E-learning obejmuje wszystkie formy

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "E-learning obejmuje wszystkie formy"

Transkrypt

1 32 PISMO PG E-earning przez Internet w szkonictwie wy szym Doœwiadczenia Szko³y G³ównej Handowej w Warszawie i Poitechniki Gdañskiej Rys. 1. Struktura funkcjonana systemu LMS E-earning obejmuje wszystkie formy kszta³cenia na odeg³oœæ, w których proces edukacji reaizowany jest przy u yciu nowoczesnych technoogii eektronicznych. Kszta³cenie przez Internet jest jedn¹ z form e-earningu. orma ta umo - iwia przekazywanie treœci dydaktycznych oraz komunikowanie siê ze studentami za pomoc¹ Internetu b¹dÿ sieci intranetowych. Stosowanie w szkonictwie wy szym e-earningu jest szczegónie atrakcyjne da studentów stacjonarnych jako uzupe³nienie zajêæ tradycyjnych, da osób mieszkaj¹cych daeko od szko³y, obcokrajowców, zw³aszcza poskiego pochodzenia, rodziców wychowuj¹cych dzieci, osób pracuj¹cych zawodowo ub zajmuj¹cych siê domem gospodyñ domowych, niepe³nosprawnych, studiuj¹cych równoege ró ne kierunki, czy chc¹cych ukoñczyæ koejny fakutet, osób czêsto zmieniaj¹cych miejsce pobytu, np. z powodu podró y s³u bowych. Wyró nia siê cztery podstawowe rodzaje e-earningu: 1. Samokszta³cenie charakteryzuje siê ca³kowitym brakiem kontaktu studenta z prowadz¹cym, wykorzystuje apikacje typu CBT (ang. Computer Based Training), WBT (ang. Web Based Training), które udostêpniaj¹ treœci szkoeniowe oraz testy samosprawdzaj¹ce. 2. Kszta³cenie synchroniczne uczestnicy komunikuj¹ siê ze sob¹ na bie ¹co, w tym samym czasie. Przyk³adem jest wirtuana kasa, w której nauczycie kontrouje przebieg nauczania i mo e przepytywaæ studentów. Wzajemn¹ komunikacjê wspomagaj¹ audio- i wideokonferencje, teefony, rozmowy onine (czat). Kszta³cenie synchroniczne ma wiee zaet, m.in. mo iwoœæ ywej interakcji z wyk³adowc¹ i innymi ucz¹cymi siê, mo iwoœæ prezentowania materia³ów z jednoczesnym prowadzeniem dyskusji oraz oceny pracy studentów w czasie rzeczywistym. Stosuj¹c kryterium okaizacji, wyró nia siê dwie formy zdanego kszta³cenia synchronicznego, tj. jeden do wieu, gdy zajêcia s¹ prowadzone da s³uchaczy znajduj¹cych siê w ró nych miejscach, oraz jeden do jeden, gdy zajêcia s¹ prowadzone da grupy osób zgromadzonych w jednym miejscu przez nauczyciea znajduj¹cego siê w innym oœrodku. ormy jeden do wieu i jeden do jeden ró ni¹ siê zastosowanymi rozwi¹zaniami technicznymi oraz kosztami ich wdro enia. Znacznie prostszym i efektywniejszym w poskich warunkach jest mode jeden do jeden, który wymaga odpowiedniego oprogramowania i sprzêtu jedynie w dwu oœrodkach. Jest to znakomita forma prowadzenia zajêæ w fiiach ub wydzia³ach zamiejscowych uczeni. 3. Kszta³cenie asynchroniczne studenci i prowadz¹cy nie musz¹ jednoczeœnie byæ w tym samym miejscu i czasie. Jest to tryb nauczania, w którym interakcja miêdzy prowadz¹cym a studentami odbywa siê zwyke w innym czasie i miejscu. W taki sposób reaizowane s¹ kursy przekazywane za poœrednictwem Internetu ub CD-RO- Mów, grup dyskusyjnych i poczty eektronicznej. Istotn¹ zaet¹ jest mo iwoœæ uczenia siê w dowonym miejscu, w dowonym czasie oraz w indywiduanym tempie. Taki sposób kszta³cenia umo - iwia skuteczne przyswojenie wiedzy, daj¹c jednoczeœnie czas na przemyœenia, którego zwyke brak, gdy nauka odbywa siê w trybu synchronicznym. Mode asynchroniczny cechuje ponadto stosunkowo niski koszt prowadzenia zajêæ. Z drugiej strony koszt tworzenia materia³ów zae ny jest od stopnia zaawansowania treœci, form jej prezentacji oraz systemu zarz¹dzania kszta³ceniem. 4. Kszta³cenie w trybie mieszanym (ang. bended earning) rozwi¹zania e-earning wspieraj¹ proces kszta³cenia prowadzony w sposób tradycyjny. Kszta³cenie w trybie mieszanym jest oceniane jako bardzo efektywne i staje siê ono coraz bardziej popuarne. Równie eksperci akademiccy uwa aj¹ ten mode za najepszy. W chwii obecnej jest on stosowany z powodzeniem, w szczegónoœci na studiach zaocznych, w Szkoe G³ównej Handowej w Warszawie oraz w Poitechnice Gdañskiej. W obu przypadkach wyk³ady, prowadzone w sposób stacjonarny, uzupe³niane s¹ zajêciami wirtuanymi poprzez internetowy system zarz¹dzania e-earningiem. Zarz¹dzanie e-earningiem obejmuje dwie strefy zwi¹zane z procesem nauczania: zarz¹dzanie nauczaniem i zarz¹dzanie treœci¹ nauczania. Zazwyczaj funkcje te powierza siê dwu odrêbnym systemom informatycznym. Pierwszy to system zarz¹dzania nauczaniem LMS (ang. Learning Management System), drugi system zarz¹dzania treœci¹ nauczania LCMS

2 PISMO PG 33 (ang. Learning Content Management System). Niektórzy producenci systemów wspomagaj¹cych zarz¹dzanie nauczaniem integruj¹ funkcje obu wymienionych systemów, tworz¹c tak zwane patformy zarz¹dzaj¹ce e-earningiem. unkcje te oraz reacje miêdzy nimi s¹ pokazane na rysunkach 1 i 2. Da potrzeb technoogicznego ujednoicenia prezentowanych treœci dydaktycznych w ró nych systemach, zosta³y stworzone standardy, których zastosowanie umo iwia swobodne przenoszenie kursów i szkoeñ pomiêdzy ró nymi patformami LMS i LCMS. Do najpopuarniejszych standardów nae y standard SCORM (ang. Sharabe Content Object Reference Mode) opracowany przez ADL (ang. Advanced Distributed Learning), organizacjê powo³an¹ przez Departament Obrony Stanów Zjednoczonych. Przejdziemy teraz do konkretnych przyk³adów. W Szkoe G³ównej Handowej w Warszawie system e-earningu stosowany w kszta³ceniu na studiach zaocznych umo iwia: prezentacjê materia³ów uzupe³niaj¹cych do wyk³adów i æwiczeñ na studiach dziennych, zaocznych, doktoranckich i podypomowych; nauczycie mo e uzupe³niæ zajêcia stacjonarne o dodatkowe treœci, zadania, testy i æwiczenia ub tak e rozbudowaæ program wyk³adu (æwiczeñ) o ca³kiem nowe zagadnienia; wyk³adowca mo e równie zamieœciæ w systemie materia³y prezentowane na foiach w czasie wyk³adu, co pozwaa usystematyzowaæ zdobyt¹ przez studenta wiedzê; prowadzenie pe³nych wyk³adów na studiach dziennych, zaocznych i podypomowych, rozbudowuj¹cych ofertê programow¹ uczeni; organizacjê i prowadzenie kursów i szkoeñ tak e da odbiorców spoza SGH. System e-sgh.p znakomicie sprawdza siê jako patforma wspomagaj¹ca nauczanie na studiach zaocznych w SGH. Wieu nauczyciei oferuje swoim studentom materia³y uzupe³niaj¹ce. S¹ to materia³y systematyzuj¹ce nabyt¹ w czasie zajêæ wiedzê ub te rozbudowuj¹ce program kszta³cenia. Materia³y te mo na podzieiæ na materia³y statyczne oraz zestawy, czêsto interaktywnych, zadañ, testów i æwiczeñ. W pierwszym przypadku student jedynie zapoznaje siê z prezentowanymi treœciami oraz dyskutuje z nauczycieem na forum dyskusyjnym i czacie. Rys. 2. Struktura funkcjonana systemu LCMS W drugim przypadku student, oprócz czytania (ub ods³uchiwania) materia³ów, zobigowany jest do rozwi¹zywania zadañ i testów. Wyniki i rozwi¹zania mog¹ byæ przesy³ane do nauczyciea (w szczegónoœci, gdy s¹ to obszerne zadania opisowe), ub te w przypadku interaktywnych testów student reaizuje samodzieny tok nauki. Poni ej podajemy dwa przyk³ady zadañ opisowych i testów: a) zadanie opisowe z mo iwoœci¹ zapoznania siê z odpowiedzi¹ sugerowan¹ przez nauczyciea dostêp do podpowiedzi ub wzorcowych odpowiedzi (przygotowanych przez nauczyciea) mo e byæ uwarunkowany, np. odpowiedzi¹ na pytania pomocnicze (przejœcie do koejnego pytania pomocniczego mo e byæ uwarunkowane wskazaniem prawid³owego rozwi¹zania przy pierwszym pytaniu); b) testy (pytanie testowe i np. piêæ odpowiedzi) wskazanie nieprawid³owej odpowiedzi powoduje wyœwietenie komunikatu z podpowiedzi¹ naprowadzaj¹c¹ na prawid³ow¹ odpowiedÿ (ka da b³êdna odpowiedÿ mo e byæ opatrzona innym komentarzem); w przypadku drugiego ub trzeciego b³êdnego wskazania system sam mo e wyœwietiæ poprawn¹ odpowiedÿ. Po zakoñczeniu testu student mo e zapoznaæ siê ze statystyk¹. Podsumowanie to znakomicie systematyzuje wiedzê zawiera w jednej tabei treœæ wszystkich zadañ, wskazania studenta oraz poprawne odpowiedzi. Dodatkowo system informuje, ie razy student próbowa³ wskazaæ w³aœciw¹ odpowiedÿ. Oprócz tych standardowych zadañ i testów mo iwe jest wdro enie wieu innych rodzajów interaktywnych materia- ³ów. Mog¹ to byæ studia przypadków do rozwi¹zywania przez grupê studentów. W tym wypadku nauczycie zyskuje nastêpne narzêdzie do komunikowania siê ze studentami terminarz, w którym rozdziea zadania i rozicza z ich wykonania. Ka demu materia³owi uzupe³niaj¹cemu tradycyjne studia towarzyszy szereg dodatkowych funkcji. Jedn¹ z podstawowych funkcji charakteryzuj¹cych nauczanie przez Internet s¹ wirtuane konsutacje. Na patformie e-sgh.p odbywa siê to przede wszystkim poprzez pokój rozmów czat. Wirtuane konsutacje powinny odbywaæ siê przynajmniej dwa razy w przerwie pomiêdzy zjazdami raz w godzinach pracy, drugi raz wieczorem (tak, aby ka dy student zaoczny, pracuj¹cy ub nie, mia³ mo iwoœæ skorzystania z konsutacji). Innym, równie wa nym i bardzo dobrze rozwijaj¹cym siê narzêdziem komunikacji jest forum dyskusyjne. Jest ono dostêpne da wszystkich, wyznaczonych uczestników zawiera wypowiedzi studentów i odpowiedzi nauczyciea. W ka - dej chwii nowy uczestnik mo e do³¹czyæ siê do dyskusji. System zosta³ tak e wyposa ony w mo iwoœæ powiadamiania studentów o nowo udostêpnianych funk-

