Komu potrzebny WiMAX?

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Komu potrzebny WiMAX?"

Transkrypt

1 Co to jest WiMAX? LUBUSKA SIEĆ SZEROKOPASMOWA WPROWADZENIE DO REALIZACJI Spotkanie warsztatowe organizowane przez Biuro Obsługi Sieci Specjalnych - Maciej Jüngst Urząd Miasta Gorzów Wlkp. 4 luty 2010r. 1

2 Co to jest WiMAX? Wireless Interoperability for Microwave Access światowe porozumienie dla ustalenia jednolitej technologii radiowego dostępu do łączności uczestnicy: dostawcy technologii producenci instytucje naukowe instytucje normalizacyjne operatorzy regulatorzy Organizacja: WiMAX Forum WiMAX jest nazwą technologii radiowej, która wykorzystuje najnowsze osiągnięcia techniki i umożliwia drogą radiową masowy szerokopasmowy dostęp do Internetu (ogólniej - łączności) na obszarach bez wystarczającej infrastruktury telekomunikacyjnej. Dostęp do Internetu należy dzisiaj rozumieć jako po prostu dostęp społeczeństwa do informacji, możliwości załatwiania codziennych spraw, kontaktu z urzędami, bankami, uczenia się, prowadzenia interesów nie tylko za pośrednictwem komputera i klawiatury, ale także przez telefon lub faks. Technologia może także być wykorzystywana dla monitorowania i sterowania zdalnego urządzeń infrastruktury komunalnej oraz podniesienia poziomu bezpieczeństwa publicznego poprzez dozorowanie kamerami wybranych miejsc. WiMAX jest obecnie powszechnie akceptowanym przez producentów standardem przemysłowym, dzięki któremu jest możliwa współpraca ze sobą kompatybilnych ze standardem urządzeń różnych producentów. Standard WiMAX jest przedmiotem prac organizacji WiMAX Forum, która określiła wymagania techniczne i procedury testowania zgodności produktów ze standardem. Organizacja WiMAX Forum skupia producentów, instytuty naukowobadawcze, firmy mikroelektroniczne, i użytkowników operatorów telekomunikacyjnych zainteresowanych korzystaniem z tej techniki. Przed ustaleniem standardu WiMAX w 2004r istniało wiele rozwiązań firmowych, poszczególnych producentów, jednak niekompatybilnych ze sobą. Rozwiązania takie, często bardzo zaawansowane technologicznie i drogie, do dziś pracują w licznych instalacjach, ale dla przedsięwzięć nowych popularność WiMAX jest już bezdyskusyjna. 2

3 Co to jest WiMAX? zbiór wymagań technicznych opartych na standardach IEEE powszechnie przyjęta nazwa grupy sprzętu certyfikowanego przez WiMAX Forum Pułapka: sprzęt bez certyfikatu to nie WiMAX! WiMAX Forum zdefiniowało wymagania techniczne, jakie musi spełniać każdy produkt certyfikowany jako zgodny ze standardem WiMAX. Wymagania te nazywane są też profilami. Podstawą standardu WiMAX jest inny, znacznie szerszy, standard IEEE Nazwa bierze się od organizacji o nazwie Institute of Electrical and Electronics Engineers, która opracowała standard IEEE będący podstawą profili zalecanych przez WiMAX Forum i stanowiących de facto opis zaawansowanych metod i sposobów realizacji łączności bezprzewodowej o dużej przepływności i o dużym zasięgu. Standard IEEE jest na tyle obszerny, że w praktyce aby możliwe było produkowanie przez przemysł urządzeń z nim zgodnych, trzeba było z niego wybrać pewien podzbiór norm i metod. Ten podzbiór został wybrany w pracach WiMAX Forum dla dwóch głównych zastosowań: dla zastosowań stacjonarnych i tzw. nomadycznych (wolno i rzadko przemieszczających się) oparty na edycji standardu IEEE (oznaczanej też d) w 2004 roku; dla zastosowań mobilnych oparty na edycji standardu IEEE e z 2005r. Sprzęt dla zastosowań mobilnych jest znacznie droższy i bardziej zaawansowany w działaniu, ale często jest to ten sam sprzęt co dla zastosowań stacjonarnych, tylko z innym bardziej rozbudowanym oprogramowaniem wewnątrz. Dla szerokiego zapewnienia dostępu do Internetu, eliminacji zjawisk wykluczenia cyfrowego i rozwoju społeczeństwa informacyjnego wystarczające jest budowanie sieci WiMAX w wersji stacjonarnej-nomadycznej. Wersja mobilna sieci WiMAX ma sens dla zastosowań głównie komercyjnych klasy operatorskiej. W warunkach stosunkowo dobrego pokrycia kraju zasięgiem sieci GSM nie ma uzasadnienia dla jej wprowadzania w kontekście wyżej wymienionych celów. WiMAX Forum dla sprzętu, który pomyślnie przeszedł wszystkie testy na zgodność z danym profilem WiMAX, wydaje certyfikaty. Testy są prowadzone w nielicznych wyspecjalizowanych laboratoriach na świecie, i stanowią poważne wyzwanie nawet dla doświadczonych producentów z branży. Dlatego też spotyka się sprzęt producentów, którzy nie mogąc spełnić wszystkich wymagań, reklamują go jako quasi-wimax, WiMAX ready lub near WiMAX, obiecując możliwość rzekomo łatwego dostosowania go do pełnej zgodności ze standardem WiMAX. Sprzęt taki nie posiada jednak certyfikacji WiMAX Forum jako produkt fabryczny i użytkownik de facto nie może mieć gwarancji kompatybilności ze standardem. Takiego sprzętu należy unikać. 3

4 Komu potrzebny WiMAX? rozległe obszary Afryki, Azji, Ameryki Płd bez łączności naziemnej obszary o słabym dostępie masowym do telekomunikacji obszary o małej gęstości zaludnienia obszary miejskie obszary peryferiów miast rozległe instalacje przemysłowe WiMAX początkowo miał być rozwiązaniem dla trzeciego świata, gdzie potrzebna była technologia o dużym zasięgu, a gęstość zaludnienia mogła być mała jak i duża. Stąd oprócz zasięgu ważnym celem do osiągnięcia była liczba możliwych do obsłużenia abonentów, a co za tym idzie pojemność systemu w sensie oferowanej przepływności. Obecnie WiMAX jest wprowadzany także w krajach średnio i wysoko rozwiniętych. Doskonale się sprawdza zarówno na obszarach silnie zurbanizowanych o gęstej zabudowie, jak i na obszarach peryferii miast i terenach wiejskich. Pozwala na masowe dostarczanie szerokopasmowych usług telekomunikacyjnych na obszarach, gdzie istniejąca infrastruktura nie umożliwiałaby tego bez jej kosztownej przebudowy sieci kablowej, np. z miedzianej na światłowodową. Systemy WiMAX mogą być także dobrym rozwiązaniem dla przedsiębiorstw i instytucji o dużym obszarze, jak kopalnie odkrywkowe, huty, szpitale itd. Systemy WiMAX są dostępne do pracy w pasmach częstotliwości tzw. licencjonowanych tzn. z zarezerwowaną częstotliwością przez stosowny urząd państwowy (w Polsce UKE), oraz w pasmach nielicencjonowanych tzn. bez wymaganej rezerwacji. Instalacje pracujące w paśmie licencjonowanym wymagają uzyskania tzw. Pozwolenia Radiowego i wnoszenia stosownych opłat do budżetu państwa. Państwo za to zapewnia swoją ochronę przed wchodzeniem na zarezerwowaną częstotliwość innych użytkowników mogących zakłócić i pogorszyć pracę systemu w zarezerwowanym paśmie. 4

5 Po co porozumienie? zunifikowanie bazy elementowej masowa produkcja obniżenie cen zdobycie nowych rynków kompatybilność m. producentami Zestandaryzowanie techniki niesie szereg korzyści, tak dla producentów, jak i użytkowników. Producenci układów mikroelektronicznych (scalonych) otrzymują jednoznaczne wytyczne co do funkcji, jakie należy w ich produktach zaimplementować. Producenci sprzętu finalnego otrzymują możliwość korzystania z szerokiej bazy elementów, które dzięki masowej produkcji mają niższe ceny. Niższe ceny czynią technologię dostępną dla użytkowników nie będących operatorami i o mniejszych możliwościach finansowania inwestycji, w tym i dla samorządów. Kompatybilność rozwiązań między producentami jest ważną cechą, wpływającą na obniżenie cen na rynku. Czasami jednak producenci w swoich produktach implementują ponadstandardowe funkcje, i dla nich kompatybilność nie jest już gwarantowana. Może to jednak być też i korzystne dla użytkownika, jeśli wiąże się z powiększeniem zasięgu lub przepływności stosując kompleksowe rozwiązanie od jednego producenta. 5

6 WiMAX jaka łączność? Pakietowa, IP Quality of Service identyfikacja pakietów (PIR) definicje parametrów przepływu (SFC) BE, RtPS, UL, DL, MIR, CIR klasy QoS (wiążą PIRs z SFCes) Zastosowanie Dostęp do Internetu (http, ftp,...) VoIP, Fax over IP TDMoIP (f. zewn.) Nx64kb/s, E1, ISDN, PRI WiMAX jest rozwiązaniem przewidującym przesyłanie transmisji, obojętnie czy będzie to głos, faks, obraz, czy transmisja danych, w formie pakietowej. Oznacza to, że każdy rodzaj przesyłanej informacji czy sygnału, aby mógł być przesłany poprzez system WiMAX musi być najpierw zamieniony na postać cyfrową, t.j. strumień bitów, które następnie są grupowane w porcje nazywane pakietami. Pakiet, oprócz informacji, niesie także dodatkowe bity konieczne dla poprawnej identyfikacji pakietów i ich kierowania w sieci transmisyjnej. Pakietowa forma transmisji umożliwia współdzielenie medium radiowego pomiędzy wielu abonentów pracujących w tym samym paśmie, gdyż pakiety z różnych źródeł mogą być według określonego porządku przesyłane na przemian. Stanowi to istotę tzw. wielodostępu czyli możliwości korzystania przez wielu abonentów z jednego systemu radiowego. Pakiety na przesłanie muszą czekać w kolejkach tworzonych w układach elektronicznych urządzeń dostosowujących przesyłaną informację (np. głos, e- mail) do sieci pakietowej. Niektóre pakiety nie mogą czekać i muszą być bez przetrzymywania i bez strat przesyłane np. głos, a inne niosące np. treść stron www mogą doznawać zmiennych opóźnień i pewnych strat bez szkody dla przesyłanej treści. Stąd w systemach WiMAX stosowane są metody rozróżniania co jest niesione danym pakietem, i zależnie od tego dobierane są parametry jego przesyłania. Metody te określane są ogólnie terminem Quality of Service. Do parametrów tych należy np. CIR (Commited Information Rate) oznaczający gwarantowaną dla określonego rodzaju pakietów przepływność. RtPS (Real time Polling Service) jest z kolei parametrem określającym, że pakiety muszą być przesyłane na bieżąco, z limitowanym oczekiwaniem w kolejkach co jest istotne dla przenoszenia rozmów telefonicznych bez nadmiernych opóźnień i pogorszenia jakości. 6

