Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download ""

Transkrypt

1 UNIWERSYTET JAGIELLŃSKI, WYDZIAŁ CHEMII, ZAKŁAD CHEMII FIZYCZNEJ I ELEKTRCHEMII, ZESPÓŁ FIZYKCHEMII PWIERZCHNI MNWARSTWY LANGMUIRA JAK MDEL BŁN BILGICZNYCH Paweł Wydro Seminarium Zakładowe 25.I.28

2 PLAN PREZENTACJI Struktura błony biologicznej i funkcje błon biologicznych Modele błon biologicznych Monowarstwy Langmuira Zastosowanie monowarstw Langmuira w modelowaniu błon biologicznych - oddziaływania pomiędzy składnikami błony - wpływ biomolekuł na błony biologiczne - wpływ leków działających na poziomie membranowym

3 BŁNA BILGICZNA ogranicza komórkę jako całość (błona komórkowa, plazmalemma) i otacza organelle komórkowe (błona wewnętrzna, śródkomórkowa)

4 BŁNA BILGICZNA Model płynnej mozaiki Singer i Nicolson (1972) Biwarstwa lipidowa = płynna część błony Mozaika = białka błonowe Białka integralne penetrują biwarstwę Białka peryferyjne zlokalizowane na powierzchni błony, zakotwiczone powierzchniowe połączone z lipidami Błona = struktura dynamiczna i asymetryczna

5 FUNKCJE BŁNY Bariera ochronna komórki, oddziela ją od środowiska zewnętrznego, chroni organella komórkowe Nadaje komórce określony kształt Zapewnia selektywny transport substancji chemicznych pomiędzy komórką a środowiskiem zewnętrznym Bierze udział w procesach przemiany energii (energy transduction) Zapewnia komunikację międzykomórkowa i wewnątrzkomórkowa Jest miejscem działania wielu substancji biologicznie aktywnych

6 MDELE BŁN BILGICZNYCH BLM black lipids membranes

7 MDELE BŁNY KMÓRKWEJ liposomy

8 MDELE BŁN BILGICZNYCH Membrany ograniczone powierzchnią (surface-confined membrane systems) a) Membrany lipidowe na powierzchni stałej (solid-supported lipid membranes)

9 MDELE BŁN BILGICZNYCH Membrany ograniczone powierzchnią (surface-confined membrane systems) b) Biwarstwy hybrydowe (hybrid bilayers)

10 MDELE BŁN BILGICZNYCH Membrany ograniczone powierzchnią (surface-confined membrane systems) c) polymer-cushioned lipid bilayers

11 MDELE BŁN BILGICZNYCH Monowarstwy Langmuira

12 METDA LANGMUIRA

13 IZTERMA -A [mn/m] stan stały (S) ciecz skondensowana (LC) ciecz rozprężona (LE) LC + LE LE +G 2 Powierzchnia Å/cząsteczkę gaz (G)

14 6 5 cholesterol [mn/m] Powierzchnia (Å /cząsteczkę) 9 1

15 WSPÓŁCZYNNIK ŚCIŚLIWŚCI C 1 s = A d da 8 6 cholesterol -1 CS [mn/m] [mn/m] 3 4 5

16 PTENCJAŁ PWIERZCHNIWY cholesterol V-A 2 -A Powierzchnia (Å /cząsteczkę) 9 1 V [mv] [mn/m] 3

17 V-A 2 -A Powierzchnia (Å /cząsteczkę) 9 1 V [mv] [mn/m] 3

18 DYSTRYBUCJA CHLESTERLU W BŁNIE Asymetria błony PC PE Jak rozmieszczony w obrębie błony jest cholesterol? CHL.

19 DYSTRYBUCJA CHLESTERLU W BŁNIE Kontrowersje dotyczące rozmieszczenia sterolu pomiędzy zewnętrzną i wewnętrzną warstwę błony PC PE CHL.

20 DYSTRYBUCJA CHLESTERLU W BŁNIE DPPC+CHL 7 6 DPPC Xchol= [mn/m] Xchol=.7 3 Xchol=.9 Cholesterol 2 1 Xchol=.3 4 Xchol=.5 4 DPPE Xchol=.1 5 Xchol=.3 Xchol=.5 Xchol=.7 3 Xchol=.9 Cholesterol A (Å /cząsteczkę) DPPC XDPPE=.1 6 XDPPE=.3 5 XDPPE=.5 XDPPE=.7 4 XDPPE=.9 3 DPPE A (Å /cząsteczkę) DPPC+DPPE 7 [mn/m] [mn/m] DPPE+CHL 1 A (Å /cząsteczkę)

21 DYSTRYBUCJA CHLESTERLU W BŁNIE ΔG Exc =N A12 X 1 A1 X 2 A2 d DPPE+CHL DPPC+CHL [J/mol] 9-4 G = 5. mn/m = 1. mn/m = 2. mn/m = 3 mn/m,4 6 = 5. mn/m = 1. mn/m = 2. mn/m = 3 mn/m 3,6 Xcholesterol,8, 1,,2 DPPC+DPPE 2 [J/mol],2 = 5 mn/m = 1 mn/m = 2 mn/m = 3 mn/m Exc. -16, G -12 Exc -8 G Exc [J/mol] -2-4,,2,4,6 XDPPE,8 1,,4,6 Xcholesterol,8 1,

22 DYSTRYBUCJA CHLESTERLU W BŁNIE DPPC+DPPE+CHL DPPC+DPPE+CHL 6 6 DPPC/DPPE Xcholesterol =.1 Xcholesterol =.3 4 Xcholesterol =.5 3 Xcholesterol =.7 2 cholesterol Xcholesterol =.9 1 DPPC/DPPE Xcholesterol =.1 5 [mn/m] [mn/m] 5 Xcholesterol =.3 4 Xcholesterol =.5 3 Xcholesterol =.7 2 cholesterol Xcholesterol = A (Å /cząsteczkę) warstwa zewnętrzna A (Å /cząsteczkę) warstwa wewnętrzna 1

23 DYSTRYBUCJA CHLESTERLU W BŁNIE ΔG Exc =N A123 X 1 X 2 A12 X 3 A3 d DPPC+DPPE+CHL DPPC+DPPE+CHL 4 [J/mol] Exc ,,2,4,6 Xcholesterol G G Exc [J/mol] 4 = 5. mn/m = 1. mn/m = 2. mn/m = 3 mn/m,8 warstwa zewnętrzna , -16,,2,4 = 5. mn/m = 1. mn/m = 2. mn/m = 3 mn/m,6 Xcholesterol,8 1, warstwa wewnętrzna P. Wydro, K. Hąc-Wydro, Thermodynamic Description of the Interactions between Lipids in Ternary Langmuir Monolayers: the Study of Cholesterol Distribution in Membranes, J. Phys. Chem. B, 111 (27)