3 34 PISMO PG Rys. 3. Podstawy metod komputerowych w systemie TeeCAD cjach i wyk³adach poprzez e-mai oraz tabicê aktuanoœci, która jest widoczna zaraz po zaogowaniu siê do systemu. W Poitechnice Gdañskiej na Wydziae In ynierii L¹dowej studenci studiów zaocznych korzystaj¹ obecnie z darmowej patformy e-earningowej Moode, w ramach której reaizowany jest przedmiot Podstawy informatyki. Studenci maj¹ dostêp do treœci wyk³adów oraz uzupe³niaj¹cych materia³ów edukacyjnych. Korzystaj¹ z narzêdzi komunikacyjnych, takich jak poczta eektroniczna, fora dyskusyjne, testy, czat. Wyniki zaiczeñ przesy³ane s¹ automatyczne na osobiste adresy e-maiowe. Na ostatnich zajêciach, podczas których odbywa siê zaiczenie, studenci bior¹ równie udzia³ w ankiecie onine, oceniaj¹cej przedmiot. Podobn¹ funkcjonanoœæ ma oferowany przez Centrum Edukacji Niestacjonarnej system TeeCAD. System ten zaprojektowano i wdro ono w ramach projektu Leonardo da Vinci Teeworkers Training for CAD Systems Users, W atach korzysta³o z TeeCA- Da ponad 1000 studentów. W semestrze zimowym roku akademickiego 2003/2004 studenci studiów zaocznych magisterskich bior¹ udzia³ w zajêciach Podstawy metod komputerowych, w ramach których ucz¹ siê teepracy oraz wykonuj¹ projekty zespo³owe w programie AutoCAD (rys. 3). Przedmiot zosta³ uruchomiony w ramach projektu CURE (Research ramework Programme 5 Centre for Urban Construction and Rehabiitation: Technoogy Transfer, Research and Education, , System TeeCAD wykorzystywany jest równie jako patforma LMS da uczestników szkoenia AutoCAD, oferowanego przez Autoryzowane Centrum Szkoeniowe Autodesk Poitechniki Gdañskiej. Osobom, które chcia³yby bardziej szczegó³owo zaznajomiæ siê z dzia³anoœci¹ PG i SGH na pou e-earningu, poecamy strony internetowe Centrum Edukacji Niestacjonarnej Poitechniki Gdañskiej: oraz Centrum Rozwoju Edukacji Niestacjonarnej Szko³y G³ównej Handowej Warto te odwiedziæ adres patformy nauczania przez Internet e-sgh: Osobom zainteresowanym tematyk¹ e- earningu w szczegónoœci poecamy dwa pisma internetowe Wirtuana Edukacja oraz e-mentor /e-mentor.edu.p. E-mentor jest nowym dwumiesiêcznikiem, wydawanym przez SGH od paÿdziernika 2003 r. Pismo koncentruje siê na zagadnieniach zwi¹zanych z nauczaniem przez Internet, kszta³ceniem ustawicznym oraz w szerszym zakresie zajmuje siê metodami, formami i programami kszta³cenia na kierunkach ekonomicznych. Anna Grabowska Wydzia³ In ynierii L¹dowej Marcin D¹browski Szko³a G³ówna Handowa Uczenia techniczna jako kontekst nabywania to samoœci profesjonanej przez studentów informatyki Poitechniki Gdañskiej (cz. II) Otrzymaiœmy obszerny artyku³ sprawozdanie z badañ prowadzonych przez pracowników Instytutu Pedagogiki Uniwersytetu Gdañskiego, a dotycz¹cych ywotnych probemów edukacji poitechnicznej. Spojrzenie humanistów, korzystaj¹cych z w³aœciwego sobie warsztatu badawczego, wzbogacone œwie oœci¹ postrzegania naszego œrodowiska z zewn¹trz, prezentujemy Czytenikom w dwóch czêœciach ( cz. I w Piœmie PG 1/2004). Zapraszamy do dyskusji. Koncepcje kompetencji profesjonanych Kompetencje profesjonane badani studenci wi¹ ¹ g³ównie ze specjaizacj¹ w wybranej dziedzinie informatyki i zostaniem ekspertem w wybranym obszarze wiedzy informatycznej, np. sieci komputerowe czy bazy danych. Niemo - iwe jest bycie ogónie dobrym informatykiem, gdy jest to zbyt szeroki obszar wiedzy. Dobry informatyk w czym jest dobry? To zae y, co rozumiemy pod tym pojêciem. Jest to s³owo bardzo szerokie. Ostatnio jak gdzieœ by³o og³oszenie o pracê, to napisai, e poszukuj¹ informatyka. Naprawdê poszukiwai cz³owieka od przynieœ, podaj, pozamiataj ae informatyk to zae y od specjaizacji. Informatyka jest podzieona na szeœæ katedr. Informatyka w medycynie, zastosowanie informatyki, projektowanie, sieci komputerowe, administratorzy, sporo tego jest. W czym jest dobry? W tym, co robi. W czym siê specjaizuje. P: Czyi wa na jest specjaizacja, a nie wiedza informatyczna ogóna? O: Wiedza ogóna nie. Je ei wiem coœ o wszystkim, to nie wiem nic dok³adnie, a trzeba czêsto bazowaæ na wiedzy dok³adnej. Czasem praca sprowadza siê do wyszukania tego czegoœ, co jest nam potrzebne, na tym poega bycie bardzo dobrym, móc znaeÿæ to, czego siê szuka, a to jest bardzo trudne. Znaezienie tego szczegó- ³u, który mo e pomóc w zaprojektowaniu tego programu, czy w napisaniu (student V roku, wyw. 6). P: Jaki rodzaj wiedzy uwa asz za szczegónie znacz¹cy da informatyka? O: Raczej w w¹sko wyspecjaizowanej dziedzinie swojego zainteresowania. Nie mo e byæ uniwersany informatyk, taki co wszystko ju wie na dobr¹ sprawê. P: Co mo na zrobiæ, eby to osi¹gn¹æ? O: Co? Byæ dobrym w swojej dziedzinie? Trzeba byæ dociekiwym i spêdzaæ nad tym kupê czasu. I mieæ bardzo wysoki ioraz inteigencji. Nie mo na tak, e coœ

4 PISMO PG 35 siê nie uda³o i nie umiem tego zrobiæ (student V roku, wyw. 4). Wiedza specjaistyczna (informatyczna) osadzona jest w ró nych kontekstach w zae noœci od profiu dzia³anoœci, w któr¹ informatyk jest zaanga owany (zarz¹dzanie, rachunkowoœæ, medycyna, przemys³, edukacja). P: Daczego g³ównie wiedza informatyczna jest potrzebna informatykowi? O: Powiedzmy WeŸmy informatyka, który wykonuje jakieœ naprawdê niskopoziomowe czynnoœci, programuje, to dostaje wszystkie instrukcje, które musi prze³o- yæ na jakiœ jêzyk. Je ei to jest ktoœ, kto idzie do jakiejœ firmy i teraz wydobywa od kienta informacje na temat oprogramowania, to musi siê znaæ na tej dziedzinie, w której kient siedzi. Je ei to jest ktoœ, kto siedzi w rachunkowoœci, to wypada- ³oby, eby siê zna³ na rachunkowoœci (student V roku, wyw. 4). Kompetencje profesjonane charakteryzuj¹ce dobrego informatyka, bez wzgêdu na rodzaj przepisanej specjaizacji to, w opinii respondentów: Myœenie projektowe umiejêtnoœæ zastosowania posiadanej wiedzy w ceu projektowania ca³oœciowych systemów: P: W czym dobry informatyk jest dobry? O: Najpierw trzeba wiedzieæ, co to jest informatyk, bo to nie mo na powiedzieæ, e osoba pisz¹ca programy jest informatykiem, osoba pisz¹ca programy jest po prostu osob¹ pisz¹c¹ programy. Osoba informatyk jest to osoba, która siêga g³êbiej, wie, jak rozwi¹zywaæ dane probemy, wie, jak tworzyæ oprogramowanie, wie, jak (...) bardziej zahaczaj¹c o moje specjanoœciowe rzeczy, e po prostu, wie, jak swoj¹ wiedzê przeaæ na dzia³aj¹cy ca³y system, a nie, nie bêd¹c tyko i wy³¹cznie koderem (...) Po prostu potrafi wykorzystywaæ ca³¹ swoj¹ wiedzê nie tyko do pisania programów, ae w sensie szerszym, po prostu potrafi zaprojektowaæ system, tak jakby z kocków, potrafi nawet tê pracê, która zostaje po zaprojektowaniu systemu, potrafi podzieiæ na osoby, potrafi podzieiæ je na podzadania, wie, jak to wszystko z³o yæ razem (student V roku, wyw. 15). Skutecznoœæ i efektywnoœæ w reaizacji projektów informatycznych umiejêtnoœæ znaezienia optymanego rozwi¹zania probemu informatycznego: P: A co to znaczy da ciebie dobry informatyk? O: Na pewno Umiejêtnoœæ zreaizowania jakiegoœ projektu informatycznego, na przyk³ad. To, e w tym zakresie, w którym chce pracowaæ, to musi mieæ wiedzê z tego zakresu, jak¹œ tam praktykê posi¹œæ i w tym momencie mo na powiedzieæ, e ten informatyk umie zreaizowaæ abo umie odszukaæ tê wiedzê potrzebn¹ do zreaizowania tego (student V roku, wyw. 5). Umiejêtnoœci komunikacyjne opanowanie zdonoœci porozumiewania siê z udÿmi, co pozwaa na adekwatn¹ identyfikacjê i anaizê potrzeb kienta oraz wiedza z zarz¹dzania (praca z grup¹ i kierowanie grup¹): U nas na specjanoœci to ucz¹ jeszcze takich powiedzmy bardziej menad erów projektów, e tam, o z kientem rozmów, ae to tak trzeba oprócz tego te mieæ, nie wiem, wiêksze jakieœ predyspozycje udzkie, eby taki, w³aœnie zajmuj¹cy siê takim projektowaniem, to musi te dobrze z kientem rozmawiaæ, znaczy projektanci to powiedzmy [potrafi¹] skumaæ tam wymagania (student V roku, wyw.13). Kreatywnoœæ w poszukiwaniu rozwi¹zañ nowatorskich, a zarazem najbardziej adekwatnych wobec danego probemu w sytuacji, w której istnieje wiee mo iwych rozwi¹zañ. Dobrego informatyka charakteryzuje myœenie dywergencyjne: W informatyce istnieje bardzo du o ró nych technik wykonania jakiegoœ zadania, ró nych sposobów. Potrafi znaeÿæ musi siê tym interesowaæ te znaeÿæ jakieœ rozwi¹zania, które ktoœ wymyœi³ bardzo niedawno i musi wiedzieæ, e coœ takiego istnieje, gdzieœ tam na œwiecie [...]. Musi siê orientowaæ w najnowszych nowinkach (student V roku, wyw. 11). Kompetencje inteektuane umiejêtnoœæ ogicznego myœenia, anaizy, zdonoœci poznawcze: Z jednej strony wiêkszoœæ anaityków i powiedzmy informatyków, to s¹ udzie, którzy maj¹ umys³y anaityczne. Generanie ka dy probem, chc¹ go podzieiæ na mniejsze. No i to jest jakaœ tam powiedzmy systematyka, która pozwaa podchodziæ do probemu, dochodziæ do gotowego produktu, który bêdzie zadowaaj¹cy. Probem poega na tym, e bardzo czêsto odwrotne spojrzenie da³oby w znacznie krótszym czasie, znacznie epsze rezutaty. Nie spotka- ³em siê jeszcze z udÿmi, którzy t¹ dru- g¹ stron¹ potrafiiby dojœæ do rozwi¹zania. Myœê, e to jest kwestia w³aœnie samej takiej specyfiki informatyki, e to jednak na pocz¹tek trzeba siê z komputerem zmierzyæ, który powiedzmy wymaga tyko precyzyjnych komend, komputerem, który robii de facto anaitycy, tzn. udzie o umys³ach anaitycznych. No to automatycznie to przyci¹ga udzi o umys³ach anaitycznych i odpycha tych, którzy t¹ drug¹ stron¹ by chciei do tego podejœæ (student V roku, wyw. 7). Zdonoœæ i gotowoœæ do ifeong earning (LLL) do ci¹g³ego uaktuaniania wiedzy œedzenie na bie ¹co dynamicznych zmian zachodz¹cych w obrêbie informatyki. Kompetencje te wydaj¹ siê byæ oceniane przez studentów jako najistotniejszy warunek utrzymania siê w miejscu pracy: Przede wszystkim trzeba posi¹œæ wiedzê doœæ spor¹ no i jeszcze siê rozwijaæ dodatkowo, jeszcze siê rozwijaæ to jest tak szybko zmienny przedmiot. To co by³o piêæ at temu niekoniecznie dzisiaj siê sprawdza. No i ca³y czas trzeÿwe spojrzenie na to, co siê robi, eby nie: o to napisaæ, a to zrobiê o tak samo. Bo mo na to zrobiæ ju dzisiaj epiej (student V roku, wyw. 6). Tego chyba trochê ucz¹ studia, nawet bardzo ucz¹ tego te nasze studia, ca³y czas siê coœ zmienia, wiêc trzeba siê tego uczyæ, no i chyba bardzo du o chêci, eby w pewnym momencie nie stwierdziæ, e jak ju sobie pracujê, to mi to wystarczy, bo wtedy mo na spadaæ z tego poziomu wykszta³cenia, na którym siê jest (student V roku, wyw. 14). W³aœnie dziêki temu, e nauczenie siê tego, nauczenie siê ³atwego przyswajania nowej wiedzy [...] jest bardzo potrzebne, poniewa w pracy, je ei co kika miesiêcy stajemy przed nowym projektem, to w³aœciwie ka dy ten nowy projekt niesie ze sob¹ jakieœ nowe wymagania, nowe rzeczy, których do tej pory jeszcze nie wykonywa³em, muszê siê tego nauczyæ, w³aœnie. Muszê szybko przyswoiæ tê wiedzê. To jest niezbêdne w ca³ej pracy (student V roku, wyw. 11). Odpowiedzianoœæ za swoj¹ pracê byæ odpowiedzianym za jakoœæ tworzonych produktów i oferowanych us³ug: Raczej tutaj mo emy mówiæ o odpowiedzianoœci za swoj¹ pracê, e je ei

