgr in. Tadeusz Drenger Instytut Obróbki Plastycznej, Pozna ODKSZTAŁCENIA

Bardziej szczegółowo

WARUNKI WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH U.01.05.01 KONSTRUKCJA STALOWA

WARUNKI WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH U.01.05.01 KONSTRUKCJA STALOWA WARUNKI WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH KONSTRUKCJA STALOWA 1. Wstęp 1.1 Określenia podstawowe Określenia podstawowe są zgodne z obowiązującymi odpowiednimi polskimi normami i definicjami. 1.2 Wymogi

Bardziej szczegółowo

Spawanie laserowe mechanizmu siedzenia samochodowego

Spawanie laserowe mechanizmu siedzenia samochodowego Zbigniew Mirski Kamil Śpiewak Spawanie laserowe mechanizmu siedzenia samochodowego laser welding of car seat mechanism Streszczenie W artykule przedstawiono wyniki badań połączeń spawanych elementów regulacji

Bardziej szczegółowo

h λ= mv h - stała Plancka (4.14x10-15 ev s)

h λ= mv h - stała Plancka (4.14x10-15 ev s) Twórcy podstaw optyki elektronowej: De Broglie LV. 1924 hipoteza: każde ciało poruszające się ma przyporządkowaną falę a jej długość jest ilorazem stałej Plancka i pędu. Elektrony powinny więc mieć naturę

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE TECHNIKI SYMULACJI W BADANIACH WŁASNOŚCI PLASTYCZNYCH RÓŻNYCH OBSZARÓW STREFY WPŁYWU CIEPŁA STALI P91

WYKORZYSTANIE TECHNIKI SYMULACJI W BADANIACH WŁASNOŚCI PLASTYCZNYCH RÓŻNYCH OBSZARÓW STREFY WPŁYWU CIEPŁA STALI P91 PL0800180 WYKORZYSTANIE TECHNIKI SYMULACJI W BADANIACH WŁASNOŚCI PLASTYCZNYCH RÓŻNYCH OBSZARÓW STREFY WPŁYWU CIEPŁA STALI P91 MIROSŁAW ŁOMOZIK Instytut Spawalnictwa, Gliwice Omówiono zjawiska strukturalne

Bardziej szczegółowo

Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, Wydział Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki, Zakład Badań Specjalistycznych i Technik Dokumentacyjnych

Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, Wydział Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki, Zakład Badań Specjalistycznych i Technik Dokumentacyjnych SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI pierwszego etapu UMOWY o DZIEŁO p.t.: Wykonanie szlifów i analiza produktów korozji próbek metali konstrukcyjnych parowozów metodami mikro-chemicznymi i laserowej spektrometrii

Bardziej szczegółowo

IZOTOPOWE BADANIA RADIOGRAFICZNE ZŁĄCZY SPAWANYCH O RÓŻNYCH GRUBOŚCIACH WEDŁUG PN-EN 1435.

IZOTOPOWE BADANIA RADIOGRAFICZNE ZŁĄCZY SPAWANYCH O RÓŻNYCH GRUBOŚCIACH WEDŁUG PN-EN 1435. IZOTOPOWE BADANIA RADIOGRAFICZNE ZŁĄCZY SPAWANYCH O RÓŻNYCH GRUBOŚCIACH WEDŁUG PN-EN 1435. Dr inż. Ryszard Świątkowski Mgr inż. Jacek Haras Inż. Tadeusz Belka 1. WSTĘP I CEL PRACY Porównując normę europejską

Bardziej szczegółowo

Spektrometr ICP-AES 2000

Spektrometr ICP-AES 2000 Spektrometr ICP-AES 2000 ICP-2000 to spektrometr optyczny (ICP-OES) ze wzbudzeniem w indukcyjnie sprzężonej plazmie (ICP). Wykorztystuje zjawisko emisji atomowej (ICP-AES). Umożliwia wykrywanie ok. 70

