PLANOWANIE PUNKTÓW MONITORINGU SIECI WODOCIĄGOWEJ W CELU WYKRYWANIA WYCIEKÓW 1

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PLANOWANIE PUNKTÓW MONITORINGU SIECI WODOCIĄGOWEJ W CELU WYKRYWANIA WYCIEKÓW 1"

Transkrypt

1 ZAOPATRZENIE W WODĘ, JAKOŚĆ I OCHRONA WÓD WATER SUPPLY AND WATER QUALITY Marcin Stachura, Bartłomiej Fajdek Instytut Automatyki i Robotyki POLITECHNIKA WARSZAWSKA PLANOWANIE PUNKTÓW MONITORINGU SIECI WODOCIĄGOWEJ W CELU WYKRYWANIA WYCIEKÓW 1 PLANNING OF A WATER DISTRIBUTION NETWORK SENSORS LOCATION FOR A LEAKAGE ISOLATION IN THE PAPER A METHODOLOGY FOR LEAKAGE ISOLATION USING PRESSURE SENSORS IN WATERDISTRIBUTION NETWORK IS PRESENTED. THE APPLIED APPROACH IS BASED ON THE SENSITIVITY ANALYSIS ESTIMATED ON THE BASE OF A HYDRAULIC MODEL. THE PRESENTED RESULTS ARE BASED ON THE EXAMPLE OF NETWORK IN GŁUBCZYCE, POLAND. 1. Monitoring sieci wodociągowej Przez monitoring sieci wodociągowej rozumie się w ogólności system komputerowy złożony z trzech elementów (Rys.1): urządzeń pomiarowych do mierzenia ciśnień i przepływu wody, systemu transmisji danych z punktów pomiarowych do komputera zbierającego i archiwizującego dane pomiarowe, programu wizualizacji sieci wodociągowej ze zlokalizowanymi na niej punktami pomiarowymi. 1 Artykuł napisany w ramach projektu NCBiR nr POIG /12 realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, Oś priorytetowa: Badania i rozwój nowoczesnych technologii, Działanie 1.3: Wsparcie projektów B+R na rzecz przedsiębiorców realizowanych przez jednostki naukowe, Poddziałanie 1.3.1: Projekty rozwojowe.

2 2 M.STACHURA, B. FAJDEK Rys. 1. Schemat systemu monitoringu sieci wodociągowej. Fig. 1.Waterworks monitoring system structure. Każdy z tych elementów ma wiele możliwości realizacji i powinien być analizowany niezależnie. Odnośnie urządzeń pomiarowych, idealny przypadek monitoringu oznacza, że w każdym węźle sieci jest zainstalowany ciśnieniomierz i w każdym odcinku sieci jest zainstalowany przepływomierz, w wyniku czego operator sieci ma na bieżąco informację o wszystkich przepływach i ciśnieniach. Ponieważ przepływy i ciśnienia określają stan sieci, więc informacje o wartościach tych parametrów pozwalają zorientować się, czy sieć pracuje właściwie, tzn. czy są poprawne ciśnienia w węzłach odbioru wody i czy odbierane ilości wody są zgodne z oczekiwaniami odbiorców. Jednak taki przypadek monitoringu jest praktycznie nierealizowalny ze względu na koszty, ponieważ koszt instalacji takiego monitoringu byłby większy od kosztów budowy całej sieci wodociągowej. Dlatego projektując system monitoringu należy dokonać ograniczonego wyboru punktów pomiarowych, kierując się przy tym dwoma kryterium celu: łącznymi kosztami montażu tych punktów i ilością informacji, które z tych punktów można pozyskać. Jest to, jak widać, problem optymalizacji wielokryterialnej, przy czym pierwsze kryterium podlega minimalizacji a drugie maksymalizacji. Straty wody w sieci dystrybucji jest są istotnym zagadnieniem dla przedsiębiorstw wodociągowych. ograniczać konsekwentnie i metodycznie. O przeciekach dowiadujemy się zwykle w przypadku awarii wodociągowych. Są one silnie związane z kosztami operacyjnymi i oszczędnościami zasobów wodnych. Analizy strat wody w sieci wodociągowej wskazują, że przecieki oznaczają ubytek wody na poziomie 10 12% dobowej produkcji. Niestety, są również przedsiębiorstwa, dla których wskaźnik ten wynosi nawet 25 do 40%[1,2]. Współcześnie, metody wykrywania i lokalizacji awarii są wciąż udoskonalane i rozwijane. W przypadku wykrycia obszaru wycieku, istnieje wiele metod dokładnej lokalizacji awarii, umożliwiającej wymianę uszkodzonej rury lub jej naprawę. Do lokalizacji wycieków wykorzystywane są urządzenia akustyczne, radary powierzchniowe lub fizyczna inspekcja [3,4]. Niektóre z tych metod wymagają odizolowania lub zamknięcia części systemu. Cały proces może trwać tygodniami, a nawet miesiącami, powodując znaczne starty wody.

3 PLANOWANIE PUNKTÓW MONITORINGU SIECI WODOCIĄGOWEJ W CELU WYKRYWANIA WYCIEKÓW 3 2. Matematyczny model sieci wodociągowej Sieć wodociągowa składa się z trzech głównych komponentów: pomp, punktów magazynowania oraz sieci dystrybucyjnej. Większość systemów wymaga pomp, które umożliwiają podniesienie wody na odpowiednią wysokość oraz na pokrycie strat energii ze względu na tarcie. Rury mogą posiadać urządzenia do sterowania przepływem, takie jak np. zawory regulacyjne lub upustowe [5]. Głównym zadaniem sieci wodociągowej jest dostarczenie wszystkim użytkownikom systemu wystarczającą ilość wody, pod odpowiednim ciśnieniem, w obecności zmiennych obciążeń. Przepływy w sieci wodociągowej odbywają się zgodnie z zasadą zachowania masy oraz energii. Z prawa zachowania masy wynika, że cała masa magazynowana w systemie jest równa różnicy pomiędzy dopływem do systemu oraz odpływem z systemu. W sieci dystrybucji wody pod ciśnieniem, nie ma możliwości magazynowania wody w rurach sieci wodociągowej, aczkolwiek poziomy w zbiornikach mogą się zmieniać w czasie. Z tego powodu dopływ oraz wypływ dla każdego węzła oraz rury w sieci wodociągowej musi się równoważyć. Załóżmy, że mamy sieć składającą się z N złączy węzłowych i NF węzłów stałego stopnia (zbiorniki i rezerwuary). Niech zależność pomiędzy stratami przepływu w rurze pomiędzy węzłami i oraz j będzie określona jako: = h = + (1) gdzie: wysokość ciśnienia w węźle h straty współczynnik oporów natężenie przepływu wykładnik przepływu współczynnik strat miejscowych Wartość współczynnika oporów będzie zależała od tego, która formuła obliczania strat będzie używana. Dla pomp straty (ujemne wzmocnienie wysokości) mogą być wyrażone przez prawo mocy jako: gdzie: h = h (2) h wysokość podnoszenia przy zamknięciu pompy aktualne ustawienie prędkości, współczynniki charakterystyki pompy Drugim zestawem równań, które muszą być spełnione, są równania zapewniające utrzymanie ciągłości przepływu we wszystkich węzłach: = 0 = 1,," (3) gdzie: rozbiór w węźle i, przy założeniu, że dopływ do węzła jest dodatni Mając dane wysokości w węzłach stałych szukamy rozwiązania dla wszystkich wysokości i przepływów spełniających równania (1) i (3).

