Bazy danych jako źródło informacji o strukturze i funkcji biomolekuł

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Bazy danych jako źródło informacji o strukturze i funkcji biomolekuł"

Transkrypt

1 Bazy danych jako źródło informacji o strukturze i funkcji biomolekuł Przed ćwiczeniami należy zapoznać się z proponowaną literaturą, zwracając szczególną uwagę na zagadnienia: 1. Aminokwasy białkowe: wzory strukturalne, nazwy, skróty jedno- i trzyliterowe. Sposoby klasyfikacji aminokwasów. Wiązania peptydowe. Sekwencja białka. 2. Oddziaływania stabilizujące strukturę białek. Struktura pierwszo-, drugo-, trzecioi czwartorzędowa białka oraz oddziaływania stabilizujące każdą ze struktur. 3. Typy układów krystalograficznych, grupy przestrzenne symbolika międzynarodowa elementów symetrii oraz typów sieci Bravais ego. 4. Typy struktur zdeponowane w bazie PDB. Metody wyznaczania struktur makromolekuł. Typy informacji o strukturach dostępne w bazie PDB. Na ocenę z ćwiczenia (maksymalnie 10 punktów), składają się: 1) 0 3 punktów uzyskane w trakcie, krótkiego (15-minutowego) pisemnego kolokwium (3-4 krótkie pytania opisowe lub testowe) dotyczącego zagadnień, z którymi należało zapoznać się przed przystąpieniem do ćwiczenia, 2) 0 7 punktów uzyskane za opracowanie sprawozdania/raportu. Szablon raportu znajduje się na końcu instrukcji. Ćwiczenie wykonywane jest w parach. Przynajmniej jedna osoba z pary powinna mieć wydrukowaną instrukcję. Część 1. Organizacja bazy PDB Przejdź do strony głównej Protein Data Bank (www.pdb.org). 1. Odszukaj i podaj aktualną liczbę struktur zdeponowanych w PDB oraz datę ostatniej aktualizacji bazy. Odszukaj też informacje na temat tzw. cząsteczki miesiąca. Krótko opisz jaka to jest makrocząsteczka i jakie pełni funkcje. 2. Jakie rodzaje statystyk udostępnione są na stronach PDB? Analizując dostępne statystki (Search PDB Statistics) określ: a) jakie są trzy najpopularniejsze grupy przestrzenne obserwowane dla struktur makromolekuł? Do jakich układów krystalograficznych należą te grupy? b) do jakiego zakresu maksymalnej rozdzielczości należy najwięcej struktur zdeponowanych w PDB? c) ile struktur makrocząsteczek pochodzących z organizmu człowieka dostępnych jest obecnie bazie PDB? 3. Zwróć uwagę na zakładki znajdujące się z lewej strony na stronie głównej PDB: a) Deposit b) Search c) Visualize d) Analyze e) Download f) Learn Opisz krótko jakie informacje można znaleźć w każdej zakładce. Prowadzący: dr Joanna Loch, Zespół Biokrystalografii, pok. 109 Zespół Biokrystalografii, Wydział Chemii UJ 1

2 4. W zakładce Learn Understanding PDB Data Looking at Structures/Resolution, znajduje się wiele użytecznych informacji dotyczących struktur zdeponowanych w PDB. Zapoznaj się z nimi i krótko wyjaśnij (w języku polskim): a) jaka jest różnica pomiędzy jednostką asymetryczną a cząsteczką biologiczną, b) o czym mówi rozdzielczość podawana dla struktur wyznaczonych za pomocą dyfrakcji promieni X? c) co to są i o czym mówią wskaźniki udokładniania R oraz R free Część 2. Informacje strukturalne zawarte w PDB 1. Korzystając z opcji prostego wyszukiwania (okienko wyszukiwarki na górze strony) odszukaj wszystkie struktury arylosulfataz (arylsulfatase). Podaj symbol (PDB ID) najstarszej wyznaczonej struktury arylosulfatazy oraz rozdzielczość, z jaką została ona wyznaczona. 2. Kliknij w ID tej struktury i sprawdź według jakich kryteriów zostały podzielone wszystkie dostępne informacje na temat danej struktury? Sprawdź jakie informacje zawarte są w kolejnych zakładkach, które pojawiają się gdy wyświetlamy konkretną strukturę. Analizując informacje dla wybranej wcześniej struktury arylosulfatazy, podaj: a) metodę wyznaczenia tej struktury, b) odnośnik literaturowy do publikacji, w której opisana jest struktura, c) datę zdeponowania i udostępnienia struktury, d) grupę przestrzenną, parametry sieciowe, wskaźniki R i R free, e) jakie ligandy można znaleźć w strukturze tego białka, f) z jakiego organizmu źródłowego pochodzi białko? g) czy jest to białko naturalne czy rekombinowane? h) masę cząsteczkową białka. W jakich jednostkach została ona podana? i) liczbę aminokwasów w białku, j) warunki i metodę krystalizacji wykorzystaną do otrzymania kryształów tego białka, k) do jakiej klasy struktur, według klasyfikacji baz SCOP i CATH, należy ta struktura? Część 3. Tworzenie raportów wyszukiwań Białka często tworzą różne formy krystaliczne. Wyszukaj, jakie są znane formy krystaliczne dla albuminy (albumin). W tym celu: 1. Wybierz opcję Advanced Search Query type Macromolecule name i wpisz albumin. Wyszukaj odpowiednie struktury, klikając Result Count. Ile struktur zostało znalezionych? 2. Definiowanie dodatkowych kryteriów wyszukiwań (Add Search Criteria). Zmodyfikuj wyszukiwanie albumin tak, aby zostały znalezione tylko struktury ludzkiej albuminy osocza (serum albumin) wyznaczone przy pomocy dyfrakcji promieni X. Ile struktur zostało znalezionych? Prowadzący: dr Joanna Loch, Zespół Biokrystalografii, pok. 109 Zespół Biokrystalografii, Wydział Chemii UJ 2

3 3. Utwórz raport z wyników tego wyszukiwania Reports Customizable Table, uwzględniający tylko grupy przestrzenne, w których krystalizuje ludzka albumina i rozdzielczość wyszukanych struktur. Wykorzystując utworzony raport, odpowiedz Ile różnych grup przestrzennych zostało znalezionych? Wypisz ich symbole. Do jakich układów krystalograficznych należą? 4. Jaka jest najwyższa rozdzielczość, z którą wyznaczono strukturę ludzkiej albuminy? Wypisz PDB ID tej struktury. Kiedy została zdeponowana ta struktura? Czy białko to przyłącza ligandy? Jeśli tak to wypisz ich 3-literowe kody i podaj nazwy. Część 4. Baza PDBsum 1. Bazą powiązaną tematycznie z PDB jest PDBsum, dostępna pod adresem: Odszukaj w PDBsum strukturę o PDB ID: 1HXW. Struktura jakiego białka kryje się pod podanym PDB ID? 2. Jaki ligand jest związany do tego białka? Z jakimi resztami aminokwasowymi oddziałuje? 3. Odszukaj w PDBsum strukturę arylosulfatazy analizowaną w części 1 i 2 ćwiczenia. Podaj ile aminokwasów zawiera najdłuższa i najkrótsza helisa alfa w cząsteczce tego białka. Podaj sekwencję aminokwasową helisy nr 17 (skróty jedno- i trzyliterowe nazw aminokwasów) Podaj ile mostków disiarczkowych zawiera ta cząsteczka. Wypisz numery reszt cysteiny pomiędzy którymi tworzą się wiązania S-S. 4. Odszukaj także numer EC klasy enzymów, do których należy arylosulfataza. Wyjaśnij jakiego typu reakcja jest katalizowana przez enzymy tej klasy. Część 5. Bazy sekwencji białkowych Obok PDB, który jest najpopularniejszym bankiem gromadzącym struktury makrocząsteczek, istnieją także bazy danych gromadzące sekwencje białek. Najpopularniejsze z nich to UniProt (www.uniprot.org) i NCBI protein (http://www.ncbi.nlm.nih.gov/protein). Podczas ćwiczenia wykorzystamy bazę UniProt. 1. Odszukaj w bazie UniPtor sekwencję ludzkiej arylosulfatazy B. Podaj ID tej sekwencji. 2. Wypisz numery reszt zaangażowanych w oddziaływanie z kofaktorem (jonem metalu). Jaki to metal? 3. Jakie choroby związane są z nieprawidłowym działaniem tego enzymu? Wyjaśnij jakie są źródła tego schorzenia(eń) i jakie są jego(ich) objawy? 4. Ile reszt aminokwasowych zawiera sekwencja arylosulfatazy? Ile reszt przypada na peptyd sygnałowy, a ile na "dojrzałą" cząsteczkę białka? Prowadzący: dr Joanna Loch, Zespół Biokrystalografii, pok. 109 Zespół Biokrystalografii, Wydział Chemii UJ 3

