OKREŚ LANIE CHARAKTERYSTYK DRGANIOWYCH SILNIKÓW TURBINOWYCH W STANACH NIEUSTALONYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "OKREŚ LANIE CHARAKTERYSTYK DRGANIOWYCH SILNIKÓW TURBINOWYCH W STANACH NIEUSTALONYCH"

Transkrypt

1 ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK LII NR 3 (186) 2011 Anrzej Grzą ziela Akaemia Marynarki Wojennej OKREŚ LANIE CHARAKTERYSTYK DRGANIOWYCH SILNIKÓW TURBINOWYCH W STANACH NIEUSTALONYCH STRESZCZENIE W artykule przestawiono metoę wyznaczania charakterystyk rganiowych okrętowych turbinowych silników spalinowych. Zaproponowano sposób akwizycji anych z pomiarów w stanach nieustalonych oraz metoykę baań procesów rganiowych zachozących w procesach zimnego i gorącego rozruchu oraz wybiegu wirnika wytwornicy spalin. Słowa kluczowe: silnik turbinowy, charakterystyki, rgania. WSTĘP Okrętowe turbinowe silniki spalinowe pracując w otwartym ukłazie przepływu czynnika roboczego, zasysają znaczne ilości powietrza zawilgoconego parą woną, kroplami woy morskiej i opaów atmosferycznych. Śroowisko morskie, rgania funamentów spowoowane pływaniem na fali oraz pracą śrub okrętowych, kołysanie wzłużne i poprzeczne i tym poobne czynniki wpływają systematycznie na pogorszenie się stanu technicznego pozespołów silników. Konsekwencją wspomnianych oziaływań jest pogarszanie się stanu technicznego kanałów przepływowych maszyn wirnikowych (osay, erozja itp.). Znaczna część tych zmian znajuje ozwiercielenie we wzroście energii yssypowanej wibroakustycznej. ZAKRES BADAŃ Analizy pomiarów rgań, przeprowazane w trybie off-line, la stanów ustalonych wykonywane są zwykle w celu wykrycia symptomów nieprawiłowej 57

2 Anrzej Grząziela pracy silnika pogorszenia jego stanu technicznego [1, 2, 4, 5]. Najczęściej baania takie służą o jakościowej ientyfikacji eksploatacyjnego niewyrównoważenia wirnika poczas eksperymentów biernych wykonanych w rzeczywistych warunkach pracy silnika na okręcie. Wybór punktów pomiarowych yktują realne możliwości zainstalowania czujników kontrolowanych wielkości, bez ingerencji w konstrukcję. O ich rozmieszczeniu ecyuje analiza teoretyczna oziaływań oraz struktura silnika [1]. Celem baań było ustalenie możliwości rozpoznawania postawowej niesprawności silników turbinowych niewyrównoważenia zespołu wirnikowego poprzez pomiar parametrów rganiowych w stanach nieustalonych. Traktując wirnik silnika turbinowego jako niewyrównoważony, siłę reakcji prostopałej o osi obrotu wału wirnika opisano równaniem [3]: 2 F = mω r sinωt (1) i stosując równanie różniczkowe rgań wymuszonych w postaci:.. 2 F x+ 2h x+ ω x = p( t) =, (2) m gzie: tłumienie c k h = ; częstość ω =, (3) 2m m otrzymano zależność la wirnika niewyrównoważonego w postaci: && x + hx& + ω x = eω ωt, (4) sin gzie: mr n e = m (5) jest niewyrównoważeniem właściwym, przypaającym na jenostkę masy wirnika. Ponieważ ruch wirującego wirnika opisano równaniami: x = acosωt+ bsinωt ; (6) x& = aω sinωt+ bωcos ωt ; (7) 2 2 && x = aω cosωt+ bω sinωt, (8) to postawiając związki (6), (7) i (8) o związku (4), otrzymano: ( 2 )cos ( 2 )sin sin aω + hbω+ aω ωt+ bω haω+ bω ωt = eω ωt. (9) 58 Zeszyty Naukowe AMW

3 Określanie charakterystyk rganiowych silników turbinowych Tożsamość (9) bęzie spełniona, kiey: 3 2hω a = e ; (10) ( ω ω ) + 4h ω ω ( ω ω ) b= e. (11) ( ω ω ) 2 ω h Całka szczególna (7) przyjmie wówczas postać: x = A sin( ωt+ φ ), (12) 0 gzie: A a b 2 2 = + = 2 eω ( ω ω ) + 4h ω ; (13) a tgφ = = 2hω b ω ω. (14) Rozwijając równanie ruchu w szereg trygonometryczny Fouriera, przy uwzglęnieniu wielu rzeczywistych skłaowych A i, uzyskano sygnał reprezentowany w postaci kilku zmiennych zależnych A i określonych la różnych częstości, w tym harmonicznych ω i [4]. Ponieważ rejestrowane sygnały są uśreniane czasowo, a sam sygnał rgań baany w trybie free-run nie jest synchronizowany, więc wstępnie przy pomiarze sygnału wpływ kąta fazowego ϕ i można pominąć. Z powyższego wynika, że powstałe rgania, wynikające z niewyrównoważenia, są rganiami harmonicznymi o postawowej częstości siły wymuszającej równej częstości wirowania wału. Rejestrowana wartość amplituy A, jak wiać z (13), bęzie funkcją liniowo zależną o niewyrównoważenia i o prękości obrotowej w rugiej potęze. Wynika z tego wniosek, że aby baania bez sygnału synchronizującego były powtarzalne, należy je wykonywać przy ustabilizowanym obciążeniu i stałej prękości obrotowej. Ze wzglęu na zmiany wartości moułu Younga w funkcji temperatury przyjęto, że poprawnym miejscem pomiaru na silniku jest zimny punkt poparcia wirnika gniazo łożyska przeniego lub śrokowego sprężarki wytwornicy spalin GG, a kierunek pomiaru zgony z wektorem reakcji ośrokowej promieniowy. Ponieważ równania różniczkowe opisujące ruch wału mają charakter nieliniowy, należy uwzglęnić zakres częstotliwości opowiaający I, II i III harmonicznej sygnału postawowego. Do wykonania baań weryfikacyjnych użyto systemu PULSE v.12.0 oraz piezoelektrycznych czujników przyspieszeń rgań. Przetworniki pomiarowe zamontowano 3 (186)

4 Anrzej Grząziela w pobliżu czujników okrętowego systemu monitoringu na kołnierzu sprężarki, prostopale o osi wirowania oraz na śrokowym łożyskiem turbiny napęowej. CHARAKTERYSTYKI PARAMETRÓW DRGANIOWYCH W PROCESIE AKCELERACJI I DECELERACJI SILNIKA LM 2500 Analiza parametrów rganiowych w stanach nieustalonych jest rzako stosowana w systemach iagnostycznych turbinowych silników spalinowych. Postawową przyczyną utruniającą jej stosowanie jest konieczność zakupu kosztownej aparatury, występowanie gwałtownych zmian temperatury w obrębie wirników oraz wymóg generowania sygnałów synchronizujących prękość obrotową wirnika. W baaniach wykorzystano system PULSE i skupiono się na procesach rozruchu i wybiegu wirnika GG celem ientyfikacji pierwotnych symptomów powstającego niewyrównoważenia wirnika. Silniki LM 2500 mają trzy rozaje rozruchu: zimny, pozorny i gorący. Wykorzystanie pierwszego z procesów rozruchu pozwala na akcelerację wirnika GG o prękości obrotowej ngg = 3000 obr/min w czasie około 12 sekun, natomiast rozruch gorący silnika prowazi o uzyskania przez wirnik GG prękości obrotowej ngg = 6000 obr/min w czasie około 15 sekun (rys. 1.). Oznacza to, że w trakcie rozruchu gorącego następuje znaczący wzrost przyspieszeń kątowych wirnika, co utrunia ientyfikację lokalnych rezonansów. Z tego powou w alszych baaniach stanu technicznego wirnika wykorzystano głównie pierwszy z procesów rozruchowych. Wstępne testy wykonano z zastosowaniem synchronizmu sygnałów, rejestrując prękość obrotową wirnika optycznym znacznikiem bęącym elementem okrętowego systemu monitoringu silników LM 2500 (rys. 2.). Kolejne baania umożliwiły wykonanie charakterystyk z wykorzystaniem proceury AUTOTRACKING, bez znacznika kątowego na wale wirnika. Baania w stanach nieustalonych mają na celu ientyfikację lokalnych rezonansów oraz pierwotnych uszkozeń zmęczeniowych ujawniających się w sposób jenoznaczny w procesie akceleracji i eceleracji wirnika. Czas procesu rozruchu zimnego razem z wybiegiem wynosi około 110 sekun, co umożliwia pełny zapis anych przez owolny system analityczno-pomiarowy. Rejestrowanie sygnałów rganiowych w trybie free-run nie spełnia iagnostycznych wymagań ze wzglęu na zmienne parametry wejściowe uzależnione mięzy innymi o ciśnienia powietrza rozruchowego, ponato poczas realizacji pomiarów w trybie free-run skłaowe harmoniczne nie ukłaają się równolegle, a więc ich ientyfikacja jest utruniona. 60 Zeszyty Naukowe AMW

