Dalej! ISSN Nr 47 wiosna lato 2014

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Dalej! ISSN 0867-6496. Nr 47 wiosna lato 2014"

Transkrypt

1 Dalej! p i s m o s o c j a l i s t y c z n e ISSN Nr 47 wiosna lato 2014 Ukraina

2 Nie walczysz? To przegrałeś! Polska jest krajem o olbrzymiej skali nierówności ekonomicznych, niesprawiedliwości społecznych, łamania praw pracowniczych i zwią z - kowych. Mimo to niewiele jest w Polsce protestów, demonstracji, oku pacji, akcji obywatelskiego nieposłuszeństwa. Niesprawiedliwość bardzo nam spowszedniała, wiara w możliwość dochodzenia swoich praw jest wątła. Jednak czasami najsłabsi potrafią bardzo wiele nauczyć innych, silniejszych co nie znaczy, że mądrzejszych. Miejmy nadzieję, że Polacy nie będą bali się wyciągnąć wniosków poli tycz - nych z najnowszej akcji zorganizowanej przez opiekunów osób nie - pełnosprawnych. Od 19 marca do 4 kwietnia w budynku Sejmu trwał protest ok. 20 osób rodziców wraz z ich niepełnosprawnymi dziećmi. Domagali się oni m.in. natych mia sto wej podwyżki świadczenia pielęgnacyjnego, które otrzymują rezygnujący z pracy rodzice niepełnosprawnych dzieci, a także uzawodowienia tej opieki. Zapo wiadali, że nie opuszczą Sejmu jeśli nie osiągną realizacji swoich postulatów. Protestujący przyjechali z Torunia, Poznania, Krakowa, Gdańska, Bydgoszczy, były też i osoby z Warszawy. Zaproszeni zostali do Sejmu przez klub Solidarnej Polski (SP). Zanim oświadczyli, że rozpoczynają protest, uczestniczyli w konferencji prasowej SP, na której szef klubu tej partii Arkadiusz Mularczyk oskarżył premiera i polityków PO o niespełnienie obietnic danych rodzinom z niepełnosprawnymi dziećmi. Protest poruszył klasę polityczną. Był bardzo niewygodny dla rządu. Nie istniała możliwość łatwej jego pacyfikacji. Nie można było przecież w okresie kampanii wyborczej do Parlamentu Europejskiego użyć w stosunku do grupki rodziców i ich dzieci żadnych środków przymusu. Tym bardziej, że dostali się oni do Sejmu dzięki poparciu jednego z opozycyjnych klubów, szybko zaś zaczęła popierać ich cała opozycja. 3

3 Problem Protestujący domagali się, by zasiłek pielęgnacyjny dla rodzica z tytułu całkowitej rezygnacji z pracy wzrósł z 820 zł do poziomu płacy minimalnej brutto (w 2014 r. jest to 1680 zł, czyli 1237 zł netto) i to nie w kolejnych latach, ale jeszcze w 2014 r. Był to ich główny postulat. Rodzice zarzucali ministrom z rządu Donalda Tuska, że od dłuższego czasu ich zwodzą, a składane obietnice nie są realizowane. W konsekwencji protestu, w mediach nagle pojawiły się materiały o problemach niepełnosprawnych. Są one bardzo złożone. Problemem jest stan i poziom ośrodków opieki dla niepełnosprawnych, stan szkolnictwa specjalnego (brak obowiązku przekazywania przez samorządy dotacji oświatowych dla niepełnosprawnych uczniów do ich miejsca edukacji przez co szkoły te są zazwyczaj w opłakanym stanie), brak odpowiedniej liczby ośrodków wczesnej interwencji, przez co rodzice z nowo narodzonym niepełnosprawnym dzieckiem są zostawieni samym sobie, kosmiczne ceny sprzętów i turnusów rehabilitacyjnych itd. Niepełnosprawne dziecko to statystycznie rzecz biorąc gwarancja życia w ubóstwie. Rodzic niepełnosprawnego dziecka, który chce się nim opiekować, w zasadzie nie może pracować; skazany jest na zasiłek. Jeśli bierze zasiłek, nie może już dorabiać, bo obowiązuje zasada: albo praca, albo pieniądze z zasiłku. A zasiłki jak dowiedziała się przy okazji protestu cała Polska są śmiesznie małe. Jest to tym bardziej niesprawiedliwe, że zdawać by się mogło, iż w interesie państwa jest wspieranie rodziców pragnących w pełni poświęcić się dla opieki nad swoimi dziećmi gdyż jest oczywiste, że nikt nie zapewni tak dobrej opieki jak własny dom. Dodat kowo liczy się tutaj efektywność wykorzystania pieniędzy publicznych opieka domowa kosz - tuje o wiele mniej niż w wyspecjalizowanych ośrodkach całodobowych wymagających personelu, odpowiedniej specyfikacji obiektu, spełniania norm itd. Opieka zapewniana przez rodziny jest w większości przypadków po prostu lepsza i tańsza. Państwu jednak na opiekunach rodzinnych dotychczas w ogóle nie zależało, gdyż środowisko to nie znalazło do teraz skutecznych form protestu i do czasu najnowszej sejmowej okupacji traktowane było jako grupa darmowych niewolników nie kosztu - jąca państwa nieomal nic. Establiszmentowe autorytety mają głos Żaden protest społeczny, choćby prowadzili go ludzie najbardziej pokrzywdzeni, domagający się raptem... pensji minimalnej, nie obędzie się bez kontrakcji propagandystów systemu, który opiera się na wyzysku. Tak było i tym razem. Protestującym należą się wyrazy szacunku, że nie ulegli oni presji reżimowych 4

4 autorytetów wypowiadających się na łamach największych polskich dzienników. Autorytetom nie odpowiadało albo miejsce protestu, albo forma, albo rzekomy radykalizm postulatów. Tyle, że żaden ze wspomnianych krytykantów nie chciałby wykonywać pracy opiekuna osoby niepełnosprawnej i każdy zarabia znacznie więcej niż statystyczny Polak. Poseł PO Jan Filip Libicki, sam niepełnosprawny ale z poselską pensją, narzekał: Każdy, nawet najbardziej chwalebny i oczekiwany postulat nie powinien być realizowany w taki sposób, że blokuje się budynki publiczne, a szczególnie budynek parlamentu. (...) To nie są te metody, to nie jest ten sposób postępowania. Ja rozumiem tę dramatyczną sytuację, ale ona do takiego postępowania nie uprawnia. Posłowi PO wtórowała związana z tą partią bohaterka Sierpnia 80, społeczny doradca Rzecznika Praw Dziecka, Henryka Krzywonos: Dzieci są dla mnie wartością największą, a teraz leżą one na podłogach. ( ) To jest coś makabrycznego. Rozumiem ich problemy, ale nie można ich rozwiązywać w ten sposób i grą dziećmi. To, że dzieci niepełnosprawne żyją na co dzień w znacznie gorszych warunkach niż te, jakie miały na sejmowej podłodze, pani Krzywonos specjalnie nie zainteresowało. Z pozycji rzekomo niezależnego naukowca krytykom protestu w sukurs przybył też prof. Janusz Czapliński: Moim zdaniem, w kategoriach politycznych protestujące matki przegrały swoją kampanię, w momencie kiedy odrzuciły kompromisową propozycje premiera upierając się przy swoich żądaniach. Wtedy straciły sympatię większości Polaków, bo zachowały się nieracjonalnie. Bieda poszkodowanych przez system, niedocenianie problemów różnych środowisk przez rząd to nie są dobre motywy, by móc się lansować w kampanii. Szczególnie do Parlamentu Euro pej - skiego. Polska ciągle jest biednym krajem, dlatego, zdaniem prof. Czapińskiego protestujący nie powinni, domagając się podwyżek, powoływać się na przykłady Wielkiej Brytanii czy Niemiec. Szczucie Krzywonos i Czaplińskiego poparła oczywiście królowa serwilistycznego dziennikarstwa Janina Paradowska: Nigdy nie byłam zwolenniczką okupacji gmachów czy choćby tylko ich części. Także na ten protest rodziców patrzyłam z uczuciami mocno mieszanymi, bo zbyt często zamiast owej desperacji widziałam agresję i brak woli jakiegokolwiek kompromisu. Media dobrały się też do jednej z przywódczyń protestu w Sejmie. Na facebookowym profilu Iwony Hartwich, liderki protestujących w Sejmie rodziców, odnaleziono zdjęcia z wakacyjnego wyjazdu do Chorwacji. Natychmiast podchwyciła to prasa brukowa a potem i ta poważniejsza, by zastanawiać się, czy pani Iwona zasługuje na to, o co walczy pensję minimalną. 5

5 Tak więc żyjemy w najlepszym możliwym systemie, gdzie z ekonomiczną racjo - nal nością nie kłócą się wielkie inwestycje na zbrojenia, piłkarskie stadiony czy zimową olimpiadę w Krakowie. Kłócą się z nią zaś... pensje minimalne dla opiekunów osób najbardziej pokrzywdzonych. A wszystko to w bardzo katolickim kraju, gdzie hierarchia kościelna nakazuje innym rodzić dzieci, a sama odzyskuje dawne majątki i chętnie zabiera głos w polityce. Tym razem w sprawie niepełnosprawnych postanowiła jednak milczeć. Jakby kpiąc sobie ze słów Biblii: Jaki z tego pożytek, bracia moi, skoro ktoś będzie utrzymywał, że wierzy, a nie będzie spełniał uczynków? Czy [sama] wiara zdoła go zbawić? Jeśli na przykład brat lub siostra nie mają odzienia lub brak im codziennego chleba, a ktoś z was powie im: «Idźcie w pokoju, ogrzejcie się i najedzcie do syta!» a nie dacie im tego, czego koniecznie potrzebują dla ciała to na co się to przyda? (List św. Jakuba). Nie odezwał się też usilnie lansowany przez polskie media papież Franciszek, do któ - rego protestujący napisali, przypominając o wizycie Jana Pawła II w Sejmie w 1999 r., gdzie nauczał, że stosunek do najsłabszych i bezbronnych jest miarą człowie - czeństwa". Protestujący pisali: Prosimy Ojca Świętego o pomoc i wsparcie. Zdespe - rowani w swojej bezsilności i będący już u kresu sił postanowiliśmy okupować budynek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. Jesteśmy tutaj już dwunasty dzień z naszymi dziećmi (...) Drogi Ojcze Święty, niestety, obietnice te [rządu wobec niepełnosprawnych red.] nie zostały spełnione. Nadal jesteśmy wykluczeni, żyjemy jak kasta pariasów. Efekty protestu W konsekwencji protestu Tusk zmuszony był dwukrotnie spotkać się w blasku fleszy, przed kamerami, z protestującymi. Obnażone zostało niewypełnienie przez niego obietnic wobec niepełnosprawnych. Musiał wysłuchać, że zamiast ładować się z buciorami na Ukrainę powinien rozwiązać problemy polskich obywateli. 6