24 WPŁYW BIMLEKUŁ NA MDELWE BŁNY H3C H3C H3C H stearic acid H oleic acid H α-linolenic acid

25 WPŁYW BIMLEKUŁ NA MDELWE BŁNY ,4,6 Xstearic acid [J/mol] 12 EXC,2 8 4,8 = 2.5 mn/m = 5 mn/m = 1 mn/m = 15 mn/m = 2 mn/m = 25 mn/m -4 G -4, 12 [J/mol] 4 = 2.5 mn/m = 5 mn/m = 1 mn/m = 15 mn/m = 2 mn/m = 25 mn/m EXC 8 G G EXC [J/mol] 12 1,,,2 = 2.5 mn/m = 5 mn/m = 1 mn/m = 15 mn/m = 2 mn/m = 25 mn/m ,,2,4,6 Xα-linolenic acid,8 1,,4,6 Xoleic acid,8 1,

26 CS [mn/m] CS [mn/m] WPŁYW BIMLEKUŁ NA MDELWE BŁNY , 15,2,4,6 Xoleic acid,8 1, 5,,2,4,6,8 1, Xα-linolenic acid Katarzyna Hąc-Wydro, Paweł Wydro, The influence of fatty acids on model cholesterol/phospholipid membranes, Chem. Phys. Lipids, 15 (27)

27 WPŁYW LEKÓW NA MDELWE BŁNY Nystatyna antybiotyk przeciwgrzybiczy aktywny na poziomie błony komórkowej (oddziałując z cząsteczkami steroli zmieniają przepuszczalność błony) fosfolipidy istotna rola w mechanizmie działania leku Główne składniki liposomalnych postaci leku? PC vs PE ddziaływania nystatyna fosfolipid? nasycony vs nienasycony

28 WPŁYW LEKÓW NA MDELWE BŁNY CH3 H H3C H3C H H H H H H3C + CH 3 N CH3 P DPPC H H CH H H2N CH3 H nystatyna H + H N H P DPPE

29 WNISKI Silniejsze oddziaływania leku z PC niż z PE Silniejsze oddziaływania nystatyny z fosfolipidami zawierającymi łańcuchy nienasycone ddziaływania leku z fosfatydyloetanoloaminami zmieniają się w szeregu: DMPE >DPPE > DSPE Im dłuższe łańcuchy węglowodorrowe fosfatydylocholin (PC) tym silniejsze oddziaływania fosfolipidu z nystatyną Katarzyna Hąc-Wydro, Joanna Kapusta, Agnieszka Jagoda, Paweł Wydro, Patrycja Dynarowicz-Łątka, The influence of a phospholipid structure on the interaction with polyene antifungal antibiotic nystatin. The Langmuir monolayers study, Chem. Phys. Lipids, 15 (27)

30 DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ

Uniwersytet Jagielloński. Wydział Chemii. Autoreferat. Paweł Wydro

Uniwersytet Jagielloński. Wydział Chemii. Autoreferat. Paweł Wydro Uniwersytet Jagielloński Wydział Chemii Autoreferat Paweł Wydro Kraków, 2013 2 SPIS TREŚCI 1. Imię i nazwisko 3 2. Posiadane dyplomy, stopnie naukowe 3 3. Informacje o dotychczasowym zatrudnieniu w jednostkach

Bardziej szczegółowo

Autoreferat (załącznik 1a)

Autoreferat (załącznik 1a) Uniwersytet Jagielloński w Krakowie Wydział Chemii Autoreferat (załącznik 1a) Katarzyna Hąc-Wydro Kraków 2014 2 Spis treści 1. Imię i nazwisko 3 2. Posiadane dyplomy, stopnie naukowe 3 3. Informacje o

Bardziej szczegółowo

Biomolekuły (3) Bogdan Walkowiak. Zakład Biofizyki Instytut Inżynierii Materiałowej Politechnika Łódzka. piątek, 7 listopada 2014 Biofizyka

Biomolekuły (3) Bogdan Walkowiak. Zakład Biofizyki Instytut Inżynierii Materiałowej Politechnika Łódzka. piątek, 7 listopada 2014 Biofizyka Wykład 3 Biomolekuły (3) Bogdan Walkowiak Zakład Biofizyki Instytut Inżynierii Materiałowej Politechnika Łódzka 1 Monomery i Polimery (1) Biomolekuły dzielimy na 4 klasy: białka kwasy nukleinowe wielocukry

Bardziej szczegółowo

Lipidy (tłuszczowce)

Lipidy (tłuszczowce) Lipidy (tłuszczowce) Miejsce lipidów wśród innych składników chemicznych Lipidy To niejednorodna grupa związków, tak pod względem składu chemicznego, jak i roli, jaką odrywają w organizmach. W ich skład

Bardziej szczegółowo

Interaction between model peptides and lecithin

Interaction between model peptides and lecithin Uniwersytet polski Zakład Chemii Fizycznej i i Modelowania Molekularnego Interaction between model peptides and lecithin Roksana Wałęsa, Dawid Siodłak, Teobald Kupka, Małgorzata Broda Lecytyny - grupa

Bardziej szczegółowo

Autoreferat do wniosku o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego

Autoreferat do wniosku o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego Autoreferat do wniosku o nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego Osiągnięcia naukowe zgłoszone do postępowania habilitacyjnego stanowią cykl szesnastu publikacji wydanych po uzyskaniu stopnia

Bardziej szczegółowo

Sławomir Kalinowski WPŁYW POTENCJAŁU POLARYZUJĄCEGO NA POJEMNOŚĆ DWUWARSTWOWYCH MEMBRAN LIPIDOWYCH

Sławomir Kalinowski WPŁYW POTENCJAŁU POLARYZUJĄCEGO NA POJEMNOŚĆ DWUWARSTWOWYCH MEMBRAN LIPIDOWYCH Sławomir Kalinowski WPŁYW POTENCJAŁU POLARYZUJĄCEGO NA POJEMNOŚĆ DWUWARSTWOWYCH MEMBRAN LIPIDOWYCH Praca doktorska przedłożona Radzie Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego Promotor prof. dr hab. Zbigniew

Bardziej szczegółowo

BIOTECHNOLOGIA W KOSMETOLOGII SŁAWOMIR WIERZBA

BIOTECHNOLOGIA W KOSMETOLOGII SŁAWOMIR WIERZBA BIOTECHNOLOGIA W KOSMETOLOGII SŁAWOMIR WIERZBA TREŚĆ WYKŁADÓW Budowa i biologia skóry. Typy skóry. Funkcje skóry. Układ odpornościowy skóry. Starzenie się skóry. Przenikanie przez skórę. Absorpcja skórna.

