Epidemiologia palenia papierosów oraz innych czynników ryzyka chorób układu krążenia w Polsce - badanie NATPOL 2011

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Epidemiologia palenia papierosów oraz innych czynników ryzyka chorób układu krążenia w Polsce - badanie NATPOL 2011"

Transkrypt

1 Epidemiologia palenia papierosów oraz innych czynników ryzyka chorób układu krążenia w Polsce - badanie NATPOL 2011 Tomasz Zdrojewski, Marcin Rutkowski, Piotr Bandosz Katedra Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii Gdański Uniwersytet Medyczny IV konferencja Tytoń albo Zdrowie im prof. F. Venuleta Warszawa

2 Które czynniki i w jakim stopniu odpowiadają za wydłużenie życia w Polsce w latach ? Analiza wg przyczyn zgonów i zmian przewidywanej długości trwania życia. inne wrodzone Mężczyźni Kobiety przyczyny zewnętrzne oddechowe sercowo-naczyniowe 2,7 2,8 endokrynne nowotwory zakaźne [lata] 0,0 0,5 1,0 1,5 2,0 2,5 3,0 Na podstawie: Wojtyniak B. i wsp., Sytuacja zdrowotna ludności Polski, NIZP-PZH, Warszawa 2009.

3 Trends in heart disease mortality in Poland, other former-communist countries and West European countries. (Men, aged 0-64 years. SDR Standardized Death Rate). Datasource: The WHO Mortality Database

4 Model IMPACT Cel podstawowy: wyjaśnienie przyczyn obserwowanej redukcji umieralności spowodowanej Ch. n. s. w Polsce w latach Czynniki ryzyka? Zmiany w zakresie terapii? Analysing the decline in coronary heart disease mortality in Poland after socioeconomic transformation. A modeling study. P. Bandosz, M. O' Flaherty, W. Drygas, J. Koziarek, B. Wyrzykowski, M. Rutkowski, K. Bennett, T. Zdrojewski, S. Capewell. Br. Med. J., , praca przyjęta do druku

5 liczba zgonów z powodu Ch. n. s. Przyczyny redukcji liczby zgonów spowodowanych Ch. n. s. w latach w Polsce. Wiek lat. obserwowana redukcja liczby zgonów czynniki ryzyka: otyłość (-4%) cukrzyca (-2%) terapia: 54% 37% zgonów Cholesterol /dieta/ (39%) palenie (11%) akt. fizyczna (10%) nwd. serca (12%) AMI (5%) prew. wtórna po MI (5%) UA (4%) statyny prew. pierw. (3%) dławica stabilna (3%) prew. wt. po rewask. (2%) leczenie NT (2%) 2005

6 Comparison with other countries: % CHD mortality falls attributed to: Treatments Risk factors (unexplained) LEE United States, % 54% 6% BEAGLE New Zealand, % 60% BOTS Holland, % 44% 10% LEE United States, % 50% 7% IMPACT Scotland, % 55% 10% IMPACT New Zealand, % 60% 5% IMPACT Sweden % 55% 9% BMJ Finland, % 76% IMPACT Finland, % 53% 24% IMPACT Iceland % 74% 2% IMPACT England & Wales, % 52% 11% IMPACT United States, % 44% 9% IMPACT Poland % 54% 10%

7 O ile zmniejszy się liczba zgonów z powodu choroby niedokrwiennej serca, gdy: 1. dwukrotnie zwiększymy liczbę zabiegów angioplastyki w świeżym zawale serca 2. pięciokrotnie zwiększymy liczbę wykonywanych by-pass ów w stabilnej chorobie wieńcowej % przypadków nadciśnienia w Polsce będzie leczonych zmniejszy się średnie ciśnienie tętnicze w populacji o 2 mmhg 5. zmniejszy się średnie stężenie cholesterolu całkowitego o 0,3 mmol/l 6. zmniejszy się o połowę liczba palaczy tytoniu IMPACT Polska, dane niepublikowane, dotyczy populacji Polaków w wieku lat -6200

8

9 Ogólnopolskie Badanie Rozpowszechnienia Czynników Ryzyka Chorób Układu Krążenia Realizacja i finansowanie Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w Gdańsku Gdański Uniwersytet Medyczny Warszawski Uniwersytet Medyczny Instytut Kardiologii w Warszawie Patronat naukowy: Polskie Towarzystwo Kardiologiczne Polskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego Polskie Towarzystwo Diabetologiczne

10 Autorzy, konsultanci i recenzenci Gdański Uniwersytet Medyczny: Dr hab. Tomasz Zdrojewski Prof. Bogdan Wyrzykowski Dr Marcin Rutkowski Dr Piotr Bandosz Dr Zenon Jakubowski Mgr Elżbieta Wołkiewicz Mgr Monika Kasprzyk Dr Agata Wyrzykowska Dr Tadeusz Jędrzejczyk Prof. Zbigniew Nowicki Dr hab. Dominik Rachoń Prof. Zbigniew Gaciong WUM Dr Grzegorz Placha - WUM Prof. Michael Pencina - Boston University Prof. Wojciech Drygas IK Dr hab. Grażyna Broda IK Dr Zofia Słońska IK Dr Jerzy Piwoński - IK Dr hab. med. Bogdan Solnica CM UJ Prof. Tomasz Grodzicki CM UJ Prof. Bogdan Wojtyniak PZH NIZP

11 NATPOL cele: ocena rozpowszechnienia i kontroli nadciśnienia tętniczego, zaburzeń lipidowych, palenia papierosów oraz otyłości i cukrzycy w Polsce, w roku 2011 analiza zmian w latach w Polsce

12 NATPOL dobór próby założenia próba reprezentatywna dla mieszkańców Polski w wieku lat planowana liczba zrealizowanych wywiadów i badań 2400 respondenci losowani w wiązkach terytorialnych liczących 11 osób sposób losowania powinien umożliwić otrzymanie efektywnej próby o zakładanej liczebności, niezależnie od uzyskanej efektywności sposób losowania jak najbardziej zbliżony do badania NATPOL 2002.

13 NATPOL dobór próby losowanie wielostopniowe: I stopień: zdefiniowano 60 warstw terytorialnych (liczba ludności w gminie x województwo) dla każdej z warstw określono liczbę wywiadów, proporcjonalną do liczby ludności zamieszkującej daną warstwę w każdej warstwie wylosowano gminy z prawdopodobieństwem wylosowania określonej gminy proporcjonalnym do liczby dorosłych osób zamieszkujących tę gminę. Określono także liczbę oraz liczebność wiązek terytorialnych w każdej z gmin operatem losowania była baza TERYT GUS

14 NATPOL dobór próby losowanie wielostopniowe: II stopień: na podstawie spisu wylosowanych gmin oraz liczby i liczebności wiązek, wylosowano wiązki oraz respondentów zamieszkujących w obrębie tych wiązek struktura płci i wieku wylosowanych respondentów proporcjonalna do struktury płci i wieku badanej populacji wiązkę stanowiła ulica w przypadku miast oraz wieś w przypadku terenów wiejskich operatem drugiej części losowania był zbiór PESEL, losowanie wykonane zostało przez MSWiA dla każdego respondenta losowano od 3 do 5 adresów zapasowych, w zależności od wielkości miejscowości.

15 Mapa: Google Maps

16 Procedura kwestionariusz (367 zmiennych) pomiary antropometryczne pomiary ciśnienia tętniczego pobranie próbki krwi żylnej i moczu

17 Pomiary ciśnienia tętniczego pomiar w domu pacjenta serie trzech pomiarów wykonywane podczas dwóch osobnych wizyt automatyczny aparat (jeden model), metoda oscylometryczna pomiar w spoczynku, w pozycji siedzącej, na prawym ramieniu (jeżeli pozycja siedząca możliwa)

18 Badania biochemiczne 1. Lipidogram na czczo 2. Glikemia na czczo 3. Sód i potas w surowicy 4. Kreatynina w surowicy 5. Insulina na czczo 6. CRP 7. Bilirubina 8. Transaminazy 9. Albumina w surowicy 10. TSH, ft4 11.NT-pro-BNP 12. Apolipoproteina A1 i B 13. Albumina/kreatynina w moczu 14. Sód i potas w moczu

19 Pobieranie i opracowywanie materiału biologicznego próbka krwi pobierana na czczo, w domu pacjenta lub w przychodni transport próbki krwi w temp. otoczenia do lokalnego laboratorium (max. 2 godz.) odwirowanie surowicy i osocza w lokalnym laboratorium zamrożenie próbek surowicy, osocza i krwi pełnej (-20C) transport próbek do laboratorium centralnego (CLK UCK w Gdańsku), wykonanie oznaczeń

20 Realizacja - podsumowanie 278 miejscowości 524 wiązki terytorialne >240 pielęgniarek 180 laboratoriów lokalnych 30 szkoleń pielęgniarek na terenie całej Polski

21 NATPOL 2011 efektywność realizacji Grupa K+M K M Wszyscy: 82% 83% 80% Klasa miejscowości: wieś 85% 87% 83% miasto <= mieszkańców 83% 85% 81% miasto mieszkańców 80% 81% 79% miasto > mieszkańców 76% 78% 73%

22 Charakterystyka próby Średni wiek pacjentów M K M+K n średni wiek ± odch. std 44,9±16,0 46,7±17,2 45,8±16,7 Rozkład wieku pacjentów razem płeć K M Grupa wieku n odsetek n odsetek n odsetek ,4% ,9% ,8% ,2% ,5% ,0% ,5% ,6% ,2%