4 5. W cząsteczce arylosulfatazy występują modyfikacje post-translacyjne, są to m. in. gilozylowane reszty aminokwasowe. Wypisz numery reszt, które są glikozylowane w cząsteczce arylosulfatazy B. 6. Czy ludzka arylosulfataza B ma naturale warianty różniące się od siebie sekwencją? Jeśli tak, to wymień trzy dowolne warianty i miejsca oraz typy mutacji w nich występujące? 7. Co to jest format FASTA i co zawierają pliki zapisywane w tym formacie? Część 6. Samodzielna praca z bazami danych Wykonanie poleceń/zadań dostarczonych przez prowadzącego zajęcia. Część 6. Program PyMOL Istnieje wiele programów pozwalających na wyswietlanie trójwymiarowych struktur makrocząsteczek. Jednym z najpopularniejszych jest program PyMOL, który w stosunkowow prosty sposób pozwala na tworzenie wysokiej jakości kolorowych rysunków reprezentujących struktury makrocząsteczek. Aby wyświetlić cząsteczkę w programie, najpierw należy pobrać plik.pdb (lub.cif) ze strukturą, np. z PDB. 1. Odszukaj w PDB strukturę hemoglobiny o PDB ID: 3OZV. Z jakiego organizmu pochodzi to białko? 2. Pobierz plik PDB ze strukturą tej cząsteczki i zapisz na dysku: Download Files PDB file (text). 3. Otwórz plik w programie PyMOL. Zmień reprezentację, w której wyświetlana jest struktura (lines) na reprezentację cartoon, w tym celu, kliknij: 3OZV hide everything 3OZV show cartoon actions show 4. Pokoloruj na różne kolory łańcuchy A i B białka, wpisz w terminalu komendy: select chain_a, chain a select chain_b, chain b hide label color a następnie dla zdefiniowanych obiektów wybierz kolory: chain_a C reds red chain_b C blues blue 5. Jakie ligandy zostały wykrystalizowane razem z tym białkiem? Sprawdź z PDB, wypisz ich trójliterowe kody, a następnie spróbuj wyświetlić je w programie PyMOL. Użyj komendy typu: select DGG, resn DGG, dla każdego zidentyfikowanego liganda. Następnie każdy z ligandów, wyświetl w reprezentacji sticks, i pokoloruj według gotowych schematów kolorów dostępnych w PyMOLu, np. Prowadzący: dr Joanna Loch, Zespół Biokrystalografii, pok. 109 Zespół Biokrystalografii, Wydział Chemii UJ 4

5 DGG S sticks DGG C by element CHNOS Ligand PO4 pokaż w reprezentacji spheres. Pamiętaj o regularnym zapisywaniu efektów swojej pracy, gdyż program nie zapisuje automatycznie zmian w trakcie pracy, nie pyta też o zapisanie zmian przez zamknięciem!!! 6. Definiowanie obiektów. Zdefiniuj obiekt dla łańcucha A, wpisz komendę: create obj chain_b_surface, chain b, a następnie wyświetl jego powierzchnię: chain_a_surface S surface 7. Zaznaczanie. Zaznacz reszty otaczające jon PO Zidentyfikuj i zmierz w strukturze oddziaływania, zaznaczone na rysunku poniższym rysunku. Wpisz komendę, wybierające odpowiednie reszty według rysunku: select PO4_env, resi and chain a Aby aktywować funkcję mierzenia odległości, kliknij, w zakładkach: wizard measurement, a następnie kliknij na odpowiednie atomy oraz wyświetl je w reprezentacji sticks: S sticks, 8. Zmień, tło na białe, a następnie umieść w sprawozdaniu dowolny, rysunek struktury 3OZV, w tym celu: display background white 9. Naciśnij przycisk Ray na bocznym panelu i poczekaj aż program skończy renderowanie, jakość rysunku powinna się znacznie poprawić 10. Zapisz rysunek: file Save Image. Można też zapisać całą sesję: File Save Session Prowadzący: dr Joanna Loch, Zespół Biokrystalografii, pok. 109 Zespół Biokrystalografii, Wydział Chemii UJ 5

6 11. Sprawdź, też jaki funkcje programu, i rodzaje wyświetlania są ukryte w zakładce actions. Zwróć uwagę na możliwości szybkiej zmiany reprezentacji struktury oraz na możliwości szybkiego kolorowania, np. Preset Color simple b factor putty ligand sites by ss helix, sheet, loop Spectrum b-factors Literatura 1. Jeremy M. Berg, Lubert Stryer, John L. Tymoczko. Biochemia. PWN, wydanie 2003 i nowsze 2. Berman et al. The Protein Data Bank. Acta Cryst. (2002) D58: H. Weissig, P.E. Bourne. Protein structure resources. Acta Cryst. (2002) D58: H.M. Berman, G.J. Kleywegt, H. Nakamura, J.L. Markley. The future of the protein data bank. Biopolymers (2013) 99(3): P.W. Rose et al. The RCSB Protein Data Bank: new resources for research and education. Nucleic Acids Research (2013) 41:D475 D482. Prowadzący: dr Joanna Loch, Zespół Biokrystalografii, pok. 109 Zespół Biokrystalografii, Wydział Chemii UJ 6

7 Sprawozdanie z ćwiczenia: Bazy danych jako źródło informacji o strukturze i funkcji biomolekuł Osoby wykonujące: Data wykonania: Ocena:... Części 1-5 należy wypełnić ręcznie podczas zajęć Część 1. Organizacja bazy PDB 5. Aktualna liczba struktur zdeponowanych w PDB:... Data ostatniej aktualizacji bazy:... Cząsteczka miesiąca, nazwa:... funkcja: Statystyki w PDB: a) b)... c) Zwróć uwagę na zakładki znajdujące się z lewej strony na stronie głównej PDB: a) Deposit: Prowadzący: dr Joanna Loch, Zespół Biokrystalografii, pok. 109 Zespół Biokrystalografii, Wydział Chemii UJ 7

8 b) Search: c) Visualize: d) Analyze: e) Download: f) Learn: Krótko wyjaśnij (w języku polskim): a) jaka jest różnica pomiędzy jednostką asymetryczną a cząsteczką biologiczną b) o czym mówi rozdzielczość podawana dla struktur wyznaczonych za pomocą dyfrakcji promieni X? Prowadzący: dr Joanna Loch, Zespół Biokrystalografii, pok. 109 Zespół Biokrystalografii, Wydział Chemii UJ 8