Bardziej szczegółowo

Chemia lipidów i białek SYLABUS

Chemia lipidów i białek SYLABUS Chemia lipidów i białek nazwa przedmiotu SYLABUS A. Informacje ogólne Elementy składowe sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów

Bardziej szczegółowo

POLISH ACADEMY OF SCIENCES NENCKI INSTITUTE OF EXPERIMENTAL BIOLOGY EU Centre of Excellence in Neurobiology, BRAINS

POLISH ACADEMY OF SCIENCES NENCKI INSTITUTE OF EXPERIMENTAL BIOLOGY EU Centre of Excellence in Neurobiology, BRAINS POLISH ACADEMY OF SCIENCES NENCKI INSTITUTE OF EXPERIMENTAL BIOLOGY EU Centre of Excellence in Neurobiology, BRAINS Pasteur 3, 02-093 Warsaw, Poland Phone: (48-22) 58 92 000; Fax: (48-22) 822 53 42 E-mail:

Bardziej szczegółowo

CIAŁO I ZDROWIE WSZECHŚWIAT KOMÓREK

CIAŁO I ZDROWIE WSZECHŚWIAT KOMÓREK CIAŁ I ZDRWIE WSZECHŚWIAT KMÓREK RGANIZM RGANY TKANKA SKŁADNIKI DŻYWCZE x x KMÓRKA x FUNDAMENT ZDRWEG ŻYCIA x PRZEMIANA MATERII WSZECHŚWIAT KMÓREK Komórki są budulcem wszystkich żywych istot, również nasze

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2 KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. BIOCHEMIA BIOCHEMISTRY Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Prof. dr hab. Maria Filek Zespół dydaktyczny dr Anna Barbasz dr Elżbieta Rudolphi-Skórska dr Apolonia Sieprawska

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Autorzy... Przedmowa... 1. Wprowadzenie. Historia i idea biofarmacji... 1 Małgorzata Sznitowska, Roman Kaliszan

Spis treści. Autorzy... Przedmowa... 1. Wprowadzenie. Historia i idea biofarmacji... 1 Małgorzata Sznitowska, Roman Kaliszan Autorzy... Przedmowa... iii v 1. Wprowadzenie. Historia i idea biofarmacji... 1 Małgorzata Sznitowska, Roman Kaliszan 2. Losy leku w ustroju LADME... 7 Michał J. Markuszewski, Roman Kaliszan 1. Wstęp...

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZESNE TECHNIKI ZAMRAŻANIA

WSPÓŁCZESNE TECHNIKI ZAMRAŻANIA WSPÓŁCZESNE TECHNIKI ZAMRAŻANIA Temat: Denaturacja białek oraz przemiany tłuszczów i węglowodorów, jako typowe przemiany chemiczne i biochemiczne zachodzące w żywności mrożonej. Łukasz Tryc SUChiKL Sem.

Bardziej szczegółowo

Elektrofizjologia neuronu

Elektrofizjologia neuronu Spis treści Co to jest neuron? 2008-11-13 Spis treści Co to jest neuron? Wstęp Rola jonów w działaniu neronu Potencjał membranowy Stan równowagi Bramki jonowe Dynamika bramek jonowych Model Hodgkina-Huxley

Bardziej szczegółowo

Metody analizy jakościowej i ilościowej lipidów powierzchniowych i wewnętrznych owadów

Metody analizy jakościowej i ilościowej lipidów powierzchniowych i wewnętrznych owadów Metody analizy jakościowej i ilościowej lipidów powierzchniowych i wewnętrznych owadów Dr Marek Gołębiowski INSTYTUT OCHRONY ŚRODOWISKA I ZDROWIA CZŁOWIEKA ZAKŁAD ANALIZY ŚRODOWISKA WYDZIAŁ CHEMII, UNIWERSYTET

Bardziej szczegółowo

Mlekovita największym producentem mleka w Polsce w 2015 r.

Mlekovita największym producentem mleka w Polsce w 2015 r. Mlekovita największym producentem mleka w Polsce w 2015 r. 594 mln litrów mleka, czyli 20% całej polskiej produkcji tyle w ubiegłym roku wyprodukowała wysokomazowiecka spółdzielnia mleczarska. Tym samym

Bardziej szczegółowo

NZ.1.8. PROFIL KSZTAŁCENIA praktyczny TYP PRZEDMIOTU obligatoryjny Forma studiów

NZ.1.8. PROFIL KSZTAŁCENIA praktyczny TYP PRZEDMIOTU obligatoryjny Forma studiów Tabela 1. Metryka przedmiotu programowego- cele i efekty kształcenia POZIOM KSZTAŁCENIA POZIOM VI/ STUDIA I STOPNIA NR PRZEDMIOTU W PROGRAMIE NZ.1.8. PROFIL KSZTAŁCENIA praktyczny TYP PRZEDMIOTU obligatoryjny

Bardziej szczegółowo

BUDOWA I FUNKCJONOWANIE KOMÓRKI

BUDOWA I FUNKCJONOWANIE KOMÓRKI Zadanie 1 (1 pkt). Uzasadnij, za pomocą jednego argumentu, że: lizosomy są grabarzami obumarłych składników cytoplazmy lub całych komórek. Zadanie 2 (2 pkt.). Schemat przedstawia budowę komórki eukariotycznej.

Bardziej szczegółowo

Nauka Przyroda Technologie

Nauka Przyroda Technologie Nauka Przyroda Technologie ISSN 1897-7820 http://www.npt.up-poznan.net Dział: Nauki o Żywności i Żywieniu Copyright Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu 2010 Tom 4 Zeszyt 2 KRZYSZTOF DWIECKI

Bardziej szczegółowo

Przedziały komórkowe siateczka endoplazmatyczna (ER)

Przedziały komórkowe siateczka endoplazmatyczna (ER) Przedziały komórkowe siateczka endoplazmatyczna (ER) Pochodzenie ER inwaginacja błony - (kanały trnslokacyjne) i rozrost cysterny spłaszczone woreczki tubule Siateczka śródplazmatyczna retikulum endoplazmatyczne

Bardziej szczegółowo

TAF TEMPERATURE ADAPTED FEEDS. - Odpowiednia pasza na daną porę roku TEMPERATURE ADAPTED FEEDS TM

TAF TEMPERATURE ADAPTED FEEDS. - Odpowiednia pasza na daną porę roku TEMPERATURE ADAPTED FEEDS TM TEMPERATURE ADAPTED FEEDS - Odpowiednia pasza na daną porę roku TEMPERATURE ADAPTED FEEDS - Odpowiednia pasza na daną porę roku Ryby to organizmy zmiennocieplne. Temperatura środowiska wpływa na pobieranie

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY BIOTECHNOLOGII

PODSTAWY BIOTECHNOLOGII PODSTAWY BIOTECHNOLOGII Chemiczne procesy biotechnologiczne Sala 3.65, poniedziałek, godz.8.45-10.30 Prof. dr hab. Marek Łaniecki Zakład Kinetyki i Katalizy www.kik.amu.edu.pl krówka 1410? 1605? Program

Bardziej szczegółowo

Komórka - budowa i funkcje

Komórka - budowa i funkcje Komórka - budowa i funkcje Komórka - definicja Komórka to najmniejsza strukturalna i funkcjonalna jednostka organizmów żywych zdolna do przeprowadzania wszystkich podstawowych procesów życiowych (takich

Bardziej szczegółowo

Opinia o rozprawie doktorskiej mgr Jana Pawłowskiego zatytułowanej

Opinia o rozprawie doktorskiej mgr Jana Pawłowskiego zatytułowanej UNIWERSYTET MARII CURIE-SKŁODOWSKIEJ W LUBLINIE Wydział Chemii Katedra Chemii Fizycznej Zakład Zjawisk Międzyfazowych Prof. dr hab. Lucyna Hołysz e-mail: lucyna.holysz@umcs.pl Opinia o rozprawie doktorskiej