23 Wybrane wstępne wyniki dla populacji dorosłych Polaków w wieku lat

24 Rozpowszechnienie nadciśnienia tętniczego ( 140/90 mmhg)

25 Zmiana rozpowszechnienia nadciśnienia tętniczego w latach

26 Poprawa kontroli nadciśnienia tętniczego w Polsce

27 Poprawa kontroli nadciśnienia tętniczego w Polsce

28 Miliony osób Prognozowana zmiana liczby osób z nadciśnieniem tętniczym w Polsce w latach Uwzględniono dane prognozy demograficznej GUS

29 Rozpowszechnienie hipercholesterolemii ( 190 mg/dl lub leczenie farmakologiczne hipolipemizujące)

30 Zmiana rozpowszechnienia hipercholesterolemii w latach

31 Rozpowszechnienie palenia papierosów

32 Zmiana rozpowszechnienia nałogu palenia papierosów w latach

33 60% 50% Zmiana rozpowszechnienia nałogu palenia papierosów grupy płci i wieku, NATPOL 1997 NATPOL 2002 NATPOL % 30% 20% 10% 0% lat lat lat lat lat lat lat lat Kobiety Mężczyźni

34 Zmiana rozpowszechnienia nałogu palenia papierosów w zależności od wieku w latach

35

36

37

38 Podsumowanie: zmiany w stosunku do roku 2002 Znaczne zmniejszenie się liczby osób palących papierosy; bardziej korzystna zmiana u mężczyzn; nadal pali ponad ¼ badanej populacji zbliżony odsetek osób posiadających nadciśnienie tętnicze, hipercholesterolemię, jednocześnie zmniejszenie się średniego ciśnienia tętniczego oraz stężenia cholesterolu całkowitego w populacji bardzo duża poprawa skuteczności leczenia nadciśnienia tętniczego w Polsce

39 Ogólnopolskie Badanie Rozpowszechnienia Czynników Ryzyka Chorób Układu Krążenia MECENAS: PARTNERZY: Badanie NATPOL 2011, moduł badań laboratoryjnych zostało zrealizowane dzięki zaangażowaniu i wsparciu finansowemu Abbott Laboratories i Siemens Spółka z o.o.. Badanie NATPOL 2011, moduł niewydolności serca, Etap 1, zostało zrealizowane dzięki zaangażowaniu i wsparciu finansowemu Zakładów Farmaceutycznych POLPHARMA S.A Realizacja prac terenowych:

40 Koniec prezentacji

41 Slajdy rezerwowe

42

43 Rozkład ciśnienia tętniczego skurczowego lat lat >=60 lat bez NT lat lat >=60 lat leczone NT lat lat >=60 lat nieleczone NT

44 Średnie ciśnienie tętnicze skurczowe [mmhg] Zmiana średnich wartości ciśnienia tętniczego skurczowego w Polsce w latach 1997, 2002 i 2011 (standaryzowane do populacji Polski z roku 2009) ,8 117,9 120,5 128,3 135,6 136,2 142,2 149,5 150,7 128,5 130,8 134,4 135,5 138,5 137,6 143,8 148,4 145,9 NATPOL 1997 NATPOL 2002 NATPOL K M

45

46 Prognoza oczekiwana Prawdopodobny scenariusz obecna NATPOL było NATPOL

47 Rozkład ciśnienia tętniczego skurczowego bez NT leczone NT nieleczone NT

48

49 Analizy na następną konferencję: - cukrzyca - depresja - aktywność fizyczna - zaburzenia snu - czynniki społeczne - zdrowie kobiet, menopauza - różnice regionalne

50 Współczynniki umieralności mężczyzn w wieku lata z powodu ChW w Polsce w latach i oraz UE15 w latach oraz trendy liniowe ich zmian (wg B. Wojtyniak, NIZP-PZH)

51 Total number of deaths in the world Source: 25 million 20 million 15 million 10 million 10.2M 2.3M 6.8 M 3.7M 13.6M 2.3M 0.5M 5.9M 0.6M 3.0M 3.3M 3.3 M 0.9M 1.1M 3.0M High-income countries Upper middle-income Lower middle-income Low-income countries Group III - Injuries Low-income countries Group II Other deaths from noncommunicable diseases Group II Premature deaths from noncommunicable diseases (below the age of 60), which are preventable Group I Communicable diseases, maternal, perinatal and nutritional conditions

52 Liczba lat Przeciętne dalsze trwanie życia kobiet i mężczyzn w wieku 15 lat w Polsce w latach wartości rzeczywiste i linia trendu Kobiety Mężczyźni

53 Chorobom naczyń i serca można zapobiec w 80%, a nowotworom w 40% Czynniki ryzyka Papierosy Niezdrowa dieta Brak AF Alkohol C h o r o b y n i e z a k a ź n e Choroby serca i udar mózgu Cukrzyca Nowotwory Choroby płuc

54 USA Rok 1947 r. wykład - Dr. Ancel Keys Prezentacja liczby zgonów w Minneapolis w latach Ekstrapolacja trendów sugeruje Transformację Epidemiologiczną. Autor przewiduje epidemię chorób serca. Proponuje zmiane priorytetów epidemiologii i prewencji. Za dwa lata w USA rozpocznie się Framingham Heart Study Ancel Keys Archive, School of Public Health, University of Minnesota

55

56 SDR / SDR / Total cardiovascular mortality trends. Age group 0-64 y. SDR per , age 0-64 Diseases of circulatory system Men Women x x Poland United Kingdom USA Netherlands Finland Austria Czechoslovakia, Former Czech Republic Hungary Romania Ukraine

57 Kontrola NT w Polsce

58 Liczba lat Przeciętne dalsze trwanie życia kobiet i mężczyzn w wieku 15 lat w Polsce w latach wartości rzeczywiste i linia trendu Kobiety Mężczyźni B. Wojtyniak i wsp.

59

60 Explaining the fall in coronary artery disease mortality in Poland between 1991 and 2005, by gender Men Women Age % Acute AMI treatment 4 % 4 % Unstable Angina 9 % 4 % Sec. Prev. Post AMI 6 % 2 % Sec. Prev. Post Revasc. 2 % 2 % Chronic Angina 6 % 5 % Community HF 9 % 4 % Hospital HF 10 % 3 % Hypertension Treatment 1 % 3 % Statins in Primary Prevention 5 % 33 % All Treatments 53 % 52 % All Risk Factors 59 % 41 % Population Cholesterol 32 % 15 % Smoking 0 % -8 % Population Blood Pressure 29 % 10 % Physical Activity 11 % -4 % BMI -5 % -1 % Diabetes -8 % bar widths are proportional to absolute number of deaths prevented or postponed

61 -20% 0% 20% 40% 60% Explaining the fall in coronary artery disease mortality in Poland between 1991 and 2005 Treatments 37 % 54 % Risk Factors 39 % 5 % 4 % 4 % 2 % 3 % 6 % 6 % 2 % 3 % 11 % 0 % 10 % -4 % -2 %

62 Data verification if possible, more than one data source was used to validate trends example: population BP data data from national cross-sectional studies was used trends from this studies similar in Pol-MONICA study and WHO-CINDI surveys.

63 Limitations Not optimal data quality for 1991 Assumptions about efficacy/effectiveness Assumed short time lag between changes of population risk factors and mortality.

64 IMPACT ciśnienie tetnicze

65 Systolic blood pressure trends in Poland mean Systolic BP [mmhg] National surveys Real data Estimated Men Men Year

66 Badania oceniające ciśnienie tętnicze w populacji dorosłych mieszkańców Polski NATPOL II (1997) NATPOL PLUS (2002) WOBASZ ( ) wiele badań dotyczących populacji lokalnych najważniejsze: Pol-MONICA Powyższe ogólnokrajowe badania przekrojowe były projektowane w celu oceny aktualnego rozpowszechnienia czynników ryzyka, nie oceny zmian

67 mean Systolic BP [mmhg] Systolic blood pressure trends in Poland National surveys Pol-MONICA CINDI-Lodz Real data Estimated Men Men Year

68 mean Systolic BP [mmhg] Year Systolic blood pressure trends in Poland Women Women National surveys Pol-MONICA CINDI-Lodz Real data Estimated

69 Odsetek zgonów, którym udało się zapobiec lub odsunąć w czasie, dzięki zmianom średniego ciśnienia tętniczego w populacji oraz leczeniu nadciśnienia tętniczego. ciśnienie tętn. w populacji pozostałe czynniki ryzyka Leczenie NT pozostałe metody leczenia USA % 7% Anglia i Walia % 3% Nowa Zelandia % 7% Irlandia % 2% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%

70 mężczyźni Zróżnicowanie terytorialne rozpowszechnienia nadciśnienia tętniczego w Polsce WOBASZ Kardiologia Polska 2005; 63: 6 (supl. 4

71 rozpowszechnienie NT Wpływ użytej definicji na estymowane rozpowszechnienie NT w Polsce WOBASZ 36,6% 40,5% NATPOL PLUS 43,1% 38,1% 31,7% 31,8% 31,5% 29,5% 30,1% 41,0% 31,2% 30,3% 49,0% 31,3% 29,3% 32,7% 29,8% 31,1% 50% 45% 40% 35% 30% 25% 20% 15% I II III NATPOL PLUS (dane niepublikowane)

72 Analiza zakres wieku ograniczony lat ciśnienie tętnicze zdefiniowane jako średnia wartość drugiego i trzeciego pomiaru wykonanego podczas pierwszej wizyty raportowane wartości adjustowane do płci, wieku oraz miejsca zamieszkania

