WYBRANE ASPEKTY ELEKTRONICZNEJ ŁĄCZNOŚCI MULTIMEDIALNEJ STOSOWANEJ W NOWOCZESNYCH JEDNOSTKACH SAMORZADOWEJ ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WYBRANE ASPEKTY ELEKTRONICZNEJ ŁĄCZNOŚCI MULTIMEDIALNEJ STOSOWANEJ W NOWOCZESNYCH JEDNOSTKACH SAMORZADOWEJ ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ"

Transkrypt

1 Zakł ad Sieci (Z-2) WYBRANE ASPEKTY ELEKTRONICZNEJ ŁĄCZNOŚCI MULTIMEDIALNEJ STOSOWANEJ W NOWOCZESNYCH JEDNOSTKACH SAMORZADOWEJ ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ Zadanie nr 3 Metody pomiarowe do oceny parametrów QoS platformy łączności elektronicznej używanej do udostępniania usług multimedialnych na potrzeby nowoczesnych jednostek administracji samorządowej Praca nr Warszawa - Miedzeszyn Grudzień 2008 r.

2 - 1 -

3 Zakł ad Sieci (Z-2) Zadanie nr 3 Metody pomiarowe do oceny parametrów QoS platformy łączności elektronicznej używanej do udostępniania usług multimedialnych na potrzeby nowoczesnych jednostek administracji samorządowej Praca nr Kierownik projektu: mgr inż. Dariusz Gacoń Opracował zespół w składzie: mgr inż. Gut Henryk kierownik zadania inż. Waldemar Latoszek inż. Sylwester Nowak mgr inż. Jacek Saniewski mgr inż. Włodzimierz Zalewski Warszawa - Miedzeszyn Grudzień 2008 r

4 SPIS TREŚCI 1 WPROWADZENIE Wstęp Przedmiot i cel pracy USŁUGI MULTIMEDIALNE STOSOWANE W NOWOCZESNYCH URZĘDACH JEDNOSTEK SAMORZĄDOWYCH WYMAGANIA NA JAKOŚĆ PRZEKAZU MULTIMEDIALNEGO Uwagi ogólne Wideotelefonia Charakterystyka funkcjonalna usługi Wymagania na QoS dla warstwy aplikacyjnej usługi Wideokonferencja Charakterystyka funkcjonalna usługi Wymagania na QoS dla warstwy aplikacyjnej usługi Wideotekst usługi transakcyjne Charakterystyka funkcjonalna usługi Wymagania na QoS dla warstwy aplikacyjnej usługi ANALIZA WPŁYWU PARAMETRÓW QoS PLATFORMY ŁĄCZNOŚCI ELEKTRONICZNEJ NA JAKOŚĆ PRZEKAZU MULTIMEDIALNEGO Model odniesienia komunikacji multimedialnej nowoczesnego urzędu jednostki samorządowej Analiza wpływu parametrów QoS warstwy dostępowej na jakość przekazu aplikacji multimedialnych Analiza wpływu parametrów QoS warstwy szkieletowej na jakość przekazu aplikacji multimedialnych PRZEGLĄD I CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA METOD OCENY JAKOŚCI PRZEKAZU MULTIMEDIALNEGO Uwagi ogólne Metody oceny subiektywnej Metody oceny obiektywnej Parametryczne metody oceny PODSUMOWANIE LITERATURA...35 ZAŁĄCZNIK 1: Specyfikacja pomiarów podstawowych parametrów QoS dla sieci pakietowych oraz jakości usług VoIP i IP TV

5 1 WPROWADZENIE 1.1 Wstęp Przemiany społeczno-gospodarcze, które dokonują się obecnie w krajach wysoko rozwiniętych i w Polsce, mogą być postrzegane jako proces transformacji społeczeństwa przemysłowego w społeczeństwo informacyjne XXI-wieku. Przemianom tym towarzyszy intensywny rozwój zarówno technik informatycznych (komputery, oprogramowanie), jak i telekomunikacyjnych. Te ostatnie migrują w kierunku inteligentnych sieci telekomunikacyjnych, umożliwiających świadczenie tzw. usług około telefonicznych oraz usług przekazywania wiadomości za pomocą co najmniej dwóch środków przekazu, takich jak mowa, ruchomy obraz, grafika itp., zwanych często mediami. Potrzeba wprowadzenia takiej kompleksowej wymiany informacji występuje zarówno w systemach informacji naukowej, medycznej, jak i w systemach edukacyjnych, bankowych, czy też w systemach komunikacji elektronicznej, używanych coraz częściej przez jednostki samorządowe administracji publicznej. Tę nową technikę komunikacji tworzą z jednej strony potrzeby bardziej ekspresyjnego, czyli multimedialnego komunikowania się ludzi, zaś z drugiej strony wzrost możliwości operacyjnych sprzętu komputerowego i coraz to większa przepływność współczesnych systemów telekomunikacyjnych. Drugim wyraźnie wyeksponowanym trendem w rozwoju współczesnej telekomunikacji jest rozwój struktur sieciowych w kierunku jednolitej, konwergentnej architektury sieciowej opartej na szybkiej transmisji pakietowej z rodziną protokołów TCP/IP. Obecnie protokoły te są stosowane nie tylko w komputerowych sieciach rozległych, takich jak sieć Internet, ale także w sieciach lokalnych i coraz częściej w sieciach telekomunikacyjnych. Telekomunikacja XXIwieku to zatem wielo-medialna wymiana wiadomości cyfrowych, przesyłanych w jednolitej strukturze pakietów niezależnie od tego, czy pakiety te zawierają zakodowane sygnały audio i/lub wideo, czy też sygnały transmisji danych

6 1.2 Przedmiot i cel pracy Wyżej nakreślona wizja konwergentnej sieci telekomunikacyjnej z jednolitym protokołem komunikacyjnym, takim jak protokół TCP/IP sieci Internet, jest niewątpliwie rozwiązaniem kuszącym. Jednakże urealnienie tej wizji w skali globalnej, przy obecnym stanie technologicznym, nie jest przedsięwzięciem technicznie prostym, i jako takie wymaga rozwiązania wielu trudnych problemów. Szereg z nich koncentruje się wokół problematyki gwarantowania odpowiedniego poziomu jakości usług transportowych dla przekazów multimedialnych z zastosowaniem tego typu sieci. Wprowadzenie elektronicznych form kontaktu urzędu z obywatelem, a także komunikacji elektronicznej pomiędzy komórkami organizacyjnymi wewnątrz danego urzędu, czy też między urzędami różnych szczebli, wynikające z inicjatywy eeurope 1, wymaga budowy odpowiedniej infrastruktury teleinformatycznej w urzędach jako takich oraz wdrożenia szerokiego zakresu usług sieciowych. Z uwagi na ważność i poufność przekazywanych danych oraz multimedialny charakter tych przekazów, realizacja tych usług powinna być oparta na rozwiązaniach organizacyjnych i sieciowych gwarantujących jakość oferowanych usług QoS (od ang. Quality of Sernice). Problematyka ta, odniesiona do systemów komunikacji multimedialnej nowoczesnych urzędów jednostek samorządowych opartych na pakietowej łączności elektronicznej, jest przedmiotem niniejszej pracy. W szczególności praca ta zawiera: opis funkcjonalny usług multimedialnych, takich jak: wideotelefonia, wideokonferencja i wideotekst, które są lub mogą być stosowane w nowoczesnych urzędach jednostek samorządowych oraz specyfikację parametrów QoS (na poziomie aplikacji) dla tych usług (rozdz. 2); specyfikację platformy łączności elektronicznej systemów łączności multimedialnej wyżej wymienionych urzędów oraz analizę wpływu parametrów transmisyjnych tej platformy na jakość aplikacji multimedialnych stosowanych w tych urzędach (rozdz. 3); przegląd i charakterystykę ogólną wybranych metod do oceny przekazu multimedialnego z grupy metod oceny subiektywnej, obiektywnej i parametrycznej (rozdz. 4) oraz specyfikacje pomiarów podstawowych parametrów QoS dla sieci pakietowych oraz pomiarów jakości usług VoIP i IP TV, z użyciem analizatora sieci IP firmy Agilent typu N2620A, zakupionego ze środków inwestycyjnych IŁ-PIB z 2008 roku. 1 Zapisy zawarte w Inicjatywie eeurope zobowiązują organy administracji publicznej wszystkich i państw członkowskich Unii Europejskiej, a zatem i Polski, do świadczenia usług na rzecz obywateli i przedsiębiorców w oparciu o łączność elektroniczną i komunikację multimedialną

7 2 USŁUGI MULTIMEDIALNE STOSOWANE W NOWOCZESNYCH URZĘDACH JEDNOSTEK SAMORZĄDOWYCH WYMAGANIA NA JAKOŚĆ PRZEKAZU MULTIMEDIALNEGO 2.1 Uwagi ogólne Najogólniej rzecz biorąc, usługi multimedialne to taka kategoria łączności, która umożliwia zdalne przekazywanie wiadomości pomiędzy odbiorcami za pomocą co najmniej dwóch środków przekazu, takich jak: mowa, ruchomy obraz, tekst, grafika, itp., zwanych często mediami. Zwykle usługi te są utożsamiane z tzw. serwerami usług, które reprezentują sobą pewne zestawy urządzeń, realizujących funkcje przechowywania i udostępniania materiału multimedialnego związanego z danymi usługami. Serwery określonych usług multimedialnych są zależne od tych usług i są przez nie całkowicie definiowane. Z tego względu w dalszej części pracy nie będą omawiane techniczne rozwiązania serwerów, lecz jedynie usługi, które je funkcjonalnie definiują. Usługi multimedialne, realizując w ramach sesji wiele połączeń telekomunikacyjnych, mogą łączyć ze sobą wielu uczestników, a także dodawać i/lub usuwać źródła informacji, czy też dołączać dodatkowych uczestników sesji lub ich eliminować. Usługi te są powszechnie kojarzone z takimi pojęciami, jak: biblioteka wideo, programy edukacyjne, tele-zakupy, usługi bankowe, wideotelefonia, wideokonferencja, poczta elektroniczna, gry komputerowe, wideo na żądanie, serwis informacyjny i reklamowy itd. Powołana przez Międzynarodową Unię Telekomunikacyjną specjalna Komisja Studiów SG16 (Multimedia Services and Systems) wszystkie te aplikacje sklasyfikowała w pięć, standaryzowanych kategorii usług multimedialnych, takich jak: wideotelefonia, wideotekst, interaktywna prezentacja audiowizualna, wideokonferencja oraz telekonferencja audiograficzna. Jak wcześniej wspomniano, inicjatywa eeurope zobowiązuje organy władzy publicznej do świadczenia usług na rzecz obywateli i przedsiębiorców w oparciu o łączność elektroniczną i komunikację multimedialną. Wprowadzenie elektronicznych form kontaktu urzędu z obywatelem, a także komunikacji elektronicznej pomiędzy komórkami organizacyjnymi wewnątrz danego urzędu, czy też między urzędami różnych szczebli, rzecz jasna nie będzie obejmować wszystkich z wyżej wymienionych kategorii usług multimedialnych. Uwzględniając specyfikę tych kontaktów z jednej strony i korzyści ze stosowania elektronicznych form kontaktu ze strony drugiej, można zaryzykować stwierdzenie, że kontakty te będą realizowane z wykorzystaniem jedynie trzech kategorii usług multimedialnych, takich jak: wideotelefonia (PSTN lub IP), wideokonferencja (PSTN lub IP) oraz niektóre aplikacje wideotekstowe ( , elektroniczna skrzynka podawcza, EDI, strony informacyjne WWW), realizowane głównie na bazie sieci Internet. Z tego względu tylko te kategorie usług multimedialnych są omawiane w dalszej części rozdziału. W odniesieniu do każdej z nich podaje się krótką charakterystykę funkcjonalną usługi oraz specyfikuje się wymagania odnośnie tych parametrów QoS jakości świadczenia usługi na poziomie aplikacji, które są istotne dla tych aplikacji

8 2.2 Wideotelefonia Charakterystyka funkcjonalna usługi Wideotelefonia jest rozumiana jako [17, 24] usługa telekonwersacji audiowizualnej, która umożliwia przeprowadzanie na bieżąco dwukierunkowej, symetrycznej transmisji głosu i ruchomych kolorowych obrazów pomiędzy dwoma dowolnymi abonentami, za pomocą istniejących sieci telekomunikacyjnych. Usługa ta może być dostępna za pośrednictwem urządzeń terminalowych wolno stojących, tzw. wideotelefonów lub odpowiednio wyposażonych komputerów osobistych typu IBM PC. Za datę wprowadzenia wideotelefonii uważa się powszechnie rok 1964, kiedy to amerykańska firma AT&T po raz pierwszy zaprezentowała urządzenie umożliwiające równoczesny przekaz głosu i wolnozmiennych obrazów osób rozmawiających z użyciem publicznej komutowanej sieci telefonicznej. W początkowym okresie rozwoju, wideotelefonia ze względu na wysokie koszty zarówno urządzeń terminalowych, jak eksploatacji była dedykowana głównie dla abonentów biznesowych i z tego względu rozwijała się bardzo wolno. Na przełomie lat 1990/1991 na rynku pojawiły się wideotelefony nowej generacji, umożliwiające przesyłanie głosu i ruchomego obrazu z szybkością odświeżania ok.20 ramek/sek.. Przykładem takich urządzeń jest wideotelefon T-View 100 firmy Alcatel. Wyglądem zewnętrznym przypomina on typowy telefon (rys ), uzupełniony ekranem ciekłokrystalicznym i wbudowaną w niego mini-kamerą telewizyjną. Na ekranie wyświetlany jest obraz ruchomy, przedstawiający na ogół rozmówcę z drugiego końca łącza, zaś kamera filmuje twarz osoby korzystającej z wideotelefonu. W ten sposób abonenci połączenia wideofonicznego słyszą i widzą się nawzajem. Rys Wideotelefon stacjonarny T-View 100 firmy Alcatel Od 1999 roku usługa wideotelefonii jest także oferowana w sieciach UMTS telefonii komórkowej trzeciej generacji 2. Tak jak wideotelefon stacjonarny, wideokomórka ma wbudowaną kamerę cyfrową i kolorowy ekran ciekłokrystaliczny, i jest wyposażona w odpowiednie kodeki gwarantujące identyczną jakość dźwięku jak przy połączeniach 2 Telefon komórkowy o takich możliwościach zaprezentowała między innymi firma Panasonic na wystawie CeBIT 2000 w Hanowerze - 7 -