7 WiMAX a inne technologie - 1 Sieć kablowa telefoniczna: ograniczona dostępność kłopotliwe ucyfrowienie wymagana określona jakość kabla modemy ADSL limity prędkości awaryjność prace ziemne zalania i zawilgocenia WiMAX jest jedną z technologii dostępu do sieci telekomunikacyjnych. Porównajmy krótko te najpowszechniej spotykane. Sieć kablowa jest to zwykle sieć telefoniczna, oparta na kablach miedzianych. W obszarach wiejskich, a także i w miastach często jest niedostateczna lub już w pełni wykorzystana. Nie ma wtedy możliwości podłączania nowych abonentów bez czasochłonnych i kłopotliwych inwestycji i prac ziemnych. Kable miedziane dają wprawdzie możliwość dodania do klasycznego telefonu też transmisji danych (tzw. ADSL przykład Neostrada), ale prędkość dostępu szybko spada wraz z odległością, a przy złym stanie kabla ADSL może w ogóle nie działać. Infrastruktura kablowa położona w ziemi jest narażona na kłopotliwe w usuwaniu uszkodzenia przy pracach budowlanych, wykopach, awariach sieci ciepłowniczej lub wodociągowej, wylewach rzek, powodziach i klęskach żywiołowych. 7

8 WiMAX a inne technologie - 2 Telewizja kablowa dostęp do łączności jako opcja niedostępna na wsi brak w niektórych dzielnicach Telewizja kablowa jest atrakcyjnym medium dostępu do Internetu i łączności, oferującym stosunkowo duże prędkości i dobre parametry niezawodnościowe dzięki stałemu utrzymaniu serwisowemu. Niestety jej dostępność jest ograniczona. W mniejszych miastach i na wsi z reguły jest niedostępna. 8

9 WiMAX a inne technologie - 3 GSM: priorytet ma telefonia (głos) małe obszary zadowalającego działania (tylko większe miasta) zawodność dostępu do Internetu limity transferu wysoka cena Priorytet głosu zwykle jest 100%, tzn., że jeżeli zdolności sieci komórkowej zostają wyczerpywane przez rozmowy, to dla dostępu do Internetu nie pozostaje żadne minimum. Cena za usługę jest wysoka w porównaniu do jakości jej świadczenia, zwłaszcza na obszarach poza większymi miastami. Często nie nadaje się do korzystania z e-nauczania (webinaria) i wielu usług transakcyjnych (bankowość elektroniczna, załatwianie spraw w urzędach przez Internet). Czas kryzysu przejawia się tym, że operatorzy GSM przyhamowali inwestycje mające poprawić stan rzeczy. 9

10 WiMAX a inne technologie - 4 Lokalne sieci WiFi i mesh: małe zasięgi (wieś, osiedle) ograniczenie mocy nadajnika Access Point y b/g nieefektywne wolnodostępne pasmo pracy niepewność działania współdzielenie eteru zakłócenia od innych źródeł w paśmie + brak opłat i formalności technologia dostępna małym firmom potrzebny backhaul WiMAX? Technika WiFi jest często spotykana na obszarach wiejskich, ma szereg zalet, ale i ograniczeń. W szczególności stosowanie z racji ich niskiej ceny tzw. Access Pointów pracujących wg standardów przewidzianych dla działania wewnątrz pomieszczeń, jest błędem. Wprawdzie na otwartej przestrzeni może takie rozwiązanie działać też, ale w razie odbijania się fal radiowych od dalej położonych budynków i docierania z dużym rozrzutem opóźnień (wewnątrz pomieszczeń opóźnienia mają małe rozrzuty) do odbiornika, transmisje będą przekłamywane. Ponadto liczni abonenci tak usytuowani (lub mający anteny kierunkowe), że nawzajem ich urządzenia nie będą się słyszeć będą doprowadzać do kolizji w eterze i znacznego spadku efektywności takiej sieci. Pewnym rozwiązaniem jest stosowanie AP z specjalnymi protokołami (poza standardem) do pracy na zewnątrz i sterowaniem dostępem abonentów do eteru, ale to wymaga zwykle dedykowanego wyposażenia u abonenta. Dla niektórych zastosowań, które muszą działać w sposób pewny i niezawodny (monitoring wizyjny, telefonia), rozwiązania takie się nie nadają. Techniki wykorzystujące pasma wolnodostępne mają nie mniej szereg zalet: brak konieczności uzyskiwania pozwoleń radiowych; brak opłat za korzystanie z częstotliwości; zwykle niższy koszt sprzętu; szersze kanały i większa przepływność przy braku zakłóceń; Dla obszaru północnej części woj. lubuskiego Urząd Miasta Gorzów Wlkp. pozyskał z Urzędu Komunikacji Elektronicznej rezerwację 4 kanałów częstotliwościowych dupleksowych (tzn. umożliwiających jednoczesne nadawanie i odbiór radiowy) w paśmie 3.7 GHz, z których korzystać będą mogły w drodze wspólnego porozumienia terenowe organy samorządowe. 10

11 Co interesuje inwestora? Zasięg (km) Przepływność (Mb/s) Pojemność systemu (l. abonentów) Jakość usług Usługi dodatkowe Łatwość rozbudowy i eksploatacji Niektóre z tych tematów omówimy, pozostałe zostawimy do dyskusji. Zasięg i przepływności wiążą się głównie z ustaleniami standardu IEEE Im poświęcimy najbliższe kilka minut. Pozostałe cechy zależą głównie od implementacji producenta. 11

12 Zasięg zależy od: Parametrów systemu: Mocy nadajnika Czułości odbiornika Zysku anten Modulacji (dobierana automatycznie adaptacyjnie ) Subchanneling u, AAS, STC Ukształtowania i rodzaju terenu zabudowa miejska warunki NLOS antena zewn. praca na odbiciach antena wewn. Indoor tłumienie ścian brak przeszkód warunki LOS Założeń: poziomu dostępności (% czasu w roku) Im dalej od źródła, tym fala elektromagnetyczna jest słabsza, tzn. słabszy sygnał jest w miejscu gdzie jest odbiornik. W pewnej odległości sygnał jest na tyle nikły, że odbiornik przestaje go prawidłowo odbierać, pojawiają się przekłamania i łączność staje się niestabilna lub niemożliwa. Zasięg określamy jako odległość od nadajnika, przy której odbiornik z założoną pewnością poziomem dostępności może odbierać bez przekłamań sygnał z nadajnika. Spadek siły sygnału można wyliczyć z odpowiednich zależności matematycznych. 12

13 LOS, NLOS, indoor NLOS non-line of sight indoor LOS line of sight widoczność, wolna strefa Fresnela Różne sytuacje pomiędzy antenami stacji bazowej i terminala abonenckiego: LOS Line of Sight pełna widoczność, brak przeszkód i dodatkowego tłumienia; NLOS No Line of Sight brak widoczności, dodatkowe tłumienie; indoor tłumienie fali radiowej przez ściany budynku, zbrojenie etc. 13

14 Zasięg maksymalny LOS: Częstotliwość [MHz] Moc nad. [dbm] Tłum. Feedera [db] Zysk anteny [dbi] EIRP [mw] Zysk anteny [dbi] Tłum feedera [db] CFM [db] Czułość odb [dbm] FSL max [db] Wersja sprzętu MicroMAX omni 9dBi ProST + subchanneling 1/16 MicroMAX omni 9dBi ProST + subchanneling 1/16 MicroMAX BSR ProST + subchanneling 1/16 Dostępność P % % % Zasięg [m] Tabela przedstawia wyliczenie maksymalnego zasięgu przy najniższej, najodporniejszej na zakłócenia, modulacji BPSK i przy zastosowaniu tzw. subchannelingu 1/16. Widać, że możliwe jest osiągnięcie dystansu blisko 21 km ale pewność działania wg założonego modelu propagacji ITU-R P będzie bardzo niska ok. 79%. To znaczy, że średnio w skali roku łączności może nie być przez ok. 76 dni. Jeżeli jednak zmniejszyć dystans do ok. 6.6 km, to pewność działania znacznie wzrośnie bo do wartości 99.93% czasu w roku, tzn. tylko ok. 6 godzin może łie być łączności. Zastosowanie anteny (tu wintegrowanej do stacji bazowej BSR) o zysku o 5 db większym, będzie skutkować wzrostem zasięgu o prawie 3 km przy podobnym poziomie dostępności. Wniosek: nie ma wyraźnej granicy zasięgu, jest stopniowy spadek pewności działania. Dostępność jest obliczeniowo wyznaczana dla określonego modelu propagacji fal w atmosferze, uwzględniający dla danej strefy klimatycznej zjawiska refrakcji, wielodrogowości i charakteru terenu. 14

15 Przepływności (sumaryczne, per sektor) System FDD 3.5 GHz, wył. subchannel izacja, Przepływności netto są mniejsze o 15% do abonentów i o 25% od abonentów Im dalej tym niższa przepływność Najwyższa przepływność w strefie najbliższej stacji bazowej Wymienność zasięgu na przepływność Źródło: dokumentacja AS.MAX. Tabele pokazuje efektywność widmową w zależności od modulacji, wynikającą ze standardu. Określenie granic zmiany modulacji jest zależne od parametrów konkretnego systemu, Przykład na nast. slajdzie. 15

16 Przepływność sektora źródło: WiMAX Forum Sumaryczna przepływność dzielona między abonentów ok. 3.8 Mb/s (DL) strefy zasięgu różnych modulacji sumaryczna przepływność wypadkową zależną od: rozmieszczenia LOS, NLOS, indoor zakłóceń rozdział pojemności równy uprzywilejowany (CIR) Jeżeli rozłożenie abonentów na obszarze zasięgu stacji bazowej WiMAX jest takie, że 100% abonentów mieści się w zasięgu tej samej modulacji (vide poprzedni slajd), to wszyscy dzielą się sumaryczną przepływnością sektora, podaną w tabeli. Np. jeśli 100% abonentów jest na obszarze QPSK3/4, to dzielą się przepływnością 4.4 Mb/s DL (i 4.4 Mb/s UL). Jeżeli jednak abonenci są rozłożeni bliżej i dalej, część w zasięgu 64QAM3/4, część w 64QAM2/3 itd itd, to ponieważ każdy abonent zabiera swoją cząstkę czasu transmisji, ci abonenci, którzy korzystają z mniej efektywnej widmowo modulacji obniżają łączną przepływność dostępną dla wszystkich abonentów. Czy wszystko to oznacza, że bliższy abonent będzie uprzywilejowany w dostępie do pasma w stosunku do odległego abonenta? NIE, bo nad rozdziałem przepływności niezależnie od modulacji panują reguły QoS konfigurowane przez operatora systemu. Reguły te domyślnie dzielą przepływność sektora równo na wszystkich abonentów. Jeśli jednak któryś z nich ma nawet skonfigurowany CIR (przepływność gwarantowaną), ale jej w danej chwili nie wykorzystuje, jest ona oddawana pozostałym użytkownikom. Ponieważ ruch z Internetem jest zmienny u każdego abonenta, a system dynamicznie rozdziela dysponowanymi zasobami przepływności, przy większej liczbie abonentów (kilkadziesiąt), każdy otrzymuje stabilną średnią przepływność np. 50 abonentów każdy po 76 kb/s średnio. W przykładzie założono równomierną gęstość abonentów na km kw (pow. koła pi*r^2), i dla wszystkich warunki NLOS z anteną zewn. na terenach wiejskich (drzewa). Ponad 60% abonentów w strefie QPSK i BPSK obniża sumaryczną przepływność ang. capacity do wypadkowej wartości ok. 3.8 Mb/s. Stosowanie zewnętrznych anten u abonentów i ich instalacja LOS (ponad przeszkodami) polepsza siłę sygnału, umożliwia przejście do strefy o wyższej efektywności widmowej, i w efekcie poprawia sumaryczną pojemność sektora. Na pojemność sektora wpływają też ew. zakłócenia pogarszające warunki odbioru, od np. innych odległych stacji WiMAX pracujących na tej samej częstotliwości, od których szczątkowy sygnał dociera na nasz obszar (pogarsza S/Q). Skąd więc legenda o przepływności 75 Mb/s i zasięgu ponad 50 km? 75 Mb/s osiąga WiMAX w kanale o szerokości 20 MHz i jest to przepływność brutto (ze wszystkimi narzutami protokołów), ale osiągalna przy najefektywniejszej modulacji 64QAM3/4, a więc w bezpośredniej bliskości stacji bazowej WiMAX. 50 km to jest realny zasięg tej samej stacji w idealnych warunkach terenowych, przy najmniej efektywnej modulacji BPSK1/2, czyli przepływności co najwyżej 8 Mb/s i użyciu innych jeszcze zaawansowanych technik powiększających zasięg. Twórca legendy to przemilczał, albo... nie znał fizyki. 16