4 4 M.STACHURA, B. FAJDEK 3. Wykrywanie oraz lokalizacja wycieków Wykorzystana metodyka wykrywania wycieków bazuje na klasycznej teorii diagnostyki w oparciu o model obiektu [6], która została opisana m.in. w [7] oraz zaimplementowana w sieciach wodociągowych do detekcji uszkodzeń w przepływomierzach [8] oraz w kanałach otwartych z modelem dynamicznym [9, 10]. Diagnostyka wykonana w oparciu o model może być podzielona na dwa podzadania: wykrycie uszkodzenia oraz lokalizacja uszkodzenia. Wykrywanie uszkodzenia polega na obserwacji stanu obiektu, natomiast lokalizacja uszkodzenia polega na próbie wskazania uszkodzonego komponentu systemu. Obserwacja stanu obiektu bazuje na wyznaczaniu residuów #(%) wyznaczonych ze zmierzonych sygnałów wejściowych '(%) oraz wyjściowych ((%) przy pomocy sensorów zainstalowanych w systemie monitorowania oraz korzystając z następującej zależności: #(%)=)(((%),'(%)) (4) gdzie ) jest funkcją generującą residua, o postaci zależnej od typu wybranej strategii (równania parzystości [7]) lub obserwator [11]). W każdej chwili czasowej % residua są porównywane z progową wartością (zero w idealnym przypadku oraz bliskie zeru w rzeczywistości). Wartość progowa jest wyznaczana przy pomocy metod statystycznych oraz metod opartych na zbiorach, uwzględniające obecność szumów oraz niedokładności modelu [12]. W przypadku, gdy wartość residuum jest większa od wartości progowej stwierdza się wystąpienie uszkodzenia. W przeciwnym wypadku uznaje się że system pracuje prawidłowo. W praktyce, ponieważ występują szumy pomiarowe oraz błędy modelowania do generowania residuów wykorzystywane są odporne metody. Metody odporne pozwalają na wykrycie tylko i wyłącznie błędów nawet w przypadku występowania różnic pomiędzy modelem, a rzeczywistością [11]. Odporność może być uzyskana na etapie generowania residuów (aktywna) lub w trakcie etapu oceny (pasywna). Większość metod pasywnych oceny residuów bazują na adaptacyjnym doborze progu zmiennego w czasie w zależności od sygnału wejściowego oraz biorącego pod uwagę niedokładności modelu w dziedzinie czasu lub dziedzinie częstotliwości [13] Obliczenie residuów umożliwia wyznaczenie zbioru obserwowanych sygnatur uszkodzeń *(%) = [*, (%),* (%),,* - (%)], gdzie każdy indeks błędu jest wyznaczony następująco: * (%)=/ 0 0 (%) 3 (%) (5) 1 0 (%) >3 (%) gdzie 3 jest wartością progową związaną z residuum (%) wygenerowanym przez i sensor. Lokalizacja błędów wymusza dokładną identyfikację źródła błędu. Jest wykonywana korzystając z sygnatur błędów *, generowanych przez moduł detekcji oraz jego relacji z wszystkimi rozważanymi błędami 5(%) = {0, (%),0 (%),,0 7 (%)}, które są porównywane z teoretycznymi wartościami sygnatur macierzy FSM [7]. Element macierzy 9:; jest równy jedności jeżeli błąd 0 (%) jest wykryty przez residuum (%). W takim wypadku, wartość wskaźnika błędu * (%) musi być równa jedności, jeżeli błąd występuje w monitorowanym systemie. W przeciwnym wypadku wartość elementu 9:; będzie równa zero. Dany błąd 0 (%) jest proponowany jako uszkodzenie w przypadku,

5 PLANOWANIE PUNKTÓW MONITORINGU SIECI WODOCIĄGOWEJ W CELU WYKRYWANIA WYCIEKÓW 5 gdy obserwowana wartość sygnatury błędu zgadza się z teoretyczną wartością sygnatury. 4. Analiza wrażliwości dla wycieku Teoretyczna macierz sygnatur, wykorzystywana do lokalizacji uszkodzeń może być wyznaczona przy pomocy analizy wrażliwości dla wycieku [6]. Analiza umożliwia wyznaczenie wpływu wycieku na wartość ciśnienia w danym węźle. Jeżeli proces ten jest powtórzony dla każdego węzła oraz prawdopodobnego wycieku możliwe jest wyznaczenie macierzy wrażliwości [14] w postaci zależności: : = > F D gdzie każdy element G jest miarą wycieku 0 w postaci ciśnienia w Bardzo trudno jest wyznaczyć wartość S analitycznie w przypadku rzeczywistej sieci ponieważ sieć wodociągowa można zaliczyć do wielowymiarowego, nieliniowego problemu. Z tego powodu zaproponowano metodę wyznaczania macierzy wrażliwości w oparciu o symulację. Przebiega ona następująco: Wprowadzany jest ten sam wyciek w każdym węźle oraz mierzona jest wartość o jaką zostało zwiększone ciśnienie w każdym węźle. Macierz wrażliwości jest zależna od punktu pracy systemu, czyli poborów oraz warunków brzegowych. Niektóre sensory są dużo bardziej wrażliwe na wycieki niż inne. Dlatego konieczne jest wykonanie normalizacji wrażliwości w celu umożliwienia porównywania wyników dla różnych węzłów sieci wodociągowej. Każdy wiersz odpowiadający danemu sensorowi jest podzielony przez maksymalną wartość występującą w danym wierszu, będący odpowiednikiem węzła który jest najbardziej wrażliwy na wyciek. Procedura ta prowadzi do wyznaczenia macierzy wrażliwości następującej postaci [13]: G,, G, > I, : = = < I gdzie I = max{g,,,g }, = 1,,. G, I, F E G I D Ostatecznie, ze znormalizowanej macierzy wrażliwości można wyznaczyć macierz FSM. Każdy element macierzy 9:; jest równy zeru w przypadku, gdy wyciek M nie ma wpływu na ciśnienie w węźle oraz jest równy 1, gdy wyciek j ma wpływ na węzeł i. Celem jest wyznaczenie macierzy sygnatur przy pomocy znormalizowanej macierzy wrażliwości. (6) (7)

6 6 M.STACHURA, B. FAJDEK W celu identyfikacji najmocniejszych relacji pomiędzy wyciekami, a pomiarem ciśnienia wykorzyatano procedurę na podstawie metody N opracowanej przez [15]. W procedurze tej absolutnie konieczne jest, aby wybrać dogodny próg, który kontroluje, czy wyciek ma lub nie ma wpływu na dane ciśnienie. Procedura ta przebiega następująco: dla tych wycieków, które mają mniejszy wpływ niż ustanowiony próg przyjmuje się jako 0 w macierzy sygnatur wycieków. W przeciwnym przypadku wartość przyjmuje się jako 1. W ten sposób macierz wrażliwości jest binaryzowana w zależności od przyjętego progu. Głównym celem algorytmu rozmieszczenia czujników pomiarowych jest znalezienie rozmieszczenia, które umożliwia które umożliwia maksymalizację liczby sygnatur uszkodzeń: O = max P Q,,P R G (8) Można zauważyć, że przy podanym algorytmie wyboru punktów pomiarowych mamy do czynienia z pewną niekonsekwencją: mianowicie w pierwszych dwóch krokach tego algorytmu używa się modelu hydraulicznego do wykonania obliczeń symulacyjnych, podczas gdy wyznaczenie poprawnego modelu wymaga posiadania wiarygodnych danych pomiarowych z działającego już monitoringu. Oznacza to, że aby wyznaczyć model hydrauliczny sieci wodociągowej należy dysponować systemem monitoringu i aby zainstalować system monitoringu należy dysponować modelem hydraulicznym. Problem ten rozwiązuje się zwykle metodą kolejnych przybliżeń (rys.2), tzn. instaluje się na sieci wodociągowej system monitoringu w ograniczonym zakresie (z punktami pomiarowymi ustalonymi nie tyle w charakterystycznych, co w głównych punktach sieci, jak źródła i przepompownie), za pomocą którego wyznacza się zgrubny model hydrauliczny (opisujący jedynie główne magistrale sieci wodociągowej, tzn. uwzględniający odcinki sieci o największych średnicach), następnie za pomocą tego modelu rozszerza się system monitoringu o kolejne punkty, które służą z kolei do wyznaczenia bardziej szczegółowego modelu i takie postępowanie można kontynuować aż do momentu uzyskania dokładnego modelu i efektywnego systemu monitoringu. Rys. 2. Planowanie punktów monitoringu sieci wodociągowej. Fig. 2. Planning of the water distribution system monitoring points

7 PLANOWANIE PUNKTÓW MONITORINGU SIECI WODOCIĄGOWEJ W CELU WYKRYWANIA WYCIEKÓW 7 5. Obiekt badań Głubczyce to miasto w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim położone nad rzeką Psiną liczące łącznie wraz z okolicznymi miejscowościami mieszkańców. Sieć wodociągowa w granicach miasta Głubczyce obsługuje łącznie mieszkańców(dane z 2011 roku). System Zaopatrzenia w Wodę dla Głubczyc składa się z następujących obiektów: cztery niezależnie pracujące ujęcia wody, dwa ujęcia pompujące wodę do zbiorników retencyjnych oraz dwa ujęcia tłoczące wodę bezpośrednio do sieci wodociągowej, dwa zbiorniki zapasowo wyrównawcze zlokalizowane obok siebie na terenie jednego ujęcia o pojemności V= 2*1000 m3 pompownia wody stanowiąca główne zasilanie miejskiej sieci wodociągowej; woda pobierana jest ze zbiorników zapasowo wyrównawczych i z nich tłoczona do miejskiej sieci, magistrala przesyłowa zlokalizowana na terenie miasta (o długości 2 km, DN 160 PVC), system sieci rozdzielczych ze zbiornikiem wieżowym o pojemności V= 280 m3 system przyłączy domowych. System wodociągowy zaopatruje w wodę miasto Głubczyce oraz kilkanaście miejscowości należących do gminy Głubczyce. Produkcja wody w 2011 r. wyniosła Qśr/d=2.782m3 zapas wody do wykorzystania w sytuacjach awaryjnych; ich pojemność, to 70% dobowego zapotrzebowania. Na uwagę zasługuje fakt dywersyfikacji źródeł zasilania w postaci dwóch zbiorników zapasowo-wyrównawczych i pompowni wody (trzy niezależne ujęcia wody). Takie rozwiązanie, wraz ze zbiornikami zapewniającymi bezpieczny zapas wody, ma być gwarantem bezpieczeństwa i zapewniać stałość dostawy do odbiorców w sytuacjach specjalnych, takich jak częste awarie ujęć i sieci wodociągowej. Na terenie miasta Głubczyce w sieci rozdzielczej panuje jedna strefa ciśnieniowa, która wynosi Pmin=0,2 MPa do Pmax=0,42 MPa. Niewielka różnica wysokościowa terenu objętego dystrybucją wody oraz możliwość wykorzystana zbiornika wieżowego pozwala na takie rozwiązanie. Na terenach poza miastem pompownie sieciowe podnoszą ciśnienie wody do wymaganych wartości.system zaopatrzenia w wodę w granicach miasta składa się z systemu jednej magistrali i systemu sieci rozdzielczych pracujących w układzie pierścieniowym; układ taki umożliwia minimalizowanie obszarów wyłączeń wody w przypadku sytuacji awaryjnych. Charakterystyka sieci wodociągowej w Głubczycach jest następująca: a) sieć wodociągowa magistralna 2 km b) sieć wodociągowa rozdzielcza 32,8 km c) przyłącza wodociągowe 12,7 km (szt 892).