5 36 PISMO PG to informatyk nie pisze siê nic samemu, bo to powstawa³oby tysi¹ce at. Pisze siê wszystko w grupie. Odpowiedzianoœæ za w³asn¹ pracê. Je ei ja napisa³em ten kawa³ek, podpisa³em, e testowa³em, to znaczy, e on jest przetestowany, a nie, e da³em tyko swój podpis. Bo to jest akurat fragment, który mo e sprawiæ, e bêdziemy miei du e opóÿnienie. Odpowiedzianoœæ za w³asn¹ pracê i to wysoka odpowiedzianoœæ, powinna byæ, nie zawsze jest (student V roku, wyw. 6). Czêœæ respondentów stosuje kryteria rynkowe w ocenie profesjonanych kompetencji - da tej grupy dobry informatyk to ten, co dobrze zarabia. Studentom na pierwszym roku wrêcz mówi siê, e popyt na us³ugi informatyczne na rynku pracy bezpoœrednio przek³ada siê na wysokie zarobki tej grupy zawodowej. Przyzwoite dochody s¹ jednym z dominuj¹cych motywów podjêcia studiów na anaizowanym kierunku: Dzisiaj mia³em nawet taki wyk³ad, na którym wyk³adowca o tym mówi³. Pyta³ nas po raz koejny, kogoœ tam z pierwszego rzêdu, po co siê studiuje. Za pierwszym razem nikt nie wiedzia³, ae dzisiaj ju, ju tydzieñ temu nam powiedzia³ wiêc dzisiaj wszyscy ju odpowiedziei: eby zarobiæ. On tak twierdzi, e siê studiuje po to, eby zrobiæ. No i coœ w tym jest, prawda? (student I roku, wyw. 10). Kompetencje profesjonane, wa ne da respondentów, charakteryzuje nie tyko aspekt poznawczy, ae równie spo³eczny i etyczny. Kwestie etyczne s¹ jednak w wypowiedziach studentów sinie zredukowane. Badani studenci informatyki odpowiedzianoœæ rozpatruj¹ g³ównie w kategoriach etyki pracy (ograniczaj¹c siê do tego, by byæ w porz¹dku wobec koegów po fachu, braæ odpowiedzianoœæ za wykonan¹ przez siebie pracê w obrêbie zespo³u pracowników): Pewnie tak, bo to, co my robimy, my potrafimy to zrobiæ, ae potrafimy te to schrzaniæ. Je ei to schrzanimy, to ktoœ bêdzie siê póÿniej u era³ z tym programem, który Ÿe dzia³a (student V roku, wyw. 8). To jest kwestia taka, e informatycy musz¹ dobrze wykonywaæ swoj¹ pracê, bo powiedzmy to jest kwestia etyki bardziej udzkiej, eby tê pracê wykonywaæ dobrze, nie psuæ czegoœ, nie robiæ cha³tury. Etycznej odpowiedzianoœci tak, ae ogónoudzkiej. Bo generanie to jest tak, e masz ca³¹ masê zawodów wœród informatyków, kiedy wyci¹gasz ca³¹ masê informacji od udzi, które nie powinny wyp³yn¹æ na œwiat³o dzienne, do wiadomoœci pubicznej. Druga kwestia to jest to, eby robiæ to, co siê robi rzetenie. Bo wszystko mo - na zrobiæ tak, e tyko bêdzie ³adnie opakowanie, a w œrodku nic (student V roku, wyw. 7). Koncepcje roi spo³ecznej informatyków W wypowiedziach studentów podkreœany jest utyitaryzm informatyki jako dziedziny wykorzystywanej w niema wszystkich sferach aktywnoœci cz³owieka. To prowadzi do poczucia, e informatycy pe³ni¹ bardzo wa n¹ roê we wspó³czesnym œwiecie stanowi¹ swoisty nadzór cywiizacyjny, s¹ niezbêdni, gdy bez nich nie zachodzi³by postêp cywiizacyjny. P: A jak myœisz do czego s¹ potrzebni informatycy? O: Taaak! (haha) informatycy? Teraz? eby ten œwiat siê jakoœ krêci³, bo bez informatyków to wszystko padnie i wróci do epoki kamienia ³upanego (student V roku, wyw. 9). O: Do obs³ugi komputerów, do programowania ich, do tworzenia nowej sfery ycia, rozwoju. Ae to mo e na koñcu. Wizjonerzy informatycy, no myœê, e du o wprowadzii tu, zmienii nasze ycie. P: W jaki sposób? O: Zautomatyzowai czêœæ procesów, które wczeœniej by³yby ciê ko osi¹gane. Uporz¹dkowai informacje (...), umo iwii dostarczenie wiêcej informacji w krótszym czasie. Zminiaturyzowai czêœæ rzeczy, które nas otaczaj¹. Generanie uproœcii (student V roku, wyw. 12). Przekonanie o przenikaniu informatyki do wszystkich dziedzin ycia cz³owieka prowadzi studentów do postrzegania siebie jako grupy zawodowej o szczegónie szerokim wacharzu mo iwoœci uczestnictwa w yciu spo³eczeñstwa i ingerencji w to ycie, modyfikacji go, zmiany jego jakoœci (uepszania i usprawniania). Bêd¹c swoistym pomagaczem, facyitatorem informatyk jest osadzony pomiêdzy wysoko zaawansowan¹ technoogi¹ a przeciêtnym u ytkownikiem komputera pe³ni roê ³¹cznika, pomostu miêdzy tymi dwoma eementami systemu. Z jednej strony musi wiêc dbaæ o to, by technika by³a przyjazna swoim odbiorcom, z drugiej zaœ strony jego ceem jest oswajanie u ytkowników z technoogi¹ informacyjn¹ (edukacja spo³eczeñstwa, zmiana mentanoœci). Od czego s¹? Od przyspieszania pewnych procesów, pewnych papierków, pewnych zagadnieñ. W pewnych rzeczach niepotrzebny jest cz³owiek, zastêpuje go komputer, na przyk³ad wypisanie tysiêcy kopert. Automatyzacja ycia, uproszczenie pewnych zagadnieñ, pomoc (student V roku, wyw. 6). Do stawiania takiego pomostu pomiêdzy udÿmi, którzy korzystaj¹ z komputerów, s¹ zmuszeni do korzystania z komputerów i œrednio im to wychodzi, a samymi maszynami (student V roku, wyw. 4). Pomimo e œwiat poityki w przewa- aj¹cej mierze okuje siê poza sfer¹ zainteresowañ badanych studentów informatyki, funkcjonuj¹ oni w ramach okreœonego systemu spo³ecznego. Mo na nawet powiedzieæ, e czuj¹ siê przygotowani i w³adni do konstruowania go oraz przekszta³cania w ceu uczynienia bardziej efektywnym i funkcjonanym. W tym kontekœcie pojêcie in ynierii systemu nabiera nowego znaczenia a studenci informatyki uwa aj¹ siebie za swoistych in- ynierów systemu spo³ecznego, bêd¹cych ko³em zamachowym zmian spo- ³ecznych. Pe³ni¹c wspomnian¹ misjê cywiizacyjn¹ odmawiaj¹ jednak wziêcia odpowiedzianoœci za kszta³t tej cywiizacji. Odpowiedzianoœæ tê przenosz¹ na kienta, da którego pracuj¹, który zamawia okreœone projekty do reaizacji: No, informatyk jako twórca narzêdzi, oprogramowania, nie jest odpowiedziany za nic. Odpowiedziani s¹ ci, którzy to wykorzystuj¹ (...) Technika jakoœ tak nie dotyczy chyba moranoœci. Trudno powiedzieæ (student I roku, wyw. 12). Koncepcje profesji Podstawowa ró nica w koncepcjach profesji zidentyfikowanych u studentów pierwszego i pi¹tego roku poega na tym, e ci pierwsi za informatyka uwa aj¹ cz³owieka pracuj¹cego z komputerem. Starsi studenci natomiast przesuwaj¹ akcent z pracy ze sprzêtem na pracê z udÿmi. Im wy sza pozycja w hierarchii, tym mniej pracuje siê przed monitorem, a wiêcej z udÿmi (kientami, wspó³pracownikami). Generanie zak³ada³em, e praca informatyka to jest siadam, mam jakiœ tam kompiator, no i piszê te programy. Tak mi siê wydawa³o, e tak w³aœnie robi informatyk. Nie wiadomo jakimœ cudem, poniewa on jest dobry w pisaniu jakiœ tam programów, te programy powstaj¹. Z cza-

6 PISMO PG 37 sem okaza³o siê, e to nie praca informatyka, ae kodera tak naprawdê. Tak, jak któryœ z wyk³adowców rzuci³: wy to bêdziecie zarz¹dzaæ zespo³ami, a kodowaæ bêd¹ fryzjerzy po jakimœ przeszkoeniu (student V roku, wyw. 7). Wstêpna wiedza dotycz¹ca profesji zidentyfikowana u studentów pierwszego roku sprowadzaj¹ca koncepcjê informatyki tyko do programowania (kodowania) znacznie siê poszerza w trakcie studiów. W zakres tej wiedzy wchodzi znaczny obszar zwi¹zany z zarz¹dzaniem informacj¹, projektowaniem systemów, anaiz¹ potrzeb kienta. Respondenci opisuj¹c taksonomiê profesji, podkreœaj¹ jej hierarchiczny charakter: Rys.2. Hierarchia w obrêbie profesji koncepcje studentów informatyki Poitechniki Gdañskiej. ród³o: badania w³asne. 1. Anaityk: Studenci zgodnie podkreœaj¹ twórczy aspekt profesji. Jakiœ taki proces twórczy bardziej mnie interesuje tworzenie tego pomostu pomiêdzy kientem, który zamawia oprogramowanie, a tym, który bêdzie to oprogramowanie pisa³, bo trzeba ich jakoœ ze sob¹ skomunikowaæ, okreœiæ co ten program ma robiæ, jak ma byæ zbudowany. Dopiero potem daje siê temu kepaczowi. Tak- e gdzieœ w tej strefie bardziej kreatywnej chcia³bym pracowaæ (student V roku, wyw. 4). Na przyk³ad anaityk z biegiem czasu staje siê cz³owiekiem, który nie wie, jak program napisaæ. Bo wchodz¹ jakieœ nowe jêzyki programowania, on jest jak gdyby z boku. Bada, co kient by chcia³, to opisuje. Jego zadaniem jest wydobyæ od kienta, co kient by chcia³. Kient zawsze coœ chce, ae nie potrafi tego powiedzieæ. To jest w³aœnie praca anaityka, dotrzeæ do tego, czego chce kient. To bêdzie potrafi³ dobry informatyk anaityk. Osoba, która potrafi te rzeczy wydobywaæ, jest dobrym anaitykiem (student V roku, wyw. 7). 2. Projektant: Bo informatyk jest twórc¹, mo na by to by³o porównaæ bardziej z prac¹ architekta. Jest to rzemios³o, ae jest to rzemios³o na bardzo wysokim poziomie abstrakcji. W³aœnie no bardziej mo - na to porównaæ z prac¹ architekta, a nie z prac¹ zwyk³ego szewca czy zwyk³ego cz³owieka, który uk³ada bruk na uicy. P: Sk¹d to wiesz, e tak jest? O: Jakoœ samemu do tego doszed³em, nie wiem, tak mi siê wydaje, zreszt¹, jak rozmawia³em z koegami, to siê okaza- ³o, e podobnie myœ¹. e to jest pewnego rodzaju sztuka pisanie programów, wymyœanie ich tu jest bardzo w³aœnie wiee zae y do intuicji. e mo na ten sam program na wiee ró - nych sposobów napisaæ i to, jak on zostanie zrobiony, to zae y w³aœnie od tego, kto go pisze (student V roku, wyw. 8). 3. Programista czyi koder twórczym zajêciom w obrêbie informatyki studenci przeciwstawiaj¹ pracê testera oraz kodera (postrzegaj¹c te jako nietwórcze), które s¹ oceniane jako zajêcia podrzêdne czarna robota. Wiêkszoœæ studentów pragnie unikn¹æ tego rodzaju pracy w swojej karierze zawodowej, choæ niekiedy musz¹ siê jej podj¹æ w pocz¹tkowym okresie zatrudnienia: Nie wiem, czy chcia³bym zostaæ przy tym pisaniu oprogramowania, to jest dosyæ takie mechaniczne. Operator ³opaty na wy szym poziomie (student V roku, wyw. 4). Jak najdaej od utrzymania wszekiego rodzaju testowania. Aby pozyskaæ testerów wszekiego rodzaju, to jest system taki, e jak siê przychodzi do tej firmy, to tyko i wy³¹cznie na stanowisko testera. Bardzo trudno pozyskaæ udzi na stanowisko testera. To nie jest wdziêczna robota. Po prostu dostajesz jakiœ program przede wszystkim nie jest to praca twórcza. Szukasz po prostu b³êdów w programach. Wiêkszoœæ prac informatyków to jest praca twórcza, to jest praca fajna, coœ tworzysz (student V roku, wyw. 7). Nie chcia³bym ca³e ycie pozostaæ na stanowisku zwyk³ego kodera. P: Daczego? O: Bo to siê bardzo szybko nudzi i tak naprawdê na d³u sz¹ metê nie daje satysfakcji, je ei siê robi rzeczy narzucone przez kogoœ innego i siê ma za zadanie wykonaæ od A do Z to, co inny wymyœi³. To jest praca odtwórcza, nie jest to praca twórcza (student V roku, wyw. 8). Kszta³towanie siê to samoœci profesjonanej W porównaniu ze studentami innych kierunków studiów, studenci informatyki bardzo wczeœnie podejmuj¹ pracê zawodow¹. Po okresie inicjacji w kuturê poitechniki zatrudniaj¹ siê jako informatycy w pe³nym wymiarze godzin. Nie czuj¹ siê wówczas zaanga owani w ycie uczeni, ani te w grupê studenck¹ czy w kontakty interpersonane na terenie szko³y, natomiast dominuj¹cym aspektem ich funkcjonowania staje siê praca zawodowa (aktywnoœæ pozauczeniana): We w³asn¹ stronê ka dy poszed³, ka - dy pracuje, przynajmniej wiêkszoœæ z nas (student V roku, wyw. 8). Teraz jesteœmy bardzo niespójn¹ grup¹ i niezgran¹, jest to datego, datego siê tak dzieje, e du o osób pracuje i po prostu nie ma czasu, nie maj¹ czasu na jakieœ takie chocia by wyjœcia po studiach, spotkanie siê na piwo, nie wiem, wyjœcie gdziekowiek tam (student V roku, wyw. 8). Karierê zawodow¹ zaczynaj¹ zwyke od pracy kodera ub testera, ae czêœæ z nich jeszcze w czasie studiów szybko awansuje na kierownicze stanowiska. W konsekwencji, studenci, jeszcze przed ukoñczeniem studiów, maj¹ raczej to - samoœæ informatyka ni studenta czuj¹ siê bardziej uczestnikami œwiata pracy ni cz³onkami spo³ecznoœci studenckiej. No, na pewno na zajêciach z informatyki bardziej siê czujê jako informatyk, a nie jako student. To jest takie Je ei coœ siê robi z zakresu na zajêciach z zakresu informatyki, to w tym momencie jestem bardziej informatykiem, bo próbujê zrobiæ z tego zadanie z tego zakresu (student V roku, wyw. 5). Czy podczas twoich studiów zdarzy³a siê taka sytuacja, gdy poczu³eœ siê bardziej informatykiem ni studentem? O: (...) To mo e jak poszed³em do pracy, chyba. pó³tora roku temu. Wtedy ju jakby.. Do tej pory by³em tyko studentem, a od tego momentu zosta³em i informatykiem i studentem. Bardziej informatykiem (student V roku, wyw. 11). Maj¹ zatem dok³adnie zdefiniowan¹, dookreœon¹ wizjê kariery zawodowej wiedz¹, co chc¹ robiæ po ukoñczeniu studiów, czym siê zajmowaæ, z czego wynika, e studenci informatyki nie s¹ na etapie przejœcia oni ju od pewnego czasu funkcjonuj¹ w œwiecie pracy.