9 kablowych. Wideokomórka ma także wbudowany interfejs PC Card, który jest używany do komunikacji z komputerem PC z prędkością 76,8 kbit/s. Inną, burzliwie rozwijającą się formą wideotelefonii jest komunikacja multimedialna z użyciem sieci IP, realizowana pomiędzy komputerami osobistymi wyposażonymi w kamery telewizyjne i odpowiednie oprogramowanie. W celu zapewnienia jednolitego standardu dla implementacji tej usługi w sieciach IP, w ramach prac normalizacyjnych ITU-T opracowano zalecenie H.323 [30], specyfikujące architekturę (rys ), która umożliwia realizację połączeń wideo-telefonicznych w sieciach pakietowych, pomiędzy urządzeniami pochodzącymi od różnych producentów. Urządzenia wej/wyj audio Kodek audio G.711, G.722 G.723, G.728, G.729 RTP Urządzenia we/wy wideo Aplikacje danych użytkownika Kodek wideo H.261, H.263 Kontrola systemu Warsttwa H Interfejs do sieci Interfejs użytkownika do kontroli i zarządzania Zarządzanie H.245 Sygnalizacja Q.931 Kontrola RAS Rys Struktura terminalu H.323 Typowe terminale wideo-telefoniczne na ogół generują ciągły strumień danych utworzony z dwóch wzajemnie zsynchronizowanych strumieni medialnych, z których jeden przenosi sygnały audio, zaś drugi sygnały wideo. Sygnały audio są poddawane procesowi kompresji, który może być realizowany zgodnie z jednym z niżej wymienionych zaleceń: G.711 ITU-T (kodowanie podstawowego sygnału telefonicznego, z pasmem od 300 do 3400 Hz, sygnałem cyfrowym o przepływności 64 kbit/s); G.722 ITU-T (kodowanie sygnału audio z pasmem użytkowym Hz strumieniem cyfrowym o przepływności 64 kbit/s); G.723 ITU-T (kodowanie podstawowego sygnału telefonicznego sygnałem cyfrowym o przepływności: 40 kbit/s, 32 kbit/s lub 24 kbit/s); G ITU-T (kodowanie sygnału audio dostosowane do potrzeb standardu H.324 dla sieci z transmisją modemową, wykorzystujące algorytm ACELP, który zmniejsza wymaganą przepływność binarną sygnału cyfrowego do 5,3 kbit/s lub do 6,4 kbit/s); G.728 ITU-T (kodowanie sygnału telefonicznego z pasmem użytkowym od 300 do 3400 Hz sygnałem cyfrowym o przepływności binarnej 16 kbit/s, przy wynikowym opóźnieniu kompresji mniejszym od 2 ms i jakości sygnału odtworzonego porównywalnej z bardzo dobrej jakości sygnałem telefonicznym); - 8 -

10 G.729 ITU-T (kodowanie podstawowego sygnału telefonicznego z użyciem algorytmu CS - ACELP (Conjugate Structure - Algebraic CELP), zapewniającego dalsze zmniejszenie wymaganej przepływności binarnej do 8 kbit/s). Kompresja sygnałów wideo może być z kolei realizowana z użyciem metody kompresji zgodnej z zaleceniem: H.261 ITU-T, specyfikującym zasady kompresji sygnału wizyjnego według algorytmu CIF (Common Intermediate Format) oraz QCIF (Quarter CIF); H.263 ITU-T, definiującym metodę kompresji sygnału wideo według algorytmu SQCIF. W terminalach H.323 dane wychodzące z kodeka wideo są organizowane w makro bloki (MB) przenoszące grupę 256 pikseli (dane wideo) oraz dodatkowe informacje sterujące, które łącznie z informacjami przenoszonymi przez nagłówek grupy bloków (GOB) umożliwiają dekodowanie obrazu po stronie odbiorczej. Całkowita liczba ramek z kodeka audio jest pakowana do pakietu RTP (zgodnie z zaleceniem H.225.0), ograniczonego długością samych ramek oraz całkowitą liczbą bitów przypadającą na jeden pakiet. Dokument RFC 1980, opisujący wykorzystanie protokołu RTP do transmisji głosu, sugeruje wysyłanie pakietu z próbkami, co 20 ms. Tak uzyskane strumienie audio i wideo są następnie przetwarzane za pomocą oddzielnych sesji protokołu RTP (Real Time Protocol), zapewniającego transmisję w czasie rzeczywistym sygnałów z atrybutami czasu rzeczywistego. Funkcje transmisyjne dla protokołu RTP realizuje protokół UDP, który jest odpowiedzialny za zwielokrotnienie i kontrolę poprawności transmisji (CRC) utworzonych strumieni medialnych. Do jego podstawowych zadań należy zapewnianie poprawnej kolejności przesyłanych informacji, zabezpieczenie przed powtórzeniami, bez gwarancji wiarygodności transmisji. Pracę protokołu RTP wspiera również protokół RTCP (Real-time Transport Control Protocol), dostarczający mechanizmów dla synchronizacji przenoszonych ramek audio i wideo dla sesji czasu rzeczywistego. Protokół RTCP przetwarzając znaczniki czasowe, umieszczone w nagłówkach pakietów RTP, zapewnia zachowanie sekwencji przesyłanych pakietów (z danymi wideo i audio), a także kontroluje opóźnienia pomiędzy kolejnymi pakietami. Oprócz tego przenosi także identyfikator warstwy transportowej źródła RTP, który w odbiorniku jest wykorzystywany do synchronizacji sygnałów audio i wideo. Pomimo ulepszenia transportu pakietów w czasie rzeczywistym przez sieć IP, protokół RTP nie ma mechanizmów rezerwujących zasoby sieci, zatem nie gwarantuje wymaganej jakości usługi. Sytuację tę zmienia protokół RSVP, który może rezerwować zasoby dla strumienia RTP. Protokół rezerwacji zasobów RSVP jest protokołem sygnalizacji zdefiniowanym przez IETF, przenoszącym żądania QoS przez sieć. RSVP wypełnia lukę pomiędzy aplikacją, systemem operacyjnym i mechanizmami QoS specyficznymi dla nośnika sieciowego. Protokół RSVP wysyła komunikaty w formacie, który jest od tego nośnika niezależny, dzięki czemu możliwa jest obsługa QoS w całej ścieżce transmisyjnej w sieciach, które łączą różne rodzaje niskopoziomowych urządzeń sieciowych. Datagram przygotowany przez protokół RTP jest z kolei opatrzony nagłówkiem warstwy UDP, a następnie enkapsulowany w pakiety protokołu IP. Protokół IP, który jest odpowiedzialny za przesyłanie datagramów pomiędzy użytkownikami sieci, jest protokołem bezpołączeniowym. Oznacza to, że w trakcie transmisji nie sprawdza się poprawności datagramów przesyłanych przez sieć. Nie ma zatem gwarancji ich dostarczenia, ponieważ mogą one zostać po drodze zagubione przekłamane lub uszkodzone. Jeżeli w trakcie transmisji został wykryty błąd, to pakiet jest niszczony przez stację, która ten błąd wykryła. W takim przypadku nie ma żadnych powtórzeń transmisji i kontroli przepływu danych. Funkcje korekcji i wykrywania błędów transmisji muszą być wykonane przez protokoły innych warstw

11 2.2.2 Wymagania na QoS dla warstwy aplikacyjnej usługi Wymaganiem " minimum" dla usługi wideotelefonii jest, aby w normalnych warunkach pracy, przekazywana informacja wideo była wystarczająca dla odzwierciedlenia na ekranie ruchu ciągłego u osoby biorącej udział w telekonwersacji. Na podstawie kryterium jakości świadczenia usługi (Quality of Service) wyróżnia się następujące kategorie wideotelefonii, a mianowicie: wąskopasmową PSTN [27] dla publicznej komutowanej sieci telefonicznej, wąskopasmową UMTS dla sieci komórkowej 3-generacji, wąskopasmowa ISDN [25] dla sieci N-ISDN, wąskopasmowa IP dla sieci pakietowej oraz szerokopasmową [26] dla sieci B-ISDN / ATM. Jakość wideotelefonii małej szybkości, ze względu na wąskie pasmo przekazu oraz inne ograniczenia techniczne, jest z natury rzeczy ograniczona i z tego względu usługa ta raczej nie jest odpowiednia dla wielu praktycznych zastosowań profesjonalnych. W przypadku tej usługi mniejszą przepustowość sieci wykorzystuje się tak efektywnie, jak to tylko jest możliwe realizując metody elastycznego wykorzystania kanału do transmisji sygnałów: fonii, obrazu ruchomego i nieruchomego, a także sygnałów danych. Tabela Przepływności wymagane w wideotelefonii Rodzaj wideotelefonii Wymagana przepływność [kbit/s] Wąskopasmowa PSTN Wąskopasmowa UMTS Wąskopasmowa ISDN Wąskopasmowa IP Szerokopasmowa >2048 Tabela Dopuszczalne opóźnienia wymagane w wideotelefonii Rodzaj danych Sygnały audio Sygnały wideo Dopuszczalne opóźnienie [ms] Dopuszczalne względne opóźnienie [ms]

12 2.3 Wideokonferencja Charakterystyka funkcjonalna usługi Usługa wideokonferencji jest rozumiana [1, 2, 22] jako taka usługa audiowizualna, która umożliwia przeprowadzanie w czasie rzeczywistym (tzn. na bieżąco) telekonferencji, w której pomiędzy uczestnikami " spotkania", usytuowanymi w różnych miejscach globu ziemskiego, są wymieniane sygnały foniczne razem ze stowarzyszonymi, kolorowymi obrazami ruchomymi, przedstawiającymi na ogół uczestników tego spotkania. Oprócz funkcji głównej (przekazywanie fonii i stowarzyszonych obrazów ruchomych), usługa ta udostępnia także przekazywanie danych innego rodzaju, takich jak: obrazy nieruchome wysokiej rozdzielczości, pliki tekstowe, dokumenty itd. Usługa daje również możliwość jednoczesnej prezentacji wszystkim uczestnikom konferencji wcześniej zarejestrowanych sekwencji audio-wideo, a także zapamiętanych dokumentów tekstowych i obrazów graficznych z możliwością ich adnotacji i uaktualniania. Model funkcjonalny usługi wideokonferencji jest pokazany na rys Według tego modelu uczestnicy wideokonferencji, wyposażeni w odpowiednie terminale multimedialne (TMM) o strukturze funkcjonalnej pokazanej na rys , mają dostęp do serwera wideokonferencji (SWK) przez tzw. zespół sterowania wielopunktem (MCU Multipoint Control Unit). Ten ostatni jest elementem funkcjonalnym sieci telekomunikacyjnej i jest dostępny w taki sam sposób, jak każdy abonent sieci. Steruje on wymianą informacji multimedialnych pomiędzy uczestnikami konferencji, a także zapewnia dostęp do zasobów serwera wideokonferencji. TMM TMM TMM Sieć telekomunikacyjna MCU SK SWK AOK BD ZOMM POMM Rys Model funkcjonalny wideokonferencji i architektura serwera. Oznaczenia wyjaśniono w tekście W serwerze wideokonferencji, oprócz sterownika komunikacyjnego (SK) i aplikacji obsługi konferencji (AOK), wyróżnia się trzy główne bloki funkcjonalne: pamięć obiektów multimedialnych (POMM), zarządcę obiektów multimedialnych (ZOMM) oraz bazę danych (BD). Pamięć POMM przechowuje obiekty multimedialne wideokonferencji, takie jak: zapisy wideo uczestników konferencji, transkrypcje sygnałów fonicznych, wspólne dokumenty (obszary) robocze prezentowane w czasie konferencji, odtwarzane sekwencje wideo, a także pojedyncze " klatki" zapisów wideo, wykorzystywane do przyszłych specyficznych prezentacji. Zarządca obiektów multimedialnych, tak jak typowy serwer informatyczny, ma wbudowanych wiele funkcji do manipulacji obiektami multimedialnymi przechowywanymi w POMM. Najważniejszymi z nich są funkcje: transkrypcji, generacji wskaźnika mówcy i wskaźnika słowa kluczowego, konwersji kodów, lokalizacji wskaźnika-kursora. W bazie danych są