73 Średnie ciśnienie tętnicze skurczowe [mmhg] Średnie ciśnienie tętnicze skurczowe [mmhg] Zmiany średniego ciśnienia tętniczego skurczowego w Polsce w latach Mężczyźni Kobiety rok rok adjustowane do wieku

74 Średnie ciśnienie tętnicze skurczowe [mmhg] Średnie ciśnienie tętnicze skurczowe [mmhg] Zmiany średniego ciśnienia tętniczego skurczowego w Polsce w latach Mężczyźni Kobiety p= p< rok Oznaczenia: linia regresji 95% CI adjustowane do wieku rok

75 Średnie ciśnienie tętnicze skurczowe [mmhg] Średnie ciśnienie tętnicze skurczowe [mmhg] Zmiany średniego ciśnienia tętniczego skurczowego w Polsce w latach grupy wieku Mężczyźni Kobiety rok Grupy wieku: rok

76 Średnie ciśnienie tętnicze skurczowe [mmhg] Średnie ciśnienie tętnicze skurczowe [mmhg] Zmiany średniego ciśnienia tętniczego skurczowego w Polsce w latach grupy wieku Mężczyźni Kobiety p= p= p= p<0.001 p= p< rok Grupy wieku: Oznaczenia: linia regresji 95% CI rok

77 Ciśnienie tętnicze skurczowe MONICA, Czechy / , ,6 130, , , , , ,3 131,9 132, ,1 125, J. Bruthans, R. Cifkova, EuroPRevent 2010

78 Redukcja umieralności w latach , osoby w wieku lat UDAR NIEDOKRWIENNY MÓZGU CHOROBA NIEDOKRWIENNA SERCA MĘŻCZYŹNI KOBIETY MĘŻCZYŹNI KOBIETY -20% -39% -42% -47% Źródło danych: WHO Mortality Database, uwzględniono poprawkę na zmianę systemu kodowania zgonów

79 Średnie ciśnienie tętnicze skurczowe [mmhg] Średnie ciśnienie tętnicze skurczowe [mmhg] Zmiany średniego ciśnienia tętniczego skurczowego w Polsce w latach , w zależności od wykształcenia Mężczyźni Kobiety rok Grupy wykształcenia: Podstawowe Średnie Wyższe rok

80 Odsetek leczonego NT[%] Odsetek leczonego NT[%] Odsetek leczonego nadciśnienia tętniczego w Polsce w latach Mężczyźni Kobiety Razem (20-74) Grupy wieku: Razem (20-74) Grupy wieku:

81 Odsetek skutecznie kontrolowanego NT[%] Odsetek skutecznie kontrolowanego NT[%] Kontrola ciśnienia tętniczego w Polsce w latach odsetek osób z NT, które osiągnęły cel terapeutyczny (<140/90 mmhg) Mężczyźni Kobiety Razem (20-74) Grupy wieku: Razem (20-74) Grupy wieku:

82 Dlaczego mimo znacznej poprawy leczenia, obserwujemy niewielkie zmniejszenie się średniego ciśnienia tętniczego? strategia populacyjna cała populacja terapia nadciśnienie tętnicze leczone NT RR <140/90 mmhg

83 Rozkład ciśnienia tętniczego skurczowego w roku 1997 i Mężczyźni, lat Rok: mmhg

84 Średnie ciśnienie tętnicze skurczowe [mmhg] Średnie ciśnienie tętnicze skurczowe [mmhg] Zmiany średniego ciśnienia tętniczego skurczowego w Polsce w latach , w zależności od wykształcenia Mężczyźni Kobiety p= p= p= p= p= p= rok Grupy wykształcenia: Podstawowe Średnie Wyższe Oznaczenia: linia regresji 95% CI rok

85 Odsetek rozpoznanego NT[%] Odsetek rozpoznanego NT[%] Zmiany odsetka rozpoznanego nadciśnienia tętniczego w Polsce w latach Mężczyźni Kobiety Razem (20-74) Grupy wieku: Razem (20-74) Grupy wieku:

86 IMPACT cholesterol

87 Dzienne spożycie cholesterolu MONICA Warszawa , wiek A. Waśkiewicz i wsp., Kardiol Pol 2006; 64: 16-23

88 Zmiany spożycia tłuszczów zwierzęcych oraz roślinnych. MONICA Warszawa , wiek A. Waśkiewicz i wsp., Kardiol Pol 2006; 64: 16-23

89 IMPACT: cholesterol całkowity Źródło danych: badanie Pol-MONICA (1993), Pol-MONICA Bis (2001) użyto średniej ważonej względem proporcji ludności miejskiej (Warszawa) i wiejskiej (dawne woj. Tarnobrzeskie) Dla grup wieku, których nie obejmowało badanie MONICA, (25-34, 65-74), wartości estymowano na podstawie gradientu z badania WOBASZ. Dalszą redukcję średniego stężenia cholesterolu po roku 2001 potwierdza analiza danych pochodzących z badań NATPOL PLUS i WOBASZ

90 Odsetek liczby zgonów, którym udało się zapobiec lub odsunąć w czasie, dzięki stosowaniu statyn, zmianom stężenia cholesterolu całkowitego w populacji (dieta) oraz rewaskularyzacji prew. prew. wtórnastatyny: pierwotna cholesterol (dieta) CABG & PTCA 0% -10% -20% -30% -4% -3% -4% -40% -50% -39%

91 Efekt statyn vs. cholesterol związany ze stylem życia strategia populacyjna cała populacja hipercholesterolemia terapia statyny: prewencja pierwotna statyny: prewencja wtórna

92 Explaining the fall in coronary artery disease mortality in Poland between 1991 and 2005

93 deaths prevented or postponed Further studies: Policy Potential changes in mortality in England and Wales In case risk factors: a) change according to actual trend b) decrase as in low risk countries risk factors: actual trend additional improvement Unal et al, J Clin Epid 2005, (58) s.733

94 618% Population: 38 mln (adults: 28 mln) Poland 244% % Health care system reform 42% 35% 31% 27% 20% 15% 11% 7% Inflation rate in Poland in 90.s

95 Problem: mortality data affected by changes in death registration system in 1997

96 liczba zgonów z powodu Ch. n. s. Przyczyny redukcji liczby zgonów spowodowanych Ch. n. s. w latach w Polsce. Wiek lat. obserwowana redukcja liczby zgonów czynniki ryzyka: otyłość (-4%) cukrzyca (-2%) terapia: 54% cholesterol (39%) 37% zgonów palenie (11%) akt. fizyczna (10%) nwd. serca (12%) AMI (5%) prew. wtórna po MI (4%) UA (4%) statyny prew. pierw. (3%) dławica stabilna (3%) prew. wt. po rewask. (2%) leczenie NT (2%) 2005

97 Sources of epidemiological data routine statistics (PZH mortality,hospital registry) cross sectional studies Pol-MONICA, NATPOL PLUS, WOBASZ, others national registries (KROK, PL-ACS) expert opinions

98 Najważniejsze różnice metodologiczne pomiędzy poszczególnymi badaniami NATPOL II NATPOL PLUS WOBASZ liczebność próby zakres wieku sposób doboru próby liczba: pomiarów RR /wizyt metoda pomiaru ciśnienia tętniczego wielostopniowy, automatycznie ważona wielostopniowy, automatycznie ważona wielostopniowy, liczba respondentów nieproporcjonalna do wielkości populacji w danej warstwie 3/1 3/3 3/1 osłuchowa oscylometryczna oscylometryczna miejsce pomiaru w domu respondenta w domu respondenta w domu respondenta lub w gabinecie

99 Systolic blood pressure trends in Poland mean Systolic BP [mmhg] National surveys Real data Estimated Men Men Year

100 mean Systolic BP [mmhg] Systolic blood pressure trends in Poland National surveys Pol-MONICA CINDI-Lodz Real data Estimated Men Men Year

101 mean Systolic BP [mmhg] Year Systolic blood pressure trends in Poland Women Women National surveys Pol-MONICA CINDI-Lodz Real data Estimated

102 Wnioski W latach blisko dwukrotnie poprawiła się skuteczność leczenia NT w Polsce Umiarkowanie zmniejszyła się wartość średniego ciśnienia tętniczego skurczowego w populacji kobiet. W przypadku mężczyzn, redukcja średniego ciśnienia skurczowego, dotyczyła jedynie osób w wieku <40 lat. Niewielka redukcja średnich wartości ciśnienia tętniczego, pomimo poprawy skuteczności leczenia, może być związana z brakiem skutecznej interwencji populacyjnej.