6 W czasie drugiego z transmitowanych na żywo przez TVN24 spotkań z protestu ją - cymi rodzicami, Tusk zmuszony został do częściowych ustępstw. Jak poinformował, od 1 maja świadczenie dla rodzica opiekującego się niepełno spraw nym dziec - kiem wyniesie 1 tys. zł netto, od 1 stycznia 2015 r. kwota ta ma wynieść 1,2 tys. zł, a od 1 stycznia 2016 r. osiągnie wysokość płacy minimalnej, co na rękę oznacza 1,3 tys. 4 kwietnia Sejm uchwalił ustawę przewidującą podwyżki obiecane przez Tuska rodzicom dzieci niepełnosprawnych i przywrócenie świadczeń opiekunów dorosłych niepełnosprawnych, co było z kolei odpowiedzią na rozpoczęty pod Sejmem protest tej właśnie grupy. Nie był to pełny sukces protestujących, ale bez wątpienia ich protest przyniósł ogromny postęp w stosunku do wcześniejszego stanu rzeczy. W takiej sytuacji protestujący postanowili czasowo zawiesić protest. Zawiesić, nie zaś zakoń - czyć. Jeden z uczestników akcji tak to tłumaczył: Wstrzymujemy protest do momentu, kiedy znowu się okaże, że nikt nas nie chce wysłuchać, że nie ma żadnego okrągłego stołu, dialogu, że dalej będzie wszystko zamiatane pod dywan. Na pewno nie dopuścimy do tego, żeby czekać pięć lat [na spełnienie pozostałych postulatów red.]. Trzy miesiące, pół roku powinny w tym czasie odbyć się przynajmniej dwa, trzy spotkania, aby jak najszybciej naprawić ten system. Jeżeli nie spotkamy się z takim zaproszeniem, otwartością, to będziemy podejmowali kolejne akcje protestacyjne. Jaka polityka protestów? Niewątpliwie generalną lekcją tego protestu jest, że jeśli nie walczysz, to już przegrałeś. Jeśli walczysz, to masz przynajmniej szansę na sukces. Jeśli nie całkowity, to chociaż przy - naj mniej częściowy. Ale o mądrości protestujących można powiedzieć znacznie więcej. Protestujący nie bali się polityki i mediów, ich mądrego wykorzystania. Wpisali się ze swoim protestem w okres kampanii wyborczej. Skorzystali też z oferty jednej z mniej - szych partii by dostać się do wnętrza Sejmu; weszli z nią we wzajemnie korzystny układ. Gdyby protestujący koczowali pod Sejmem, nie tylko nie wytrzymaliby fizycznie tak 7

7 długo, ale i nie zwróciliby uwagi mediów. To, że rewolucja nie będzie transmitowana to jasne, ale możliwe są gry z mediami na niższych poziomach protestu społecznego. Z drugiej strony, kto w ogóle rozważałby głosowanie na Solidarną Polskę gdyby nie pomogła ona temu protestowi? To partia widmo. Solidarna Polska dostała więc wiatr w żagle, a protestujący dostali uwagę mediów. Czyli coś za coś. I od tego właśnie są partie polityczne! Od służenia konkretnymi działaniami konkretnym grupom społecznym. Dotychczas rozumiał to w Polsce tylko biznes, ale nie grupy pracownicze czy mniejszości społeczne. A pomoc Solidarnej Polski dała dodatkowo szybko protestującym wsparcie innych opozycyjnych ugrupowań. Niestety, w czasie bezpośredniej transmisji drugiego spotkania rodziców z Tuskiem w Sejmie, lider RSS skompromitował się zachę ca niem zradykalizowanych i bojowych rodziców do natychmiastowego przyjęcia wa run ków premiera (!). Była to haniebna rola łamistrajka i słusznie od razu na wizji walczący opiekunowie wyparli się z nim jakichkolwiek związków, nazywając go prowokatorem. Przekaz medialny protestujących, ich postulaty, był bardzo precyzyjny i jasny. Protestujący nie bali się skrzętnego przypomnienia obietnic wyborczych i zażądania ich realizacji. A przecież w liberalnych mediach przez lata takie przypomnienie obietnic wyborczych traktowane było wręcz z politowaniem na granicy pogardy dla głupoty przypominającego. W zderzeniu z Tuskiem protestujący rodzice, niebędący przecież zawodowymi politykami, nie dali się Tuskowi ani wyprowadzić z równowagi, ani ugiąć pod cząstkowymi ustępstwami, ani mamić niesprecyzowaną perspektywą dialogu spo - łecz nego (to chyba jedno z najbardziej pustych i wyświechtanych pojęć III RP). Jednym słowem, wiele się od protestujących jako radykalna lewica możemy nauczyć. Lewica socjalna wspierała protest zarówno pod Sejmem, jak i wewnątrz. Nie zawsze były to interwencje udane. Ale z szacunkiem odnieśmy się do lewicowych organizacji pomagających protestującym opiekunom pod Sejmem. Pojawili się tam członkowie Związku Syndykalistów Polski, Ruchu Sprawiedliwości Społecznej, Pracowniczej Demo - kracji. Przede wszystkim jednak niech ten sukces protestujących rodziców będzie inspi racją dla materiałów szkoleniowych protestów innych grup konfrontujących się z li - be ralnym porządkiem. Okazuje się, że nawet tak słaba grupa jak opiekunowie niepełnosprawnych może wygrać, ale też akcja protestu musi być połączona z prze my - ślaną koncepcją, by okazać się skuteczną. Redakcja Dalej! 8

8 Dossier Ukraina Dossier Ukraina 47 numer naszego pisma postanowiliśmy poświęcić przede wszyst - kim kryzysowi ukraińskiemu. Sytuacja na Ukrainie była w ostat nich miesiącach informacją numer jeden w międzynarodowych, a zwła szcza wschodnioeuropejskich mediach. Mieliśmy do czynienia z wie lo ma dra - matycznymi wydarzeniami i procesami, takimi jak: pro tes ty anty prezydenckie w Kijowie, upadek prezydenta Janukowicza, prze jęcie władzy przez prawicę w Kijowie, aneksja Krymu przez Rosję, ofensywa dyplo - matyczna USA i EU przeciwko Rosji, masowe wys tąpienia na Ukrainie południowo-wschodniej itp. Wydarzenia za naszą wschodnią granicą oddziaływały też bardzo na polską politykę, zarówno zagraniczną jak i wewnętrzną. Społeczeństwo straszone było wręcz widmem rosyjskiej interwencji przez premiera Donalda Tuska, który twierdził na konwencji wyborczej Platformy Obywatelskiej 22 marca 2014 r.: Te wybory europejskie być może są o tym, czy dzieci w Polsce 1 września w ogóle pójdą do szkoły. Przez media przelała się fala artykułów ukazujących Rosję jako imperium zła. Nawet wielu przedstawicieli życia kulturalnego błysnęło rusofobicznymi wystąpieniami. W festiwalu miłości polskiej klasy politycznej do antyrosyjskiego przewrotu w Kijowie, polskie mainstreamowe media wzięły na siebie haniebną rolę usprawiedliwiania obecności na Majdanie pogro bo w ców Stepana Bandery i OUN/UPA, odpowiadających za bestialskie masowe zbrod nie na polskiej i żydowskiej ludności cywilnej w czasie II wojny światowej. W tej sytuacji postanowiliśmy opowiedzieć o wydarzeniach na Ukrainie z perspektywy lewicy, uwzględniając optykę naszą, lewicy ukraińskiej i rosyjskiej. Rzecz jasna, szukając tych stanowisk, które odznaczały się największym przywiązaniem do klasowej analizy zjawisk społecznych, pryncypiów internacjonalistycznych, poszanowaniem dla prawa 9

9 narodów do samostanowienia. Do tekstów traktujących o aktualnej sytuacji zdecy do - waliśmy się również dołączyć kilka tekstów Lwa Trockiego z 1939 r., traktujących o kwestii ukraińskiej, które naszym zdaniem stanowią chlubną kartę w tradycjach lewicy anty-totalitarnej. Chcemy, by zamieszczone teksty były przedmiotem dyskusji wśród polskiej lewicy i czyn nikiem klaryfikującym jej wizję polityki wschodniej. Mieszkamy w pasie zetknięcia się stref wpływów NATO i Rosji, tym samym kryzysy podobne do aktualnego mogą się powtarzać. Innym ważnym czynnikiem, który musimy brać pod uwagę, jest nienawiść do Rosji jako stały element w propagandzie polskiej klasy politycznej. Nie zamieszczamy tu własnego stanowiska, ale chcemy zaznaczyć będzie to zresztą wynikać z lektury zamieszczonych tekstów że większość redakcji uznała prawo mieszkańców Krymu do przyłączenia się do Rosji, zaś za najjaśniejszy element sytuacji ukraińskiej uznajemy motywy społecznych rewindykacji obecne w oddolnych mobilizacjach ludności Ukrainy południowo-wschodniej przeciwko prawicowym władzom w Kijowie. Redakcja Dalej! 10

10 Ukraina Bunt niewolników Słuszny! Bez własnego programu. Opłacony Bez przyszłości dla zbuntowanych.»jeśli zaczniecie ścigać każdego, kto coś tam przeskrobał, to przez lata nikt u was ani dolara nie zainwestuje. Bo jak można robić interesy w kraju, gdzie patrzy się na to podejrzliwie?«doradza Ukraińcom Kakha Bendukidze, były minister gospodarki Gruzji. Ten sam, który powiedział, że Gruzja powinna sprzedać wszystko prócz sumienia. Ale w wypadku Ukrainy nie robi tego zastrzeżenia * * * Janukowycz okazał się być tylko drobnym szulerem, któremu powinęła się noga. Próbował oszukać wszystkich Putina, UE, a nawet Obamę. Nie dla Ukrainy. Dla siebie. Zdawał sobie sprawę, że od dawna nie jest dla Kremla człowiekiem perspekty - wicznym, bo wszystko i wszystkich gotów był sprzedać, jeśli tylko przy nio sło by mu to zysk. Taki typ co w moczu, to we krwi. W tym zresztą niewiele różnił się od swoich kontrahentów. Do ostatniej chwili próbował więc od wszystkich wyłu dzić kasę, użalając się przy tym na presję co i raz innego. Robił perskie oko do ukra ińskich rusofilów i jednocześnie uskarżał się na nich patriotom, nazywanym dziś neo- -banderowcami. Kreml bywa lojalny wobec swoich złodziei, ale pod warunkiem wzajemności, a Janukowicz wyraźnie grał na dwie strony, jeśli nie na trzy. Janu ko - 11