13 przechowywane dane alfanumeryczne, wytwarzane przez wyżej wymienione funkcje ZOMM, a także inne dane niezbędne do eksploatacji i zarządzania wideokonferencją Wymagania na QoS dla warstwy aplikacyjnej usługi Wymaganiem minimum" dla warstwy aplikacyjnej wideokonferencji jest, aby w " normalnych warunkach pracy przekazywana informacja wideo była wystarczająca dla właściwego odzwierciedlenia w obrazach (wyświetlanych zarówno w oknie głównym, jak i w oknach podrzędnych ekranu) ruchu ciągłego dwóch lub więcej osób biorących udział w spotkaniu. W związku z tym, najniższą możliwą jakością obrazu, dopuszczalną w wideokonferencji, jest rozdzielczość obrazu wynosząca 128x96 punktów (tabela 2.3-1), a najwyższą rozdzielczość 408x1152 punkty. Dźwięk jest przesyłany w paśmie telefonicznym, przy przepływnościach od 16 do 46kbit/s, lub z podwyższoną jakością z pasmem 7 khz, przy transmisji 48/56 kbit/s. Wymaga się także, aby sekwencje wideo były zsynchronizowane z głosem uczestników oraz innymi przesyłanymi informacjami (tabela 2.3-2). Rodzaj konferencji Wąskopasmowa ISDN Szerokopasmowa ISDN, ATM, LAN Pakietowa o gwarantowanej przepływności Pakietowa bez gwarantowanej przepływności Analogowa sieć telefoniczna Tabela Przepływności wymagane w wideokonferencji Kompresja H.263, H.261 Sygnały wideo Rozdzielczość [punkty] 144x x x96 do 1408x x96 do 1408x x96 do 408x x96 do 352x288 Sygnału audio Kompresja Pasmo [khz] G.711 3,1 G.722, G.728 7,0 G.277 G.722 G.728 G.277 G.722 G.728 G.277, G.722, G.728, G.723, G.729 G.723 3,1 Tabela Dopuszczalne opóźnienia wymagane w wideokonferencji Rodzaj danych Sygnały audio Sygnały wideo Dopuszczalne opóźnienie [ms] Dopuszczalne względne opóźnienie [ms] 10 Wymagana przepływność [kbit/s] ,1 7, ,1 7, ,1 7,

14 2.4 Wideotekst usługi transakcyjne Charakterystyka funkcjonalna usługi Usługa wideotekstu (VT) jest definiowana jako teleusługa [20], która użytkownikom terminali wideotekstowych umożliwia komunikowanie się z bazami danych oraz innymi aplikacjami komputerowymi za pomocą odpowiednich standaryzowanych procedur dostępowych, wykorzystując publiczne sieci telekomunikacyjne. Przekazywane wiadomości mają tu na ogół postać informacji alfanumerycznych i/lub graficznych (obrazy nieruchome), które dodatkowo mogą być uzupełniane sygnałami fonicznymi. Dostęp do bazy danych jest realizowany pod bezpośrednią lub pośrednią kontrolą użytkownika. Usługa wideotekstu z definicji udostępnia oprogramowanie, które dostawcom informacji daje możliwość tworzenia, utrzymania i zarządzania bazami danych, a także możliwość zarządzania tzw. zamkniętą grupą użytkowników. Praktyczne aplikacje usługi są proste w obsłudze zarówno dla zwykłego użytkownika, jak i dla specjalisty. Przekazywane wiadomości są prezentowane na ekranach odpowiednio zmodyfikowanych odbiorników telewizyjnych lub innych terminali ekranowych, takich jak np. komputery osobiste. Istnieje wiele praktycznych aplikacji usługi wideotekstowej. Jednakże zastosowaniami najbardziej popularnymi z punktu widzenia nowoczesnych urzędów jednostek samorządowych wydają się być: strony WWW, poczta elektroniczna, elektroniczna wymiana dokumentów (EDI) oraz elektroniczna skrzynka podawcza. Wszystkie wyżej wymienione aplikacje funkcjonują z użyciem publicznej, komutowane sieci telefoniczne i/lub sieci transmisji danych, co czyni je usługami ogólnodostępnymi (każdy posiadacz popularnego PC wyposażonego w modem może być abonentem usługi wideotekstowej) Wymagania na QoS dla warstwy aplikacyjnej usługi W usługach wideotekstowych, na poziomie warstwy aplikacyjnej, zawsze jest wytwarzany jeden strumień informacyjny, w którym na ogół są przenoszone dane tekstowe razem z uzupełniającymi te dane plikami dyskowymi, zawierającymi różnego rodzaju dokumenty, kody programów, zakodowane obrazy nieruchome, czy też odtwarzalne (w terminalach odbiorczych) sekwencje audio i/lub wideo. Ponieważ z definicji usługi wideotekstowe stosują bezpołączeniowy przekaz wiadomości, więc nie są tu specyfikowane jakiekolwiek formalne wymagania odnośnie szybkości i opóźnień tego przekazu. Wymaga się jedynie, aby wiadomości te były przekazywane z możliwie niewielką wynikową stopą błędów, zależną od konkretnej aplikacji (tabela 2.4-1). Tabela Wynikowa stopa błędów BER wymagana na poziomie warstwy aplikacyjnej typowych usług wideotekstowych Rodzaj usługi wideotekstowej BER Poczta elektroniczna ( ) 10-5 Strony sieci WWW 10-5 Elektroniczna wymiana dokumentów (EDI) 10-7 Elektroniczna skrzynka podawcza

15 3 ANALIZA WPŁYWU PARAMETRÓW QoS PLATFORMY ŁĄCZNOŚCI ELEKTRONICZNEJ NA JAKOŚĆ PRZEKAZU MULTIMEDIALNEGO 3.1 Model odniesienia komunikacji multimedialnej nowoczesnego urzędu jednostki samorządowej Zgodnie z planem informatyzacji państwa na lata urzędy jednostek administracji samorządowej powinny umożliwić obywatelom zdalny dostęp do elektronicznych dokumentów urzędu i upowszechniać zarówno elektroniczną formę kontaktów obywateli z urzędem, jak i elektroniczny sposób załatwiania spraw, z możliwością śledzenia biegu tych spraw w urzędzie. W tym celu każdy urząd powinien posiadać: elektroniczną skrzynkę podawczą, system elektronicznego obiegu dokumentów wewnątrz urzędu, elektroniczny system archiwizacji dokumentów oraz bazę formularzy obowiązujących w urzędzie (w formie elektronicznej), dostępną dla petentów. Jednym słowem urzędy te powinny powszechnie korzystać z aplikacji wideotekstowych zarówno w relacji urząd-obywatel, jak i urzędnikurzędnik tego samego lub oddzielnych urzędów. Z uwagi na oszczędność czasu i pieniędzy, wymiana informacji pomiędzy pracownikami tego samego lub oddzielnych urzędów powinna być dokonywana z użyciem multimedialnych form przekazu informacji, takich jak: wideokonferencja, telefonia lub wideotelefonia internetowa. Elektroniczna forma wymiany informacji zarówno wewnątrz urzędu, jak i pomiędzy urzędami wymaga utworzenia optymalnego systemu łączności elektronicznej, gwarantującego przepływ informacji multimedialnych na odpowiednio wysokim poziomie jakości QoE. W ogólnym przypadku, w systemie tym wyróżnia się dwie warstwy (rys ), takie jak: warstwa łączności miejscowej, tworzona na bazie lokalnej sieci komputerowej (LAN) urzędu i wykorzystywana do multimedialnego przekazu informacji wewnątrz urzędu oraz warstwa łączności zewnętrznej, tworzona w oparciu o platformę szerokopasmowej sieci dostępowej i platformę sieci szkieletowej opartej zwykle na sieci pakietowej IP lub ATM z gwarantowaną jakością przekazu QoS. Urząd "A" Urząd "B" FireWall LAN Serwer urzędu "A" FireWall LAN Serwer urzędu "B" Platforma dostępowa SIP MCU Platforma dostępowa Platforma sieci IP QoS Rys Model odniesienia komunikacji multimedialnej nowoczesnego urzędu; gdzie: MCU serwer usługi wideokonferencji internetowej, SIP serwer usługi wideotelefonii internetowej

16 Warstwa łączności zewnętrznej jest wykorzystywana do komunikacji urzędu z otoczeniem (obywatele, firmy, inne urzędy) z użyciem wyżej wymienionych usług multimedialnych i to ona stanowi wąskie gardło tej komunikacji, gwarantując lub nie wynegocjowane parametry jakości QoE świadczenia tych usług. Szerzej problematyka ta jest omawiana w kolejnych punktach tego rozdziału. 3.2 Analiza wpływu parametrów QoS warstwy dostępowej na jakość przekazu aplikacji multimedialnych Współczesne sieci telekomunikacyjne są rozwijane w kierunku architektur z coraz to mniejszą liczbą węzłów usługowych, zdolnych do świadczenia coraz to szerszej gamy usług telekomunikacyjnych i obsługi coraz to większej liczby abonentów. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest powiększanie się obszarów dostępowych sieci, które w coraz to większym stopniu są tworzone w oparciu o sieci cyfrowe z architekturą pasywnej lub aktywnej światłowodowej techniki dostępowej. Jednakże ostatni kilometr z tych obszarów sieci, ze względów ekonomicznych, nadal jest tworzony w oparciu o istniejące media transmisyjne, takie jak: kable telekomunikacyjne, linie energetyczne niskiego napięcia, kable koncentryczne w sieciach CATV. W tym obszarze sieci, cyfrowy kanał dostępowy do serwerów usług multimedialnych może być tworzony z użyciem czy to modemów transmisji danych pasma telefonicznego, czy też bardziej wyrafinowanych technik dostępowych, takich jak techniki cyfrowej linii abonenckiej xdsl [15, 16, 18, 47, 51]. Techniki te różnią się między sobą zarówno gwarantowanym zasięgiem transmisji, jak i udostępnianymi możliwościami transportowymi. Ponieważ możliwości transportowe tych technik są zdecydowanie mniejsze od przepływności binarnych łączy światłowodowych, więc faktycznie to one stanowią wąskie gardło telekomunikacji multimedialnej, i jako takie są dalej szczegółowo omawiane. Techniki cyfrowego łącza abonenckiego (xdsl) działają w obszarze abonenckiej sieci dostępowej i jako medium transmisyjne wykorzystują telekomunikacyjne kable miejscowe, z żyłami miedzianymi lub bimetalowymi, o izolacji z polietylenu jednolitego lub piankowego, lub typu foam-skin. W tym obszarze sieci dostępowej, najważniejszym medium transmisyjnym pozostaje nadal symetryczna para przewodów miedzianych, a szerokość pasma podstawowego 0,3 3,4 khz nie wynika z własności transmisyjnych linii abonenckiej, lecz z przepustowości filtrów instalowanych w punktach styku linii z siecią transportową. Bez tych filtrów kable miedziane mogą bowiem przenosić pasmo do około 1 MHz, a jedynym ograniczeniem dla szybkości transmisji jest długość kabla i jakość jego wykonania. Możliwość tę wykorzystują dalej opisane techniki: HDSL (High data rate Digital Subscriber Line) symetrycznego cyfrowego łącza abonenckiego ; ADSL (Asymmetric Digital Subscriber Line) asymetrycznego cyfrowego łącza abonenckiego oraz VDSL (Very high data rate Digital Subscriber Line) cyfrowego łącza abonenckiego o bardzo dużej szybkości transmisji. Technika HDSL [18, 53] umożliwia dwukierunkowe przesyłanie strumieni E1 (PCM 2,048 Mbit/s) lub T1 (PCM 1,544 Mbit/s) na jednej, dwóch lub trzech parach przewodów miedzianych. Jednoparowe łącze HDSL jest często wyróżniane jako technika transmisyjna SDSL (Single-pair Digital Subscriber Line). Charakteryzuje się ona mniejszym zasięgiem transmisji (tabela 3.2-1) niż HDSL kilku-parowy, lecz jej podstawową zaletą jest to, że wykorzystuje tylko jedną parę przewodów miedzianych, którą zawsze dysponuje abonent. W modemach symetrycznego cyfrowego łącza abonenckiego, sygnał liniowy jest tworzony w oparciu o modulację 2B1Q lub CAP (Carrrierless Amplitude Phase Modulation); przy czym modulacja 2B1Q jest stosowana w łączach HDSL z transmisją: jedno-, dwu- lub trzy- parową, zaś modulacja CAP-64 i CAP-128 odpowiednio w łączach HDSL dwu- i jedno- parowych