5 Określanie charakterystyk rganiowych silników turbinowych Rys. 1. Przykłaowy przebieg zmian prękości obrotowej wirnika GG przy zatrzymaniu procesu gorącego rozruchu, o 17 sekuny wioczny wybieg wirnika GG Źróło: opracowanie własne. Rys. 2. Przykłaowe wimo przyspieszeń rgań zarejestrowane w procesie rozruchu zimnego silnika LM 2500 Źróło: opracowanie własne. W trakcie baań procesu rozruchu i wybiegu analizuje się relacje wartości kolejnych harmonicznych, co charakteryzuje niewyrównoważenie wirnika [3]. Innym symptomem jest wzrost chwilowych wartości przyspieszeń rgań, który może być rozpatrywany zarówno w ziezinie przyrostu prękości uruchamianego wirnika (rys. 3.), jak i w ziezinie czasu rozruchu (rys. 4.). Zastosowanie obu proceur pozwala zientyfikować wpływ procesu spalania na zmiany rganiowych symptomów iagnostycznych, a także lokalne rezonanse. Równoczesna obserwacja parametrów rganiowych i prękości obrotowej umożliwia znalezienie relacji pomięzy wytypowanym sygnałem rganiowym a procesami zachozącymi w trakcie rozruchu i wybiegu. Wyniki uzyskane z baań silników umożliwiły wykonanie wzorcowych charakterystyk AUTOTRACKING la całej populacji baanych obiektów. [m/s²] 20m 16m 12m Autospectrum(Signal 2) - Input - slice Working : Input : MB Run-up : Orer Analyzer (Autotracker) [m/s²] Autospectrum(Signal 2) - Input - slice Working : Input : MB Run-up/own : Orer Analyzer (Autotracker) 1,2 800m 8m 4m k 1,2k 1,4k 1,6k [RPM] (Average Spee - Autotracker) Rys. 3. Przykłaowa charakterystyka przyspieszeń rgań (I harmoniczna) z wykorzystaniem proceury AUTOTRACKING w procesie rozruchu gorącego silnika LM 2500 Źróło: opracowanie własne. 400m [s] (Time) Rys. 4. Przykłaowa charakterystyka przyspieszeń rgań (III harmoniczna) z wykorzystaniem proceury AUTOTRACKING w procesie gorącego rozruchu silnika LM 2500 Źróło: opracowanie własne. 3 (186)

6 Anrzej Grząziela Przeprowazone baania pilotażowe poparte wynikami symulacji numerycznych pozwoliły określić postacie rgań własnych wirnika wytwornicy spalin. Uzyskane wyniki wskazują w wimie prękości i przyspieszeń rgań skłaowe, które są efektem lokalnych rezonansów występujących zarówno w procesie rozruchu, jak i wybiegu wirnika. Interesujący jest fakt, że każy z teoretycznie ientycznych silników ma własne cechy charakterystyczne w wimie rgań określone roboczo jako fingerprints (ociski palców). WNIOSKI Postawowym narzęziem baawczym la analiz w stanach nieustalonych przy braku możliwości pozyskania sygnału synchronizującego jest proceura AUTOTRACKING. Wykorzystanie ślezenia rzęów ma zastosowanie zarówno w procesie rozruchu, jak i wybiegu. Prowazone analizy umożliwiły przestawienie procesu akceleracji i eceleracji w postaci: analizy rzęów prękości rgań w ziezinie czasu lub zmian prękości obrotowej wirnika wytwornicy spalin; analizy rzęów przyspieszeń rgań w ziezinie czasu lub zmian prękości obrotowej wirnika wytwornicy spalin; analizy zmian wartości wytypowanej harmonicznej prękości lub przyspieszeń rgań w ziezinie czasu lub zmian prękości obrotowej wirnika wytwornicy spalin; analizy zmian prękości obrotowej wytwornicy spalin (ślezenie rzęu) w funkcji czasu (tzw. czas wybiegu). Schemat ieowy ientyfikacji zmian w rozpatrywanych analizach przestawia rysunek 5. Postawowym problemem, związanym z wykonywaniem pomiarów na obiektach rzeczywistych, jest wybór miejsc mocowania czujników pomiarowych. Wyniki baań oraz ientyfikacja moelu numerycznego wirnika GG wskazują, że mimo truności związanych z realnymi możliwościami instalacji czujników zaproponowany obór punktów pomiarowych jest słuszny. Analiza teoretyczna pozwoliła określić zakres niezbęnych baań oraz przygotować program ANALIZA, którego zaaniem jest archiwizacja anych oraz ich przetwarzanie. 62 Zeszyty Naukowe AMW

7 Określanie charakterystyk rganiowych silników turbinowych Rys. 5. Schemat ieowy ientyfikacji zmian w stanach nieustalonych przy analizach AUTOTRACKING Źróło: opracowanie własne. Porównanie zarejestrowanych parametrów rozruchów i wybiegów wirnika GG w trakcie jego eksploatacji pozwala na określenie zmian stanu technicznego obiektu związanych mięzy innymi ze zmianami momentu bezwłaności (uszkozenie łopatek lub obecność oleju w przestrzeni wewnętrznej bębna wytwornicy spalin, oporów pracy łożyskowania itp.). BIBLIOGRAFIA [1] Aamkiewicz A., Łutowicz M., An Attempt to Evaluate the Technical Conition of a Ship Auxiliary Driving Unit with a Gas Turbine Engine on the Basis of Vibrations, Marine Technology Transactions, Polish Acaemy of Sciences, Branch in Gańsk, 2000, Vol. 11, p. 19. [2] Charchalis A., Grząziela A., Diagnozowanie zespołów wirnikowych okrętowych turbinowych silników spalinowych w oparciu o analizę parametrów wibroakustycznych, II International Congress of Technical Diagnostics, Diagnostyka 2000, Politechnika Warszawska, Warszawa, (186)

8 Anrzej Grząziela [3] Grząziela A., Diagnosing of naval gas turbine rotors with use of vibroacoustic parameters, Polish Maritime Research, 2000, No 3. [4] Łączkowski R., Wyważanie elementów wirujących, Wyawnictwo Naukowo- -Techniczne, Warszawa [5] Monitorowanie stanu maszyn, Brüel & Kjaer, Naerum Dania. K. Larsen & Sфn A/S, DK-2600 Glostrup, DETERMINING VIBRATION CHARACTERISTICS IN MARINE TURBINE ENGINES IN TRANSIENTS CONDITIONS ABSTRACT The paper presents a metho for etermining vibration characteristics in marine turbine engines. It proposes a way of ata acquisition from measurements in transient conitions, as well as methoology for investigating vibration processes occurring uner run-up an shut-own engine processes an rotor coasting of gas generator. Keywors: turbine engine, characteristics, vibrations. 64 Zeszyty Naukowe AMW

NOWOCZESNE METODY POMIARU DRGAŃ W IDENTYFIKACJI B ŁĘDÓW TECHNOLOGICZNYCH MASZYN WIRUJĄ CYCH

NOWOCZESNE METODY POMIARU DRGAŃ W IDENTYFIKACJI B ŁĘDÓW TECHNOLOGICZNYCH MASZYN WIRUJĄ CYCH ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK XLX NR 2 (177) 2009 Andrzej Grzą dziela Akademia Marynarki Wojennej NOWOCZESNE METODY POMIARU DRGAŃ W IDENTYFIKACJI B ŁĘDÓW TECHNOLOGICZNYCH MASZYN WIRUJĄ

Bardziej szczegółowo

WYZNACZENIE CHARAKTERYSTYK EKSPLOATACYJNYCH OKRĘ TOWEGO TURBINOWEGO SILNIKA SPALINOWEGO LM2500

WYZNACZENIE CHARAKTERYSTYK EKSPLOATACYJNYCH OKRĘ TOWEGO TURBINOWEGO SILNIKA SPALINOWEGO LM2500 ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK LIV NR 2 (193) 2013 Bogdan Pojawa Akademia Marynarki Wojennej Wydział Mechaniczno-Elektryczny, Instytut Budowy i Eksploatacji Okrętów 81-103 Gdynia, ul.