11 wycza Putin ostatecznie wystawił na licytację już 7 lutego. Znamienne telewizja rosyjska nie po - kazała go jako jedynego tej miary polityka podczas ceremonii otwarcia igrzysk w Soczi. Janu kowycz owinięty flagą Ukrainy pozdrawiał z trybun ukraińską drużynę, ale ani razu nie był widziany na kanałach rosyjskich. Już wtedy, zdaniem speców, był to znak, że Kreml wystawia go na odstrzał. Prawdopodobnie jeszcze wcześ - Wiktor Janukowycz niej nawiązano stały kontakt z Kliczko, a jakiś przed stawiciel Putina cały czas mu asystował, pośredniczył, doradzał. To Kliczko miał się sprawdzić na ukraińskim ringu. Już choćby po to, by Olimpiada przebiegła w spokoju. I prawie się to udało. A Janukowycz nadal liczył, że będzie głównym rozgrywającym wystarczy, że pokona Kliczko. W końcu też był kiedyś bokserem Kiedy jednak UE zorientowała się, że Kreml jest gotów Janukowycza wymienić na mniej zawodny i zdecydowanie tańszy model, przestała w ogóle traktować go jako przyszłościowego partnera. Co było widać. Tak więc pozostawało tylko Kliczce się sprawdzić, a UE nie sknocić mszy. A uwaga! nikt nie chce wyłożyć na Ukrainę kasy. I na tym polega pułapka. Tymczasem działania władzy w grudniu zeszłego roku, w styczniu i w lutym wydawały się do tego stopnia niezrozumiałe, idiotyczne, zaskakujące w swej głupocie, że to właśnie one były bodźcem prowokującym naturalną re - akcję Majdanu. I tym samym dawały mu raz Witalij Kliczko po raz kolejny oddech. Kiedy Janukowycz nie podpisał w listopadzie umowy stowarzyszeniowej z UE, Majdan stał przez tydzień, drugi, i zaczął przygasać. Nikt tam nie zaproponował jasnego planu działań i sposobów jego realizacji. I oto nagle władza robi Euro maj da - nowi»prezent«rozgania i bije studentów. Majdan zyskuje drugi oddech i nowa fala wystąpień rozlewa się na znaczną część Ukrainy. Władza wykonuje kolejny głupi i okrutny ruch i Majdan znów odzyskuje siły i sens swego istnienia. Wprowadzenie 16 stycznia represyjnego prawodawstwa 12

12 pozwoliło znajdującemu się w głębokim bezdechu Majdanowi znów zaczerpnąć powietrza i zyskać zwolenników poza Kijowem. * * * W Polsce w jedną noc spacyfikowano Solidarność, ruch liczący 10 milionów. A na Majdanie było tylko 10 tysięcy. W kraju o jedną trzecią liczebniejszym od Polski czasów stanu wojennego i bardziej przywykłym do zamordyzmu. Znamienne jest też, że tak naprawdę nie podjęto ani razu akcji mającej na celu cał kowitą likwidację zgromadzenia na Majdanie. Do poważniejszych starć docho - dziło tylko przy okazji raz po raz ponawianych prób wyjścia poza Majdan do tzw. dzielnicy rządowej, czy pod parlament. Milicja zaś przerywała swe działania z chwilą zawrócenia tej czy innej kolumny na Majdan. Zastanawiający jest też bilans zabitych. Do dziś wiadomo, że zginęły 82 osoby, w tym aż 20 milicjantów. To proporcje rzadko spotykane w takich zdarzeniach, niezwykłe. Mając w pamięci okrutne obrazy roz bi - ja nia wystąpień ulicznych w innych krajach, nie trudno dojść do wniosku, że pacy fikacja Majdanu, póki był izolowany na jednym placu, nie stanowiłaby problemu dla żadnej współcześnie wyposażonej policji świata. Wydaje się więc oczywiste, że to sam Janukowycz dolewał do Majdanu benzyny, dymił Majdanem w kraju i zagranicą, groził, ostrzegał, tumanił, przestraszał i z całym cynizmem nie dopuszczał do jego likwidacji. Bo gra toczyła się całkiem gdzie indziej. Nie na Majdanie się zaczęła i nie tam się zakończy. * * * Janukowycz grał o wszystko i nie chciał się dzielić. W ciągu trzech lat swoich rządów potrafił przerzucić do swojej kieszeni tylko z budżetu państwa co najmniej 30 mld dolarów USA. Skutkiem tego w tym też czasie o połowę zmniejszyła się wartość majątków tych oligarchów, którzy niekoniecznie chcieli być w jego bandzie. Stan posiadania zwiększyli jedynie ministrowie i syn prezydenta Wiktora Janukowycza 13

13 Ołeksandr. Najbogatszy ukraiński oligarcha, Rinat Achmetow, posiada obecnie tylko 17,8 mld dolarów. A w ubiegłym roku miał 25,6 mld dolarów. Innemu oligarsze, Ihorowi Kołomojskiemu pozostało jedynie 3,4 mld dolarów, choć roku temu miał 6,2 mld. Z kolei Wadim Nowinski zachował 3,3 mld dolarów, a przed rokiem miał dwa razy więcej. Stąd też nie może dziwić, że przewrót w znacznej części finansowała grupa ukraińskich oligarchów, tych na swój sposób prounijnych. Zapewne nie bez inwesto - rów zagranicznych, których wkład finansowy był zarazem gwarancją również po li - tycznego poparcia, bo nic tak nie spaja, jak jeszcze nie podzielony łup. Ukraińska oli garchia jest typową burżuazją kompradorską, nastawioną na pobieranie placo - wego od wszystkiego, co się rusza. Stąd też lwia część ewentualnych pieniędzy z Unii trafi do ich kieszeni. Nie inaczej. W końcu po to są prounijni. W okresie poprzedzającym planowane podpisanie umowy stowarzyszeniowej Ukrainy z UE pojawiały się w Polsce (która chciała odgrywać w tym kluczową rolę) opracowania sugerujące, aby rozszerzyć dostęp do konfitur także na tych oligarchów, którzy niezbyt popierają Janukowycza. Np. w dostępnym w sieci dokumencie»oligarchowie wobec stowarzyszenia Ukrainy z UE«*) wyłożono kawa na ławę, że za pozyskanie rynku Ukrainy trzeba zapłacić przede wszystkim tymże oligarchom, bo w mandaryńskiej strukturze Ukrainy inaczej się tego zrobić nie da. Po prostu. Biorąc wszystko powyższe pod uwagę, przewrót nie mógł się nie udać. Było to tylko kwestią czasu i przelanej krwi. Krwi tych, dla których z owych miliardów dola - rów wysupłano tylko tyle, by przetrwali na Majdanie przez trzy miesiące. To nawet nie procent, lecz tylko promil stawki, o którą walczą ci, którzy na Majdan nie chodzą i nawet nie jeżdżą. Mają do tego innych. * * * Stara mądrość mówi, że plany robi się po to by, je później, w działaniu, zmieniać. Tak też stało się i tym razem. Majdan został sprowokowany przez Janukowycza dość wcześnie. Miał zde to no - wać odpowiednio długo przed Olimpiadą plany opozycji. Lawina miała schodzić w sposób kontrolowany. I powoli. Na tyle wolno, by Janukowycz miał czas urządzić licytację i złupić tego, kto da więcej. Miał chyba świadomość, że to ostatnia tego ro - dza ju okazja w jego prezydenckiej karierze. No, może przedostatnia. Ale prze licytował, zagrał, doigrał się. I przegrał. 14 * * * *) Piotr Kościński, Jewgen Worobiow, Oligarchowie wobec stowarzyszenia Ukrainy z UE.

14 Putin przerwał wypłacanie kredytu po tym, jak Janukowycz zdymisjonował pre - mie ra Azarowa, zwolennika integracji z Rosją. Janukowycz zaczął więc po raz ko - lejny podgrzewać Majdan. Próbował też dokupić do swojej bandy więcej oligar chów pozyskał Dmytro Firtasza, m.in. wła ściciela największej TV na Ukrainie»Inter«. Potem zaczął kusić innych cały czas strasząc wszyst kich Majdanem. W koń cu przegiął, bo Putin rozmówił się z Merkel i, co Władimir Putin ważniejsze, z Obamą (coś mu zapewne odstąpi w Syrii, bo ponad godzinę mówiono o Ukrainie i Syrii, czy też raczej handlo - wano tymi krajami), i Janukowycz został na spalonym. Dotąd czas grał na korzyść wszystkich, tylko nie Putina. Teraz to się zmieniło. Może poczekać, aż go poproszą o wsparcie i pieniądze. Wtedy poda warunki. Już dzień po upadku Janukowycza pojawiły się pierwsze tego jaskółki w formie "zaproszenia" dokonanego przez Zbigniewa Brzezińskiego do finlandyzacji Ukrainy, potem Susan Rice (doradcy Baracka Obamy d/s bezpieczeństwa) do partycypowania w kosztach na wspólnej przestrzeni. Jeszcze później nowy szef ukraińskiego parla - mentu, Ołeksandr Turczynow, zaczął kłaniać się Moskwie w pas. A zrobił to dlatego, że zarówno USA, jak i UE wyjaśniły mu, że bez Putina na Ukrainie za chwilę wybuch - nie bunt głodowy. Bo nie ma pieniędzy na wypłatę emerytur, a i bez tego kurs hrywny sięgnął dna. * * * Ukraina jest de facto gospodarczym bankrutem. Jej zobowiązania wobec Rosji sięgają 30 mld dol., a żeby wyciągnąć kraj z gospodarczej zapaści potrzeba ok. 150 mld euro mówią ekonomiści. Agencja ratingowa Standard & Poor's obniżyła ocenę Ukrainy do poziomu CCC a więc kraju będącego na skraju bankructwa. Analitycy agencji ostrzegają, że jeśli Rosja odmówi odblokowania kolejnej transzy kredytu (zablokowanej 28 stycznia, po dymisji premiera Azarowa), Ukraina, która w tym roku musi spłacić 13 mld USD długu, stanie się niewypłacalna. A kasa państwowa jest pusta. Dosłownie. Gospodarcze dźwigniecie Ukrainy przekracza możliwości finansowe Unii Euro - pej skiej. Aby program pomocowy mógł przynieść skutek, potrzeba wielu lat i tych właśnie 150 mld euro. Tylko po to, by życie Ukraińców pozostało z grubsza na 15