17 Tabela Przeciętny zasięg transmisji systemów HDSL w kablach miedzianych, z izolacją polietylenową Średnica żyły Przeciętny zasięg transmisji [km] [mm] HDSL 1-parowy HDSL 2-parowy Kod 2B1Q Kod CAP-128 Kod 2B1Q Kod CAP-64 0,4 3,1 3,3 3,7 4,0 0,5 4,8 5,0 5,4 5,7 0,8 9,2 9,4 10,7 11,0 Technika ADSL [18, 50, 53] została opracowana w laboratoriach Bellcore w USA pod koniec lat 80. Technika ta wywodzi się od wcześniej omówionej techniki HDSL, a jej podstawową cechą jest to, że prędkość transmisji od sieci do abonenta jest większa niż prędkość w kierunku przeciwnym. Obecnie są stosowane dwa rodzaje technik transmisyjnych ADSL, tzn. szerokopasmowa technika ADSL oraz technika ADSL G.Lite o zmniejszonej przepływności transportowej (tabela 3.3-2). W łączach cyfrowych ADSL obydwu rodzajów, ze względu na stosowany sposób modulacji wieloczęstotliwościowej DMT (Discrete Multi-Tone), podkanały używane do przesyłania sygnałów cyfrowych są lokalizowane w paśmie częstotliwości powyżej 25 khz. Dolny zakres częstotliwości (0,3 3,4 khz) nie jest ani wykorzystywany, ani zakłócany przez transmisję cyfrową i jako taki może być wykorzystywany do przesyłania sygnałów podstawowej usługi telefonicznej (POTS). Tabela Przepływność transportowa i przeciętny zasięg transmisji systemów ADSL w kablach miedzianych o średnicy 0,5 [mm], z izolacją polietylenową Przepływność transportowa [kbit/s] Zasięg transmisji [km] ADSL klasyczny ADSL G.Lite ADSL ADSL Od sieci Do sieci Od sieci Do sieci klasyczny G.Lite , , , ,7 Technika VDSL [18, 47, 52] jest pewnym uzupełnieniem techniki ADSL, i jako taka umożliwia uzyskanie większych prędkości transmisji skrętką przewodów miedzianych, ale na mniejszych odległościach (tabela 3.2-3). Podobnie jak ADSL jest techniką asymetryczna, tzn. do abonenta przenosi znacznie większy strumień danych niż od abonenta do sieci. Ze względu na stosowaną metodę modulacji DWMT, opartą na tzw. transformacie falkowej (wavelet transform), kanały cyfrowego łącza VDSL zajmują pasmo powyżej 300 khz. W ten sposób pasmo podstawowej usługi telefonicznej (POTS) jest tu poszerzone o pasmo kanałów 2B+D podstawowej usługi ISDN. Tabela Zalecane prędkości i średni zasięg dla transmisji łącza VDSL w parze przewodów miedzianych o średnicy 0,5 mm Strumień do abonenta [Mbit/s] Strumień od abonenta [Mbit/s] Zasięg transmisji [km] 12, ,5 25,82 19,2 1,0 51,84 51,84 0,3 Wyżej omówione techniki cyfrowego łącza abonenckiego xdsl mają różne zasięgi i odmienne możliwości transportowe. W strukturze współczesnych sieci dostępowych techniki te są najchętniej stosowane jako uzupełnienie (na odcinku kilometra lub kilku kilometrów) pasywnej lub aktywnej sieci światłowodowej, chociaż dwie z nich (HDSL i ADSL) mogą i

18 często są używane jako autonomiczne, szerokopasmowe systemy dostępowe. Biorą pod uwagę ich możliwości transportowe i gwarantowaną wiarygodność transmisji, z jednej strony, i wymagania na przepływność aplikacji multimedialnych wykorzystywanych przez urzędy jednostek samorządowych, ze strony drugiej, nietrudno zauważyć, że jedynie techniki HDSL i VDSL (jednakże na odległość nie większą niż 300-metrów) mogą pełnić funkcję warstwy dostępowej dla komunikacji multimedialnej tych urzędów (tabela 3.2-4). Tabela Możliwości wykorzystania technik transmisyjnych xdsl jako warstwy dostępowej w systemach komunikacji multimedialnej nowoczesnych urzędów jednostek samorządowych Warstwa transportowa usługi Rodzaj usługi multimedialnej Łącze SDSL Łącze HDSL; Długość łącze ADSL [km]: Długość łącza VDSL [km]: 5,0 [km] 5,7 [km] 2,7 3,7 4,0 4,8 0,3 1,0 1,5 Wideotelefonia wysokiej jakości Tak Tak Nie Nie Nie Nie Tak Nie Nie Wideokonferencja Tak Tak Nie Nie Nie Nie Tak Nie Nie Usługi wideotekstowe Tak Tak Tak Tak Tak Tak Tak Tak Tak Techniki xdsl działają w obszarze abonenckim sieci telefonicznej, wykorzystują istniejącą infrastrukturę kabli miedzianych z tego obszaru i jako takie są narażone na oddziaływanie różnych czynników zewnętrznych, które mogą prowadzić do degradacji przepływności binarnej łącza i/lub wiarygodności transmisji znacznie poniżej gwarantowanego poziomu QoS, ustalonego w czasie sprzedaży usługi przez operatora. W większości przypadków degradacja ta jest następstwem nieprawidłowej eksploatacji sieci przez personel techniczny operatora, polegającej na: pozostawianiu odgałęzień w liniach abonenckich, rozbiciu par i utracie symetrii doziemnej linii oraz niewłaściwym wypełnianiu telekomunikacyjnego kabla miejscowego usługami cyfrowymi. Odgałęzienia w linii abonenckiej na ogół powstają wtedy, kiedy abonent rezygnuje z usługi i jego linia jest rozłączana w dwóch miejscach, tzn. na krosownicy centralowej oraz w szafie krosowniczej położonej najbliższej abonenta odłączanego. Gdy zachodzi potrzeba dołączenia nowego abonenta, to do tego celu zwykle jest wykorzystywana odłączona uprzednio para kabla magistralnego. W takim przypadku do pary kabla magistralnego dołączone zostają dwie linie abonenckie, z których jedna (łącząca kabel magistralny z szafką krosowniczą abonenta odłączonego) pozostaje nieobciążona tworząc odgałęzienie linii aktywnej. Tego typu odgałęzień może być nawet kilka w jednej pętli abonenckiej. Występowanie odgałęzień w linii abonenckiej jest niezauważalne dla transmisji sygnałów telefonicznych, natomiast jest wysoce niepożądane w przypadku transmisji xdsl. Szkodliwość odgałęzień przejawia się bowiem: powstawaniem echa własnego i obcego, zmniejszeniem mocy transmitowanego sygnału, a także zanikiem niektórych częstotliwości. Te niepożądane efekty prowadzą do zmniejszenia stosunku S/N mocy sygnału do mocy szumu i w konsekwencji do spadku wiarygodności transmisji (w przypadku łączy HDSL), a także do zmniejszenia się przepływności wynikowej łącza, co ma miejsce w przypadku transmisji ADSL i VDSL. Rozbicie par kabla, które może występować na krosownicy centralowej i/lub w szafie krosowniczej, czy też w tzw. mufach kablowych, na ogół objawia się utratą symetrii doziemnej linii abonenckiej. W konsekwencji linia taka, sama będąc źródłem zakłóceń, na zasadzie wzajemności, staje się bardziej podatna na absorbowanie zarówno sygnałów generowanych przez usługi cyfrowe przesyłane w sąsiednich liniach tego samego kabla, jak i zakłóceń zewnętrznych, wytwarzanych przez: bliskie i dalekie wyładowania atmosferyczne, różnego rodzaju procesy przemysłowe, radiostacje krótkofalowe, pojazdy mechaniczne itd. Konsekwencją tego może być trwałe zwiększenie poziomu zakłóceń w linii, a przez to utrzymująca się degradacją poziomu QoS, odnoszącego się zarówno do gwarantowanej

19 wiarygodności transmisji (systemy HDSL), jak i zapewnianej przepływności transportowej łącza (systemy ADSL i VDSL). Niewłaściwe wypełnianie kabla telekomunikacyjnego usługami cyfrowymi, które polega czy to na zbyt dużym stopniu zapełnienia kabla tymi usługami, czy też na ich prowadzeniu w parach tej samej czwórki kablowej lub w parach czwórek przyległych, skutkuje na ogół znacznym wzrostem poziomu zakłóceń i w konsekwencji degradacją gwarantowanego poziomu QoS usługi. Dzieje się tak z powodu trudności w uzyskaniu i utrzymaniu stanu idealnej symetrii linii abonenckich zawartych w rzeczywistym kablu telekomunikacyjnym. Wskutek występowania sprzężeń elektromagnetycznych między liniami, sygnały elektryczne przesyłane w tych liniach przenikają z jednej pary kablowej do drugiej. Ze względu na nieidealną symetrię par, sygnały przenikające do poszczególnych przewodów tych par nie kompensują się wzajemnie i powodują powstanie zakłócającego napięcia różnicowego między tymi przewodami. Jako istotne rozróżnia się dwa rodzaje przeników (rys ), a mianowicie: przenik zbliżny (NEXT Near End Crosstalk) i przenik zdalny (FEXT Far End Crosstalk). Para zakłócająca O N 1 2 NEXT Para zakłócana N O N 1 Para zakłócająca O N 2 FEXT O Para zakłócana Rys Przenik zbliżny NEXT i zdalny FEXT Przenik zbliżny NEXT jest szczególnie niekorzystny w takich przypadkach, kiedy w kablu z parami nie ekranowanymi znajdą się linie abonenckie wykorzystywane do transmisji sygnałów cyfrowych w obydwu kierunkach transmisji, a pasma sygnałów nadawanych i odbieranych pokrywają się. Wynika z tego, że przeniki zbliżne nie występują, jeżeli w kablu ma miejsce jedynie transmisja jednokierunkowa, tzn. kiedy po jednej stronie kabla są tylko nadajniki, po drugiej tylko odbiorniki. Jeżeli zakłócenia te powstają od takiego samego systemu transmisyjnego, wówczas pasma obu systemów pokrywają się, a powstałe przeniki SNEXT (Self NEXT) należą do najbardziej szkodliwych. Przenik zdalny FEXT powstaje wtedy, kiedy dwa sygnały lub więcej (o pokrywających się widmach) przesyłane są w tym samym kierunku, lecz w różnych torach abonenckich. Na skutek zjawiska indukcji elektromagnetycznej, do odbiornika na drugim końcu toru transmisyjnego mogą docierać wtedy, oprócz sygnału podstawowego, sygnały mające swe źródło w torach sąsiednich. Jeżeli zakłócenia te powstają od takiego samego systemu transmisyjnego, wówczas pasma obu systemów pokrywają się, i mamy do czynienia z przenikiem SFEXT (Self FEXT), bardziej szkodliwym niż przenik FEXT. Poziom zakłóceń wywołanych zjawiskiem przeniku zbliżnego i zdalnego zależy w dużej mierze od rodzaju kabla (parowy, czy czwórkowy), ułożenia par kablowych, skoku skrętu par, podziału par w kablu na ekranowane grupy, długości linii abonenckiej, ilości i właściwości spektralnych (widma) sygnałów zakłócających, źródeł częstotliwości pracy i szerokości przenoszonego pasma. Przez właściwą lokalizację usług cyfrowych w kablu

20 telekomunikacyjnym może on być jednakowoż znacznie zmniejszany, a negatywne oddziaływanie na siebie tych usług w znacznym stopniu zredukowane. Każde z wyżej omówionych niewłaściwych działań eksploatacyjnych operatora prowadzi w konsekwencji albo do wzrostu stopy błędów pierwotnych w eksploatowanym kanale cyfrowym (łącza SDSL i HDSL), albo do degradacji przepływności transportowej kanału, co ma miejsce w systemach ADSL i VDSL, i wynika z właściwości adaptacyjnych tych systemów. W obydwu przypadkach, działania te spowodują trwały spadek wynikowej szybkości transferu danych na poziomie warstwy aplikacyjnej przenoszonych usług multimedialnych. W zależności od stopnia degradacji tej szybkości, ujemne skutki tych działań mogą się objawiać wyczuwalnym pogorszeniem poziomu jakości świadczonej usługi, polegającym na występowaniu czkawki w przekazach audio, czy też drżeniem i smużeniem wyświetlanych obrazów. Ze względu na niską, dopuszczalną stopę błędów w transmisjach xdsl 3) negatywne skutki tych działań dotyczyć mogą jedynie tych usług, które przekazują strumienie z danymi czasu rzeczywistego, i których łączna wymagana przepływność binarna na poziomie pakietowym usługi jest niewiele mniejsza od przeciętnej przepływności transportowej zastosowanego łącza xdsl. 3) Dopuszczalna, systemowa stopa błędów w łączach cyfrowych xdsl wynosi