Bardziej szczegółowo

Struktura układu pomiarowego drgań mechanicznych

Struktura układu pomiarowego drgań mechanicznych Wstęp Diagnostyka eksploatacyjna maszyn opiera się na obserwacji oraz analizie sygnału uzyskiwanego za pomocą systemu pomiarowego. Pomiar sygnału jest więc ważnym, integralnym jej elementem. Struktura

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 6 IZOLACJA DRGAŃ MASZYNY. 1. Cel ćwiczenia

Ćwiczenie 6 IZOLACJA DRGAŃ MASZYNY. 1. Cel ćwiczenia Ćwiczenie 6 IZOLACJA DRGAŃ MASZYNY 1. Cel ćwiczenia Przeprowadzenie izolacji drgań przekładni zębatej oraz doświadczalne wyznaczenie współczynnika przenoszenia drgań urządzenia na fundament.. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKI OKRĘ TOWYCH TURBINOWYCH SILNIKÓW SPALINOWYCH W STANACH PRACY USTALONEJ

CHARAKTERYSTYKI OKRĘ TOWYCH TURBINOWYCH SILNIKÓW SPALINOWYCH W STANACH PRACY USTALONEJ ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK LII NR 4 (187) 2011 Bogdan Pojawa Akademia Marynarki Wojennej CHARAKTERYSTYKI OKRĘ TOWYCH TURBINOWYCH SILNIKÓW SPALINOWYCH W STANACH PRACY USTALONEJ STRESZCZENIE

Bardziej szczegółowo

Zmiana punktu pracy wentylatorów dużej mocy z regulowaną prędkością obrotową w obiektach wytwarzających energię cieplną lub elektryczną

Zmiana punktu pracy wentylatorów dużej mocy z regulowaną prędkością obrotową w obiektach wytwarzających energię cieplną lub elektryczną Zmiana punktu pracy wentylatorów dużej mocy z regulowaną prędkością obrotową w obiektach wytwarzających energię cieplną lub elektryczną Zbigniew Szulc 1. Wstęp Wentylatory dużej mocy (powyżej 500 kw stosowane

Bardziej szczegółowo

U L T R A ZAKŁAD BADAŃ MATERIAŁÓW

U L T R A ZAKŁAD BADAŃ MATERIAŁÓW U L T R A ZAKŁAD BADAŃ MATERIAŁÓW Zał 1 instr Nr02/01 str. 53-621 Wrocław, Głogowska 4/55, tel/fax 071 3734188 52-404 Wrocław, Harcerska 42, tel. 071 3643652 www.ultrasonic.home.pl tel. kom. 0 601 710290

Bardziej szczegółowo

Wykład 9. Fizyka 1 (Informatyka - EEIiA 2006/07)

Wykład 9. Fizyka 1 (Informatyka - EEIiA 2006/07) Wyład 9 Fizya 1 (Informatya - EEIiA 006/07) 9 11 006 c Mariusz Krasińsi 006 Spis treści 1 Ruch drgający. Dlaczego właśnie harmoniczny? 1 Drgania harmoniczne proste 1.1 Zależność między wychyleniem, prędością

Bardziej szczegółowo

PRzETWARzANiE informacji zapisanych W REjESTRATORzE EkSPLOATACYjNYm dla CELóW diagnozowania STANU LOTNiCzEgO SiLNikA TURbiNOWEgO

PRzETWARzANiE informacji zapisanych W REjESTRATORzE EkSPLOATACYjNYm dla CELóW diagnozowania STANU LOTNiCzEgO SiLNikA TURbiNOWEgO PRACE instytutu LOTNiCTWA 213, s. 235-244, Warszawa 2011 PRzETWARzANiE informacji zapisanych W REjESTRATORzE EkSPLOATACYjNYm dla CELóW diagnozowania STANU LOTNiCzEgO SiLNikA TURbiNOWEgO WłodzImIerz BalIckI

Bardziej szczegółowo

METODYKA BADAŃ MAŁYCH SIŁOWNI WIATROWYCH

METODYKA BADAŃ MAŁYCH SIŁOWNI WIATROWYCH Inżynieria Rolnicza 2(100)/2008 METODYKA BADAŃ MAŁYCH SIŁOWNI WIATROWYCH Krzysztof Nalepa, Maciej Neugebauer, Piotr Sołowiej Katedra Elektrotechniki i Energetyki, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Bardziej szczegółowo

UKŁADÓW WIRNIKOWYCH OKRĘTOWYCH SILNIKÓW TURBINOWYCH MODUŁ DIAGNOSTYCZNY STANÓW NIEUSTALONYCH

UKŁADÓW WIRNIKOWYCH OKRĘTOWYCH SILNIKÓW TURBINOWYCH MODUŁ DIAGNOSTYCZNY STANÓW NIEUSTALONYCH Z E S Z Y T Y N A U K O W E A K A D E M I I M A R Y N A R K I W O J E N N E J S C I E N T I F I C J O U R N A L O F P O L I S H N A V A L A C A D E M Y 2014 (LV) 4 (199) Andrzej Grządziela 1), Pero Vidan

Bardziej szczegółowo

Badanie prądnicy synchronicznej

Badanie prądnicy synchronicznej POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH LABORATORIUM ELEKTRYCZNE Badanie prądnicy synchronicznej (E 18) Opracował: Dr inż. Włodzimierz OGULEWICZ

Bardziej szczegółowo

WAHADŁO SPRĘŻYNOWE. POMIAR POLA ELIPSY ENERGII.

WAHADŁO SPRĘŻYNOWE. POMIAR POLA ELIPSY ENERGII. ĆWICZENIE 3. WAHADŁO SPRĘŻYNOWE. POMIAR POLA ELIPSY ENERGII. 1. Oscylator harmoniczny. Wprowadzenie Oscylatorem harmonicznym nazywamy punt materialny, na tóry,działa siła sierowana do pewnego centrum,

Bardziej szczegółowo

Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI. Badanie pompy ciepła - 1 -

Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI. Badanie pompy ciepła - 1 - Katera Silników Spalinowych i Pojazów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI Baanie pompy - - Wstęp teoretyczny Pompa jest urzązeniem eneretycznym, które realizuje przepływ w kierunku wzrostu temperatury. Pobiera ciepło

Bardziej szczegółowo

Rys. 2. Kolejne etapy pracy łopatek kierownicy turbiny (opis w tekście) Fig. 2. Successive stages of guide apparatus blades running

Rys. 2. Kolejne etapy pracy łopatek kierownicy turbiny (opis w tekście) Fig. 2. Successive stages of guide apparatus blades running Journal of KONES Internal Combustion Engines 2005, vol. 12, 3-4 THE SELECTION OF OPTIMAL CONTROL SYSTEM OF A TURBOCHARGER WITH A CHANGEABLE GEOMETRY OF A TURBINE GUIDE APPARATUS Jerzy Jaskólski Marcin

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA

INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA LABORATORIUM ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII Katedra Aparatury i Maszynoznawstwa Chemicznego Wydział Chemiczny Politechniki Gdańskiej INSTRUKCJA LABORATORYJNA NR 4-EW ELEKTROWNIA WIATROWA ELEKTROWNIA WIATROWA

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA ENDOSKOPOWA SILNIKÓW OKRĘ TOWYCH

DIAGNOSTYKA ENDOSKOPOWA SILNIKÓW OKRĘ TOWYCH ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK XLV NR 3 (158) 2004 Zbigniew Korczewski Bogdan Pojawa DIAGNOSTYKA ENDOSKOPOWA SILNIKÓW OKRĘ TOWYCH STRESZCZENIE W eksploatacji okrętowych silników spalinowych

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA LUBELSKA

POLITECHNIKA LUBELSKA Badania opływu turbiny wiatrowej typu VAWT (Vertical Axis Wind Turbine) Międzyuczelniane Inżynierskie Warsztaty Lotnicze Cel prezentacji Celem prezentacji jest opis przeprowadzonych badań CFD oraz tunelowych