7 38 PISMO PG Ich pany zwi¹zane z prac¹ wi¹ ¹ siê z piêciem siê w górê hierarchii zawodowej od programistów i testerów do projektantów systemów informatycznych i anaityków. Zawód informatyka jest postrzegany jako daj¹cy pewnoœæ odnoœnie do bezprobemowego znaezienia pracy i bêd¹cy swoist¹ gwarancj¹ zatrudnienia oraz wysokich zarobków. [Absowenci](...) ochrony œrodowiska, architektura, chemicy, w³aœnie matematycy stosowani, to nie wiem do koñca, co oni bêd¹ robiæ, biedaki. Ae budowañcy, powiedzmy jeszcze maj¹ szansê na zawód, mo e, jeœi siê rozwinie gospodarka. A mamy, jako informatycy jedynie [magiczne] jest to, e mamy prostsze jednak wejœcie na rynek pracy (student V roku, wyw. 12). Respondenci rozwa aj¹ podjêcie pracy za granic¹, daj¹c¹ wiêksze mo iwoœci rozwoju zawodowego i wy sze dochody. W odró nieniu od przedstawiciei pozosta³ych anaizowanych grup studentów, nie bior¹ pod uwagê mo iwoœci pracy w nie swoim zawodzie. Ich profesja sprawia, e czuj¹ siê pe³noprawnymi obywateami œwiata, cz³onkami miêdzynarodowej wspónoty informatyków. P: Czy rozwa a³eœ mo iwoœæ pracy zagranic¹? O: Jak najbardziej? P: Gdzie? O: Kanada. P: W jakim charakterze? O: Ogónie informatyka, w przysz³oœci pewnie anaityka (student V roku, wyw. 7). Studenci informatyki pomiêdzy œwiatem uczeni a œwiatem pracy. Podsumowanie Poitechnika jest tyko jednym z kontekstów (jednym ze œwiatów równoeg³ych ), w którym dokonuje siê inteektuane, spo³eczne i zawodowe dojrzewanie studentów. Dziêki studiom przechodz¹ oni proces emancypacji z ni szego kapita³u kuturowego dokonuj¹cy siê w zmianie œrodowiska spo³ecznego, zdobyciu samodzienoœci finansowej poprzez podjêcie pracy zawodowej, uniezae nieniu siê od rodziców, rozwoju umiejêtnoœci spo³ecznych i profesjonanych. Mamy tu do czynienia zarówno z awansem spo- ³ecznym, jak i profesjonanym piêciem siê ju w trakcie studiów w górê hierarchii zawodowej, przejawiaj¹cy siê w formach przechodzenia od pracy programisty czy testera na stanowiska wymagaj¹ce nie tyko znajomoœci jêzyków programowania, ae równie kompetencji mened erskich (zarz¹dzanie, negocjacje, anaiza potrzeb kienta). Kontekst uczeni charakteryzuje kutura industriana, budowana na zasadach mechanistycznych. WyraŸnie uwidacznia siê dominacja orientacji na zadania (nie na reacje miêdzyudzkie), czego rezutatem jest koncentracja na zarz¹dzaniu rzeczami i procesami (technika). Jest to swoista kutura rzeczy (hardware), w której nacisk k³adziony jest na przedmioty in ynieryjne i techniczne, czyi tward¹ wiedzê (hard knowedge), zw³aszcza w pocz¹tkowym okresie studiów. Wi¹ e siê to z tradycj¹ technicznego uniwersytetu i reprezentowanego w jej ramach wysokiego statusu kutury in ynieryjnej. Zarysowuje siê tu fordowski sposób myœenia o pracy, w którym siniejszy nacisk k³adzie siê na produktywnoœæ, efektywnoœæ oraz reaizacjê zadañ w okreœonym czasie, ni na zdonoœæ do twórczego dzia³ania. Œwiat pracy natomiast w przeciwieñstwie do poitechniki, w której kutywowana jest twarda wiedza znacznie wy ej ceni wiedzê miêkk¹. Sugeruje to myœ, e organizacje, w których informatycy bêd¹ podejmowaæ pracê (ub ju pracuj¹), s¹ na etapie kutury postindustrianej, zwi¹zanej raczej ze œwiadczeniem us³ug ni produkcj¹ oraz skupionej na zarz¹dzaniu udÿmi (socjotechnika), a nie rzeczami. Taki stan rysuje wyraÿn¹ opozycjê pomiêdzy kutur¹ industrian¹, akcentuj¹c¹ i oferuj¹c¹ szybko deaktuaizuj¹cy siê hard (uczenia), a kutur¹ postindustrian¹ reprezentowan¹ przez œwiat pracy, oczekuj¹c¹ softu. Istnieje niew¹tpiwie znaczna rozbie noœæ pomiêdzy tymi dwoma typami kutur instytucjonanych dominuj¹cych z jednej strony w ramach uczeni kszta³c¹cej informatyków, a z drugiej w obrêbie organizacji, w których m³odzi profesjonaiœci podejmuj¹ pracê zawodow¹. S¹ oni uczestnikami jednoczeœnie œwiata uczeni i œwiata pracy - dwóch œwiatów, w których obowi¹zuj¹ odmienne normy i cenione s¹ inne wartoœci. Pracuj¹cy studenci informatyki, bêd¹c uczestnikami obu tych kutur jednoczeœnie zmuszani poniek¹d do radzenia sobie z obowi¹zuj¹c¹ w poszczegónych miejscach rozbie noœci¹ norm i wartoœci oraz niespójnoœci¹ pomiêdzy wymaganiami rynku pracy a ofert¹ uczeni dokonuj¹ transferu wiedzy i umiejêtnoœci. Powoduje to, e wystêpuje wzajemna integracja wp³ywu uczeni i doœwiadczeñ nabywanych w miejscu pracy (duany system praca/ szko³a). Proces ten przyjmuje postaæ odwróconego transferu (odwrócone modeowanie) czyi przenoszenia wp³ywu doœwiadczenia z miejsca pracy na szko- ³ê, a nie z uczeni na miejsce pracy. Praca zawodowa, bêd¹c patform¹ zdobywania doœwiadczeñ, umo iwia nabycie gor¹cej soft wiedzy (sposoby pracy, np. wykorzystywanie modu³ów programów napisanych przez kogoœ innego), która jest wykorzystywana w reaiach uczenianych. Studenci informatyki strukturanie odczuwany brak praktyki zawodowej, bêd¹cy w g³ównej mierze efektem edukacji masowej, przekszta³caj¹ na indywiduane strategie uczenia siê, poszukiwania i pozyskiwania wiedzy, które pozwaaj¹ im ju na funkcjonowanie w œwiecie pracy, bo zosta³y przezeñ wywo³ane. M³odzi informatycy, to samoœæ profesjonan¹ konstruuj¹ na bazie indywiduanych doœwiadczeñ dystansu, w rezutacie buduj¹c eitystyczne przekonania (misja nadzoru cywiizacyjnego) o emancypacyjnym charakterze. Bibiografia: Dahgren, L-O (2003) Senior Students on Higher Education and Work Life. Nationa reports. Report to the European Commission from the EU-project HPSE-CT , Students as Journeymen Between Communities of Higher Education and Work. Linköping, January Dahgren, L-O (2003) Nationa Comparison of reshmen and Senior Students. Report to the European Commission from the EU-project HPSE-CT , Students as Journeymen Between Communities of Higher Education and Work. Linköping, Apri Marton. (1994) Phenomenography./w: T.Huseen & T.N.Postethwaite (Eds.) The Internationa Encycopedia of Education. London: Pergamon Press Szkudarek T.(red.) (2003) reshmen Students on Education and Work. Work package one report: Poand. The European Commission EU-project HPSE-CT , Students as Journeymen Between Communities of Higher Education and Work. Gdañsk, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdañskiego Ma³gorzata Cackowska Anna Stru yñska-kuja³owicz Instytut Pedagogiki Uniwersytet Gdañski