15 obecnym poziomie, bądź niewiele wyższym. A ludzie na Majdanie i całej Ukrainie spodziewają się przecież wzrostu poziomu życia po to walczyli o Unię! Tymczasem z układanki wychodzi uparcie, że rządzić Ukrainą może dziś tylko ten, kto zyska zaufanie Rosji Dla ścisłości rządzić Ukrainą może ten, kto uzyska odblokowanie kolejnej transzy rosyjskiego kredytu (na pilną spłatę zadłużenia). Nikt inny tak łatwo nie wyłoży na Ukrainę takich pieniędzy bez gwarancji, których dziś Ukraina dać nie może. A Putin podnosi cenę kredytu, tyle że w barterze. Tak więc per saldo ostatnie słowo należy do Putina, który w razie konieczności może zachować neutralność, zwaliwszy problem ukraiński w całości na UE (ku rozba - wieniu Obamy), kompromitując UE i doprowadzając do tego, że władze na Ukrainie same poproszą Rosję o wsparcie. I same dadzą w zamian federalizację Ukrainy południowej i wschodniej. Poza rosyjskim protektoratem ekonomicznym pozostanie zdecydowanie mniej zamożna Ukraina Zachodnia, niebędąca w stanie w ramach federacji nawet sklecić własnego budżetu, nie stawszy się utrzymanką UE. Na stałe, jak Kosowo. * * * Bunt niewolników tym się charakteryzuje, że nie przeradza się w społeczną rewo - lucję. Wspierając żądania tych, którzy niejawnie formułują program buntu nie wolnicy rezygnują z własnego zwycięstwa. Występując jedynie z pozycji ograbionych, oszukanych, wykorzystanych i nie formułując własnego programu żądań społecznych, jako wytwórcy podstawowych dóbr oddają wszystko w ręce tych, którzy o ich przyszłość najmniej zadbają. Bądź wcale. 16

16 Nie jest przypadkiem, że Majdan nie przedstawił żadnego programu żądań społecznych, czy ekonomicznych, że w ogóle nie wzięły w nim udziału związki zawodowe. Właśnie dlatego szybko zapomniano o planowanym, ba, prokla mo - wanym (!) na 13 lutego strajku generalnym! Faktem godnym odnotowania jest to, że Majdan, czyli ci, którzy walczyli na głów - nym placu Kijowa, wymusili na nowych władzach Ukrainy prawo do kontroli, nad - zoru nad formowanym rządem. Stąd ludzie z pierwszej setki najbogatszych Ukra iń - ców (tzw. lista Top 100) i funkcjonariusze administracji prezydenta po 2010 roku mieli nie wejść do rządu i nie obsadzić też stanowisk kierowniczych władzy wykonawczej *). Przed nowymi urzędnikami Majdan postawił wymóg wykazania się co najmniej 7 letnią praktyką (prócz struktur MSW, służb specjalnych i ministerstwa obrony), w tym doświadczeniem na stanowiskach kierowniczych minimum 5 lat, a także brakiem powiązań o charakterze korupcyjnym. Sprawdzimy według tych kryteriów każdego kandydata zaproponowanego przez parlamentarną większość, bo każdy członek rządu musi uzyskać akceptację Majdanu głosi oświadczenie»koła ludowego zaufania«**), w którym reprezentowane są główne organizacje Majdanu, mające największy autorytet.»koło ludowego zaufania«nie jest organem kierowniczym Majdanu, lecz tylko pośrednikiem między Majdanem a menadżerami, których lud będzie zatrudniał wyjaśnił jego członek, władyka Stefan. Przedstawiciele Koła podkreślili, że lista jego członków nie jest zamknięta i będzie się poszerzała, a jego członkowie nie pretendują do zajmowania jakichkolwiek stanowisk. Chcemy mieć nie tylko rząd, lecz rząd ludowego zaufania. A do takiego rządu muszą wejść tylko uznani fachowcy, z niesplamioną reputacją, a nie partyjni funkcjonariusze podkreśla się w oświadczeniu Koła. Wymuszenie prawa do kontroli i nadzoru nad nowymi władzami to niewątpliwie *) Niestety, tymczasowy prezydent Ukrainy, Oleksandr Turczynow na wysokie stanowiska państwowe powołał ludzi z tzw. listy Top-100. Ukraińscy oligarchowie Ołeksandr Kołomojski i Serhij Taruta stanęli na czele władz dwóch obwodów: dniepropietrowskiego i donieckiego. W komentarzach na ukraińskich serwisach informacyjnych możemy przeczytać między innymi: Dziękujemy nowej władzy za starych zgredów! Nie wiem już jakimi słowami Was, rządzą - cych określać! **) Z informacji Siergieja Pojarkowa wynika, że do»koła «, prócz niego, weszli także: Olga Bohomolec z upoważnienia lekarzy Majdanu, Dmytro Jarosz z ramienia»prawego Sektora«, władyka Stefan z rady duchownych Majdanu, Oleg Michniuk z ramienia b. żołnierzy z Afganistanu, Władimir Wiatowicz z»sektora obywatelskiego«, Rusłana Łyżyczko i Światosław Wakarczuk. 17

17 pierwszy krok w kierunku prawdziwego ludowładztwa. Ale kryteria selekcji kandydatów na rządowe stołki grzeszą naiwnością ludzi stawiających pierwsze kroki w polityce. Po Majdanie pozostaną więc zapewne już wkrótce szumne i puste społecznie hasła, później zaś przyjdzie rozczarowanie i apatia. A na upadku ducha żerować będzie prawica. Również skrajna. Sprawę rozgrywają ukraińscy oligarchowie i jedyna siła, mająca organizację na dole, w masach tych kilka ugrupowań odwołujących się do banderowskich idei, tradycji i praktyk. Oligarchowie, jak każda mafia, chcą pobierać placowe od unijnej czy rosyjskiej pomocy, im wszystko jedno, chciwość ich zaślepia. I po to sfinansowali ten Majdan. Ale tzw. Prawy Sektor ma dalej idące plany. I swoje lobby na Zachodzie. Nie tylko Europy. KM

18 Ukraina Cały ten majdan z willą Janukowycza Oligarchiczny reżim Janukowycza podłożył możnym tego świata świnię wielkości krowy. Prezydent ewakuował się ze swej willi tak szybko, że nie zniszczył wszystkich swoich papierów. Jak się jednak okazuje, ręko - pisy nie płoną. Przynajmniej nie wszystkie. Z tych ocalałych zebrało się bagatelka 127 tomów. Żywiołowe wtargnięcie kijowskiej ulicy do posiadłości Wiktora Janukowycza i równie niekontrolowany wgląd tejże ulicy w pozostawione tam dokumenty spędza sen z powiek rozmaitym animatorom rynków finansowych. Nie tylko na Ukrainie. Dla w miarę niezależnych dziennikarzy, politologów i mniej usłużnych ekono - mistów to prawdziwa kopalnia wiedzy. I chyba najbardziej sensacyjne znalezisko od czasu upadku dyktatury Alberto Fujimoriego w Peru, kiedy to w rękach nowej władzy znalazły się tzw. vladivideos nagrania utrwalające wręczanie przez Monte - sinosa łapówek opozycyjnym politykom i dziennikarzom.» Akt przyjęcia-przekazania. (Kreska) przekazuje, a Chaliawin A.S. przyjmuje środki pieniężne w gotówce w kwocie (dwanaście milionów) dolarów USA«. A na górze dopisek:»przyjęto od inwestora do UBB«. Raczej oczywiste jest, że skrót oznacza ukraiński biznes-bank, należący do Ołe - ksandra Janukowycza. Od czasu wygranej w wyborach prezydenckich Wiktora Janukowycza w 2010 r. jego starszy syn Ołeksandr, z zawodu stomatolog, wykazał się wyjątkowym talentem na rynkach finansowych i trafił na listę 100 najbogatszych obywateli w swoim kraju. Magazyn»Forbes«szacuje, że do jesieni 2013 roku zdołał zarobić pół miliarda 19

19 dolarów. I to na Ukrainie, gdzie średni zarobek w ubiegłym roku wynosił 400 dolarów (przy dochodzie narodowym na głowę 3862 dolarów). Anders Åslund, z Peterson Institute for International Economics kilka miesięcy temu oceniał, że przez ostatnie trzy lata Janukowycz potrafił wyciskać do swojej kieszeni z budżetu państwa po 10 mld dolarów rocznie. I raczej nie jest to szacunek zawyżony. Dokumenty Janukowycza znalezione w jego willi w Meżyhiria (Międzywzgórze) pozwolą zapewne ustalić rzeczywisty współczynnik korupcji tej miary urzędników państwowych w gospodarce rynkowej nie tylko na Ukrainie Niejeden animator kapitalizmu z doświadczeniem i łupem z wielkiego krachu gospodarki światowej z roku 2008 myśli sobie teraz: lepiej by było, gdyby to wszystko ogień strawił Pełniący obowiązki głowy państwa ukraińskiego już się wygadał, że chciałby mieć przy sobie w roli doradcy Michaiła Saakaszwilego, ex-prezydenta Gruzji. Tego, którego Gruzini już się pozbyli. Pewnie znowu Ukrainie zacznie też doradzać Leszek Balce rowicz. Ukraina stoi przed dylematem albo wymierzanie sprawiedliwości zamrozi inwe - stycje, w wyniku czego w najbliższych wyborach wszyscy dochodzący spra wie - dliwości zostaną zmieceni ze sceny pieniędzmi tamtejszych oligarchów, albo też nowi ukraińscy przywódcy ograniczą grono skorumpowanych do byłych ministrów i raptem dwóch oligarchów ojca i syna Janukowyczów. Są na to szanse. Przecież Majdan nie powstał w imię sprawiedliwości społecznej, lecz po to, aby doprowadzić do zmian w granicach systemu. Ale jeśli się granic tych nie przekroczy, będzie jeszcze wiele Majdanów. Karol Majewski