9 c) co to są i o czym mówią wskaźniki udokładniania R oraz R free : Część 2. Informacje strukturalne zawarte w PDB 3. Podaj symbol (PDB ID) najstarszej wyznaczonej struktury arylosulfatazy oraz rozdzielczość, z jaką została ona wyznaczona.: Analizując informacje dla wybranej wcześniej struktury arylosulfatazy, podaj: l) metodę wyznaczenia struktury: m) odnośnik literaturowy do publikacji, w której opisana jest struktura: n) datę zdeponowania i udostępnienia struktury: o) grupę przestrzenną, parametry sieciowe, wskaźniki R i R free : p) jakie ligandy można znaleźć w strukturze tego białka: Prowadzący: dr Joanna Loch, Zespół Biokrystalografii, pok. 109 Zespół Biokrystalografii, Wydział Chemii UJ 9

10 q) z jakiego organizmu źródłowego pochodzi białko? r) czy jest to białko naturalne czy rekombinowane:... s) masę cząsteczkową białka:... t) liczbę aminokwasów w białku:... u) warunki i metodę krystalizacji wykorzystaną do otrzymania kryształów: v) do jakiej klasy struktur, według klasyfikacji baz SCOP i CATH, należy ta struktura? Część 3. Tworzenie raportów wyszukiwań 5. Ile struktur zostało znalezionych? Ile struktur zostało znalezionych? Ile różnych grup przestrzennych zostało znalezionych?... Wypisz ich symbole. Do jakich układów krystalograficznych należą? Prowadzący: dr Joanna Loch, Zespół Biokrystalografii, pok. 109 Zespół Biokrystalografii, Wydział Chemii UJ 10

11 8. Jaka jest najwyższa rozdzielczość, z którą wyznaczono strukturę ludzkiej albuminy?... Wypisz PDB ID tej struktury.... Kiedy została zdeponowana ta struktura?... Czy białko to przyłącza ligandy? Jeśli tak to wypisz ich 3-literowe kody i podaj nazwy. Część 4. Baza PDBsum 5. Odszukaj w PDBsum strukturę o PDB ID: 1HXW. Struktura jakiego białka kryje się pod podanym PDB ID? 6. Jaki ligand jest związany do tego białka? Z jakimi resztami aminokwasowymi oddziałuje? 7. Ile aminokwasów zawiera najdłuższa i najkrótsza helisa alfa w cząsteczce tego białka: Podaj sekwencję aminokwasową helisy nr 17: Ile mostków disiarczkowych zawiera ta cząsteczka?... Wypisz numery reszt cysteiny pomiędzy którymi tworzą się wiązania S-S Prowadzący: dr Joanna Loch, Zespół Biokrystalografii, pok. 109 Zespół Biokrystalografii, Wydział Chemii UJ 11

12 8. Numer EC:... Wyjaśnij jakiego typu reakcja jest katalizowana przez enzymy tej klasy. Część 5. Bazy sekwencji białkowych 8. Podaj ID tej sekwencji: numery reszt zaangażowanych w oddziaływanie z kofaktorem: Jaki to metal? Jakie choroby związane są z nieprawidłowym działaniem tego enzymu? Wyjaśnij jakie są źródła tego schorzenia(eń) i jakie są jego(ich) objawy? 11. Ile reszt aminokwasowych zawiera sekwencja arylosulfatazy? Ile reszt przypada na peptyd sygnałowy, a ile na "dojrzałą" cząsteczkę białka? Wypisz numery reszt, które są glikozylowane w cząsteczce arylosulfatazy B. 13. Wymień trzy dowolne warianty i miejsca oraz typy mutacji w nich występujące: Prowadzący: dr Joanna Loch, Zespół Biokrystalografii, pok. 109 Zespół Biokrystalografii, Wydział Chemii UJ 12

13 14. Co to jest format FASTA i co zawierają pliki zapisywane w tym formacie? Część 6. Samodzielna praca z bazami danych Polecenia należy samodzielnie opracować i dołączyć do części wypełnianej ręcznie. Część 7. Program PyMOL Polecenia należy samodzielnie wykonać, a rysunek dołączyć do części wypełnianej ręcznie. Prowadzący: dr Joanna Loch, Zespół Biokrystalografii, pok. 109 Zespół Biokrystalografii, Wydział Chemii UJ 13

Plan lekcji Optivum. 1. W programie Plan lekcji Optivum otwórz plik z ułożonym planem lekcji.

Plan lekcji Optivum. 1. W programie Plan lekcji Optivum otwórz plik z ułożonym planem lekcji. Plan lekcji Optivum Jak wydrukować plan lekcji? Ostatnim elementem pracy nad planem jest udostępnienie go zainteresowanym osobom nauczycielom, uczniom i ich rodzicom. Gotowy plan możemy wydrukować w różnych

Bardziej szczegółowo

Część A wprowadzenie do programu

Część A wprowadzenie do programu Część A wprowadzenie do programu Nieorganiczna baza danych (Inorganic Crystal Structure Database) zawiera wszystkie struktury związków nieorganicznych, ze współrzędnymi atomów, publikowane od roku 1913.

Bardziej szczegółowo

Wyszukiwanie informacji w Internecie

Wyszukiwanie informacji w Internecie Wyszukiwanie informacji w Internecie informacje praktyczne dla każdego Cz. 5. Darmowe MMS-y przez Internet MMS to multimedialny SMS, czyli wiadomość multimedialna zawierająca grafikę, animację, wideoklip

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka

Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka 1. Kompilacja aplikacji konsolowych w środowisku programistycznym Microsoft Visual Basic. Odszukaj w menu startowym systemu

Bardziej szczegółowo

OvidSP - Skrócony opis wyszukiwania - Wyszukiwanie proste i złożone,

OvidSP - Skrócony opis wyszukiwania - Wyszukiwanie proste i złożone, OvidSP - Skrócony opis wyszukiwania - Wyszukiwanie proste i złożone, zapisywanie wyników wyszukiwania w bibliotece referencji, tworzenie alertów i powiadomień. Operatory do tworzenia wyszukiwania zaawansowanego:

Bardziej szczegółowo

Windows XP - lekcja 3 Praca z plikami i folderami Ćwiczenia zawarte w tym rozdziale pozwolą na tworzenie, usuwanie i zarządzanie plikami oraz folderami znajdującymi się na dysku twardym. Jedną z nowości

Bardziej szczegółowo

Bioinformatyka II Modelowanie struktury białek

Bioinformatyka II Modelowanie struktury białek Bioinformatyka II Modelowanie struktury białek 1. Który spośród wymienionych szablonów wybierzesz do modelowania? Dlaczego? Struktura krystaliczną czy NMR (to samo białko, ta sama rozdzielczość)? Strukturę

Bardziej szczegółowo

Bazy danych Karta pracy 1

Bazy danych Karta pracy 1 Bazy danych Karta pracy 1 Bazy danych Karta pracy 1 1. Utwórz katalog Bazy danych służący do przechowywania wszelkich danych dotyczących kursu. 2. W katalogu Bazy danych stwórz podkatalog BD1 służący jako

Bardziej szczegółowo

Instrukcja migracji PREMIUM. Mendeley_Migration_Guide_Polish.indd 1

Instrukcja migracji PREMIUM. Mendeley_Migration_Guide_Polish.indd 1 Instrukcja migracji PREMIUM Mendeley_Migration_Guide_Polish.indd 1 Jak przenieść swoje źródła z innych narzędzi literaturowych do Mendeley Jedną z korzyści płynących z korzystania z Mendeley jest możliwość