21 3.3 Analiza wpływu parametrów QoS warstwy szkieletowej na jakość przekazu aplikacji multimedialnych Od wielu lat dążeniem projektantów warstwy szkieletowej sieci telekomunikacyjnych, jak również projektantów sieci komputerowych, jest stworzenie takiej infrastruktury technicznej, która umożliwiłaby efektywne przekazywanie informacji związanej z różnorodnymi klasami aplikacji (usługami) opartymi na przekazie mowy, danych, obrazów ruchomych (wideo) i nieruchomych. Sieć spełniającą te wymagania nazywa się siecią wielo-usługową (multi-service). Zasadniczą trudnością przy opracowaniu właściwej techniki telekomunikacyjnej dla sieci wielo-usługowej jest zagwarantowanie należytej jakości przekazu informacji przez sieć dla każdej z oferowanych klas aplikacji. Ogólnie ujmując, dostępne klasy aplikacji różnią się pomiędzy sobą zarówno typem (profilem) ruchu generowanego do sieci, wymaganą przepływnością bitową, jak i wymaganiami dotyczącymi jakości przekazu. Jest zatem oczywiste, że spełnienie w sieci wielo-usługowej tak przeciwstawnych wymagań dotyczących jakości przekazu informacji, przy użyciu tej samej infrastruktury, wymaga zarówno nowych rozwiązań architektonicznych, jak i technik telekomunikacyjnych. Obecnie w zasadzie istnieją dwa rodzaje sieci: realizująca głównie usługę przekazu mowy i ukierunkowana na przekaz danych. Pierwsza z tych sieci jest oparta na technice komutacji kanałów, druga zaś na technice komutacji pakietów. Zatem zasadniczym problemem przy realizacji sieci wielo-usługowej jest zapewnienie przekazu mowy w sieci z komutacją pakietów lub zapewnienie przekazu danych w sieci z komutacją kanałów. Do realizacji sieci wielo-usługowej opracowano wiele technik, w tym technikę N-ISDN (Narrowband Integrated Services Digital Network) [10] opartą na komutacji kanałów oraz technikę ATM (Asynchronous Transfer Mode) opartą na komutacji pakietów. Obie te techniki, w swoich założeniach, mają pewne mechanizmy służące zapewnieniu odpowiedniej jakości obsługi dla każdej z klas aplikacji. Faktem jest, iż obecnie najbardziej rozwiniętą siecią mającą pewne cechy sieci wielo-usługowej, jest globalna sieć Internet, oparta na technice komutacji pakietów z zastosowaniem protokołu IP (Internet Protocol). Liczba abonentów sieci Internet jest obecnie porównywalna z liczbą abonentów sieci telefonicznej, zaś ruch przenoszony w tej sieci w niektórych krajach przekroczył ruch telefoniczny i stale wzrasta. Sieć Internet obecnie nie zapewnia wprawdzie wymaganej jakości przekazu, jednak rekompensatą może być atrakcyjność i bogactwo dostępnych w sieci usług (aplikacji) i mały koszt opłat. W ostatnim czasie obserwuje się duże zainteresowanie wprowadzeniem do sieci Internet usługi przekazu mowy VoIP (Voice over IP). Rozpowszechnienie tej usługi może doprowadzi w konsekwencji do przejęcia realizacji rozmów telefonicznych przez sieć IP. Biorąc to pod uwagę, sieć Internet należ y obecnie traktować jako poważnego kandydata do przekształcenia się w sieć wielo-usługową, oferującą wszystkie dostępne obecnie aplikacje, w tym również usługi multimedialne wszystkich kategorii oraz podstawową usługę telefoniczną. Obecnie czynnikiem ograniczającym atrakcyjność Internetu jest to, że nie zapewnia ona należytej jakości przekazu informacji. Dlatego też wprowadza się do sieci Internet dodatkowe elementy zapewniające wymaganą jakość obsługi, tj. odpowiednie architektury sieci i skojarzone z nimi mechanizmy QoS (Quality of Service). Obecnie są nimi dalej opisane architektury: IntServ, DiffServ i MPLS Model IntServe był pierwszym modelem opracowanym przez organizację IETF, zajmującą się standaryzacją Internetu. Podstawową własnością tego modelu jest jego zorientowanie na przesyłanie informacji w relacji pomiędzy punktami końcowymi połączenia. Aby każdej transmisji pakietów zagwarantować odpowiednie parametry QoS należy przydzielić odpowiednie zasoby sieciowe dla każdej sesji. Do tego celu wykorzystywany jest protokół sygnalizacyjny RSVP (Resource ReServation Protocol), który jest odpowiedzialny za definiowanie i rezerwację zasobów sieciowych niezbędnych do przesyłania pakietów oraz zestawianie logicznych dróg połączeniowych dla tej transmisji. W modelu tym (rys ) elementem inicjującym rezerwację jest stacja nadająca A, która informuje odbiorcę B o chęci przesłania danych oraz o wymaganej dla tej sesji jakości transmisji. Odbywa się to za pomocą

22 wysłania komunikatu PATH. Odbiorca rezerwuje zasoby wzdłuż całej ścieżki od nadawcy do odbiorcy przez wysłanie zwrotnie komunikatu RESERVE. Komunikat ten dociera do wszystkich routerów, znajdujących się na tej drodze. W przypadku dostępności wymaganych zasobów rezerwacja zostaje uaktywniona i stacja nadająca może przesyłać dane. Protokół RSVP oparty jest na koncepcji tzw. miękkiego stanu (soft state), co oznacza konieczność okresowego powtarzania rezerwacji. Rezerwacja zasobów wzdłuż ścieżki może zostać anulowana po wysłaniu stosownego komunikatu, lub gdy stany rezerwacyjne nie zostaną odświeżone w zadanym czasie. Parametry rezerwacji dla sesji mogą być zmieniane dynamicznie i są uaktualniane przez komunikaty odświeżające. Należy podkreślić, że RSVP nie jest protokołem doboru trasy, a służy jedynie do rezerwacji zasobów na trasie wybranej przez funkcjonujące w sieci protokoły routingu. Sesja określona jest poprzez adres IP oraz identyfikator portu i typ protokołu transportowego odbiorcy danych, co pozwala na jednoznaczną identyfikację pakietów należących do danej sesji. Dla każdej sesji należy przydzielić odpowiednie zasoby sieciowe i obsługiwać ją zgodnie z parametrami QoS do niej przypisanymi. W ramach tego modelu zdefiniowane zostały dotychczas dwie klasy usług: usługa GS (Guaranted Service), gwarantująca szerokość pasma transmisyjnego, ograniczenie maksymalnych opóźnień w relacji nadawca-odbiorca i brak strat pakietów spowodowanych kolejkowaniem pakietów w buforach urządzeń sieciowych 3 oraz usługa kontrolowanego obciążenia CL (Controlled Load Service) 4. komunikat PATH komunikat PATH komunikat PATH IBM RS/6000 nadawca A komunikat RESV komunikat RESV IBM RS/6000 odbiorca B komunikat RESV Rys Zasada działania protokołu RSVP Elementem wyróżniającym architekturę DiffServ, od wcześniej przedstawionej architektury IntServ, jest zastosowanie tzw. agenta przydzielania pasma (Bandwidth Broker). Agent ten odpowiada za: realizację funkcji AC (Admission Control), zarządzanie zasobami sieci oraz za funkcje związane z konfiguracją routerów brzegowych. Funkcje te są realizowane tylko w węzłach brzegowych sieci. Zakłada się, iż sieć szkieletowa jest odpowiednio przewymiarowana, aby nie stanowić ograniczenia dla przekazu pakietów. Istota architektury DiffServ polega na tym, że routery brzegowe obsługują pojedyncze strumienie pakietów, 3 Klasa GS jest przeznaczona dla aplikacji wymagających transmisji w czasie rzeczywistym, wrażliwych na opóźnienia tranzytowe, jak na przykład transmisja danych audio i video. 4 Usługa ta nie zapewnia tak silnych gwarancji dotyczących jakości QoS, jak klasa GS. Jeżeli strumień danych należy do klasy CL, router przydziela do niego takie zasoby, aby możliwa była obsługa z jakością dostępną w sieci obciążonej, ale nie nadmiernie. Wraz ze wzrostem obciążenia, w odróżnieniu od usługi best effort, jakość obsługi dla klasy CL nie powinna się pogarszać w sposób znaczący

DSL (od ang. Digital Subscriber Line)

DSL (od ang. Digital Subscriber Line) MODEMY xdsl DSL (od ang. Digital Subscriber Line) cyfrowa linia abonencka, popularna technologia szerokopasmowego dostępu do internetu. Często określa się ją jako xdsl. Wynalazcą modemów DSL był Joseph

Bardziej szczegółowo

Łącza WAN. Piotr Steć. 28 listopada 2002 roku. P.Stec@issi.uz.zgora.pl. Rodzaje Łącz Linie Telefoniczne DSL Modemy kablowe Łącza Satelitarne

Łącza WAN. Piotr Steć. 28 listopada 2002 roku. P.Stec@issi.uz.zgora.pl. Rodzaje Łącz Linie Telefoniczne DSL Modemy kablowe Łącza Satelitarne Łącza WAN Piotr Steć P.Stec@issi.uz.zgora.pl 28 listopada 2002 roku Strona 1 z 18 1. Nośniki transmisyjne pozwalające łączyć sieci lokalne na większe odległości: Linie telefoniczne Sieci światłowodowe

Bardziej szczegółowo

Szerokopasmowy dostęp do Internetu Broadband Internet Access. dr inż. Stanisław Wszelak

Szerokopasmowy dostęp do Internetu Broadband Internet Access. dr inż. Stanisław Wszelak Szerokopasmowy dostęp do Internetu Broadband Internet Access dr inż. Stanisław Wszelak Rodzaje dostępu szerokopasmowego Technologia xdsl Technologie łączami kablowymi Kablówka Technologia poprzez siec

Bardziej szczegółowo

Systemy i Sieci Radiowe

Systemy i Sieci Radiowe Systemy i Sieci Radiowe Wykład 3 Media transmisyjne część 1 Program wykładu transmisja światłowodowa transmisja za pomocą kabli telekomunikacyjnych (DSL) transmisja przez sieć energetyczną transmisja radiowa

Bardziej szczegółowo

Sygnalizacja Kontrola bramy Media

Sygnalizacja Kontrola bramy Media PROTOKOŁY VoIP Sygnalizacja Kontrola bramy Media H.323 Audio/ Video H.225 H.245 Q.931 RAS SIP MGCP RTP RTCP RTSP TCP UDP IP PROTOKOŁY VoIP - CD PROTOKOŁY VoIP - CD PROTOKOŁY VoIP - CD PROTOKOŁY SYGNALIZACYJNE

Bardziej szczegółowo

Serwery multimedialne RealNetworks

Serwery multimedialne RealNetworks 1 Serwery multimedialne RealNetworks 2 Co to jest strumieniowanie? Strumieniowanie można określić jako zdolność przesyłania danych bezpośrednio z serwera do lokalnego komputera i rozpoczęcie wykorzystywania

Bardziej szczegółowo

Przeciętny zasięg transmisji [km] [mm] Kod 2B1Q Kod CAP-128 Kod 2B1Q Kod CAP-64 0,4 3,1 3,3 3,7 4,0 0,5 4,8 5,0 5,4 5,7 0,8 9,2 9,4 10,7 11,0

Przeciętny zasięg transmisji [km] [mm] Kod 2B1Q Kod CAP-128 Kod 2B1Q Kod CAP-64 0,4 3,1 3,3 3,7 4,0 0,5 4,8 5,0 5,4 5,7 0,8 9,2 9,4 10,7 11,0 ECHIKI xdsl CYFWEG ŁĄCZA ABECKIEG Henryk Gut-Mostowy 1 Uwagi ogólne W abonenckiej sieci dostępowej, najwaŝniejszym medium transmisyjnym pozostają nadal telekomunikacyjne kable miejscowe, z Ŝyłami miedzianymi

Bardziej szczegółowo

Warstwy i funkcje modelu ISO/OSI

Warstwy i funkcje modelu ISO/OSI Warstwy i funkcje modelu ISO/OSI Organizacja ISO opracowała Model Referencyjny Połączonych Systemów Otwartych (model OSI RM - Open System Interconection Reference Model) w celu ułatwienia realizacji otwartych

Bardziej szczegółowo

Przesył mowy przez internet

Przesył mowy przez internet Damian Goworko Zuzanna Dziewulska Przesył mowy przez internet organizacja transmisji głosu, wybrane kodeki oraz rozwiązania podnoszące jakość połączenia głosowego Telefonia internetowa / voice over IP

Bardziej szczegółowo

PLAN KONSPEKT. Bezprzewodowe sieci dostępowe. Konfigurowanie urządzeń w bezprzewodowych szerokopasmowych sieciach dostępowych

PLAN KONSPEKT. Bezprzewodowe sieci dostępowe. Konfigurowanie urządzeń w bezprzewodowych szerokopasmowych sieciach dostępowych PLAN KONSPEKT do przeprowadzenia zajęć z przedmiotu Bezprzewodowe sieci dostępowe TEMAT: Konfigurowanie urządzeń w bezprzewodowych szerokopasmowych sieciach dostępowych CEL: Zapoznanie uczniów z podstawami

Bardziej szczegółowo

Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas)

Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Dr Michał Tanaś(http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Medium transmisyjne Kabel miedziany Światłowód Fale radiowe Kabel miedziany 8 żyłowa skrętka telefoniczna Może być w wersji nieekranowanej (UTP Unshielded

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA HDSL AUTOR: DARIUSZ MŁYNARSKI IVFDS

TECHNOLOGIA HDSL AUTOR: DARIUSZ MŁYNARSKI IVFDS TECHNOLOGIA HDSL AUTOR: DARIUSZ MŁYNARSKI IVFDS 2 SPIS TREŚCI 1. Ogólne informacje o technologii HDSL....3 2. Idea stosowania technologii HDSL.....3 3. Zasada działania łącza HDSL....4 4. Kody liniowe.....5

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia egzaminacyjne TELEKOMUNIKACJA studia rozpoczynające się po 1.10.2012 r.

Zagadnienia egzaminacyjne TELEKOMUNIKACJA studia rozpoczynające się po 1.10.2012 r. (TEM) Telekomunikacja mobilna 1. Pasmo zajmowane przez transmisję cyfrową, a szybkość transmisji i przepustowość łącza radiowego. 2. Kodowanie informacji transmitowanej w cyfrowych systemach wizyjnych.

Bardziej szczegółowo

Transmisja danych multimedialnych. mgr inż. Piotr Bratoszewski

Transmisja danych multimedialnych. mgr inż. Piotr Bratoszewski Transmisja danych multimedialnych mgr inż. Piotr Bratoszewski Wprowadzenie Czym są multimedia? Informacje przekazywane przez sieć mogą się składać z danych różnego typu: Tekst ciągi znaków sformatowane

Bardziej szczegółowo

Sieci WAN. Mgr Joanna Baran

Sieci WAN. Mgr Joanna Baran Sieci WAN Mgr Joanna Baran Technologie komunikacji w sieciach Analogowa Cyfrowa Komutacji pakietów Połączenia analogowe Wykorzystanie analogowych linii telefonicznych do łączenia komputerów w sieci. Wady

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie...9. 2. Środowisko multimedialnych sieci IP... 11. 3. Schemat H.323... 19

1. Wprowadzenie...9. 2. Środowisko multimedialnych sieci IP... 11. 3. Schemat H.323... 19 Spis treści 3 1. Wprowadzenie...9 2. Środowisko multimedialnych sieci IP... 11 2.1. Model odniesienia... 11 2.2. Ewolucja technologii sieciowych...12 2.3. Specyfika ruchowa systemów medialnych...13 2.4.