Bardziej szczegółowo

Stal dupleks w efekcie składu chemicznego

Stal dupleks w efekcie składu chemicznego Stal dupleks i jej spawalność PROF. DR HAB. INŻ. Jerzy Nowacki, ZAKŁAD SPAWALNICTWA, ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY W SZCZECINIE, CZŁONEK RADY NAUKOWEJ CZASOPISMA STAL METALE & NOWE TECHNOLOGIE

Bardziej szczegółowo

labmat.prz.edu.pl LABORATORIUM BADAŃ MATERIAŁÓW DLA PRZEMYSŁU LOTNICZEGO Politechnika Rzeszowska ul. W. Pola 2, 35-959 Rzeszów

labmat.prz.edu.pl LABORATORIUM BADAŃ MATERIAŁÓW DLA PRZEMYSŁU LOTNICZEGO Politechnika Rzeszowska ul. W. Pola 2, 35-959 Rzeszów labmat.prz.edu.pl LABORATORIUM BADAŃ MATERIAŁÓW DLA PRZEMYSŁU LOTNICZEGO Politechnika Rzeszowska ul. W. Pola 2, 35-959 Rzeszów Tel.: (17) 854 47 91 Fax: (17) 854 48 32 E-mail: jansien@prz.edu.pl Projekt

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE LABORATORYJNE BADANIE STRUKTURY ZŁĄCZA SPAWANEGO

ĆWICZENIE LABORATORYJNE BADANIE STRUKTURY ZŁĄCZA SPAWANEGO ĆWICZENIE LABORATORYJNE BADANIE STRUKTURY ZŁĄCZA SPAWANEGO 1. Wstęp Rodzaje struktur występujących w połączeniach spawanych zależą przede wszystkim od przebiegu cykli cieplnych towarzyszących procesowi

Bardziej szczegółowo

Spawanie aluminium zastosowanie nowoczesnych źródeł inwertorowych z moŝliwością modulacji częstotliwości

Spawanie aluminium zastosowanie nowoczesnych źródeł inwertorowych z moŝliwością modulacji częstotliwości Spawanie aluminium Metoda TIG Badania makroskopowe dr inŝ. Piotr Białucki*, dr inŝ. Artur Lange*, mgr inŝ. Marcin Winnicki*, mgr inŝ. Krzysztof Mielcarek** Spawanie aluminium zastosowanie nowoczesnych

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ ZIEMNIAKÓW NA PRĘDKOŚĆ PROPAGACJI FAL ULTRADŹWIĘKOWYCH

WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ ZIEMNIAKÓW NA PRĘDKOŚĆ PROPAGACJI FAL ULTRADŹWIĘKOWYCH Wpływ obróbki termicznej ziemniaków... Arkadiusz Ratajski, Andrzej Wesołowski Katedra InŜynierii Procesów Rolniczych Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ ZIEMNIAKÓW NA PRĘDKOŚĆ

Bardziej szczegółowo

ADAPTACJA METODY QFD DLA POTRZEB ODLEWNI ŻELIWA

ADAPTACJA METODY QFD DLA POTRZEB ODLEWNI ŻELIWA 35/19 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 19 Archives of Foundry Year 2006, Volume 6, Book 19 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 ADAPTACJA METODY QFD DLA POTRZEB ODLEWNI ŻELIWA J. SITKO 1 Politechnika

Bardziej szczegółowo

www.ruukki.pl WYJĄTKOWY MATERIAŁ, SPEKTAKULARNY EFEKT COR-TEN

www.ruukki.pl WYJĄTKOWY MATERIAŁ, SPEKTAKULARNY EFEKT COR-TEN www.ruukki.pl WYJĄTKOWY MATERIAŁ, SPEKTAKULARNY EFEKT COR-TEN CHARAKTERYSTYKA MATERIAŁU COR-TEN Szkoła w Oulu, Finlandia Projekt: Pekka Lukkaroinen Architects Ltd. Cor-Ten to gatunek stali o podwyższonej

Bardziej szczegółowo

Obróbka cieplna stali

Obróbka cieplna stali OBRÓBKA CIEPLNA Obróbka cieplna stali Powstawanie austenitu podczas nagrzewania Ujednorodnianie austenitu Zmiany wielkości ziarna Przemiany w stali podczas chłodzenia Martenzytyczna Bainityczna Perlityczna