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM 8,9: BAZA DANYCH MS-ACCESS

LABORATORIUM 8,9: BAZA DANYCH MS-ACCESS UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI INSTYTUT INFORMATYKI I ELEKTROTECHNIKI ZAKŁAD INŻYNIERII KOMPUTEROWEJ Przygotowali: mgr inż. Arkadiusz Bukowiec mgr inż. Remigiusz Wiśniewski LABORATORIUM 8,9: BAZA DANYCH MS-ACCESS

Bardziej szczegółowo

Bazy danych kwerendy (moduł 5) 1. Przekopiuj na dysk F:\ bazę M5KW.mdb z dysku wskazanego przez prowadzącego

Bazy danych kwerendy (moduł 5) 1. Przekopiuj na dysk F:\ bazę M5KW.mdb z dysku wskazanego przez prowadzącego Bazy danych kwerendy (moduł 5) 1. Przekopiuj na dysk F:\ bazę M5KW.mdb z dysku wskazanego przez prowadzącego 2. Otwórz bazę (F:\M5KW) 3. Zapoznaj się ze strukturą bazy (tabele, relacje) 4. Wykorzystując

Bardziej szczegółowo

Arkusz Optivum. Jak eksportować do SIO dane z Arkusza Optivum?

Arkusz Optivum. Jak eksportować do SIO dane z Arkusza Optivum? Arkusz Optivum Jak eksportować do SIO dane z Arkusza Optivum? W celu eksportowania danych z Arkusza Optivum do SIO należy wykonać następujące czynności: 1. W programie Arkusz Optivum zaktualizować arkusz

Bardziej szczegółowo

Grażyna Koba. Grafika komputerowa. materiały dodatkowe do podręcznika. Informatyka dla gimnazjum

Grażyna Koba. Grafika komputerowa. materiały dodatkowe do podręcznika. Informatyka dla gimnazjum Grażyna Koba Grafika komputerowa materiały dodatkowe do podręcznika Informatyka dla gimnazjum Rysunki i animacje w Edytorze postaci 1. Rysunek w Edytorze postaci Edytor postaci (rys. 1.) jest częścią programu

Bardziej szczegółowo

SQL Server Configuration Manager centrum dowodzenia

SQL Server Configuration Manager centrum dowodzenia Instrukcja do przedmiotu Bazy danych laboratorium (zajęcia 1) 1 Celem pierwszych zajęć laboratoryjnych jest poznanie podstaw obsługi MS SQL Server 2005 za pomocą programu SQL Server Management Studio,

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkowania BPH BankConnect w programie INFOR System.

Instrukcja użytkowania BPH BankConnect w programie INFOR System. Instrukcja użytkowania BPH BankConnect w programie INFOR System. Dokument opisuje współpracę BPH BankConnect z programem INFOR System, która umożliwia wykonywanie części operacji bankowych bezpośrednio

Bardziej szczegółowo

Jak rozpocząć pracę? Mapa

Jak rozpocząć pracę? Mapa Jak rozpocząć pracę? SWDE Manager jest aplikacją służącą do przeglądania graficznych i opisowych danych ewidencji gruntów i budynków zapisanych w formacie SWDE (.swd,.swg,.swde). Pracując w SWDE Managerze,

Bardziej szczegółowo

EBSCOhost Wyszukiwanie podstawowe dla Bibliotek akademickich

EBSCOhost Wyszukiwanie podstawowe dla Bibliotek akademickich EBSCOhost Wyszukiwanie podstawowe dla Bibliotek akademickich Szkolenie support.ebsco.com Witamy w szkoleniu EBSCO Publishing dotyczącym Wyszukiwania podstawowego dla Bibliotek akademickich, zwięzłym przewodniku

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA. Spis treści. I. Wprowadzenie... 2. II. Tworzenie nowej karty pracy... 3. a. Obiekty... 4. b. Nauka pisania...

INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA. Spis treści. I. Wprowadzenie... 2. II. Tworzenie nowej karty pracy... 3. a. Obiekty... 4. b. Nauka pisania... INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA Spis treści I. Wprowadzenie... 2 II. Tworzenie nowej karty pracy... 3 a. Obiekty... 4 b. Nauka pisania... 5 c. Piktogramy komunikacyjne... 5 d. Warstwy... 5 e. Zapis... 6 III. Galeria...

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE WYSZUKIWANIE OGŁOSZEŃ

WPROWADZENIE WYSZUKIWANIE OGŁOSZEŃ WPROWADZENIE 1. Cel dokumentu Celem dokumentu jest: Zapoznanie internauty z funkcjonalnością realizowaną przez Bazę Konkurencyjności. Dostarczenie szczegółowych informacji na temat podstron, które znajdują

Bardziej szczegółowo

Podręcznik korzystania z platformy szkoleniowej i szkoleń elearningowych BDOT10k

Podręcznik korzystania z platformy szkoleniowej i szkoleń elearningowych BDOT10k Podręcznik korzystania z platformy szkoleniowej i szkoleń elearningowych BDOT10k Realizowanych w ramach zamówienia na kompleksową organizację szkoleń w formie kursów e-learningowych z możliwością, form

Bardziej szczegółowo

Sekretariat Optivum. Jak przygotować listę uczniów zawierającą tylko wybrane dane, np. adresy e-mail ucznia i jego opiekunów? Projektowanie listy

Sekretariat Optivum. Jak przygotować listę uczniów zawierającą tylko wybrane dane, np. adresy e-mail ucznia i jego opiekunów? Projektowanie listy Sekretariat Optivum Jak przygotować listę uczniów zawierającą tylko wybrane dane, np. adresy e-mail ucznia i jego opiekunów? Program Sekretariat Optivum ma wbudowane różne edytory, które umożliwiają przygotowywanie

Bardziej szczegółowo

Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytet Zielonogórski SYSTEMY SCADA

Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytet Zielonogórski SYSTEMY SCADA Instytut Sterowania i Systemów Informatycznych Uniwersytet Zielonogórski SYSTEMY SCADA Laboratorium nr 14 PODSTAWY OBSŁUGI PROGRAMU WONDERWARE INTOUCH 10.1 Opracował: mgr inż. Marcel Luzar Cel: Konfiguracja

Bardziej szczegółowo

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Program PowerPoint dostarczany jest w pakiecie Office i daje nam możliwość stworzenia prezentacji oraz uatrakcyjnienia materiału, który chcemy przedstawić. Prezentacje

Bardziej szczegółowo

Jak przygotować pliki gotowe do publikacji w sieci za pomocą DigitLabu?

Jak przygotować pliki gotowe do publikacji w sieci za pomocą DigitLabu? Jak przygotować pliki gotowe do publikacji w sieci za pomocą DigitLabu? Po zainstalowaniu DigitLabu na komputerze otrzymujemy pakiet programów niezbędnych do przygotowania cyfrowych wersji obiektów tekstowych.

Bardziej szczegółowo

Bioinformatyka II Modelowanie struktury białek

Bioinformatyka II Modelowanie struktury białek Bioinformatyka II Modelowanie struktury białek 1. Który spośród wymienionych szablonów wybierzesz do modelowania dla każdego z podanych przypadków? Dlaczego? Struktura krystaliczną czy NMR (to samo białko,

Bardziej szczegółowo

1. Arkusz kalkulacyjny 7

1. Arkusz kalkulacyjny 7 Spis treści 1. Arkusz kalkulacyjny 7 1.1. Pierwsze kroki w arkuszu..........................................................8 1.2. Pierwsze kroki w arkuszu ćwiczenia.............................................12

Bardziej szczegółowo

Kadry Optivum, Płace Optivum. Jak przenieść dane na nowy komputer?