17 Zwiększanie zasięgu WiMAX km LOS 1-2 km NLOS 0.6 km indoor - system standard (Micro) km LOS źródło: WiMAX Forum 4-9 km NLOS 1-2 km indoor - system zaawansowany (Hiper) AAS kształtowanie ch- ki kierunkowej anten st. bazowej Diversity: STC Space-Time Coding (MISO) MRC Max. Ratio Combining opcja ponadstandardowa bez interoperability Producenci sprzętu WiMAX często mają dwie grupy sprzętu: - tańszego, spełniającego wymagania WiMAX Forum bez lub z niewielkimi dodatkami opcjonalnymi - droższego, przeznaczonego głównie dla operatorów, mającego wiele ponadstandardowych dodatków funkcjonalnych, jak anteny adaptacyjne z formowaniem charakterystyki kierunkowej, i z różnymi technikami przestrzennymi, podnoszącymi zasięg i przepływność. Bywają też grupy sprzętu pośredniego. W zakresie ponadstandardowym produkty różnych producentów mogą ze sobą nie współpracować, interoperability certyfikowana jest bowiem tylko w granicach standardu. 17

18 Zastosowania WiMAX Dostęp do Internetu: , www; załatwianie spraw przez e-urząd bankowość elektroniczna e-zus, e-urząd Skarbowy kursy, zdalna edukacja rozrywka, kultura Łączność: telefon, telefaks monitoring wizyjny zdalny nadzór infrastruktury komunalnej wirtualne sieci prywatne VPN WiMAX umożliwi dostęp każdemu obywatelowi do wszystkich usług dostępnych dziś poprzez Internet mieszkańcom dobrze zurbanizowanych obszarów, głównie miast. Zakres dostępnych treści może być jednak ograniczany, jeżeli wymagają tego kryteria finansowania przedsięwzięcia, w stosunku do usług świadczonych przez czysto komercyjnych dostawców Internetu. Ograniczenie to typowo dotyczy treści rozrywkowych lub przeznaczonych wyłącznie dla dorosłych. Spośród powyższych zastosowań szczególnie interesujące może być umożliwienie świadczenia usług telefonicznych na obszarach, gdzie dotąd były one trudnodostępne. Abonent może korzystać z klasycznego telefonu i telefaksu, tak jak w zwykłych przewodowych sieciach telefonicznych. Sieć radiowa WiMAX pozwala także na transmisję protokołem IP drogą radiową z kamer monitoringu wizyjnego wyposażonych w interfejs Ethernet oraz ich zdalne sterowanie PTZ. Ponieważ jednak transmisja wizji po IP zajmuje dość znaczne zasoby w sieci radiowej, WIMAX zasadniczo powinien być wykorzystywany jako środek transmisji w sytuacjach, gdzie nie ma możliwości instalacji kabla światłowodowego lub instalacja dedykowanej linii radiowej jest nieuzasadniona ekonomicznie. Stosowane kamery powinny pracować z kompresją wizji i w razie braku ruchu przed kamerą minimalizować zajmowaną przepływność. Koegzystencja monitoringu wizyjnego i innych usług realizowanych poprzez WiMAX wymaga ostrożnego zwymiarowania by nie obniżyć jakości jednych kosztem drugim poniżej akceptowalnego poziomu. WiMAX ułatwi instytucjom komunalnym zdalny nadzór i sterowanie swoją infrastrukturą komunalną. Prowadzić to będzie do znacznego ograniczenia kosztów utrzymania tej infrastruktury, na przykład poprzez eliminację codziennych objazdów kontrolnych zawodnych studni kanalizacji podciśnieniowej będących stałym zagrożeniem dla środowiska. Sieci VPN są często wykorzystywane w komunikacji biznesowej. Ich dostępność, podobnie jak możliwość dołączenia telefonu i telefaksu, stanowić może istotny czynnik sprzyjający rozwojowi przedsiębiorczości, spadkowi bezrobocia i wzrostowi przychodów gminy. 18

19 Planowanie radiowe - 1 Konieczne dane: decyzja UKE o rezerwacji częstotliwości (kanały, obszar, warunki, terminy pokrycia) zbiór lokalizacji kandydackich st. baz. cyfrowe mapy obszaru: DEM, clutter mapa gęstości zaludnienia obszary wykluczenia cyfrowego wybór systemu referencyjnego Rezultaty: wyznaczenie lokalizacji st. bazowych określenie wysokości anten n.p. terenu określenie sektoryzacji predykcja pokrycia i przepływności Planowanie radiowe jest najistotniejszym procesem budowania sieci radiowej. Przy pomocy specjalnego oprogramowania uwzględnia się możliwie jak najwięcej czynników istotnych dla spełnienia zakładanych celów, i w drodze zwykle pewnego kompromisu między nimi, w toku interaktywnych działań uzyskuje się optymalne rezultaty dla rozpoczęcia fizycznej realizacji budowy. Oprogramowanie i jego obsługa jest zwykle w posiadaniu producentów sprzętu, i oni mają najlepiej opanowane wprowadzenie wszystkich ponadstandardowych cech swojej technologii do oprogramowania. A od tych cech często istotnie zależy spełnienie celów przedsięwzięcia. Inwestor musi zebrać szereg danych i informacji, oraz ustalić kryteria które będą wytycznymi dla projektanta dokonującego planowania radiowego. Decyzja UKE w naszym przypadku jest już wydana na wniosek Urzędu Miasta Gorzowa Wlkp., i obejmuje północną część woj. lubuskiego. W innych przypadkach inwestor musiałby zwracać się do UKE o rezerwację częstotliwości, do czego musiałby mieć pewną wstępną analizę wspartą najlepiej zgrubnym planowaniem radiowym. Kwestię lokalizacji kandydackich dla stacji bazowych WiMAX omówimy dalej. 19

20 Planowanie radiowe - 2 Zbiór lokalizacji kandydackich dla stacji bazowych WiMAX - przykład Współrzędne WGS84 nr LOKALIZACJA KANDYDACKA N ( o ' '') E ( o ' '') wysokość ant. [m] n.p.m. [m] n.p.t. Uwagi P 1 2 maszty; Przysucha ul. Krakowska 51 o 21' 47,16'' 20 o 36' 39,95'' Telefonia Pilicka 51 o 21' 46,08'' 20 o 36' 43,41'' Plus GSM P 2 komin 51 o 22' 33,45'' 20 o 37' 53,83'' na północ od Przysuchy P 3 Gielniów - maszt telekom. 51 o 23' 57,04'' 20 o 29' 08,62'' P 3.1 Gielniów - maszt telekom. II 51 o 23' 45,08'' 20 o 29' 08,62'' 35 Plus GSM P 4 Rusinów - kościół 51 o 26' 07,27'' 20 o 28' 55,20'' P 5 Rusinów - Urząd Gminy 51 o 26' 08,26'' 20 o 35' 11,11'' P 6 Nieznamierowice - kościół 51 o 28' 24,32'' 20 o 33' 48,40'' P 7 trasa Odrzywół - Klwów - maszt telekom. 51 o 31' 38,32'' 20 o 36' 01,96'' P 8 Odrzywół - kościół 51 o 31' 16,74'' 20 o 33' 18,03'' P 9 Odrzywół - maszt 51 o 31' 10,64'' 20 o 34' 00,14'' PTK Centertel P 10 Klwów - kościół 51 o 32' 02,94'' 20 o 38' 03,40'' P 11 Kolonia Sady - kościół 51 o 27' 56,87'' 20 o 41' 00,99'' P 12 Skrzyńsko - kościół 51 o 22' 29,74'' 20 o 38' 54,89'' P 13 trasa Rudno - Wymysłówka - maszt telekom. 51 o 19' 10,07'' 20 o 38' 13,75'' Plus GSM P 14 Borkowice - kościół 15 P 14.1 Borkowice - Zespół Szkół Rolniczych 51 o 19' 12,49'' 20 o 41' 16,43'' P 15 Skrzynno - kościół 15 P 16 Potworów - maszt telekom. 51 o 30' 47,74'' 20 o 43' 18,71'' PTK Centertel P 17 Kozłowiec - maszt Emitel 51 o 21' 33,76'' 20 o 34' 18,94'' na zachód od Przysuchy P 18 Ruski Bród - kościół 51 o 17' 25,51'' 20 o 34' 38,80'' P 19 Długa Brzezina 51 o 16' 29,20'' 20 o 37' 11,18'' 296 tylko lasy!!!! P 20 Pawłów - masz telekom. 51 o 15' 12,93'' 20 o 47' 10,54'' Plus GSM P 21 Chlewiska - maszt telekom. 51 o 15' 18,88'' 20 o 45' 45,65'' PTK Centertel Wytypowania takich lokalizacji kandydackich oczekiwalibyśmy od gmin. Lokalizacje te powinny znajdować się w miejscach, gdzie inwestor ma własny teren lub obiekt, lub wie, że jego właściciel mu go udostępni, i są to miejsca wyżej położone względem obszarów jakie chcemy pokryć zasięgiem. Istotna jest dostępność zasilania energetycznego. Obiekty zabytkowe mogą stanowić problem. 20

21 Planowanie radiowe - 3 Sektoryzacja - warianty St. bazowe muszą być rozmieszczone tak, aby sektory o tej samej częstotliwości się nie zakłócały wzajemnie Stacje bazowe systemów wielopunktowych jak WiMAX obsługują abonentów na obszarze wokół siebie pokrywając go zasięgiem z anten sektorowych. Antena sektorowa ma zwykle nominalny kąt promieniowania horyzontalnie 60, 90, 120 lub 180 a antena dookólna 360. Planowanie radiowe ma znaleźć optymalne lokalizacje w danych warunkach ukształtowania terenu dla róźnych możliwych wariantów sektoryzacji i założonego sprzętu referencyjnego, tak by osiągnąć głównie: 1. Najlepsze pokrycie 2. Minimalizację wzajemnych zakłóceń 3. Zakładany poziom usług (przepływność) 4. Zakładaną pojemność (liczbę obsługiwanych abonentów) Wytypowane warianty sektoryzacji są podstawą dalszego planowania. Pod pewnymi warunkami możliwe jest, by w ramach jednej stacji bazowej pracowały dwa sektory na tym samym kanale częstotliwościowym. 21

22 Planowanie radiowe - 4 Sektoryzacja 1x3 3 kanały częstotliwościowe sektory 120 warunkowo dostateczna separacja Problemy z: przekraczaniem limitu poziomu sygnału poza pasem wokół obszaru zakłóceniami od innego obszaru o tych samych kanałach Przykład jednej z typowych sektoryzacji przy dostępnych 3 kanałach częstotliwościowych. Problemy z limitem poza pasem wokół obszaru mogą być generalnie przy każdym rodzaju sektoryzacji. 22