Bardziej szczegółowo

USŁUGI DODATKOWE W SIECIACH BEZPRZEWODOWYCH VoIP oraz multimedia w sieciach WiFi problemy

USŁUGI DODATKOWE W SIECIACH BEZPRZEWODOWYCH VoIP oraz multimedia w sieciach WiFi problemy Seminarium poświęcone sieci bezprzewodowej w Politechnice Krakowskiej - projekt Eduroam USŁUGI DODATKOWE W SIECIACH BEZPRZEWODOWYCH VoIP oraz multimedia w sieciach WiFi problemy Wprowadzenie Problematyka

Bardziej szczegółowo

Obecna definicja sieci szerokopasmowych dotyczy transmisji cyfrowej o szybkości powyżej 2,048 Mb/s (E1) stosowanej w sieciach rozległych.

Obecna definicja sieci szerokopasmowych dotyczy transmisji cyfrowej o szybkości powyżej 2,048 Mb/s (E1) stosowanej w sieciach rozległych. SYSTEMY SZEROKOPASMOWE 1 Obecna definicja sieci szerokopasmowych dotyczy transmisji cyfrowej o szybkości powyżej 2,048 Mb/s (E1) stosowanej w sieciach rozległych. ATM Frame Relay Fast 10 Gigabit X.25 FDDI

Bardziej szczegółowo

Sieci telekomunikacyjne sieci cyfrowe z integracją usług (ISDN)

Sieci telekomunikacyjne sieci cyfrowe z integracją usług (ISDN) Sieci telekomunikacyjne sieci cyfrowe z integracją usług (ISDN) mgr inż. Rafał Watza Katedra Telekomunikacji AGH Al. Mickiewicza 30, 30-059 Kraków, Polska tel. +48 12 6174034, fax +48 12 6342372 e-mail:

Bardziej szczegółowo

SIECI KOMPUTEROWE wykład dla kierunku informatyka semestr 4 i 5

SIECI KOMPUTEROWE wykład dla kierunku informatyka semestr 4 i 5 SIECI KOMPUTEROWE wykład dla kierunku informatyka semestr 4 i 5 dr inż. Michał Sajkowski Instytut Informatyki PP pok. 227G PON PAN, Wieniawskiego 17/19 Michal.Sajkowski@cs.put.poznan.pl tel. +48 (61) 8

Bardziej szczegółowo

Technologia VoIP w aspekcie dostępu do numerów alarmowych

Technologia VoIP w aspekcie dostępu do numerów alarmowych Technologia VoIP w aspekcie dostępu do numerów alarmowych Jerzy Paczocha - gł. specjalista Waldemar Szczęsny - adiunkt Debata o przyszłych regulacjach usługi VoIP Urząd Komunikacji Elektronicznej 26 listopad

Bardziej szczegółowo

Rywalizacja w sieci cd. Protokoły komunikacyjne. Model ISO. Protokoły komunikacyjne (cd.) Struktura komunikatu. Przesyłanie między warstwami

Rywalizacja w sieci cd. Protokoły komunikacyjne. Model ISO. Protokoły komunikacyjne (cd.) Struktura komunikatu. Przesyłanie między warstwami Struktury sieciowe Struktury sieciowe Podstawy Topologia Typy sieci Komunikacja Protokoły komunikacyjne Podstawy Topologia Typy sieci Komunikacja Protokoły komunikacyjne 15.1 15.2 System rozproszony Motywacja

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Mark McGregor Akademia sieci cisco. Semestr szósty

Księgarnia PWN: Mark McGregor Akademia sieci cisco. Semestr szósty Księgarnia PWN: Mark McGregor Akademia sieci cisco. Semestr szósty Wprowadzenie 13 Rozdział 1. Zdalny dostęp 17 Wprowadzenie 17 Typy połączeń WAN 19 Transmisja asynchroniczna kontra transmisja synchroniczna

Bardziej szczegółowo

Stos protokołów TCP/IP (ang. Transmission Control Protocol/Internet Protocol)

Stos protokołów TCP/IP (ang. Transmission Control Protocol/Internet Protocol) Stos protokołów TCP/IP (ang. Transmission Control Protocol/Internet Protocol) W latach 1973-78 Agencja DARPA i Stanford University opracowały dwa wzajemnie uzupełniające się protokoły: połączeniowy TCP

Bardziej szczegółowo

PLAN KONSPEKT. do przeprowadzenia zajęć z przedmiotu. Szerokopasmowe sieci dostępowe. Konfigurowanie urządzeń w szerokopasmowych sieciach dostępowych

PLAN KONSPEKT. do przeprowadzenia zajęć z przedmiotu. Szerokopasmowe sieci dostępowe. Konfigurowanie urządzeń w szerokopasmowych sieciach dostępowych PLAN KONSPEKT do przeprowadzenia zajęć z przedmiotu Szerokopasmowe sieci dostępowe TEMAT: Konfigurowanie urządzeń w szerokopasmowych sieciach dostępowych CEL: Zapoznanie uczniów z podstawami konfiguracji

Bardziej szczegółowo

Uniwersalny Konwerter Protokołów

Uniwersalny Konwerter Protokołów Uniwersalny Konwerter Protokołów Autor Robert Szolc Promotor dr inż. Tomasz Szczygieł Uniwersalny Konwerter Protokołów Szybki rozwój technologii jaki obserwujemy w ostatnich latach, spowodował że systemy

Bardziej szczegółowo

SIECI CYFROWE Z INTEGRACJĄ USŁUG ISDN ISDN Integrated Services Digital Networks

SIECI CYFROWE Z INTEGRACJĄ USŁUG ISDN ISDN Integrated Services Digital Networks SIECI CYFROWE Z INTEGRACJĄ USŁUG ISDN ISDN Integrated Services Digital Networks CHARAKTERYSTYKA SIECI ISDN Klasyczne publiczne sieci telekomunikacyjne świadczyły różne rodzaje usług (rys.1) Wady wielu

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA SYSTEM LIVE STREAMING

OFERTA NA SYSTEM LIVE STREAMING JNS Sp. z o.o. ul. Wróblewskiego 18 93-578 Łódź NIP: 725-189-13-94 tel. +48 42 209 27 01, fax. +48 42 209 27 02 e-mail: biuro@jns.pl Łódź, 2015 r. OFERTA NA SYSTEM LIVE STREAMING JNS Sp. z o.o. z siedzibą

Bardziej szczegółowo

Marek Parfieniuk, Tomasz Łukaszuk, Tomasz Grześ. Symulator zawodnej sieci IP do badania aplikacji multimedialnych i peer-to-peer

Marek Parfieniuk, Tomasz Łukaszuk, Tomasz Grześ. Symulator zawodnej sieci IP do badania aplikacji multimedialnych i peer-to-peer Marek Parfieniuk, Tomasz Łukaszuk, Tomasz Grześ Symulator zawodnej sieci IP do badania aplikacji multimedialnych i peer-to-peer Plan prezentacji 1. Cel projektu 2. Cechy systemu 3. Budowa systemu: Agent

Bardziej szczegółowo

Wydział Informatyki, Elektroniki i Telekomunikacji Katedra Telekomunikacji

Wydział Informatyki, Elektroniki i Telekomunikacji Katedra Telekomunikacji Wydział Informatyki, Elektroniki i Telekomunikacji Katedra Telekomunikacji Bezpieczeństwo sieci teleinformatycznych Laboratorium 5 Temat: Polityki bezpieczeństwa FortiGate. Spis treści 2. Cel ćwiczenia...

Bardziej szczegółowo

IDEA SIECI ZORIENTOWANYCH NA USŁUGI. Architektura Content Networking musi być wprowadzona praktycznie na każdym szczeblu przesyłania informacji!

IDEA SIECI ZORIENTOWANYCH NA USŁUGI. Architektura Content Networking musi być wprowadzona praktycznie na każdym szczeblu przesyłania informacji! IDEA SIECI ZORIENTOWANYCH NA USŁUGI Architektura Content Networking musi być wprowadzona praktycznie na każdym szczeblu przesyłania informacji! WARSTWY CONTENT NETWORKING Content Distribution & Management

Bardziej szczegółowo

Dwa lub więcej komputerów połączonych ze sobą z określonymi zasadami komunikacji (protokołem komunikacyjnym).

Dwa lub więcej komputerów połączonych ze sobą z określonymi zasadami komunikacji (protokołem komunikacyjnym). Sieci komputerowe Dwa lub więcej komputerów połączonych ze sobą z określonymi zasadami komunikacji (protokołem komunikacyjnym). Zadania sieci - wspólne korzystanie z plików i programów - współdzielenie

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów PCI EXPRESS Rozwój technologii magistrali Architektura Komputerów 2 Architektura Komputerów 2006 1 Przegląd wersji PCI Wersja PCI PCI 2.0 PCI 2.1/2.2 PCI 2.3 PCI-X 1.0 PCI-X 2.0

Bardziej szczegółowo

CDMA w sieci Orange. Warszawa, 1 grudnia 2008 r.

CDMA w sieci Orange. Warszawa, 1 grudnia 2008 r. CDMA w sieci Orange Warszawa, 1 grudnia 2008 r. Dlaczego CDMA? priorytetem Grupy TP jest zapewnienie dostępu do szerokopasmowego internetu jak największej liczbie użytkowników w całym kraju Grupa TP jest

Bardziej szczegółowo

Sieci Komórkowe naziemne. Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl

Sieci Komórkowe naziemne. Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl Sieci Komórkowe naziemne Tomasz Kaszuba 2013 kaszubat@pjwstk.edu.pl Założenia systemu GSM Usługi: Połączenia głosowe, transmisja danych, wiadomości tekstowe I multimedialne Ponowne użycie częstotliwości

Bardziej szczegółowo

PRZESYŁ GŁOSU PRZEZ ATM - PODSTAWY

PRZESYŁ GŁOSU PRZEZ ATM - PODSTAWY PRZESYŁ GŁOSU PRZEZ ATM - PODSTAWY Standaryzacją przekazu głosu przez sieci ATM zajmuje się grupa robocza VTOA (Voice and Telephony Services Over ATM), utworzona w 1993 r. przy ATM Forum. Podstawowym i

Bardziej szczegółowo

Wykład II. Administrowanie szkolną siecią komputerową. dr Artur Bartoszewski www.bartoszewski.pr.radom.pl

Wykład II. Administrowanie szkolną siecią komputerową. dr Artur Bartoszewski www.bartoszewski.pr.radom.pl Administrowanie szkolną siecią komputerową dr Artur Bartoszewski www.bartoszewski.pr.radom.pl Wykład II 1 Tematyka wykładu: Media transmisyjne Jak zbudować siec Ethernet Urządzenia aktywne i pasywne w

Bardziej szczegółowo

5.5.5. Charakterystyka podstawowych protokołów rutingu zewnętrznego 152 Pytania kontrolne 153

5.5.5. Charakterystyka podstawowych protokołów rutingu zewnętrznego 152 Pytania kontrolne 153 Przedmowa 1. Sieci telekomunikacyjne 1 1.1. System telekomunikacyjny a sieć telekomunikacyjna 1 1.2. Rozwój sieci telekomunikacyjnych 4 1.2.1. Sieci telegraficzne 4 1.2.2. Sieć telefoniczna 5 1.2.3. Sieci

Bardziej szczegółowo

Charakterystyki i obszary zastosowań telekomunikacyjnych usług multimedialnych

Charakterystyki i obszary zastosowań telekomunikacyjnych usług multimedialnych Henryk Gut-Mostowy, Marian Kowalewski, Piotr Bujnowski, Michał Półrola, Grzegorz Szczurek Przedstawiono modele i omówiono charakterystyki funkcjonalne pięciu standaryzowanych kategorii telekomunikacyjnych

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Meru Networks architektura jednokanałowa Architektura jednokanałowa:

Dlaczego Meru Networks architektura jednokanałowa Architektura jednokanałowa: Dlaczego architektura jednokanałowa Architektura jednokanałowa: Brak konieczności planowania kanałów i poziomów mocy na poszczególnych AP Zarządzanie interferencjami wewnątrzkanałowymi, brak zakłóceń od

Bardziej szczegółowo

1. W protokole http w ogólnym przypadku elementy odpowiedzi mają: a) Postać tekstu b) Postać HTML c) Zarówno a i b 2. W usłudze DNS odpowiedź

1. W protokole http w ogólnym przypadku elementy odpowiedzi mają: a) Postać tekstu b) Postać HTML c) Zarówno a i b 2. W usłudze DNS odpowiedź 1. W protokole http w ogólnym przypadku elementy odpowiedzi mają: a) Postać tekstu b) Postać HTML c) Zarówno a i b 2. W usłudze DNS odpowiedź autorytatywna dotycząca hosta pochodzi od serwera: a) do którego

Bardziej szczegółowo

co to oznacza dla mobilnych

co to oznacza dla mobilnych Artykuł tematyczny Szerokopasmowa sieć WWAN Szerokopasmowa sieć WWAN: co to oznacza dla mobilnych profesjonalistów? Szybka i bezproblemowa łączność staje się coraz ważniejsza zarówno w celu osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