Kadry Optivum, Płace Optivum. Jak przenieść dane na nowy komputer? Kadry Optivum, Płace Optivum Jak przenieść dane na nowy komputer? Aby kontynuować pracę z programem Kadry Optivum lub Płace Optivum (lub z obydwoma programami pracującymi na wspólnej bazie danych) na nowym

Bardziej szczegółowo

Kadry Optivum, Płace Optivum

Kadry Optivum, Płace Optivum Kadry Optivum, Płace Optivum Jak seryjnie przygotować wykazy absencji pracowników? W celu przygotowania pism zawierających wykazy nieobecności pracowników skorzystamy z mechanizmu Nowe wydruki seryjne.

Bardziej szczegółowo

UONET+ moduł Sekretariat

UONET+ moduł Sekretariat UONET+ moduł Sekretariat Jak przenieść ucznia objętego obowiązkiem szkolnym do innej szkoły? Aby w systemie UONET+ odnotować fakt przeniesienia ucznia objętego obowiązkiem szkolnym do innej szkoły, należy

Bardziej szczegółowo

Karty pracy. Ustawienia. W tym rozdziale została opisana konfiguracja modułu CRM Karty pracy oraz widoki i funkcje w nim dostępne.

Karty pracy. Ustawienia. W tym rozdziale została opisana konfiguracja modułu CRM Karty pracy oraz widoki i funkcje w nim dostępne. Karty pracy W tym rozdziale została opisana konfiguracja modułu CRM Karty pracy oraz widoki i funkcje w nim dostępne. Ustawienia Pierwszym krokiem w rozpoczęciu pracy z modułem Karty Pracy jest definicja

Bardziej szczegółowo

ZLECENIA STAŁE. Instrukcja Użytkownika systemu bankowości internetowej dla firm. BOŚBank24 iboss

ZLECENIA STAŁE. Instrukcja Użytkownika systemu bankowości internetowej dla firm. BOŚBank24 iboss BANK OCHRONY ŚRODOWISKA S.A. ul. Żelazna 32 / 00-832 Warszawa tel.: (+48 22) 850 87 35 faks: (+48 22) 850 88 91 e-mail: bos@bosbank.pl Instrukcja Użytkownika systemu bankowości internetowej dla firm ZLECENIA

Bardziej szczegółowo

Płace Optivum. 1. Zainstalować serwer SQL (Microsoft SQL Server 2008 R2) oraz program Płace Optivum.

Płace Optivum. 1. Zainstalować serwer SQL (Microsoft SQL Server 2008 R2) oraz program Płace Optivum. Płace Optivum Jak przenieść dane programu Płace Optivum na nowy komputer? Aby kontynuować pracę z programem Płace Optivum na nowym komputerze, należy na starym komputerze wykonać kopię zapasową bazy danych

Bardziej szczegółowo

Konfigurowanie sterownika CX1000 firmy Beckhoff wprowadzenie. 1. Konfiguracja pakietu TwinCAT do współpracy z sterownikiem CX1000

Konfigurowanie sterownika CX1000 firmy Beckhoff wprowadzenie. 1. Konfiguracja pakietu TwinCAT do współpracy z sterownikiem CX1000 Konfigurowanie sterownika CX1000 firmy Beckhoff wprowadzenie Stanowisko laboratoryjne ze sterownikiem CX1000 Sterownik CX1000 należy do grupy urządzeń określanych jako komputery wbudowane (Embedded-PC).

Bardziej szczegółowo

Inwentarz Optivum. Jak wykorzystać kolektor danych do wypełniania arkuszy spisowych?

Inwentarz Optivum. Jak wykorzystać kolektor danych do wypełniania arkuszy spisowych? Inwentarz Optivum Jak wykorzystać kolektor danych do wypełniania arkuszy spisowych? Kolektor danych jest to urządzenie, które umożliwia automatyczną identyfikację kodów kreskowych. Program Inwentarz Optivum

Bardziej szczegółowo

BACKUP BAZ DANYCH FIREBIRD

BACKUP BAZ DANYCH FIREBIRD BACKUP BAZ DANYCH FIREBIRD SPIS TREŚCI Informacje ogólne... 2 Tworzenie projektu... 2 Krok 1: Informacje podstawowe... 2 Krok 2: Dane... 3 Backup bazy umieszczonej na serwerze... 3 Bezpośredni backup pliku

Bardziej szczegółowo

PROJEKT CZĘŚCIOWO FINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ. Opis działania raportów w ClearQuest

PROJEKT CZĘŚCIOWO FINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ. Opis działania raportów w ClearQuest PROJEKT CZĘŚCIOWO FINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ Opis działania raportów w ClearQuest Historia zmian Data Wersja Opis Autor 2008.08.26 1.0 Utworzenie dokumentu. Wersja bazowa dokumentu. 2009.12.11 1.1

Bardziej szczegółowo

Temat: Definiowanie zadań, sekwencji i kamer w prezentacji programu Autodesk Inventor

Temat: Definiowanie zadań, sekwencji i kamer w prezentacji programu Autodesk Inventor Techniki CAD w pracy inŝyniera Aplikacja programu Autodesk Inventor 2010. Studium stacjonarne i niestacjonarne. Kierunek: Elektrotechnika Temat: Definiowanie zadań, sekwencji i kamer w prezentacji programu

Bardziej szczegółowo

IIIIIIIIIIIIIIIMMIMMIII

IIIIIIIIIIIIIIIMMIMMIII IIIIIIIIIIIIIIIMMIMMIII O programie Program Itelix itender Manager przeznaczony jest do zarządzania zapytaniami ofertowymi przesyłanymi za pomocą poczty elektronicznej przez firmy korzystające z systemu

Bardziej szczegółowo

Materiały szkoleniowe Moduł Mapa inwestora. Starostwo Powiatowe w Chełmie

Materiały szkoleniowe Moduł Mapa inwestora. Starostwo Powiatowe w Chełmie Moduł Mapa inwestora Starostwo Powiatowe w Chełmie Informacje o dokumencie: Autor: Zespół ds. szkoleo Tytuł: Wersja: 1.0 Liczba stron: 23 Data utworzenia: 2014-10-13 Data ost. modyfikacji: 2014-10-13 Kontakt

Bardziej szczegółowo

Instrukcja logowania się i wprowadzania ocen do systemu USOSweb

Instrukcja logowania się i wprowadzania ocen do systemu USOSweb Instrukcja logowania się i wprowadzania ocen do systemu USOSweb Uwaga! Niniejsza instrukcja nie stanowi pełnego opisu wszystkich funkcji systemu USOSweb. Zawiera ona jedynie informacje niezbędne do pomyślnego

Bardziej szczegółowo

Matury Optivum. Jak w roku szkolnym 2015/2016 zaimportować do programu deklaracje maturalne uczniów?

Matury Optivum. Jak w roku szkolnym 2015/2016 zaimportować do programu deklaracje maturalne uczniów? Matury Optivum Jak w roku szkolnym 2015/2016 zaimportować do programu deklaracje maturalne uczniów? W roku szkolnym 2015/2016 zmieniono sposób przygotowywania deklaracji maturalnych przez uczniów. W związku

Bardziej szczegółowo

Jak utworzyć plik SIO dla aktualnego spisu?