8 8 M.STACHURA, B. FAJDEK 6. Wyniki Przedstawiona metoda została wykorzystana do wyznaczenia punktów monitoringu w Głubczycach. W trakcie niezbędnych obliczeń, czas symulacji został wybrany jako 24 godziny, przy kroku dyskretyzacji obliczeń wynoszącym jedną godzinę. W pierwszym kroku, zgodnie z algorytmami opisanymi powyżej wyznaczono macierz sygnatur w oparciu o numeryczne obliczenia symulacyjne. Obliczenia wykonane zostały następująco: W każdym, kolejnym węźle wprowadzono taki samą stałą przepływu C, przy czym wartość natężenia przepływu danego wycieku obliczona na podstawie następującej zależności: S = U (8) gdzie: S natężenie przepływu wycieku, C stała przepływu przez wyciek, P ciśnienie w węźle, V wykładnik ciśnienia (przyjęto 0.5). Obliczony w ten sposób, w każdym węźle, wyciek oraz mierzona jest wartość o jaką zostało zmniejszone ciśnienie w każdym węźle. Uzyskana macierz wrażliwości jest zależna jest od punktu pracy systemu, czyli poborów oraz warunków brzegowych. Wyznaczanie punktów monitoringu wykonano z wykorzystaniem algorytmu genetycznego [16], przy czym każdy proces optymalizacji składał się z 2 etapów. W pierwszym etapie wyznaczono umiejscowienie punktów monitoringu przy stałej wartości progu binaryzacji, takiej samej dla wszystkich sensorów. W kroku drugim dobrano wartości progów binaryzacji niezależnie dla każdego z sensorów, tak aby maksymalizować liczbę wszystkich sygnatur. W przypadku liczenia kosztów montażu punktów pomiarowych uwzględnia się nie tylko koszt aparatury pomiarowej w punkcie, czyli przepływomierza i ciśnieniomierza, ale również koszt budowy studni pomiarowej w węźle lub na odcinku sieci a także koszt montażu tzw. szafki pomiarowej zawierającej urządzenia zapisu i transmisji danych oraz koszt montażu tzw. szafki energetycznej zawierającej źródło zasilania elektrycznego urządzeń pomiarowych i transmisyjnych. Przy tym, gdy koszt jednostkowy szafki pomiarowej, szafki energetycznej, studni pomiarowej i ciśnieniomierza jest na ogół niezależny od wyboru punktu pomiarowego, to koszt przepływomierza zależy w sposób istotny od średnicy rury, na której jest zamontowany. Stąd wynika, że w przypadku rur o bardzo zróżnicowanych średnicach koszt montażu pojedynczego punktu pomiarowego na rurze o dużej średnicy może być większy od kosztu montażu dwóch punktów pomiarowych na rurach o małej średnicy. Z powyższego wynika, że aby zminimalizować koszty montażu punktów pomiarowych należy w ogólności możliwie ograniczać ich liczbę, chociaż widać też, że minimalizacja kosztów montażu niekoniecznie oznacza minimalizację liczby punktów pomiarowych. liczba sensorów:2, liczba sygnatur: 2 liczba sensorów:4, liczba sygnatur: 8

9 PLANOWANIE PUNKTÓW MONITORINGU SIECI WODOCIĄGOWEJ W CELU WYKRYWANIA WYCIEKÓW 9 liczba sensorów:6, liczba sygnatur: 42 liczba sensorów:8, liczba sygnatur: 44 Rys. 3. Przykładowe wyniki umiejscowienia sensorów dla różnej liczby urządzeń. Fig 3. Examples of results of sensors location for different numbers of devices. 7. Podsumowanie Straty wody w sieci dystrybucji jest są istotnym zagadnieniem dla przedsiębiorstw wodociągowych. ograniczać konsekwentnie i metodycznie Podstawowym zagadnieniem w wykrywaniu wycieków jest opracowanie odpowiedniego systemu monitoringu. Praca pokazuje, że organy nadzorujące pracę wodociągów powinny skłaniać podległe im przedsiębiorstwa do wykorzystywania najnowszych rozwiązań z zakresu modelowania matematycznego w celu, wykrywania, kontroli i redukcji wycieków wody. Powyższe rozważania wskazują, że opracowanie koncepcji systemu monitoringu jest silnie związane z możliwościami wykrywania i lokalizacji stanów awaryjnych przy pomocy zainstalowanych urządzeń.. Bibliografia [1] Dohnalik P., Jędrzejewski Z.: Efektywna eksploatacja wodociągów, ograniczenie strat wody. Wydawnictwo LEMTECH, Kraków, [2] Dohnalik P.: Straty wody w miejskich sieciach wodociągowych. Wydawnictwo Polskiej Fundacji Ochrony Zasobów Wodnych. Bydgoszcz, [3] Colombo, A. F., Lee, P., & Karney, B. W. A selective literature review of transientbased leak detection methods. Journal of Hydro-environment Research, 2, , [4] Farley, M., & Trow, S. Losses in water distribution networks. UK: IWA Publishing, [5] Brdys, M. A., & Ulanicki, B. Operational control of water systems: Structures, algorithms and applications. UK: Prentice Hall International, [6] Perez, R., Puig V., Pascual, J., Quevado J., Landeros E., & Peralta, A. Methodology for leakage isolation using pressure sensitivity analysis in water distribution networks, Control Engineering Practice 19, 2011

10 10 M.STACHURA, B. FAJDEK [7] Gertler, J. J. Fault detection and diagnosis in engineering systems. Marcel Dekker, [8] Ragot, J., & Maquin, D. Fault measurement detection in an urban water supply network. Journal of Process Control, 16(9), , [9] Bedjaoui, N., & Weyer, E. Algorithms for leak detection, estimation, isolation and localization in open water channels. Control Engineering Practice, 19(6), , [10] Nejjari, F., Perez, R., Escobet, T., & Traves, L. Fault diagnosability utilizing quasistatic and structural modelling. Mathematical and computer modelling, Vol. 45, , [11] Chen, J., & Patton, R. J. Robust model-based fault diagnosis for dynamic systems. Kluwer Academic Publishers, [12] Blanke, M., Kinnaert, M., Lunze, J., & Staroswiecki, M. Diagnosis and faulttolerant control. 2nd ed. Springer, [13] Perez, R., Nejjari, F., Puig, V., Quevedo, J., Sanz, G., Cuguero, M., & Peralta, A. Study of the isolability of leaks in a network depending on calibration of demands. Computing and control for the water industry 2011 Urban water management Challenges and opportunities. University of Exeter [14] Pudar, R. S., & Ligget, J. A. Leaks in pipe networks. Journal of Hydraulic Engineering, 118(7), [15] Sezer, M. E., & Siljak, V. Nested epsilon-decomposition and clustering of complex systems. Automatica, 22(3), [16] Michalewicz, Z. (1999), Algorytmy genetyczne + struktury danych = programy ewolucyjne, WNT, Warszawa.

Katowice GPW 2013. Zintegrowany system informatyczny do kompleksowego zarządzania siecią wodociągową. Jan Studziński

Katowice GPW 2013. Zintegrowany system informatyczny do kompleksowego zarządzania siecią wodociągową. Jan Studziński Katowice GPW 2013 Zintegrowany system informatyczny do kompleksowego zarządzania siecią wodociągową Jan Studziński 1 1. Wstęp Cel pracy Usprawnienie zarządzania siecią wodociągową za pomocą nowoczesnych

Bardziej szczegółowo

Izabela Zimoch Zenon Szlęk Biuro Badań i Rozwoju Technologicznego. Katowice, dnia 13.08.2013 r.