8 PISMO PG 39 Struktury przestrzenne Wzawodzie architekta, oprócz perfekcyjnego opanowania warsztatu i szerokiej wiedzy niezbêdna jest wyobraÿnia i umiejêtnoœæ abstrakcyjnego myœenia, a tak- e zdonoœæ przekazywania myœi w sposób syntetyczny, jasny i zrozumia³y. WyobraŸnia i umiejêtnoœæ abstrakcyjnego myœenia s¹ tymi cechami, które osoby wybieraj¹ce ten kierunek na ogó³ posiadaj¹, ae nie zawsze zdaj¹ sobie z tego sprawê. Jednym z pierwszych zadañ jest te zdonoœci rozwin¹æ, a tak e wypracowaæ bardzo istotn¹ umiejêtnoœæ syntetyzowania informacji, które chce siê przekazaæ. Wa nym zadaniem jest równie nauka patrzenia na przestrzeñ oraz otaczaj¹ce przedmioty w sposób abstrakcyjny jak na zbiór bry³, p³aszczyzn, inii, i dostrze enia (syntetyzowania) w tym zbiorze eementów, które decyduj¹ o istocie danego zjawiska. Ka dy student, rozpoczynaj¹c naukê zawodu, wnosi w³asne, nieskrêpowane spojrzenie na œwiat, datego pobudzenie jego wyobraÿni, sk³onienie do poszukiwañ a nie wskazywanie gotowych rozwi¹zañ jest jednym z podstawowych zadañ stawianych na wstêpnych zajêciach. Dziêki temu, na przyk³ad, z prostej kartki papieru rodzi siê 25 * œwie ych, niekonwencjonanych, zaskakuj¹cych pomys³ów. Program autorskich æwiczeñ, zainicjowanych w Katedrze Architektury Morskiej i Przemys³owej na sem. I, zosta³ podzieony na cztery cyke: cyk I kompozycja w ramie, cyk II struktury przestrzenne, cyk III eementy grafiki, cyk IV mode obiektu architektonicznego. Ka dy z poszczegónych cyki mia³ z za³o enia inny ce dydaktyczny. Wszystkie jednak zmierza³y do przekazania studentom zasad kszta³towania przestrzeni. Zakres i format wszystkich æwiczeñ zosta³ tak dobrany, aby umo iwiæ wykonanie ca³ej pracy w ci¹gu 2 godzin zajêæ. Studenci, pracuj¹c na zajêciach, miei ca³y czas mo iwoœæ skonsutowania swoich pomys³ów z prowadz¹cymi i dokonania korekty. Na zakoñczenie ka dego cyku odbywa³o siê omówienie, na którym studenci miei mo - iwoœæ wypowiedzenia siê na temat swoich prac, porównania ich z pracami koegów, co mia³o na ceu równie naukê prezentacji i obrony w³asnych prac. Metoda Cyk II sk³ada³ siê z 4 æwiczeñ wszystkie æwiczenia wykonywane by³y na podk³adzie z tekturki o formacie 20 x 20 cm. Æwiczenia poega³y na ziustrowaniu dowonej idei-has³a za pomoc¹ ró nych materia³ów i œrodków pe³nych bry³, eementów a urowych, jak patyczki, kiku sztywnych p³aszczyzn z twardej tektury czy jednej p³aszczyzny daj¹cej mo iwoœci formowania. ÆWICZENIE 1 1. NIEBEZPIECZEÑSTWO Monika Rogozik 2. PRZEZNACZENIE Karoina Rochman 3. OSACZENIE Jagoda Modrakowska Æwiczenie 1 STRUKTURA PRZE- STRZENNA ZAMKNIÊTA poega³o na ziustrowaniu dowonego has³a za pomoc¹ maksymanie trzech zamkniêtych bry³ wykonanych z tektury. Bry³y mog³y siê przenikaæ, byæ ustawiane na sobie ub byæ swobodnie pouk³adane na panszy. Studenci uczyi siê, e za pomoc¹ nawet najprostszych form mo na przedstawiæ ideê. Na przyk³ad p. Monika Rogozik wykorzysta³a trzy szeœciany, a poprzez odpowiednie ustawienie i dobranie ich proporcji uda- ³o jej siê zobrazowaæ has³o niebezpieczeñstwo. Bardziej z³o one bry³y wybra³a p. Karoina Rochman, iustruj¹c has³o przeznaczenie. Sugestia prowadz¹cych, aby wykorzystaæ maksymanie trzy bry³y, nasuwa³a tak e studentom takie has³a, jak osaczenie, zniewoenie, macierzyñstwo, opieka itp. Do ciekawych rozwi¹zañ mo na zaiczyæ tak e pracê paso yt czy omdenie. Bardziej przekornie do zadania podszed³ p. Pa- 4. PASO YT Pawe³ Sikora 5. OMDLENIE Hubert Stenze 6. PRZESADA Pawe³ Eismont

9 40 PISMO PG we³ Eismont, który z jednej strony trzymaj¹c siê ograniczeñ zadanych przez prowadz¹cych, czyi podstawy 20x20 cm, z drugiej jednak je przekraczaj¹c, zreaizowa³ jednoznaczne has³o przesada, które ca³kowicie t³umaczy³o przekroczenie tych granic. W æwiczeniu 2 STRUKTURA PRZE- STRZENNA OTWARTA studenci wyra- ai has³o za pomoc¹ a urowych eementów, np. patyczków do szasz³yków czy wyka³aczek, co umo iwi³o im obserwacjê, e tworz¹c struktury a urowe mo na równie tworzyæ i ograniczaæ przestrzeñ, nadaj¹c jej po- ¹dany charakter. Ceem by³o równie uœwiadomienie studentom, e rytm wonostoj¹cych eementów a urowych tak e mo e tworzyæ p³aszczyzny. Do ciekawych prac mo na zaiczyæ pracê p. Magdaeny Kej, w której za pomoc¹ bardzo prostego zabiegu studentce uda³o siê ziustrowaæ proces odrodzenia ; podobn¹ zasadê przyj¹³ p. Maciej Szpiewicz w pracy anaiza-synteza, w której w zae noœci sk¹d siê patrzy, eementy stopniowo uk³adaj¹ siê w ogiczn¹ ca³oœæ, ub rozpadaj¹ na stos przypadkowych eementów. Inaczej do zadania podesz³a p. Gra yna Chaberska, której za pomoc¹ kiku odpowiednio uformowanych patyczków uda³o siê ziustrowaæ has³o maniera. Innym studentom sam materia³ zaostrzone koñce patyczków do szasz³yków sugerowa³y takie has³a, jak drapie noœæ, bitwa, presja itp. Inni studenci zafascynowani byi mo iwoœci¹ tworzenia p³aszczyzn, poprzez rytm wonostoj¹cych eementów efekt ten wykorzysta³a p. Jagoda Modrakowska w pracy harmonia meodii. W æwiczeniu 3 STRUKTURA PRZE- STRZENNA Z P ASZCZYZN studenci miei do dyspozycji sztywn¹ tekturkê o formacie 20x20 cm, z której po pociêciu jej na dowone eementy miei stworzyæ kompozycjê przestrzenn¹ bêd¹c¹ odpowiedzi¹ na dowone has³o. Dodatkowym utrudnieniem by³ fakt, e musiei wykorzystaæ wszystkie pociête eementy. W tym æwiczeniu wyraÿnie widoczne by³y ró ne podejœcia najciekawsze wysz³y prace, w których studenci próbowai nadaæ sens wszystkim wykorzystanym eementom próbuj¹c wymyœiæ takie has³o, które ju w za³o eniu przewiduje miejsce da wszystkich fragmentów tekturki, na przyk³ad zguba Magdaeny Rutkowskiej. Do innych ciekawych prac nae y tak e praca taka duma. Niektórzy studenci pokusii siê o przedstawienie bardziej abstrakcyjnych zjawisk, jak np. ycie, czy droga ycia, gdzie autorka wbrew naturanych w³aœciwoœciom sztywnej tekturki zmusi³a j¹ do ugiêcia siê wyprzedzaj¹c nieco koejne æwiczenie. ÆWICZENIE 2 1. ODRODZENIE Magdaena Kej 2. ANALIZA-SYNTEZA Maciej Szpiewicz 3. MANIERA Gra yna Chaberska Æwiczenie 4 STRUKTURA PRZE- STRZENNA ORMOWANA Z JEDNEGO ELEMENTU mia³o podobn¹ zasadê, z tym, e kompozycje nae a³o kszta³towaæ za pomoc¹ zginania, formowania i nacinania miêkkiej tekturki, ecz nie wono by³o jej rozci¹æ na kawa³ki. Do najbardziej interesuj¹cych projektów mo na zaiczyæ pracê M. Rutkowskiej wyœcig. Studenci zafascynowani byi tak- e mo iwoœciami nacinania i skrêcania ponacinanych arkuszy tworz¹c w ten sposób ró ne ekkie, a urowe formy i nadaj¹c im has³a ekkoœæ, uotnoœæ itp., które w prosty sposób wynika³y z mo iwoœci materia- ³u, z którego tworzyi. Bardzo twórczo podesz³a do zadania p. Magdaena Stefanowicz, która wykona³a a dwie prace: opieka i po drugiej stronie..., z których ka da stanowi³a bardzo ciekawe i inne rozwi¹zanie probemu. Dziêki prostemu zabiegowi powsta- ³a tak e bardzo eegancka praca kobiecoœæ, natomiast du o bardziej skompikowanych zabiegów musia³ dokonaæ p. Mariusz Janowski, który równie za pomoc¹ jednego arkusza zdo³a³ zobrazowaæ has³o si³owanie. Cee dydaktyczne Ceem tego cyku by³o rozwijanie umiejêtnoœci wyra ania idei zawartej w haœe za 4. BITWA Magdaena Cheda 5. PRESJA Micha³ Siedacz 6. HARMONIA MELODII Jagoda Modrakowska

10 PISMO PG 41 pomoc¹ kompozycji przestrzennej, uwra iwienie na formê, a tak e nauka pracy z ró - nymi materia³ami. Z góry narzucone œrodki umo iwi³y studentom obserwacjê, e materia³, którego u ywaj¹, w pewnym sensie ogranicza im wybór rozwi¹zañ projektowych i determinuje formê architektoniczn¹, a tak e umo iwia uzyskiwanie ró nych efektów. Szczegónie ciekawe by³y prace, w których studenci próbowai na ka dym etapie cyku zreaizowaæ tê sam¹ ideê, tyko za pomoc¹ innych œrodków wyrazu. Ka dy materia³ dawa³ inne mo iwoœci inne efekty uzyskiwai, operuj¹c pe³nymi bry³ami, inne, tworz¹c a urowe kompozycje z patyczków, i inne, gdy projektowai przy u yciu p³aszczyzn. Wnioski Wychodz¹c z za³o enia, e I semestr studiów, to dopiero pocz¹tek nauki architektury i i brakuje jeszcze przygotowania do przezwyciê ania probemów konstrukcyjnych czy technicznych, uznano, i g³ównym ceem pierwszych æwiczeñ jest nabycie umiejêtnoœci wyra ania okreœonej idei za pomoc¹ kompozycji przestrzennej, zg³êbianie mechanizmów rz¹dz¹cych kompozycj¹, pozwaaj¹cych na rozwiniêcie umiejêtnoœci abstrakcyjnego myœenia oraz uwra iwienie na formê, proporcje, dobór materia³ów da uzyskania odpowiednich efektów. Wa nym eementem tych zajêæ by³a tak- e nauka prezentacji i obrony w³asnych prac, mobiizuj¹ca do bardziej œwiadomego projektowania. Postêp w sposobie myœenia i podejœcia studentów do zadanego probemu by³ wyraÿnie odczuwany w miarê reaizowania koejnych æwiczeñ, czego dowodem sa prezentowane prace. Mamy nadziejê, e studenci wyszi z tych zajêæ równie usatysfakcjonowani efektami swoich prac, jak prowadz¹cy te zajêcia. ÆWICZENIE 3 1. ZGUBA Magdaena Rutkowska 2. TAKA DUMA Hubert Stenze 3. YCIE Pawe³ Rzepecki 4. DROGA YCIA Marta Kos Urszua Kró-Dobrowodzka, Wydzia³ Architektury P.S. Tematem artyku³u jest drugi cyk autorskich æwiczeñ, prowadzonych w Katedrze Architektury Morskiej i Przemys³owej na I sem. pt. STRUKTU- RY PRZESTRZENNE. Pierwszy cyk KOMPOZYCJA W RAMIE zosta³ opisany w Piœmie PG nr 3/03. Zajêcia prowadzone by³y przez mgr. in. arch. Piotra Marczaka i doktorantów: mgr. in. arch. Urszuê Kró - Dobrowodzk¹ i mgr. in. arch. Bartosza eskiego. * Tye mniej wiêcej osób iczy grupa studentów I semestru. ÆWICZENIE 4 1. WYŒCIG Magdaena Rutkowska 2. ULOTNOŒÆ Przemys³aw Rezmer 3. OPIEKA Magdaena Stefanowicz 4. KOBIECOŒÆ Gra yna Chaberska 5. SI OWANIE Mariusz Janowski 6. PROBLEMY Marta Kos

Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach?

Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach? Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach? Czy masz niedosyt informacji niezbêdnych do tego, by mieæ pe³en komfort w podejmowaniu

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe nr 3

Zapytanie ofertowe nr 3 I. ZAMAWIAJĄCY STUDIUM JĘZYKÓW OBCYCH M. WAWRZONEK I SPÓŁKA s.c. ul. Kopernika 2 90-509 Łódź NIP: 727-104-57-16, REGON: 470944478 Zapytanie ofertowe nr 3 II. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Przedmiotem zamówienia

Bardziej szczegółowo

Z-EKON-461 Rachunkowoœã korporacyjna Corporate Accounting. Ekonomia I stopieñ. Ogólnoakademicki. Niestacjonarne

Z-EKON-461 Rachunkowoœã korporacyjna Corporate Accounting. Ekonomia I stopieñ. Ogólnoakademicki. Niestacjonarne KARTA MODU U / KARTA PRZEDMIOTU Kod moduùu Nazwa moduùu Nazwa moduùu w jêzyku angielskim Obowi¹zuje od roku akademickiego 2012/13 Z-EKON-461 Rachunkowoœã korporacyjna Corporate Accounting A. USYTUOWANIE

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ POZWALAJĄCY NA WYKONYWANIE PRAWA GŁOSU PRZEZ PEŁNOMOCNIKA NA NADZWYCZAJNYM WALNYM ZGROMADZENIU CODEMEDIA S.A

FORMULARZ POZWALAJĄCY NA WYKONYWANIE PRAWA GŁOSU PRZEZ PEŁNOMOCNIKA NA NADZWYCZAJNYM WALNYM ZGROMADZENIU CODEMEDIA S.A FORMULARZ POZWALAJĄCY NA WYKONYWANIE PRAWA GŁOSU PRZEZ PEŁNOMOCNIKA NA NADZWYCZAJNYM WALNYM ZGROMADZENIU Z SIEDZIBĄ W WARSZAWIE ZWOŁANYM NA DZIEŃ 2 SIERPNIA 2013 ROKU Niniejszy formularz przygotowany został

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ARCHITEKTURY POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ

WYDZIAŁ ARCHITEKTURY POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ WYDZIAŁ ARCHITEKTURY POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ Zasady dyplomowania na Wydziale Architektury Politechniki Gdańskiej dla studiów II stopnia na kierunku Architektura i urbanistyka przyjęty przez Radę Wydziału

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 4 UMOWA O REALIZACJI PRAKTYKI STUDENCKIEJ

Załącznik nr 4 UMOWA O REALIZACJI PRAKTYKI STUDENCKIEJ Załącznik nr 4 UMOWA O REALIZACJI PRAKTYKI STUDENCKIEJ W dniu 200.. roku, w Płocku pomiędzy: 1. Szkołą Wyższą im. Pawła Włodkowica w Płocku Filia w Wyszkowie, z siedzibą w Wyszkowie przy ul. Geodetów 45a,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NR 2(4)/T/2014 WSPIERANIE AKTYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ

PROGRAM NR 2(4)/T/2014 WSPIERANIE AKTYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ PROGRAM NR 2(4)/T/2014 WSPIERANIE AKTYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ IMiT 2014 1 1. CELE PROGRAMU Program ma na celu podnoszenie kwalifikacji zawodowych artystów tańca oraz doskonalenie kadry pedagogicznej i badawczo-naukowej

Bardziej szczegółowo

Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy

Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy Agnieszka Miler Departament Rynku Pracy Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Spo³ecznej Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy W 2000 roku, zosta³o wprowadzone rozporz¹dzeniem Prezesa

Bardziej szczegółowo

revati.pl Drukarnia internetowa Szybki kontakt z klientem Obs³uga zapytañ ofertowych rozwi¹zania dla poligrafii Na 100% procent wiêcej klientów

revati.pl Drukarnia internetowa Szybki kontakt z klientem Obs³uga zapytañ ofertowych rozwi¹zania dla poligrafii Na 100% procent wiêcej klientów revati.pl rozwi¹zania dla poligrafii Systemy do sprzeda y us³ug poligraficznych w internecie Drukarnia Szybki kontakt z klientem Obs³uga zapytañ ofertowych Na 100% procent wiêcej klientów drukarnia drukarnia

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 27/2012. Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. z dnia 26 kwietnia 2012 roku

Uchwała Nr 27/2012. Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. z dnia 26 kwietnia 2012 roku Uchwała Nr 27/2012 Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach z dnia 26 kwietnia 2012 roku w sprawie Wewnętrznego Sytemu Zapewniania Jakości Kształcenia Na podstawie 9 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM. Vademecum doradztwa edukacyjno-zawodowego. Akademia

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM. Vademecum doradztwa edukacyjno-zawodowego. Akademia POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM PLANOWANIE DZIAŁAŃ Określanie drogi zawodowej to szereg różnych decyzji. Dobrze zaplanowana droga pozwala dojechać do określonego miejsca w sposób, który Ci

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Wyniki badań ankietowych przeprowadzonych przez Departament Pielęgniarek i Położnych wśród absolwentów studiów pomostowych, którzy zakończyli udział w projekcie systemowym pn. Kształcenie zawodowe pielęgniarek

Bardziej szczegółowo

Podstawa programowa kształcenia ogólnego informatyki w gimnazjum

Podstawa programowa kształcenia ogólnego informatyki w gimnazjum 1 Podstawa programowa kształcenia ogólnego informatyki w gimnazjum Obowiązująca podstawa programowa nauczania informatyki w gimnazjum, w odniesieniu do propozycji realizacji tych zagadnień w podręcznikach

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 29/11/15

Zarządzenie nr 29/11/15 Zarządzenie nr 29/11/15 a Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Sulechowie z dnia 30 marca 2012 r. w sprawie: wdrożenia procedury Zasady prowadzenia w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Sulechowie Na

Bardziej szczegółowo

Zapisy na kursy B i C

Zapisy na kursy B i C Instytut Psychologii Uniwersytetu Gdańskiego Zapisy na kursy B i C rok akademicki 2016 / 2017 procedura i terminarz Gdańsk, 2016 Tok studiów w Instytucie Psychologii UG Poziomy nauczania i ścieżki specjalizacyjne

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php?

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php? 1 z 6 2013-10-03 14:58 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php?id=221 Szczecin: Usługa zorganizowania szkolenia specjalistycznego

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE. z dnia... 2016 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE. z dnia... 2016 r. Projekt UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE z dnia... 2016 r. w sprawie ustalenia zasad udzielania i rozmiaru obniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycielom, którym powierzono stanowiska

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Informacje ogólne. 2. Ogólna charakterystyka przedmiotu. 3. Bilans punktów ECTS

KARTA PRZEDMIOTU. 1. Informacje ogólne. 2. Ogólna charakterystyka przedmiotu. 3. Bilans punktów ECTS KARTA PRZEDMIOTU 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu i kod: Kierunek studiów: Specjalność: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Forma studiów: Obszar kształcenia: Koordynator przedmiotu: Prowadzący

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA Panel administracyjny

INSTRUKCJA Panel administracyjny INSTRUKCJA Panel administracyjny Konto trenera Spis treści Instrukcje...2 Opisy...3 Lista modułów głównych...3 Moduł szkoleniowy...4 Dodaj propozycję programu szkolenia...4 Modyfikuj arkusz wykładowcy...6

Bardziej szczegółowo

Regulamin korzystania z serwisu http://www.monitorceidg.pl

Regulamin korzystania z serwisu http://www.monitorceidg.pl Regulamin korzystania z serwisu http://www.monitorceidg.pl 1 [POSTANOWIENIA OGÓLNE] 1. Niniejszy regulamin (dalej: Regulamin ) określa zasady korzystania z serwisu internetowego http://www.monitorceidg.pl

Bardziej szczegółowo

Formularz Zgłoszeniowy propozycji zadania do Szczecińskiego Budżetu Obywatelskiego na 2016 rok

Formularz Zgłoszeniowy propozycji zadania do Szczecińskiego Budżetu Obywatelskiego na 2016 rok Formularz Zgłoszeniowy propozycji zadania do Szczecińskiego Budżetu Obywatelskiego na 2016 rok 1. KONTAKT DO AUTORA/AUTORÓW PROPOZYCJI ZADANIA (OBOWIĄZKOWE) UWAGA: W PRZYPADKU NIEWYRAŻENIA ZGODY PRZEZ

Bardziej szczegółowo

PROGRAM LIFELONG LEARNING ERASMUS

PROGRAM LIFELONG LEARNING ERASMUS PROGRAM LIFELONG LEARNING ERASMUS W AKADEMII MORSKIEJ W GDYNI ZASADY REALIZACJI 2010/2011 I. WSTĘP 1. Decyzję o przystąpieniu Uczelni do Programu Lifelong Learning (dawniej Sokrates) podejmuje Senat Uczelni.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁ A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 18 października 2012 r. w sprawie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

UCHWAŁ A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 18 października 2012 r. w sprawie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych UCHWAŁ A SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 18 października 2012 r. w sprawie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Senat, po rozpatrzeniu uchwalonej przez Sejm na posiedzeniu

Bardziej szczegółowo

S-10. Sprawozdanie o studiach dziennych, wieczorowych, zaocznych, eksternistycznych według stanu w dniu 30 XI 200 r.

S-10. Sprawozdanie o studiach dziennych, wieczorowych, zaocznych, eksternistycznych według stanu w dniu 30 XI 200 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY, 00-925 Warszawa, al. Niepodległości 2 Wypełnia US Oddział terenowy Nr formularza Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej Numer identyfikacyjny REGON S- Sprawozdanie o studiach

Bardziej szczegółowo

I. 1) NAZWA I ADRES: Gmina Miasto Rzeszowa, Rynek 1, 35-064 Rzeszów, woj. podkarpackie, tel. 017 8754636, faks 017 8754634.

I. 1) NAZWA I ADRES: Gmina Miasto Rzeszowa, Rynek 1, 35-064 Rzeszów, woj. podkarpackie, tel. 017 8754636, faks 017 8754634. Rzeszów: Organizacja i przeprowadzenie szkoleń dla pracowników samorządowych Urzędu Miasta Rzeszowa w ramach projektu Nowoczesny Urzędnik - Kompetentny Urzędnik. Program szkoleniowy dla pracowników samorządowych

Bardziej szczegółowo

I. POSTANOWIENIE OGÓLNE

I. POSTANOWIENIE OGÓLNE Załącznik do Zarządzenia Nr 26/2015 Rektora UKSW z dnia 1 lipca 2015 r. REGULAMIN ZWIĘKSZENIA STYPENDIUM DOKTORANCKIEGO Z DOTACJI PODMIOTOWEJ NA DOFINANSOWANIE ZADAŃ PROJAKOŚCIOWYCH NA UNIWERSYTETCIE KARDYNAŁA

Bardziej szczegółowo

Szkolenia nie muszą być nudne! Kolejne szkolenie już w lutym wszystkie osoby zachęcamy do wzięcia w nich udziału!

Szkolenia nie muszą być nudne! Kolejne szkolenie już w lutym wszystkie osoby zachęcamy do wzięcia w nich udziału! Szkolenia nie muszą być nudne! W Spółce Inwest-Park odbyło się kolejne szkolenie w ramach projektu Akcelerator Przedsiębiorczości działania wspierające rozwój przedsiębiorczości poza obszarami metropolitarnymi

Bardziej szczegółowo

Excel w logistyce - czyli jak skrócić czas przygotowywania danych i podnieść efektywność analiz logistycznych

Excel w logistyce - czyli jak skrócić czas przygotowywania danych i podnieść efektywność analiz logistycznych Excel w logistyce - czyli jak skrócić czas przygotowywania danych i podnieść efektywność analiz logistycznych Terminy szkolenia 25-26 sierpień 2016r., Gdańsk - Mercure Gdańsk Posejdon**** 20-21 październik

Bardziej szczegółowo

DOP-0212-90/13. Poznań, 20 czerwca 2013 roku

DOP-0212-90/13. Poznań, 20 czerwca 2013 roku DOP-0212-90/13 Poznań, 20 czerwca 2013 roku Zarządzenie nr 90/2013 Rektora Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 20 czerwca 2013 roku w sprawie wprowadzenia procedury zasięgania opinii absolwentów

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 KARTA PRZEDMIOTU. 2. Kod przedmiotu 3. ZOH1-7

Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 KARTA PRZEDMIOTU. 2. Kod przedmiotu 3. ZOH1-7 Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU Z1-PU7 WYDANIE N1 Strona 1 z 5 1. Nazwa przedmiotu: PODSTAWY ZARZĄDZANIA HOTELAMI 4. Karta przedmiotu ważna od roku akademickiego:

Bardziej szczegółowo

Warto wiedzieæ - nietypowe uzale nienia NIETYPOWE UZALE NIENIA - uzale nienie od facebooka narkotyków czy leków. Czêœæ odciêtych od niego osób wykazuje objawy zespo³u abstynenckiego. Czuj¹ niepokój, gorzej

Bardziej szczegółowo

Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Białystok, 19 grudzień 2012 r. Seminarium współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe nr 1/2015/ WND-POKL.09.02.00-32-026/13

Zapytanie ofertowe nr 1/2015/ WND-POKL.09.02.00-32-026/13 Kamień Pomorski, dnia 09 stycznia 2015 r. Szanowni Państwo, Zapytanie ofertowe nr 1/2015/ WND-POKL.09.02.00-32-026/13 W związku z realizacją projektu Lokata na jutro, współfinansowanego ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 16/2016/III Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 31 marca 2016 r.