Bardziej szczegółowo

BADANIE JEDNOFAZOWEGO SILNIKA ASYNCHRONICZNEGO Strona 1/5

BADANIE JEDNOFAZOWEGO SILNIKA ASYNCHRONICZNEGO Strona 1/5 BADANIE JEDNOFAZOWEGO SILNIKA ASYNCHRONICZNEGO Strona 1/5 BADANIE JEDNOFAZOWEGO SILNIKA ASYNCHRONICZNEGO 1. Wiadomości wstępne Silniki asynchroniczne jednofazowe są szeroko stosowane wszędzie tam, gdzie

Bardziej szczegółowo

Pomiar prędkości obrotowej

Pomiar prędkości obrotowej 2.3.2. Pomiar prędkości obrotowej Metody: Kontaktowe mechaniczne (prądniczki tachometryczne różnych typów), Bezkontaktowe: optyczne (światło widzialne, podczerwień, laser), elektromagnetyczne (indukcyjne,

Bardziej szczegółowo

J. Szantyr Wykład 2 - Podstawy teorii wirnikowych maszyn przepływowych

J. Szantyr Wykład 2 - Podstawy teorii wirnikowych maszyn przepływowych J. Szantyr Wykład 2 - Podstawy teorii wirnikowych maszyn przepływowych a) Wentylator lub pompa osiowa b) Wentylator lub pompa diagonalna c) Sprężarka lub pompa odśrodkowa d) Turbina wodna promieniowo-

Bardziej szczegółowo

DRGANIA ELEMENTÓW KONSTRUKCJI

DRGANIA ELEMENTÓW KONSTRUKCJI DRGANIA ELEMENTÓW KONSTRUKCJI (Wprowadzenie) Drgania elementów konstrukcji (prętów, wałów, belek) jak i całych konstrukcji należą do ważnych zagadnień dynamiki konstrukcji Przyczyna: nawet niewielkie drgania

Bardziej szczegółowo

STANOWISKOWE BADANIE ZESPOŁU PRZENIESIENIA NAPĘDU NA PRZYKŁADZIE WIELOSTOPNIOWEJ PRZEKŁADNI ZĘBATEJ

STANOWISKOWE BADANIE ZESPOŁU PRZENIESIENIA NAPĘDU NA PRZYKŁADZIE WIELOSTOPNIOWEJ PRZEKŁADNI ZĘBATEJ Postępy Nauki i Techniki nr 12, 2012 Jakub Lisiecki *, Paweł Rosa *, Szymon Lisiecki * STANOWISKOWE BADANIE ZESPOŁU PRZENIESIENIA NAPĘDU NA PRZYKŁADZIE WIELOSTOPNIOWEJ PRZEKŁADNI ZĘBATEJ Streszczenie.

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ

LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ VIII-EW ELEKTROWNIA WIATROWA LABORATORIUM Z PROEKOLOGICZNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ODNAWIALNEJ Katedra Aparatury i Maszynoznawstwa Chemicznego Instrukcja ćwiczenia nr 8. EW 1 8 EW WYZNACZENIE ZAKRESU PRACY I

Bardziej szczegółowo

Badania właściwości dynamicznych sieci gazowej z wykorzystaniem pakietu SimNet TSGas 3

Badania właściwości dynamicznych sieci gazowej z wykorzystaniem pakietu SimNet TSGas 3 Andrzej J. Osiadacz Maciej Chaczykowski Łukasz Kotyński Badania właściwości dynamicznych sieci gazowej z wykorzystaniem pakietu SimNet TSGas 3 Andrzej J. Osiadacz, Maciej Chaczykowski, Łukasz Kotyński,

Bardziej szczegółowo

KOOF Szczecin: www.of.szc.pl

KOOF Szczecin: www.of.szc.pl 3OF_III_D KOOF Szczecin: www.of.szc.pl XXXII OLIMPIADA FIZYCZNA (198/1983). Stopień III, zadanie doświadczalne D Źródło: Nazwa zadania: Działy: Słowa kluczowe: Komitet Główny Olimpiady Fizycznej; Waldemar

Bardziej szczegółowo

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM

MECHANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM MECANIKA PŁYNÓW LABORATORIUM Ćwiczenie nr 4 Współpraca pompy z układem przewodów. Celem ćwiczenia jest sporządzenie charakterystyki pojedynczej pompy wirowej współpracującej z układem przewodów, przy różnych

Bardziej szczegółowo

BADANIA STĘŻE Ń ZWIĄZKÓW SZKODLIWYCH SPALIN TURBINOWEGO SILNIKA ŚMIGŁOWEGO W USTALONYCH WARUNKACH EKSPLOATACYJNYCH

BADANIA STĘŻE Ń ZWIĄZKÓW SZKODLIWYCH SPALIN TURBINOWEGO SILNIKA ŚMIGŁOWEGO W USTALONYCH WARUNKACH EKSPLOATACYJNYCH ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK LIV NR 1 (192) 2013 Jerzy Merkisz, Jarosław Markowski, Jacek Pielecha Politechnika Poznańska Wydział Maszyn Roboczych i Transportu, Instytut Silników Spalinowych

Bardziej szczegółowo

POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ UKŁADU NAPĘDOWEGO Z SILNIKIEM INDUKCYJNYM ŚREDNIEGO NAPIĘCIA POPRZEZ JEGO ZASILANIE Z PRZEMIENNIKA CZĘSTOTLIWOŚCI

POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ UKŁADU NAPĘDOWEGO Z SILNIKIEM INDUKCYJNYM ŚREDNIEGO NAPIĘCIA POPRZEZ JEGO ZASILANIE Z PRZEMIENNIKA CZĘSTOTLIWOŚCI Zeszyty Problemowe Maszyny Elektryczne Nr 73/5 49 Zbigniew Szulc, łodzimierz Koczara Politechnika arszawska, arszawa POPRAA EFEKTYNOŚCI ENERGETYCZNEJ UKŁADU NAPĘDOEGO Z SILNIKIEM INDUKCYJNYM ŚREDNIEGO

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu. III Drużynowy Konkurs Techniczny EKOTECH 2013

Regulamin Konkursu. III Drużynowy Konkurs Techniczny EKOTECH 2013 Regulamin Konkursu III Drużynowy Konkurs Techniczny EKOTECH 2013 1. Postanowienia ogólne 1. Organizatorem Konkursu III Drużynowy Konkurs Techniczny EKOTECH 2013, zwanego dalej Konkursem, jest Instytut

Bardziej szczegółowo

BADANIA DIAGNOSTYCZNE W EKSPLOATACJI OKRĘ TOWYCH TURBINOWYCH SILNIKÓW SPALINOWYCH

BADANIA DIAGNOSTYCZNE W EKSPLOATACJI OKRĘ TOWYCH TURBINOWYCH SILNIKÓW SPALINOWYCH ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK XLVI NR 2 (161) 2005 Zbigniew Korczewski BADANIA DIAGNOSTYCZNE W EKSPLOATACJI OKRĘ TOWYCH TURBINOWYCH SILNIKÓW SPALINOWYCH STRESZCZENIE W artykule scharakteryzowano

Bardziej szczegółowo

BADANIE WŁ A Ś CIWOŚ CI PŁ YNÓW CHŁ ODZĄ CYCH DO UKŁ ADU CHŁ ODZENIA O PODWYŻ SZONEJ TEMPERATURZE

BADANIE WŁ A Ś CIWOŚ CI PŁ YNÓW CHŁ ODZĄ CYCH DO UKŁ ADU CHŁ ODZENIA O PODWYŻ SZONEJ TEMPERATURZE ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK LIII NR 1 (188) 212 Rafał Kkowski Akademia Morska w Gdyni Jerzy Walentynowicz Wojskowa Akademia Techniczna BADANIE WŁ A Ś CIWOŚ CI PŁ YNÓW CHŁ ODZĄ CYCH

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA WIBROAKUSTYCZNA W OPARCIU O UREGULOWANIA NORMATYWNE PN I ISO

DIAGNOSTYKA WIBROAKUSTYCZNA W OPARCIU O UREGULOWANIA NORMATYWNE PN I ISO Zeszyty Problemowe Maszyny Elektryczne Nr 2/2013 (99) 115 Marek Klimowski Politechnika Opolska, Opole DIAGNOSTYKA WIBROAKUSTYCZNA W OPARCIU O UREGULOWANIA NORMATYWNE PN I ISO VIBROACOUSTIC DIAGNOSTICS