Izabela Zimoch Zenon Szlęk Biuro Badań i Rozwoju Technologicznego. Katowice, dnia 13.08.2013 r. System informatyczny wspomagający optymalizację i administrowanie produkcją i dystrybucją wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi subregionu centralnego i zachodniego województwa śląskiego Izabela Zimoch

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie symulacji komputerowej do badania właściwości hydraulicznych sieci wodociągowej

Zastosowanie symulacji komputerowej do badania właściwości hydraulicznych sieci wodociągowej Zastosowanie symulacji komputerowej do badania właściwości hydraulicznych sieci wodociągowej prof. dr hab. inż. Andrzej J. OSIADACZ Politechnika Warszawska Wydział Inżynierii Środowiska dr hab. inż. Maciej

Bardziej szczegółowo

Kompleksowe podejście do rozwoju systemów ciepłowniczych

Kompleksowe podejście do rozwoju systemów ciepłowniczych 1 Kompleksowe podejście do rozwoju systemów ciepłowniczych Daniel Roch Szymon Pająk ENERGOPOMIAR Sp. z o.o., Zakład Techniki Cieplnej Plan prezentacji 1. Aspekty kompleksowego podejścia do rozwoju systemu

Bardziej szczegółowo

Badania właściwości dynamicznych sieci gazowej z wykorzystaniem pakietu SimNet TSGas 3

Badania właściwości dynamicznych sieci gazowej z wykorzystaniem pakietu SimNet TSGas 3 Andrzej J. Osiadacz Maciej Chaczykowski Łukasz Kotyński Badania właściwości dynamicznych sieci gazowej z wykorzystaniem pakietu SimNet TSGas 3 Andrzej J. Osiadacz, Maciej Chaczykowski, Łukasz Kotyński,

Bardziej szczegółowo

Raport Optymalnego Poziomu Wycieku II POŁOWA 2014r.

Raport Optymalnego Poziomu Wycieku II POŁOWA 2014r. Zakład Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Raciborzu ul.1 Maja 8 47-400 Racibórz Raport Optymalnego Poziomu Wycieku II POŁOWA 2014r. Opracował: Radosław Rajda Aleksander Pośpiech Stanisław Janik Racibórz

Bardziej szczegółowo

GRUNDFOS WATER UTILITY INTELIGENTNY SYSTEM DYSTRYBUCJI

GRUNDFOS WATER UTILITY INTELIGENTNY SYSTEM DYSTRYBUCJI INTELIGENTNY SYSTEM DYSTRYBUCJI Rozwiązania Grundfos ograniczające straty wody i zużycie energii w sieciach wodociągowych. Andrzej Kiełbasa Gdzie jest duży potencjał do uzyskania oszczędności? Straty Oszczędności

Bardziej szczegółowo

DiaSter - system zaawansowanej diagnostyki aparatury technologicznej, urządzeń pomiarowych i wykonawczych. Politechnika Warszawska

DiaSter - system zaawansowanej diagnostyki aparatury technologicznej, urządzeń pomiarowych i wykonawczych. Politechnika Warszawska Jan Maciej Kościelny, Michał Syfert DiaSter - system zaawansowanej diagnostyki aparatury technologicznej, urządzeń pomiarowych i wykonawczych Instytut Automatyki i Robotyki Plan wystąpienia 2 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM MECANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM Ćwiczenie nr 4 Współpraca pompy z układem przewodów. Celem ćwiczenia jest sporządzenie charakterystyki pojedynczej pompy wirowej współpracującej z układem przewodów, przy różnych

Bardziej szczegółowo

Ogrzewamy inteligentnie Veolia Energia Warszawa Paweł Balas Dyrektor Projektu Inteligentna Sieć Ciepłownicza

Ogrzewamy inteligentnie Veolia Energia Warszawa Paweł Balas Dyrektor Projektu Inteligentna Sieć Ciepłownicza Ogrzewamy inteligentnie Veolia Energia Warszawa Paweł Balas Dyrektor Projektu Inteligentna Sieć Ciepłownicza 74 Forum EEŚ w ramach Energy Days - 30 czerwca 2015 roku Warszawa Veolia Energia Warszawa Veolia

Bardziej szczegółowo

Wieloletni plan rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych na lata 2015 2019.

Wieloletni plan rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych na lata 2015 2019. Załącznik do uchwały Nr IV/ /15 Rady Miejskiej w Mogilnie z dnia 23 stycznia 2015 r. Wieloletni plan rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych na lata 2015 2019. Mogileńskie Przedsiębiorstwo Gospodarki

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie eksploatacją w elektroenergetyce

Zarządzanie eksploatacją w elektroenergetyce Zarządzanie eksploatacją w elektroenergetyce dr inŝ. Szczepan Moskwa Energetyka jądrowa we współczesnej elektroenergetyce Studium podyplomowe, Jaworzno 2009/2010 Bezpieczeństwo energetyczne Definiuje je

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IX/55/15 RADY GMINY JEMIELNICA. z dnia 30 czerwca 2015 r.

UCHWAŁA NR IX/55/15 RADY GMINY JEMIELNICA. z dnia 30 czerwca 2015 r. UCHWAŁA NR IX/55/15 RADY GMINY JEMIELNICA z dnia 30 czerwca 2015 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniego Planu Rozwoju i Modernizacji Urządzeń Wodociągowych i Urządzeń Kanalizacyjnych na lata 2015-2017,

Bardziej szczegółowo

Taryfa dla ciepła w części dotyczącej zaopatrzenia w ciepło odbiorców usytuowanych w rejonie ul. Jana Kazimierza w Warszawie

Taryfa dla ciepła w części dotyczącej zaopatrzenia w ciepło odbiorców usytuowanych w rejonie ul. Jana Kazimierza w Warszawie Taryfa dla ciepła w części dotyczącej zaopatrzenia w ciepło odbiorców usytuowanych w rejonie ul. Jana Kazimierza w Warszawie Warszawa, 2013 r. Spis treści: 1. Objaśnienia pojęć i skrótów użytych w taryfie

Bardziej szczegółowo

Innowacyjność w systemach zarządzania i monitorowania sieci wodociągowo kanalizacyjnej szansa na rozwój

Innowacyjność w systemach zarządzania i monitorowania sieci wodociągowo kanalizacyjnej szansa na rozwój Innowacyjność w systemach zarządzania i monitorowania sieci wodociągowo kanalizacyjnej szansa na rozwój Dr inż. Janusz Karwot mgr inż. Radosław Zaręba Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.

Bardziej szczegółowo

XI Konferencja Techniczna

XI Konferencja Techniczna POLITECHNIKA WARSZAWSKA WYDZIAŁ MECHANICZNY ENERGETYKI I LOTNICTWA INSTYTUT TECHNIKI CIEPLNEJ XI Konferencja Techniczna Jakub Murat, Adam Smyk Dobór optymalnej średnicy rurociągów rozgałęźno-pierścieniowej

Bardziej szczegółowo

Zapobieganie stratom wody w systemach wodociągowych

Zapobieganie stratom wody w systemach wodociągowych Zapobieganie stratom wody w systemach wodociągowych Rosnący popyt, zmniejszanie się źródeł wody oraz rosnące koszty jej uzdatniania przyczyniły się w ostatnich latach do wzrostu zainteresowania redukcją

Bardziej szczegółowo

Czy wdrożenie systemu monitoringu jest uzasadnioną inwestycją czy też kosztem?

Czy wdrożenie systemu monitoringu jest uzasadnioną inwestycją czy też kosztem? Czy wdrożenie systemu monitoringu jest uzasadnioną inwestycją czy też kosztem? System ciągłego monitoringu oraz sterowania zbudowany dla Miejskiego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Nowym Targu został

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE TRANSPORTOWE

ZAGADNIENIE TRANSPORTOWE ZAGADNIENIE TRANSPORTOWE ZT jest specyficznym problemem z zakresu zastosowań programowania liniowego. ZT wykorzystuje się najczęściej do: optymalnego planowania transportu towarów, przy minimalizacji kosztów,

Bardziej szczegółowo

AQUIS. Zarządzanie siecią wodociągową

AQUIS. Zarządzanie siecią wodociągową PL AQUIS Zarządzanie siecią wodociągową Jeżeli liczy się każda kro AQUIS jest wiodącym na rynku pakietem aplikacji do modelowania i zarządzania wszystkimi procesami związanymi z systemami dystrybucji wody.

Bardziej szczegółowo

OFERTA PRACY DYPLOMOWEJ

OFERTA PRACY DYPLOMOWEJ Poszukiwanie optymalnych rozwiązań zastosowania w systemie ciepłowniczym źródeł odnawialnych wspomagających lokalnie pracę sieci. Celem pracy dyplomowej jest poszukiwanie miejsc systemu ciepłowniczego,

Bardziej szczegółowo

WP3.1. Warsztaty krajowe Możliwości rozwoju i bariery dla geotermalnych systemów c.o. Geotermalne sieci ciepłownicze

WP3.1. Warsztaty krajowe Możliwości rozwoju i bariery dla geotermalnych systemów c.o. Geotermalne sieci ciepłownicze Promowanie systemów geotermalnego centralnego ogrzewania w Europie Promote Geothermal District Heating in Europe, GEODH WP3.1. Warsztaty krajowe Możliwości rozwoju i bariery dla geotermalnych systemów

Bardziej szczegółowo

KOMPUTERYZACJA SIECI WODOCIĄGOWYCH I OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW. Jan Studziński

KOMPUTERYZACJA SIECI WODOCIĄGOWYCH I OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW. Jan Studziński KOMPUTERYZACJA SIECI WODOCIĄGOWYCH I OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW Jan Studziński. Wstęp W Instytucie Badań Systemowych PAN są od lat prowadzone prace dotyczące szeroko pojętej komputeryzacji przedsiębiorstw wodociągowych.