23 Planowanie radiowe 5 Sektoryzacja 1x2 2 kanały częstotliwościowe 3.5 MHz sektory 180 brak możliwości separacji Co zrobić? Do odrzucenia! podzielić na 4 kanały 1.75 MHz sektory 120 użyć synchronizowanego TDD Przy małej liczbie przydzielonych na dany obszar kanałów, może pojawić się problem z przewidzeniem odpowiedniej sektoryzacji. Wtedy trzeba stosować w planowaniu radiowym specyficzne podejście wykorzystując szczególne cechy sprzętu WiMAX, a nawet przewidywać stacje bazowe o niepełnej sektoryzacji dla doświetlenia pewnych obszarów bez jednoczesnego konfliktu w częstotliwości i przestrzeni. W ukazanym przykładzie przy dwóch przydzielonych kanałach widoczny jest problem z zakłócaniem się sektorów pracujących na tej samej częstotliwości. 23

24 Planowanie radiowe 6 żródło - URTiP Rozłożenie kanałów separacja obszarów o tych samych kanałach obszary równe powiatom i ich grupom Ale...: nieoptymalność w skali makro kształty nie pasują do warunków propagacji Poglądowe ukazanie kolorami sposobu przydzielania kanałów częstotliwościowych we wcześniejszym projekcie rozdziału pasma GHz przez wtedy jeszcze URTiP na bazie 317 przetargów na powiaty. Projekt był przedmiotem licznych kontrowersji i ostatecznie nie został przeprowadzony, ale idea jest widoczna. 24

25 Planowanie radiowe 7 Rozłożenie kanałów separacja obszarów o tych samych kanałach większe obszary zgrupowane powiaty żródło - UKE Cechy: + większa swoboda alokacji kanałów brak koordynacji obszarów o tych samych kanałach Poglądowe ukazanie kolorami sposobu przydzielania 3 zestawów po 4 kanały częstotliwościowe w aktualnym rozdziale pasma GHz przez UKE na bazie przetargów na obszary. Uwagę zwraca skomasowanie powiatów co pozwala na większą swobodę rozplanowania kanałów wewnątrz obszaru. Pojawia się jednak problem jeśli w każdym obszarze niezależnie będzie przeprowadzane planowanie radiowe przez różnych inwestorów, gdyż mimo zachowania pewnej odległości między obszarami o tych samych kanałach (ten sam kolor) nie jest wykluczone zakłócanie między obszarami. Zjawiska takie zależą od ukształtowania terenu i warunków propagacji. Najoptymalniejsze byłoby planowanie w skali całego kraju, a nie według granic administracyjnych, ale taka koordynacja częstotliwości byłaby niezwykle trudna do przeprowadzenia w warunkach rynkowych. 25

26 Planowanie radiowe - 8 Naniesienie na cyfrową mapę DEM - przykład Na mapie cyfrowej ze wszystkimi lokalizacjami kandydackimi symuluje się zasięgi dla wytypowania lokalizacji najlepszych dla pokrycia zasięgiem wymaganych obszarów. Tu ukazano tylko 4 z lokalizacji. Uwzględnia się przy tym różne kombinacje sektoryzacji w ramach dostępnych kanałów, cechy sprzętu referencyjnego i ew. czynniki techniczne i ekonomiczne związane z infrastrukturą. 26

27 Planowanie radiowe - 9 Predykcja pokrycia - przykład Planowanie radiowe dokonywane jest na podstawie map cyfrowych DEM (Digital Elevation Model), które przy wymaganej dokładności do tych celów trzeba specjalnie zamawiać. Predykcja wymaga szczególnie dokładnych map z DEM dla celów planowania na obszarach zurbanizowanych. Proces predykcji wymaga sprzężenia zwrotnego rezultaty z planowania muszą być zweryfikowane i potwierdzone w terenie co do realności ich spełnienia, chyba, że przed predykcją warunki miejscowe były znane zupełnie i bez wariantowości. Do planowania używa się specjalistycznych narzędzi (oprogramowania) posiadających wbudowane modele propagacji fal radiowych i algorytmy optymalizacji wg różnych kryteriów celów i parametrów sprzętu. 27

28 Planowanie radiowe 10 Mapa DEM woj. lubuskiego Mapa DEM ukazuje kodem kolorów różnice w wysokości poszczególnych miejsc nad poziom odniesienia (np. poziom morza). Znajdźmy na tej mapie Gorzów Wlkp., Santok, Skwierzynę, Kostrzyn, Wartę i Noteć... Inne miejscowości... 28

29 Planowanie radiowe 6a Mapa DEM okolic Gorzowa Wlkp. Widoczna dolina Kłodawki, wzgórza Wawrowa, Czechów, Kłodawa, skrzyżowanie ul. Kostrzyńskiej i Zgody, wzgórze Chopina. Płaski teren od Warty na południe w kierunku Łagodzina (Zawarcie) zaznaczony jest kolorami niebieskimi. Podobne mapy DEM będą konieczne dla planowania radiowego na terenie całego obszaru objętego rezerwacją częstotliwości przez UKE. 29

30 Planowanie radiowe 12 Mapa DEM elewacja terenu okolic Gorzowa Wlkp. Wawrów dolina Kłodawki wzg. Chopina Ukształtowanie terenu ma zasadnicze znaczenie dla pokrycia zasięgiem usług określonego obszaru. Preferowane jako lokalizacje stacji bazowych są miejsca położone wyżej. Abonenci zlokalizowani w dolinach lub w cieniu radiowym wzniesień mogą wymagać ponadstandardowej instalacji anten. Przedstawiony widok z lotu ptaka mapy DEM z kierunku północnego. 30

31 Planowanie radiowe - 13 Komentarz Planowanie powinno być kompletne dla całego obszaru, nawet gdy początkowo tylko część obszaru ma być pokryta Brak lub niekompletne planowanie może zablokować przyszłą rozbudowę lub ją skomplikować i podrożyć. Planowanie kosztuje, ale pozwala uniknąć: niespełnienia warunków rezerwacji pozostawania obszarów wykluczenia strat przy dalszej rozbudowie Straty przy etapowym rozbudowywaniu mogą się brać z faktu, że rozmieszczenie stacji bazowych (BSów) ustalone dla danego obszaru dla początkowego etapu budowy bez uwzględnienia BSów jakie pojawią się w dalszych etapach może powodować konflikty w eterze na dalszych etapach, i trzeba będzie przebudowywać to, co już zrobiono (zmieniać sektoryzację, anteny, a nawet sprzęt i lokalizacje). Może też być potrzeba objęcia następnych kanałów częstotliwościowych co może się okazać kosztowne lub niemożliwe. W przypadku gdy przedsięwzięcie na danym obszarze przetargowym realizowane jest przez kilka podmiotów (powiaty i gminy), wysoce wskazane jest wspólne sfinansowanie jednego planowania radiowego, kompletnego dla całego obszaru. Tylko dane z takiego planowania mogą być podstawą dla konkretyzacji parametrów i wymagań czyli stworzenia dobrej fachowej specyfikacji - dla dalszych działań prowadzonych w ramach zamówień publicznych. Na podstawie wyników planowania radiowego będzie wiadomo: 1. w których lokalizacjach kandydackich zainstalować stacje bazowe; 2. jaką zastosować sektoryzację; 3. jakie i na jakiej wysokości zainstalować anteny stacji bazowych; 4. jaki jest szacunkowy koszt inwestycji; 5. jakich prędkości transmisji należy się spodziewać zależnie od położenia abonenta. 31

32 Planowanie radiowe - 14 Predykcja optyczna Fotograficzne udokumentowanie widzialności z miejsca posadowienia przyszłej stacji bazowej Predykcja optyczna nie jest w pełnym znaczeniu planowaniem. Na jej podstawie można oszacować obszar zasięgu tylko jednej stacji bazowej, a nie ich sieci. Nie ma analizy zakłóceń i optymalizowanego doboru lokalizacji, sektoryzacji i parametrów technicznych. Ale... - od czegoś trzeba zacząć! 32

33 Planowanie radiowe - 15 Predykcja optyczna Identyfikacja obiektów Odniesienie do mapy topograficznej Predykcja zasięgu LOS Predykcja optyczna jest w zasadzie procesem ręcznym polegającym na porównywaniu zdjęć z mapą topograficzną i wykreślaniu przybliżonych obszarów zasięgów. 33

34 Predykcja dla m. Gorzowa Wlkp ❿z UM, Sikorskiego 3-4 Dla lokalizacji stacji bazowej na budynku przy ul. Sikorskiego 3-4 spodziewanym zasięgiem pokryty będzie cały obszar Zawarcia, obszar śródmieścia wokół doliny rz. Kłodawki, osiedle Staszica na południowo-wschodnim stoku, dolne tarasy na południowym stoku os. Dolnik (ul.poniatowskiego i Traugutta), obszar na zachód po obu stronach wzdłuż Warty (ul. Kostrzyńska), obszary nizinne w kierunku Deszczna. Wyliczenia pokazują, że w warunkach LOS abonenci będą mogli korzystać z dostępu do Internetu poprzez stację WiMAX na budynku Urzędu Miasta w odległości do ok. 9 km od Urzędu. 34

35 Infrastruktura towarzysząca Backhaul (doprowadzenie transmisji do st. b.): sieć kablowa (światłowodowa) przepływności ponad wymagania WiMAX sprawy własnościowe gruntów wysokie koszty i czas realizacji narażenie na awarie ziemne mikrofalowe linie radiowe niezależność od uwarunkowań gruntowych i własnościowych szybka realizacja pewność działania retransmisja WiMAX zabiera przepływność z obszaru najniższe koszty Przy budowie sieci stacji bazowych, dla doprowadzenia do nich transmisji konieczna jest infrastruktura transmisyjna sieć światłowodowa lub linie radiowe. Te ostatnie dają najszybsze i najmniej kłopotliwe realizacje. 35

miasta Gorzów Wielkopolski i okolicznych powiatów i gmin

miasta Gorzów Wielkopolski i okolicznych powiatów i gmin Koncepcja sieci radiowej WiMAX miasta Gorzów Wielkopolski i okolicznych powiatów i gmin WPROWADZENIE DO REALIZACJI Biuro Obsługi Sieci Specjalnych - Maciej Jüngst 1 Co to jest WiMAX? Wireless Interoperability

Bardziej szczegółowo

CDMA w sieci Orange. Warszawa, 1 grudnia 2008 r.