Uchwała Nr 16/2016/III Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 31 marca 2016 r. Uchwała Nr 16/2016/III Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 31 marca 2016 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Architektura wnętrz i design prowadzonych przez Wydział

Bardziej szczegółowo

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs. HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.pl Wrocław, dnia 22.06.2015 r. OPINIA przedmiot data Praktyczne

Bardziej szczegółowo

Europejska Akredytacja Indywidualna v2 (European Individual Accreditation)

Europejska Akredytacja Indywidualna v2 (European Individual Accreditation) Europejska Akredytacja Indywidualna v2 (European Individual Accreditation) Formularz Zgłoszeniowy EIA v2 dla kandydatów nie posiadających certyfikatu EQA (lub dla kandydatów posiadających certyfikat EQA

Bardziej szczegółowo

KONKURS NOWY SĄCZ NOWE TECHNOLOGIE

KONKURS NOWY SĄCZ NOWE TECHNOLOGIE KONKURS NOWY SĄCZ NOWE TECHNOLOGIE MARZEC-KWIECIEŃ 2016 1 Regulamin 1 Organizatorzy: Warsztaty Robotów- Nowoczesny Wymiar Edukacji Społeczno- Kulturalne Towarzystwo Sądeczanin Fundacja Sądecka 2 Patronat

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Załącznik nr 4 do SIWZ BZP.243.1.2012.KP Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Usługa polegająca na przygotowaniu i przeprowadzeniu badania ewaluacyjnego projektu pn. Rozwój potencjału i oferty edukacyjnej

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów 1 Organizatorzy Konkursu 1. Organizatorem Konkursu Start up Award (Konkurs) jest Fundacja Instytut Studiów Wschodnich

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu wiedzy o podatkach. Podatkowy zawrót głowy

Regulamin Konkursu wiedzy o podatkach. Podatkowy zawrót głowy Regulamin Konkursu wiedzy o podatkach Podatkowy zawrót głowy 1 Postanowienia ogólne 1. Konkurs przeprowadzony zostanie pod nazwą Podatkowy zawrót głowy (dalej: Konkurs). 2. Współorganizatorami Konkursu

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Łodzi

Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Łodzi ZASADY ORGANIZACJI PRAKTYK STUDENCKICH W WYŻSZEJ SZKOLE PEDAGOGICZNEJ W ŁODZI DLA KIERUNKU: PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA I. POSTANOWIENIA OGÓLNE Zgodnie z planem studiów obowiązującym w Wyższej

Bardziej szczegółowo

Projekty uchwał na Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy zwołane na dzień 10 maja 2016 r.

Projekty uchwał na Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy zwołane na dzień 10 maja 2016 r. Projekty uchwał na Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy zwołane na dzień 10 maja 2016 r. Uchwała nr.. Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy OEX Spółka Akcyjna z siedzibą w Poznaniu z dnia

Bardziej szczegółowo

Dodatkowe punkty.. FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY. Do projektu Małopolski Uniwersytet Kompetencji szkolenia językowe i komputerowe dla Małopolan

Dodatkowe punkty.. FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY. Do projektu Małopolski Uniwersytet Kompetencji szkolenia językowe i komputerowe dla Małopolan Data wpływu do Organizatora: Dodatkowe punkty.. FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY Do projektu Małopolski Uniwersytet Kompetencji szkolenia językowe i komputerowe dla Małopolan Wybieram kurs: ECDL Start (szkolenie

Bardziej szczegółowo

Roman Dmowski Centrum Usług Wspólnych

Roman Dmowski Centrum Usług Wspólnych Czy PRINCE2 może być pomocny w zamówieniach publicznych Roman Dmowski Best Practice Showcase, 10 czerwca 2011 PRINCE2 jest znakiem handlowym Office of Government Commerce zarejestrowanym w Zjednoczonym

Bardziej szczegółowo

Stan prac w zakresie wdrożenia systemów operacyjnych: NCTS2, AIS/INTRASTAT, AES, AIS/ICS i AIS/IMPORT. Departament Ceł, Ministerstwo Finansów

Stan prac w zakresie wdrożenia systemów operacyjnych: NCTS2, AIS/INTRASTAT, AES, AIS/ICS i AIS/IMPORT. Departament Ceł, Ministerstwo Finansów Stan prac w zakresie wdrożenia systemów operacyjnych: NCTS2, AIS/INTRASTAT, AES, AIS/ICS i AIS/IMPORT Departament Ceł, Ministerstwo Finansów Usługa e-tranzyt System NCTS 2 Aktualny stan wdrożenia Ogólnopolskie

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Mechanizacja i automatyzacja w I i II I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Zapoznanie studentów z aspektami procesach przetwórstwa tworzyw polimerowych. C.

Bardziej szczegółowo

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH Bruksela, dnia 13.12.2006 KOM(2006) 796 wersja ostateczna Wniosek DECYZJA RADY w sprawie przedłużenia okresu stosowania decyzji 2000/91/WE upoważniającej Królestwo Danii i

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY

POWIATOWY URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Piłsudskiego 33, 33-200 Dąbrowa Tarnowska tel. (0-14 ) 642-31-78 Fax. (0-14) 642-24-78, e-mail: krda@praca.gov.pl Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 5/2015 Powiatowej Rady Rynku Pracy

Bardziej szczegółowo

Szanowni Rodzice. Niniejsze zasady nie obejmują przedszkoli i szkół podstawowych prowadzonych przez inne podmioty niż Gmina Olsztyn.

Szanowni Rodzice. Niniejsze zasady nie obejmują przedszkoli i szkół podstawowych prowadzonych przez inne podmioty niż Gmina Olsztyn. Szanowni Rodzice Zasady przyjmowania dzieci do przedszkoli i oddziałów przedszkolnych zorganizowanych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Gminę Olsztyn na rok szkolny 2016/2017 zostały przygotowane

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE nr 4/KadryWM13

ZAPYTANIE OFERTOWE nr 4/KadryWM13 Białystok, dn. 16.01.2014r. ZAPYTANIE OFERTOWE nr 4/KadryWM13 DOTYCZY: postępowania opartego na zasadzie konkurencyjności mającego na celu wyłonienie najkorzystniejszej oferty dotyczącej realizacji szkoleń

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA. z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu

UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA. z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu Na podstawie art. 18 ust 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Plan połączenia ATM Grupa S.A. ze spółką zależną ATM Investment Sp. z o.o. PLAN POŁĄCZENIA

Plan połączenia ATM Grupa S.A. ze spółką zależną ATM Investment Sp. z o.o. PLAN POŁĄCZENIA Plan połączenia ATM Grupa S.A. ze spółką zależną ATM Investment Sp. z o.o. PLAN POŁĄCZENIA Zarządy spółek ATM Grupa S.A., z siedzibą w Bielanach Wrocławskich oraz ATM Investment Spółka z o.o., z siedzibą

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY

ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 2. ZATRUDNIENIE NA CZĘŚĆ ETATU LUB PRZEZ CZĘŚĆ OKRESU OCENY ZASADY WYPEŁNIANIA ANKIETY 1. ZMIANA GRUPY PRACOWNIKÓW LUB AWANS W przypadku zatrudnienia w danej grupie pracowników (naukowo-dydaktyczni, dydaktyczni, naukowi) przez okres poniżej 1 roku nie dokonuje

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTÓW ZAWODOWYCH ODBYWAJĄCYCH SIĘ W SZKOLNYM LABORATORIUM CHEMICZNYM

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTÓW ZAWODOWYCH ODBYWAJĄCYCH SIĘ W SZKOLNYM LABORATORIUM CHEMICZNYM WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZEDMIOTÓW ZAWODOWYCH ODBYWAJĄCYCH SIĘ W SZKOLNYM LABORATORIUM CHEMICZNYM PSO jest uzupełnieniem Wewnątrzszkolnego Systemu Oceniania obowiązującego w GCE. Precyzuje zagadnienia

Bardziej szczegółowo

Wytyczne Województwa Wielkopolskiego

Wytyczne Województwa Wielkopolskiego 5. Wytyczne Województwa Wielkopolskiego Projekt wspó³finansowany przez Uniê Europejsk¹ z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz Bud etu Pañstwa w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIA DODATKOWE DO OGÓLNYCH WARUNKÓW GRUPOWEGO UBEZPIECZENIA NA ŻYCIE KREDYTOBIORCÓW Kod warunków: KBGP30 Kod zmiany: DPM0004 Wprowadza się następujące zmiany w ogólnych warunkach grupowego ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania EUROGALICJA Regulamin Rady

Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania EUROGALICJA Regulamin Rady Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania EUROGALICJA Regulamin Rady Rozdział I Postanowienia ogólne 1 1. Rada Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Eurogalicja, zwana dalej Radą, działa na podstawie: Ustawy

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA AWANSU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA MIANOWANEGO W ZESPOLE SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH NR 1 W KATOWICACH

PROCEDURA AWANSU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA MIANOWANEGO W ZESPOLE SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH NR 1 W KATOWICACH PROCEDURA AWANSU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA MIANOWANEGO W ZESPOLE SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH NR 1 W KATOWICACH Opracowano na podstawie następujących aktów prawnych: - rozdział 3a Karty Nauczyciela, ustawa

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA z przedmiotu matematyka

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA z przedmiotu matematyka PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA z przedmiotu matematyka 1. Wymagania edukacyjne treści i umiejętności podlegające ocenie. Ocena celująca Ocenę tę otrzymuje uczeń, którego wiedza wykracza poza obowiązujący

Bardziej szczegółowo

Wydział Humanistyczny

Wydział Humanistyczny Wydział Humanistyczny W badaniu wzięło udział 343 absolwentów (obrona pracy w roku 212) Kierunki: Administracja 62 osób Filozofia 31 osób Historia 6 osoby Politologia 8 osób Socjologia 36 osób Stosunki

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r 1. ZAMAWIAJĄCY HYDROPRESS Wojciech Górzny ul. Rawska 19B, 82-300 Elbląg 2. PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA Przedmiotem Zamówienia jest przeprowadzenie usługi indywidualnego audytu

Bardziej szczegółowo

Gdańsk, dnia 13 listopada 2014 r. Poz. 3763 UCHWAŁA NR L/327/14 RADY POWIATU TCZEWSKIEGO. z dnia 28 października 2014 r. Tczewskiego.

Gdańsk, dnia 13 listopada 2014 r. Poz. 3763 UCHWAŁA NR L/327/14 RADY POWIATU TCZEWSKIEGO. z dnia 28 października 2014 r. Tczewskiego. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO Gdańsk, dnia 13 listopada 2014 r. Poz. 3763 UCHWAŁA NR L/327/14 RADY POWIATU TCZEWSKIEGO z dnia 28 października 2014 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 424.2016 PREZYDENTA MIASTA ZIELONA GÓRA. z dnia 21 kwietnia 2016 r.

ZARZĄDZENIE NR 424.2016 PREZYDENTA MIASTA ZIELONA GÓRA. z dnia 21 kwietnia 2016 r. ZARZĄDZENIE NR 424.2016 PREZYDENTA MIASTA ZIELONA GÓRA z dnia 21 kwietnia 2016 r. w sprawie planu dofinansowania form doskonalenia zawodowego nauczycieli zatrudnionych w jednostkach oświatowych prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Raport z przeprowadzenia ankiety dotyczącej oceny pracy dziekanatu POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA. WYDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ i INFORMATYKI

Raport z przeprowadzenia ankiety dotyczącej oceny pracy dziekanatu POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA. WYDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ i INFORMATYKI POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ i INFORMATYKI WEWNĘTRZNY SYSTEM ZAPEWNIENIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA Raport z przeprowadzenia ankiety dotyczącej oceny pracy dziekanatu CZĘSTOCHOWA

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska Zarządzanie projektami wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska 1 DEFINICJA PROJEKTU Zbiór działań podejmowanych dla zrealizowania określonego celu i uzyskania konkretnego, wymiernego rezultatu produkt projektu

Bardziej szczegółowo

Marketing us³ug w teorii i praktyce. Jolanta Radkowska Krzysztof Radkowski. Pañstwowej Wy szej Szko³y Zawodowej im. Witelona w Legnicy

Marketing us³ug w teorii i praktyce. Jolanta Radkowska Krzysztof Radkowski. Pañstwowej Wy szej Szko³y Zawodowej im. Witelona w Legnicy Marketing us³ug w teorii i praktyce Jolanta Radkowska Krzysztof Radkowski seria wydawnicza Pañstwowej Wy szej Szko³y Zawodowej im. Witelona w Legnicy Jolanta

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.womkat.edu.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.womkat.edu.pl 1 z 9 2013-10-09 14:51 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.womkat.edu.pl Katowice: Usługi realizowane w ramach projektu BELFER ONLINE

Bardziej szczegółowo

Sergiusz Sawin Innovatika

Sergiusz Sawin Innovatika Podsumowanie cyklu infoseminariów regionalnych: Siedlce, 16 lutego 2011 Płock, 18 lutego 2011 Ostrołęka, 21 lutego 2011 Ciechanów, 23 lutego 2011 Radom, 25 lutego 2011 Sergiusz Sawin Innovatika Projekt