Bardziej szczegółowo

ANALiZA WYKORZYSTANiA TERMOWiZJi DO OCENY PRZEBiEGU ROZRUCHU SiLNiKA TURBiNOWEGO NA POKŁADZiE ŚMiGŁOWACA

ANALiZA WYKORZYSTANiA TERMOWiZJi DO OCENY PRZEBiEGU ROZRUCHU SiLNiKA TURBiNOWEGO NA POKŁADZiE ŚMiGŁOWACA PRACE instytutu LOTNiCTWA 230, s. 34-51, Warszawa 2013 ANALiZA WYKORZYSTANiA TERMOWiZJi DO OCENY PRZEBiEGU ROZRUCHU SiLNiKA TURBiNOWEGO NA POKŁADZiE ŚMiGŁOWACA StefaN fijałkowski Politechnika Lubelska

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE SILNIKA INDUKCYJNEGO ORAZ SYNCHRONICZNEGO Z MAGNESAMI TRWAŁYMI I ROZRUCHEM BEZPOŚREDNIM - BADANIA EKSPERYMENTALNE

PORÓWNANIE SILNIKA INDUKCYJNEGO ORAZ SYNCHRONICZNEGO Z MAGNESAMI TRWAŁYMI I ROZRUCHEM BEZPOŚREDNIM - BADANIA EKSPERYMENTALNE Zeszyty Problemowe Maszyny Elektryczne Nr 77/27 277 Tomasz Zawilak, Ludwik Antal Politechnika Wrocławska, Wrocław PORÓWNANIE SILNIKA INDUKCYJNEGO ORAZ SYNCHRONICZNEGO Z MAGNESAMI TRWAŁYMI I ROZRUCHEM BEZPOŚREDNIM

Bardziej szczegółowo

Ć W I C Z E N I E N R M-2

Ć W I C Z E N I E N R M-2 INSYU FIZYKI WYDZIAŁ INŻYNIERII PRODUKCJI I ECHNOLOGII MAERIAŁÓW POLIECHNIKA CZĘSOCHOWSKA PRACOWNIA MECHANIKI Ć W I C Z E N I E N R M- ZALEŻNOŚĆ OKRESU DRGAŃ WAHADŁA OD AMPLIUDY Ćwiczenie M-: Zależność

Bardziej szczegółowo

SZKIC ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ W ARKUSZU II. Zadanie 28. Kołowrót

SZKIC ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ W ARKUSZU II. Zadanie 28. Kołowrót SZKIC ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ W ARKUSZU II Zadanie 8. Kołowrót Numer dania Narysowanie sił działających na układ. czynność danie N N Q 8. Zapisanie równania ruchu obrotowego kołowrotu.

Bardziej szczegółowo

Realizacja w układzie FPGA algorytmu pomiaru prędko kompensowanym enkoderze inkrementalnym

Realizacja w układzie FPGA algorytmu pomiaru prędko kompensowanym enkoderze inkrementalnym Realizacja w układzie FPGA algorytmu pomiaru prędko dkości, bazującego na kompensowanym enkoderze inkrementalnym realizowany w ramach projektu badawczego rozwojowego Metody inteligentnego przetwarzania

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka stanu wibracyjnego fundamentu zespołu pomp diagonalnych.

Diagnostyka stanu wibracyjnego fundamentu zespołu pomp diagonalnych. Diagnostyka stanu wibracyjnego fundamentu zespołu pomp diagonalnych. Autorzy: mgr inż. Jan MARASZEWSKI mgr inż. Witold MARASZEWSKI 1. Zakres badań i pomiarów. Zakres badań obejmował pomiar drgań zespołu

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka drganiowa trakcyjnych maszyn elektrycznych - przykład asymetrii geometrii promieniowej między stojanem a wirnikiem

Diagnostyka drganiowa trakcyjnych maszyn elektrycznych - przykład asymetrii geometrii promieniowej między stojanem a wirnikiem BARAŃSKI Marcin Diagnostyka drganiowa trakcyjnych maszyn elektrycznych - przykład asymetrii geometrii promieniowej między stojanem a wirnikiem WSTĘP Występowanie asymetrii promieniowej między stojanem,

Bardziej szczegółowo

ALGORYTM OBLICZENIOWY DRGAŃ SWOBODNYCH Ł OPATKI WIRNIKOWEJ

ALGORYTM OBLICZENIOWY DRGAŃ SWOBODNYCH Ł OPATKI WIRNIKOWEJ ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK XLIX NR (73) Lesł aw Kyzioł Leszek Kubitz Akademia Marynarki Wojennej ALGORYTM OBLICZENIOWY DRGAŃ SWOBODNYCH Ł OPATKI WIRNIKOWEJ STRESZCZENIE Przedstawiono

Bardziej szczegółowo

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH Dr inż. Artur JAWORSKI, Dr inż. Hubert KUSZEWSKI, Dr inż. Adam USTRZYCKI W artykule przedstawiono wyniki analizy symulacyjnej

Bardziej szczegółowo

Metoda elementów skończonych

Metoda elementów skończonych Metoda elementów skończonych Wraz z rozwojem elektronicznych maszyn obliczeniowych jakimi są komputery zaczęły pojawiać się różne numeryczne metody do obliczeń wytrzymałości różnych konstrukcji. Jedną

Bardziej szczegółowo

Laboratoryjny system do badania charakterystyk kątowych czujników anemometrycznych

Laboratoryjny system do badania charakterystyk kątowych czujników anemometrycznych 19 Prace Instytutu Mechaniki Górotworu PAN Tom 8, nr 1-4, (2006), s. 19-24 Instytut Mechaniki Górotworu PAN Laboratoryjny system do badania charakterystyk kątowych czujników anemometrycznych PAWEŁ JAMRÓZ,

Bardziej szczegółowo

System monitoringu jakości energii elektrycznej

System monitoringu jakości energii elektrycznej System monitoringu jakości energii elektrycznej Pomiary oraz analiza jakości energii elektrycznej System Certan jest narzędziem pozwalającym na ciągłą ocenę parametrów jakości napięć i prądów w wybranych

Bardziej szczegółowo

Laboratorium z Konwersji Energii. Silnik Wiatrowy

Laboratorium z Konwersji Energii. Silnik Wiatrowy Laboratorium z Konwersji Energii Silnik Wiatrowy 1.0.WSTĘP Silnik wiatrowy to silnik wirnikowy zamieniający energię kinetyczną wiatru na pracę mechaniczną łopat wirnika, dzięki której wytwarzana jest energia

Bardziej szczegółowo

Prezentacja działalno

Prezentacja działalno Prezentacja działalno alności- usługi ugi AS INSTRUMENT POLSKA 05-075 075 Warszawa-Weso Wesoła Ul. Dzielna 21 Tel. +48 22 773 46 62 Faks +48 22 773 46 68 www.asinstrument.eu Podstawowy cel naszej działalności

Bardziej szczegółowo

KARTY POMIAROWE DO BADAŃ DROGOWYCH

KARTY POMIAROWE DO BADAŃ DROGOWYCH Katedra Pojazdów i Sprzętu Mechanicznego Laboratorium KARTY POMIAROWE DO BADAŃ DROGOWYCH Zawartość 5 kart pomiarowych Kielce 00 Opracował : dr inż. Rafał Jurecki str. Strona / Silnik Charakterystyka obiektu

Bardziej szczegółowo

POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ UKŁADU NAPĘDOWEGO POMPY WODY ZASILAJĄCEJ DUŻEJ MOCY

POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ UKŁADU NAPĘDOWEGO POMPY WODY ZASILAJĄCEJ DUŻEJ MOCY Zeszyty Problemowe Maszyny Elektryczne Nr 78/27 99 Tomasz Kubera, PKN Orlen, Płock Zbigniew Szulc, Politechnika Warszawska, Warszawa POPRAWA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ UKŁADU NAPĘDOWEGO POMPY WODY ZASILAJĄCEJ

Bardziej szczegółowo

20. BADANIE SZTYWNOŚCI SKRĘTNEJ NADWOZIA. 20.1. Cel ćwiczenia. 20.2. Wprowadzenie

20. BADANIE SZTYWNOŚCI SKRĘTNEJ NADWOZIA. 20.1. Cel ćwiczenia. 20.2. Wprowadzenie 20. BADANIE SZTYWNOŚCI SKRĘTNEJ NADWOZIA 20.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest wykonanie pomiaru sztywności skrętnej nadwozia samochodu osobowego. 20.2. Wprowadzenie Sztywność skrętna jest jednym z