103 Standaryzowane współczynniki umieralności z powodu choroby SDR, niedokrwiennej ischaemic heart serca disease, (wiek 0-64 lat) 0-64 per , Polska female mężczyźni 60 40? Poland 20 kobiety Źródło: WHO HFA Database

104 Standaryzowane współczynniki umieralności z powodu choroby niedokrwiennej serca (wiek 0-64 lat) 150 SDR, ischaemic heart disease, 0-64 per Czech Republic Hungary Poland Ukraine EU members before May Źródło: WHO HFA Database

105 Możliwe przyczyny Lepsza kontrola czynników ryzyka w populacji? Większa skuteczność leczenia chorób układu krążenia?

106 BMJ Kluczowe znaczenie: Zmiana proporcji spożywanych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych do nasyconych kwasów tłuszczowych Wzrost spożycia warzyw i owoców Zmniejszenie spożycia masła

107 Średnie ciśnienie tętnicze skurczowe w Polsce (wiek lata, adjustowane względem wieku, średnia wartość z dwóch pomiarów) RR skurczowe [mmhg] ,5 132,9 136,8 130,9 136,2 129,5 M K rok Dane niepublikowane: Natpol II, Natpol Plus, WOBASZ

108 Czym jest model model jest uproszczeniem rzeczywistości; zwykle jest to zbiór równań matematycznych opisujących rzeczywiste zjawiska jest to sposób syntezy danych pochodzących z wielu źródeł modelowanie ma zastosowanie w bardzo wielu dziedzinach jak inżynieria, meteorolgia, komunikacja

109 Zastosowanie w medycynie prognozowanie: przewidywanie wyników procedur medycznych wyjaśnianie przyczyn obserwowanych zjawisk (IMPACT) określanie efektywności kosztowej procedur medycznych ocena technologii medycznych

110 dane wejściowe Model silnik modelu (zbiór reguł) wyniki

111 Metody modelowania w epidemiolgii drzewa decyzyjne modele Markova modele mikrosymulacyjne modele komórkowe (cell-based: IMPACT) deterministyczne stochastyczne

112 Wyjaśnienie redukcji umieralności spowodowanej ChNS w latach w Anglii i Walii ,230 mniej zgonów w roku Czynniki ryzyka +13% (pogorszenie) Otyłość (wzrost) +3.5% Cukrzyca (wzrost) +4.8% Akt. fizyczna (redukcja) +4.4% Czynniki ryzyka -71% (poprawa) Palenie -41% Cholesterol -9% Redukcja RR w popul. -9% Cz. psychospołeczne -3% Inne czynniki -8% Leczenie -42% Leczenie ostrego MI -8% Prewencja wtórna -11% Niewydolność serca -12% Dławica :CABG & PTCA -4% Dławica: Aspiryna itp. -5% Leczenie farmakol. NT -3% Unal, Critchley & Capewell Circulation (9) 1101

113 zgony, którym zapobieżono lub odsunięto w czasie Potencjalne zmiany umieralności spowodowanej ChNS w Anglii i Walii, w latach W wypadku, gdy czynniki ryzyka: a) zmienią się zgodnie z obecnym trendem b) zmniejszą się do poziomu obserwowanego w innych krajach czynnik ryzyka: aktulany trend dodatkowa poprawa Unal et al, J Clin Epid 2005, (58) s.733

114 Odsetek osób z nadciśnieniem tętniczym w grupach płci i wieku, w roku 2002 i % 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% NATPOL 2002 Wiek plec K M

115 rozpowszechnienie NT Wpływ liczby pomiarów na częstość rozpoznawania NT. 50% 49,0% 45% 36,6% 40,5% 43,1% 38,1% 41,0% 40% 35% 32,7% 31,5% 31,8% 29,5% 31,7% 30,1% 31,2% 30,3% 31,3% 29,3% 29,8% 31,1% 30% 25% 20% 15% I II III NATPOL 2002 (dane niepublikowane)

116 Explaining the fall in coronary artery disease mortality in Poland between 1991 and 2005

117 USA: przewidywana redukcja liczby zgnonów z powodu ChNS, przy założeniu: a) kontynuacji obecnych trendów dotyczących czynników ryzyka b) osiągnięcia celów Healthy People 2010 c) dalszej redukcji odpowiadającej grupie niskiego ryzyka w USA JEŻELI aktualne trendy zostaną utrzymane do 2010 r. JEŻELI zostaną osiągnięte cele HP2010 JEŻELI zostaną osiągnięte wartości jak w USA w grupie niskiego ryzyka Redukcja liczby zgonów w roku 2010 WHO Bulletin 2009, in press

118 Rozkłąd w populacji Rozkład w populacji Strategia populacyjna i strategia wysokiego ryzyka Czynnik ryzyka «Strategia populacyjna» Dotyczy całej populacji Czynnik ryzyka «Strategia wysokiego ryzyka» Dotyczy osób z wysokim ryzykiem Niewielki efekt u bardzo wielu osób Duży efekt w niewielkiej grupie

119 Zmiana rozpowszechnienia hipercholesterolemii w latach ,7 181,2 218,7 213,5 231,9 206,2 190,7 185, ,7 212,5 192,4 NATPOL 2002 NATPOL K M

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Materiały edukacyjne Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Klasyfikacja ciśnienia tętniczego (mmhg) (wg. ESH/ESC )

Bardziej szczegółowo

Choroby niezakaźne (ang. non-communicable diseases NCD) Choroby społeczne Choroby cywilizacyjne. Tomasz Zdrojewski

Choroby niezakaźne (ang. non-communicable diseases NCD) Choroby społeczne Choroby cywilizacyjne. Tomasz Zdrojewski Rola mediów w prewencji chorób społecznych Choroby niezakaźne (ang. non-communicable diseases NCD) Choroby społeczne Choroby cywilizacyjne Tomasz Zdrojewski Cz. 1 Epidemiologia NCD w Polsce i na świecie.

Bardziej szczegółowo

Kompleksowy program zmniejszania zachorowalności na choroby związane ze stylem życia na terenie powiatu wieruszowskiego.

Kompleksowy program zmniejszania zachorowalności na choroby związane ze stylem życia na terenie powiatu wieruszowskiego. Kompleksowy program zmniejszania zachorowalności na choroby związane ze stylem życia na terenie powiatu wieruszowskiego. Konferencja otwierająca realizację projektu. Wieruszów, 28.04.2015 DLACZEGO PROFILAKTYKA?

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

Skuteczność leczenia hipercholesterolemii u osób wysokiego ryzyka sercowonaczyniowego. Czy leczymy coraz lepiej? Piotr Jankowski

Skuteczność leczenia hipercholesterolemii u osób wysokiego ryzyka sercowonaczyniowego. Czy leczymy coraz lepiej? Piotr Jankowski Skuteczność leczenia hipercholesterolemii u osób wysokiego ryzyka sercowonaczyniowego w XX i XXI wieku. Czy leczymy coraz lepiej? Piotr Jankowski I Klinika Kardiologii i Nadciśnienia Tętniczego IK CMUJ

Bardziej szczegółowo

PROGRAM RAZEM DLA SERCA Karta Badania Profilaktycznego

PROGRAM RAZEM DLA SERCA Karta Badania Profilaktycznego PROGRAM RAZEM DLA SERCA Karta Badania Profilaktycznego ETAP I (wypełni pielęgniarka) Imię i nazwisko:... Adres:... PESEL Wzrost:...cm Wykształcenie:... Masa ciała:...kg Zawód wykonywany:... Obwód talii:...cm

Bardziej szczegółowo

Zróżnicowanie umieralności spowodowanej chorobami układu krążenia w Polsce w 2007 roku.

Zróżnicowanie umieralności spowodowanej chorobami układu krążenia w Polsce w 2007 roku. Zróżnicowanie umieralności spowodowanej chorobami układu krążenia w Polsce w 2007 roku. Objaśnienia. Materiałem badawczym były informacje zawarte w kartach zgonów, które przeniesione zostały na komputerowy

Bardziej szczegółowo

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Pieczątka świadczeniodawcy nr umowy z NFZ Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Uwaga! Kartę należy wypełnić drukowanymi literami, twierdzące odpowiedzi na pytania

Bardziej szczegółowo

Narodowy Test Zdrowia Polaków

Narodowy Test Zdrowia Polaków Raport z realizacji projektu specjalnego MedOnet.pl: Narodowy Test Zdrowia Polaków Autorzy: Bartosz Symonides 1 Jerzy Tyszkiewicz 1 Edyta Figurny-Puchalska 2 Zbigniew Gaciong 1 1 Katedra i Klinika Chorób

Bardziej szczegółowo

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Pieczątka świadczeniodawcy nr umowy z NFZ Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Uwaga! Kartę należy wypełnić drukowanymi literami, twierdzące odpowiedzi na pytania

Bardziej szczegółowo

Warsztaty Sercowe 23 kwietnia 2015

Warsztaty Sercowe 23 kwietnia 2015 Warsztaty Sercowe 23 kwietnia 2015 Kampania Ciśnienie na Życie Wzorcowy projekt społeczny Medyczny Badania przesiewowe czynników ryzyka zawałów serca Nowoczesny Realizacja według rekomendacji europejskich

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 38/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki chorób układu krążenia

Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 38/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki chorób układu krążenia Program profilaktyki chorób układu krążenia 1 I. UZASADNIENIE CELOWOŚCI WDROŻENIA PROGRAMU PROFILAKTYKI CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA, zwanego dalej Programem. 1. Opis problemu zdrowotnego. Choroby układu krążenia

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 do materiałów informacyjnych PRO

Załącznik nr 3 do materiałów informacyjnych PRO SZCZEGÓŁOWY OPIS ŚWIADCZEŃ I ZASAD ICH UDZIELANIA ORAZ WYMAGANIA WOBEC ŚWIADCZENIODAWCÓW W PROGRAMIE PROFILAKTYKI CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA 1. OPIS ŚWIADCZEŃ 1) objęcie przez świadczeniodawcę Programem świadczeniobiorców,

Bardziej szczegółowo

Epidemiologia chorób serca i naczyń

Epidemiologia chorób serca i naczyń Warszawa, 8.10.2007 Epidemiologia chorób serca i naczyń Codziennie w Polsce, na choroby układu sercowo-naczyniowego umiera średnio 476 osób. Co prawda w latach 90. udało się zahamować bardzo duży wzrost

Bardziej szczegółowo

Rak, dieta wyzwania. Witold Zatoński. Centrum Onkologii-Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie

Rak, dieta wyzwania. Witold Zatoński. Centrum Onkologii-Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie Rak, dieta wyzwania Witold Zatoński Centrum Onkologii-Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie Warszawa 7.12.212 Transformacja epidemiologiczna choroby zakaźne +++++ umieralność niemowląt i dzieci +++++ transformacja

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca typu 2 Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Cukrzyca typu 2 Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Cukrzyca typu 2 Cukrzyca typu 2 Jeśli otrzymałeś tę ulotkę, prawdopodobnie zmagasz się z problemem cukrzycy. Musisz więc odpowiedzieć sobie na pytania: czy wiesz, jak żyć z cukrzycą? Jak postępować w wyjątkowych

Bardziej szczegółowo

Aktywność fizyczna na receptę. Anna Plucik Mrożek Małgorzata Perl

Aktywność fizyczna na receptę. Anna Plucik Mrożek Małgorzata Perl Aktywność fizyczna na receptę Anna Plucik Mrożek Małgorzata Perl Cel prezentacji Podzielenie się zdobytą wiedzą i doświadczeniem Przedstawienie programów treningowych dla poszczególnych grup docelowych

Bardziej szczegółowo

Zespół Metaboliczny w praktyce chirurga naczyniowego

Zespół Metaboliczny w praktyce chirurga naczyniowego Zespół Metaboliczny w praktyce chirurga naczyniowego Wacław Karakuła Katedra i Klinika Chirurgii Naczyń i Angiologii U.M. w Lublinie Kierownik Kliniki prof. Tomasz Zubilewicz Lublin, 27.02.2016 Zespół

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Rajter-Bąk dr Jacek Gajek

Małgorzata Rajter-Bąk dr Jacek Gajek SZKOLENIA PSYCHOLOGICZNO- ZDROWOTNE JAKO INWESTYCJA W KSZTAŁTOWANIE ŚWIADOMOŚCI PROZDROWOTNEJ KADRY MENEDŻERSKIEJ, CZYLI WPŁYW ZDROWIA KADRY ZARZĄDZAJĄCEJ NA WYNIK FINANSOWY ZARZĄDZANYCH PRZEDSIĘBIORSTW

Bardziej szczegółowo

EPIDEMIOLOGIA. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne

EPIDEMIOLOGIA. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH EPIDEMIOLOGIA prof. dr hab. med. Jan Kornafel Katedra Onkologii i Klinika Onkologii Ginekologicznej AM we Wrocławiu Mierniki epidemiologiczne Mierniki epidemiologiczne

Bardziej szczegółowo

Główne przyczyny hospitalizacji ze szczególnym uwzględnieniem chorób układu krążenia. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego Państwowy Zakład Higieny

Główne przyczyny hospitalizacji ze szczególnym uwzględnieniem chorób układu krążenia. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego Państwowy Zakład Higieny Główne przyczyny hospitalizacji ze szczególnym uwzględnieniem chorób układu krążenia P. Goryński, M.J. Wysocki, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego Państwowy Zakład Higieny Narodowy Instytut Zdrowia

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska

WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska WYKŁAD 3 Agnieszka Zembroń-Łacny, Anna Kasperska Narodowego Programu Zdrowia na lata 2007-2015: zjednoczenie wysiłków społeczeństwa i administracji publicznej prowadzące do zmniejszenia nierówności i poprawy

Bardziej szczegółowo

Programy profilaktyczne w zakresie chorób układu krążenia przykładem niwelowania nierówności w stanie zdrowia

Programy profilaktyczne w zakresie chorób układu krążenia przykładem niwelowania nierówności w stanie zdrowia Probl Hig Epidemiol 2009, 90(1): 6-17 Programy profilaktyczne w zakresie chorób układu krążenia przykładem niwelowania nierówności w stanie zdrowia Prophylactic programmes in cardiovascular systems disorders

Bardziej szczegółowo

Czy dobrze leczymy w Polsce ostre zespoły wieńcowe?

Czy dobrze leczymy w Polsce ostre zespoły wieńcowe? Czy dobrze leczymy w Polsce ostre zespoły wieńcowe? co można jeszcze poprawić? Grzegorz Opolski I Katedra i Klinika Kardiologii WUM Porównanie liczby ppci/mln mieszkańców w 37 krajach (dane za 2007 i

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 261/2012 z dnia 10 grudnia 2012 r. o projekcie programu zdrowotnego Program profilaktyki i wczesnego wykrywania

Bardziej szczegółowo

Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu. Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze

Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu. Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze Czynniki ryzyka rozwoju i powikłania cukrzycy Nadwaga i otyłość Retinopatia

Bardziej szczegółowo

Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, najnowsze wyniki badań

Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, najnowsze wyniki badań Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, najnowsze wyniki badań Łukasz Adamkiewicz Health and Environment Alliance (HEAL) 10 Marca 2014, Kraków HEAL reprezentuje interesy Ponad 65 organizacji członkowskich

Bardziej szczegółowo

Porównanie występowania czynników ryzyka choroby niedokrwiennej serca u chorych po przebytym zawale serca do osób bez klinicznych objawów tej choroby

Porównanie występowania czynników ryzyka choroby niedokrwiennej serca u chorych po przebytym zawale serca do osób bez klinicznych objawów tej choroby Stanisławska Hygeia Public J Health i wsp. Porównanie 2014, 49(1): występowania 127-133 czynników ryzyka choroby niedokrwiennej serca u chorych... 127 Porównanie występowania czynników ryzyka choroby niedokrwiennej

Bardziej szczegółowo

Badanie GATS w Polsce Rezultaty i wnioski dla polityki zdrowotnej

Badanie GATS w Polsce Rezultaty i wnioski dla polityki zdrowotnej Badanie GATS w Polsce Rezultaty i wnioski dla polityki zdrowotnej XIV Konferencja Naukowa im. F. Venuleta Tytoń albo Zdrowie TWP Wszechnica Polska Warszawa, 09.12.2011 Ostatnia aktualizacja: 09.08.2011

Bardziej szczegółowo

STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ

STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ K.OLESZCZYK J.RYBICKI A.ZIELINSKA-MEUS I.MATYSIAKIEWICZ A.KUŚMIERCZYK-PIELOK K.BUGAJSKA-SYSIAK E.GROCHULSKA STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ XVI Konferencja Jakość w Opiece

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka chorób układu krążenia - nowości zawarte w wytycznych ESC 2012

Profilaktyka chorób układu krążenia - nowości zawarte w wytycznych ESC 2012 Nowe wytyczne ESC/PTK w kardiologii Profilaktyka chorób układu krążenia - nowości zawarte w wytycznych ESC 2012 Przemysław Trzeciak Częstochowa 11.12.2012 Umieralność z powodu chorób ukł. krążenia w latach

Bardziej szczegółowo

NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA

NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA SZCZEGÓŁOWE MATERIAŁY INFORMACYJNE O PRZEDMIOCIE POSTĘPOWANIA W SPRAWIE ZAWARCIA UMÓW O UDZIELANIE ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ w rodzaju: programy profilaktyczne i promocja zdrowia

Bardziej szczegółowo

Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta

Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta Uwaga: Niniejsze zmiany do streszczenia charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta są wersją obowiązującą

Bardziej szczegółowo

Działania z zakresu promocji zdrowia w chorobach cywilizacyjnych

Działania z zakresu promocji zdrowia w chorobach cywilizacyjnych Rozdział 2 Działania z zakresu promocji zdrowia w chorobach cywilizacyjnych 2.1. PROFILAKTYKA CHOROBY NIEDOKRWIENNEJ SERCA Alicja Marzec, Marta Muszalik CELE ROZDZIAŁU Po przestudiowaniu przedstawionych

Bardziej szczegółowo

Prewencja wtórna po OZW-co możemy poprawić? Prof. Janina Stępińska Prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego

Prewencja wtórna po OZW-co możemy poprawić? Prof. Janina Stępińska Prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego Prewencja wtórna po OZW-co możemy poprawić? Prof. Janina Stępińska Prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego Innowacje w kardiologii, Warszawa, 17 maja 2012 Potencjalny konflikt interesów NIE ZGŁASZAM

Bardziej szczegółowo

Cardiovascular risk factors in young adult population in rural area in north-eastern Poland

Cardiovascular risk factors in young adult population in rural area in north-eastern Poland Cardiovascular risk factors in young adult population in rural area in north-eastern Poland Czynniki ryzyka rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego u młodych osób dorosłych w środowisku wiejskim w północnowschodniej

Bardziej szczegółowo

Wielosektorowy charakter problemu starzejącego się społeczeństwa w perspektywie krótko i długoterminowej Warszawski Uniwersytet Medyczny

Wielosektorowy charakter problemu starzejącego się społeczeństwa w perspektywie krótko i długoterminowej Warszawski Uniwersytet Medyczny Bolesław Samoliński Wielosektorowy charakter problemu starzejącego się społeczeństwa w perspektywie krótko i długoterminowej Warszawski Uniwersytet Medyczny Trwanie życia w podziale na płeć w latach 1985-2035

Bardziej szczegółowo

ROZPOWSZECHNIENIE CZYNNIKÓW RYZYKA CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA WŚRÓD MIESZKAŃCÓW WARSZAWY

ROZPOWSZECHNIENIE CZYNNIKÓW RYZYKA CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA WŚRÓD MIESZKAŃCÓW WARSZAWY ROZPOWSZECHNIENIE CZYNNIKÓW RYZYKA CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA WŚRÓD MIESZKAŃCÓW WARSZAWY PREVALENCE OF CARDIOVASCULAR RISK FACTORS AMONG RESIDENTS OF WARSAW Halina Cieślak, Barbara Knoff, Zofia Sienkiewicz