20 Lewica spóźniła się na Majdan o dziesięć lat i kilka dni Lewica a Ukraina Siergiej Dowgal, Międzyregionalne Zjednoczenie Komunistów, Ludzie lewicy, jak i całe społeczeństwo rosyjskie, nie mogą pozostać obojętni wobec wydarzeń na Ukrainie. Wszystkie problemy wewnętrzne zeszły na drugi plan, w tym także przeciągające się polityczne procesy sądowe przeciwko lewicy i pogarszająca się społeczno-gospodarcza sytuacji w Rosji. W środowisku lewicy rozgorzały ostre spory o naturę procesów zachodzących na Ukrainie, o dalszy przebieg zdarzeń i o taktykę lewicy zarówno w Rosji, jak i na Ukrainie. Część lewicy, co prawda nieliczna, odczytała Euromajdan jako pierwszy etap rewolucji burżuazyjno-demokratycznej, mającej szanse na przekształcenie się w rewolucję socjalistyczną. Inna część lewicy w miarę zaostrzania się sytuacji zajęła stanowisko socjal-szowinistyczne wzywając do wojny i podboju Ukrainy. Jakie stanowisko powinna zająć lewica, a przede wszystkim komuniści, w sprawie wydarzeń na Ukrainie? I. Ukraina przed Majdanem Zanim odpowiemy na pytanie o taktykę, musimy zrozumieć, co stało się na Ukra - inie i przewidzieć dalszy rozwój wypadków. 21

Warszawa, luty 2015 ISSN 2353-5822 NR 22/2015 O SYTUACJI NA UKRAINIE I POLSKIEJ POMOCY DLA WSCHODNIEGO SĄSIADA

Warszawa, luty 2015 ISSN 2353-5822 NR 22/2015 O SYTUACJI NA UKRAINIE I POLSKIEJ POMOCY DLA WSCHODNIEGO SĄSIADA Warszawa, luty 2015 ISSN 2353-5822 NR 22/2015 O SYTUACJI NA UKRAINIE I POLSKIEJ POMOCY DLA WSCHODNIEGO SĄSIADA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia roku

Bardziej szczegółowo

W centrum uwagi Roczny plan pracy. Liczb a godzi n lekcyj nych. Punkt z NPP

W centrum uwagi Roczny plan pracy. Liczb a godzi n lekcyj nych. Punkt z NPP W centrum uwagi Roczny plan pracy Jednostka tematyczna 1. Życie zbiorowe i jego reguły 2. Socjalizacja i kontrola społeczna Zagadnienia Klasa II I. Społeczeństwo socjologia formy życia społecznego normy

Bardziej szczegółowo

Raport statystyczny SCENA POLITYCZNA

Raport statystyczny SCENA POLITYCZNA Raport statystyczny SCENA POLITYCZNA październik 2014 Spis treści Wstęp... 3 Komentarz... 4 Rozdział I - Podsumowanie... 6 Rozdział II - Partie polityczne... 9 Rozdział III - Liderzy partii politycznych...

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2015 ISSN 2353-5822 NR 84/2015 O KONFLIKCIE NA UKRAINIE I SANKCJACH GOSPODARCZYCH WOBEC ROSJI

Warszawa, czerwiec 2015 ISSN 2353-5822 NR 84/2015 O KONFLIKCIE NA UKRAINIE I SANKCJACH GOSPODARCZYCH WOBEC ROSJI Warszawa, czerwiec 2015 ISSN 2353-5822 NR 84/2015 O KONFLIKCIE NA UKRAINIE I SANKCJACH GOSPODARCZYCH WOBEC ROSJI Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 9 stycznia 2015 roku

Bardziej szczegółowo

Warszawa, luty 2014 NR 22/2014 POLACY O ROZWOJU SYTUACJI NA UKRAINIE

Warszawa, luty 2014 NR 22/2014 POLACY O ROZWOJU SYTUACJI NA UKRAINIE Warszawa, luty 2014 NR 22/2014 POLACY O ROZWOJU SYTUACJI NA UKRAINIE Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2012 BS/79/2012 POKOLENIE PRZYSZŁYCH WYBORCÓW PREFERENCJE PARTYJNE NIEPEŁNOLETNICH POLAKÓW

Warszawa, czerwiec 2012 BS/79/2012 POKOLENIE PRZYSZŁYCH WYBORCÓW PREFERENCJE PARTYJNE NIEPEŁNOLETNICH POLAKÓW Warszawa, czerwiec 2012 BS/79/2012 POKOLENIE PRZYSZŁYCH WYBORCÓW PREFERENCJE PARTYJNE NIEPEŁNOLETNICH POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012

Bardziej szczegółowo

1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI. Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu

1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI. Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu 1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu W 1945 roku skończyła się II wojna światowa. Był to największy, jak do tej pory, konflikt zbrojny na świecie. Po 6 latach ciężkich walk hitlerowskie

Bardziej szczegółowo

Konflikt na Ukrainie osłabił bezpieczeństwo Litwinów 2015-06-15 15:21:15

Konflikt na Ukrainie osłabił bezpieczeństwo Litwinów 2015-06-15 15:21:15 Konflikt na Ukrainie osłabił bezpieczeństwo Litwinów 2015-06-15 15:21:15 2 Działania Rosji na Ukrainie osłabiły bezpieczeństwo Litwinów. Na Litwie, będącej członkiem NATO, nie powinien się powtórzyć ukraiński

Bardziej szczegółowo

Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR

Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR Seria Współczesne Społeczeństwo Polskie wobec Przeszłości tom VII Redaktor naukowy serii: prof. dr hab. Andrzej Szpociński Recenzent: prof. dr hab. Jan Jacek Bruski Redaktor

Bardziej szczegółowo

Warszawa, sierpień 2014 ISSN 2353-5822 NR 119/2014 KONFLIKT UKRAIŃSKI I WOJNA HANDLOWA Z ROSJĄ

Warszawa, sierpień 2014 ISSN 2353-5822 NR 119/2014 KONFLIKT UKRAIŃSKI I WOJNA HANDLOWA Z ROSJĄ Warszawa, sierpień 2014 ISSN 2353-5822 NR 119/2014 KONFLIKT UKRAIŃSKI I WOJNA HANDLOWA Z ROSJĄ Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

Warszawa, styczeń 2015 ISSN 2353-5822 NR 4/2015 WYDARZENIE ROKU 2014 W POLSCE I NA ŚWIECIE

Warszawa, styczeń 2015 ISSN 2353-5822 NR 4/2015 WYDARZENIE ROKU 2014 W POLSCE I NA ŚWIECIE Warszawa, styczeń 2015 ISSN 2353-5822 NR 4/2015 WYDARZENIE ROKU 2014 W POLSCE I NA ŚWIECIE Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 95/2014 STOSUNKI POLSKO-UKRAIŃSKIE W OPINIACH POLAKÓW

Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 95/2014 STOSUNKI POLSKO-UKRAIŃSKIE W OPINIACH POLAKÓW Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 95/2014 STOSUNKI POLSKO-UKRAIŃSKIE W OPINIACH POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z wiedzy o społeczeństwie poziom rozszerzony na rok szkolny 2015/2016 dla klasy II a

Plan wynikowy z wiedzy o społeczeństwie poziom rozszerzony na rok szkolny 2015/2016 dla klasy II a Plan wynikowy z wiedzy o społeczeństwie poziom rozszerzony na rok szkolny 2015/2016 dla klasy II a Nauczyciel prowadzący: Jacek Foszczyński Liczba tygodni nauki: 38 Liczba godzin w tygodniu: 3 Liczba godzin

Bardziej szczegółowo

Wiedza o społeczeństwie, zakres rozszerzony Plan dydaktyczny, klasa 2d

Wiedza o społeczeństwie, zakres rozszerzony Plan dydaktyczny, klasa 2d Wiedza o społeczeństwie, zakres rozszerzony Plan dydaktyczny, klasa 2d Jednostka tematyczna 1. Życie zbiorowe i jego reguły 2. Socjalizacja i kontrola społeczna Zagadnienia I. Społeczeństwo socjologia

Bardziej szczegółowo

Wiedza o społeczeństwie zakres rozszerzony

Wiedza o społeczeństwie zakres rozszerzony Wiedza o społeczeństwie zakres rozszerzony Tematy i zagadnienia z WOS semestr trzeci( klasa II) Dział I. Społeczeństwo 1. Życie zbiorowe i jego reguły socjologia formy życia społecznego normy społeczne

Bardziej szczegółowo

Rosyjski poker nad Dnieprem

Rosyjski poker nad Dnieprem Rosyjski poker nad Dnieprem Z Witoldem Juraszem rozmawia Aleksandra Rybińska WitolD JuRAsZ Były dyplomata, m.in. w Moskwie i na Białorusi, bloger Nawet jeśli założyć, że Rosja poniosła taktyczną porażkę,

Bardziej szczegółowo

Szok i zaskoczenie oraz zaskoczenie i szok. Tak mógłbym skomentować to co się wydarzyło na rynku walutowym w poprzednim tygodniu. Nawet nie chodzi o

Szok i zaskoczenie oraz zaskoczenie i szok. Tak mógłbym skomentować to co się wydarzyło na rynku walutowym w poprzednim tygodniu. Nawet nie chodzi o Szok i zaskoczenie oraz zaskoczenie i szok. Tak mógłbym skomentować to co się wydarzyło na rynku walutowym w poprzednim tygodniu. Nawet nie chodzi o okres od poniedziałku do piątku ale dokładnie o jeden

Bardziej szczegółowo

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND TRANSATLANTIC TRENDS POLAND P.1 Czy uważa Pan(i), że dla przyszłości Polski będzie najlepiej, jeśli będziemy brali aktywny udział w sprawach światowych, czy też jeśli będziemy trzymali się od nich z daleka?

Bardziej szczegółowo

Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej. Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy

Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej. Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy Od 2004 roku Polska jest członkiem Unii Europejskiej, w wyniku możliwości podjęcia

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 WARSZAWA, MAJ 95

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 WARSZAWA, MAJ 95 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku!

Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku! Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku! Wraz z podręcznikiem oddajemy do twoich rąk zeszyt ćwiczeń. Zawarte są w nim różne polecenia i zadania. Powinny one pomóc ci zrozumieć zagadnienia omawiane w podręczniku

Bardziej szczegółowo

POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ. Łukasz Leśniak IVti

POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ. Łukasz Leśniak IVti POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ Łukasz Leśniak IVti W początkowej fazie drugiej wojny światowej rząd polski w skutek działań wojennych musiał ewakuować się poza granice kraju. Po agresji sowieckiej

Bardziej szczegółowo

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A Gospodarka światowa w 2015 Mateusz Knez kl. 2A Koło Ekonomiczne IV LO Nasze koło ekonomiczne współpracuje z Uniwersytetem Ekonomicznym w Poznaniu. Wspólne działania rozpoczęły się od podpisania umowy pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Etyka kompromisu. Zbigniew Szawarski Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego -PZH z.szawarski@uw.edu.