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1. Wiadomości wstępne... 7. 1.1. Zadanie wodociągów i pojęcia podstawowe... 7 1.2. Elementy wodociągu... 8 1.3. Schematy wodociągów...

SPIS TREŚCI. 1. Wiadomości wstępne... 7. 1.1. Zadanie wodociągów i pojęcia podstawowe... 7 1.2. Elementy wodociągu... 8 1.3. Schematy wodociągów... Zbigniew Heidrich SPIS TREŚCI 1. Wiadomości wstępne... 7 1.1. Zadanie wodociągów i pojęcia podstawowe... 7 1.2. Elementy wodociągu... 8 1.3. Schematy wodociągów... 9 2. Zapotrzebowanie na wodę... 12 2.1.

Bardziej szczegółowo

FDS 6 - Nowe funkcje i możliwości. Modelowanie instalacji HVAC część 1: podstawy.

FDS 6 - Nowe funkcje i możliwości. Modelowanie instalacji HVAC część 1: podstawy. FDS 6 - Nowe funkcje i możliwości. Modelowanie instalacji HVAC część 1: podstawy. Wstęp 4 listopada 2013r. miała miejsce długo wyczekiwana premiera najnowszej, szóstej już wersji popularnego symulatora

Bardziej szczegółowo

Andrzej Studziński WPROWADZENIE

Andrzej Studziński WPROWADZENIE Andrzej Studziński RYZYKO AWARII MAGISTRALI WODOCIĄGOWEJ ISKRZYNIA W KROSNIE Streszczenie. W pracy przedstawiono analizę ryzyka braku dostawy wody dla miasta Krosna w przypadku awarii magistrali doprowadzającej

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE nr 3. Badanie podstawowych parametrów metrologicznych przetworników analogowo-cyfrowych

ĆWICZENIE nr 3. Badanie podstawowych parametrów metrologicznych przetworników analogowo-cyfrowych Politechnika Łódzka Katedra Przyrządów Półprzewodnikowych i Optoelektronicznych WWW.DSOD.PL LABORATORIUM METROLOGII ELEKTRONICZNEJ ĆWICZENIE nr 3 Badanie podstawowych parametrów metrologicznych przetworników

Bardziej szczegółowo

STRATY WODY W SYSTEMIE WODOCIĄGOWYM W NOWEJ SOLI

STRATY WODY W SYSTEMIE WODOCIĄGOWYM W NOWEJ SOLI UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI ZESZYTY NAUKOWE NR 144 Nr 24 INŻYNIERIA ŚRODOWISKA 2011 EWA OGIOŁDA *, BARTOSZ DĘBICKI ** STRATY WODY W SYSTEMIE WODOCIĄGOWYM W NOWEJ SOLI S t r e s z c z e n i e W niniejszym

Bardziej szczegółowo

Przewód wydatkujący po drodze

Przewód wydatkujący po drodze Przewód wydatkujący po drodze Współczesne wodociągi, występujące w postaci mniej lub bardziej złożonych systemów obiektów służą do udostępniania wody o pożądanej jakości i w oczekiwanej ilości. Poszczególne

Bardziej szczegółowo

PL 203461 B1. Politechnika Warszawska,Warszawa,PL 15.12.2003 BUP 25/03. Mateusz Turkowski,Warszawa,PL Tadeusz Strzałkowski,Warszawa,PL

PL 203461 B1. Politechnika Warszawska,Warszawa,PL 15.12.2003 BUP 25/03. Mateusz Turkowski,Warszawa,PL Tadeusz Strzałkowski,Warszawa,PL RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 203461 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 354438 (51) Int.Cl. G01F 1/32 (2006.01) G01P 5/01 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data

Bardziej szczegółowo

Adrian Jakowiuk, Bronisław Machaj, Jan Pieńkos, Edward Świstowski

Adrian Jakowiuk, Bronisław Machaj, Jan Pieńkos, Edward Świstowski BEZPRZEWODOWE SIECI MONITORINGU Z RADIOIZOTOPOWYMI CZUJNIKAMI ZAPYLENIA POWIETRZA AMIZ 2004G Adrian Jakowiuk, Bronisław Machaj, Jan Pieńkos, Edward Świstowski Instytut Chemii i Techniki Jądrowej a_jakowiuk@ichtj.waw.pl

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ZAGADNIENIA OPTYMALIZACJI PRZEGLĄDÓW OKRESOWYCH URZĄDZEŃ ELEKTRONICZNYCH

WYBRANE ZAGADNIENIA OPTYMALIZACJI PRZEGLĄDÓW OKRESOWYCH URZĄDZEŃ ELEKTRONICZNYCH Problemy Kolejnictwa Zeszyt 149 89 Dr inż. Adam Rosiński Politechnika Warszawska WYBRANE ZAGADNIENIA OPTYMALIZACJI PRZEGLĄDÓW OKRESOWYCH URZĄDZEŃ ELEKTRONICZNYCH SPIS TREŚCI 1. Wstęp. Optymalizacja procesu

Bardziej szczegółowo

Opis systemu monitoringu i sterowania Stacji Uzdatniania Wody

Opis systemu monitoringu i sterowania Stacji Uzdatniania Wody Załącznik nr 4 do SIWZ Opis systemu monitoringu i sterowania Stacji Uzdatniania Wody 1. Technologia komunikacji i sterowania - system oparty powinien być na dwukierunkowej transmisji danych poprzez sieć

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZAOPATRZENIA W WODĘ MIASTA NOWA SÓL

SYSTEM ZAOPATRZENIA W WODĘ MIASTA NOWA SÓL UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI ZESZYTY NAUKOWE NR 143 Nr 23 INŻYNIERIA ŚRODOWISKA 2011 EWA OGIOŁDA 1, MARTA GAJDA ** SYSTEM ZAOPATRZENIA W WODĘ MIASTA NOWA SÓL S t r e s z c z e n i e W artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY MODELOWANIA UKŁADÓW DYNAMICZNYCH W JĘZYKACH SYMULACYJNYCH

PODSTAWY MODELOWANIA UKŁADÓW DYNAMICZNYCH W JĘZYKACH SYMULACYJNYCH PODSTAWY MODELOWANIA UKŁADÓW DYNAMICZNYCH W JĘZYKACH SYMULACYJNYCH ( Na przykładzie POWERSIM) M. Berndt-Schreiber 1 Plan Zasady modelowania Obiekty symbole graficzne Dyskretyzacja modelowania Predefiniowane

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing Wstęp teoretyczny Poprzednie ćwiczenia poświęcone były sterowaniom dławieniowym. Do realizacji

Bardziej szczegółowo

Jak i z kim obniżać koszty sprężonego powietrza w przemyśle. Optymalizacja systemów sprężonego powietrza

Jak i z kim obniżać koszty sprężonego powietrza w przemyśle. Optymalizacja systemów sprężonego powietrza Jak i z kim obniżać koszty sprężonego powietrza w przemyśle. Optymalizacja systemów sprężonego powietrza zgodnie z zaleceniami Unii Europejskiej. Konferencja REMONTY I UTRZYMANIE TUCHU W PRZEMYŚLE - Zakopane

Bardziej szczegółowo

Sterowanie wielkością zamówienia w Excelu - cz. 3

Sterowanie wielkością zamówienia w Excelu - cz. 3 Sterowanie wielkością zamówienia w Excelu - cz. 3 21.06.2005 r. 4. Planowanie eksperymentów symulacyjnych Podczas tego etapu ważne jest określenie typu rozkładu badanej charakterystyki. Dzięki tej informacji

Bardziej szczegółowo

1. Rodzaje prowadzonej działalności. 2. Rodzaj i struktura taryfy.

1. Rodzaje prowadzonej działalności. 2. Rodzaj i struktura taryfy. Wodociągi i Kanalizacja Sp. z o.o. w Krapkowicach ul. Czecha 1 zgodnie z Art.24 ust.7 Ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jednolity Dz.U.2015, poz.139) ogłasza

Bardziej szczegółowo

Mieszkaniowy węzeł cieplny Regudis W-HTU Dane techniczne

Mieszkaniowy węzeł cieplny Regudis W-HTU Dane techniczne Mieszkaniowy węzeł cieplny Regudis W-HTU Dane techniczne Zastosowanie: Mieszkaniowy węzeł cieplny Regudis W-HTU pośredniczy w zaopatrywaniu pojedynczych mieszkań w ciepło oraz ciepłą i zimną wodę użytkową.

Bardziej szczegółowo

Dlaczego pompa powinna być "inteligentna"?

Dlaczego pompa powinna być inteligentna? Dlaczego pompa powinna być "inteligentna"? W ciepłowniczych i ziębniczych układach pompowych przetłaczanie cieczy ma na celu transport ciepła, a nie, jak w pozostałych układach, transport masy. Dobrym

Bardziej szczegółowo

Woda. MacR6. Rejestrator przepływu z wbudowanym modułem telemetrycznym. PLUM Sp. z o.o. Ignatki 27a, 16-001 Kleosin plum@plum.pl www.plum.