Bardziej szczegółowo

1. LOGOWANIE do portalu studenta/doktoranta

1. LOGOWANIE do portalu studenta/doktoranta 1. LOGOWANIE do portalu studenta/doktoranta Aby zalogować się na stronie portalu studenta/doktoranta należy wybrać stronę: https://ps.ug.edu.pl (na stronie logowanie odbywa się wyłącznie poprzez podanie

Bardziej szczegółowo

1) BENEFICJENT (ZAMAWIAJĄCY):

1) BENEFICJENT (ZAMAWIAJĄCY): Marcelów, dn. 05.06.2012 r. Zapytanie ofertowe Mając na względzie postanowienia i obowiązki wynikające ze stosowania zasady konkurencyjności oraz zasady efektywnego zarządzania finansami obowiązującej

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY DO UDZIAŁU W PROJEKCIE Mam zawód mam pracę w regionie Beneficjent

FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY DO UDZIAŁU W PROJEKCIE Mam zawód mam pracę w regionie Beneficjent Załącznik nr 1 do Regulaminu FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY DO UDZIAŁU W PROJEKCIE Mam zawód mam pracę w regionie Beneficjent Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Partner Projektu Priorytet Nazwa i numer

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ ZE SPOTKANIA połączonych Komisji Dialogu Społecznego ds. TAŃCA, TEATRU, MUZYKI, KULTURY

PROTOKÓŁ ZE SPOTKANIA połączonych Komisji Dialogu Społecznego ds. TAŃCA, TEATRU, MUZYKI, KULTURY PROTOKÓŁ ZE SPOTKANIA połączonych Komisji Dialogu Społecznego ds. TAŃCA, TEATRU, MUZYKI, KULTURY 18 czerwca 2012, godz. 18.00, WARSZTAT (pl. Konstytucji 4) Prezydium KDS ds. ds. Kultury reprezentowały

Bardziej szczegółowo

PL-LS.054.24.2015 Pani Małgorzata Kidawa Błońska Marszałek Sejmu RP

PL-LS.054.24.2015 Pani Małgorzata Kidawa Błońska Marszałek Sejmu RP Warszawa, dnia 04 września 2015 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW PL-LS.054.24.2015 Pani Małgorzata Kidawa Błońska Marszałek Sejmu RP W związku z interpelacją nr 34158 posła Jana Warzechy i posła

Bardziej szczegółowo

Polska-Warszawa: Usługi skanowania 2016/S 090-161398

Polska-Warszawa: Usługi skanowania 2016/S 090-161398 1 / 7 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:161398-2016:text:pl:html Polska-Warszawa: Usługi skanowania 2016/S 090-161398 Państwowy Instytut Geologiczny Państwowy

Bardziej szczegółowo

Ankieta dotycz ca klimatu bezpiecze stwa pracy w krajach nordyckich

Ankieta dotycz ca klimatu bezpiecze stwa pracy w krajach nordyckich NOSACQ-50- Polish Ankieta dotycz ca klimatu pracy w krajach nordyckich Celem tej ankiety jest zapoznanie z Twoimi pogl dami na temat Tego miejsca pracy. Twoje odpowiedzi zostan komputerowo przetworzone

Bardziej szczegółowo

Zmiany w Podstawie programowej przedmiotów informatycznych

Zmiany w Podstawie programowej przedmiotów informatycznych Spotkania Koordynatorów ds. Innowacji w Edukacji, 8 kwietnia 2016, MEN Zmiany w Podstawie programowej przedmiotów informatycznych dr Anna Beata Kwiatkowska Rada ds. Informatyzacji Edukacji Motto dla działań

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 10. WYMAGANIA WSTĘPNE: technologia informacyjna na poziomie szkoły średniej.

KARTA PRZEDMIOTU. 10. WYMAGANIA WSTĘPNE: technologia informacyjna na poziomie szkoły średniej. KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Technologia informacyjna 2. KIERUNEK: Politologia 3. POZIOM STUDIÓW: licencjackie 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: I/1 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 2 6. LICZBA GODZIN: 30 7. TYP

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN STUDENCKICH PRAKTYK ZAWODOWYCH WYDZIAŁU FILOLOGICZNEGO. Rozdział 1. Postanowienia ogólne

REGULAMIN STUDENCKICH PRAKTYK ZAWODOWYCH WYDZIAŁU FILOLOGICZNEGO. Rozdział 1. Postanowienia ogólne Załącznik nr 1 do Decyzji Nr 5/2015 Dziekana Wydziału Filologicznego PWSZ w Koninie z dnia 24 listopada 2015 r. w sprawie regulaminu studenckich praktyk zawodowych na Wydziale Filologicznym REGULAMIN STUDENCKICH

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI. Przedmiotowy system oceniania w klasach 1-3

JĘZYK ANGIELSKI. Przedmiotowy system oceniania w klasach 1-3 JĘZYK ANGIELSKI Przedmiotowy system oceniania w klasach 1-3 1. Obszary podlegające ocenianiu: - wiedza i umiejętność jej stosowania oraz aktywność i zaangażowanie ucznia 2. Skala ocen: - w ciągu semestru

Bardziej szczegółowo

Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej

Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej biblioteczka zamówień publicznych Agata Hryc-Ląd Małgorzata Skóra Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej Nowe progi w zamówieniach publicznych 2014 Agata Hryc-Ląd Małgorzata

Bardziej szczegółowo

Wrocław, dnia 14 grudnia 2015 r. Poz. 5734 UCHWAŁA NR XVI/96/15 RADY MIEJSKIEJ W BOGUSZOWIE-GORCACH. z dnia 30 listopada 2015 r.

Wrocław, dnia 14 grudnia 2015 r. Poz. 5734 UCHWAŁA NR XVI/96/15 RADY MIEJSKIEJ W BOGUSZOWIE-GORCACH. z dnia 30 listopada 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Wrocław, dnia 14 grudnia 2015 r. Poz. 5734 UCHWAŁA NR XVI/96/15 RADY MIEJSKIEJ W BOGUSZOWIE-GORCACH z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. 1) Przedmiot zamówienia:

ZAPYTANIE OFERTOWE. 1) Przedmiot zamówienia: 00-695 Warszawa, ul. Nowogrodzka 47a tel.: +48 22 39 07 401, fax: +48 22 20 13 408 sekretariat@ncbr.gov.pl 1) Przedmiot zamówienia: ZAPYTANIE OFERTOWE Przeprowadzenie dwudniowego szkolenia w formie warsztatu

Bardziej szczegółowo

Postanowienia ogólne. Wysokość Stypendium wynosi 1 000 zł miesięcznie.

Postanowienia ogólne. Wysokość Stypendium wynosi 1 000 zł miesięcznie. Regulamin przyznawania stypendiów motywacyjnych za wyniki w nauce na studiach odbywanych w ramach realizowanego przez Wydział Biologii i Ochrony Środowiska projektu konkursowego Zwiększenie liczby absolwentów

Bardziej szczegółowo

Korzy ci wynikaj ce ze standaryzacji procesów w organizacjach publicznych a zarz dzanie jako ci

Korzy ci wynikaj ce ze standaryzacji procesów w organizacjach publicznych a zarz dzanie jako ci Roman Batko Korzy ci wynikaj ce ze standaryzacji procesów w organizacjach publicznych a zarz dzanie jako ci Uniwersytet Jagiello ski wypracowanie i upowszechnienie najbardziej skutecznej i efektywnej dobrej

Bardziej szczegółowo

U M O W A. zwanym w dalszej części umowy Wykonawcą

U M O W A. zwanym w dalszej części umowy Wykonawcą U M O W A zawarta w dniu pomiędzy: Miejskim Centrum Medycznym Śródmieście sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Próchnika 11 reprezentowaną przez: zwanym dalej Zamawiający a zwanym w dalszej części umowy

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie kompetencji nauczycieli i uczniów z zakresu stosowania TIK. Wykorzystanie e-podręczników i e-zasobów w nauczaniu i w uczeniu się

Rozwijanie kompetencji nauczycieli i uczniów z zakresu stosowania TIK. Wykorzystanie e-podręczników i e-zasobów w nauczaniu i w uczeniu się E-podręczniki do kształcenia ogólnego Rozwijanie kompetencji nauczycieli i uczniów z zakresu stosowania TIK. Wykorzystanie e-podręczników i e-zasobów w nauczaniu i w uczeniu się Warszawa 2016 Strona 2

Bardziej szczegółowo

Matematyka-nic trudnego!

Matematyka-nic trudnego! Dział II Opis przedmiotu zamówienia Przedmiotem zamówienia Usługa zarządzania projektem, w charakterze Specjalisty ds. przygotowania wniosków o płatność, w ramach projektu pn.: Matematyka-nic trudnego!

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe zasady oceniania. zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania. obowiązującymi w XLIV Liceum Ogólnokształcącym.

Przedmiotowe zasady oceniania. zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania. obowiązującymi w XLIV Liceum Ogólnokształcącym. Przedmiotowe zasady oceniania zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania obowiązującymi w XLIV Liceum Ogólnokształcącym. Przedmiot: biologia Nauczyciel przedmiotu: Anna Jasztal, Anna Woch 1. Formy sprawdzania

Bardziej szczegółowo

Numer obszaru: 8 E-learning w szkole - wykorzystanie platform edukacyjnych w pracy szkoły

Numer obszaru: 8 E-learning w szkole - wykorzystanie platform edukacyjnych w pracy szkoły Numer obszaru: 8 E-learning w szkole - wykorzystanie platform edukacyjnych w pracy szkoły Temat szkolenia: Zastosowania e-learningu na przykładzie platformy Moodle w nauczaniu różnych przedmiotów SZCZEGÓŁOWY

Bardziej szczegółowo

Regulamin konkursu na logo POWIATU ŚREDZKIEGO

Regulamin konkursu na logo POWIATU ŚREDZKIEGO Regulamin konkursu na logo POWIATU ŚREDZKIEGO I. Organizator konkursu Organizatorem konkursu jest Zarząd Powiatu w Środzie Śląskiej, zwany dalej Organizatorem. Koordynatorem konkursu z ramienia Organizatora

Bardziej szczegółowo

TABELA ZGODNOŚCI. W aktualnym stanie prawnym pracodawca, który przez okres 36 miesięcy zatrudni osoby. l. Pornoc na rekompensatę dodatkowych

TABELA ZGODNOŚCI. W aktualnym stanie prawnym pracodawca, który przez okres 36 miesięcy zatrudni osoby. l. Pornoc na rekompensatę dodatkowych -...~.. TABELA ZGODNOŚCI Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz.

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA WYPEŁNIANIA OŚWIADCZENIA o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych

INSTRUKCJA WYPEŁNIANIA OŚWIADCZENIA o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych INSTRUKCJA WYPEŁNIANIA OŚWIADCZENIA o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych Proszę wypełnić wszystkie pola według poniższych informacji. Czytelnie, literami drukowanymi (w szczególności imię

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

Jacek Mrzyg³ód, Tomasz Rostkowski* Rozwi¹zania systemowe zarz¹dzania kapita³em ludzkim (zkl) w bran y energetycznej

Jacek Mrzyg³ód, Tomasz Rostkowski* Rozwi¹zania systemowe zarz¹dzania kapita³em ludzkim (zkl) w bran y energetycznej Komunikaty 99 Jacek Mrzyg³ód, Tomasz Rostkowski* Rozwi¹zania systemowe zarz¹dzania kapita³em ludzkim (zkl) w bran y energetycznej Artyku³ przedstawi skrócony raport z wyników badania popularnoœci rozwi¹zañ

Bardziej szczegółowo

Motywuj świadomie. Przez kompetencje.

Motywuj świadomie. Przez kompetencje. styczeń 2015 Motywuj świadomie. Przez kompetencje. Jak wykorzystać gamifikację i analitykę HR do lepszego zarządzania zasobami ludzkimi w organizacji? 2 Jak skutecznie motywować? Pracownik, który nie ma

Bardziej szczegółowo

Technologie internetowe Internet technologies Forma studiów: Stacjonarne Poziom kwalifikacji: I stopnia. Liczba godzin/tydzień: 2W, 2L

Technologie internetowe Internet technologies Forma studiów: Stacjonarne Poziom kwalifikacji: I stopnia. Liczba godzin/tydzień: 2W, 2L Nazwa przedmiotu: Kierunek: Informatyka Rodzaj przedmiotu: moduł specjalności obowiązkowy: Sieci komputerowe Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium Technologie internetowe Internet technologies Forma studiów:

Bardziej szczegółowo

Regulamin studenckich praktyk zawodowych w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Nowym Sączu

Regulamin studenckich praktyk zawodowych w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Nowym Sączu Regulamin studenckich praktyk zawodowych w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Nowym Sączu 1 1. Uczelnia organizuje studenckie praktyki zawodowe, zwane dalej "praktykami", przewidziane w planach studiów

Bardziej szczegółowo

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc PRAWA ZACHOWANIA Podstawowe terminy Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc a) si wewn trznych - si dzia aj cych na dane cia o ze strony innych

Bardziej szczegółowo