Jak utworzyć plik SIO dla aktualnego spisu? System Informacji Oświatowej Jak utworzyć plik SIO dla aktualnego spisu? Programy Arkusz Optivum, Kadry Optivum, Płace Optivum, Sekretariat Optivum oraz Księgowość Optivum dostarczają znaczną część danych

Bardziej szczegółowo

5.2. Pierwsze kroki z bazami danych

5.2. Pierwsze kroki z bazami danych 5.2. Pierwsze kroki z bazami danych Uruchamianie programu Podobnie jak inne programy, OO Base uruchamiamy z Menu Start, poprzez zakładkę Wszystkie programy, gdzie znajduje się folder OpenOffice.org 2.2,

Bardziej szczegółowo

Świadectwa Optivum. Eksport danych uczniów w formacie SOU z przygotowanego pliku świadectw

Świadectwa Optivum. Eksport danych uczniów w formacie SOU z przygotowanego pliku świadectw Świadectwa Optivum Jak zmienić szablon świadectwa w pliku świadectw? W pliku świadectw przechowywany jest komplet informacji potrzebnych do wydrukowania świadectw określonej grupy osób, m.in.: dane osobowe

Bardziej szczegółowo

Podręcznik Użytkownika aplikacji NOVO Szkoła. Profil Ucznia

Podręcznik Użytkownika aplikacji NOVO Szkoła. Profil Ucznia Podręcznik Użytkownika aplikacji NOVO Szkoła Profil Ucznia Spis treści 1 Podstawowe informacje 3 1.1 Przeglądarka internetowa........................................ 3 1.2 Logowanie i wylogowanie, sesja

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Szybki start

Przewodnik Szybki start Przewodnik Szybki start Program Microsoft Visio 2013 wygląda inaczej niż wcześniejsze wersje, dlatego przygotowaliśmy ten przewodnik, aby skrócić czas nauki jego obsługi. Zaktualizowane szablony Szablony

Bardziej szczegółowo

SPIS ILUSTRACJI, BIBLIOGRAFIA

SPIS ILUSTRACJI, BIBLIOGRAFIA SPIS ILUSTRACJI, BIBLIOGRAFIA Ćwiczenie 1 Automatyczne tworzenie spisu ilustracji 1. Wstaw do tekstu roboczego kilka rysunków (WSTAWIANIE OBRAZ z pliku). 2. Ustaw kursor w wersie pod zdjęciem i kliknij

Bardziej szczegółowo

By móc zainstalować plugin niezbędna jest uprzednia instalacja Notowań Online 3 oraz programu do analizy technicznej AmiBroker.

By móc zainstalować plugin niezbędna jest uprzednia instalacja Notowań Online 3 oraz programu do analizy technicznej AmiBroker. By móc zainstalować plugin niezbędna jest uprzednia instalacja Notowań Online 3 oraz programu do analizy technicznej AmiBroker. 1. Pobierz plik instalacyjny NOL3plugin.exe ze strony https://rbrokers.pl/amibroker-plugin

Bardziej szczegółowo

Finanse. Jak wykonać import listy płac z programu Płace Optivum do aplikacji Finanse?

Finanse. Jak wykonać import listy płac z programu Płace Optivum do aplikacji Finanse? Finanse Jak wykonać import listy płac z programu Płace Optivum do aplikacji Finanse? Operacja importu list płac z programu Płace Optivum do aplikacji Finanse przebiega w następujących krokach: 1. wybór

Bardziej szczegółowo

Zadanie 8. Dołączanie obiektów

Zadanie 8. Dołączanie obiektów Zadanie 8. Dołączanie obiektów Edytor Word umożliwia dołączanie do dokumentów różnych obiektów. Mogą to być gotowe obiekty graficzne z galerii klipów, równania, obrazy ze skanera lub aparatu cyfrowego.

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA EDYCJI PROFILU OSOBOWEGO W SERWISIE WWW.UMCS.PL

INSTRUKCJA EDYCJI PROFILU OSOBOWEGO W SERWISIE WWW.UMCS.PL INSTRUKCJA EDYCJI PROFILU OSOBOWEGO W SERWISIE WWW.UMCS.PL Lublin, 16 stycznia 2014 r. 1. Logowanie do systemu Aby rozpocząć edycję profilu osobowego wejdź na stronę główną www.umcs.pl w zakładkę Jednostki

Bardziej szczegółowo

7. Podstawy zarządzania szablonami

7. Podstawy zarządzania szablonami 7 7. Podstawy zarządzania szablonami Większość istotnych ustawień konfiguracyjnych jest przechowywana w pliku projektu. Wszystkie takie ustawienia będą zapamiętane także w szablonie. Jeżeli wykonuje się

Bardziej szczegółowo

plansoft.org www.plansoft.org Zmiany w Plansoft.org Błyskawiczny eksport danych PLANOWANIE ZAJĘĆ, REZERWOWANIE SAL I ZASOBÓW

plansoft.org www.plansoft.org Zmiany w Plansoft.org Błyskawiczny eksport danych PLANOWANIE ZAJĘĆ, REZERWOWANIE SAL I ZASOBÓW Zmiany w Plansoft.org Błyskawiczny eksport danych... 1 Jak wyeksportować dane... 1 Eksportowanie planu studiów, zajęć, statystyk i danych słownikowych... 2 Dostosowywanie wyników eksportu... 4 Filtrowanie

Bardziej szczegółowo

Baza danych. Program: Access 2007

Baza danych. Program: Access 2007 Baza danych Program: Access 2007 Bazę danych składa się z czterech typów obiektów: tabela, formularz, kwerenda i raport (do czego, który służy, poszukaj w podręczniku i nie bądź za bardzo leniw) Pracę

Bardziej szczegółowo

Nagrywamy podcasty program Audacity

Nagrywamy podcasty program Audacity Pobieranie i instalacja Program Audacity jest darmowym zaawansowanym i wielościeżkowym edytorem plików dźwiękowych rozpowszechnianym na licencji GNU GPL. Jest w wersjach dla systemów typu Unix/Linux, Microsoft

Bardziej szczegółowo

1. Przypisy, indeks i spisy.

1. Przypisy, indeks i spisy. 1. Przypisy, indeks i spisy. (Wstaw Odwołanie Przypis dolny - ) (Wstaw Odwołanie Indeks i spisy - ) Przypisy dolne i końcowe w drukowanych dokumentach umożliwiają umieszczanie w dokumencie objaśnień, komentarzy

Bardziej szczegółowo

Instalowanie dodatku Message Broadcasting

Instalowanie dodatku Message Broadcasting Message Broadcasting Message Broadcasting jest dodatkiem dla EasyMP Monitor. Dodatek ten umożliwia użytkownikom o uprawnieniach administratora wysyłanie wiadomości i ogłoszeń do jednego lub więcej projektorów

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka

Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka Wprowadzenie do programowania w języku Visual Basic. Podstawowe instrukcje języka 1. Kompilacja aplikacji konsolowych w środowisku programistycznym Microsoft Visual Basic. Odszukaj w menu startowym systemu

Bardziej szczegółowo

Konfigurowanie sterownika CX9000 firmy Beckhoff wprowadzenie

Konfigurowanie sterownika CX9000 firmy Beckhoff wprowadzenie Konfigurowanie sterownika CX9000 firmy Beckhoff wprowadzenie Stanowisko laboratoryjne ze sterownikiem CX9000 Sterownik CX9000 należy do grupy urządzeń określanych jako komputery wbudowane (Embedded-PC).

Bardziej szczegółowo

Problemy techniczne. Jak zainstalować i zarejestrować program Optivum?