Woda. MacR6. Rejestrator przepływu z wbudowanym modułem telemetrycznym. PLUM Sp. z o.o. Ignatki 27a, 16-001 Kleosin plum@plum.pl www.plum. MacR6 Rejestrator przepływu z wbudowanym modułem telemetrycznym PLUM Sp. z o.o. Ignatki 27a, 16-001 Kleosin plum@plum.pl www.plum.pl OPTICAL - INTERFACE Nie zawiera ołowiu IP 68 Odczyt poprzez sieć GPRS

Bardziej szczegółowo

SCADA. do zarządzania miejskim systemem zaopatrywania w wodę. TEMAT NUMERU monitoring sieci

SCADA. do zarządzania miejskim systemem zaopatrywania w wodę. TEMAT NUMERU monitoring sieci SCADA do zarządzania miejskim systemem zaopatrywania w wodę Fot.: www.cascade.net Jan Studziński Instytut Badań Systemowych PAN Kluczowe znaczenie dla poprawnej realizacji zadań statutowych miejskiego

Bardziej szczegółowo

NODA System Zarządzania Energią

NODA System Zarządzania Energią STREFA sp. z o.o. Przedstawiciel i dystrybutor systemu NODA w Polsce NODA System Zarządzania Energią Usługi optymalizacji wykorzystania energii cieplnej Piotr Selmaj prezes zarządu STREFA Sp. z o.o. POLEKO:

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska

Politechnika Gdańska Politechnika Gdańska Wydział Mechaniczny Katedra Energetyki i Aparatury Przemysłowej Automatyka chłodnicza i klimatyzacyjna TEMAT: Systemy sterowania i monitoringu obiektów chłodniczych na przykładzie

Bardziej szczegółowo

4. SPRZĘGŁA HYDRAULICZNE

4. SPRZĘGŁA HYDRAULICZNE 4. SPRZĘGŁA HYDRAULICZNE WYTYCZNE PROJEKTOWE www.immergas.com.pl 26 SPRZĘGŁA HYDRAULICZNE 4. SPRZĘGŁO HYDRAULICZNE - ZASADA DZIAŁANIA, METODA DOBORU NOWOCZESNE SYSTEMY GRZEWCZE Przekazywana moc Czynnik

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: AUTOMATYKA CHŁODNICZA I KLIMATYZACYJNA

Przedmiot: AUTOMATYKA CHŁODNICZA I KLIMATYZACYJNA Przedmiot: AUTOMATYKA CHŁODNICZA I KLIMATYZACYJNA Temat: Systemy sterowania i monitoringu obiektów chłodniczych na przykładzie dużego obiektu handlowego (hipermarketu) System ADAP KOOL. Opracował: Mateusz

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia II stopnia (magisterskie)

Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia II stopnia (magisterskie) Tematy prac dyplomowych w Katedrze Awioniki i Sterowania Studia II stopnia (magisterskie) Temat: Analiza właściwości pilotażowych samolotu Specjalność: Pilotaż lub Awionika 1. Analiza stosowanych kryteriów

Bardziej szczegółowo

Nie tylko produkt, ale i rozwiązanie

Nie tylko produkt, ale i rozwiązanie Automatyczne zawory regulacyjne CLA-VAL Nie tylko produkt, ale i rozwiązanie Wrocław 06.11.2013 Szymon Włodarczyk Geneza zaworów CLA-VAL 1936r. Donald Griswold zaprojektował, sterowany hydraulicznie zawór

Bardziej szczegółowo

KATEDRA APARATURY I MASZYNOZNAWSTWA CHEMICZNEGO Wydział Chemiczny POLITECHNIKA GDAŃSKA ul. G. Narutowicza 11/12 80-952 GDAŃSK

KATEDRA APARATURY I MASZYNOZNAWSTWA CHEMICZNEGO Wydział Chemiczny POLITECHNIKA GDAŃSKA ul. G. Narutowicza 11/12 80-952 GDAŃSK KATEDRA APARATURY I MASZYNOZNAWSTWA CHEMICZNEGO Wydział Chemiczny POLITECHNIKA GDAŃSKA ul. G. Narutowicza 11/12 80-952 GDAŃSK LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ 6. WYMIENNIK CIEPŁA

Bardziej szczegółowo

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO ĆWICZENIE 53 PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO Cel ćwiczenia: wyznaczenie wartości indukcyjności cewek i pojemności kondensatorów przy wykorzystaniu prawa Ohma dla prądu przemiennego; sprawdzenie prawa

Bardziej szczegółowo

Wykład z modelowania matematycznego. Zagadnienie transportowe.

Wykład z modelowania matematycznego. Zagadnienie transportowe. Wykład z modelowania matematycznego. Zagadnienie transportowe. 1 Zagadnienie transportowe zostało sformułowane w 1941 przez F.L.Hitchcocka. Metoda rozwiązania tego zagadnienia zwana algorytmem transportowymópracowana

Bardziej szczegółowo

Systemy filtracji oparte o zawory Bermad

Systemy filtracji oparte o zawory Bermad Systemy filtracji oparte o zawory Bermad Systemy filtracji W systemach baterii filtrów każdy filtr wymaga m.in.: cyklicznego płukania przepływem wstecznym. ograniczenia maksymalnego przepływu Dwa zawory,

Bardziej szczegółowo

Dodatek Solver Teoria Dodatek Solver jest częścią zestawu poleceń czasami zwaną narzędziami analizy typu co-jśli (analiza typu co, jeśli?

Dodatek Solver Teoria Dodatek Solver jest częścią zestawu poleceń czasami zwaną narzędziami analizy typu co-jśli (analiza typu co, jeśli? Dodatek Solver Teoria Dodatek Solver jest częścią zestawu poleceń czasami zwaną narzędziami analizy typu co-jśli (analiza typu co, jeśli? : Proces zmieniania wartości w komórkach w celu sprawdzenia, jak

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia MPEC KONIN Sp. z o.o. przy montażu zaworów wg procedury wcinki na gorąco

Doświadczenia MPEC KONIN Sp. z o.o. przy montażu zaworów wg procedury wcinki na gorąco Doświadczenia MPEC KONIN Sp. z o.o. przy montażu zaworów wg procedury wcinki na gorąco Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Konin Sp. z o.o. Konin, 14 listopad 2013 r. Porządek spotkania: Cel

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IV/30/2015 RADY MIEJSKIEJ W KRAPKOWICACH. z dnia 22 stycznia 2015 r.

UCHWAŁA NR IV/30/2015 RADY MIEJSKIEJ W KRAPKOWICACH. z dnia 22 stycznia 2015 r. UCHWAŁA NR IV/30/2015 RADY MIEJSKIEJ W KRAPKOWICACH z dnia 22 stycznia 2015 r. w sprawie wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych oraz urządzeń kanalizacyjnych na lata 2015-2017

Bardziej szczegółowo

Modele i narzędzia optymalizacji w systemach informatycznych zarządzania

Modele i narzędzia optymalizacji w systemach informatycznych zarządzania Politechnika Poznańska Modele i narzędzia optymalizacji w systemach informatycznych zarządzania Joanna Józefowska POZNAŃ 2010/11 Spis treści Rozdział 1. Metoda programowania dynamicznego........... 5

Bardziej szczegółowo

mgr inż. Wojciech Halkiewicz Gospodarka energetyczna sprężonym powietrzem"

mgr inż. Wojciech Halkiewicz Gospodarka energetyczna sprężonym powietrzem mgr inż. Wojciech Halkiewicz Gospodarka energetyczna sprężonym powietrzem" Seminarium Optymalizacja zużycia energii w zakładach przemysłowych Gdańsk 23.05.2012 CO TO JEST GOSPODARKA ENERGETYCZNA SPRĘŻONYM

Bardziej szczegółowo

Katedra Systemów Decyzyjnych. Kierownik: prof. dr hab. inż. Zdzisław Kowalczuk ksd@eti.pg.gda.pl

Katedra Systemów Decyzyjnych. Kierownik: prof. dr hab. inż. Zdzisław Kowalczuk ksd@eti.pg.gda.pl Katedra Systemów Decyzyjnych Kierownik: prof. dr hab. inż. Zdzisław Kowalczuk ksd@eti.pg.gda.pl 2010 Kadra KSD profesor zwyczajny 6 adiunktów, w tym 1 z habilitacją 4 asystentów 7 doktorantów Wydział Elektroniki,

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Inżynierii Systemów Sterowania

Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Inżynierii Systemów Sterowania Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Inżynierii Systemów Sterowania Podstawy Automatyki Badanie i synteza kaskadowego adaptacyjnego układu regulacji do sterowania obiektu o

Bardziej szczegółowo

Wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy Rudniki. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

Wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy Rudniki. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia. U C H W A Ł A Nr XI/74/2015 Rady Gminy Rudniki z dnia 27 listopada 2015 roku w sprawie Wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych na lata 2016-2018 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