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 7

Spis treści. Wstęp... 7 LUCYNA NAROJEK C iągłość i zmiana w postępowaniu dietetycznym w wybranych schorzeniach Wydawnictwo SGGW Spis treści Wstęp... 7 1. Dieta w cukrzycy... 9 Era przedinsulinowa... 9 Ograniczenie węglowodanów

Bardziej szczegółowo

OCENA SPOSOBU ŻYWIENIA OSÓB W WIEKU 60-74 LAT. BADANIE WOBASZ

OCENA SPOSOBU ŻYWIENIA OSÓB W WIEKU 60-74 LAT. BADANIE WOBASZ BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. XLIV, 2011, 3, str. 240-244 Elżbieta Sygnowska, Anna Waśkiewicz OCENA SPOSOBU ŻYWIENIA OSÓB W WIEKU 60-74 LAT. BADANIE WOBASZ Zakład Epidemiologii, Prewencji Chorób Układu Krążenia

Bardziej szczegółowo

Promocja Zdrowia inwestycją w społeczeństwo XXI wieku

Promocja Zdrowia inwestycją w społeczeństwo XXI wieku Promocja Zdrowia inwestycją w społeczeństwo XXI wieku Prof. Witold Zatoński Warsztaty Promocji Zdrowia, Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa, Kielce, 21.03.2011 r. Cel Wzmocnienie i / stworzenie zespołu ł /ij

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAPOBIEGANIA I WCZESNEGO WYKRYWANIA CUKRZYCY TYPU 2

PROGRAM ZAPOBIEGANIA I WCZESNEGO WYKRYWANIA CUKRZYCY TYPU 2 Załącznik Nr 1 do Umowy Nr z dnia PROGRAM ZAPOBIEGANIA I WCZESNEGO WYKRYWANIA CUKRZYCY TYPU 2 Łódź, listopad 2009 rok Podstawa prawna: Art. 55 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 roku o zakładach

Bardziej szczegółowo

Rola prewencji pierwotnej (szczepień) w budowaniu zdrowia Polaków

Rola prewencji pierwotnej (szczepień) w budowaniu zdrowia Polaków Rola prewencji pierwotnej (szczepień) w budowaniu zdrowia Polaków Witold Zatoński Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie Seminarium edukacyjne pt.: Innowacje w systemie szczepień

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 412 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 412 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 412 SECTIO D 2005 Zakład Pielęgniarstwa Internistycznego z Pracownią Pielęgniarstwa Onkologicznego WPiNoZ Akademii Medycznej

Bardziej szczegółowo

1) Program prewencji otyłości, cukrzycy typu 2, nadciśnienia i miażdżycy. 1. Opis problemu zdrowotnego

1) Program prewencji otyłości, cukrzycy typu 2, nadciśnienia i miażdżycy. 1. Opis problemu zdrowotnego 1) Program prewencji otyłości, cukrzycy typu 2, nadciśnienia i miażdżycy. 1. Opis problemu zdrowotnego Cukrzyca jest to schorzenie metaboliczne o różnorodnej etiologii, charakteryzujące się przewlekłą

Bardziej szczegółowo

SELF RATED HEALTH OF WARSAW INHABITANTS BETWEEN 1984 2001 TRENDS, DETERMINANTS. POL-MONICA STUDY

SELF RATED HEALTH OF WARSAW INHABITANTS BETWEEN 1984 2001 TRENDS, DETERMINANTS. POL-MONICA STUDY Nowiny Lekarskie 2006, 75, 6, 531 537 ELŻBIETA SYGNOWSKA, ANNA WAŚKIEWICZ SAMOOCENA STANU ZDROWIA MIESZKAŃCÓW WARSZAWY W LATACH 1984 2001 TRENDY, CZYNNIKI DETERMINUJĄCE. BADANIE POL-MONICA WARSZAWA SELF

Bardziej szczegółowo

Nadciśnienie tętnicze. Prezentacja opracowana przez lek.med. Mariana Słombę

Nadciśnienie tętnicze. Prezentacja opracowana przez lek.med. Mariana Słombę Nadciśnienie tętnicze Prezentacja opracowana przez lek.med. Mariana Słombę EPIDEMIOLOGIA: Odsetek nadciśnienia tętniczego w populacji Polski w wieku średnim (36-64 lat) wynosi 44-46% wśród mężczyzn i 36-42%

Bardziej szczegółowo

Analiza fali tętna u dzieci z. doniesienie wstępne

Analiza fali tętna u dzieci z. doniesienie wstępne Analiza fali tętna u dzieci z chorobami kłębuszków nerkowych doniesienie wstępne Piotr Skrzypczyk, Zofia Wawer, Małgorzata Mizerska-Wasiak, Maria Roszkowska-Blaim Katedra i Klinika Pediatrii i Nefrologii

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Krzemieniecki. Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej. Szpital Uniwersytecki w Krakowie

Krzysztof Krzemieniecki. Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej. Szpital Uniwersytecki w Krakowie Nowotwory wyzwanie globalne Krzysztof Krzemieniecki Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej Szpital Uniwersytecki w Krakowie 1 Dlaczego onkologia jest tak ważna? Nowotwory zjawisko masowe

Bardziej szczegółowo

Aspekty medyczne, psychologiczne, socjologiczne i ekonomiczne starzenia się ludzi w Polsce projekt PolSenior

Aspekty medyczne, psychologiczne, socjologiczne i ekonomiczne starzenia się ludzi w Polsce projekt PolSenior Aspekty medyczne, psychologiczne, socjologiczne i ekonomiczne starzenia się ludzi w Polsce projekt PolSenior PBZ-MEIN-9/2/2006 Odsetek osób w wieku 65+ i 80+ w Polsce w latach 1980-2035 25 20 15 10 5 0

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia. Załącznik nr 10 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny:

Bardziej szczegółowo

Kinga Janik-Koncewicz

Kinga Janik-Koncewicz Kinga Janik-Koncewicz miażdżyca choroby układu krążenia cukrzyca typu 2 nadciśnienie choroby układu kostnego nowotwory Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że około 7-41% nowotworów jest spowodowanych

Bardziej szczegółowo

Odżywianie osób starszych (konspekt)

Odżywianie osób starszych (konspekt) Prof. dr hab. med. Tomasz Kostka Odżywianie osób starszych (konspekt) GŁÓWNE CZYNNIKI RYZYKA CHOROBY WIEŃCOWEJ (CHD) wg. Framingham Heart Study (Circulation, 1999, 100: 1481-1492) Palenie papierosów Nadciśnienie

Bardziej szczegółowo

PROMOCJA ZDROWIA TO PROCES

PROMOCJA ZDROWIA TO PROCES STAROSTWO POWIATOWE W ŚWIDNICY WYDZIAŁ ZDROWIA 2007 r. Opracowała Barbara Świętek PROMOCJA ZDROWIA TO PROCES UMOŻLIWIAJĄCY JEDNOSTKOM, GRUPOM, SPOŁECZNOŚCIĄ ZWIĘKSZENIE KONTROLI NAD WŁASNYM ZROWIEM I JEGO

Bardziej szczegółowo

Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu. Dr n med. Urszula Wojciechowska

Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu. Dr n med. Urszula Wojciechowska Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu Dr n med. Urszula Wojciechowska Rak gruczołu krokowego na świecie Rak gruczołu krokowego jest drugim najczęściej diagnozowanym rakiem i piątą co do częstości

Bardziej szczegółowo

Edukacja w cukrzycymiejsce i rola. pielęgniarek w Finlandii

Edukacja w cukrzycymiejsce i rola. pielęgniarek w Finlandii Edukacja w cukrzycymiejsce i rola pielęgniarek w Finlandii Outi Himanen, pielęgniarka, pielęgniarka specjalistka, edukator, menadżer edukacji. Centrum Edukacji/Fińskie Stowarzyszenie Diabetologiczne Zawartość

Bardziej szczegółowo

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 załącznik nr 11 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Bardziej szczegółowo

DuŜo wiem, zdrowo jem

DuŜo wiem, zdrowo jem DuŜo wiem, zdrowo jem Projekt edukacyjny: Pogadanki do dzieci w przedszkolach, szkołach podstawowych i gimnazjach oraz prezentacje do ich rodziców Cel projektu: Podniesienie świadomości na temat odżywiania

Bardziej szczegółowo

ROZPOWSZECHNIENIE ZESPOŁU METABOLICZNEGO ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEGO SKŁADOWYCH W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM U OSÓB W WIEKU 30 65 LAT

ROZPOWSZECHNIENIE ZESPOŁU METABOLICZNEGO ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEGO SKŁADOWYCH W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM U OSÓB W WIEKU 30 65 LAT Nowiny Lekarskie 2009, 78, 1, 3 7 ANDRZEJ SZCZEPANIAK 1, BARBARA CZEKALSKA 1, MARTA GLURA 2, HANNA STANKOWIAK-KULPA 1, MARIAN GRZYMISŁAWSKI 1 ROZPOWSZECHNIENIE ZESPOŁU METABOLICZNEGO ORAZ POSZCZEGÓLNYCH

Bardziej szczegółowo

"Optymalny Model Kompleksowej Rehabilitacji. i Wtórnej Prewencji "