Bardziej szczegółowo

Sterydy (Steroidy) "Chemia Medyczna" dr inż. Ewa Mironiuk-Puchalska, WChem PW

Sterydy (Steroidy) Chemia Medyczna dr inż. Ewa Mironiuk-Puchalska, WChem PW Sterydy (Steroidy) Związki pochodzenia zwierzęcego, roślinnego i mikroorganicznego; pochodne lipidów, których wspólnącechą budowy jest układ czterech sprzężonych pierścieni węglowodorowych zwany steranem(cyklopentanoperhydrofenantren)

Bardziej szczegółowo

Skład kwasów tłuszczowych frakcji fosfolipidów w tkance nowotworowej u chorych na raka jelita grubego w zależności od umiejscowienia guza

Skład kwasów tłuszczowych frakcji fosfolipidów w tkance nowotworowej u chorych na raka jelita grubego w zależności od umiejscowienia guza diagnostyka laboratoryjna Journal of Laboratory Diagnostics Diagn Lab 2014; 50(4): 287-292 Praca oryginalna Original Article Skład kwasów tłuszczowych frakcji fosfolipidów w tkance nowotworowej u chorych

Bardziej szczegółowo

Profil metaboliczny róŝnych organów ciała

Profil metaboliczny róŝnych organów ciała Profil metaboliczny róŝnych organów ciała Uwaga: tkanka tłuszczowa (adipose tissue) NIE wykorzystuje glicerolu do biosyntezy triacylogliceroli Endo-, para-, i autokrynna droga przekazu informacji biologicznej.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI CHEMII LUB BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU SPOSÓB NA IDEALNĄ PIANĘ

SCENARIUSZ LEKCJI CHEMII LUB BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU SPOSÓB NA IDEALNĄ PIANĘ SCENARIUSZ LEKCJI CHEMII LUB BIOLOGII Z WYKORZYSTANIEM FILMU SPOSÓB NA IDEALNĄ PIANĘ SPIS TREŚCI: I. Wprowadzenie. II. Części lekcji. 1. Część wstępna. 2. Część realizacji. 3. Część podsumowująca. III.

Bardziej szczegółowo

wydłużenia trwałości produktów zapewnienia łatwego i wygodnego użycia (dania gotowe, pojedyncze porcje) atrakcyjnej prezentacji produktu

wydłużenia trwałości produktów zapewnienia łatwego i wygodnego użycia (dania gotowe, pojedyncze porcje) atrakcyjnej prezentacji produktu ALIGAL klucz do uzyskania dłuższej trwałości produktu. Utrzymanie jakości i trwałości artykułów spożywczych jest najważniejszym zadaniem producentów i sprzedawców z branży spożywczej. Jakość dla konsumenta

Bardziej szczegółowo

CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ. www.california-fitness.pl www.calivita.com

CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ. www.california-fitness.pl www.calivita.com CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ Co to jest cholesterol? Nierozpuszczalna w wodzie substancja, która: jest składnikiem strukturalnym wszystkich błon komórkowych i śródkomórkowych wchodzi w

Bardziej szczegółowo

Poziomy organizacji żywej materii 1. Komórkowy- obejmuje struktury komórkowe (organelle) oraz komórki 2. Organizmalny tworzą skupienia komórek

Poziomy organizacji żywej materii 1. Komórkowy- obejmuje struktury komórkowe (organelle) oraz komórki 2. Organizmalny tworzą skupienia komórek Poziomy organizacji żywej materii 1. Komórkowy- obejmuje struktury komórkowe (organelle) oraz komórki 2. Organizmalny tworzą skupienia komórek (tkanki), narządy (organy), ich układy i całe organizmy wielokomórkowe

Bardziej szczegółowo

Płyty izolacyjne IZOROL-PP

Płyty izolacyjne IZOROL-PP Płyty izolacyjne IZOROL-PP Opis Płyty wykonane są z pasków styropianowych oklejonych jednostronnie tkaniną polipropylenową powlekaną polipropylenem o masie powierzchniowej 95g/m². Do produkcji płyt w zależności

Bardziej szczegółowo

Ą Ą Ą Ą Ą Ą Ą Ą Ł Ó Ę Ń Ą Ą Ę Ł Ę Ś Ś Ś Ś Ł Ą Ż Ś Ź Ł Ó Ł Ą Ł Ę Ł Ą Ą Ą Ą Ą Ą Ą ĄĄ Ą Ś Ć Ą Ę Ę Ć Ł Ł Ś Ź Ź Ó ĆŚ Ż Ł Ś Ś Ź Ź Ó Ę Ę Ę Ó Ś Ź Ą Ę Ą Ś Ę Ł Ś Ł Ś Ś Ń Ś Ę Ę Ż Ż Ó Ś Ą Ć Ą Ź Ń Ś Ś Ś Ć Ł Ś

Bardziej szczegółowo

Środowiskowe aspekty wydobycia gazu z łupków

Środowiskowe aspekty wydobycia gazu z łupków Środowiskowe aspekty wydobycia gazu z łupków Małgorzata Woźnicka - Perspektywy gazu niekonwencjonalnego w Polsce 18 listopad 2011 r. Analiza presji na środowisko naturalne Szczelinowanie hydrauliczne,

Bardziej szczegółowo

Budowa i klasyfikacja lipidów

Budowa i klasyfikacja lipidów Egzamin 3 pytania testowe na każdy temat (3 x 10 x 1 pkt) 5 pytań opisowych dot. całego zakresu (5 x 4 pkt) W sumie można uzyskać 50 pkt Zaliczenie egzaminu od 26 pkt Budowa i klasyfikacja lipidów Klasyfikacja

Bardziej szczegółowo

Kwasy omega -3, szczególnie EPA i DHA:

Kwasy omega -3, szczególnie EPA i DHA: Kwasy omega -3, szczególnie EPA i DHA: - są konieczne do prawidłowej budowy, rozwoju i funkcjonowania całego Twojego organizmu: Stężenie kwasów tłuszczowych w organizmie człowieka [g/100g stężenia całkowitego]

Bardziej szczegółowo

ż ź ż Ś Ź Ś Ś ń ń Ś ń Ś Ś ż Ś Ś ż ćś ż ż ż Ł ć ć ć Ść ń Ś ż ż Ś ż ń Ź Ś ż ż ć Ś Ś Ś Ś Ś Ś Ś ź ż ń Ę ż ć Ś Ś ć ż Ś Ś ż ż ć Ś Ś ć Ś Ś ćś Ś Ś ń ż ń Ś ż ć ć Ć Ś ń Ź ń ć ć ć Ść ń ń Ś Ś ż ĘĄ Ś ż ć ć Ś ć ń ć

Bardziej szczegółowo

Mikroskopia konfokalna: techniki obrazowania i komputerowa analiza danych.