HYDRO-ECO-SYSTEM. Sieciowe systemy monitoringu w instalacjach przemysłowych i ochrony środowiska

HYDRO-ECO-SYSTEM. Sieciowe systemy monitoringu w instalacjach przemysłowych i ochrony środowiska HYDRO-ECO-SYSTEM Sieciowe systemy monitoringu w instalacjach przemysłowych i ochrony środowiska 1000 1100 0001 0110 1011 1100 0001 0110 1011 1100 0001 0110 1011 1100 0001 0110 1011 1100 1001 1101 0010

Bardziej szczegółowo

Algorytm hybrydowy dla alokacji portfela inwestycyjnego przy ograniczonych zasobach

Algorytm hybrydowy dla alokacji portfela inwestycyjnego przy ograniczonych zasobach Adam Stawowy Algorytm hybrydowy dla alokacji portfela inwestycyjnego przy ograniczonych zasobach Summary: We present a meta-heuristic to combine Monte Carlo simulation with genetic algorithm for Capital

Bardziej szczegółowo

MIEJSKIE PRZEDSIĘBIORSTWO ENERGETYKI CIEPLNEJ SP. Z O.O. W BOCHNI

MIEJSKIE PRZEDSIĘBIORSTWO ENERGETYKI CIEPLNEJ SP. Z O.O. W BOCHNI MIEJSKIE PRZEDSIĘBIORSTWO ENERGETYKI CIEPLNEJ SP. Z O.O. W BOCHNI ul. Ks. J. Poniatowskiego 24, 32-700 Bochnia tel. (14) 611 15 01 do 02, fax (14) 611 15 03 TARYFA DLA CIEPŁA Bochnia 2010 1 OBJAŚNIENIE

Bardziej szczegółowo

K.Pieńkosz Badania Operacyjne Wprowadzenie 1. Badania Operacyjne. dr inż. Krzysztof Pieńkosz

K.Pieńkosz Badania Operacyjne Wprowadzenie 1. Badania Operacyjne. dr inż. Krzysztof Pieńkosz K.Pieńkosz Wprowadzenie 1 dr inż. Krzysztof Pieńkosz Instytut Automatyki i Informatyki Stosowanej Politechniki Warszawskiej pok. 560 A tel.: 234-78-64 e-mail: K.Pienkosz@ia.pw.edu.pl K.Pieńkosz Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Badanie aktuatora elektrohydraulicznego. Sterowanie Napędów Maszyn i Robotów Przemysłowych - laboratorium. Instrukcja laboratoryjna

Ćwiczenie 1. Badanie aktuatora elektrohydraulicznego. Sterowanie Napędów Maszyn i Robotów Przemysłowych - laboratorium. Instrukcja laboratoryjna Sterowanie Napędów Maszyn i Robotów Przemysłowych - laboratorium Ćwiczenie 1 Badanie aktuatora elektrohydraulicznego Instrukcja laboratoryjna Opracował : mgr inż. Arkadiusz Winnicki Warszawa 2010 Badanie

Bardziej szczegółowo

BADANIA LABORATORYJNE ZMODERNIZOWANEGO REGULATORA PRZEPŁYWU 2FRM-16 STOSOWANEGO W PRZEMYŚLE

BADANIA LABORATORYJNE ZMODERNIZOWANEGO REGULATORA PRZEPŁYWU 2FRM-16 STOSOWANEGO W PRZEMYŚLE Szybkobieżne Pojazdy Gąsienicowe (25) nr 1/2010 Paweł GLEŃ BADANIA LABORATORYJNE ZMODERNIZOWANEGO REGULATORA PRZEPŁYWU 2FRM-16 STOSOWANEGO W PRZEMYŚLE Streszczenie. W pracy przedstawiono wyniki badań doświadczalnych,

Bardziej szczegółowo

Łukasz Czopik Prezes Zarządu. Katowice, dnia 24.02.2014 r.

Łukasz Czopik Prezes Zarządu. Katowice, dnia 24.02.2014 r. Łukasz Czopik Prezes Zarządu Katowice, dnia 24.02.2014 r. Geneza Prowadząc rozważania na temat Polityki Cenowej Górnośląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów SA nie sposób pominąć genezy jego powstania i

Bardziej szczegółowo

TARYFA DLA CIEPŁA Zespołu Elektrociepłowni Wrocławskich KOGENERACJA S.A.

TARYFA DLA CIEPŁA Zespołu Elektrociepłowni Wrocławskich KOGENERACJA S.A. Załącznik do Decyzji Nr OWR-4210-27/2014/1276/XV-A/AŁ Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 5 września 2014 2014 r. r. TARYFA DLA CIEPŁA Zespołu Elektrociepłowni Wrocławskich KOGENERACJA S.A. 1. OBJAŚNIENIA

Bardziej szczegółowo

Płyny newtonowskie (1.1.1) RYS. 1.1

Płyny newtonowskie (1.1.1) RYS. 1.1 Miniskrypt: Płyny newtonowskie Analizujemy cienką warstwę płynu zawartą pomiędzy dwoma równoległymi płaszczyznami, które są odległe o siebie o Y (rys. 1.1). W warunkach ustalonych następuje ścinanie w

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE ZA POMOCĄ MES Analiza statyczna ustrojów powierzchniowych

MODELOWANIE ZA POMOCĄ MES Analiza statyczna ustrojów powierzchniowych MODELOWANIE ZA POMOCĄ MES Analiza statyczna ustrojów powierzchniowych PODSTAWY KOMPUTEROWEGO MODELOWANIA USTROJÓW POWIERZCHNIOWYCH Budownictwo, studia I stopnia, semestr VI przedmiot fakultatywny rok akademicki

Bardziej szczegółowo

Przykład MPEC S.A. w Tarnowie.

Przykład MPEC S.A. w Tarnowie. Najlepsze polskie praktyki w zarządzaniu energią inteligentne sieci grzewcze. Przykład MPEC S.A. w Tarnowie. Leszek Cichy Inteligentne systemy energetyczne i magazynowanie energii na przykładzie budynków

Bardziej szczegółowo

PODZIĘKOWANIA... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. PRZEDMOWA... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. 3.1 WPROWADZENIE... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI.

PODZIĘKOWANIA... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. PRZEDMOWA... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. 3.1 WPROWADZENIE... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. Spis treści PODZIĘKOWANIA... BŁĄD! NIE PRZEDMOWA... BŁĄD! NIE WPROWADZENIE... BŁĄD! NIE ROZDZIAŁ 1... BŁĄD! NIE RYNEK GAZU ZIEMNEGO ZASADY FUNKCJONOWANIA.... BŁĄD! NIE 1.1. RYNEK GAZU ZIEMNEGO ZMIANY STRUKTURALNE

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ BADANIE PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH

INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ BADANIE PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI POLITECHNIKI ŁÓDZKIEJ ZAKŁAD ELEKTROWNI LABORATORIUM POMIARÓW I AUTOMATYKI W ELEKTROWNIACH BADANIE PRZETWORNIKÓW POMIAROWYCH Instrukcja do ćwiczenia Łódź 1996 1. CEL ĆWICZENIA

Bardziej szczegółowo

System monitorowania jakości energii elektrycznej w TAURON Dystrybucja S.A.

System monitorowania jakości energii elektrycznej w TAURON Dystrybucja S.A. System monitorowania jakości energii elektrycznej w TAURON Dystrybucja S.A. AGENDA Dlaczego jakość energii jest ważna Cele i korzyści wdrożenia systemu monitorowania jakości energii elektrycznej (SMJEE)

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE DO SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA. Modernizacja instalacji elektrycznej, oraz systemu automatyki, sterowania i pomiarów.

WYTYCZNE DO SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA. Modernizacja instalacji elektrycznej, oraz systemu automatyki, sterowania i pomiarów. WYTYCZNE DO SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA Temat: Branża: Obiekt: Modernizacja instalacji elektrycznej, oraz systemu automatyki, sterowania i pomiarów. Elektryczna i AKPiA Stacja Uzdatniania

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu. Przykład. Przykład 3/19/2011. Przykład zagadnienia transportowego. Optymalizacja w procesach biznesowych Wykład 2 DECYZJA?