Etyka kompromisu. Zbigniew Szawarski Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego -PZH z.szawarski@uw.edu. Etyka kompromisu Zbigniew Szawarski Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego -PZH z.szawarski@uw.edu.pl 20.IX.2013 Struktura problemu Ład społeczny Konflikt Kompromis Ład

Bardziej szczegółowo

Zestawienie ocen minionego roku w latach 1963-2013

Zestawienie ocen minionego roku w latach 1963-2013 1963-2013 ocena netto mijającego roku Niemal od początków swojej działalności badawczej OBOP teraz TNS Polska zwykle pod koniec roku zwracał się do Polaków z prośbą o podsumowanie starego roku. Pytaliśmy,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, listopad 2013 BS/158/2013 PRZED SZCZYTEM PARTNERSTWA WSCHODNIEGO W WILNIE

Warszawa, listopad 2013 BS/158/2013 PRZED SZCZYTEM PARTNERSTWA WSCHODNIEGO W WILNIE Warszawa, listopad 2013 BS/158/2013 PRZED SZCZYTEM PARTNERSTWA WSCHODNIEGO W WILNIE Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum Badania

Bardziej szczegółowo

Warszawa, maj 2010 BS/59/2010 KTO POWINIEN MIEĆ WIĘCEJ WŁADZY RZĄD CZY PREZYDENT

Warszawa, maj 2010 BS/59/2010 KTO POWINIEN MIEĆ WIĘCEJ WŁADZY RZĄD CZY PREZYDENT Warszawa, maj 2010 BS/59/2010 KTO POWINIEN MIEĆ WIĘCEJ WŁADZY RZĄD CZY PREZYDENT Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 4 lutego 2010 roku Fundacja Centrum Badania Opinii

Bardziej szczegółowo

Polska po II wojnie światowej

Polska po II wojnie światowej Polska po II wojnie światowej w latach 1945-1947 Rafał Nowicki źródła - Internet, (http://historia-polski.klp.pl/a-6269.html) obrazki - Wikipedia TERYTORIUM GRANICE - LUDNOŚĆ Obszar Polski po II wojnie

Bardziej szczegółowo

Spis treści: WYKAZ SKRÓTÓW WSTĘP

Spis treści: WYKAZ SKRÓTÓW WSTĘP Spis treści: WYKAZ SKRÓTÓW WSTĘP ROZDZIAŁ I. RELACJA ZALEŻNOŚCI W NAUCE O STOSUNKACH MIĘDZYNARODOWYCH 1.Pojęcie zależności 2. Historyczne i współczesne formy zależności 2.1. Okres przedwestfalski 2.2.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, kwiecień 2014 ISSN 2353-5822 NR 54/2014 O SYTUACJI NA UKRAINIE PRZED AKCJAMI SEPARATYSTÓW NA WSCHODZIE

Warszawa, kwiecień 2014 ISSN 2353-5822 NR 54/2014 O SYTUACJI NA UKRAINIE PRZED AKCJAMI SEPARATYSTÓW NA WSCHODZIE Warszawa, kwiecień 2014 ISSN 2353-5822 NR 54/2014 O SYTUACJI NA UKRAINIE PRZED AKCJAMI SEPARATYSTÓW NA WSCHODZIE Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Raport prasowy SCENA POLITYCZNA

Raport prasowy SCENA POLITYCZNA Raport prasowy SCENA POLITYCZNA listopad 2013 Spis treści Wstęp... 3 Komentarz... 4 Rozdział I - Podsumowanie... 7 Rozdział II - Partie polityczne... 10 Rozdział III - Liderzy partii politycznych... 13

Bardziej szczegółowo

drewna na rynku. To jednak nie zmienia zasadniczego kierunku, jaki został zapisany w ustawie. Pieniądze wpłacane przez Lasy Państwowe mają być

drewna na rynku. To jednak nie zmienia zasadniczego kierunku, jaki został zapisany w ustawie. Pieniądze wpłacane przez Lasy Państwowe mają być Skok na lasy! Po udanym skoku na pieniądze zgromadzone przez Polaków w OFE rząd Donalda Tuska postanowił tym razem sięgnąć po środki, jakimi dysponują Lasy Państwowe. Tak naprawdę taka polityka jest zwyczajną

Bardziej szczegółowo

Z Rafałem Bakalarczykiem z instytutu Polityki Społecznej UW rozmawia Agata Czarnacka.

Z Rafałem Bakalarczykiem z instytutu Polityki Społecznej UW rozmawia Agata Czarnacka. Z Rafałem Bakalarczykiem z instytutu Polityki Społecznej UW rozmawia Agata Czarnacka. AC: jak pan ocenia konsultacje, które 16 stycznia zorganizowało Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej z opiekunami

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO W SPOŁECZNYM GIMNAZJUM STO W CIECHANOWIE

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO W SPOŁECZNYM GIMNAZJUM STO W CIECHANOWIE PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO W SPOŁECZNYM GIMNAZJUM STO W CIECHANOWIE I. Kontrakt z uczniami: 1. Każdy uczeń jest oceniany zgodnie z zasadami sprawiedliwości. 2. Ocenie podlegają

Bardziej szczegółowo

Raport medialny SCENA POLITYCZNA

Raport medialny SCENA POLITYCZNA Raport medialny SCENA POLITYCZNA marzec 2014 Spis treści Wstęp... 3 Komentarz... 4 Rozdział I - Podsumowanie... 6 Rozdział II - Partie polityczne... 10 Rozdział III - Liderzy partii politycznych... 13

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE POZIOM PODSTAWOWY

EGZAMIN MATURALNY 2012 WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE POZIOM PODSTAWOWY Centralna Komisja Egzaminacyjna EGZAMIN MATURALNY 2012 WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania MAJ 2012 2 Egzamin maturalny z wiedzy o społeczeństwie Zadanie 1. (0 1) Obszar standardów

Bardziej szczegółowo

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych Autor: Artur Brzeziński Skrócony opis lekcji Uczniowie poznają wybrane fakty z historii emerytur, przeanalizują dwa podstawowe systemy emerytalne

Bardziej szczegółowo

POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji

POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji A 399316 POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji pod redakcją Krzysztofa Zagórskiego i Michała Strzeszewskiego Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR Warszawa 2005 Spis treści WSTĘP. OPINIA

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający wymagania w zakresie wiadomości omawia najważniejsze postanowienia i konsekwencje traktatu wersalskiego definiuje pojęcie totalitaryzmu omawia główne

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWO POWTÓRZENIE PRZED EGZAMINEM GIMNAZJALNYM 2014

PAŃSTWO POWTÓRZENIE PRZED EGZAMINEM GIMNAZJALNYM 2014 PAŃSTWO POWTÓRZENIE PRZED EGZAMINEM GIMNAZJALNYM 2014 PAŃSTWO to suwerenna organizacja polityczna, obejmująca swym działaniem ludność określonego terytorium. PAŃSTWO Cechy państwa: - własne terytorium

Bardziej szczegółowo

OCHRONA ZDROWIA - POWINNOŚĆ PAŃSTWA CZY OBYWATELA? WARSZAWA, LUTY 2000

OCHRONA ZDROWIA - POWINNOŚĆ PAŃSTWA CZY OBYWATELA? WARSZAWA, LUTY 2000 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Warszawa, styczeń 2014 BS/8/2014 UKRAINA MIĘDZY ROSJĄ A UNIĄ EUROPEJSKĄ

Warszawa, styczeń 2014 BS/8/2014 UKRAINA MIĘDZY ROSJĄ A UNIĄ EUROPEJSKĄ Warszawa, styczeń 2014 BS/8/2014 UKRAINA MIĘDZY ROSJĄ A UNIĄ EUROPEJSKĄ Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe

Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ A 388068 Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe Redakcja i opracowanie: Andrzej Ciupiński Kazimierz Malak WARSZAWA 2004 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 CZĘŚĆ I. NOWE PODEJŚCIE DO POLITYKI

Bardziej szczegółowo

RAPORT NA TEMAT OBYWATELI UKRAINY

RAPORT NA TEMAT OBYWATELI UKRAINY RAPORT NA TEMAT OBYWATELI UKRAINY (wg stanu na dzień 22.02.2015 r.) Ochrona międzynarodowa 1. Wnioski (dane aktualizowane raz dziennie) Tabela 1: Liczba obywateli Ukrainy, którzy w latach 2003-2015 złożyli

Bardziej szczegółowo

Temat: Zróbmy sobie flash mob!

Temat: Zróbmy sobie flash mob! Temat: Zróbmy sobie flash mob! Jak wykorzystać globalnej sieci do korzystania z prawa do zgromadzeń? ZWIĄZEK Z PODSTAWĄ PROGRAMOWĄ Podstawa programowa przedmiotu wiedza o społeczeństwie, IV etap edukacyjny

Bardziej szczegółowo

Demokracja ma swój początek w Starożytnej Grecji. Słowo pochodzi z języka greckiego od słów demos, co znaczy lud oraz kratos władza.

Demokracja ma swój początek w Starożytnej Grecji. Słowo pochodzi z języka greckiego od słów demos, co znaczy lud oraz kratos władza. Demokracja ma swój początek w Starożytnej Grecji. Słowo pochodzi z języka greckiego od słów demos, co znaczy lud oraz kratos władza. W znaczący wkład w jej rozwój ma także kultura Starożytnego Rzymu oraz

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Kierując się dobrem ogółu jakim jest zagwarantowanie równego dla wszystkich obywateli prawa do ochrony zdrowia stanowiącego zarazem sprawę o szczególnym znaczeniu dla Państwa jako

Bardziej szczegółowo

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Mężczyzna, w wieku do 40 lat, wykształcony, chcący osiągać wyższe zarobki i być niezależny taki portret startującego polskiego przedsiębiorcy można nakreślić analizując

Bardziej szczegółowo

Raport z badania. Przedsiębiorcy a państwo wzajemny poziom zaufania. IV Kongres Rzetelnych Firm październik 2015 r.

Raport z badania. Przedsiębiorcy a państwo wzajemny poziom zaufania. IV Kongres Rzetelnych Firm październik 2015 r. Raport z badania Przedsiębiorcy a państwo wzajemny poziom zaufania IV Kongres Rzetelnych Firm październik 2015 r. 1 SPIS TREŚCI WSTĘP...3 PRZEDSIĘBIORCY CZUJĄ SIĘ TRAKTOWANI JAK OSZUŚCI...4 UCZCIWOŚĆ POLSKIEGO

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o partiach politycznych.