Wymagania i zalecenia dla usługi głosowej w Sieci FreePhone. MASH.PL Wymagania i zalecenia dla usługi głosowej w Sieci FreePhone Strona 1

Wymagania i zalecenia dla usługi głosowej w Sieci FreePhone. MASH.PL Wymagania i zalecenia dla usługi głosowej w Sieci FreePhone Strona 1 Wymagania i zalecenia dla usługi głosowej w Sieci FreePhone MASH.PL Wymagania i zalecenia dla usługi głosowej w Sieci FreePhone Strona 1 SPIS TREŚCI: Wymagania ogólne stawiane połączeniom głosowym-----------------------------------------3

Bardziej szczegółowo

Technologia VoIP Podstawy i standardy

Technologia VoIP Podstawy i standardy Technologia VoIP Podstawy i standardy Paweł Brzeziński IV rok ASiSK, nr indeksu 5686 PWSZ Elbląg Elbląg 2008 r. Przeglądając źródła na temat Voice over IP, natknąłem się na dwie daty, kaŝda z nich wiąŝe

Bardziej szczegółowo

Usługi świadczone na bazie systemu Bezpiecznej Komunikacji Cyfrowej SECURO

Usługi świadczone na bazie systemu Bezpiecznej Komunikacji Cyfrowej SECURO Dokumenty Securo Informacja ofertowa Jawne Usługi świadczone na bazie systemu Bezpiecznej Komunikacji Cyfrowej SECURO W niniejszym dokumencie tym przedstawiamy Państwu usługi możliwe do zrealizowania na

Bardziej szczegółowo

Interfejsy dostępowe w ogólnym modelu węzła komutacyjnego

Interfejsy dostępowe w ogólnym modelu węzła komutacyjnego Interfejsy dostępowe w ogólnym modelu węzła komutacyjnego Dr inż. Janusz Klink Politechnika Wrocławska Instytut Telekomunikacji i Akustyki Zakład Systemów Telekomutacyjnych pok. 808, C-5 E-mail: Janusz.Klink@ita.pwr.wroc.pl

Bardziej szczegółowo

Grzegorz Gliński. 1. Opis wykonanego ćwiczenia

Grzegorz Gliński. 1. Opis wykonanego ćwiczenia Grupa ćwicz. IIIb Nr ćwicz./ wersja 1 Imiona i nazwiska. Grupa lab. 7 Grzegorz Gliński Rok 3 IS Temat ćwiczenia. Voice Conference Data wykonania. 22.10.09 Data odbioru Ocena i uwagi 1. Opis wykonanego

Bardziej szczegółowo

Instytut Informatyki Politechniki Śląskiej. Sieci konwergentne. Andrzej Grzywak

Instytut Informatyki Politechniki Śląskiej. Sieci konwergentne. Andrzej Grzywak Sieci konwergentne Andrzej Grzywak Sieci ich klasyfikacja i rozwój WAN MAN LAN SP transmisja modemowa transmisja w paśmie podstawowym transmisja w paśmie szerokim Systemy ISDN Technologia ATM Fast Ethernet

Bardziej szczegółowo

Modemy. M@rek Pudełko Urządzenia Techniki Komputerowej

Modemy. M@rek Pudełko Urządzenia Techniki Komputerowej Modemy M@rek Pudełko Urządzenia Techniki Komputerowej Modem Urządzenie do wysyłania informacji cyfrowej przez zwykłą linię telefoniczną. Interfejs między linią telefoniczną a PC, służący do tworzenia chwilowych

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie procesowe w Urzędzie Miasta Lublin. Krzysztof Łątka

Zarządzanie procesowe w Urzędzie Miasta Lublin. Krzysztof Łątka Zarządzanie procesowe w Urzędzie Miasta Lublin wykorzystanie nowoczesnych technologii Krzysztof Łątka Poznań 28.02.2008 Agenda Lublin w liczbach Projekty IT UM Lublin Sieć i jej funkcjonalność Usługi w

Bardziej szczegółowo

Ethernet. Ethernet odnosi się nie do jednej, lecz do wielu technologii sieci lokalnych LAN, z których wyróżnić należy cztery podstawowe kategorie:

Ethernet. Ethernet odnosi się nie do jednej, lecz do wielu technologii sieci lokalnych LAN, z których wyróżnić należy cztery podstawowe kategorie: Wykład 5 Ethernet IEEE 802.3 Ethernet Ethernet Wprowadzony na rynek pod koniec lat 70-tych Dzięki swojej prostocie i wydajności dominuje obecnie w sieciach lokalnych LAN Coraz silniejszy udział w sieciach

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie sieciami WAN

Zarządzanie sieciami WAN Zarządzanie sieciami WAN Dariusz CHAŁADYNIAK 1 Plan prezentacji Technologie w sieciach rozległych Technologia PSTN Technologia ISDN Technologia xdsl Technologia ATM Technologia Frame Relay Wybrane usługi

Bardziej szczegółowo

Adresy w sieciach komputerowych

Adresy w sieciach komputerowych Adresy w sieciach komputerowych 1. Siedmio warstwowy model ISO-OSI (ang. Open System Interconnection Reference Model) 7. Warstwa aplikacji 6. Warstwa prezentacji 5. Warstwa sesji 4. Warstwa transportowa

Bardziej szczegółowo

Bramka VoIP (Voice over IP gateway) Implementacja VoIP w routerach DrayTek

Bramka VoIP (Voice over IP gateway) Implementacja VoIP w routerach DrayTek Implementacja VoIP w routerach DrayTek Serie routerów DrayTek oznaczane literą V implementują mechanizmy Voice over IP. Taki router posiada dodatkowo dwa analogowe gniazda telefoniczne w tylnym panelu.

Bardziej szczegółowo

Stan normalizacji technik xdsl

Stan normalizacji technik xdsl Teresa Dubilis Wskazano podstawowe standardy międzynarodowe (normy ETSI oraz zalecenia ITU-T) i wymagania krajowe dotyczące systemów xdsl. Przedstawiono wybrane wymagania szczegółowe, mające istotny wpływ

Bardziej szczegółowo

PORADNIKI. ISDN: Sieć Cyfrowa z Integracją Usług

PORADNIKI. ISDN: Sieć Cyfrowa z Integracją Usług PORADNIKI ISDN: Sieć Cyfrowa z Integracją Usług Omówienie ISDN Zwykle użytkownik jest połączony z siecią przez linie analogowe.sygnały są potem digitalizowane a wewnątrz sieci cała komunikacja jest cyfrowa,

Bardziej szczegółowo

Mediatel S.A., ul. Bitwy Warszawskiej 1920 r. 7A, 02-366 Warszawa, www.mediatel.pl

Mediatel S.A., ul. Bitwy Warszawskiej 1920 r. 7A, 02-366 Warszawa, www.mediatel.pl Mini Słownik Terminów Telekomunikacyjnych Adres IP unikalny w skali świata numer, jaki posiada każdy komputer podłączony do Internetu. ADSL Bajt Billing Bit (ang. Asymmetric Digital Subscriber Line) technologia

Bardziej szczegółowo

PORADNIKI. Architektura bezprzewodowego systemu WAN

PORADNIKI. Architektura bezprzewodowego systemu WAN PORADNIKI Architektura bezprzewodowego systemu WAN Bezprzewodowy WAN W tej części podam bliższy opis systemów bezprzewodowych WAN. Tu opiszę architekturę systemu, plany czasowe i charakterystyki. W porównaniu

Bardziej szczegółowo

JAK PRAWIDŁOWO SPRAWOZDAWAĆ ZASIĘGI SIECI

JAK PRAWIDŁOWO SPRAWOZDAWAĆ ZASIĘGI SIECI JAK PRAWIDŁOWO SPRAWOZDAWAĆ ZASIĘGI SIECI 1 JAK PRAWIDŁOWO SPRAWOZDAĆ ZAKOŃCZENIA SIECI 1.1 Czy trzeba podawać adres zakończenia sieci z dokładnością do lokalu? Nie. Należy podać adres zakończenia sieci

Bardziej szczegółowo

Rys. 1. Wynik działania programu ping: n = 5, adres cyfrowy. Rys. 1a. Wynik działania programu ping: l = 64 Bajty, adres mnemoniczny

Rys. 1. Wynik działania programu ping: n = 5, adres cyfrowy. Rys. 1a. Wynik działania programu ping: l = 64 Bajty, adres mnemoniczny 41 Rodzaje testów i pomiarów aktywnych ZAGADNIENIA - Jak przeprowadzać pomiary aktywne w sieci? - Jak zmierzyć jakość usług sieciowych? - Kto ustanawia standardy dotyczące jakości usług sieciowych? - Jakie

Bardziej szczegółowo

ZiMSK. VLAN, trunk, intervlan-routing 1

ZiMSK. VLAN, trunk, intervlan-routing 1 ZiMSK dr inż. Łukasz Sturgulewski, luk@kis.p.lodz.pl, http://luk.kis.p.lodz.pl/ dr inż. Artur Sierszeń, asiersz@kis.p.lodz.pl dr inż. Andrzej Frączyk, a.fraczyk@kis.p.lodz.pl VLAN, trunk, intervlan-routing

Bardziej szczegółowo

Technika IP w sieciach dostępowych

Technika IP w sieciach dostępowych Krzysztof Łysek Instytut Systemów Łączności Wojskowa Akademia Techniczna Technika IP w sieciach dostępowych STRESZCZENIE Artykuł przedstawia ewolucję sieci dostępowej w kierunku sieci następnej generacji

Bardziej szczegółowo

MODEM. Wewnętrzny modem PCI, 56Kbps DATA/FAX/VOICE, V.92

MODEM. Wewnętrzny modem PCI, 56Kbps DATA/FAX/VOICE, V.92 SPRZĘT SIECIOWY Urządzenia sieciowe MODEM Wewnętrzny modem PCI, 56Kbps DATA/FAX/VOICE, V.92 Zewnętrzny modem USB 2.0 DATA/FAX/VOICE (V.92) 56Kbps Zewnętrzny modem 56Kbps DATA/FAX/VOICE V.92 (RS-232) MODEM

Bardziej szczegółowo

System UMTS - usługi (1)

System UMTS - usługi (1) System UMTS - usługi (1) Universal Mobile Telecommunications Sytstem Usługa Przepływność (kbit/s) Telefonia 8-32 Dane w pasmie akust. 2,4-64 Dźwięk Hi-Fi 940 Wideotelefonia 46-384 SMS 1,2-9,6 E-mail 1,2-64

Bardziej szczegółowo

Teletechnika sygnałowa i wizyjna Audio/Video

Teletechnika sygnałowa i wizyjna Audio/Video Teletechnika sygnałowa i wizyjna Audio/Video Kable stosowane w systemach audio muszą charakteryzować się jak najlepszymi parametrami. Budowa kabli wynika z ich zastosowania, dlatego mamy do czynienia z

Bardziej szczegółowo

e. Antena musi spełniać normę min. IP66 12. Zasilacz

e. Antena musi spełniać normę min. IP66 12. Zasilacz OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA CZĘŚĆ II DOSTAWA SATELITARNYCH TERMINALI DO TRANSMISJI DANYCH L.p. Cecha wymagana przez Zamawiającego Informacja o spełnieniu lub nie spełnieniu wymaganego parametru. *( SPEŁNIA

Bardziej szczegółowo

WiMAX w Gminie Przesmyki

WiMAX w Gminie Przesmyki WiMAX w Gminie Przesmyki zrealizowany w ramach projektu E-Sołectwa w Gminie Przesmyki 1 Gmina Przesmyki Położenie północny-wschód od miasta powiatowego Siedlce, na wschodnich krańcach woj. mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

CENNIK USŁUG TELEKOMUNIKACYJNYCH

CENNIK USŁUG TELEKOMUNIKACYJNYCH CENNIK USŁUG TELEKOMUNIKACYJNYCH SZYBKI INTERNET DLA FIRM * Rodzaje Usługi: Szybki Internet dla Firm 512k Szybki Internet dla Firm 1M Szybki Internet dla Firm 2M Szybki Internet dla Firm 4M Szybki Internet

Bardziej szczegółowo

INFRASTRUKTURA SZEROKOPASMOWEGO INTERNETU. wprowadzenie do zagadnienia

INFRASTRUKTURA SZEROKOPASMOWEGO INTERNETU. wprowadzenie do zagadnienia INFRASTRUKTURA SZEROKOPASMOWEGO INTERNETU wprowadzenie do zagadnienia Dr inż. Adam Okniński Dyrektor Wydziału Wydział Wdrażania Technologii Informacyjnych Departament Infrastruktury Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

jest protokołem warstwy aplikacji, tworzy on sygnalizację, aby ustanowić ścieżki komunikacyjne, a następnie usuwa je po zakończeniu sesji

jest protokołem warstwy aplikacji, tworzy on sygnalizację, aby ustanowić ścieżki komunikacyjne, a następnie usuwa je po zakończeniu sesji PROTOKÓŁ SIP INFORMACJE PODSTAWOWE SIP (Session Initiation Protocol) jest protokołem sygnalizacyjnym służącym do ustalania adresów IP oraz numerów portów wykorzystywanych przez terminale do wysyłania i

Bardziej szczegółowo

Wykład 2: Budowanie sieci lokalnych. A. Kisiel, Budowanie sieci lokalnych

Wykład 2: Budowanie sieci lokalnych. A. Kisiel, Budowanie sieci lokalnych Wykład 2: Budowanie sieci lokalnych 1 Budowanie sieci lokalnych Technologie istotne z punktu widzenia konfiguracji i testowania poprawnego działania sieci lokalnej: Protokół ICMP i narzędzia go wykorzystujące

Bardziej szczegółowo

ISDN Integrated Services Digital Network Cyfrowa Sieć z Integracją Usług

ISDN Integrated Services Digital Network Cyfrowa Sieć z Integracją Usług ISDN Integrated Services Digital Network Cyfrowa Sieć z Integracją Usług Dostęp podstawowy BRA (Basic Rate Access): 2B + D (144 kbit/s) Kanał informacyjny B - 64 kbit/s (izochroniczny, komutacja łączy)

Bardziej szczegółowo

1 2004 BRINET Sp. z o. o.