Mikroskopia konfokalna: techniki obrazowania i komputerowa analiza danych. Mikroskopia konfokalna: techniki obrazowania i komputerowa analiza danych. Pracownia Mikroskopii Konfokalnej Instytut Biologii Doświadczalnej PAN Jarosław Korczyński, Artur Wolny Spis treści: Co w konfokalu

Bardziej szczegółowo

Korzyści z wegetarianizmu

Korzyści z wegetarianizmu Korzyści z wegetarianizmu QQ QQ Wegetarianizm a choroby cywilizacyjne Przemiana lipidowa ustroju Lipidy (tłuszcze) dostarczają z 1 grama 9 kcal. Są naturalną formą gromadzenia zapasów energii magazynowanej

Bardziej szczegółowo

Prace doktorskie i magisterskie współfinansowane z projektu NanoBiom

Prace doktorskie i magisterskie współfinansowane z projektu NanoBiom Prace doktorskie i magisterskie współfinansowane z projektu NanoBiom 1. Anna Celebańska Ceramiczna elektroda węglowa modyfikowana oksydazą bilirubiny jako biokatoda w jednokomorowym ogniwie tlenowo-cynkowym

Bardziej szczegółowo

Karta Opisu Przedmiotu

Karta Opisu Przedmiotu Politechnika Opolska Wydział Wychowania Fizycznego i Fizjoterapii Kierunek studiów Profil kształcenia Poziom studiów Specjalność Forma studiów Semestr studiów Fizjoterapia Praktyczny Studia pierwszego

Bardziej szczegółowo

Ciśnieniowe techniki membranowe (część 2)

Ciśnieniowe techniki membranowe (część 2) Wykład 5 Ciśnieniowe techniki membranowe (część 2) Opracowała dr Elżbieta Megiel Nanofiltracja (ang. Nanofiltration) NF GMM 200 Da rozmiar molekuły 1 nm, TMM 5 30 atm Membrany jonoselektywne Stopień zatrzymywania:

Bardziej szczegółowo

POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data

POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data 1. Struktura organizmu i funkcje, jakim ona służy ( komórki,

Bardziej szczegółowo

błona zewnętrzna błona wewnętrzna (tworzy grzebienie lamelarne lub tubularne) przestrzeń międzybłonowa macierz Błona wewnętrzna: Macierz:

błona zewnętrzna błona wewnętrzna (tworzy grzebienie lamelarne lub tubularne) przestrzeń międzybłonowa macierz Błona wewnętrzna: Macierz: Mitochondria KOMÓRKA Cz. III błona zewnętrzna błona wewnętrzna (tworzy grzebienie lamelarne lub tubularne) przestrzeń międzybłonowa macierz Błona wewnętrzna: Błona zewnętrzna: białka/lipidy 1:1 poryny

Bardziej szczegółowo

Lipidy OLEJ. Kwasy t uszczowe. Kwasy t uszczowe Omega6 COOH COOH CH3. Schéma acides gras omega 6 COOH

Lipidy OLEJ. Kwasy t uszczowe. Kwasy t uszczowe Omega6 COOH COOH CH3. Schéma acides gras omega 6 COOH Lipidy CH 3 R CH3 Kwasy t uszczowe Kwasy t uszczowe Omega3 Lipidy Schéma acides gras omega 6 CH3 Kwasy t uszczowe Omega6 23 TRAN Kwasy t uszczowe Wielonienasycone kwasy t uszczowe zawarte w pokarmie ulegajà

Bardziej szczegółowo

(73) Uprawniony z patentu: (74)

(73) Uprawniony z patentu: (74) RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 178844 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 307820 (22) Data zgłoszenia: 23.03.1995 (51) IntCl7: A61L 15/44 (54)Biodegradowalne

Bardziej szczegółowo

NAUKI O CZŁOWIEKU. Biologia kości Terminologia

NAUKI O CZŁOWIEKU. Biologia kości Terminologia NAUKI O CZŁOWIEKU Biologia kości Terminologia PODSTAWOWE INFORMACJE O KOŚCIACH Kośd jest jedną z najmocniejszych substancji biologicznych Szkielet jednak to mniej niż 20% masy ciała FUNKCJE KOŚCI Układ

Bardziej szczegółowo

Test diagnostyczny. Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł. Część A (0 5) Standard I

Test diagnostyczny. Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł. Część A (0 5) Standard I strona 1/9 Test diagnostyczny Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł Część A (0 5) Standard I 1. Przemianą chemiczną nie jest: A. mętnienie wody wapiennej B. odbarwianie wody bromowej C. dekantacja

Bardziej szczegółowo

BADANIA STRUKTURALNE BŁON KOMÓRKOWYCH ERYTROCYTÓW, LIMFOCYTÓW I GRANULOCYTÓW U CHORYCH Z ŁUSZCZYCĄ Z WYKORZYSTANIEM METODY ZNAKOWANIA SPINOWEGO

BADANIA STRUKTURALNE BŁON KOMÓRKOWYCH ERYTROCYTÓW, LIMFOCYTÓW I GRANULOCYTÓW U CHORYCH Z ŁUSZCZYCĄ Z WYKORZYSTANIEM METODY ZNAKOWANIA SPINOWEGO Ann. Acad. Med. Gedan., 2005, 35, 139 147 JERZY NWAK*, BGUSŁAW NEDSZYTK** BADANIA STRUKTURALNE BŁN KMÓRKWYCH ERYTRCYTÓW, LIMFCYTÓW I GRANULCYTÓW U CHRYCH Z ŁUSZCZYCĄ Z WYKRZYSTANIEM METDY ZNAKWANIA SPINWEG

Bardziej szczegółowo

Liposomy nośniki leków przeciwnowotworowych

Liposomy nośniki leków przeciwnowotworowych Liposomy nośniki leków przeciwnowotworowych mgr Patrycja Kozub Projektowanie, synteza i badanie nanonośników liposomowych do transferu leków (porfiryn, chloryn) do komórek nowotworowych (prof. dr hab.

Bardziej szczegółowo

Transport przez błonę komórkową cd. Modelowanie

Transport przez błonę komórkową cd. Modelowanie Transport przez błonę komórkową cd. Modelowanie Kanały jonowe posiadają zdolność do kontrolowanego przepuszczania jonów. występowanie w nich tzw. pora wodna hydrofilowa przestrzeń wewnątrz białka, przez

Bardziej szczegółowo

Odżywianie organizmu kwasami tłuszczowymi EPA + DHA grupy omega-3 korzystnie zmienia jego strukturę.

Odżywianie organizmu kwasami tłuszczowymi EPA + DHA grupy omega-3 korzystnie zmienia jego strukturę. 11 Odżywianie organizmu kwasami tłuszczowymi EPA + DHA grupy omega-3 korzystnie zmienia jego strukturę. NASZĄ PASJĄ JEST ZDROWIE, NASZĄ INSPIRACJĄ SĄ LUDZIE PRODUCENT: 93-446 Łódź, ul. Placowa 4 www.marinex.com.pl

Bardziej szczegółowo

Przegląd ekologiczny zamkniętego składowiska fosfogipsów w Wiślince. Gdańsk, 14 maja 2014 r.