Bardziej szczegółowo

Emisja substancji o działaniu rakotwórczym przy spawaniu niskoenergetycznymi metodami łukowymi stali odpornych na korozję

Emisja substancji o działaniu rakotwórczym przy spawaniu niskoenergetycznymi metodami łukowymi stali odpornych na korozję Emisja substancji o działaniu rakotwórczym przy spawaniu niskoenergetycznymi metodami łukowymi stali odpornych na korozję dr inż. Jolanta Matusiak mgr inż. Joanna Wyciślik Chrom występuje w pyle powstającym

Bardziej szczegółowo

ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ

ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ Szybkobieżne Pojazdy Gąsienicowe (15) nr 1, 2002 Stanisław JURA Roman BOGUCKI ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ Streszczenie: W części I w oparciu o teorię Bittera określono

Bardziej szczegółowo

Wymagane parametry dla platformy do mikroskopii korelacyjnej

Wymagane parametry dla platformy do mikroskopii korelacyjnej Strona1 ROZDZIAŁ IV OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Wymagane parametry dla platformy do mikroskopii korelacyjnej Mikroskopia korelacyjna łączy dane z mikroskopii świetlnej i elektronowej w celu określenia powiązań

Bardziej szczegółowo

WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera

WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej im. prof. Meissnera ANALIZA POŁĄCZENIA WARSTW CERAMICZNYCH Z PODBUDOWĄ METALOWĄ Promotor: Prof. zw. dr hab. n. tech. MACIEJ HAJDUGA Tadeusz Zdziech CEL PRACY Celem

Bardziej szczegółowo

Metoda lokalnej obróbki ciejplnej odlewów ze stopów Al-Si

Metoda lokalnej obróbki ciejplnej odlewów ze stopów Al-Si 140 Solidification or Metais and Alloys Krupniecie Metali i Stop6w, 16 PL ISSN 0208-9386 Metoda lokalnej obróbki ciejplnej odlewów ze stopów Al-Si Mieczysław Kaczorawski Instytut Technonogii Bezwiórowych,,

Bardziej szczegółowo

LAF-Polska Bielawa 58-260, ul. Wolności 117 NIP: 882-152-92-20 REGON: 890704507 http://www.laf-polska.pl

LAF-Polska Bielawa 58-260, ul. Wolności 117 NIP: 882-152-92-20 REGON: 890704507 http://www.laf-polska.pl Podstawowe informacje o stali Stal jest stopem żelaza, węgla i innych pierwiastków stopowych o zawartości do 2,14 % węgla. W praktyce, jako stale oznacza się stopy, które najczęściej zawierają żelazo,

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki i Transportu

Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki i Transportu Akademia Morska w Szczecinie Instytut InŜynierii Transportu Zakład Techniki i Transportu Instrukcja Wprowadzenie do badań materiałowych Opracował: dr inŝ. Jarosław Chmiel Szczecin - styczeń 2005 Niniejsza

Bardziej szczegółowo

www.ruukki.pl Wyjątkowy materiał, spektakularny efekt Cor-Ten

www.ruukki.pl Wyjątkowy materiał, spektakularny efekt Cor-Ten www.ruukki.pl Wyjątkowy materiał, spektakularny efekt Cor-Ten Charakterystyka materiału Cor-Ten Szkoła w Oulu, Finlandia Projekt: Pekka Lukkaroinen Architects Ltd. Cor-Ten to gatunek stali o podwyższonej

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 342 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 13, Data wydania: 22 kwietnia 2015 r. Nazwa i adres INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

Grafen materiał XXI wieku!?

Grafen materiał XXI wieku!? Grafen materiał XXI wieku!? Badania grafenu w aspekcie jego zastosowań w sensoryce i metrologii Tadeusz Pustelny Plan prezentacji: 1. Wybrane właściwości fizyczne grafenu 2. Grafen materiał 21-go wieku?