- o zmianie ustawy o partiach politycznych. Warszawa, dnia 19 lutego 2013 r. Pani Ewa Kopacz Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. i na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ

70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ 70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ Wojna 1939-1945 była konfliktem globalnym prowadzonym na terytoriach: Europy, http://wiadomosci.dziennik.pl/wydarzenia/galeria/402834,5,niemcy-atakuja-polske-ii-wojna-swiatowa-na-zdjeciach-koszmar-ii-wojny-swiatowej-zobacz-zdjecia.html

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 OCENA WYSOKOŚCI PODATKU DOCHODOWEGO WARSZAWA, MAJ 96

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 OCENA WYSOKOŚCI PODATKU DOCHODOWEGO WARSZAWA, MAJ 96 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

Raport statystyczny SCENA POLITYCZNA

Raport statystyczny SCENA POLITYCZNA Raport statystyczny SCENA POLITYCZNA grudzień 2014 Spis treści Wstęp... 3 Komentarz... 4 Rozdział I - Podsumowanie... 6 Rozdział II - Partie polityczne... 8 Rozdział III - Liderzy partii politycznych...

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie

Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie,,( ) Wychowywać to nie znaczy kształcić tylko rozum, lecz kształtować harmonijnie całego człowieka, a więc także jego serce i charakter.

Bardziej szczegółowo

Silna gospodarka Stabilne finanse publiczne

Silna gospodarka Stabilne finanse publiczne Silna gospodarka Stabilne finanse publiczne Beata Szydło Prawo i Sprawiedliwość Wiceprezes www.pis.org.pl 8,0 7,0 6,0 5,0 4,0 3,0 2,0 1,0 0,0 Wiemy jak budować silną, konkurencyjną gospodarkę Polski Dynamika

Bardziej szczegółowo

Deficyt publiczny - jak mu zaradzić piątek, 07 października 2011 20:10 - Poprawiony sobota, 19 kwietnia 2014 16:28

Deficyt publiczny - jak mu zaradzić piątek, 07 października 2011 20:10 - Poprawiony sobota, 19 kwietnia 2014 16:28 Z Olgierdem Bagniewskim*, szefem zespołu analityków niemieckiego instytutu East Stock Informationsdienste GmbH w Hamburgu, rozmawia Iwona Bartczak. I.B.: Brak równowagi finansów publicznych jest znanym

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2014 ISSN 2353-5822 NR 144/2014 ZAINTERESOWANIE SYTUACJĄ NA UKRAINIE I POCZUCIE ZAGROŻENIA W PAŹDZIERNIKU

Warszawa, październik 2014 ISSN 2353-5822 NR 144/2014 ZAINTERESOWANIE SYTUACJĄ NA UKRAINIE I POCZUCIE ZAGROŻENIA W PAŹDZIERNIKU Warszawa, październik ISSN 2353-5822 NR 144/ ZAINTERESOWANIE SYTUACJĄ NA UKRAINIE I POCZUCIE ZAGROŻENIA W PAŹDZIERNIKU Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia roku

Bardziej szczegółowo

Stosunek młodych Polaków do projektu podwyższenia wieku emerytalnego. Raport badawczy

Stosunek młodych Polaków do projektu podwyższenia wieku emerytalnego. Raport badawczy Stosunek młodych Polaków do projektu podwyższenia wieku emerytalnego Raport badawczy Warszawa, 19 kwietnia 2012 Nota metodologiczna Głównym celem badania było poznanie wiedzy i opinii młodych Polaków na

Bardziej szczegółowo

Miejsce Ukrainy jest w Unii

Miejsce Ukrainy jest w Unii Miejsce Ukrainy jest w Unii Z Walerijem Czałym, byłym wiceministrem spraw zagranicznych Ukrainy, rozmawia Piotr Pogorzelski PIOTR POGORZELSKI: Władze Ukrainy często mówią, że integracja europejska jest

Bardziej szczegółowo

1) Socjologia skrajnie prawicowych ruchów społecznych. 2) Społeczeństwo obywatelskie i ruchy antydemokratyczne.

1) Socjologia skrajnie prawicowych ruchów społecznych. 2) Społeczeństwo obywatelskie i ruchy antydemokratyczne. Daniel Płatek 1) Socjologia skrajnie prawicowych ruchów społecznych. 2) Społeczeństwo obywatelskie i ruchy antydemokratyczne. 3) Ruch skrajnej prawicy jako element zmiany społecznej średniego zasięgu.

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIE O ZBLIŻENIU MIĘDZY ROSJĄ A ZACHODEM I STOSUNKACH POLSKO-ROSYJSKICH BS/38/2002 KOMUNIKAT Z BADAŃ

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIE O ZBLIŻENIU MIĘDZY ROSJĄ A ZACHODEM I STOSUNKACH POLSKO-ROSYJSKICH BS/38/2002 KOMUNIKAT Z BADAŃ CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia reformy samorządowej w Polsce po co nam samorząd?

Doświadczenia reformy samorządowej w Polsce po co nam samorząd? Doświadczenia reformy samorządowej w Polsce po co nam samorząd? Olgierd Dziekoński Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej VIII Konferencja Krakowska 15-16 czerwca 2015 roku Ranking

Bardziej szczegółowo

Żołnierze Wyklęci Źródło: http://www.wykleci.ipn.gov.pl/zw/geneza-swieta/3819,wstep.html Wygenerowano: Piątek, 8 stycznia 2016, 02:46

Żołnierze Wyklęci Źródło: http://www.wykleci.ipn.gov.pl/zw/geneza-swieta/3819,wstep.html Wygenerowano: Piątek, 8 stycznia 2016, 02:46 Żołnierze Wyklęci Źródło: http://www.wykleci.ipn.gov.pl/zw/geneza-swieta/3819,wstep.html Wygenerowano: Piątek, 8 stycznia 2016, 02:46 Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych ma być wyrazem hołdu dla

Bardziej szczegółowo

Praca nadliczbowa w samorządzie. Przemysław Wojnicz

Praca nadliczbowa w samorządzie. Przemysław Wojnicz Praca nadliczbowa w samorządzie Przemysław Wojnicz Rozliczanie nadgodzin praca w godzinach nadliczbowych jest stałym, ale nietypowym elementem stosunku pracy w celu ochrony pracownika przed nadmierną jego

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 8 im. MIKOŁAJA KOPERNIKA w MALBORKU BEZPIECZNA I PRZYJAZNA SZKOŁA

PROGRAM PROFILAKTYKI DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 8 im. MIKOŁAJA KOPERNIKA w MALBORKU BEZPIECZNA I PRZYJAZNA SZKOŁA PROGRAM PROFILAKTYKI DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 8 im. MIKOŁAJA KOPERNIKA w MALBORKU BEZPIECZNA I PRZYJAZNA SZKOŁA Szkoła realizuje cele i zadania wychowawcze na podstawie Ustawy o systemie oświaty

Bardziej szczegółowo

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka Opracowanie: Janusz Korzeniowski nauczyciel konsultant ds. edukacji obywatelskiej w Zachodniopomorskim Centrum Doskonalenia Nauczycieli 1 Spis slajdów Idea

Bardziej szczegółowo

Jeszcze Ukraina nie zginęła

Jeszcze Ukraina nie zginęła Jeszcze Ukraina nie zginęła Z Arkadiuszem Sarną rozmawia Michał Kuź ArKAdiUSZ SArnA Specjalista Ośrodka Studiów Wschodnich Sytuacja ukraińskich władz jest trudna, jednak nie można jeszcze mówić o spadku

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04. 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET: http://www.korpo.pol.pl/cbos E-mail: cbos@pol.pl 13 LAT PO 13 GRUDNIA

629-35 - 69, 628-37 - 04. 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET: http://www.korpo.pol.pl/cbos E-mail: cbos@pol.pl 13 LAT PO 13 GRUDNIA CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

Ubóstwo kobiet badanie Eurobarometru wnioski dla Polski

Ubóstwo kobiet badanie Eurobarometru wnioski dla Polski Ubóstwo kobiet badanie Eurobarometru wnioski dla Polski 17% kobiet w UE znajduje się na granicy ubóstwa. Wyniki badania Eurobarometru przeprowadzonego we wrześniu 2009 roku, wskazują, że w każdej grupie

Bardziej szczegółowo

CZY ZAANGAŻOWANIE SPOŁECZNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ W ROZWIĄZANIE KONFLIKTU UKRAIŃSKIEGO JEST WYSTARCZAJĄCE? NR 134/2014

CZY ZAANGAŻOWANIE SPOŁECZNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ W ROZWIĄZANIE KONFLIKTU UKRAIŃSKIEGO JEST WYSTARCZAJĄCE? NR 134/2014 Warszawa, październik 2014 ISSN 2353-5822 NR 134/2014 CZY ZAANGAŻOWANIE SPOŁECZNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ W ROZWIĄZANIE KONFLIKTU UKRAIŃSKIEGO JEST WYSTARCZAJĄCE? Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację

Bardziej szczegółowo

MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE

MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE 2015.05.11 1 BALTIJOS JŪRA LENKIJOS IR LIETUVOS KONCEPCIJOSE IR POLITIKOJE: ŽVILGSNIS Į LIETUVIŠKUS VADOVĖLIUS / MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE

Bardziej szczegółowo

Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie SPOŁECZEŃSTWO WIEDZY. Nowe wyzwania. Zbigniew Kąkol

Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie SPOŁECZEŃSTWO WIEDZY. Nowe wyzwania. Zbigniew Kąkol Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie SPOŁECZEŃSTWO WIEDZY Nowe wyzwania Zbigniew Kąkol Idea Po społeczeństwie kapitalistycznym opartym na prywatnej własności środków produkcji

Bardziej szczegółowo

Twoje prawa obywatelskie

Twoje prawa obywatelskie Twoje prawa obywatelskie Osoba niepełnosprawna w obliczu prawa Inclusion Europe Raport Austria Anglia Belgia Bułgaria Chorwacja Cypr Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Hiszpania Holandia Islandia

Bardziej szczegółowo

USDPLN to analogicznie poziom 3,26 i wsparcie 3,20-3,22.

USDPLN to analogicznie poziom 3,26 i wsparcie 3,20-3,22. 09:00 Okazuje się, że wczorajsze dane o wykorzystanie deficytu budżetowego w Polsce nie były tragiczne i dodatkowo EURUSD znów zaczyna rosnąć więc występują naturalne czynniki sprzyjające umocnieniu PLN.