Bardziej szczegółowo

KOOF Szczecin: www.of.szc.pl

KOOF Szczecin: www.of.szc.pl LVIII OLIMPIADA FIZYCZNA (2008/2009). Stopień II, zaanie oświaczalne D. Źróło: Autor: Nazwa zaania: Działy: Słowa kluczowe: Komitet Główny Olimpiay Fizycznej. Ernest Groner Komitet Główny Olimpiay Fizycznej,

Bardziej szczegółowo

Rys. 1 Schemat układu L 2 R 2 E C 1. t(0+)

Rys. 1 Schemat układu L 2 R 2 E C 1. t(0+) Autor: Piotr Fabijański Koreferent: Paweł Fabijański Zadanie Obliczyć napięcie na stykach wyłącznika S zaraz po jego otwarciu, w chwili t = (0 + ) i w stanie ustalonym, gdy t. Do obliczeń przyjąć następujące

Bardziej szczegółowo

T Ł UMIENIE DRGAŃ SKRĘ TNYCH WAŁ ÓW KORBOWYCH SILNIKÓW OKRĘ TOWYCH OGÓLNA METODYKA DOBORU WISKOTYCZNEGO TŁ UMIKA DRGAŃ

T Ł UMIENIE DRGAŃ SKRĘ TNYCH WAŁ ÓW KORBOWYCH SILNIKÓW OKRĘ TOWYCH OGÓLNA METODYKA DOBORU WISKOTYCZNEGO TŁ UMIKA DRGAŃ ZESZYTY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK LIII NR 4 (191) 2012 Wojciech Homik Politechnika Rzeszowska T Ł UMIENIE DRGAŃ SKRĘ TNYCH WAŁ ÓW KORBOWYCH SILNIKÓW OKRĘ TOWYCH OGÓLNA METODYKA DOBORU WISKOTYCZNEGO

Bardziej szczegółowo

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude

Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki. Opracował: Mgr inż. Marek Staude Podstawy Elektrotechniki i Elektroniki Opracował: Mgr inż. Marek Staude Instytut Elektrotechniki i Automatyki Okrętowej Część 8 Maszyny asynchroniczne indukcyjne prądu zmiennego Maszyny asynchroniczne

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN. Ćwiczenie D - 4. Zastosowanie teoretycznej analizy modalnej w dynamice maszyn

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN. Ćwiczenie D - 4. Zastosowanie teoretycznej analizy modalnej w dynamice maszyn POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN Ćwiczenie D - 4 Temat: Zastosowanie teoretycznej analizy modalnej w dynamice maszyn Opracowanie: mgr inż. Sebastian Bojanowski Zatwierdził:

Bardziej szczegółowo

Metrologia: organizacja eksperymentu pomiarowego

Metrologia: organizacja eksperymentu pomiarowego Metrologia: organizacja eksperymentu pomiarowego (na podstawie: Żółtowski B. Podstawy diagnostyki maszyn, 1996) dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Teoria eksperymentu: Teoria eksperymentu

Bardziej szczegółowo

AUTOMATYKA I STEROWANIE W CHŁODNICTWIE, KLIMATYZACJI I OGRZEWNICTWIE L2 STEROWANIE INWERTEROWYM URZĄDZENIEM CHŁODNICZYM W TRYBIE P

AUTOMATYKA I STEROWANIE W CHŁODNICTWIE, KLIMATYZACJI I OGRZEWNICTWIE L2 STEROWANIE INWERTEROWYM URZĄDZENIEM CHŁODNICZYM W TRYBIE P ĆWICZENIE LABORAORYJNE AUOMAYKA I SEROWANIE W CHŁODNICWIE, KLIMAYZACJI I OGRZEWNICWIE L2 SEROWANIE INWEREROWYM URZĄDZENIEM CHŁODNICZYM W RYBIE P Wersja: 2013-09-30-1- 2.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

BADANIA WIRNIKA TURBINY WIATRROWEJ O REGULOWANYM POŁOŻENIU ŁOPAT ROBOCZYCH. Zbigniew Czyż, Zdzisław Kamiński

BADANIA WIRNIKA TURBINY WIATRROWEJ O REGULOWANYM POŁOŻENIU ŁOPAT ROBOCZYCH. Zbigniew Czyż, Zdzisław Kamiński BADANIA WIRNIKA TURBINY WIATRROWEJ O REGULOWANYM POŁOŻENIU ŁOPAT ROBOCZYCH Zbigniew Czyż, Zdzisław Kamiński Politechnika Lubelska, Wydział Mechaniczny, Katedra Termodynamiki, Mechaniki Płynów i Napędów

Bardziej szczegółowo

Wzmacniacz jako generator. Warunki generacji

Wzmacniacz jako generator. Warunki generacji Generatory napięcia sinusoidalnego Drgania sinusoidalne można uzyskać Poprzez utworzenie wzmacniacza, który dla jednej częstotliwości miałby wzmocnienie równe nieskończoności. Poprzez odtłumienie rzeczywistego

Bardziej szczegółowo

PRACA DYPLOMOWA Magisterska

PRACA DYPLOMOWA Magisterska POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Samochodów i Maszyn Roboczych PRACA DYPLOMOWA Magisterska Studia stacjonarne dzienne Semiaktywne tłumienie drgań w wymuszonych kinematycznie układach drgających z uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

Wykład 4. Strumień magnetyczny w maszynie synchroniczne magnes trwały, elektromagnes. Magneśnica wirnik z biegunami magnetycznymi. pn 60.

Wykład 4. Strumień magnetyczny w maszynie synchroniczne magnes trwały, elektromagnes. Magneśnica wirnik z biegunami magnetycznymi. pn 60. Serwonapędy w automatyce i robotyce Wykład 4 Piotr Sauer Katedra Sterowania i Inżynierii Systemów Silnik synchroniczny - wprowadzenie Maszyna synchroniczna maszyna prądu przemiennego, której wirnik w stanie

Bardziej szczegółowo

ŚRODKI I URZĄDZENIA TRANSPORTU UKŁADY NAPĘDOWE STATKÓW MORSKICH

ŚRODKI I URZĄDZENIA TRANSPORTU UKŁADY NAPĘDOWE STATKÓW MORSKICH ŚRODKI I URZĄDZENIA TRANSPORTU UKŁADY NAPĘDOWE STATKÓW MORSKICH Okrętowe silniki spalinowe Na jednostkach pływających, jako silników napędu głównego używa się głównie: wysokoprężne, dwusuwowe, wolnoobrotowe;

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE ISTYTUTU POJAZDÓW 2(98)/2014

ZESZYTY NAUKOWE ISTYTUTU POJAZDÓW 2(98)/2014 ZESZYTY NAUKOWE ISTYTUTU POJAZDÓW 2(98)/2014 Marcin Jasiński 1, Robert Gumiński 2 ANALIZA MODALNA MODELU MES ZBIORNIKA DO AGREGATU UPRAWOWO-SIEWNEGO Z MECHATRONICZNYM UKŁADEM STEROWANIA 1. Wstęp W ramach

Bardziej szczegółowo

UKŁADY NAPĘDOWE POMP I WENTYLATORÓW - OSZCZĘDNOŚĆ ENERGII. Mgr inż. Adam Tarłowski TAKOM Sp. z o.o.

UKŁADY NAPĘDOWE POMP I WENTYLATORÓW - OSZCZĘDNOŚĆ ENERGII. Mgr inż. Adam Tarłowski TAKOM Sp. z o.o. - 1 UKŁADY NAPĘDOWE POMP I WENTYLATORÓW - OSZCZĘDNOŚĆ ENERGII Mgr inż. Adam Tarłowski TAKOM Sp. z o.o. Firma TAKOM założona w 1991r jest firmą inżynierską specjalizującą się w technice automatyki napędu

Bardziej szczegółowo

TEORIA OBWODÓW I SYGNAŁÓW LABORATORIUM

TEORIA OBWODÓW I SYGNAŁÓW LABORATORIUM EORI OBWODÓW I SYGNŁÓW LBORORIUM KDEMI MORSK Katedra eleomuniacji Morsiej Ćwiczenie nr 2: eoria obwodów i sygnałów laboratorium ĆWICZENIE 2 BDNIE WIDM SYGNŁÓW OKRESOWYCH. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Politechnika Wrocławska, Wydział Informatyki i Zarządzania. Modelowanie

Politechnika Wrocławska, Wydział Informatyki i Zarządzania. Modelowanie Politechnika Wrocławska, Wydział Informatyki i Zarządzania Modelowanie Zad Wyznacz transformaty Laplace a poniższych funkcji, korzystając z tabeli transformat: a) 8 3e 3t b) 4 sin 5t 2e 5t + 5 c) e5t e

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD NAPĘDÓW LOTNICZYCH

ZAKŁAD NAPĘDÓW LOTNICZYCH ZAKŁAD NAPĘDÓW LOTNICZYCH ZAKŁAD NAPĘDÓW LOTNICZYCH Zakład Napędów Lotniczych Instytutu Lotnictwa prowadzi prace pomiarowobadawcze w następujących dziedzinach: - badania silników tłokowych i turbowałowych,

Bardziej szczegółowo

Maszyny elektryczne. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego.