CDMA w sieci Orange. Warszawa, 1 grudnia 2008 r. CDMA w sieci Orange Warszawa, 1 grudnia 2008 r. Dlaczego CDMA? priorytetem Grupy TP jest zapewnienie dostępu do szerokopasmowego internetu jak największej liczbie użytkowników w całym kraju Grupa TP jest

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne systemy radiowe szansą na efektywną i szybką budowę sieci na terenach słabo zurbanizowanych. Łukasz Grzelak, Country Manager

Nowoczesne systemy radiowe szansą na efektywną i szybką budowę sieci na terenach słabo zurbanizowanych. Łukasz Grzelak, Country Manager Nowoczesne systemy radiowe szansą na efektywną i szybką budowę sieci na terenach słabo zurbanizowanych. Łukasz Grzelak, Country Manager Architektura sieci WAN Światłowód Systemy radiowe Sieć transportowa

Bardziej szczegółowo

Horyzontalne linie radiowe

Horyzontalne linie radiowe Horyzontalne linie radiowe Projekt Robert Taciak Ziemowit Walczak Michał Welc prowadzący: dr inż. Jarosław Szóstka 1. Założenia projektu Celem projektu jest połączenie cyfrową linią radiową punktów 51º

Bardziej szczegółowo

WiMAX2 nowy standard sieci radiowych

WiMAX2 nowy standard sieci radiowych Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej Warszawa, lipiec 2010 WiMAX2, czyli standard 802.16m Rynek usług telekomunikacyjnych, jak żaden inny, podlega systematycznej, dynamicznej ewolucji, obecnie jeszcze

Bardziej szczegółowo

Szerokopasmowy dostęp do Internetu Broadband Internet Access. dr inż. Stanisław Wszelak

Szerokopasmowy dostęp do Internetu Broadband Internet Access. dr inż. Stanisław Wszelak Szerokopasmowy dostęp do Internetu Broadband Internet Access dr inż. Stanisław Wszelak Rodzaje dostępu szerokopasmowego Technologia xdsl Technologie łączami kablowymi Kablówka Technologia poprzez siec

Bardziej szczegółowo

Siklu EtherHaul 1200Lv700, 1200 i 1200F radiolinie na pasmo 71-76 GHz, 81 86 GHz

Siklu EtherHaul 1200Lv700, 1200 i 1200F radiolinie na pasmo 71-76 GHz, 81 86 GHz Siklu EtherHaul 1200Lv700, 1200 i 1200F radiolinie na pasmo 71-76 GHz, 81 86 GHz Strona 1 z 5 Radiolinie z serii Siklu EtherHaul to innowacyjne rozwiązanie dla wszystkich potrzebujących bardzo wydajnej

Bardziej szczegółowo

JAK PRAWIDŁOWO SPRAWOZDAWAĆ ZASIĘGI SIECI

JAK PRAWIDŁOWO SPRAWOZDAWAĆ ZASIĘGI SIECI JAK PRAWIDŁOWO SPRAWOZDAWAĆ ZASIĘGI SIECI 1 JAK PRAWIDŁOWO SPRAWOZDAĆ ZAKOŃCZENIA SIECI 1.1 Czy trzeba podawać adres zakończenia sieci z dokładnością do lokalu? Nie. Należy podać adres zakończenia sieci

Bardziej szczegółowo

Systemy i Sieci Radiowe

Systemy i Sieci Radiowe Systemy i Sieci Radiowe Wykład 3 Media transmisyjne część 1 Program wykładu transmisja światłowodowa transmisja za pomocą kabli telekomunikacyjnych (DSL) transmisja przez sieć energetyczną transmisja radiowa

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie stacji bazowych telefonii komórkowej na tle pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez duże ośrodki radiowo-telewizyjne

Promieniowanie stacji bazowych telefonii komórkowej na tle pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez duże ośrodki radiowo-telewizyjne Promieniowanie stacji bazowych telefonii komórkowej na tle pola elektromagnetycznego wytwarzanego przez duże ośrodki radiowo-telewizyjne Fryderyk Lewicki Telekomunikacja Polska, Departament Centrum Badawczo-Rozwojowe,

Bardziej szczegółowo

Budowa bezprzewodowych regionalnych sieci szerokopasmowych

Budowa bezprzewodowych regionalnych sieci szerokopasmowych KNWS 2010 177 Budowa bezprzewodowych regionalnych sieci szerokopasmowych Arkadiusz Kurek Streszczenie: W artykule opisane zostały główne aspekty związane z określeniem zapotrzebowania, przygotowaniem inwestycji

Bardziej szczegółowo

Międzyrzecki model wykorzystania technologii WiMax w rozwoju miasta i regionu

Międzyrzecki model wykorzystania technologii WiMax w rozwoju miasta i regionu Urząd Miejski w Międzyrzeczu Międzyrzecki model wykorzystania technologii WiMax w rozwoju miasta i regionu Międzyrzecka bezprzewodowa sieć informatyczna Agenda Międzyrzecka bezprzewodowa sieć informatyczna

Bardziej szczegółowo

AGENDA. Site survey - pomiary i projektowanie sieci bezprzewodowych. Tomasz Furmańczak UpGreat Systemy Komputerowe Sp. z o.o.

AGENDA. Site survey - pomiary i projektowanie sieci bezprzewodowych. Tomasz Furmańczak UpGreat Systemy Komputerowe Sp. z o.o. AGENDA Site survey - pomiary i projektowanie sieci bezprzewodowych Tomasz Furmańczak UpGreat Systemy Komputerowe Sp. z o.o. Zagadnienia projektowe dla sieci WLAN skomplikowane środowisko dla propagacji

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Meru Networks architektura jednokanałowa Architektura jednokanałowa:

Dlaczego Meru Networks architektura jednokanałowa Architektura jednokanałowa: Dlaczego architektura jednokanałowa Architektura jednokanałowa: Brak konieczności planowania kanałów i poziomów mocy na poszczególnych AP Zarządzanie interferencjami wewnątrzkanałowymi, brak zakłóceń od

Bardziej szczegółowo

Efektywna gospodarka częstotliwościowa szansą dla rozwoju mobilnego szerokopasmowego dostępu do Internetu. Warszawa, 28 października 2011

Efektywna gospodarka częstotliwościowa szansą dla rozwoju mobilnego szerokopasmowego dostępu do Internetu. Warszawa, 28 października 2011 Efektywna gospodarka częstotliwościowa szansą dla rozwoju mobilnego szerokopasmowego dostępu do Internetu Warszawa, 28 października 2011 O czym dziś Ryzyko wyczerpania się zasobów częstotliwości operatorów

Bardziej szczegółowo

Spotkanie z Przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi w sprawie Inwentaryzacji

Spotkanie z Przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi w sprawie Inwentaryzacji Spotkanie z Przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi w sprawie Inwentaryzacji Agenda spotkania 10.00-10.10 - Rozpoczęcie i wprowadzenie do obrad Rady; 10.10 10.30 - Omówienie zmian w rozporządzeniu Ministra

Bardziej szczegółowo

KAM-TECH sklep internetowy Utworzono : 07 listopad 2014

KAM-TECH sklep internetowy Utworzono : 07 listopad 2014 Model : - Producent : AV-LINK częstotliwość 5.8 GHz 7 kanałów radiowych 1 kanał video 2 kanały audio zasięg do 2,5km antena kierunkowa aktywna zabezpieczenie przeciwprzepięciowe wbudowany transformator

Bardziej szczegółowo

Rozwój technologii komórkowych i usług szerokopasmowej transmisji danych w oparciu o nowe i obecne zakresy częstotliwości

Rozwój technologii komórkowych i usług szerokopasmowej transmisji danych w oparciu o nowe i obecne zakresy częstotliwości Rozwój technologii komórkowych i usług szerokopasmowej transmisji danych w oparciu o nowe i obecne zakresy częstotliwości Maciej Nawrocki Wrocławskie Centrum Badań EIT+ sp. z o.o. Agenda 1. O EIT+ 2. Wstęp

Bardziej szczegółowo

Infratel OPERATOR INFRASTRUKTURALNY SP. Z O.O. Tel. +48 42 656 40 88 ul. Łąkowa 29 www.infratel.pl Faks +48 42 288 40 37 Łódź, 90-554 info@infratel.

Infratel OPERATOR INFRASTRUKTURALNY SP. Z O.O. Tel. +48 42 656 40 88 ul. Łąkowa 29 www.infratel.pl Faks +48 42 288 40 37 Łódź, 90-554 info@infratel. Infratel OPERATOR INFRASTRUKTURALNY SP. Z O.O. Tel. +48 42 656 40 88 ul. Łąkowa 29 www.infratel.pl Faks +48 42 288 40 37 Łódź, 90-554 info@infratel.pl Spis treści Spis treści Informacje o firmie 1 Operator

Bardziej szczegółowo

Rodzaje sieci bezprzewodowych

Rodzaje sieci bezprzewodowych Rodzaje sieci bezprzewodowych Bezprzewodowe sieci rozległe (WWAN) Pozwala ustanawiad połączenia bezprzewodowe za pośrednictwem publicznych lub prywatnych sieci zdalnych. Połączenia są realizowane na dużych

Bardziej szczegółowo

PIERWSZA W ŚWIECIE KOMERCYJNA SIEĆ LTE 1800 MHz. KONFERENCJA PRASOWA 07 września 2010r.

PIERWSZA W ŚWIECIE KOMERCYJNA SIEĆ LTE 1800 MHz. KONFERENCJA PRASOWA 07 września 2010r. PIERWSZA W ŚWIECIE KOMERCYJNA SIEĆ LTE 1800 MHz KONFERENCJA PRASOWA 07 września 2010r. Agenda Internet w XXI wieku LTE - co to jest? Dlaczego LTE 1800MHz? Przyszłość - usługi 4G LTE - a następnie Nasza

Bardziej szczegółowo

Internet szerokopasmowy technologie i obszary zastosowań

Internet szerokopasmowy technologie i obszary zastosowań Internet szerokopasmowy technologie i obszary zastosowań 1 ZBIGNIEW KĄDZIELSKI 2 3 512 KB danych 4 Rozmiar 1440 na 14 000 punktów! 10 obiektów flash 14 MB danych 5 Ewolucja telewizji 6 icore 2 Duo, 2 GB

Bardziej szczegółowo

Sieci bezprzewodowe na przykładzie WiFi i WiMAX.

Sieci bezprzewodowe na przykładzie WiFi i WiMAX. Sieci bezprzewodowe na przykładzie WiFi i WiMAX. Autor: Paweł Melon. pm209273@zodiac.mimuw.edu.pl Podział sieci ze względu na zasięg lub sposób użycia: WAN MAN LAN PAN VPN Możemy też do każdego skrótu

Bardziej szczegółowo

PLAN KONSPEKT. Bezprzewodowe sieci dostępowe. Konfigurowanie urządzeń w bezprzewodowych szerokopasmowych sieciach dostępowych

PLAN KONSPEKT. Bezprzewodowe sieci dostępowe. Konfigurowanie urządzeń w bezprzewodowych szerokopasmowych sieciach dostępowych PLAN KONSPEKT do przeprowadzenia zajęć z przedmiotu Bezprzewodowe sieci dostępowe TEMAT: Konfigurowanie urządzeń w bezprzewodowych szerokopasmowych sieciach dostępowych CEL: Zapoznanie uczniów z podstawami

Bardziej szczegółowo

Zamierzenia UKE w ramach Międzyresortowego Zespołu Polska Cyfrowa w zakresie rozwoju dostępu do usług szerokopasmowych. Warszawa, 12 Maja 2009

Zamierzenia UKE w ramach Międzyresortowego Zespołu Polska Cyfrowa w zakresie rozwoju dostępu do usług szerokopasmowych. Warszawa, 12 Maja 2009 Zamierzenia UKE w ramach Międzyresortowego Zespołu Polska Cyfrowa w zakresie rozwoju dostępu do usług szerokopasmowych Warszawa, 12 Maja 2009 Główny cel Prezesa UKE na lata 2008 2010 Wzrost dostępności

Bardziej szczegółowo

TP-LINK rozszerza ofertę urządzeń w standardzie 802.11ac

TP-LINK rozszerza ofertę urządzeń w standardzie 802.11ac TP-LINK rozszerza ofertę urządzeń w standardzie 802.11ac Dzięki najnowszym propozycjom TP-LINK routerom Archer C2 i Archer D7 oraz karcie sieciowej Archer T4U, możesz cieszyć się z zalet transmisji danych

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Zapytanie ofertowe

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Zapytanie ofertowe Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe Net Center Stępniewski Piotr ul. Białe Zagłębie /49 6-05 Nowiny Kielce, dnia 07.0.0 r. Kontakt: tel. 50 54 546 admin@nowinynet.pl www.nowinynet.pl Zapytanie

Bardziej szczegółowo

Ireneusz Gąsiewski. Zastosowanie Access Pointa w szkole.