Optymalny Model Kompleksowej Rehabilitacji. i Wtórnej Prewencji "Optymalny Model Kompleksowej Rehabilitacji i Wtórnej Prewencji " Skrócony raport z prac zespołu ekspertów Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. Autorzy: Piotr Jankowski, Maciej Niewada, Andrzej Bochenek,

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYKA CHORÓB SERCA I NACZYŃ

PROFILAKTYKA CHORÓB SERCA I NACZYŃ Realizator Projektu: Powiat Piotrkowski TWOJE SERCE TWOIM ŻYCIEM Program Zmniejszenia Nierówności w Zdrowiu Mieszkańców Powiatu Piotrkowskiego z Ryzykiem Wystąpienia Chorób Układu Krążenia PROFILAKTYKA

Bardziej szczegółowo

Epidemiologia cukrzycy

Epidemiologia cukrzycy Cukrzyca kiedyś Epidemiologia Epidemiologia - badanie występowania i rozmieszczenia stanów lub zdarzeń związanych ze zdrowiem w określonych populacjach oraz wpływu czynników wpływających na stan zdrowia

Bardziej szczegółowo

Zmodyfikowane wg Kadowaki T in.: J Clin Invest. 2006;116(7):1784-92

Zmodyfikowane wg Kadowaki T in.: J Clin Invest. 2006;116(7):1784-92 Magdalena Szopa Związek pomiędzy polimorfizmami w genie adiponektyny a wybranymi wyznacznikami zespołu metabolicznego ROZPRAWA DOKTORSKA Promotor: Prof. zw. dr hab. med. Aldona Dembińska-Kieć Kierownik

Bardziej szczegółowo

Dostępność innowacyjnych metod ciągłego monitorowania glukozy

Dostępność innowacyjnych metod ciągłego monitorowania glukozy Dostępność innowacyjnych metod ciągłego monitorowania glukozy Dr hab.n.med. Tomasz Klupa Uniwersytet Jagielloński, Katedra i Klinika Chorób Metabolicznych Konflikt interesów Wykłady i seminaria dla firmy

Bardziej szczegółowo

Osoby z cukrzycą pomagają innym prewencja cukrzycy w rodzinie

Osoby z cukrzycą pomagają innym prewencja cukrzycy w rodzinie 3 Osoby z cukrzycą pomagają innym prewencja cukrzycy w rodzinie Samokontrolne, przesiewowe rozpoznanie ryzyka stanu przedcukrzycowego lub cukrzycy utajonej mogą wykonać pacjenci w swoich rodzinach. W praktyce

Bardziej szczegółowo

inwalidztwo rodzaj pracy

inwalidztwo rodzaj pracy Zdrowie jest najważniejsze Wykłady wraz z konsultacjami medycznymi realizowane przez Stowarzyszenia na rzecz rozwoju wsi Bogufałów Źródło Baryczy w ramach wspierania realizacji zadania publicznego przez

Bardziej szczegółowo

Flawopiryna roślinna alternatywa dla przeciwpłytkowego zastosowania aspiryny

Flawopiryna roślinna alternatywa dla przeciwpłytkowego zastosowania aspiryny Flavopharma. Studium przypadku spółki spin-off. Flawopiryna roślinna alternatywa dla przeciwpłytkowego zastosowania aspiryny Tomasz Przygodzki Pomysł (analiza rynku) Projekt B+R Próba komercjalizacji rezultatów

Bardziej szczegółowo

Leczenie przeciwpłytkowe w niewydolności nerek (PCHN) Dr hab. Dorota Zyśko, prof. nadzw Łódź 2014

Leczenie przeciwpłytkowe w niewydolności nerek (PCHN) Dr hab. Dorota Zyśko, prof. nadzw Łódź 2014 Leczenie przeciwpłytkowe w niewydolności nerek (PCHN) Dr hab. Dorota Zyśko, prof. nadzw Łódź 2014 Leki przeciwpłytkowe (ASA, clopidogrel) Leki przeciwzakrzepowe (heparyna, warfin, acenocumarol) Leki trombolityczne

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Cukrzyca, a nadciśnienie tętnicze

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Cukrzyca, a nadciśnienie tętnicze AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Cukrzyca, a nadciśnienie tętnicze CZYM JEST NADCIŚNIENIE TĘTNICZE Nadciśnienie tętnicze jest chorobą układu krążenia, która charakteryzuje się stale lub okresowo

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Przyczyny nadciśnienia tętniczego Bogdan Wyrzykowski... 13

Spis treści. 1. Przyczyny nadciśnienia tętniczego Bogdan Wyrzykowski... 13 Spis treści 1. Przyczyny nadciśnienia tętniczego Bogdan Wyrzykowski........ 13 Genetyczne uwarunkowania pierwotnego nadciśnienia tętniczego..... 14 Nadciśnienie monogeniczne..................................

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 107/2014 z dnia 16 czerwca 2014 r. o projekcie programu Program profilaktyki chorób układu krążenia miasta Sieradza

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I Definicja, epidemiologia i koszty otyłości. Część II Etiologia i patogeneza otyłości

Spis treści. Część I Definicja, epidemiologia i koszty otyłości. Część II Etiologia i patogeneza otyłości Spis treści Część I Definicja, epidemiologia i koszty otyłości Rozdział 1. Wprowadzenie: problematyka otyłości w ujęciu historycznym i współczesnym..................................... 15 Problematyka

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 258/2012 z dnia 13 sierpnia 2012 o projekcie programu Program Edukacyjno-Leczniczy na Rzecz Zmniejszania Częstości

Bardziej szczegółowo

AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA JAKO METODA ZAPOBIEGANIA CHOROBOM SERCA W OPINII I PRAKTYCE UCZESTNIKÓW SONDAŻU REPREZENTATYWNEGO W POLSKIM PROJEKCIE 400 MIAST

AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA JAKO METODA ZAPOBIEGANIA CHOROBOM SERCA W OPINII I PRAKTYCE UCZESTNIKÓW SONDAŻU REPREZENTATYWNEGO W POLSKIM PROJEKCIE 400 MIAST Ann. Acad. Med. Gedan., 2006, 36, 201 209 MARZENA ZARZECZNA-BARAN 1, EWA WOJDAK-HAASA 1, JOLANTA PĘGIEL-KAMRAT 1, TOMASZ ZDROJEWSKI 2, BOGDAN WYRZYKOWSKI 3 AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA JAKO METODA ZAPOBIEGANIA CHOROBOM

Bardziej szczegółowo

Czynniki ryzyka w chorobach układu krążenia

Czynniki ryzyka w chorobach układu krążenia Czynniki ryzyka w chorobach układu krążenia mgr Anna Śliwka Projekt Twoje SERCE Twoim ŻYCIEM jest współfinansowany ze środków Norweskiego Mechanizmu Finansowego 2009-2014 oraz środków budżetu państwa w

Bardziej szczegółowo

Zdrowie warszawiaków raport z dekady

Zdrowie warszawiaków raport z dekady Zdrowie warszawiaków raport z dekady Warszawa, 21 stycznia 2010 r. Najnowsza edycja raportu o stanie zdrowia mieszkańców dotyczy 10 lat (na podstawie uaktualnionych edycji dla lat 1999-2008). Jest to wystarczająco

Bardziej szczegółowo

ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA 2013

ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA 2013 ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA 2013 Źródła informacji Strona Światowej Organizacji Zdrowia www.who.int Zasady postępowania w nadciśnieniu tętniczym 2011 rok (wytyczne Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego)

Bardziej szczegółowo

Otyłość u dzieci w Polsce znaczenie problemu

Otyłość u dzieci w Polsce znaczenie problemu Otyłość u dzieci w Polsce znaczenie problemu Czynniki ryzyka nadciśnienia, zespołu metabolicznego i powikłań narządowych dowody z EBM Otyłość grozi nagłą śmiercią. Hipokrates, w Dzieła zebrane, 460-377

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka zachowań zdrowotnych mężczyzn po 50 roku życia w Poznaniu w odniesieniu do czynników ryzyka wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych

Charakterystyka zachowań zdrowotnych mężczyzn po 50 roku życia w Poznaniu w odniesieniu do czynników ryzyka wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych PRACE ORYGINALNE Paulina Jóźwiak A. Szmagaj Charakterystyka zachowań zdrowotnych mężczyzn po 50 roku życia w Poznaniu w odniesieniu do czynników ryzyka wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych Health behaviours

Bardziej szczegółowo

Europejska Sieć na rzecz Zmian w Polityce Zdrowotnej Dotyczącej Cukrzycy. (The European Policy Action Network on Diabetes)

Europejska Sieć na rzecz Zmian w Polityce Zdrowotnej Dotyczącej Cukrzycy. (The European Policy Action Network on Diabetes) Europejska Sieć na rzecz Zmian w Polityce Zdrowotnej Dotyczącej Cukrzycy (The European Policy Action Network on Diabetes) Tomasz Zdrojewski Przewodniczący Komitetu Zdrowia Publicznego PAN ExPAND - Warszawa

Bardziej szczegółowo

Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego

Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego Załącznik do Uchwały nr Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia PROGRAM WCZESNEGO WYKRYWANIA I ZAPOBIEGANIA CHOROBOM UKŁADU KRĄŻENIA Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego 1 I. Diagnoza problemu i uzasadnienie

Bardziej szczegółowo

Ocena najczęściej występujących czynników ryzyka choroby niedokrwiennej serca wśród pracującej populacji osób dorosłych z terenu powiatu bialskiego