Przegląd ekologiczny zamkniętego składowiska fosfogipsów w Wiślince. Gdańsk, 14 maja 2014 r. Przegląd ekologiczny zamkniętego składowiska fosfogipsów w Wiślince Gdańsk, 14 maja 2014 r. Plan prezentacji - Podstawy prawno-proceduralne - Zakres problemowy przeglądu ekologicznego - Analiza istotnych

Bardziej szczegółowo

Ź Ż Ż Ź Ó Ść Ś Ó Ż Ż ć ć Ś Ż Ź Ś Ś ć Ó Ą Ź Ż Ą ć Ź Ź Ż Ś Ż ć Ś Ź Ś Ż Ż ć ć Ś Ś Ż Ó Ś Ę ć ć Ś Ż Ż Ż ć ć ć Ź Ź Ś Ę Ź Ź ć Ś ć Ś Ż ć Ć Ż Ść Ź Ź Ś Ść Ż Ź Ź Ś Ś Ż Ł ć Ś Ź Ó ć Ź Ś Ż Ś Ą Ś ź Ź ć ć Ś Ś Ą ć Ż Ż

Bardziej szczegółowo

Biotechnologia interdyscyplinarna dziedzina nauki i techniki, zajmująca się zmianą materii żywej i poprzez wykorzystanie

Biotechnologia interdyscyplinarna dziedzina nauki i techniki, zajmująca się zmianą materii żywej i poprzez wykorzystanie Biotechnologia interdyscyplinarna dziedzina nauki i techniki, zajmująca się zmianą materii żywej i poprzez wykorzystanie organizmów żywych, ich części, bądź pochodzących od nich produktów, a także modeli

Bardziej szczegółowo

NOWOCZESNE METODY POWLEKANIA NA SUCHO. opracował GRZEGORZ BUOKO

NOWOCZESNE METODY POWLEKANIA NA SUCHO. opracował GRZEGORZ BUOKO NOWOCZESNE METODY POWLEKANIA NA SUCHO opracował GRZEGORZ BUOKO POWLEKANIE NA SUCHO metoda bez użycia wody lub przy zminimalizowaniu jej ilości w stosunku do powlekanego materiału; zlikwidowanie etapu suszenia

Bardziej szczegółowo

nanocząstki, surfaktant płucny, DPPC, ciśnienie powierzchniowe, monowarstwa. nanoparticles, pulmonary surfactant, DPPC, surface pressure, monolayer.

nanocząstki, surfaktant płucny, DPPC, ciśnienie powierzchniowe, monowarstwa. nanoparticles, pulmonary surfactant, DPPC, surface pressure, monolayer. Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy 2013, nr 2(76), s. 143 153 Metoda badania wpływu nanocząstek na właściwości powierzchniowe monowarstwy głównego składnika surfaktantu płucnego (DPPC) w układzie

Bardziej szczegółowo

22.05.2014 Prodziekan ds. Studentów str. 1

22.05.2014 Prodziekan ds. Studentów str. 1 Semestr Przedmioty kierunkowe na drugim stopniu studiów stacjonarnych Kierunek: Technologia Chemiczna Przedmioty kierunkowe godzin 1. 1. Inżynieria reaktorów chemicznych 60 2E 2 5 2. Met. spektroskopowe

Bardziej szczegółowo

UWA Umwelt-Wasser-Analityk Biuro techniczne HENGL-KEG. 2560 Berndorf. Hauptstrasse Nr.75 Tel. 0043 676 5652257

UWA Umwelt-Wasser-Analityk Biuro techniczne HENGL-KEG. 2560 Berndorf. Hauptstrasse Nr.75 Tel. 0043 676 5652257 SPRAWOZDANIE Z BADAŃ W ramach badań laboratoryjnych, pobrano z miejscowej sieci instalacji wodociągowych wodę pitną i poddano ją następującym badaniom: Poz.1 Jako próbka 1 Woda wodociągowa bez żadnego

Bardziej szczegółowo

TERMODYNAMIKA I TERMOCHEMIA

TERMODYNAMIKA I TERMOCHEMIA TERMODYNAMIKA I TERMOCHEMIA Termodynamika - opisuje zmiany energii towarzyszące przemianom chemicznym; dział fizyki zajmujący się zjawiskami cieplnymi. Termochemia - dział chemii zajmujący się efektami

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII

ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII ARKUSZ 1 POWTÓRZENIE DO EGZAMINU Z CHEMII Zadanie 1. Na rysunku przedstawiono fragment układu okresowego pierwiastków. Dokoocz zdania tak aby były prawdziwe. Wiązanie jonowe występuje w związku chemicznym

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie Grafenu do walki z nowotworami. Kacper Kołodziej, Jan Balcerak, Justyna Kończewska

Wykorzystanie Grafenu do walki z nowotworami. Kacper Kołodziej, Jan Balcerak, Justyna Kończewska Wykorzystanie Grafenu do walki z nowotworami Kacper Kołodziej, Jan Balcerak, Justyna Kończewska Spis treści: 1. Co to jest grafen? Budowa i właściwości. 2. Zastosowanie grafenu. 3. Dlaczego może być wykorzystany

Bardziej szczegółowo

ROLA WAPNIA W FIZJOLOGII KOMÓRKI

ROLA WAPNIA W FIZJOLOGII KOMÓRKI ROLA WAPNIA W FIZJOLOGII KOMÓRKI Michał M. Dyzma PLAN REFERATU Historia badań nad wapniem Domeny białek wiążące wapń Homeostaza wapniowa w komórce Komórkowe rezerwuary wapnia Białka buforujące Pompy wapniowe

Bardziej szczegółowo

LIPIDY. Slajd 1 WYKŁAD 5. Slajd 2. Slajd 3. LIPIDY: budowa lecytyny (fosfatydylocholina) AGNIESZKA ZEMBROŃ-ŁACNY. Struktura kwasów tłuszczowych

LIPIDY. Slajd 1 WYKŁAD 5. Slajd 2. Slajd 3. LIPIDY: budowa lecytyny (fosfatydylocholina) AGNIESZKA ZEMBROŃ-ŁACNY. Struktura kwasów tłuszczowych część hydrofobowa część hydrofilowa Slajd 1 WYKŁAD 5 LIPIDY AGNIESZKA ZEMBROŃ-ŁACNY Slajd 2 LIPIDY: budowa lecytyny (fosfatydylocholina) cholina fosforan azot wiązanie estrowe glicerol fosfor tlen węgiel

Bardziej szczegółowo

3. Elementy technologii liposomowej

3. Elementy technologii liposomowej 3. Elementy technologii liposomowej Liposomy, jak już wspomniano (s. 58), są zamkniętymi strukturami uzyskiwanymi podczas hydratacji fosfolipidów. Możliwość ich powstawania wynika z wyjątkowo korzystnych

Bardziej szczegółowo

Pięć minut dla Twojego zdrowia! Copyright profit Sp. z o.o.

Pięć minut dla Twojego zdrowia! Copyright profit Sp. z o.o. Pięć minut dla Twojego zdrowia! Piramida zdrowia i witalności Trzy filary zdrowia to Aktywność fizyczna Racjonalne odżywianie Zarządzanie stresem (relaks) Szlachetne zdrowie Nikt się nie dowie Jako smakujesz,

Bardziej szczegółowo

Układ ruchu, skóra Zadanie 1. (1 pkt) Schemat przedstawia fragment szkieletu człowieka.