Maszyny elektryczne. Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego. Maszyny elektryczne Materiały dydaktyczne dla kierunku Technik Optyk (W12) Kwalifikacyjnego kursu zawodowego. Podział maszyn elektrycznych Transformatory - energia prądu przemiennego jest zamieniana w

Bardziej szczegółowo

Porównanie właściwości wybranych wektorowych regulatorów prądu w stanach dynamicznych w przekształtniku AC/DC

Porównanie właściwości wybranych wektorowych regulatorów prądu w stanach dynamicznych w przekształtniku AC/DC Piotr FALKOWSKI, Marian Roch DUBOWSKI Politechnika Białostocka, Wyział Elektryczny, Katera Energoelektroniki i Napęów Elektrycznych Porównanie właściwości wybranych wektorowych regulatorów prąu w stanach

Bardziej szczegółowo

POTRZEBY I SPOSOBY DIAGNOZOWANIA LOTNICZYCH SILNIKÓW TURBINOWYCH

POTRZEBY I SPOSOBY DIAGNOZOWANIA LOTNICZYCH SILNIKÓW TURBINOWYCH POTRZEBY I SPOSOBY DIAGNOZOWANIA LOTNICZYCH SILNIKÓW TURBINOWYCH Włodzimierz Balicki Instytut Lotnictwa Streszczenie W artykule zarysowano historię rozwoju metod eksploatacji silników turbinowych oraz

Bardziej szczegółowo

Seria Jubileuszowa. Rozwiązania informatyczne. Sprężarki śrubowe Airpol PRM z przetwornicą częstotliwości. oszczędność energii. ochrona środowiska

Seria Jubileuszowa. Rozwiązania informatyczne. Sprężarki śrubowe Airpol PRM z przetwornicą częstotliwości. oszczędność energii. ochrona środowiska Sprężarki śrubowe Airpol PRM z przetwornicą częstotliwości Seria Jubileuszowa Każda sprężarka śrubowa z przetwornicą częstotliwości posiada regulację obrotów w zakresie od 50 do 100%. Jeżeli zużycie powietrza

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE PRZEKŁADNI HYDROKINETYCZNEJ DO REDUKCJI WIBRACJI HYBRYDOWEGO UKŁADU NAPĘDOWEGO

ZASTOSOWANIE PRZEKŁADNI HYDROKINETYCZNEJ DO REDUKCJI WIBRACJI HYBRYDOWEGO UKŁADU NAPĘDOWEGO MODELOWANIE INŻYNIERSKIE ISSN 1896-771X 41, s. 197-204, Gliwice 2011 ZASTOSOWANIE PRZEKŁADNI HYDROKINETYCZNEJ DO REDUKCJI WIBRACJI HYBRYDOWEGO UKŁADU NAPĘDOWEGO GABRIEL KOST, ANDRZEJ NIERYCHLOK, WACŁAW

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM TERMODYNAMIKI I TECHNIKI CIEPLNEJ. Badanie charakterystyki wentylatorów połączenie równoległe i szeregowe. dr inż.

LABORATORIUM TERMODYNAMIKI I TECHNIKI CIEPLNEJ. Badanie charakterystyki wentylatorów połączenie równoległe i szeregowe. dr inż. LABORATORIUM TERMODYNAMIKI I TECHNIKI CIEPLNEJ Badanie charakterystyki wentylatorów połączenie równoległe i szeregowe. dr inż. Jerzy Wiejacha ZAKŁAD APARATURY PRZEMYSŁOWEJ POLITECHNIKA WARSZAWSKA WYDZIAŁ

Bardziej szczegółowo

METODYKA I WERYFIKACJA TECHNIK POMIAROWYCH ZASTOSOWANYCH W DIAGNOSTYCE AKTYWNEGO ŁOŻYSKA MAGNETYCZNEGO

METODYKA I WERYFIKACJA TECHNIK POMIAROWYCH ZASTOSOWANYCH W DIAGNOSTYCE AKTYWNEGO ŁOŻYSKA MAGNETYCZNEGO METODYKA I WERYFIKACJA TECHNIK POMIAROWYCH ZASTOSOWANYCH W DIAGNOSTYCE AKTYWNEGO ŁOŻYSKA MAGNETYCZNEGO Małgorzata GIZELSKA 1 1. WSTĘP Większość eksploatowanych maszyn w zastosowaniach przemysłowych są

Bardziej szczegółowo

BADANIE SILNIKA WYKONAWCZEGO PRĄDU STAŁEGO

BADANIE SILNIKA WYKONAWCZEGO PRĄDU STAŁEGO Politechnika Warszawska Instytut Maszyn Elektrycznych Laboratorium Maszyn Elektrycznych Malej Mocy BADANIE SILNIKA WYKONAWCZEGO PRĄD STAŁEGO Warszawa 2003 1. WSTĘP. Silnik wykonawczy prądu stałego o wzbudzeniu

Bardziej szczegółowo

Specyfika obciążeń dynamicznych lotniczych Silników tłokowych

Specyfika obciążeń dynamicznych lotniczych Silników tłokowych Specyfika obciążeń dynamicznych lotniczych Silników tłokowych W. Balicki, S. Szczeciński Instytut Lotnictwa J. Szczeciński General Electric Poland R. Chachurski, A. Kozakiewicz Wojskowa Akademia Techniczna

Bardziej szczegółowo

WARUNKI WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH M.20.02.01. Próbne obciążenie obiektu mostowego

WARUNKI WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH M.20.02.01. Próbne obciążenie obiektu mostowego WARUNKI WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH Próbne obciążenie obiektu mostowego 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot Warunków wykonania i odbioru robót budowlanych Przedmiotem niniejszych Warunków wykonania i odbioru

Bardziej szczegółowo

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO

PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO ĆWICZENIE 53 PRAWO OHMA DLA PRĄDU PRZEMIENNEGO Cel ćwiczenia: wyznaczenie wartości indukcyjności cewek i pojemności kondensatorów przy wykorzystaniu prawa Ohma dla prądu przemiennego; sprawdzenie prawa

Bardziej szczegółowo

WIBROAKUSTYCZNE BADANIA WĘZŁÓW ŁOŻYSKOWYCH. Streszczenie

WIBROAKUSTYCZNE BADANIA WĘZŁÓW ŁOŻYSKOWYCH. Streszczenie Janusz Kokociński INSTYTUT ENERGETYKI ODDZIAŁ TECHNIKI CIEPLNEJ ITC w Łodzi WIBROAKUSTYCZNE BADANIA WĘZŁÓW ŁOŻYSKOWYCH Streszczenie W pracy omówiono badanie stanu zużycia łożysk za pomocą sygnałów wibroakustycznych.