Ireneusz Gąsiewski. Zastosowanie Access Pointa w szkole. Ireneusz Gąsiewski Zastosowanie Access Pointa w szkole. Spis treści: 1. Wstęp;...str.3 2. Sieć internetowa; str.3 3. Access Point;..str.4 4. Budowa szkolnej sieci;.. str.6 5. Zakończenie;.str.9 6. Bibliografia;..str.10

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo sieci bezprzewodowych

Bezpieczeństwo sieci bezprzewodowych Bezpieczeństwo sieci bezprzewodowych CONFidence 2005 // Kraków // Październik 2005 Agenda Sieci bezprzewodowe LAN 802.11b/g 802.11a Sieci bezprzewodowe PAN Bluetooth UWB Sieci bezprzewodowe PLMN GSM/GPRS/EDGE

Bardziej szczegółowo

INFRASTRUKTURA SZEROKOPASMOWEGO INTERNETU. wprowadzenie do zagadnienia

INFRASTRUKTURA SZEROKOPASMOWEGO INTERNETU. wprowadzenie do zagadnienia INFRASTRUKTURA SZEROKOPASMOWEGO INTERNETU wprowadzenie do zagadnienia Dr inż. Adam Okniński Dyrektor Wydziału Wydział Wdrażania Technologii Informacyjnych Departament Infrastruktury Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

Minimum projektowania jeden kanał radiowy Szybki roaming 3 ms, bez zrywania sesji, połączeń VoIP Quality of Service już na poziomie interfejsu

Minimum projektowania jeden kanał radiowy Szybki roaming 3 ms, bez zrywania sesji, połączeń VoIP Quality of Service już na poziomie interfejsu Łukasz Naumowicz Minimum projektowania jeden kanał radiowy Szybki roaming 3 ms, bez zrywania sesji, połączeń VoIP Quality of Service już na poziomie interfejsu radiowego Zwielokrotnienie przepływności

Bardziej szczegółowo

Projektowanie Sieci Lokalnych i Rozległych wykład 5: telefonem w satelitę!

Projektowanie Sieci Lokalnych i Rozległych wykład 5: telefonem w satelitę! Projektowanie Sieci Lokalnych i Rozległych wykład 5: telefonem w satelitę! Dr inż. Jacek Mazurkiewicz Instytut Informatyki, Automatyki i Robotyki e-mail: Jacek.Mazurkiewicz@pwr.wroc.pl Pozycja systemów

Bardziej szczegółowo

Sieć dostępowa w gminie - struktura kosztów i przychodów. Wiesław Baług

Sieć dostępowa w gminie - struktura kosztów i przychodów. Wiesław Baług Sieć dostępowa w gminie - struktura kosztów i przychodów Ceny usług RYNEK CENA USŁUGI KOSZTY Kategorie kosztów operacyjnych w działalności operatorskiej Koszty operacyjne związane z materiałami oraz usługami

Bardziej szczegółowo

Modem LTE Huawei E3272s-153 + Router WIFI TP-LINK

Modem LTE Huawei E3272s-153 + Router WIFI TP-LINK Informacje o produkcie Modem LTE Huawei E3272s-153 + Router WIFI TP-LINK Cena : 267,48 zł (netto) 329,00 zł (brutto) Dostępność : Dostępny Stan magazynowy : brak w magazynie Średnia ocena : brak recenzji

Bardziej szczegółowo

NODA System Zarządzania Energią

NODA System Zarządzania Energią STREFA sp. z o.o. Przedstawiciel i dystrybutor systemu NODA w Polsce NODA System Zarządzania Energią Usługi optymalizacji wykorzystania energii cieplnej Piotr Selmaj prezes zarządu STREFA Sp. z o.o. POLEKO:

Bardziej szczegółowo

Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas)

Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Medium transmisyjne Kabel miedziany Światłowód Fale radiowe Kabel miedziany 8 żyłowa skrętka telefoniczna Może być w wersji nieekranowanej (UTP Unshielded

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS.

Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS. Planowanie inwestycji drogowych w Małopolsce w latach 2007-2013 Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS.

Bardziej szczegółowo

Usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu

Usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu Usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu Strona 1 Agenda Usługa jednokierunkowego dostępu do Internetu ASTRA2Connect: nowa usługa triple play Strona 2 Szerokopasmowy dostęp do Internetu (1-way) Cechy

Bardziej szczegółowo

WNL-U555HA Bezprzewodowa karta sieciowa 802.11n High Power z interfejsem USB

WNL-U555HA Bezprzewodowa karta sieciowa 802.11n High Power z interfejsem USB WNL-U555HA Bezprzewodowa karta sieciowa 802.11n High Power z interfejsem USB PLANET WNL-U555HA to bezprzewodowa karta sieciowa 802.11n High Power z interfejsem USB i odłączaną anteną 5dBi. Zwiększona moc

Bardziej szczegółowo

USŁUGI DODATKOWE W SIECIACH BEZPRZEWODOWYCH VoIP oraz multimedia w sieciach WiFi problemy

USŁUGI DODATKOWE W SIECIACH BEZPRZEWODOWYCH VoIP oraz multimedia w sieciach WiFi problemy Seminarium poświęcone sieci bezprzewodowej w Politechnice Krakowskiej - projekt Eduroam USŁUGI DODATKOWE W SIECIACH BEZPRZEWODOWYCH VoIP oraz multimedia w sieciach WiFi problemy Wprowadzenie Problematyka

Bardziej szczegółowo

Budowa sieci szerokopasmowej dla społeczeństwa informacyjnego na terenie Gmin Górnego Śląska wraz z punktami dostępu Hot-spot

Budowa sieci szerokopasmowej dla społeczeństwa informacyjnego na terenie Gmin Górnego Śląska wraz z punktami dostępu Hot-spot Budowa sieci szerokopasmowej dla społeczeństwa informacyjnego na terenie Gmin Górnego Śląska wraz z punktami dostępu Hot-spot Działanie 2.1. Infrastruktura społeczeństwa informacyjnego Obszar 24.2 objęty

Bardziej szczegółowo

Łącza WAN. Piotr Steć. 28 listopada 2002 roku. P.Stec@issi.uz.zgora.pl. Rodzaje Łącz Linie Telefoniczne DSL Modemy kablowe Łącza Satelitarne

Łącza WAN. Piotr Steć. 28 listopada 2002 roku. P.Stec@issi.uz.zgora.pl. Rodzaje Łącz Linie Telefoniczne DSL Modemy kablowe Łącza Satelitarne Łącza WAN Piotr Steć P.Stec@issi.uz.zgora.pl 28 listopada 2002 roku Strona 1 z 18 1. Nośniki transmisyjne pozwalające łączyć sieci lokalne na większe odległości: Linie telefoniczne Sieci światłowodowe

Bardziej szczegółowo

Internet. dodatkowy switch. Koncentrator WLAN, czyli wbudowany Access Point

Internet. dodatkowy switch. Koncentrator WLAN, czyli wbudowany Access Point Routery Vigor oznaczone symbolem G (np. 2900Gi), dysponują trwale zintegrowanym koncentratorem radiowym, pracującym zgodnie ze standardem IEEE 802.11g i b. Jest to zbiór protokołów, definiujących pracę

Bardziej szczegółowo

Od strategii do wdrożenia

Od strategii do wdrożenia Od strategii do wdrożenia Przedstawienie technicznych aspektów związanych z integracją infrastruktury teleinformatycznej na podstawie doświadczeń w programie e-vita Jerzy Łuczak Plan Proces planowania

Bardziej szczegółowo

NOWOCZESNA TECHNOLOGIA SIECI BEZPRZEWODOWYCH WIMAX - IEEE 802.16 W ROZWOJU OBSZARÓW ROLNICZYCH W WYMIARZE LOKALNYM I REGIONALNYM

NOWOCZESNA TECHNOLOGIA SIECI BEZPRZEWODOWYCH WIMAX - IEEE 802.16 W ROZWOJU OBSZARÓW ROLNICZYCH W WYMIARZE LOKALNYM I REGIONALNYM Inżynieria Rolnicza 2(90)/2007 NOWOCZESNA TECHNOLOGIA SIECI BEZPRZEWODOWYCH WIMAX - IEEE 802.16 W ROZWOJU OBSZARÓW ROLNICZYCH W WYMIARZE LOKALNYM I REGIONALNYM Gniewko Niedbała Instytut Inżynierii Rolniczej,

Bardziej szczegółowo

Sieci Komórkowe naziemne. Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl

Sieci Komórkowe naziemne. Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl Sieci Komórkowe naziemne Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl Założenia systemu GSM Usługi: Połączenia głosowe, transmisja danych, wiadomości tekstowe I multimedialne Ponowne użycie częstotliwości

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia egzaminacyjne TELEKOMUNIKACJA studia rozpoczynające się po 1.10.2012 r.

Zagadnienia egzaminacyjne TELEKOMUNIKACJA studia rozpoczynające się po 1.10.2012 r. (TEM) Telekomunikacja mobilna 1. Pasmo zajmowane przez transmisję cyfrową, a szybkość transmisji i przepustowość łącza radiowego. 2. Kodowanie informacji transmitowanej w cyfrowych systemach wizyjnych.

Bardziej szczegółowo

Wice Prezes PIIT Jerzy Sadowski

Wice Prezes PIIT Jerzy Sadowski Nowe częstotliwości 2,6 GHz, 1800 MHzi 800 MHzszansą na nowe oblicze telekomunikacji mobilnej Optymalny wariant warunków i zasad alokacji częstotliwości 2,6 GHz, 1800 MHzi 800 MHzw Polsce Wice Prezes PIIT

Bardziej szczegółowo

RADWIN 5000 HPMP SZEROKOPASMOWY SYSTEM PUNKT- WIELOPUNKT. Portfolio produktów RADWIN 5000 HPMP PĘDŹ BEZPRZEWODOWĄ AUTOSTRADĄ Z RADWIN 5000

RADWIN 5000 HPMP SZEROKOPASMOWY SYSTEM PUNKT- WIELOPUNKT. Portfolio produktów RADWIN 5000 HPMP PĘDŹ BEZPRZEWODOWĄ AUTOSTRADĄ Z RADWIN 5000 Portfolio produktów RADWIN 5000 HPMP RADWIN 5000 HPMP SZEROKOPASMOWY SYSTEM PUNKT- WIELOPUNKT PĘDŹ BEZPRZEWODOWĄ AUTOSTRADĄ Z RADWIN 5000 RADWIN 5000 HPMP to system typu Punkt-Wielopunkt, gwarantujący

Bardziej szczegółowo

OFERTA SPECJALNA WiMAX STARTER

OFERTA SPECJALNA WiMAX STARTER OFERTA SPECJALNA WiMAX STARTER Jak szybko i tanio dostarczyć Internet dla swoich mieszkańców Dlaczego inwestować w Internet? Nikt już dzisiaj nie ma wątpliwości, że współczesna ekonomia oraz rozwój cywilizacyjny

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ do wydania pozwolenia radiowego na używanie urządzeń radiokomunikacyjnych linii radiowych w służbie stałej

FORMULARZ do wydania pozwolenia radiowego na używanie urządzeń radiokomunikacyjnych linii radiowych w służbie stałej (znaczek opłaty skarbowej) LR (pieczęć wnioskodawcy) Data:... Znak:... (stempel wpływu do URTiP) (numer sprawy) Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty FORMULARZ do wydania pozwolenia radiowego

Bardziej szczegółowo

Business Everywhere- stawiamy na innowacje i konwergencję. Warszawa,28 września, 2005r.