Problemy techniczne. Jak zainstalować i zarejestrować program Optivum? Problemy techniczne Jak zainstalować i zarejestrować program Optivum? Pliki instalacyjne programów Optivum, na które została zakupiona licencja, pobiera się poprzez Internet, z serwisu firmy VULCAN, po

Bardziej szczegółowo

Podręcznik konfiguracji wysyłania

Podręcznik konfiguracji wysyłania Podręcznik konfiguracji wysyłania W tej instrukcji opisano, w jaki sposób za pomocą Narzędzia konfiguracji funkcji wysyłania skonfigurować urządzenie w celu wysyłania zeskanowanych dokumentów jako wiadomości

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie...2. 1.1. Do czego służy system NepriX...2. 2. Program krok po kroku...2. 2.1. Logowanie do systemu...2

1. Wprowadzenie...2. 1.1. Do czego służy system NepriX...2. 2. Program krok po kroku...2. 2.1. Logowanie do systemu...2 Spis treści 1. Wprowadzenie...2 1.1. Do czego służy system NepriX...2 2. Program krok po kroku...2 2.1. Logowanie do systemu...2 2.2. Ważne ikony w systemie...3 2.3. Dodawanie kontraktu...4 2.4. Wystawianie

Bardziej szczegółowo

Gromadzenie danych. Przybliżony czas ćwiczenia. Wstęp. Przegląd ćwiczenia. Poniższe ćwiczenie ukończysz w czasie 15 minut.

Gromadzenie danych. Przybliżony czas ćwiczenia. Wstęp. Przegląd ćwiczenia. Poniższe ćwiczenie ukończysz w czasie 15 minut. Gromadzenie danych Przybliżony czas ćwiczenia Poniższe ćwiczenie ukończysz w czasie 15 minut. Wstęp NI-DAQmx to interfejs służący do komunikacji z urządzeniami wspomagającymi gromadzenie danych. Narzędzie

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika aplikacji ewnioski

Instrukcja użytkownika aplikacji ewnioski Instrukcja użytkownika aplikacji ewnioski STRONA 1/24 SPIS TREŚCI 1 WSTĘP 3 2 WYBÓR FORMULARZA 4 3 WYBÓR JEDNOSTKI 6 4 WYPEŁNIENIE FORMULARZA 7 5 WYGENEROWANIE DOKUMENTU XML 8 6 WYDRUK WYPEŁNIONEGO WNIOSKU

Bardziej szczegółowo

TURNINGPOINT KROKI DO URUCHOMIENIA TESTU NA PC

TURNINGPOINT KROKI DO URUCHOMIENIA TESTU NA PC TURNINGPOINT KROKI DO URUCHOMIENIA TESTU NA PC 1. Podłącz odbiornik 2. Uruchom TurningPoint 3. Sprawdź połączenie (Odbiornik i/lub ResponseWare) 4. Wybierz listę uczestników (opcjonalne) 5. Wybierz głosowanie

Bardziej szczegółowo

4.1 Hierarchiczna budowa białek

4.1 Hierarchiczna budowa białek Spis treści 4.1 ierarchiczna budowa białek... 51 4.1.1 Struktura pierwszorzędowa... 51 4.1.2 Struktura drugorzędowa... 53 4.1.3 Struktura trzeciorzędowa... 60 4.1.4 Rodzaje oddziaływań stabilizujących

Bardziej szczegółowo

Szkolenie dla nauczycieli SP10 w DG Operacje na plikach i folderach, obsługa edytora tekstu ABC. komputera dla nauczyciela. Materiały pomocnicze

Szkolenie dla nauczycieli SP10 w DG Operacje na plikach i folderach, obsługa edytora tekstu ABC. komputera dla nauczyciela. Materiały pomocnicze ABC komputera dla nauczyciela Materiały pomocnicze 1. Czego się nauczysz? Uruchamianie i zamykanie systemu: jak zalogować się do systemu po uruchomieniu komputera, jak tymczasowo zablokować komputer w

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gorzowie Wlkp. Laboratorium architektury komputerów

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gorzowie Wlkp. Laboratorium architektury komputerów Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gorzowie Wlkp. Laboratorium architektury komputerów Nr i temat ćwiczenia Nr albumu Grupa Rok S 6. Konfiguracja komputera Data wykonania ćwiczenia N Data oddania sprawozdania

Bardziej szczegółowo

Laboratorium A: Zarządzanie ustawieniami zabezpieczeń/klucz do odpowiedzi

Laboratorium A: Zarządzanie ustawieniami zabezpieczeń/klucz do odpowiedzi Laboratorium A: Zarządzanie ustawieniami zabezpieczeń/klucz do odpowiedzi Ćwiczenie 1 Tworzenie szablonu niestandardowego Zadanie 1 W tym ćwiczeniu utworzysz niestandardowy szablon zabezpieczeń.! Utworzenie

Bardziej szczegółowo

Sekretariat Optivum. Import danych z Arkusza Optivum do Sekretariatu Optivum

Sekretariat Optivum. Import danych z Arkusza Optivum do Sekretariatu Optivum Sekretariat Optivum Import danych z Arkusza Optivum do Sekretariatu Optivum Podstawą funkcjonowania szkoły w kolejnych latach szkolnych są arkusze organizacyjne szkoły. Jeśli do przygotowania tego dokumentu

Bardziej szczegółowo

Email Marketing Automation:

Email Marketing Automation: Email Marketing Automation: Integracja z Google Analytics 1 Aby zintegrować system FreshMail z Google Analytics będziesz potrzebować: 1. Aktywnego konta we FreshMailu. Jeśli jeszcze nie masz swojego, możesz

Bardziej szczegółowo

OBSŁUGA PRACY DYPLOMOWEJ W APD PRZEZ STUDENTA

OBSŁUGA PRACY DYPLOMOWEJ W APD PRZEZ STUDENTA Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie Dział Rozwoju i Obsługi Dydaktyki Zespół Systemów Informatycznych Obsługi Dydaktyki OBSŁUGA PRACY DYPLOMOWEJ W APD PRZEZ STUDENTA Instrukcja przedstawia czynności

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gorzowie Wlkp. Laboratorium architektury komputerów

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gorzowie Wlkp. Laboratorium architektury komputerów Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gorzowie Wlkp. Laboratorium architektury komputerów Nr i temat ćwiczenia Nr albumu Grupa Rok S 3. Konfiguracja systemu Data wykonania ćwiczenia N Data oddania sprawozdania

Bardziej szczegółowo

Korzystanie z aplikacji P-touch Transfer Manager

Korzystanie z aplikacji P-touch Transfer Manager Korzystanie z aplikacji P-touch Transfer Manager Wersja 0 POL Wprowadzenie Ważna uwaga Treść niniejszego dokumentu i dane techniczne produktu mogą ulegać zmianom bez powiadomienia. Firma Brother zastrzega

Bardziej szczegółowo

Aquarius Podręcznik uz ytkownika

Aquarius Podręcznik uz ytkownika "Wdrożenie wymagań dyrektywy INSPIRE / Dostosowanie zasobów danych przestrzennych PMŚ do wymagań dyrektywy INSPIRE Etap I" Projekt dofinansowany ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki

Bardziej szczegółowo

Elektroniczny Urząd Podawczy

Elektroniczny Urząd Podawczy Elektroniczny Urząd Podawczy Dzięki Elektronicznemu Urzędowi Podawczemu Beneficjent może wypełnić i wysłać formularz wniosku o dofinansowanie projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa

Bardziej szczegółowo

1. Ćwiczenia z programem PowerPoint

1. Ćwiczenia z programem PowerPoint 1. Ćwiczenia z programem PowerPoint Tworzenie prezentacji Ćwiczenie 1.1. 1. Uruchomić program prezentacyjny PowerPoint wyszukując w menu Start programu Windows polecenie Programy, a następnie wybrać Windows