Układ ruchu, skóra Zadanie 1. (1 pkt) Schemat przedstawia fragment szkieletu człowieka. Układ ruchu, skóra Zadanie 1. (1 pkt) Schemat przedstawia fragment szkieletu człowieka. Podaj nazwy odcinków kręgosłupa oznaczonych na schemacie literami A, B, C i D. Zadanie 2. (1 pkt) Na rysunku przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Power Duo Koktajl nawilżająco-lipidowy

Power Duo Koktajl nawilżająco-lipidowy Power Duo Koktajl nawilżająco-lipidowy Prosty i czysty powrót do źródeł pielęgnacji! Nowoczesny koktajl pielęgnacyjny bogaty w cenne witaminy i składniki odżywcze. Gruntowna pielęgnacja oparta na podstawowych

Bardziej szczegółowo

ZAKRES KONTROLI SKŁADOWISK ODPADÓW

ZAKRES KONTROLI SKŁADOWISK ODPADÓW ZAKRES KONTROLI SKŁADOWISK ODPADÓW 1. Informacje ogólne o władającym i zarządzającym składowiskiem odpadów: Imię i nazwisko oraz adres zamieszkania lub nazwa i adres siedziby właściciela, władającego (tytuł

Bardziej szczegółowo

Podstawy mikrobiologii. Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej

Podstawy mikrobiologii. Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej Podstawy mikrobiologii Wykład 3 Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej Budowa wirusów Wirusy nie mają budowy komórkowej, zatem pod względem biologicznym nie są organizmami Ŝywymi! Są to twory nukleinowo

Bardziej szczegółowo

Część I: Błony biologiczne. Biofizyka II przedmiot obieralny Materiały pomocnicze do wykładów prof. dr hab. inż. Jan Mazerski

Część I: Błony biologiczne. Biofizyka II przedmiot obieralny Materiały pomocnicze do wykładów prof. dr hab. inż. Jan Mazerski Biofizyka II przedmiot obieralny Materiały pomocnicze do wykładów prof. dr hab. inż. Jan Mazerski C Z ĘŚĆ I: BŁ NY BILGICZNE 1. BUDWA I F UNKCJE B Ł NY K MÓRKWEJ Błona komórkowa oddziela komórkę od środowiska

Bardziej szczegółowo

Kierunek Międzywydziałowy - Inżynieria Biomedyczna. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna. Specjalność:

Kierunek Międzywydziałowy - Inżynieria Biomedyczna. Politechnika Gdańska, Inżynieria Biomedyczna. Specjalność: Kierunek Międzywydziałowy - Inżynieria Biomedyczna Specjalność: CHEMIA W MEDYCYNIE CHEMIA W MEDYCYNIE Studia mają charakter interdyscyplinarny, łączą treści programowe m.in. takich obszarów, jak: Analityka

Bardziej szczegółowo

Modelowanie absorbcji cząsteczek LDL w ściankach naczyń krwionośnych

Modelowanie absorbcji cząsteczek LDL w ściankach naczyń krwionośnych Modelowanie absorbcji cząsteczek LDL w ściankach naczyń krwionośnych Plan prezentacji Co to jest LDL? 1 Budowa naczynia krwionośnego 2 Przykładowe wyniki 3 Mechanizmy wnikania blaszki miażdżycowej w ścianki

Bardziej szczegółowo

Załącznik 2a do wniosku. o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego

Załącznik 2a do wniosku. o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego Dr Katarzyna Szymczyk Zakład Zjawisk Międzyfazowych Wydział Chemii Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Załącznik 2a do wniosku o przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego Autoreferat w języku

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia. Poziom rozszerzony. Listopad 2014

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia. Poziom rozszerzony. Listopad 2014 Vademecum Chemia KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM nowa vademecum MATURA 205 CHEMIA zakres rozszerzony Chemia Poziom rozszerzony KOD WEWNĄTRZ Zacznij przygotowania do matury już dziś

Bardziej szczegółowo

Informatyka w medycynie Punkt widzenia kardiologa

Informatyka w medycynie Punkt widzenia kardiologa Informatyka w medycynie Punkt widzenia kardiologa Lech Poloński Mariusz Gąsior Informatyka medyczna Dział informatyki zajmujący się jej zastosowaniem w ochronie zdrowia (medycynie) Stymulacja rozwoju informatyki

Bardziej szczegółowo

cz. III leki przeciwzapalne

cz. III leki przeciwzapalne Oddziaływanie leków z celami molekularnymi cz. III leki przeciwzapalne Prof. dr hab. Sławomir Filipek Wydział Chemii oraz Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Uniwersytet Warszawski 1 Leki przeciwzapalne

Bardziej szczegółowo

Korekta produktu VITEK 2 Software wersja 6.01

Korekta produktu VITEK 2 Software wersja 6.01 Warszawa, 28.06.2013 Korekta produktu VITEK 2 Software wersja 6.01 Szanowni Państwo, Informacja ta jest przeznaczona dla użytkowników, u których wykonano aktualizację oprogramowania z wersji 5.04 do 6.01

Bardziej szczegółowo

Zadania maturalne z biologii - 3

Zadania maturalne z biologii - 3 Koło Biologiczne Liceum Ogólnokształcące nr II w Gliwicach 2015-2016 Zadania maturalne z biologii - 3 Zadania: Zad. 1(Wiktoria Wnuk, Weronika Żak, Tomasz Gojowy 2D) Na podstawie wykresu odpowiedz na pytania.

Bardziej szczegółowo

Mieszkania chronione dla młodzieży opuszczającej pieczę zastępczą w Małopolsce Analiza dostępności i zapotrzebowania Wyniki badania

Mieszkania chronione dla młodzieży opuszczającej pieczę zastępczą w Małopolsce Analiza dostępności i zapotrzebowania Wyniki badania Mieszkania chronione dla młodzieży opuszczającej pieczę zastępczą w Małopolsce Analiza dostępności i zapotrzebowania Wyniki badania 22.04.2015 r., Kraków O badaniu Cel przedsięwzięcia: Wypracowanie rekomendacji

Bardziej szczegółowo

Konspekt z przedmiotu biologia realizowany w klasie II gimnazjum przez nauczyciela Sabinę Gądek

Konspekt z przedmiotu biologia realizowany w klasie II gimnazjum przez nauczyciela Sabinę Gądek Konspekt z przedmiotu biologia realizowany w klasie II gimnazjum przez nauczyciela Sabinę Gądek TEMAT : Komórka najmniejsza funkcjonalna część organizmu. Cele: zdobycie wiadomości na temat najmniejszej

Bardziej szczegółowo

Specjalna Terapia Szyi i Dekoltu. DTS MG Co., Ltd.