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM SZKOLENIA: Spawanie metodą TIG 141

HARMONOGRAM SZKOLENIA: Spawanie metodą TIG 141 HARMONOGRAM SZKOLENIA: Spawanie metodą TIG 141 Dzień szkolenia Data 1 14.10.2010 2 1.10.2010 3 19.10.2010 4 20.10.2010 21.10.2010 Liczba godzin danego dnia i godziny 10 00 14 00 Temat zajęć Procesy spajania

Bardziej szczegółowo

BADANIA MIKROSKOPOWE

BADANIA MIKROSKOPOWE BADANIA MIKROSKOPOWE Cel ćwiczenia. Zapoznanie się z budową i obsługą mikroskopów metalograficznych Zapoznanie się z podstawowymi technikami mikroskopii metalograficznej świetlnej Zapoznanie się z wyposażeniem

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIA W SYSTEMIE ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

SZKOLENIA W SYSTEMIE ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ 64/21 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 21(2/2) ARCHIVES OF FOUNDARY Year 2006, Volume 6, Nº 21 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 SZKOLENIA W SYSTEMIE ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ A. PIECZONKA 1

Bardziej szczegółowo

BOROAZOTOWANIE STALI 42CrMo4

BOROAZOTOWANIE STALI 42CrMo4 KOMISJA BUDOWY MASZYN PAN ODDZIAŁ W POZNANIU Vol. 28 nr 1 Archiwum Technologii Maszyn i Automatyzacji 2008 KRZYSZTOF WIŚNIEWSKI, ALEKSANDRA PERTEK BOROAZOTOWANIE STALI 42CrMo4 W artykule omówiono strukturę

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE SPIEKANEJ FERRYTYCZNEJ STALI NIERDZEWNEJ AISI 434L MODYFIKOWANEJ Mn, Ni I Si

WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE SPIEKANEJ FERRYTYCZNEJ STALI NIERDZEWNEJ AISI 434L MODYFIKOWANEJ Mn, Ni I Si 87/21 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 21(2/2) ARCHIVES OF FOUNDARY Year 2006, Volume 6, Nº 21 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WŁAŚCIWOŚCI MECHANICZNE SPIEKANEJ FERRYTYCZNEJ STALI NIERDZEWNEJ

Bardziej szczegółowo

WPŁYW TWARDOŚCI WARSTWY WIERZCHNIEJ NA ODPORNOŚĆ STALIWA HADFIELDA NA ŚCIERANIE

WPŁYW TWARDOŚCI WARSTWY WIERZCHNIEJ NA ODPORNOŚĆ STALIWA HADFIELDA NA ŚCIERANIE 1-2013 PROBLEMY EKSPLOATACJI 127 Kazimierz BOLANOWSKI Politechnika Świętokrzyska, Kielce WPŁYW TWARDOŚCI WARSTWY WIERZCHNIEJ NA ODPORNOŚĆ STALIWA HADFIELDA NA ŚCIERANIE Słowa kluczowe Staliwo Hadfielda,

Bardziej szczegółowo

KOMPETENCJI W PRECYZJI I JAKOSC ŁUSZCZENIOWE DO BLACHY WIERTŁA

KOMPETENCJI W PRECYZJI I JAKOSC ŁUSZCZENIOWE DO BLACHY WIERTŁA KOMPETENCJI W PRECYZJI I JAKOSC WIERTŁA ŁUSZCZENIOWE DO BLACHY Charakterystyka produktu W przypadku wysokowydajnych wierteł łuszczeniowych do blachy RUKO rowek wiórowy śrubowy jest szlifowany metodą CBN

Bardziej szczegółowo

WPŁYW MIESZANKI EGZOTERMICZNEJ NA BAZIE Na 2 B 4 O 7 I NaNO 3 NA WYTRZYMAŁOŚĆ NA ROZCIĄGANIE STOPU AlSi7Mg

WPŁYW MIESZANKI EGZOTERMICZNEJ NA BAZIE Na 2 B 4 O 7 I NaNO 3 NA WYTRZYMAŁOŚĆ NA ROZCIĄGANIE STOPU AlSi7Mg 4/ Archives of Foundry, Year 006, Volume 6, Archiwum Odlewnictwa, Rok 006, Rocznik 6, Nr PAN Katowice PL ISSN 64-508 WPŁYW MIESZANKI EGZOTERMICZNEJ NA BAZIE Na B 4 O 7 I NaNO NA WYTRZYMAŁOŚĆ NA ROZCIĄGANIE