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO

LABORATORIUM ELEKTROTECHNIKI POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ TRANSPORTU KATEDRA LOGISTYKI I TRANSPORTU PRZEMYSŁOWEGO NR 1 POMIAR PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO Katowice, październik 5r. CEL ĆWICZENIA Poznanie zjawiska przesunięcia fazowego. ZESTAW

Bardziej szczegółowo

MONITORING STANU TECHNICZNEGO ZESPOŁÓW MASZYNOWYCH W PRZEMYŚLE DOŚWIADCZENIA WŁASNE

MONITORING STANU TECHNICZNEGO ZESPOŁÓW MASZYNOWYCH W PRZEMYŚLE DOŚWIADCZENIA WŁASNE Maszyny Elektryczne - Zeszyty Problemowe Nr 1/2015 (105) 15 Sławomir Szymaniec Politechnika Opolska, Opole MONITORING STANU TECHNICZNEGO ZESPOŁÓW MASZYNOWYCH W PRZEMYŚLE DOŚWIADCZENIA WŁASNE MONITORING

Bardziej szczegółowo

1. Obliczenia wytrzymałościowe elementów maszyn przy obciążeniu zmiennym PRZEDMOWA 11

1. Obliczenia wytrzymałościowe elementów maszyn przy obciążeniu zmiennym PRZEDMOWA 11 SPIS TREŚCI 1. Obliczenia wytrzymałościowe elementów maszyn przy obciążeniu zmiennym PRZEDMOWA 11 1. ZARYS DYNAMIKI MASZYN 13 1.1. Charakterystyka ogólna 13 1.2. Drgania mechaniczne 17 1.2.1. Pojęcia podstawowe

Bardziej szczegółowo

Z powyższej zależności wynikają prędkości synchroniczne n 0 podane niżej dla kilku wybranych wartości liczby par biegunów:

Z powyższej zależności wynikają prędkości synchroniczne n 0 podane niżej dla kilku wybranych wartości liczby par biegunów: Bugaj Piotr, Chwałek Kamil Temat pracy: ANALIZA GENERATORA SYNCHRONICZNEGO Z MAGNESAMI TRWAŁYMI Z POMOCĄ PROGRAMU FLUX 2D. Opiekun naukowy: dr hab. inż. Wiesław Jażdżyński, prof. AGH Maszyna synchrocznina

Bardziej szczegółowo

LASERY I ICH ZASTOSOWANIE

LASERY I ICH ZASTOSOWANIE LASERY I ICH ZASTOSOWANIE Laboratorium Instrukcja do ćwiczenia nr 5 Temat: Interferometr Michelsona 7.. Cel i zakres ćwiczenia 7 INTERFEROMETR MICHELSONA Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z budową i

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Maszyny CNC

Laboratorium Maszyny CNC Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium Maszyny CNC Nr 5 Badanie dynamiki pozycjonowania stołu obrotowego w zakresie małych przemieszczeń Opracował: mgr inż. Krzysztof Netter

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWY SYSTEM DO MONITOROWANIA STANU UZWO- JEŃ STOJANA SILNIKA INDUKCYJNEGO

KOMPUTEROWY SYSTEM DO MONITOROWANIA STANU UZWO- JEŃ STOJANA SILNIKA INDUKCYJNEGO Zeszyty problemowe Maszyny Elektryczne Nr 00/203 cz. I 5 Paweł Ewert, Marcin Wolkiewicz, Czesław T. Kowalski Politechnika Wrocławska, Instytut Maszyn, Napędów i Pomiarów Elektrycznych KOMPUTEROWY SYSTEM

Bardziej szczegółowo

Metrologia Techniczna

Metrologia Techniczna Zakła Metrologii i Baań Jakości Wrocław, nia Rok i kierunek stuiów Grupa (zień tygonia i gozina rozpoczęcia zajęć) Metrologia Techniczna Ćwiczenie... Imię i nazwisko Imię i nazwisko Imię i nazwisko Błęy

Bardziej szczegółowo

Podstawy Automatyki. wykład 1 (26.02.2010) mgr inż. Łukasz Dworzak. Politechnika Wrocławska. Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji (I-24)

Podstawy Automatyki. wykład 1 (26.02.2010) mgr inż. Łukasz Dworzak. Politechnika Wrocławska. Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji (I-24) Podstawy Automatyki wykład 1 (26.02.2010) mgr inż. Łukasz Dworzak Politechnika Wrocławska Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji (I-24) Laboratorium Podstaw Automatyzacji (L6) 105/2 B1 Sprawy organizacyjne

Bardziej szczegółowo

WYNiki badań SYSTEmU POmiAROWO-REjESTRACYjNEgO WiATRAkOWCA

WYNiki badań SYSTEmU POmiAROWO-REjESTRACYjNEgO WiATRAkOWCA PRACE instytutu LOTNiCTWA 219, s. 59-72, Warszawa 2011 WYNiki badań SYSTEmU POmiAROWO-REjESTRACYjNEgO WiATRAkOWCA WItold dąbrowski, StaNISłaW PoPoWSkI, radosław rybaniec Instytut Lotnictwa Streszczenie

Bardziej szczegółowo

ANALizA drgań i badania TRibOLOgiCzNE W diagnostyce TURbiNOWEgO SiLNikA śmigłowego

ANALizA drgań i badania TRibOLOgiCzNE W diagnostyce TURbiNOWEgO SiLNikA śmigłowego PRACE instytutu LOTNiCTWA ISSN 0509-6669 213, s. 161-169, Warszawa 2011 ANALizA drgań i badania TRibOLOgiCzNE W diagnostyce TURbiNOWEgO SiLNikA śmigłowego ZdZISłaW GoSIeWSkI*, PaWeł MajeWSkI**, MarIuSZ

Bardziej szczegółowo

Badanie przebiegu włączania sprzęgła ciernego

Badanie przebiegu włączania sprzęgła ciernego POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Budowy i Eksploatacji Maszyn Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: PODSTAWY KONSTRUKCJI MASZYN II Temat ćwiczenia: Badanie przebiegu włączania

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: mechanika i budowa maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności: Inżynieria cieplna i samochodowa Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium Dynamika pojazdów Dynamics of vechicles

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Badanie układu samodiagnostyki w silniku benzynowym typu 11. 1.1. Struktura systemu sterowania silnikiem benzynowym typu

Spis treści. 1. Badanie układu samodiagnostyki w silniku benzynowym typu 11. 1.1. Struktura systemu sterowania silnikiem benzynowym typu 3 1. Badanie układu samodiagnostyki w silniku benzynowym typu 11 Motronic... 1.1. Struktura systemu sterowania silnikiem benzynowym typu Motronic.. 11 1.2. Algorytm pracy sterownika w silniku benzynowym

Bardziej szczegółowo

Cieplne Maszyny Przepływowe. Temat 1 Wstęp. Część I Podstawy teorii Cieplnych Maszyn Przepływowych.

Cieplne Maszyny Przepływowe. Temat 1 Wstęp. Część I Podstawy teorii Cieplnych Maszyn Przepływowych. 1 Wiadomości potrzebne do przyswojenia treści wykładu: Znajomość części maszyn Podstawy mechaniki płynów Prawa termodynamiki technicznej. Zagadnienia spalania, termodynamika par i gazów Literatura: 1.

Bardziej szczegółowo

Technologia Godna Zaufania

Technologia Godna Zaufania SPRĘŻARKI ŚRUBOWE ZE ZMIENNĄ PRĘDKOŚCIĄ OBROTOWĄ IVR OD 7,5 DO 75kW Technologia Godna Zaufania IVR przyjazne dla środowiska Nasze rozległe doświadczenie w dziedzinie sprężonego powietrza nauczyło nas że

Bardziej szczegółowo

METODA OCENY PSR PIESZYCH NA OSYGNALIZOWANYCH PRZEJŚCIACH POZIOMYCH

METODA OCENY PSR PIESZYCH NA OSYGNALIZOWANYCH PRZEJŚCIACH POZIOMYCH POBLEMY KOMUNIKACYJNE MIAST W WAUNKACH ZATŁOCZENIA MOTOYZACYJNEGO IX Konferencja Naukowo-Techniczna Poznań-osnówko 19-21.06.2013 Jarosław CHMIELEWSKI* *) inż., Koło Naukowe Miasto w ruchu, Politechnika

Bardziej szczegółowo

METODY OBLICZENIOWE. Projekt nr 3.4. Dariusz Ostrowski, Wojciech Muła 2FD/L03

METODY OBLICZENIOWE. Projekt nr 3.4. Dariusz Ostrowski, Wojciech Muła 2FD/L03 METODY OBLICZENIOWE Projekt nr 3.4 Dariusz Ostrowski, Wojciech Muła 2FD/L03 Zadanie Nasze zadanie składało się z dwóch części: 1. Sformułowanie, przy użyciu metody Lagrange a II rodzaju, równania różniczkowego

Bardziej szczegółowo

PRĄDNICE I SILNIKI. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

PRĄDNICE I SILNIKI. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego PRĄDNICE I SILNIKI Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Prądnice i silniki (tzw. maszyny wirujące) W każdej maszynie można wyróżnić: - magneśnicę

Bardziej szczegółowo