Bardziej szczegółowo

ColDis Poradnik użytkownika

ColDis Poradnik użytkownika ColDis Poradnik użytkownika Jak wydrukować faktury najmu Data publikacji: 2011-07-07 Projekt: ColDis Wersja dokumentu: 1.0 Autor: Jakub Kusowski Podręcznik użytkownika Jak wydrukować faktury najmu Strona

Bardziej szczegółowo

Instrukcja użytkownika systemu bankowości internetowej dla firm POLECENIA ZAPŁATY. BOŚBank24 iboss

Instrukcja użytkownika systemu bankowości internetowej dla firm POLECENIA ZAPŁATY. BOŚBank24 iboss BANK OCHRONY ŚRODOWISKA S.A. ul. Żelazna 32 / 00-832 Warszawa tel.: (+48 22) 850 87 35 faks: (+48 22) 850 88 91 e-mail: bos@bosbank.pl Instrukcja użytkownika systemu bankowości internetowej dla firm POLECENIA

Bardziej szczegółowo

UONET+ - moduł Sekretariat

UONET+ - moduł Sekretariat UONET+ - moduł Sekretariat Jak na podstawie wbudowanego szablonu utworzyć własny szablon korespondencji seryjnej? W systemie UONET+ w module Sekretariat można tworzyć różne zestawienia i wydruki. Dokumenty

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Szybki start

Przewodnik Szybki start Przewodnik Szybki start Program Microsoft Access 2013 wygląda inaczej niż wcześniejsze wersje, dlatego przygotowaliśmy ten przewodnik, aby skrócić czas nauki jego obsługi. Zmienianie rozmiaru ekranu lub

Bardziej szczegółowo

1.3. Tworzenie obiektów 3D. Rysunek 1.2. Dostępne opcje podręcznego menu dla zaznaczonego obiektu

1.3. Tworzenie obiektów 3D. Rysunek 1.2. Dostępne opcje podręcznego menu dla zaznaczonego obiektu 1. Edytor grafiki Draw 1.1. Okno programu Draw W bezpłatnym pakiecie OpenOffice zawarty jest program graficzny Draw (rysunek 1.1), wyposażony w liczne narzędzia do obróbki obiektów. Program możesz uruchomić,

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane aplikacje internetowe - laboratorium

Zaawansowane aplikacje internetowe - laboratorium Zaawansowane aplikacje internetowe - laboratorium Web Services (część 3). Do wykonania ćwiczeń potrzebne jest zintegrowane środowisko programistyczne Microsoft Visual Studio 2005. Ponadto wymagany jest

Bardziej szczegółowo

Forex PitCalculator INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA

Forex PitCalculator INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA Forex PitCalculator Forex PitCalculator jest aplikacją służącą do obliczania podatku należnego z tytułu osiągniętych na rynku walutowym zysków. Jest to pierwsze tego typu oprogramowanie na polskim rynku.

Bardziej szczegółowo

Sortowanie i filtrowanie list

Sortowanie i filtrowanie list Sortowanie i filtrowanie list Program Excel jest doskonałym narzędziem do analizowania liczb, a także świetnie się nadaje do tworzenia list i zarządzania nimi. Na liście można śledzić wszystko, od adresów

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia laboratoryjne nr 11 Bazy danych i SQL.

Ćwiczenia laboratoryjne nr 11 Bazy danych i SQL. Prezentacja Danych i Multimedia II r Socjologia Ćwiczenia laboratoryjne nr 11 Bazy danych i SQL. Celem ćwiczeń jest poznanie zasad tworzenia baz danych i zastosowania komend SQL. Ćwiczenie I. Logowanie

Bardziej szczegółowo

Korzystanie z poczty e-mail i Internetu

Korzystanie z poczty e-mail i Internetu Korzystanie z poczty e-mail i Internetu Jesteś nowym użytkownikiem systemu Windows 7? Wiele elementów odpowiada funkcjom znanym z poprzednich wersji systemu Windows, możesz jednak potrzebować pomocy, aby

Bardziej szczegółowo

Metaliczny button z deseniem.

Metaliczny button z deseniem. Metaliczny button z deseniem. Tutorial w programie GIMP Niniejszy tutorial jest wyłączną własnością Doroty Ciesielskiej Zapraszam na moją stronę http://www.direktorek03.wm studio.pl oraz http://www.porady.wm

Bardziej szczegółowo

Archiwum Prac Dyplomowych

Archiwum Prac Dyplomowych Archiwum Prac Dyplomowych instrukcja dla opiekunów prac Spis treści 1. Informacje wstępne... 2 1.1. Logowanie... 2 1.2. Poruszanie się po serwisie... 2 2. Archiwizacja pracy w APD zadania opiekuna pracy

Bardziej szczegółowo

Płace Optivum. Jak wykonać eksport danych do SIO z programu Płace Optivum? Przygotowanie pliku dla SIO w programie Płace Optivum

Płace Optivum. Jak wykonać eksport danych do SIO z programu Płace Optivum? Przygotowanie pliku dla SIO w programie Płace Optivum Płace Optivum Jak wykonać eksport danych do SIO z programu Płace Optivum? Aby wyeksportować dane z programu Płace Optivum do SIO, należy wykonać następujące czynności: 1. Pobrać i zainstalować najnowsze

Bardziej szczegółowo

Instrukcja. importu dokumentów. z programu Fakt do programu Płatnik. oraz. przesyłania danych do ZUS. przy pomocy programu Płatnik

Instrukcja. importu dokumentów. z programu Fakt do programu Płatnik. oraz. przesyłania danych do ZUS. przy pomocy programu Płatnik Fakt Dystrybucja, Instrukcja z dnia 06.2010 Instrukcja importu dokumentów z programu Fakt do programu Płatnik oraz przesyłania danych do ZUS przy pomocy programu Płatnik 1/22 1 Eksport danych z Programu

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do Doctrine ORM

Wprowadzenie do Doctrine ORM Wprowadzenie do Doctrine ORM Przygotowanie środowiska Do wykonania ćwiczenia konieczne będzie zainstalowanie narzędzia Composer i odpowiednie skonfigurowanie Netbeans (Tools->Options->Framework & Tools->Composer,

Bardziej szczegółowo

Stosowanie, tworzenie i modyfikowanie stylów.

Stosowanie, tworzenie i modyfikowanie stylów. Stosowanie, tworzenie i modyfikowanie stylów. We wstążce Narzędzia główne umieszczone są style, dzięki którym w prosty sposób możemy zmieniać tekst i hurtowo modyfikować. Klikając kwadrat ze strzałką w

Bardziej szczegółowo

Struktura i funkcja białek (I mgr)

Struktura i funkcja białek (I mgr) Struktura i funkcja białek (I mgr) Dr Filip Jeleń fj@protein.pl http://www.protein.pl/ Jeremy M. Berg, John L. Tymoczko, Lubert Stryer Biochemia Carl Branden, John Tooze Introduction to Protein Structure

Bardziej szczegółowo

BAZA_1 Temat: Tworzenie i modyfikowanie formularzy.

BAZA_1 Temat: Tworzenie i modyfikowanie formularzy. BAZA_1 Temat: Tworzenie i modyfikowanie formularzy. Do wprowadzania danych do tabel słuŝą formularze. Dlatego zanim przystąpimy do wypełniania danymi nowo utworzonych tabel, najpierw przygotujemy odpowiednie

Bardziej szczegółowo