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE TECHNIK KOMPUTEROWYCH W GOSPODARSTWACH RODZINNYCH

WYKORZYSTANIE TECHNIK KOMPUTEROWYCH W GOSPODARSTWACH RODZINNYCH Inżynieria Rolnicza 6(131)/2011 WYKORZYSTANIE TECHNIK KOMPUTEROWYCH W GOSPODARSTWACH RODZINNYCH Sławomir Kocira, Edmund Lorencowicz Katedra Eksploatacji Maszyn i Zarządzania w Inżynierii Rolniczej, Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

WPŁYW METODY WYTWARZANIA NAROŻY KSZTAŁTOWYCH NA TAŚMACH WALCOWANYCH NA ZIMNO ZE STALI KONSTRUKCYJNEJ NA ICH JAKOŚĆ

WPŁYW METODY WYTWARZANIA NAROŻY KSZTAŁTOWYCH NA TAŚMACH WALCOWANYCH NA ZIMNO ZE STALI KONSTRUKCYJNEJ NA ICH JAKOŚĆ 161 Andrzej ADAMIEC Przeróbka Plastyczna na Zimno Baildon Sp. z o.o., Katowice Krzysztof RADWAŃSKI, Jerzy WIEDERMANN Instytut Metalurgii Żelaza im. St. Staszica Janusz STĘPIEŃ Przeróbka Plastyczna na Zimno

Bardziej szczegółowo

BADANIA WYTRZYMA OŒCI NA ŒCISKANIE PRÓBEK Z TWORZYWA ABS DRUKOWANYCH W TECHNOLOGII FDM

BADANIA WYTRZYMA OŒCI NA ŒCISKANIE PRÓBEK Z TWORZYWA ABS DRUKOWANYCH W TECHNOLOGII FDM dr in. Marek GOŒCIAÑSKI, dr in. Bart³omiej DUDZIAK Przemys³owy Instytut Maszyn Rolniczych, Poznañ e-mail: office@pimr.poznan.pl BADANIA WYTRZYMA OŒCI NA ŒCISKANIE PRÓBEK Z TWORZYWA ABS DRUKOWANYCH W TECHNOLOGII

Bardziej szczegółowo

Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali

Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali Temat 1 (2 godziny): Próba statyczna rozciągania metali 1.1. Wstęp Próba statyczna rozciągania jest podstawowym rodzajem badania metali, mających zastosowanie w technice i pozwala na określenie własności

Bardziej szczegółowo

Motywy podjęcia studiów na kierunku Edukacja Techniczno-Informatyczna w AGH

Motywy podjęcia studiów na kierunku Edukacja Techniczno-Informatyczna w AGH Marta CIESIELKA, Małgorzata NOWORYTA AGH Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie, Polska Motywy podjęcia studiów na kierunku Edukacja Techniczno-Informatyczna w AGH Wstęp Wybór studiów

Bardziej szczegółowo

INFLUENCE OF THE PEST CONTROL PRODUCTS ON THE MECHANICAL AND STRUCTURAL PROPERTIES OF THE PEHD AND PELD

INFLUENCE OF THE PEST CONTROL PRODUCTS ON THE MECHANICAL AND STRUCTURAL PROPERTIES OF THE PEHD AND PELD Dorota KAPCIŃSKA-POPOWSKA, Marek GOŚCIAŃSKI Przemysłowy Instytut Maszyn Rolniczych ul. Starołęcka 31, 60-963 Poznań e-mail: office@pimr.poznan.pl INFLUENCE OF THE PEST CONTROL PRODUCTS ON THE MECHANICAL

Bardziej szczegółowo