Bardziej szczegółowo

POLSKIE DOŚWIADCZENIA UKRAIŃSKIE PERSPEKTYWY

POLSKIE DOŚWIADCZENIA UKRAIŃSKIE PERSPEKTYWY POLSKIE DOŚWIADCZENIA UKRAIŃSKIE PERSPEKTYWY Wybory 2012 Autorzy: Ewa Nowak-Koprowicz Dominik Łazarz Katarzyna Stępak Daniel Szeligowski PO SĄSIEDZKU - cykl warsztatów o polskich doświadczeniach i ukraińskich

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ W JAKICH SPRAWACH POWINNA DECYDOWAĆ UNIA EUROPEJSKA, A W JAKICH PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE BS/58/2004

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ W JAKICH SPRAWACH POWINNA DECYDOWAĆ UNIA EUROPEJSKA, A W JAKICH PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE BS/58/2004 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ZESPÓŁ SZKÓŁ W SZUBINIE GIMNAZJUM NR 2 Autorzy: Mariola Polańska Gabriela Sobczak 1. Ucznia ocenia nauczyciel wiedzy o społeczeństwie, wspólnie z uczniami.

Bardziej szczegółowo

USTALENIE SYSTEMU WYNAGRODZEŃ

USTALENIE SYSTEMU WYNAGRODZEŃ USTALENIE SYSTEMU WYNAGRODZEŃ Administracja systemu wynagrodzeń jest ważnym elementem prowadzenia biznesu. Gdy mamy działający formalny system płac, pomaga to w kontrolowaniu kosztów personelu, podnosi

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIE O PODATKACH I ULGACH PODATKOWYCH BS/179/179/98 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, GRUDZIEŃ 98

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIE O PODATKACH I ULGACH PODATKOWYCH BS/179/179/98 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, GRUDZIEŃ 98 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

w sprawie braku podwyżki uposażeń strażaków Państwowej Straży Pożarnej pełniących służbę w zmianowym rozkładzie czasu służby w województwie podlaskim

w sprawie braku podwyżki uposażeń strażaków Państwowej Straży Pożarnej pełniących służbę w zmianowym rozkładzie czasu służby w województwie podlaskim POSEŁ NA SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ JAROSŁAW ZIELIŃSKI BPS/VII/IT/240.89/2015 Szanowna Pani Teresa Piotrowska Minister Spraw Wewnętrznych Interpelacja poselska w sprawie braku podwyżki uposażeń strażaków

Bardziej szczegółowo

Warszawa, maj 2014 ISSN 2353-5822 NR 59/2014 WYDARZENIA NA UKRAINIE A POCZUCIE ZAGROŻENIA W EUROPIE ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ

Warszawa, maj 2014 ISSN 2353-5822 NR 59/2014 WYDARZENIA NA UKRAINIE A POCZUCIE ZAGROŻENIA W EUROPIE ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ Warszawa, maj 2014 ISSN 2353-5822 NR 59/2014 WYDARZENIA NA UKRAINIE A POCZUCIE ZAGROŻENIA W EUROPIE ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia

Bardziej szczegółowo

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować?

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Autor: Frank Shostak Źródło: mises.org Tłumaczenie: Katarzyna Buczkowska Według Bena Bernankego zbyt wczesne wycofanie się z agresywnej polityki walki

Bardziej szczegółowo

Warszawa, kwiecień 2013 BS/45/2013 CZY POLACY SKORZYSTAJĄ Z ODPISU PODATKOWEGO NA KOŚCIÓŁ?

Warszawa, kwiecień 2013 BS/45/2013 CZY POLACY SKORZYSTAJĄ Z ODPISU PODATKOWEGO NA KOŚCIÓŁ? Warszawa, kwiecień 2013 BS/45/2013 CZY POLACY SKORZYSTAJĄ Z ODPISU PODATKOWEGO NA KOŚCIÓŁ? Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają.

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. /Matka Celina Zapiski -17.VI.1883r./...dziecko drogie, chcę ci objaśnić...ogólną

Bardziej szczegółowo

POSTAWY POLAKÓW WOBEC KORUPCJI RAPORT Z BADANIA OMNIBUS. DEMOSKOP dla FUNDACJI BATOREGO. Raport opracowała: Małgorzata Osiak

POSTAWY POLAKÓW WOBEC KORUPCJI RAPORT Z BADANIA OMNIBUS. DEMOSKOP dla FUNDACJI BATOREGO. Raport opracowała: Małgorzata Osiak POSTAWY POLAKÓW WOBEC KORUPCJI RAPORT Z BADANIA OMNIBUS DEMOSKOP dla FUNDACJI BATOREGO Raport opracowała: Małgorzata Osiak WARSZAWA, LIPIEC 2000 DEMOSKOP dla Fundacji Batorego strona 2 SPIS TREŚCI NOTA

Bardziej szczegółowo

Data odniesienia. Wpisany przez Andrzej Okrasiński

Data odniesienia. Wpisany przez Andrzej Okrasiński Polskie instytucje podatkowe nie są zobowiązane do zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych operacji polegającej na podniesieniu kapitału zakładowego. Dotyczy to tzw. metody aportowej. Polskie

Bardziej szczegółowo

Kim Ir Sen. 6 kwietnia 1993 roku

Kim Ir Sen. 6 kwietnia 1993 roku Kim Ir Sen Dziesięciopunktowy program wielkiej konsolidacji całego narodu w imię zjednoczenia Ojczyzny 6 kwietnia 1993 roku Położenie kresu trwającej prawie pół wieku historii rozdzielenia i konfrontacji,

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INSTYTUT SPRAW PUBLICZNYCH CBOS BRYTYJCZYCY I POLACY O ROZSZERZENIU UNII EUROPEJSKIEJ BS/46/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INSTYTUT SPRAW PUBLICZNYCH CBOS BRYTYJCZYCY I POLACY O ROZSZERZENIU UNII EUROPEJSKIEJ BS/46/2001 KOMUNIKAT Z BADAŃ CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INSTYTUT SPRAW PUBLICZNYCH UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 http://www.cbos.pl sekretariat@cbos.pl SEKRETARIAT 629-35 - 69, 628-37

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04. 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET: http://www.korpo.pol.pl/cbos E-mail: cbos@pol.pl

629-35 - 69, 628-37 - 04. 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET: http://www.korpo.pol.pl/cbos E-mail: cbos@pol.pl CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET: http://www.korpo.pol.pl/cbos

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Informacja o badaniu Pomimo trudnej sytuacji na rynku pracy, zarówno polskie jak i międzynarodowe przedsiębiorstwa coraz częściej dostrzegają

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 80/2014 SYTUACJA MIĘDZYNARODOWA I BEZPIECZEŃSTWO POLSKI

Warszawa, czerwiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 80/2014 SYTUACJA MIĘDZYNARODOWA I BEZPIECZEŃSTWO POLSKI Warszawa, czerwiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 80/2014 SYTUACJA MIĘDZYNARODOWA I BEZPIECZEŃSTWO POLSKI Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

DZIESIĘĆ ZOBOWIĄZAŃ PLATFORMY 2007 r. Polska zasługuje na cud gospodarczy. 1.Przyspieszymy i wykorzystamy wzrost gospodarczy

DZIESIĘĆ ZOBOWIĄZAŃ PLATFORMY 2007 r. Polska zasługuje na cud gospodarczy. 1.Przyspieszymy i wykorzystamy wzrost gospodarczy DZIESIĘĆ ZOBOWIĄZAŃ PLATFORMY 2007 r. Polska zasługuje na cud gospodarczy 1.Przyspieszymy i wykorzystamy wzrost gospodarczy 2.Radykalnie podniesiemy płace dla budżetówki,zwiększymy emerytury i renty 3.Wybudujemy

Bardziej szczegółowo

Moduł 4: Przyszłość europejskiego modelu społecznego

Moduł 4: Przyszłość europejskiego modelu społecznego Moduł 4: Jak widzimy, gospodarki narodowe państw europejskich czekają ogromne wyzwania. Związane są one z globalizacją, to znaczy rozprzestrzenianiem się gospodarki wolnorynkowej na całym świecie. Towary,

Bardziej szczegółowo

WSPÓLNA PRZESZŁOŚĆ. Ukraińcy i Polacy jako ofiary terroru komunistycznego

WSPÓLNA PRZESZŁOŚĆ. Ukraińcy i Polacy jako ofiary terroru komunistycznego KONFERENCJA NAUKOWO-PRAKTYCZNA w 75 rocznicę Zbrodni Katyńskiej WSPÓLNA PRZESZŁOŚĆ. Ukraińcy i Polacy jako ofiary terroru komunistycznego P R O G R A M Kijów, 25 marca 2015 roku 1 ORGANIZATORZY KONFERENCJI:

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla niepełnosprawnych i opiekunów

Wsparcie dla niepełnosprawnych i opiekunów #zmiany #fakty Wsparcie dla niepełnosprawnych i opiekunów MARZEC 2015 #zmiany 1200 zł 800 zł do 18/25 roku życia osoby niepełnosprawnej powyżej 18/25 roku życia osoby niepełnosprawnej Dla opiekuna osoby

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ KORUPCJA, NEPOTYZM, NIEUCZCIWY LOBBING BS/2/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, STYCZEŃ 2004

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ KORUPCJA, NEPOTYZM, NIEUCZCIWY LOBBING BS/2/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, STYCZEŃ 2004 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30

Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30 Polska motoryzacja przyspiesza 2015-06-02 16:20:30 2 Liczba wyprodukowanych samochodów w 2015 r. przekroczy 600 tys. wobec ok. 580 tys. w 2014 roku - ocenił dla PAP Jakub Faryś, prezes Polskiego Związku

Bardziej szczegółowo

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego Sens życia Gdy na początku dnia czynię z wiarą znak krzyża, wymawiając słowa "W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego", Bóg uświęca cały czas i przestrzeń, która otworzy

Bardziej szczegółowo

Koncepcja strategiczna obrony obszaru północnoatlantyckiego DC 6/1 1 grudnia 1949 r.

Koncepcja strategiczna obrony obszaru północnoatlantyckiego DC 6/1 1 grudnia 1949 r. Koncepcja strategiczna obrony obszaru północnoatlantyckiego DC 6/1 1 grudnia 1949 r. I Preambuła 1. Osiągnięcie celów Traktatu Północnoatlantyckiego wymaga integracji przez jego państwa-strony takich środków

Bardziej szczegółowo