Business Everywhere- stawiamy na innowacje i konwergencję. Warszawa,28 września, 2005r. Business Everywhere- stawiamy na innowacje i konwergencję. Warszawa,28 września, 2005r. Wyzwania stawiane przez rynek Przedsiębiorstwo wczoraj Przedsiębiorstwo dzisiaj Prosty model komunikacji wykorzystujący

Bardziej szczegółowo

Program Telekomunikacji Polskiej Partnerstwo BB dla Województwa Zachodniopomorskiego

Program Telekomunikacji Polskiej Partnerstwo BB dla Województwa Zachodniopomorskiego Program Telekomunikacji Polskiej Partnerstwo BB dla Województwa Zachodniopomorskiego Szczecin, 5 lutego 2008 Społeczeństwo Informacyjne Podstawowe warunki, które muszą być spełnione, aby społeczeństwo

Bardziej szczegółowo

Innowacyjne rozwiązania budowy sieci szerokopasmowych Grupa Technitel

Innowacyjne rozwiązania budowy sieci szerokopasmowych Grupa Technitel Innowacyjne rozwiązania budowy sieci szerokopasmowych Grupa Technitel Grupa Technitel Siedziba w Łodzi Oddział Warszawa Oddział Kraków Firma Technitel została stworzona przez osoby posiadające bogate doświadczenie

Bardziej szczegółowo

Anteny zewnętrzne do terminali telefonii komórkowej

Anteny zewnętrzne do terminali telefonii komórkowej Notatka 33 15.03.2015 1. WSTĘP Anteny zewnętrzne do terminali telefonii komórkowej W ostatnich latach jesteśmy świadkami gwałtownego rozwoju systemów telefonii komórkowej. Oferowane w sklepach urządzenia,

Bardziej szczegółowo

Precyzyjne pozycjonowanie w oparciu o GNSS

Precyzyjne pozycjonowanie w oparciu o GNSS Precyzyjne pozycjonowanie w oparciu o GNSS Załącznik nr 2 Rozdział 1 Techniki precyzyjnego pozycjonowania w oparciu o GNSS 1. Podczas wykonywania pomiarów geodezyjnych metodą precyzyjnego pozycjonowania

Bardziej szczegółowo

Czym jest EDGE? Opracowanie: Paweł Rabinek Bydgoszcz, styczeń 2007 http://blog.xradar.net

Czym jest EDGE? Opracowanie: Paweł Rabinek Bydgoszcz, styczeń 2007 http://blog.xradar.net Czym jest EDGE? Opracowanie: Paweł Rabinek Bydgoszcz, styczeń 2007 http://blog.xradar.net Wstęp. Aby zrozumieć istotę EDGE, niezbędne jest zapoznanie się z technologią GPRS. General Packet Radio Service

Bardziej szczegółowo

25 luty 2009 r. Wyniki inwentaryzacji sieci szerokopasmowych w województwie śląskim

25 luty 2009 r. Wyniki inwentaryzacji sieci szerokopasmowych w województwie śląskim Śląskie mocne informacją II Forum podsumowujące prace nad Strategią Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego Województwa Śląskiego do roku 2015 konsultacja społeczna projektu dokumentu 25 luty 2009 r. Wyniki

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. Dostawa kontrolera sieci bezprzewodowej obsługujący nie mniej niż 500 access-pointów z

Zadanie 1. Dostawa kontrolera sieci bezprzewodowej obsługujący nie mniej niż 500 access-pointów z Zamówienie realizowane w ramach projektu "Budowa i wyposażenie Interdyscyplinarnego Centrum Badań Naukowych KUL" współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej na podstawie umowy o dofinansowanie z dnia

Bardziej szczegółowo

WLAN bezpieczne sieci radiowe 01

WLAN bezpieczne sieci radiowe 01 WLAN bezpieczne sieci radiowe 01 ostatnim czasie ogromną popularność zdobywają sieci bezprzewodowe. Zapewniają dużą wygodę w dostępie użytkowników do zasobów W informatycznych. Jednak implementacja sieci

Bardziej szczegółowo

Opłaty miesięczne przy korzystaniu z Promocji (umowa na czas określony 24 m-ce)

Opłaty miesięczne przy korzystaniu z Promocji (umowa na czas określony 24 m-ce) Warszawa, luty 2008r. Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej Osiedla Lewandów Warszawa Telekomunikacja Polska, Region Centrum Sprzedaży do Rynku Masowego przestawia ofertę dostarczenia usług telekomunikacyjnych

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 6 sierpnia 2002 r. w sprawie urządzeń radiowych nadawczych lub nadawczoodbiorczych, które mogą być

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 6 sierpnia 2002 r. w sprawie urządzeń radiowych nadawczych lub nadawczoodbiorczych, które mogą być ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 6 sierpnia 2002 r. w sprawie urządzeń radiowych nadawczych lub nadawczoodbiorczych, które mogą być używane bez pozwolenia. (Dz. U. Nr 38, poz. 6 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

i jej praktyczne zastosowanie

i jej praktyczne zastosowanie Megaustawa i jej praktyczne zastosowanie 19 maja 2010 r. przyjęto Europejską agendę cyfrową, która jest pierwszą z 7 flagowych inicjatyw Strategii UE 2020. Określa ona siedem priorytetowych obszarów działania:

Bardziej szczegółowo

AnyTone AT400. Dane techniczne i instrukcja obsługi

AnyTone AT400. Dane techniczne i instrukcja obsługi AnyTone AT400 Dane techniczne i instrukcja obsługi Dziękujemy za wybranie wzmiacniacza AnyTone AT400. Proszę przeczytać instrukcję przed rozpoczęciem użytkowania. Spis treści: 1. Informacje podstawowe

Bardziej szczegółowo

Skuteczna budowa sieci METRO

Skuteczna budowa sieci METRO Skuteczna budowa sieci METRO Romuald Stupnicki DCG Tarnów, czerwiec 2006 Założenia dla sieci METRO Sieć oparta o standard Ethernet oraz protokół IP: szkielet sieci w technologii Gigabit Ethernet lub nowszej

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAMOWA. Łódź, 11 kwietnia 2013 r.

OFERTA RAMOWA. Łódź, 11 kwietnia 2013 r. OFERTA RAMOWA o dostępie telekomunikacyjnym do infrastruktury telekomunikacyjnej wybudowanej przez Jednostki Samorządu Terytorialnego z udziałem środków pomocowych UE Łódź, 11 kwietnia 2013 r. Obowiązki

Bardziej szczegółowo

WYCIĄG Z CENNIKA USŁUG DOSTĘPU DO SIECI INTERNET świadczonych przez SFERIA S.A. Cennik obowiązuje od dnia 1 lutego 2008 roku

WYCIĄG Z CENNIKA USŁUG DOSTĘPU DO SIECI INTERNET świadczonych przez SFERIA S.A. Cennik obowiązuje od dnia 1 lutego 2008 roku WYCIĄG Z CENNIKA USŁUG DOSTĘPU DO SIECI INTERNET świadczonych przez SFERIA S.A. Cennik obowiązuje od dnia 1 lutego 2008 roku SFERIA S.A. ul. Pawia 55 01-030 Warszawa ROZDZIAŁ I Aktywacja Usługi dostępu

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA CZĘŚĆ II. Usługa bezprzewodowego dostępu do Internetu wraz z dostawą 15 modemów.

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA CZĘŚĆ II. Usługa bezprzewodowego dostępu do Internetu wraz z dostawą 15 modemów. Załącznik nr 1c OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA CZĘŚĆ II Usługa bezprzewodowego dostępu do Internetu wraz z dostawą 15 modemów. OFERTA WYKONAWCY Lp. WYMAGANIA ZAMAWIAJĄCEGO Informacja o spełnianiu lub nie spełnianiu

Bardziej szczegółowo

Technologia VoIP w aspekcie dostępu do numerów alarmowych

Technologia VoIP w aspekcie dostępu do numerów alarmowych Technologia VoIP w aspekcie dostępu do numerów alarmowych Jerzy Paczocha - gł. specjalista Waldemar Szczęsny - adiunkt Debata o przyszłych regulacjach usługi VoIP Urząd Komunikacji Elektronicznej 26 listopad

Bardziej szczegółowo

PLAN KONSPEKT. do przeprowadzenia zajęć z przedmiotu. Szerokopasmowe sieci dostępowe. Konfigurowanie urządzeń w szerokopasmowych sieciach dostępowych

PLAN KONSPEKT. do przeprowadzenia zajęć z przedmiotu. Szerokopasmowe sieci dostępowe. Konfigurowanie urządzeń w szerokopasmowych sieciach dostępowych PLAN KONSPEKT do przeprowadzenia zajęć z przedmiotu Szerokopasmowe sieci dostępowe TEMAT: Konfigurowanie urządzeń w szerokopasmowych sieciach dostępowych CEL: Zapoznanie uczniów z podstawami konfiguracji

Bardziej szczegółowo

all-ant.pl ZASIĘG NADAJNIKÓW BTS W ZALEŻNOŚCI OD PASMA

all-ant.pl ZASIĘG NADAJNIKÓW BTS W ZALEŻNOŚCI OD PASMA ZASIĘG NADAJNIKÓW BTS W ZALEŻNOŚCI OD PASMA Pokrycie sygnałem maleje wraz ze wzrostem częstotliwości Pokrycie sygnałem maleje wraz ze wzrostem odległości do nadajnika 2 RODZAJE TRANSMISJI I WYKORZYSTANIE

Bardziej szczegółowo

Uniwersalny modem radiowy UMR433-S2/UK

Uniwersalny modem radiowy UMR433-S2/UK Uniwersalny modem radiowy UMR433-S2/UK Dziękujemy za wybór naszego produktu. Niniejsza instrukcja pomoże państwu w prawidłowym podłączeniu urządzenia, uruchomieniu, oraz umożliwi prawidłowe z niego korzystanie.

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie procesowe w Urzędzie Miasta Lublin. Krzysztof Łątka

Zarządzanie procesowe w Urzędzie Miasta Lublin. Krzysztof Łątka Zarządzanie procesowe w Urzędzie Miasta Lublin wykorzystanie nowoczesnych technologii Krzysztof Łątka Poznań 28.02.2008 Agenda Lublin w liczbach Projekty IT UM Lublin Sieć i jej funkcjonalność Usługi w

Bardziej szczegółowo

Wymagania dotyczące łączy: należy zapewnić redundancję łączy w połączeniach pomiędzy routerami Uruchmić protokół routingu RIP v.2

Wymagania dotyczące łączy: należy zapewnić redundancję łączy w połączeniach pomiędzy routerami Uruchmić protokół routingu RIP v.2 Sławomir Wawrzyniak 236425 PROJEKT SIECI KOMPUTEROWEJ Specyfikacja: Wykupiona pula adresów IP: 165.178.144.0/20 Dostawca dostarcza usługę DNS Łącze do ISP: 1Gbit ethernet Wymagania dotyczące podsieci:

Bardziej szczegółowo

CENNIK USŁUG TELEKOMUNIKACYJNYCH WRAZ Z TABELAMI TARYF KOMPANII WĘGLOWEJ S.A.