1 2004 BRINET Sp. z o. o. W niektórych routerach Vigor (np. serie 2900/2900V) interfejs WAN występuje w postaci portu Ethernet ze standardowym gniazdem RJ-45. Router 2900 potrafi obsługiwać ruch o natężeniu kilkudziesięciu Mbit/s,

Bardziej szczegółowo

System komputerowy. Sprzęt. System komputerowy. Oprogramowanie

System komputerowy. Sprzęt. System komputerowy. Oprogramowanie System komputerowy System komputerowy (ang. computer system) to układ współdziałaniadwóch składowych: sprzętu komputerowegooraz oprogramowania, działających coraz częściej również w ramach sieci komputerowej.

Bardziej szczegółowo

Bandwidth on Demand - wyzwania i ograniczenia. Tomasz Szewczyk tomeks@man.poznan.pl

Bandwidth on Demand - wyzwania i ograniczenia. Tomasz Szewczyk tomeks@man.poznan.pl Bandwidth on Demand - wyzwania i ograniczenia Tomasz Szewczyk tomeks@man.poznan.pl 1 O PCSS Jednostka afiliowana przy Instytucie Chemii Bioorganicznej PAN Dział sieci Dział usług sieciowych Dział komputerów

Bardziej szczegółowo

Systemy Teletransmisji I Transmisji Danych cz.2

Systemy Teletransmisji I Transmisji Danych cz.2 Systemy Teletransmisji I Transmisji Danych cz.2 Tomasz Ruść 1 1 Łączenie i Sygnalizacja 2 Numeracja Telefoniczna 3 Wznaczanie trasy 4 Lokalny dostęp do sieci 5 Ruch telekomunikacyjny 6 Modulacja PCM 7

Bardziej szczegółowo

Samochodowe systemy kontrolno dyspozytorskie GPS

Samochodowe systemy kontrolno dyspozytorskie GPS Samochodowe systemy kontrolno dyspozytorskie GPS Podstawowa konfiguracja systemu Prezentowany system służy do nadzoru dyspozytorskiego w służbach wykorzystujących grupy pojazdów operujących w obszarze

Bardziej szczegółowo

Systemy i Sieci Radiowe

Systemy i Sieci Radiowe Systemy i Sieci Radiowe Wykład 6 Protokoły część 1 Program wykładu Model ISO - OSI ISDN V5 ATM 1 Model referencyjny OSI ISO OSI (Open Systems Interconnection) Zaakceptowany w roku 1984 jako standard dla

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ZAŁĄCZNIKÓW DO ROZPORZĄDZENIA MINISTRA ŁĄCZNOŚCI Z DNIA 4 WRZEŚNIA 1997 r.

WYKAZ ZAŁĄCZNIKÓW DO ROZPORZĄDZENIA MINISTRA ŁĄCZNOŚCI Z DNIA 4 WRZEŚNIA 1997 r. Instytut Łączności Ośrodek Informacji Naukowej ul. Szachowa 1, 04-894 Warszawa tel./faks: (0-prefiks-22) 512 84 00, tel. 512 84 02 e-mail: redakcja@itl.waw.pl WYKAZ ZAŁĄCZNIKÓW DO ROZPORZĄDZENIA MINISTRA

Bardziej szczegółowo

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera.

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. 1. Ogólna budowa komputera Rys. Ogólna budowa komputera. 2. Komputer składa się z czterech głównych składników: procesor (jednostka centralna, CPU) steruje działaniem

Bardziej szczegółowo

Wykład 3: Internet i routing globalny. A. Kisiel, Internet i routing globalny

Wykład 3: Internet i routing globalny. A. Kisiel, Internet i routing globalny Wykład 3: Internet i routing globalny 1 Internet sieć sieci Internet jest siecią rozproszoną, globalną, z komutacją pakietową Internet to sieć łącząca wiele sieci Działa na podstawie kombinacji protokołów

Bardziej szczegółowo

Usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu

Usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu Usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu Strona 1 Agenda Usługa jednokierunkowego dostępu do Internetu ASTRA2Connect: nowa usługa triple play Strona 2 Szerokopasmowy dostęp do Internetu (1-way) Cechy

Bardziej szczegółowo

Multicasty w zaawansowanych usługach Internetu nowej generacji

Multicasty w zaawansowanych usługach Internetu nowej generacji PREZENTACJA PRACY MAGISTERSKIEJ Multicasty w zaawansowanych usługach Internetu nowej generacji Autor : Bogumił Żuchowski Kierujący pracą: dr inż. Maciej Stroiński PLAN PREZENTACJI Wprowadzenie Cel pracy

Bardziej szczegółowo

PLAN Podstawowe pojęcia techniczne charakteryzujące dostęp do Internetu prędkość podłączenia opóźnienia straty Umowa SLA inne parametry dostępność

PLAN Podstawowe pojęcia techniczne charakteryzujące dostęp do Internetu prędkość podłączenia opóźnienia straty Umowa SLA inne parametry dostępność PLAN Podstawowe pojęcia techniczne charakteryzujące dostęp do Internetu prędkość podłączenia opóźnienia straty Umowa SLA inne parametry dostępność gwarantowany czas usunięcia awarii zapisy w umowach Usługi

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2010

ARKUSZ EGZAMINACYJNY ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE CZERWIEC 2010 Zawód: technik telekomunikacji Symbol cyfrowy zawodu: 311 [37] Numer zadania: 2 Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu 311[37]-02-102 Czas trwania egzaminu: 240 minut

Bardziej szczegółowo

Model sieci OSI, protokoły sieciowe, adresy IP

Model sieci OSI, protokoły sieciowe, adresy IP Model sieci OSI, protokoły sieciowe, adresy IP Podstawę działania internetu stanowi zestaw protokołów komunikacyjnych TCP/IP. Wiele z używanych obecnie protokołów zostało opartych na czterowarstwowym modelu

Bardziej szczegółowo

Rok szkolny 2014/15 Sylwester Gieszczyk. Wymagania edukacyjne w technikum. SIECI KOMPUTEROWE kl. 2c

Rok szkolny 2014/15 Sylwester Gieszczyk. Wymagania edukacyjne w technikum. SIECI KOMPUTEROWE kl. 2c Wymagania edukacyjne w technikum SIECI KOMPUTEROWE kl. 2c Wiadomości Umiejętności Lp. Temat konieczne podstawowe rozszerzające dopełniające Zapamiętanie Rozumienie W sytuacjach typowych W sytuacjach problemowych

Bardziej szczegółowo

Sieci komputerowe - Urządzenia w sieciach

Sieci komputerowe - Urządzenia w sieciach Sieci komputerowe - Urządzenia w sieciach mgr inż. Rafał Watza Katedra Telekomunikacji AGH Al. Mickiewicza 30, 30-059 Kraków, Polska tel. +48 12 6174034, fax +48 12 6342372 e-mail: watza@kt.agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Voice over xdsl STRESZCZENIE

Voice over xdsl STRESZCZENIE Tomasz Rogowski Bogdan Miazga Instytut Telekomunikacji i kustyki Politechnika Wrocławska Voice over STRESZCZENIE W referacie przedstawiono przegląd zagadnień dotyczących przekazywania głosu w systemach.

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA TECHNOLOGICZNE W ODNIESIENIU DO SYSTEMÓW TELEKOMUNIKACYJNYCH I TELEINFORMATYCZNYCH W OBSZARZE SIŁ ZBROJNYCH

WYMAGANIA TECHNOLOGICZNE W ODNIESIENIU DO SYSTEMÓW TELEKOMUNIKACYJNYCH I TELEINFORMATYCZNYCH W OBSZARZE SIŁ ZBROJNYCH WYMAGANIA TECHNOLOGICZNE W ODNIESIENIU DO SYSTEMÓW TELEKOMUNIKACYJNYCH I TELEINFORMATYCZNYCH W OBSZARZE SIŁ ZBROJNYCH Robert Goniacz WYMAGANIA TECHNOLOGICZNE Obszar sił zbrojnych Najważniejsze problemy

Bardziej szczegółowo

HomeNetMedia - aplikacja spersonalizowanego dostępu do treści multimedialnych z sieci domowej

HomeNetMedia - aplikacja spersonalizowanego dostępu do treści multimedialnych z sieci domowej - aplikacja spersonalizowanego dostępu do treści multimedialnych z sieci domowej E. Kuśmierek, B. Lewandowski, C. Mazurek Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe 1 Plan prezentacji Umiejscowienie

Bardziej szczegółowo

- system budowy sieci opracowany przez firmę Xerox, podniesiony do poziomu standardu w wyniku współpracy firm: Xerox, DEC i Intel.

- system budowy sieci opracowany przez firmę Xerox, podniesiony do poziomu standardu w wyniku współpracy firm: Xerox, DEC i Intel. - system budowy sieci opracowany przez firmę Xerox, podniesiony do poziomu standardu w wyniku współpracy firm: Xerox, DEC i Intel. Standard IEEE 802.3 określa podobny typ sieci, ale różniący się formatem

Bardziej szczegółowo

Internet ISDN. 1 2006 BRINET Sp. z o. o.

Internet ISDN. 1 2006 BRINET Sp. z o. o. W routerach DrayTek oznaczonych literką i (jak 2600i, 2900Gi itd) dostępny jest interfejs ISDN, oferujący dodatkowe możliwości komunikacyjne Interfejs służy obsłudze dostępu podstawowego ISDN BRA, a więc

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2. Opis sieci teleinformatycznej

Załącznik nr 2. Opis sieci teleinformatycznej Załącznik nr 2 Opis sieci teleinformatycznej 1. Założenia techniczne Sieć teleinformatyczna Stadionu Narodowego ma pełnić rolę wydajnego, zintegrowanego szkieletu komunikacyjnego dla wielu systemów projektowanych

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA SZEROKOPASMOWEJ KOMUNIKACJI PLC DLA SYSTEMÓW SMART GRID I SMART METERING.

TECHNOLOGIA SZEROKOPASMOWEJ KOMUNIKACJI PLC DLA SYSTEMÓW SMART GRID I SMART METERING. TECHNOLOGIA SZEROKOPASMOWEJ KOMUNIKACJI PLC DLA SYSTEMÓW SMART GRID I SMART METERING. Konwersatorium "Platforma technologiczna smart grid AGH 16 kwietnia 2015 Informacje podstawowe Przykład wzrostu zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2012/2013 Kod: IIN-2-104-SK-n Punkty ECTS: 4. Kierunek: Informatyka Specjalność: Systemy komputerowe

Rok akademicki: 2012/2013 Kod: IIN-2-104-SK-n Punkty ECTS: 4. Kierunek: Informatyka Specjalność: Systemy komputerowe Nazwa modułu: Sieciowe systemy multimedialne Rok akademicki: 2012/2013 Kod: IIN-2-104-SK-n Punkty ECTS: 4 Wydział: Informatyki, Elektroniki i Telekomunikacji Kierunek: Informatyka Specjalność: Systemy

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY TELEKOMUNIKACJI Egzamin I - 2.02.2011 (za każde polecenie - 6 punktów)

PODSTAWY TELEKOMUNIKACJI Egzamin I - 2.02.2011 (za każde polecenie - 6 punktów) PODSTAWY TELEKOMUNIKACJI Egzamin I - 2.02.2011 (za każde polecenie - 6 punktów) 1. Dla ciągu danych: 1 1 0 1 0 narysuj przebiegi na wyjściu koderów kodów transmisyjnych: bipolarnego NRZ, unipolarnego RZ,

Bardziej szczegółowo

microplc Sposoby monitoringu instalacji technologicznych przy pomocy sterownika

microplc Sposoby monitoringu instalacji technologicznych przy pomocy sterownika Sposoby monitoringu instalacji technologicznych przy pomocy sterownika microplc 1 1.WSTĘP 3 2.Łączność za pośrednictwem internetu 4 3.Łączność za pośrednictwem bezprzewodowej sieci WI-FI 5 4.Łączność za

Bardziej szczegółowo

World Wide Web? rkijanka

World Wide Web? rkijanka World Wide Web? rkijanka World Wide Web? globalny, interaktywny, dynamiczny, wieloplatformowy, rozproszony, graficzny, hipertekstowy - system informacyjny, działający na bazie Internetu. 1.Sieć WWW jest

Bardziej szczegółowo

Sygnalizacja Kontrola bramy Media

Sygnalizacja Kontrola bramy Media PROTOKOŁY VoIP Sygnalizacja Kontrola bramy Media H.323 Audio/ Video H.225 H.245 Q.931 RAS SIP MGCP RTP RTCP RTSP TCP UDP IP PROTOKOŁY VoIP - CD PROTOKOŁY VoIP - CD PROTOKOŁY VoIP - CD PROTOKOŁY SYGNALIZACYJNE

Bardziej szczegółowo