Ocena najczęściej występujących czynników ryzyka choroby niedokrwiennej serca wśród pracującej populacji osób dorosłych z terenu powiatu bialskiego Sokołowska Probl Hig Epidemiol B i wsp. 211, Ocena 92(4): najczęściej 733-74 występujących czynników ryzyka choroby niedokrwiennej serca wśród pracującej... 733 Ocena najczęściej występujących czynników

Bardziej szczegółowo

Prospektywna ocena zmian profilu ryzyka oraz częstości występowania. incydentów sercowo-naczyniowych w kohorcie pracowników Portu

Prospektywna ocena zmian profilu ryzyka oraz częstości występowania. incydentów sercowo-naczyniowych w kohorcie pracowników Portu Jerzy Bellwon Prospektywna ocena zmian profilu ryzyka oraz częstości występowania incydentów sercowo-naczyniowych w kohorcie pracowników Portu Gdańskiego w siedmioletniej obserwacji Rozprawa na stopień

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE. Prewencja wtórna dla pacjentów po ostrych incydentach sercowo-naczyniowych

SPRAWOZDANIE. Prewencja wtórna dla pacjentów po ostrych incydentach sercowo-naczyniowych SPRAWOZDANIE z wykonania zadania publicznego Prewencja wtórna dla pacjentów po ostrych incydentach sercowo-naczyniowych w okresie od 20.02.2007 do 31.12.2008 określonego w umowie nr KB/94/0Z/3/W/2007 zawartej

Bardziej szczegółowo

Spotkaniu sesji przewodniczyli prof. Franciszek Kokot i prof. Grzegorz Opolski.

Spotkaniu sesji przewodniczyli prof. Franciszek Kokot i prof. Grzegorz Opolski. ,,Kardiologiczny 2ABS - które leki przedłużają życie" - sesja z dnia 17 września, przeprowadzona w Teatrze Narodowym podczas VIII Międzynarodowego Jubileuszowego Kongresu PTK. Satelitarna sesja zorganizowana

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. med. Marianna Janion Konsultant wojewódzki w dziedzinie kardiologii

Prof. dr hab. med. Marianna Janion Konsultant wojewódzki w dziedzinie kardiologii Prof. dr hab. med. Marianna Janion Konsultant wojewódzki w dziedzinie kardiologii Prof. dr hab. med. Marianna Janion Konsultant wojewódzki w dziedzinie kardiologii Wydział Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Jana

Bardziej szczegółowo

... Dzienniczek Badań. Centrum Promocji Zdrowia i Edukacji Ekologicznej Warszawa Bemowo 2010

... Dzienniczek Badań. Centrum Promocji Zdrowia i Edukacji Ekologicznej Warszawa Bemowo 2010 ... Dzienniczek Badań Centrum Promocji Zdrowia i Edukacji Ekologicznej Warszawa Bemowo 2010 ... lekarz prowadzący imię nazwisko wiek adres MASA CIAŁ A Masę ciała można ocenić na podstawie wskaźnika BMI

Bardziej szczegółowo

OTYŁOŚĆ istotny problem zdrowotny

OTYŁOŚĆ istotny problem zdrowotny OTYŁOŚĆ istotny problem zdrowotny Barbara Zahorska-Markiewicz Prezes Polskiego Towarzystwa Badań nad Otyłością OTYŁOŚĆ Co to jest? Konsekwencje dla zdrowia Epidemiologia Przyczyny epidemii Koszty Strategia

Bardziej szczegółowo

Aspekty ekonomiczne dostępności do nowoczesnego leczenia przeciwkrzepliwego w profilaktyce udaru mózgu. Maciej Niewada

Aspekty ekonomiczne dostępności do nowoczesnego leczenia przeciwkrzepliwego w profilaktyce udaru mózgu. Maciej Niewada Aspekty ekonomiczne dostępności do nowoczesnego leczenia przeciwkrzepliwego w profilaktyce udaru mózgu Maciej Niewada PLAN Udar epidemia? Jak migotanie przedsionków wpływa na udar? Nowe leki przeciwkrzepliwe:

Bardziej szczegółowo

RZĄDOWA RADA LUDNOŚCIOWA

RZĄDOWA RADA LUDNOŚCIOWA RZĄDOWA RADA LUDNOŚCIOWA STANOWISKO RZĄDOWEJ RADY LUDNOŚCIOWEJ W SPRAWIE OGRANICZENIE ZACHOROWALNOŚCI I UMIERALNOŚCI Z POWODU CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA W OBLICZU WYZWAŃ DEMOGRAFICZNYCH W POLSCE Choroby układu

Bardziej szczegółowo

Mefelor 50/5 mg Tabletka o przedłużonym uwalnianiu. Metoprololtartrat/Felodipi n AbZ 50 mg/5 mg Retardtabletten

Mefelor 50/5 mg Tabletka o przedłużonym uwalnianiu. Metoprololtartrat/Felodipi n AbZ 50 mg/5 mg Retardtabletten ANEKS I WYKAZ NAZW, POSTACI FARMACEUTYCZNYCH, MOCY PRODUKTÓW LECZNICZYCH, DRÓG PODANIA, WNIOSKODAWCÓW, POSIADACZY POZWOLEŃ NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU W PAŃSTWACH CZŁONKOWSKICH Państwo członkowskie Podmiot

Bardziej szczegółowo

ediab - Bezprzewodowa platforma ezdrowie wspomagająca terapię osób chorych na cukrzycę Krzysztof Brzostowski, Jarosław Drapała, Jerzy Świątek

ediab - Bezprzewodowa platforma ezdrowie wspomagająca terapię osób chorych na cukrzycę Krzysztof Brzostowski, Jarosław Drapała, Jerzy Świątek ediab - Bezprzewodowa platforma ezdrowie wspomagająca terapię osób chorych na cukrzycę Krzysztof Brzostowski, Jarosław Drapała, Jerzy Świątek II Konferencja i3: internet infrastruktury innowacje enauka

Bardziej szczegółowo

Słowa kluczowe: nadciśnienie tętnicze, wiek podeszły, leczenie, jakość życia Key words: hypertension, elderly patients, treatment, quality of life

Słowa kluczowe: nadciśnienie tętnicze, wiek podeszły, leczenie, jakość życia Key words: hypertension, elderly patients, treatment, quality of life PSYCHOGERIATRIA POLSKA 2008;5(1):37-46 artykuł oryginalny oryginal article Pacjent z nadciśnieniem tętniczym w wieku podeszłym wpływ choroby i prowadzonego leczenia na samopoczucie chorego Hypertensive

Bardziej szczegółowo

ZAPOBIEGANIE I ZWALCZANIE PRZEWLEKŁYCH POWIKŁAŃ CUKRZYCY ORAZ POPRAWA JAKOŚCI LECZENIA CHORYCH

ZAPOBIEGANIE I ZWALCZANIE PRZEWLEKŁYCH POWIKŁAŃ CUKRZYCY ORAZ POPRAWA JAKOŚCI LECZENIA CHORYCH ZAPOBIEGANIE I ZWALCZANIE PRZEWLEKŁYCH POWIKŁAŃ CUKRZYCY ORAZ POPRAWA JAKOŚCI LECZENIA CHORYCH Sławomir Pynka PORADNIA DIABETOLOGICZNA I METABOLICZNA SPWSZ w SZCZECINIE Cukrzyca : Światowa Epidemia 1995

Bardziej szczegółowo

SPOSÓB ŻYWIENIA OSÓB Z HIPERCHOLESTEROLEMIĄ STOSUJĄCYCH ODPOWIEDNIĄ DIETĘ I NIESTOSUJĄCYCH DIETY

SPOSÓB ŻYWIENIA OSÓB Z HIPERCHOLESTEROLEMIĄ STOSUJĄCYCH ODPOWIEDNIĄ DIETĘ I NIESTOSUJĄCYCH DIETY BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. XLV, 2012, 3, str. 608 613 Elżbieta Sygnowska, Anna Waśkiewicz SPOSÓB ŻYWIENIA OSÓB Z HIPERCHOLESTEROLEMIĄ STOSUJĄCYCH ODPOWIEDNIĄ DIETĘ I NIESTOSUJĄCYCH DIETY Zakład Epidemiologii,

Bardziej szczegółowo

MONITEL-HF. DLACZEGO CHORZY MOGĄ NA TYM SKORZYSTAĆ? Lech Poloński MONITOROWANIE CHORYCH Z NIEWYDOLNOŚCIĄ SERCA- DOŚWIADCZENIA WŁASNE

MONITEL-HF. DLACZEGO CHORZY MOGĄ NA TYM SKORZYSTAĆ? Lech Poloński MONITOROWANIE CHORYCH Z NIEWYDOLNOŚCIĄ SERCA- DOŚWIADCZENIA WŁASNE MONITOROWANIE CHORYCH Z NIEWYDOLNOŚCIĄ SERCA- DOŚWIADCZENIA WŁASNE MONITEL-HF DLACZEGO CHORZY MOGĄ NA TYM SKORZYSTAĆ? Lech Poloński III Katedra i Kliniczny oddział Kardiologii SUM, Śląskie Centrum Chorób

Bardziej szczegółowo

Praktyczne aspekty doboru próby. Dariusz Przybysz Warszawa, 2 czerwca 2015

Praktyczne aspekty doboru próby. Dariusz Przybysz Warszawa, 2 czerwca 2015 Praktyczne aspekty doboru próby Dariusz Przybysz Warszawa, 2 czerwca 2015 Określenie populacji Przed przystąpieniem do badania, wybraniem sposobu doboru próby konieczne jest precyzyjne określenie populacji,

Bardziej szczegółowo