CENNIK USŁUG TELEKOMUNIKACYJNYCH WRAZ Z TABELAMI TARYF KOMPANII WĘGLOWEJ S.A. CENNIK USŁUG TELEKOMUNIKACYJNYCH WRAZ Z TABELAMI TARYF KOMPANII WĘGLOWEJ S.A. Obowiązuje od dnia 01.01.2011 r. 1 SPIS TREŚCI. CZĘŚĆ I CENNIK USŁUG TELEKOMUNIKACYJNYCH KOMPANII WĘGLOWEJ S.A.... 3 I. INFORMACJE

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Meru Networks architektura jednokanałowa Architektura jednokanałowa:

Dlaczego Meru Networks architektura jednokanałowa Architektura jednokanałowa: Dlaczego Meru Networks architektura jednokanałowa Architektura jednokanałowa: Brak konieczności planowania kanałów i poziomów mocy na poszczególnych AP Zarządzanie interferencjami wewnątrzkanałowymi, brak

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo miejskiego internetu. Adam Łukasz

Bezpieczeństwo miejskiego internetu. Adam Łukasz Bezpieczeństwo miejskiego internetu Adam Łukasz Charakterystyka gminy Janów Lubelski jest gminą miejsko-wiejską o pow. 178,24 km 2, usytuowaną w południowo - wschodniej Polsce, w woj. lubelskim, w powiecie

Bardziej szczegółowo

WÓZ DOWODZENIA I ŁĄCZNOŚCI KW PSP W ŁODZI DOSTĘPNE TECHNOLOGIE, NARZĘDZIA TELEINFORMATYCZNE, KOMUNIKACJA

WÓZ DOWODZENIA I ŁĄCZNOŚCI KW PSP W ŁODZI DOSTĘPNE TECHNOLOGIE, NARZĘDZIA TELEINFORMATYCZNE, KOMUNIKACJA WÓZ DOWODZENIA I ŁĄCZNOŚCI KW PSP W ŁODZI DOSTĘPNE TECHNOLOGIE, NARZĘDZIA TELEINFORMATYCZNE, KOMUNIKACJA CIĘŻKI SAMOCHÓD DOWODZENIA I ŁĄCZNOŚCI -ZAKUPIONY W RAMACH SYSTEMU ZINTEGROWANYCH STANOWISK KIEROWANIA

Bardziej szczegółowo

Sieć łączności radiowej elektroenergetyki - stan obecny -koncepcja cyfryzacji

Sieć łączności radiowej elektroenergetyki - stan obecny -koncepcja cyfryzacji Forum TETRA Polska Warszawa 19.09.2006 Sieć łączności radiowej elektroenergetyki - stan obecny -koncepcja cyfryzacji opracowanie: Mirosław Derengowski Henryk Paluszkiewicz Stefan Wieczorek Polish Power

Bardziej szczegółowo

Router WIFI Huawei HG 553 3G/4G LTE + Modem Huawei e3372h LTE

Router WIFI Huawei HG 553 3G/4G LTE + Modem Huawei e3372h LTE Informacje o produkcie Utworzono 29-05-2016 Router WIFI Huawei HG 553 3G/4G LTE + Modem Huawei e3372h LTE Cena : 399,00 zł 154,46 zł (netto) 189,99 zł (brutto) Dostępność : Dostępny Stan magazynowy : bardzo

Bardziej szczegółowo

Topologie sieci WLAN. Sieci Bezprzewodowe. Sieć stacjonarna (infractructure) Sieć tymczasowa (ad-hoc) Access Point. Access Point

Topologie sieci WLAN. Sieci Bezprzewodowe. Sieć stacjonarna (infractructure) Sieć tymczasowa (ad-hoc) Access Point. Access Point dr inż. Krzysztof Hodyr Sieci Bezprzewodowe Część 4 Topologie sieci WLAN sieć tymczasowa (ad-hoc) sieć stacjonarna (infractructure) Topologie sieci WLAN Standard WiFi IEEE 802.11 Sieć tymczasowa (ad-hoc)

Bardziej szczegółowo

Czym jest OnDynamic? OnDynamic dostarcza wartościowych danych w czasie rzeczywistym, 24/7 dni w tygodniu w zakresie: czasu przejazdu,

Czym jest OnDynamic? OnDynamic dostarcza wartościowych danych w czasie rzeczywistym, 24/7 dni w tygodniu w zakresie: czasu przejazdu, Czym jest OnDynamic? OnDynamic (Multimodalny System Monitoringu Ruchu Drogowego) to inteligentna architektura czujników i specjalistycznego oprogramowania, które gwarantują przetwarzanie dużej ilości różnorodnych

Bardziej szczegółowo

Michał Brzycki Plan prezentacji: Definicja cyfryzacji telewizji naziemnej Konieczność wprowadzenia cyfryzacji Harmonogram wyłączania telewizji analogowej w innych krajach Korzyści i koszty cyfryzacji telewizji

Bardziej szczegółowo

Prof. Witold Hołubowicz UAM Poznań / ITTI Sp. z o.o. Poznań. Konferencja Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji Warszawa, 9 czerwca 2010

Prof. Witold Hołubowicz UAM Poznań / ITTI Sp. z o.o. Poznań. Konferencja Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji Warszawa, 9 czerwca 2010 Alokacja nowych częstotliwości dla usług transmisji danych aspekty techniczne i biznesowe Prof. Witold Hołubowicz UAM Poznań / ITTI Sp. z o.o. Poznań Konferencja Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji

Bardziej szczegółowo

Systemy GEPON oraz EoC. Jerzy Szczęsny

Systemy GEPON oraz EoC. Jerzy Szczęsny Systemy GEPON oraz EoC Jerzy Szczęsny AGENDA Sieci Pasywne Omówienie technologii Rynek Urządzeń GEPON Rodzaje Urządzeń Przykładowe Sieci EoC Omówienie technologii Rodzaje Urządzeń Przykładowe Sieci Omówienie

Bardziej szczegółowo

3. Przedmiot niniejszego zamówienia obejmuje w szczególności:

3. Przedmiot niniejszego zamówienia obejmuje w szczególności: Opis przedmiotu zamówienia: Przedmiotem zamówienia jest budowa elementów infrastruktury radiowej, świadczenie usług dostępu do Internetu oraz usług serwisowych. Kody Wspólnego Słownika Zamówień: 45223000-6

Bardziej szczegółowo

e. Antena musi spełniać normę min. IP66 12. Zasilacz

e. Antena musi spełniać normę min. IP66 12. Zasilacz OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA CZĘŚĆ II DOSTAWA SATELITARNYCH TERMINALI DO TRANSMISJI DANYCH L.p. Cecha wymagana przez Zamawiającego Informacja o spełnieniu lub nie spełnieniu wymaganego parametru. *( SPEŁNIA

Bardziej szczegółowo

Jarosław Szóstka. WiMAX NOWY STANDARD DOSTĘPU RADIOWEGO

Jarosław Szóstka. WiMAX NOWY STANDARD DOSTĘPU RADIOWEGO Jarosław Szóstka WiMAX NOWY STANDARD DOSTĘPU RADIOWEGO Kabelkom Sp. z o.o. Biuro handlowe Adres: ul. Bukowa 30 43-300 Bielsko-Biała, POLSKA Tel.: (+48) 33 821 35 38 Tel.: (+48) 33 819 11 43 Tel.: (+48)

Bardziej szczegółowo

-likwidujemy ograniczenia

-likwidujemy ograniczenia -likwidujemy ograniczenia Bezprzewodowy dostęp do Internetu w modelu sieci NetMaks oraz skuteczne narzędzie ELDY jako podstawa programu przeciwdziałania wykluczeniu cywilizacyjnemu dorosłych Polaków Maxymilian

Bardziej szczegółowo

REPEATER WiFi 300Mbps 8level WRP-300

REPEATER WiFi 300Mbps 8level WRP-300 Informacje o produkcie Repeater WiFi 300Mbps 8level WRP-300 Cena : 74,50 zł Nr katalogowy : MKAKS0054 Dostępność : Dostępny Stan magazynowy : bardzo wysoki Średnia ocena : brak recenzji REPEATER WiFi 300Mbps

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Załącznik nr 2 do umowy SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Świadczenie usług telefonii komórkowej wraz z dostawą komórkowych aparatów telefonicznych I WYMAGANIA PODSTAWOWE 1. Ewentualne przeniesienie

Bardziej szczegółowo

C. EFEKTY KSZTAŁCENIA I METODY SPRAWDZANIA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

C. EFEKTY KSZTAŁCENIA I METODY SPRAWDZANIA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013

Bardziej szczegółowo

Rynek usług szerokopasmowych - stan i perspektywy rozwoju. Warszawa, listopad 2012 r.

Rynek usług szerokopasmowych - stan i perspektywy rozwoju. Warszawa, listopad 2012 r. Rynek usług szerokopasmowych - stan i perspektywy rozwoju Warszawa, listopad 2012 r. Agenda cyfrowa cele z zakresu Internetu szerokopasmowego Do 2013 r. - szerokopasmowy dostęp do Internetu dla 100% mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu zamówienia. Uwaga: O ile nie zaznaczono inaczej, wszelkie warunki należy rozumieć jako minimalne.

Opis przedmiotu zamówienia. Uwaga: O ile nie zaznaczono inaczej, wszelkie warunki należy rozumieć jako minimalne. Załącznik nr 1 do SIWZ Opis przedmiotu zamówienia Uwaga: O ile nie zaznaczono inaczej, wszelkie warunki należy rozumieć jako minimalne. Wykonawca świadczy usługi telefonii komórkowej w oparciu o sieć obejmującą

Bardziej szczegółowo

ROADSHOW2016. Wprowadzenie. Rynek telekomunikacji w Polsce. Marcin Bieńkowski. kontakt: marcin.w.bienkowski@gmail.com

ROADSHOW2016. Wprowadzenie. Rynek telekomunikacji w Polsce. Marcin Bieńkowski. kontakt: marcin.w.bienkowski@gmail.com Wprowadzenie Rynek telekomunikacji w Polsce Marcin Bieńkowski kontakt: marcin.w.bienkowski@gmail.com Rynek telekomunikacyjny w Polsce W 2014 r. łączna wartość polskiego rynku telekomunikacyjnego wyniosła

Bardziej szczegółowo

Telekom. Segment telekomunikacyjny Grupy Kapitałowej MNI. Warszawa, 28 luty 2011 r.

Telekom. Segment telekomunikacyjny Grupy Kapitałowej MNI. Warszawa, 28 luty 2011 r. Telekom Segment telekomunikacyjny Grupy Kapitałowej MNI Warszawa, 28 luty 2011 r. Segment Telekom 2 Segment Telekom Segment telekomunikacyjny Grupy MNI tworzą: o Grupa Hyperion Głównym rodzajem świadczonych

Bardziej szczegółowo

SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY

SEKCJA I: ZAMAWIAJĄCY Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.szczecin.uzs.gov.pl Szczecin: Opracowanie Koncepcji zintegrowanego systemu łączności radiowej

Bardziej szczegółowo

Konfiguracja i obsługa

Konfiguracja i obsługa Konfiguracja i obsługa www.avm.de/en AVM GmbH - Alt-Moabit 95 D-10559, Germany 411328002 Zawartość opakowania Power WPS Oto FRITZ! Repeater 310 Niniejszy opis jest pomocny przy pierwszej konfiguracji urządzenia

Bardziej szczegółowo

Telefonia internetowa Nowoczesny sposób na oszczędności

Telefonia internetowa Nowoczesny sposób na oszczędności Telefonia internetowa Nowoczesny sposób na oszczędności Spis treści 1. Czym jest telefonia internetowa? 3 2. Dla kogo jest telefonia internetowa? 3 3. Jak dzwonić? 3 4. Skąd się biorą oszczędności, czyli

Bardziej szczegółowo