Plan wykładu. Przykład. Przykład 3/19/2011. Przykład zagadnienia transportowego. Optymalizacja w procesach biznesowych Wykład 2 DECYZJA? /9/ Zagadnienie transportowe Optymalizacja w procesach biznesowych Wykład --9 Plan wykładu Przykład zagadnienia transportowego Sformułowanie problemu Własności zagadnienia transportowego Metoda potencjałów

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo procesowe i niezawodność systemów sterowania i automatyki w przemysłowych instalacjach gazu

Bezpieczeństwo procesowe i niezawodność systemów sterowania i automatyki w przemysłowych instalacjach gazu Bezpieczeństwo procesowe i niezawodność systemów sterowania i automatyki w przemysłowych instalacjach gazu Wymagania zamawiającego zastosowania w praktyce Paweł Szufleński Wrocław, 25-26.04.2013 Co zrobić?,

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ZDOLNOŚCI PROCESU O ZALEŻNYCH CHARAKTERYSTYKACH

ANALIZA ZDOLNOŚCI PROCESU O ZALEŻNYCH CHARAKTERYSTYKACH Małgorzata Szerszunowicz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach ANALIZA ZDOLNOŚCI PROCESU O ZALEŻNYCH CHARAKTERYSTYKACH Wprowadzenie Statystyczna kontrola jakości ma na celu doskonalenie procesu produkcyjnego

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO

LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ TRANSPORTU KATEDRA LOGISTYKI I TRANSPORTU PRZEMYSŁOWEGO NR 1 POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO Katowice, październik 5r. CEL ĆWICZENIA Poznanie zjawiska przesunięcia fazowego. ZESTAW

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SYSTEMU POMIAROWEGO (MSA)

ANALIZA SYSTEMU POMIAROWEGO (MSA) StatSoft Polska, tel. 1 484300, 601 414151, info@statsoft.pl, www.statsoft.pl ANALIZA SYSTEMU POMIAROWEGO (MSA) dr inż. Tomasz Greber, Politechnika Wrocławska, Instytut Organizacji i Zarządzania Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Czym jest OnDynamic? OnDynamic dostarcza wartościowych danych w czasie rzeczywistym, 24/7 dni w tygodniu w zakresie: czasu przejazdu,

Czym jest OnDynamic? OnDynamic dostarcza wartościowych danych w czasie rzeczywistym, 24/7 dni w tygodniu w zakresie: czasu przejazdu, Czym jest OnDynamic? OnDynamic (Multimodalny System Monitoringu Ruchu Drogowego) to inteligentna architektura czujników i specjalistycznego oprogramowania, które gwarantują przetwarzanie dużej ilości różnorodnych

Bardziej szczegółowo

Monitoring przepompowni jako efektywna platforma wsparcia serwisu i komunikacji z klientem. Szczyrk, 25 kwietnia 2013

Monitoring przepompowni jako efektywna platforma wsparcia serwisu i komunikacji z klientem. Szczyrk, 25 kwietnia 2013 Monitoring przepompowni jako efektywna platforma wsparcia serwisu i komunikacji z klientem Szczyrk, 25 kwietnia 2013 Serwis Wilo pracuje dla naszych Klientów 60 countries more than 300 own Wilo technicans

Bardziej szczegółowo

AUDYT NAPĘDU ELEKTRYCZNEGO

AUDYT NAPĘDU ELEKTRYCZNEGO Wytyczne do audytu wykonano w ramach projektu Doskonalenie poziomu edukacji w samorządach terytorialnych w zakresie zrównoważonego gospodarowania energią i ochrony klimatu Ziemi dzięki wsparciu udzielonemu

Bardziej szczegółowo

INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ZYGMUNT MACIEJEWSKI. Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci. Warszawa, Olsztyn 2014

INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ZYGMUNT MACIEJEWSKI. Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci. Warszawa, Olsztyn 2014 INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII w ramach projektu OZERISE Odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych ZYGMUNT MACIEJEWSKI Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie minimalnej odważki jako element kwalifikacji operacyjnej procesu walidacji dla wagi analitycznej.

Wyznaczanie minimalnej odważki jako element kwalifikacji operacyjnej procesu walidacji dla wagi analitycznej. Wyznaczanie minimalnej odważki jako element kwalifikacji operacyjnej procesu walidacji dla wagi analitycznej. Andrzej Hantz Dyrektor Centrum Metrologii RADWAG Wagi Elektroniczne Pomiary w laboratorium

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ

MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ Jarosław MAŃKOWSKI * Andrzej ŻABICKI * Piotr ŻACH * MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ 1. WSTĘP W analizach MES dużych konstrukcji wykonywanych na skalę

Bardziej szczegółowo

TERMIS JESTEŚ ZA STERAMI!

TERMIS JESTEŚ ZA STERAMI! ZARZĄDZANIE SIECIĄ CIEPLNĄ Monitorowanie pracy sieci w czasie rzeczywistym EFEKTYWNE DOSTARCZANIE ENERGII CIEPLNEJ is becoming TERMIS JESTEŚ ZA STERAMI! Wyzwania przyszłości już dziś! Oto jakie wymagania

Bardziej szczegółowo

OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI. Jerzy T. Skrzypek

OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI. Jerzy T. Skrzypek OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI Jerzy T. Skrzypek 1 2 3 4 5 6 7 8 Analiza płynności Analiza rentowności Analiza zadłużenia Analiza sprawności działania Analiza majątku i źródeł finansowania Ocena efektywności

Bardziej szczegółowo

Powietrze jest darmowe. Sprężone powietrze już nie. Oszczędzaj energię - obniż rachunki.

Powietrze jest darmowe. Sprężone powietrze już nie. Oszczędzaj energię - obniż rachunki. Powietrze jest darmowe. Sprężone powietrze już nie. Oszczędzaj energię - obniż rachunki. EnergyCampaign_PL_05.indd 1 17-Oct-14 17:10:01 70 % 70% WYDATKÓW NA SPRĘŻARKĘ TO OPŁATY ZA ENERGIĘ EnergyCampaign_PL_05.indd

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Taryfy przedsiębiorstw energetycznych

Rynek energii. Taryfy przedsiębiorstw energetycznych 8 Rynek energii Taryfy przedsiębiorstw energetycznych Z ostatniej chwili Biuletyn Branżowy URE Definicja taryfy (Prawo energetyczne) Taryfa zbiór cen i stawek opłat oraz warunków ich stosowania, opracowany

Bardziej szczegółowo

Struktura systemów sterowania

Struktura systemów sterowania Podstawy komputerowych systemów sterowania Struktura systemów sterowania dr inż. Krzysztof Kołek Materiały wyłącznie dla potrzeb wykładu Podstawy komputerowych systemów sterowania IV rok RA wydział EAIiEB

Bardziej szczegółowo

RAZEM DLA ŚRODOWISKA. Projekt Gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracji Włocławek II etap w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko

RAZEM DLA ŚRODOWISKA. Projekt Gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracji Włocławek II etap w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko RAZEM DLA ŚRODOWISKA Projekt Gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracji Włocławek II etap w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Dla rozwoju infrastruktury i środowiska Lokalizacja Projektu

Bardziej szczegółowo

Automatyka przemysłowa na wybranych obiektach. mgr inż. Artur Jurneczko PROCOM SYSTEM S.A., ul. Stargardzka 8a, 54-156 Wrocław

Automatyka przemysłowa na wybranych obiektach. mgr inż. Artur Jurneczko PROCOM SYSTEM S.A., ul. Stargardzka 8a, 54-156 Wrocław Automatyka przemysłowa na wybranych obiektach mgr inż. Artur Jurneczko PROCOM SYSTEM S.A., ul. Stargardzka 8a, 54-156 Wrocław 2 Cele prezentacji Celem prezentacji jest przybliżenie automatyki przemysłowej

Bardziej szczegółowo

dr inż. Sławomir Kowalczyk - Lumel S.A. mgr inż. Andrzej Nowosad - MPEC Chełm Sp. z o.o.

dr inż. Sławomir Kowalczyk - Lumel S.A. mgr inż. Andrzej Nowosad - MPEC Chełm Sp. z o.o. dr inż. Sławomir Kowalczyk - Lumel S.A. mgr inż. Andrzej Nowosad - MPEC Chełm Sp. z o.o. Wykorzystanie technik monitorowania systemu wizualizacji Lumel - Ciepło dla poprawy stabilności regulacji w układzie

Bardziej szczegółowo

POMIARY WIELKOŚCI NIEELEKTRYCZNYCH

POMIARY WIELKOŚCI NIEELEKTRYCZNYCH POMIARY WIELKOŚCI NIEELEKTRYCZNYCH Dr inż. Eligiusz PAWŁOWSKI Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki Prezentacja do wykładu dla EMST Semestr letni Wykład nr 2 Prawo autorskie Niniejsze

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Maciej Chaczykowski Dr inż. Małgorzata Kwestarz

Dr inż. Maciej Chaczykowski Dr inż. Małgorzata Kwestarz Komputerowa symulacja sieci ciepłowniczej instrumentem zarządzania nowoczesną firmą ciepłowniczą Politechnika Warszawska Zakład Systemów Ciepłowniczych i Gazowniczych Dr inż. Maciej Chaczykowski Dr inż.

Bardziej szczegółowo

LOGISTYKA PRODUKCJI C3 TYTUŁ PREZENTACJI: LOGISTYKA PRODUKCJI OBLICZEŃ ZWIĄZANYCH Z KONCEPCJĄ MRP

LOGISTYKA PRODUKCJI C3 TYTUŁ PREZENTACJI: LOGISTYKA PRODUKCJI OBLICZEŃ ZWIĄZANYCH Z KONCEPCJĄ MRP LOGISTYKA PRODUKCJI C3 PREZENTACJA PRZYKŁADOWYCH, PODSTAWOWYCH OBLICZEŃ ZWIĄZANYCH Z KONCEPCJĄ MRP 2 Logistyka materiałowa Logistyka zaopatrzenia Logistyka dystrybucji Magazyn Pośrednictwo Magazyn Surowce

Bardziej szczegółowo