Specjalna Terapia Szyi i Dekoltu. DTS MG Co., Ltd. Specjalna Terapia Szyi i Dekoltu DTS MG Co., Ltd. Objawy starzenia się skóry szyi i dekoltu Podwójny podbródek Głębokie zmarszczki Pigmentacja Fotostarzenie Odwodnienie i suchość Powody starzenia się okolic

Bardziej szczegółowo

Rola techniki i precyzji zabiegów w integrowanych systemach ochrony roślin

Rola techniki i precyzji zabiegów w integrowanych systemach ochrony roślin Roman Kierzek 1, Marek Wachowiak 1, Henryk Ratajkiewicz 2 1 Instytut Ochrony Roślin- PIB w Poznaniu, 2 Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Rola techniki i precyzji zabiegów w integrowanych systemach ochrony

Bardziej szczegółowo

Ostateczna postać długotrwałych zmian w określonych warunkach klimatyczno-geologicznych to:

Ostateczna postać długotrwałych zmian w określonych warunkach klimatyczno-geologicznych to: WYDZIAŁ: GEOLOGII, GEOFIZYKI I OCHRONY ŚRODOWISKA KIERUNEK STUDIÓW: OCHRONA ŚRODOWISKA RODZAJ STUDIÓW: STACJONARNE I STOPNIA ROK AKADEMICKI 2014/2015 WYKAZ PRZEDMIOTÓW EGZAMINACYJNYCH: I. Ekologia II.

Bardziej szczegółowo

Epiderma roślin- źródłem wiedzy o stanie środowiska

Epiderma roślin- źródłem wiedzy o stanie środowiska Epiderma roślin- źródłem wiedzy o stanie środowiska Warsztaty Metodyczne, Wodzisław, 27 III 2008 Jagna Karcz Pracownia Mikroskopii Skaningowej Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytet Śląski Rośliny

Bardziej szczegółowo

Szanowne koleżanki i koledzy nauczyciele chemii!

Szanowne koleżanki i koledzy nauczyciele chemii! Szanowne koleżanki i koledzy nauczyciele chemii! Chciałabym podzielić się z Wami moimi spostrzeżeniami dotyczącymi poziomu wiedzy z chemii uczniów rozpoczynających naukę w Liceum Ogólnokształcącym. Co

Bardziej szczegółowo

wykład, wykład monograficzny, ćwiczenia laboratoryjne, zbun

wykład, wykład monograficzny, ćwiczenia laboratoryjne, zbun KARTA PRZEDMIOTU Kod przedmiotu BF w języku polskim Biofizyka Nazwa przedmiotu w języku angielskim Biophysics USYTUOWANIE PRZEDMIOTU W SYSTEMIE STUDIÓW Kierunek studiów Forma studiów Poziom studiów Profil

Bardziej szczegółowo

Warunki izochoryczno-izotermiczne

Warunki izochoryczno-izotermiczne WYKŁAD 5 Pojęcie potencjału chemicznego. Układy jednoskładnikowe W zależności od warunków termodynamicznych potencjał chemiczny substancji czystej definiujemy następująco: Warunki izobaryczno-izotermiczne

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA

EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA Instrumenty finansowania w zakresie efektywności energetycznej w programach WFOŚiGW we Wrocławiu Aleksander Marek Skorupa Prezes Zarządu WFOŚiGW we Wrocławiu EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA Centralny element

Bardziej szczegółowo

1. Podstawy, fizjologia komórki

1. Podstawy, fizjologia komórki 8 jest najmniejszą jednostką strukturalną żywego organizmu, co oznacza, że tylko ona (a nie żadna mniejsza jednostka) jest w stanie wykonywać podstawowe jego funkcje, to jest przemianę materii, wzrost

Bardziej szczegółowo

Wykład 3. Zielona chemia (część 2)

Wykład 3. Zielona chemia (część 2) Wykład 3 Zielona chemia (część 2) Glicerol jako zielony rozpuszczalnik Nietoksyczny, tani, łatwo dostępny, odnawialny, wysoka temp. wrzenia (nie jest klasyfikowany jako LZO/VOC), polarny, może być stosowany

Bardziej szczegółowo

Poprawa charakterystyk promieniowania diod laserowych dużej mocy poprzez zastosowanie struktur periodycznych w płaszczyźnie złącza

Poprawa charakterystyk promieniowania diod laserowych dużej mocy poprzez zastosowanie struktur periodycznych w płaszczyźnie złącza Poprawa charakterystyk promieniowania diod laserowych dużej mocy poprzez zastosowanie struktur periodycznych w płaszczyźnie złącza Grzegorz Sobczak, Elżbieta Dąbrowska, Marian Teodorczyk, Joanna Kalbarczyk,

Bardziej szczegółowo

Nowe rozwiązanie kontroli Bowie & Dick

Nowe rozwiązanie kontroli Bowie & Dick Bowie & Dick AB100 - codzienna kontrola penetracji pary i usuwania powietrza zgodnie z wymogami PN-EN ISO 11140-4 Ewelina Krasoń & Media-MED Sp. z o.o. www.media-med.pl www.media-med.pl Trudności w skutecznej

Bardziej szczegółowo

Prowadzący. http://luberski.w.interia.pl telefon PK: 126282746 Pokój 210A (Katedra Biotechnologii i Chemii Fizycznej C-5)

Prowadzący. http://luberski.w.interia.pl telefon PK: 126282746 Pokój 210A (Katedra Biotechnologii i Chemii Fizycznej C-5) Tomasz Lubera dr Tomasz Lubera mail: luberski@interia.pl Prowadzący http://luberski.w.interia.pl telefon PK: 126282746 Pokój 210A (Katedra Biotechnologii i Chemii Fizycznej C-5) Konsultacje: we wtorki

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. NP-BiB BIOCHEMIA I BIOFIZYKA Nazwa przedmiotu. w języku angielskim USYTUOWANIE PRZEDMIOTU W SYSTEMIE STUDIÓW.

KARTA PRZEDMIOTU. NP-BiB BIOCHEMIA I BIOFIZYKA Nazwa przedmiotu. w języku angielskim USYTUOWANIE PRZEDMIOTU W SYSTEMIE STUDIÓW. Nabór 201/2016 KARTA PRZEDMIOTU Kod przedmiotu NP-BiB w języku polskim BIOCHEMIA I BIOFIZYKA Nazwa przedmiotu w języku angielskim Biochemistry and Biophysics USYTUOWANIE PRZEDMIOTU W SYSTEMIE STUDIÓW Kierunek

Bardziej szczegółowo

Część III: Poszukiwanie chemoterapeutyków

Część III: Poszukiwanie chemoterapeutyków 5. MECHANIZM DZIAŁANIA LEKÓW NA POZIOMIE MOLEKULARNYM Chociaż każda grupa leków posiada swój indywidualny mechanizm działania, to jednak możliwe jest znalezienie elementów wspólnych występujących we wszystkich

Bardziej szczegółowo

PRACA DYPLOMOWA Magisterska

PRACA DYPLOMOWA Magisterska POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Samochodów i Maszyn Roboczych PRACA DYPLOMOWA Magisterska Studia stacjonarne dzienne Semiaktywne tłumienie drgań w wymuszonych kinematycznie układach drgających z uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo