Janina Piekutin* WYSTĘPOWANIE ZANIECZYSZCZEŃ KOMUNIKACYJNYCH W WODACH ZLEWNI SUPRAŚLI

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Janina Piekutin* WYSTĘPOWANIE ZANIECZYSZCZEŃ KOMUNIKACYJNYCH W WODACH ZLEWNI SUPRAŚLI"

Transkrypt

1 Ochrona Środowiska i Zasobów Naturalnych nr 40, 2009 r. Janina Piekutin* WYSTĘPOWANIE ZANIECZYSZCZEŃ KOMUNIKACYJNYCH W WODACH ZLEWNI SUPRAŚLI OCCURRENCE OF TRAFFIC POLLUTANTS IN THE WATER CATCHMENTS OF RIVER SUPRAŚL Słowa kluczowe: zanieczyszczenia komunikacyjne, wody powierzchniowe, rzeka Supraśl. Key words: surface water, Bialystok district. Problem of traffic pollution appearance in water catchment of river Supraśl is presented in this article. Chemical condition of water in the river is changing often especially because of agrochemical pollution, in which gradually join pollution coming from means of transport. Danger comes out from intensive agricultural economy and economic growth which causes development of car transport. Water research was done according to biogenic, aerobic, physical and organic indicators according to current standard and methodic. Results presented in this article are synthesis of writers own research, made by me own researches and results obtained from Regional Inspectorate of Preservation of the Environment. Presented material signalize only importance of the problem and proves necessity of making more detailed researches in this range. 1. WPROWADZENIE Emisje powodowane przez transport stanowią zagrożenie dla zdrowia człowieka i negatywnie wpływają na lokalne środowisko, a jednocześnie w dużym i stale rosnącym stopniu przyczyniają się do zmian klimatu [Surygała, Śliwka 1999]. Emisje CO 2 pochodzące z sektora transportu drogowego są obecnie o 27% większe niż w 1990 r., a transport jest jedynym sektorem gospodarki, w którym prognozuje się, że wielkość tych emisji w przyszłości wzrośnie. Wzrostowe tendencje w tym sektorze uwidacznia narastający konflikt między * Dr n. tech. Janina Piekutin Katedra Technologii w Inżynierii i Ochronie Środowiska, Politechnika Białostocka, ul. Wiejska 45A, Białystok; tel.: ; 533

2 Janina Piekutin działalnością transportową a środowiskiem naturalnym [Szczepocka, Prędecka, Pawlak, Dmochowska 2007]. Rozwój infrastruktury drogowej to jednak warunek niezbędny do zapewnienia łatwego i sprawnego dostępu do regionu oraz regionu do reszty Europy i świata. Budowa i rozwój sieci połączeń komunikacyjnych przyczynia się do rozwoju działalności gospodarczej, [Truskolaski 2000, 2003] ułatwia dostęp do terenów wypoczynkowych i turystycznie atrakcyjnych oraz w dalszej perspektywie spowoduje wzrost zatrudnienia w województwie. Wzmożony ruch i fatalny stan techniczny dróg jest jednak głównym źródłem uwalniania ropy naftowej i jej pochodnych, które powodują największe zanieczyszczenia wód powierzchniowych, podziemnych i gleb [Surygała, Śliwka 1999]. Ropa naftowa jest mieszaniną węglowodorów zawierających także niewielkie ilości (do 3%) związków organicznych tlenu (kwasy karboksylowe, fenole), siarki, azotu oraz metali ciężkich (do 1%). W dostępnej literaturze nie podaje się aktualnych stężeń tych związków w wodach zlewni rzeki Supraśli. W związku z tym celowe wydaje się być podjęcie badań nad występowaniem zanieczyszczeń komunikacyjnych na badanym terenie, zwłaszcza że wiele wód powierzchniowych tego regionu stanowi źródło wody pitnej. Rys. 1. Rzeka Supraśl i jej dopływy Fig. Rys River Rzeka Supraśl Supraśl and i its jej tributaries dopływy Rzeka Supraśl przepływa w większości przez tereny typowo rolnicze [Ocena 534 stanu WIOŚ 2005, 2006, 2007], ale jest gęsto poprzecinana przez szlaki komunikacyjne. Przez teren zlewni Supraśli przebiegają takie ważne szlaki komunikacyjne [Truskolaski 2000,

3 Występowanie zanieczyszczeń komunikacyjnych w wodach zlewni Supraśli Rzeka Supraśl (jedna z większych rzek Podlasia) o długości 93,8 km i powierzchni zlewni 1844,4 km 2 jest prawobrzeżnym dopływem Narwi. Uchodzi do niej, na 299,8 km. Supraśl jest rzeką nizinną, jej źródła znajdują się w okolicach wsi Topolany, na wysokości 157 m n.p.m., w zatorfionej Niecce Grójecko-Michałowskiej [Banaszuk P. 2007]. Dorzecze Supraśli jest wyraźnie asymetryczne. Rzeka przyjmuje 18 dopływów, z czego prawobrzeżnych jest 11, a lewobrzeżnych 7. Dopływy prawobrzeżne odwadniają 70% obszarów, lewobrzeżne zaledwie 30% [Rocznik Statystyczny woj. podlaskiego 2007]. Rzeka Supraśl przepływa w większości przez tereny typowo rolnicze [Ocena stanu WIOŚ 2005, 2006, 2007], ale jest gęsto poprzecinana przez szlaki komunikacyjne. Przez teren zlewni Supraśli przebiegają takie ważne szlaki komunikacyjne [Truskolaski 2000, 2003], jak: droga krajowa nr 19, 8 i 65, droga wojewódzka nr 676, linia kolejowa Warszawa Sankt Petersburg. Tranzytowe położenie województwa między wschodem i zachodem Europy spowodowało znaczną intensyfikację przewozów drogowych i kolejowych. W artykule przedstawiono problem pojawiających się zanieczyszczeń komunikacyjnych w wodach zlewni Supraśli. Stan chemiczny wody w rzece ulega często zmianom, szczególnie ze względu na zanieczyszczenia agrochemiczne, do których dołączają stopniowo zanieczyszczenia pochodzące ze środków transportu. Zagrożenia wynikają z intensywnej gospodarki rolniczej i wzrostu gospodarczego przekładającego się na rozwój transportu samochodowego. Prezentowane badania wody prowadzono w celu określenia wartości wskaźników biogennych, tlenowych, fizycznych i organicznych wody, według obowiązujących norm i metodyk. Wyniki zaprezentowane w pracy stanowią syntezę badań własnych autorki oraz wyników uzyskanych z Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Przedstawiony materiał sygnalizuje jedynie znaczenie problemu i dowodzi konieczności dalszych, szczegółowych badań w tym zakresie. Celem badań było oszacowanie ilościowe i jakościowe związków organicznych i metali ciężkich w zlewni rzeki Supraśl. 2. MATERIAŁY I METODY Wodę do badań pobierano w miejscach umożliwiających określenie wpływu i zasięgu odprowadzanych zanieczyszczeń z miejscowości oraz ważniejszych dopływów znajdujących się w obrębie zlewni i w bezpośredniej bliskości drogi. Prowadzono badania wody pod kątem wskaźników biogennych, tlenowych i fizycznych oraz zanieczyszczenia olejami mineralnymi i węglowodorami ropopochodnymi, według obowiązujących norm i metodyk. Na podstawie danych z Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Białymstoku dokonano prze- 535

4 Janina Piekutin glądu jakości wody w rzece Supraśl [Ocena stanu WIOŚ 2006, Raport... WIOŚ 2007]. Do badań posłużyły również dane z Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) dotyczące zarejestrowanych pojazdów [Rocznik statystyczny 2003, 2006, GUS, Warszawa] 3. WYNIKI BADAŃ Na wszystkich odcinkach dróg krajowych w województwie podlaskim, na których przeprowadzony był generalny pomiar ruchu, zaobserwować można dynamiczny wzrost natężenia ruchu (rys. 2). Liczba pojazdów od 1995 do 2005 r. we wszystkich niemal przypadkach wzrosła dwukrotnie. Natężenie ruchu Jeżewo St. Choroszcz Choroszcz Białystok Białystok (wlot na obwodnicę) Wasilków Białystok Knyszyn Dobrzyniewo Dobrzyniewo Białystok Białystok Widły Lata pomiarowe Rys. Rys Natężenie ruchu w w latach [GDDKiA 1995, 1995, 2000, 2000, 2005] 2005] Fig. 2. Comparison of measurements and traffic density between Na drodze Jeżewo Stare Choroszcz w 1995 r. odnotowano 6341 pojazdów, w 2000 r pojazdów, Na drodze Jeżewo a w 2005 Stare r. już Choroszcz , tj. w o % r. więcej odnotowano niż w 6341 roku pojazdów, Podobny w 2000 wzrost r. zaobserwować 9450 pojazdów, można a w na 2005 odcinku r. już 12 Wasilków 275, tj. o 100% Białystok, więcej niż w roku r. Podobny odnotowano wzrost 5301 pojazdów, zaobserwować w czasie można pomiarów na odcinku w 2000 Wasilków r Białystok, pojazdów w 1995 oraz r. odnotowano w roku pojazdów, w czasie pomiarów w 2000 r pojazdów oraz w roku pojazdów pojazdów[banaszczuk 2007; GDDK ia 1995, 2000]. [Banaszczuk 2007; GDDKiA 1995, 2000]. Wzrost natężenie ruchu w województwie przełożył się się w w większości na na główne drogi w zlewni rzeki rzeki Supraśl, Supraśl, jak jak to wynika to wynika z z analizy rysunku 2. Obserwujemy na stały, tych dynamiczny drogach drogi w zlewni stały, dynamiczny wzrost natężenia ruchu. wzrost natężenia ruchu. 536 Tabela 1. Pojazdy samochodowe i ciągniki zarejestrowane na terenie zlewni Supraśl w roku 2003 i [Urząd Statystyczny Białystok 2004, 2008]

5 Występowanie zanieczyszczeń komunikacyjnych w wodach zlewni Supraśli Tabela 1. Pojazdy samochodowe i ciągniki zarejestrowane na terenie zlewni Supraśl w latach 2003 i [Rocznik Statystyczny woj. podlaskiego 2004, 2008] Table 1. Car vehicles and tractors registered on the area of river Supraśl in year 2003 and 2007 Wyszczególnienie Pojazdy zarejestrowane rok 2003 Pojazdy zarejestrowane rok 2007 Powiat białostocki Powiat sokólski Miasto Białystok Województwo podlaskie W poszczególnych powiatach (tab. 1) obserwuje się stopniowy wzrost liczby rejestrowanych pojazdów. W ciągu czterech lat ich liczba podwoiła się Pojazdy zarejestrowane powiat białostocki powiat sokólski m. Białystok województwo podlaskie Lata pomiarowe Rys. 3. Przyrost zarejestrowanych pojazdów w latach [GDDKiA 1995, 2000, 2005] Rys. 3. Przyrost zarejestrowanych pojazdów w latach [GDDKiA 1995, 2000, Fig. 3. Increase of registered vehicles between years ] We wszystkich We wszystkich analizowanych powiatach powiatach (rys. 3) (rys. odnotowano 3) odnotowano dwukrotny dwukrotny wzrost wzrost liczby liczbyt pojazdów pojazdów samochodowych samochodowych w okresie w okresie od 2003 od 2003 do 2007 do 2007 r. Tak roku. dynamiczny Tak dynamiczny rozwój liczby rozwój środków komunikacji niesie za sobą różnego rodzaju sytuacje, które istotnie wpływają na jakość środowiska wodno-glebowego. ilości środków komunikacji niesie za sobą różnego rodzaju sytuacje, które istotnie wpływają na jakość środowiska wodno- glebowego. Jakość wody w rzece Supraśl od 2004 r. pod względem ChZT Mn, oraz zawartości ogólnego węgla Jakość organicznego, wody w rzece fosforanów Supraśl od i azotu 2004 ogólnego r. pod względem uległa poprawie, ChZT Mn, ale oraz jeżeli zawartości chodzi ogólnego ChZT Cr stężenie węgla organicznego, tego wskaźnika fosforanów wzrosło. Wysoka i azotu wartość ogólnego wskaźników uległa poprawie, zanieczyszczeń ale jeżeli w chodzi 2004 r. jest ChZT spowodowana Cr stężenie awaryjnym tego wskaźnika zanieczyszczeniem wzrosło. Wysoka rzeki Supraśl. wartość W tym wskaźników roku wystąpiły gwałtowne opady deszczu, które zmyły głównie nawozy azotowe z pól uprawnych zanieczyszczeń w 2004 r. jest spowodowana awaryjnym zanieczyszczeniem rzeki Supraśl. W i substancje humusowe z torfu. Przeprowadzone w 2006 r. odmulanie, na najbardziej newralgicznym tym roku wystąpiły odcinku rzeki, gwałtowne zapobiega opady takim deszczu, sytuacjom. które zmyły głównie nawozy azotowe z pól uprawnych i substancje humusowe z torfu. Przeprowadzone w 2006 r., na najbardziej newralgicznym odcinku rzeki, odmulanie zapobiega takim sytuacjom. 537

6 Janina Piekutin 90 Wartości wskaźników zanieczyszczeń Lata pomiarowe ChZTMn ChZTCr Ogólny węgiel org. Azot og. Fosforany Rys 4. Kształtowanie się wartości wskaźników zanieczyszczeń rzeki Supraśl w latach Rys 4. Kształtowanie się wartości wskaźników zanieczyszczeń rzeki Supraśl w latach Fig. 4. Niestety Shaping jedyne of valuation dane of dotyczące pollution indicators zanieczyszczeń of river metalami Supraśl between ciężkimi, years WWA, olejami mineralnym i substancjami ropopochodnymi pochodzą z 2008 r. W związku z tym nie jest możliwe Niestety ustalenie jedyne skali dane ich dotyczące wzrostu. Dane zanieczyszczeń te podano w metalami tabeli nr 2, ciężkimi, a ich stan WWA, określany olejami jest mineralnym i substancjami ropopochodnymi pochodzą z 2008 r. W związku z tym nie jest możliwe ustalenie skali ich wzrostu. Dane te podano w tabeli 2, a ich stan określany jest poni- poniżej dobrego. W ostatnim okresie w dolinie Supraśli prowadzone są duże inwestycje drogowe. Największe z nich to droga krajowa nr 8 na odcinku Białystok Augustów i żej dobrego. W ostatnim okresie w dolinie Supraśli prowadzone są duże inwestycje drogowe. Największe Wasilkowa. z nich to W droga związku krajowa z tym nr 8 w na najbliższych odcinku Białystok latach należy Augustów się spodziewać i obwodnica obwodnica zwiększenia Wasilkowa. zanieczyszczenia W związku z tym środowiska w najbliższych metalami latach ciężkimi należy i się ropopochodnymi. spodziewać zwiększenia zanieczyszczenia środowiska metalami ciężkimi i ropopochodnymi. Tabela 2 Wyniki oznaczeń metali ciężkich i węglowodorów ropopochodnych r. Tabela 2. Wyniki oznaczeń metali ciężkich rzeka, i węglowodorów km biegu ropopochodnych Supraśl 0, km r. Table 2. Dane Results o punkcie of heavy poboru metals determination nazwa punktu and oil hydrocarbonujście w m. Dzikie współrzędne ppk: LON 22, rzeka, km biegu Supraśl 0,5 km współrzędne ppk: LAT 53, nazwa punktu ujście w m. Dzikie Dane o punkcie poboru wartość graniczna 1,5 współrzędne Kadm (µg/l) max 1) ppk: LON 22, ,3 współrzędne ppk: LAT 53, wartość graniczna 1,5 Fluoranten (µg/l) granica D/U 1 Kadm (µg/l) maksymalna max 1) 1) 1,3 0,0122 granica D/U 1 wartość graniczna 7,2 Fluoranten Ołów (µg/l) (µg/l) maksymalna śr. stężenie 2) 1) 0,0122 3,5 wartość graniczna 7,2 Ołów (µg/l) Rtęć (µg/l) granica śr. stężenie D/U 0,007 2) max 1) 3,5 0,2 poniżej dobrego 538

7 Występowanie zanieczyszczeń komunikacyjnych w wodach zlewni Supraśli Rtęć (µg/l) Nikiel (µg/l) Benzo(a)piren (µg/l) Suma Benoz(b)fluorantenu i Benzo(k)fluoranten (µg/l): Suma Benzo(g,h,i)perylenu i Indeno(1,2,3-cd)piren (µg/l): Oleje mineralne (indeks oleju mineralnego) (mg/l) STAN CHEMICZNY granica D/U 0,007 maksymalna 1) 0,2 poniżej dobrego wartość graniczna 20 śr. stężenie 2) 2,33 wartość graniczna 0,1 maksymalna 1) 0,00316 wartość graniczna 0,03 śr. stężenie 2) 0,0038 wartość graniczna 0,002 śr. stężenie 2) 0,00625 poniżej dobrego wartość graniczna 0,2 śr. stężenie 2) 0,26 poniżej dobrego poniżej dobrego Źródło: badania własne i Ocena stanu czystości wód w zlewni rzeki Supraśl w 2008 r. [2009]. Objaśnienia: 1) maksymalna wartość, 2) średnia arytmetyczna. 4. PODSUMOWANIE Stwierdzone stężenia badanych zanieczyszczeń komunikacyjnych świadczą o ich migracji do wody powierzchniowej, należy więc przypuszczać, że będą one się zwiększały w miarę wzrostu natężenia ruchu. Jest jednak szansa, aby groźba większego zanieczyszczenia substancjami ropopochodnymi nie była tak wielka. Wraz z budową nowych dróg powstają bowiem nowoczesne systemy zbierania i oczyszczania wód deszczowych, należy jednak wziąć pod uwagę, że przy intensywnych i długotrwałych deszczach istnieje prawdopodobieństwo zanieczyszczenie środowiska. Często nie zdajemy sobie sprawy, że ze wszystkich awarii i wypadków prowadzących do zanieczyszczenia gleby i gruntu, a w konsekwencji zanieczyszczenia wód gruntowych niemal 40 % to zdarzenia związane z zanieczyszczeniem środowiska węglowodorami ropopochodnymi, czyli benzyną, paliwem lotniczym, olejami opałowymi i napędowymi oraz innymi pochodnymi ropy naftowej. Każdy niekontrolowany wyciek produktów naftowych jest istotną ingerencją w środowisko gruntowo-wodne węglowodory hamują wymianę gazową, ograniczają dostęp światła, zmniejszają stężenie rozpuszczonego tlenu, degradują wody gruntowe i powierzchniowe, zanieczyszczają glebę i grunty, a także zaburzają homeostazę. Ropopochodne substancje o gęstości większej od gęstości wody, które pod wpływem sił grawitacyjnych przemieszczają się do spągowych partii warstw wodonośnych, rozprzestrzeniają się w kierunkach horyzontalnych bardzo wolno, ale substancje o gęstości mniej- 539

8 Janina Piekutin szej od gęstości wody unoszą się na powierzchni wody podziemnej i mogą wraz z nią migrować na znaczne odległości. Aby móc przeciwdziałać zanieczyszczeniom produktami naftowymi, należy znać ich ilość i wiedzieć jak zachowuje się zanieczyszczenie w środowisku wodno-gruntowym [Sawicka-Siarkiewicz 2003]. W zależności od właściwości fizycznych podłoża, zanieczyszczenie płynie po powierzchni lub infiltruje przez strefę aeracji do warstwy wodonośnej, w efekcie część produktu zostaje zaabsorbowana na materiale skalnym, reszta natomiast osiągnie zwierciadło wody gruntowej. W zlewni badanej rzeki Supraśl stężenie azotu, fosforanów i wskaźników tlenowych wynika z punktów poboru, ponieważ badany odcinek w dużej mierze przebiega przez tereny lesiste [Raport WIOŚ 2006]. Analiza powyższych danych (rys. 4) wskazuje na istnienie istotnych zagrożeń związanych z rozwojem rolnictwa na terenie powiatu. Wielkości ładunków zanieczyszczeń są trudne do oszacowania, jednakże zmiany w jakości wód świadczą, że ilości zanieczyszczeń dostarczane do badanych odcinków rzek są istotne. Badania wykonano w Instytucie Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechniki Białostockiej ze środków przeznaczonych na działalność pracy własnej W/WBiIS/26/2007. PIŚMIENNICTWO Banaszuk P Wodna migracja rolniczych zanieczyszczeń obszarowych do wód powierzchniowych w zlewni górnej Narwi. Rozprawy Naukowe nr 144, Wydawnictwo Politechniki Białostockiej, Białystok. GDDKiA. Generalny pomiar ruchu GDDKiA. Generalny pomiar ruchu GDDKiA. Generalny pomiar ruchu Ocena stanu czystości rzek woj. podlaskiego w latach 2005, 2006, WIOŚ, Białystok. Ocena stanu czystości wód w zlewni rzeki Supraśl w 2008 r WIOŚ, Białystok. Ocena stanu sanitarnego województwa podlaskiego w WIOŚ, Białystok. Raport o stanie środowiska województwa podlaskiego w latach Biblioteka Monitoringu Środowiska, Inspekcja Ochrony Środowiska, Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Białymstoku. Białystok. Rocznik Statystyczny Województwa Podlaskiego Urząd Statystyczny, Białystok. Rocznik Statystyczny Województwa Podlaskiego Urząd Statystyczny, Białystok. Rocznik Statystyczny Województwa Podlaskiego Urząd Statystyczny, Białystok. Sawicka-Siarkiewicz H Ograniczanie zanieczyszczeń w spływach powierzchniowych z dróg, Ocena technologii i zasady wyboru. Instytut Ochrony Środowiska, Warszawa. Surygała J., Śliwka E Charakterystyka produktów naftowych w aspekcie oddziaływań środowiskowych. Chemia i Inżynieria Ekologiczna 6 (2 3):

9 Występowanie zanieczyszczeń komunikacyjnych w wodach zlewni Supraśli Szczepocka A., Prędecka A., Pawlak A., Dmochowski D Wpływ infrastruktury drogowej na zanieczyszczenie gleb WWA i substancjami ropopochodnymi na przykładzie giełdy samochodowej w Słomczynie. Ochrona Środowiska i Zasobów Naturalnych nr 31, Instytut Ochrony Środowiska, Warszawa: Truskolaski T System transportowy jako czynnik konkurencyjności regionu (na przykładzie województwa podlaskiego. W: H. Podedworny i in. (red.). Konkurencyjność gospodarki polskiej a rola państwa. Wyższa Szkoła Ekonomiczna. Białystok. Truskolaski T Via Balitca szanse i zagrożenia dla środowiska naturalnego i społeczności lokalnych. W: R. Horodeński i in. (red.). Walory przyrodnicze jako czynnik rozwoju regionów wschodniej Polski. Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Białymstoku. Białystok. 541

124 Zanieczyszczenie wód produktami naftowymi

124 Zanieczyszczenie wód produktami naftowymi ŚRODKOWO-POMORSKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE OCHRONY ŚRODOWISKA Rocznik Ochrona Środowiska Tom 13. Rok 2011 ISSN 1506-218X 1905-1914 124 Zanieczyszczenie wód produktami naftowymi Janina Piekutin Politechnika

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ZALEŻNOŚCI POMIĘDZY SKŁADNIKAMI MINERALNYMI ZLEWNI RZEKI SUPRAŚL

ANALIZA ZALEŻNOŚCI POMIĘDZY SKŁADNIKAMI MINERALNYMI ZLEWNI RZEKI SUPRAŚL rzeka Supraśl, zlewnia rzeki, składniki mineralne, zanieczyszczenia Dawid ŁAPIŃSKI, Piotr OFMAN, Monika PUCHLIK, Urszula WYDRO* ANALIZA ZALEŻNOŚCI POMIĘDZY SKŁADNIKAMI MINERALNYMI ZLEWNI RZEKI SUPRAŚL

Bardziej szczegółowo

2. Struktura Państwowego Monitoringu Środowiska

2. Struktura Państwowego Monitoringu Środowiska 2. Struktura Państwowego Monitoringu Środowiska Działalność Państwowego Monitoringu Środowiska z mocy art. 24 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska ( Dz. U. z 2002 r. Nr 112, poz.

Bardziej szczegółowo

Ocena jakości wód powierzchniowych rzeki transgranicznej Wisznia

Ocena jakości wód powierzchniowych rzeki transgranicznej Wisznia VI KONFERENCJA NAUKOWA WODA - ŚRODOWISKO - OBSZARY WIEJSKIE- 2013 Ocena jakości wód powierzchniowych rzeki transgranicznej Wisznia A. Kuźniar, A. Kowalczyk, M. Kostuch Instytut Technologiczno - Przyrodniczy,

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowa Konferencja Doświadczenia w transgranicznym postępowaniu ze starymi zanieczyszczeniami, Drezno, 23.09.2013 r.

Międzynarodowa Konferencja Doświadczenia w transgranicznym postępowaniu ze starymi zanieczyszczeniami, Drezno, 23.09.2013 r. Doświadczenia w transgranicznym postępowaniu ze starymi zanieczyszczeniami, dr inż. Agnieszka Kolanek mgr inż. Barbara Marchlewska-Knych dr inż. Mariusz Adynkiewicz-Piragas Założenia projektu w zakresie

Bardziej szczegółowo

Janina Piekutin WPROWADZENIE

Janina Piekutin WPROWADZENIE Janina Piekutin ZANIECZYSZCZENIE WODY GRUNTOWEJ ZWIĄZKAMI ORGANICZNYMI Streszczenie. Przedmiotem pracy jest określenie stężenia substancji ekstrahującej się eterem naftowym w wybranych wodach gruntowych

Bardziej szczegółowo

OCENA JAKOŚCI WÓD RZEK GRANICZNYCH ZA 2010 ROK

OCENA JAKOŚCI WÓD RZEK GRANICZNYCH ZA 2010 ROK WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W RZESZOWIE DELEGATURA W PRZEMYŚLU OCENA JAKOŚCI WÓD RZEK GRANICZNYCH ZA 2010 ROK Opracowała: mgr inż.danuta Satkowska Przemyśl, kwiecień 2010r. SPIS TREŚCI 1.

Bardziej szczegółowo

Rodzaje i wielkości zanieczyszczeń lotniska powojskowego w miejscowości Krzywa. Prowadzona w południowej części lotniska gospodarka paliwami płynnymi

Rodzaje i wielkości zanieczyszczeń lotniska powojskowego w miejscowości Krzywa. Prowadzona w południowej części lotniska gospodarka paliwami płynnymi Rodzaje i wielkości zanieczyszczeń lotniska powojskowego w miejscowości Krzywa. Prowadzona w południowej części lotniska gospodarka paliwami płynnymi spowodowała znaczne skażenie gleb i wód podziemnych,

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 325

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 325 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 325 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 14, Data wydania: 24 kwietnia 2015 r. Nazwa i adres: AB 325

Bardziej szczegółowo

Management Systems in Production Engineering No 2(6), 2012

Management Systems in Production Engineering No 2(6), 2012 ZANIECZYSZCZENIE SUBSTANCJAMI WĘGLOWODOROWYMI WÓD MINERALNYCH I GLEB W IWONICZU-ZDROJU THE HYDROCARBON IMPURITY OF MINERAL WATERS AND SOILS IN IWONICZ-ZDRÓJ Ewa J. LIPIŃSKA Wojewódzki Inspektor Ochrony

Bardziej szczegółowo

Stan ekologiczny rzeki Wierzycy

Stan ekologiczny rzeki Wierzycy Stan ekologiczny rzeki Wierzycy Gniewskie Centrum Edukacji Ekologicznej przy Fundacji Zamek w Gniewie Dorota Cybura Badanie stanu czystości wody w rzece Wierzycy odbywało się podczas I Integracyjnego Ekologiczno-Kulturalnego

Bardziej szczegółowo

Monitoring i ocena środowiska

Monitoring i ocena środowiska Monitoring i ocena środowiska Monika Roszkowska Łódź, dn. 12. 03. 2014r. Plan prezentacji: Źródła zanieczyszczeń Poziomy dopuszczalne Ocena jakości powietrza w Gdańsku, Gdyni i Sopocie Parametry normowane

Bardziej szczegółowo

VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA

VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA Monitoring of rainfall chemistry and of the deposition of pollutants to the ground Przygotowano w oparciu o zlecone

Bardziej szczegółowo

Propozycje ochrony zasobów wodnych w Polsce

Propozycje ochrony zasobów wodnych w Polsce KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Propozycje ochrony zasobów wodnych w Polsce Lipiec 1992 Elżbieta Berkowska, Jacek Głowacki Informacja Nr 53 Polska

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA i STAN PRAC W PROJEKCIE SANAERO. Dr inż. Mariusz Adynkiewicz-Piragas

ZAŁOŻENIA i STAN PRAC W PROJEKCIE SANAERO. Dr inż. Mariusz Adynkiewicz-Piragas ZAŁOŻENIA i STAN PRAC W PROJEKCIE SANAERO Dr inż. Mariusz Adynkiewicz-Piragas Warsztaty Międzynarodowe 13.03. 2013 r. WCTT, Wrocław Działania projektu SANAERO skierowane są na monitoring i przetwarzania

Bardziej szczegółowo

Zanieczyszczenia naftowe w gruncie. pod redakcją Jana Surygały

Zanieczyszczenia naftowe w gruncie. pod redakcją Jana Surygały Zanieczyszczenia naftowe w gruncie pod redakcją Jana Surygały Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej Wrocław 2000 Zanieczyszczenia naftowe w gruncie pod redakcją Jana Surygały Oficyna Wydawnicza

Bardziej szczegółowo

Monitoring środowiska w rejonie zrekultywowanych mogilników na terenie województwa kujawsko-pomorskiego

Monitoring środowiska w rejonie zrekultywowanych mogilników na terenie województwa kujawsko-pomorskiego Monitoring środowiska w rejonie zrekultywowanych mogilników na terenie województwa kujawsko-pomorskiego Jacek Goszczyński Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Bydgoszczy Przysiek, 10 października

Bardziej szczegółowo

TARGI POL-ECO-SYSTEM 2015 strefa ograniczania niskiej emisji 27-29 października 2015 r., Poznań

TARGI POL-ECO-SYSTEM 2015 strefa ograniczania niskiej emisji 27-29 października 2015 r., Poznań Anna Chlebowska-Styś Wydział Monitoringu Środowiska Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Poznaniu 1. Struktura Państwowego Monitoringu Środowiska. 2. Podstawy prawne monitoringu powietrza w Polsce.

Bardziej szczegółowo

GMINA ŁASK ROZBUDOWA SIECI KANALIZACYJNEJ GMINY ŁASK

GMINA ŁASK ROZBUDOWA SIECI KANALIZACYJNEJ GMINY ŁASK Projekt Rozbudowa sieci kanalizacyjnej Gminy Łask jest współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego

Bardziej szczegółowo

OCENA stanu czystości Zbiornika Siemianówka w 2007 roku

OCENA stanu czystości Zbiornika Siemianówka w 2007 roku INSPEKCJA OCHRONY ŚRODOWISKA WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W BIAŁYMSTOKU OCENA stanu czystości Zbiornika Siemianówka w 2007 roku WIOŚ BIAŁYSTOK, kwiecień 2008 Zbiornik Siemianówka położony

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORATU OCHRONY ŚRODOWISKA W SZCZECINIE

LABORATORIUM WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORATU OCHRONY ŚRODOWISKA W SZCZECINIE X. LABORATORIUM WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORATU OCHRONY ŚRODOWISKA W SZCZECINIE Laboratory of the Voivodeship Inspectorate of Environmental Protection in Szczecin W okresie od stycznia 2010 roku do września

Bardziej szczegółowo

6. OCHRONA POWIERZCHNI ZIEMI

6. OCHRONA POWIERZCHNI ZIEMI 6. OCHRONA POWIERZCHNI ZIEMI Główne czynniki mające wpływ na powierzchnię ziemi to m.in. mechaniczne niszczenie pokrywy glebowej wskutek procesów urbanizacji, działalności górniczej i niewłaściwie prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Stan środowiska naturalnego w polskich uzdrowiskach

Stan środowiska naturalnego w polskich uzdrowiskach KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Stan środowiska naturalnego w polskich uzdrowiskach Sierpień 1992 Janusz Jeziorski Informacja Nr 62 Środowisko naturalne

Bardziej szczegółowo

I. Pobieranie próbek. Lp. Wykaz czynności Wielkość współczynnika

I. Pobieranie próbek. Lp. Wykaz czynności Wielkość współczynnika Koszty i wykaz badań wykonywanych w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Poznaniu 1. Stawka podstawowa wynosi 40,41 zł. 2. Wyliczenie kosztów usługi następuje w sposób następujący: koszt usługi

Bardziej szczegółowo

INDYWIDUALNE SYSTEMY OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW A OCHRONA WÓD PODZIEMNYCH

INDYWIDUALNE SYSTEMY OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW A OCHRONA WÓD PODZIEMNYCH INDYWIDUALNE SYSTEMY OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW A OCHRONA WÓD PODZIEMNYCH Opracowała: Klaudia Bukowska ZAOPATRZENIE W WODĘ A OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW Zbiorowe zaopatrzenie w wodę Indywidualne zaopatrzenie w wodę

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W POZNANIU

WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W POZNANIU WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W POZNANIU OCENA WSTĘPNA JAKOŚĆI POWIETRZA POD KĄTEM ZAWARTOŚCI ARSENU, KADMU, NIKLU I BENZO(A)PIRENU W PYLE PM10 ORAZ DOSTOSOWANIA SYSTEMU OCENY DO WYMAGAŃ DYREKTYWY

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania prawne obejmujące zagadnienia dotyczące wprowadzania ścieków komunalnych do środowiska

Uwarunkowania prawne obejmujące zagadnienia dotyczące wprowadzania ścieków komunalnych do środowiska Uwarunkowania prawne obejmujące zagadnienia dotyczące wprowadzania ścieków komunalnych do środowiska Katarzyna Kurowska Ścieki komunalne - definicja Istotnym warunkiem prawidłowej oceny wymagań, jakim

Bardziej szczegółowo

Opracował: mgr inż. Krzysztof Opoczyński. Zamawiający: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Warszawa, 2001 r.

Opracował: mgr inż. Krzysztof Opoczyński. Zamawiający: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Warszawa, 2001 r. GENERALNY POMIAR RUCHU 2000 SYNTEZA WYNIKÓW Opracował: mgr inż. Krzysztof Opoczyński Zamawiający: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 2001 r. SPIS TREŚCI 1. Wstęp...1 2. Obciążenie

Bardziej szczegółowo

SEZONOWE I PRZESTRZENNE ZMIANY WYBRANYCH WSKAŹNIKÓW JAKOŚCI WODY ZBIORNIKA GOCZAŁKOWICE

SEZONOWE I PRZESTRZENNE ZMIANY WYBRANYCH WSKAŹNIKÓW JAKOŚCI WODY ZBIORNIKA GOCZAŁKOWICE SEZONOWE I PRZESTRZENNE ZMIANY WYBRANYCH WSKAŹNIKÓW JAKOŚCI WODY ZBIORNIKA GOCZAŁKOWICE Maciej KOSTECKI, Joanna KERNERT, Witold NOCOŃ, Krystyna JANTA-KOSZUTA Wstęp Zbiornik Zaporowy w Goczałkowicach powstał

Bardziej szczegółowo

zasolenie Potoku Służewieckiego i Jez. Wilanowskiego

zasolenie Potoku Służewieckiego i Jez. Wilanowskiego Wpływ stosowania chemicznych środków w odladzających na zasolenie Potoku Służewieckiego S i Jez. Wilanowskiego Izabela BOJAKOWSKA 1, Dariusz LECH 1, Jadwiga JAROSZYŃSKA SKA 2 Państwowy Instytut Geologiczny

Bardziej szczegółowo

TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA. Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak

TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA. Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak Charakterystyka zawodu Technik ochrony środowiska koordynuje pracę w zakresie ochrony powietrza, wód, powierzchni ziemi, ochrony przed

Bardziej szczegółowo

Hydrosfera - źródła i rodzaje zanieczyszczeń, sposoby jej ochrony i zasoby wody w biosferze.

Hydrosfera - źródła i rodzaje zanieczyszczeń, sposoby jej ochrony i zasoby wody w biosferze. Hydrosfera - źródła i rodzaje zanieczyszczeń, sposoby jej ochrony i zasoby wody w biosferze. Hydrosfera składa się z kilku wyraźnie różniących się od siebie elementów będących zarazem etapami cyklu obiegu

Bardziej szczegółowo

Adam Ludwikowski Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Warszawie Warszawa 13 grudzień 2011r.

Adam Ludwikowski Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Warszawie Warszawa 13 grudzień 2011r. Wpływ na środowisko wysokiego stężenia odprowadzanych do rzek substancji oraz zawartości tlenu w wodzie przy obecnej sytuacji hydrologicznej Adam Ludwikowski Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

Elementy środowiska abiotycznego Rudniańskiego Parku Krajobrazowego. mgr inż. Piotr Dmytrowski

Elementy środowiska abiotycznego Rudniańskiego Parku Krajobrazowego. mgr inż. Piotr Dmytrowski mgr inż. Piotr Dmytrowski Metodyka pracy zebranie i przegląd materiałów źródłowych inwentaryzacja terenowa opis elementów środowiska abiotycznego geomorfologia budowa geologiczna złoża surowców mineralnych

Bardziej szczegółowo

1. WSTĘP... 3 2. METODYKA BADAŃ... 3. 2.1. Miejsca i sposób pobierania próbek wody z akwenów portowych... 3. 2.2. Metody analityczne...

1. WSTĘP... 3 2. METODYKA BADAŃ... 3. 2.1. Miejsca i sposób pobierania próbek wody z akwenów portowych... 3. 2.2. Metody analityczne... SPIS TREŚCI 1. WSTĘP... 3 2. METODYKA BADAŃ... 3 2.1. Miejsca i sposób pobierania próbek wody z akwenów portowych... 3 2.2. Metody analityczne... 6 3. WYNIKI BADAŃ... 6 4. WNIOSKI... 12 SPIS TABEL 1. Współrzędne

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI PROGRAM MONITORINGU ŚRODOWISKA NA ROK 2008

WOJEWÓDZKI PROGRAM MONITORINGU ŚRODOWISKA NA ROK 2008 WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W ŁODZI 90-006 Łódź, ul. Piotrkowska 120 WOJEWÓDZKI PROGRAM MONITORINGU ŚRODOWISKA NA ROK 2008 Opracowali: Włodzimierz Andrzejczak Barbara Witaszczyk Monika Krajewska

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1188

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1188 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1188 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 5, Data wydania: 19 maja 2014 r. Nazwa i adres AB 1188,,WODOCIĄGI

Bardziej szczegółowo

Paweł Dadasiewicz Główny Inspektorat Ochrony Środowiska

Paweł Dadasiewicz Główny Inspektorat Ochrony Środowiska Slajd 1 Zagrożenia poważnymi awariami związane z lokalizacją zakładów i transportem substancji niebezpiecznych Slajd 2 Agenda Zakłady mogące spowodować poważną awarię, Transport materiałów niebezpiecznych,

Bardziej szczegółowo

TRANSPROJEKT-WARSZAWA 01-793 Warszawa, ul. Rydygiera 8 bud.3a, tel.(0-22) 832-29-15, fax:832 29 13

TRANSPROJEKT-WARSZAWA 01-793 Warszawa, ul. Rydygiera 8 bud.3a, tel.(0-22) 832-29-15, fax:832 29 13 BIURO PROJEKTOWO - BADAWCZE DRÓG I MOSTÓW Sp. z o.o. TRANSPROJEKT-WARSZAWA 01-793 Warszawa, ul. Rydygiera 8 bud.3a, tel.(0-22) 832-29-15, fax:832 29 13 PRACOWNIA RUCHU I STUDIÓW DROGOWYCH GENERALNY POMIAR

Bardziej szczegółowo

Współczynniki kalkulacyjne, ceny poboru próbek i wykonania badań Wykaz czynności Woda lub ścieki Gleby, odpady, Powietrze- imisja Powietrze- emisja

Współczynniki kalkulacyjne, ceny poboru próbek i wykonania badań Wykaz czynności Woda lub ścieki Gleby, odpady, Powietrze- imisja Powietrze- emisja Lp 1 Pobór próbek wody powierzchniowej i ścieków do badań fiz-chem i biologicznych 2 Pobór w okresie 24 godzin próbek ścieków do badań fiz-chem 3 Pobór próbek wody powierzchniowej do badań fitobentosu

Bardziej szczegółowo

Droga ekspresowa S-8 na odcinku Augustów-Suwałki

Droga ekspresowa S-8 na odcinku Augustów-Suwałki Droga ekspresowa S-8 na odcinku Augustów-Suwałki Trasa Augustów-Suwałki a Via Baltica Trasa Augustów-Suwałki to część planowanej transeuropejskiej trasy tranzytowej Via Baltica. Będzie to najkrótsza droga

Bardziej szczegółowo

4.7. Podsystem monitoringu promieniowania jonizującego. 4.8. Podsystem monitoringu regionalnego terenów przebiegu

4.7. Podsystem monitoringu promieniowania jonizującego. 4.8. Podsystem monitoringu regionalnego terenów przebiegu 4.7. Podsystem monitoringu promieniowania jonizującego Badania promieniowania jonizującego prowadzone będą w sieci krajowej, organizowanej przez GIOŚ. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Łodzi

Bardziej szczegółowo

10. ZAGROŻENIE POWAŻNĄ AWARIĄ

10. ZAGROŻENIE POWAŻNĄ AWARIĄ z przeprowadzeniem oceny strategicznej oddziaływania programu środowiska 10. ZAGROŻENIE POWAŻNĄ AWARIĄ Poważna awaria, wg ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz.

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Dz. U. Nr 92, poz. 880; 3. Ustawa

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE Załącznik do Uchwały Rady Gminy nr XXII/170/2004, z dnia 24.06.2004 r. Gmina Michałowice PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA GMINY

Bardziej szczegółowo

BIBLIOGRAFIA Atlas Bodziony B., Dziwiński R., Gniadzik P. Górniak A. Inwentaryzacja złóż Klasyfikacja jakości Komentarz Kondracki J.

BIBLIOGRAFIA Atlas Bodziony B., Dziwiński R., Gniadzik P. Górniak A. Inwentaryzacja złóż Klasyfikacja jakości Komentarz Kondracki J. BIBLIOGRAFIA Atlas Rzeczypospolitej Polskiej. Główny Geodeta Kraju, Warszawa 1993-1997. Bodziony B., Dziwiński R., Gniadzik P. Zagospodarowanie przestrzenne. PCB Sp. z o.o., Warszwa 1998. Górniak A. Klimat

Bardziej szczegółowo

Łukasz K. Tomasz M. Ochrona Wód

Łukasz K. Tomasz M. Ochrona Wód Łukasz K. Tomasz M. Ochrona Wód Ogólne charakterystyka wód naturalnych Woda występująca w przyrodzie stanowi wodny roztwór substancji nieorganicznych i organicznych, jak również zawiera koloidy i zawiesiny.

Bardziej szczegółowo

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa A A 1. Wstęp Prawo ochrony środowiska tworzą akty prawne o różnej randze. Najwyższym z nich jest Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, uchwalona w 1997

Bardziej szczegółowo

Znaczenie statystyki publicznej w procesie monitorowania zrównoważonego rozwoju na przykładzie SRWP 2020

Znaczenie statystyki publicznej w procesie monitorowania zrównoważonego rozwoju na przykładzie SRWP 2020 Znaczenie statystyki publicznej w procesie monitorowania zrównoważonego rozwoju na przykładzie SRWP 2020 Augustów, 3-4 września 2015 r. 1 mgr Małgorzata Fiedorczuk mgr Maciej Muczyński Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU. 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska

7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU. 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska 7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska Podstawową zasadą realizacji Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Pińczowskiego powinna być zasada wykonywania

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Środowiska, ul. Wawelska 52/54 00-922 Warszawa. OŚ-2a. badań powietrza, wód i gleb oraz gospodarki odpadami.

Ministerstwo Środowiska, ul. Wawelska 52/54 00-922 Warszawa. OŚ-2a. badań powietrza, wód i gleb oraz gospodarki odpadami. Ministerstwo Środowiska, ul. Wawelska 52/54 00-922 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej OŚ-2a Sprawozdanie z działalności Inspekcji Ochrony Środowiska w zakresie badań powietrza, wód i gleb

Bardziej szczegółowo

LISTA KONTROLNA. Część III - Ochrona Środowiska. Magazynowanie i Dystrybucja Paliw oraz Ropy Naftowej. Samokontrola/Kontrola w Zakładzie**...

LISTA KONTROLNA. Część III - Ochrona Środowiska. Magazynowanie i Dystrybucja Paliw oraz Ropy Naftowej. Samokontrola/Kontrola w Zakładzie**... LISTA KONTROLNA Część III - Ochrona Środowiska Magazynowanie i Dystrybucja Paliw oraz Ropy Naftowej Samokontrola/Kontrola w Zakładzie**... przeprowadzona w dniach:... 1. Sprawy dokumentacyjne 1.1 Czy Zakład/Baza

Bardziej szczegółowo

Sanitacja jako istotny problem gospodarki wodnej w dorzeczu Górnej G

Sanitacja jako istotny problem gospodarki wodnej w dorzeczu Górnej G Sanitacja jako istotny problem gospodarki wodnej w dorzeczu Górnej G Wisły Małgorzata Owsiany Katarzyna Król Seminarium nt. Eko- sanitacji & Zrównoważonego Zarządzania Gospodarką Ściekową Kraków 18 grudnia

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 646

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 646 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 646 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 8 Data wydania: 5 września 2011 r. Nazwa i adres: AB 646 INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

W tym problemy w realizacji monitoringu wód śródlądowych.

W tym problemy w realizacji monitoringu wód śródlądowych. Główne problemy PMŚ. W tym problemy w realizacji monitoringu wód śródlądowych. Roman Jaworski Dyrektor Departamentu Monitoringu i Informacji o Środowisku GIOŚ. r.jaworski@gios.gov.pl Najważniejsze problemy

Bardziej szczegółowo

STAN WŁAŚCIWOŚCI AGROCHEMICZNYCH GLEB I ZANIECZYSZCZEŃ METALAMI CIĘŻKIMI GRUNTÓW NA UŻYTKACH ROLNYCH STAROSTWA POWIATOWEGO RACIBÓRZ W GMINIE NĘDZA

STAN WŁAŚCIWOŚCI AGROCHEMICZNYCH GLEB I ZANIECZYSZCZEŃ METALAMI CIĘŻKIMI GRUNTÓW NA UŻYTKACH ROLNYCH STAROSTWA POWIATOWEGO RACIBÓRZ W GMINIE NĘDZA STAN WŁAŚCIWOŚCI AGROCHEMICZNYCH GLEB I ZANIECZYSZCZEŃ METALAMI CIĘŻKIMI GRUNTÓW NA UŻYTKACH ROLNYCH STAROSTWA POWIATOWEGO RACIBÓRZ W GMINIE NĘDZA Opracowanie wyników i sprawozdania z wykonanych badań

Bardziej szczegółowo

Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych

Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych Podstawa prawna: 1. rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 roku w sprawie określenia

Bardziej szczegółowo

Karta informacyjna. Nazwa projektu

Karta informacyjna. Nazwa projektu Karta informacyjna Nazwa projektu Opis Projektu Inwentaryzacja emisji Arkusz kalkulacyjny inwentaryzacji emisji dwutlenku węgla na terenie Gminy Nowe Miasto Lubawskie, wykonany na potrzeby Planu Gospodarki

Bardziej szczegółowo

Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych

Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych Podstawa prawna: 1. Rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 roku w sprawie określenia

Bardziej szczegółowo

Środowiskowe aspekty wydobycia gazu z łupków

Środowiskowe aspekty wydobycia gazu z łupków Środowiskowe aspekty wydobycia gazu z łupków Małgorzata Woźnicka - Perspektywy gazu niekonwencjonalnego w Polsce 18 listopad 2011 r. Analiza presji na środowisko naturalne Szczelinowanie hydrauliczne,

Bardziej szczegółowo

Przegląd ekologiczny zamkniętego składowiska fosfogipsów w Wiślince. Gdańsk, 14 maja 2014 r.

Przegląd ekologiczny zamkniętego składowiska fosfogipsów w Wiślince. Gdańsk, 14 maja 2014 r. Przegląd ekologiczny zamkniętego składowiska fosfogipsów w Wiślince Gdańsk, 14 maja 2014 r. Plan prezentacji - Podstawy prawno-proceduralne - Zakres problemowy przeglądu ekologicznego - Analiza istotnych

Bardziej szczegółowo

Warunki fizyczno-chemiczne w Zbiorniku Goczałkowickim - specyfika i zróżnicowanie stanowiskowe

Warunki fizyczno-chemiczne w Zbiorniku Goczałkowickim - specyfika i zróżnicowanie stanowiskowe Warunki fizyczno-chemiczne w Zbiorniku Goczałkowickim - specyfika i zróżnicowanie stanowiskowe dr inż. Maciej Kostecki Instytut Podstaw Inżynierii Środowiska Polska Akademia Nauk w Zabrzu 1 Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

rozporządzenia, dla oczyszczalni ścieków komunalnych o RLM poniżej 2.000.

rozporządzenia, dla oczyszczalni ścieków komunalnych o RLM poniżej 2.000. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORATU OCHRONY ŚRODOWISKA W BIAŁYMSTOKU W 2014 ROKU. WIOŚ BIAŁYSTOK, grudzień 2013

PLAN PRACY WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORATU OCHRONY ŚRODOWISKA W BIAŁYMSTOKU W 2014 ROKU. WIOŚ BIAŁYSTOK, grudzień 2013 PLAN PRACY WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORATU OCHRONY ŚRODOWISKA W BIAŁYMSTOKU W 2014 ROKU WIOŚ BIAŁYSTOK, grudzień 2013 I. PODSTAWA I ZAŁOŻENIA PLANU PRACY Zgodnie z zapisami ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska,

Bardziej szczegółowo

Karta informacyjna. Nazwa projektu

Karta informacyjna. Nazwa projektu Karta informacyjna Nazwa projektu Opis Projektu Spis tabel Nazwa INFO Wskaźniki Inwentaryzacja emisji Arkusz kalkulacyjny inwentaryzacji emisji dwutlenku węgla na terenie gminy Pleszew, wykonany na potrzeby

Bardziej szczegółowo

ZWYKŁA DOBRA PRAKTYKA ROLNICZA IRENA DUER

ZWYKŁA DOBRA PRAKTYKA ROLNICZA IRENA DUER ZWYKŁA DOBRA PRAKTYKA ROLNICZA IRENA DUER Zakres prezentacji Definicja ZDPR Podstawy prawne ZDPR Jaki jest cel upowszechniania ZDPR Kto ma obowiązek przestrzegać ZDPR Zakres ZDPR Kto kontroluje ZDPR Definicja

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 145 z późn. zm.), zarządza się co następuje:

Na podstawie art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 145 z późn. zm.), zarządza się co następuje: Rozporządzenie nr Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu z dnia... w sprawie ustalenia warunków korzystania z wód zlewni Małej Panwi Na podstawie art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 18

Bardziej szczegółowo

Piotr MAŁECKI. Zakład Ekonomiki Ochrony Środowiska. Katedra Polityki Przemysłowej i Ekologicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie

Piotr MAŁECKI. Zakład Ekonomiki Ochrony Środowiska. Katedra Polityki Przemysłowej i Ekologicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie Piotr MAŁECKI Zakład Ekonomiki Ochrony Środowiska Katedra Polityki Przemysłowej i Ekologicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie 1 PODATKI EKOLOGICZNE W POLSCE NA TLE INNYCH KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ 2

Bardziej szczegółowo

2. Jakość wód w rzekach

2. Jakość wód w rzekach STAN ŚRODOWISKA W POWIECIE JASIELSKIM W 212 R. 5 2. Jakość wód w rzekach Badania i ocena jakości wód powierzchniowych, realizowane w ramach systemu Państwowego monitoringu środowiska, wykonywane zostały

Bardziej szczegółowo

Magdalena Jabłońska-Czapla Eligiusz Kowalski Jerzy Mazierski

Magdalena Jabłońska-Czapla Eligiusz Kowalski Jerzy Mazierski ROLA ZANIECZYSZCZEŃ PUNKTOWYCH W DYSTRYBUCJI WYBRANYCH METALI W ZBIORNIKU WODOCIĄGOWYM GOCZAŁKOWICE. Magdalena Jabłońska-Czapla Eligiusz Kowalski Jerzy Mazierski Instytut Podstaw Inżynierii Środowiska

Bardziej szczegółowo

Departament Rolnictwa, Środowiska i Rozwoju Wsi Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego. Zielona Góra, 23 luty 2010 r.

Departament Rolnictwa, Środowiska i Rozwoju Wsi Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego. Zielona Góra, 23 luty 2010 r. Departament Rolnictwa, Środowiska i Rozwoju Wsi Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego Zielona Góra, 23 luty 2010 r. Podstawa opracowania Programu Programy ochrony powietrza sporządza się dla stref,

Bardziej szczegółowo

Olsztyn, dnia 3 czerwca 2015 r. Poz. 2071 ROZPORZĄDZENIE NR 13/2015 DYREKTORA REGIONALNEGO ZARZĄDU GOSPODARKI WODNEJ W WARSZAWIE

Olsztyn, dnia 3 czerwca 2015 r. Poz. 2071 ROZPORZĄDZENIE NR 13/2015 DYREKTORA REGIONALNEGO ZARZĄDU GOSPODARKI WODNEJ W WARSZAWIE DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO Olsztyn, dnia 3 czerwca 2015 r. Poz. 2071 ROZPORZĄDZENIE NR 13/2015 DYREKTORA REGIONALNEGO ZARZĄDU GOSPODARKI WODNEJ W WARSZAWIE z dnia 27 maja 2015

Bardziej szczegółowo

MONITORING ŚRODOWISKA WÓD POWIERZCHNIOWYCH W POLSCE I NA UKRAINIE - PODOBIEŃSTWA I RÓŻNICE

MONITORING ŚRODOWISKA WÓD POWIERZCHNIOWYCH W POLSCE I NA UKRAINIE - PODOBIEŃSTWA I RÓŻNICE Leszek Żelazny Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Lublinie dyrektor@wios.lublin.pl WSTĘP MONITORING ŚRODOWISKA WÓD POWIERZCHNIOWYCH W POLSCE I NA UKRAINIE - PODOBIEŃSTWA I RÓŻNICE Współpracę Polski

Bardziej szczegółowo

1. WSTĘP. 1.1. Cel i zakres pracy.

1. WSTĘP. 1.1. Cel i zakres pracy. RODZAJ OPRACOWANIA POMIARY RUCHU DROGOWEGO TEMAT OPRACOWANIA Określenie natężeń ruchu drogowego w przekrojach ulic Skrzydlatej i Malborskiej oraz drogi ekspresowej S7 (krzyżowanie z ul. Skrzydlatą) w Elblągu.

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ Zrównoważony rozwój w strategii woj. wielkopolskiego wprowadzenie do części warsztatowej Patrycja Romaniuk, Związek Stowarzyszeń Polska Zielona Sieć Poznań, 04.03.2013 PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ

Bardziej szczegółowo

Narzędzia badawcze stosowane w pomiarach środowiska - możliwości wykorzystania w procesie nauczania metodą projektu na różnych poziomach kształcenia

Narzędzia badawcze stosowane w pomiarach środowiska - możliwości wykorzystania w procesie nauczania metodą projektu na różnych poziomach kształcenia Narzędzia badawcze stosowane w pomiarach środowiska - możliwości wykorzystania w procesie nauczania metodą projektu na różnych poziomach kształcenia Dr hab. Tomasz Stuczyński, SGS Eko-Projekt Założenia

Bardziej szczegółowo

Ocena jakości powietrza w Polsce dziś i jutro

Ocena jakości powietrza w Polsce dziś i jutro Ocena jakości powietrza w Polsce dziś i jutro Barbara Toczko Departament Monitoringu, Ocen i Prognoz Główny Inspektorat Ochrony Środowiska Białystok, 5 grudnia 2006 r. System oceny jakosci powietrza w

Bardziej szczegółowo

Badanie stanu fizycznego zanieczyszczenia wód w gminie Raba Wyżna.

Badanie stanu fizycznego zanieczyszczenia wód w gminie Raba Wyżna. Badanie stanu fizycznego zanieczyszczenia wód w gminie Raba Wyżna. Zanieczyszczenie wód - niekorzystne zmiany właściwości fizycznych, chemicznych i bakteriologicznych wody spowodowane wprowadzaniem w nadmiarze

Bardziej szczegółowo

SYNTEZA PRACY: Opracowanie wykazu wielkości emisji i stężeń substancji priorytetowych oraz innych powodujących zanieczyszczenie

SYNTEZA PRACY: Opracowanie wykazu wielkości emisji i stężeń substancji priorytetowych oraz innych powodujących zanieczyszczenie SYNTEZA PRACY: Opracowanie wykazu wielkości emisji i stężeń substancji priorytetowych oraz innych powodujących zanieczyszczenie w obszarze działania Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie [Umowa

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzi na wezwanie RDOŚ z dnia 29.04.2015r. (pismo znak: WOOŚ- II.4210.54.2014.MW).

Odpowiedzi na wezwanie RDOŚ z dnia 29.04.2015r. (pismo znak: WOOŚ- II.4210.54.2014.MW). Odpowiedzi na wezwanie RDOŚ z dnia 29.04.2015r. (pismo znak: WOOŚ- II.4210.54.2014.MW). ochrona przed hałasem: 1) Wykaz na stronie 56 Aneksu nr 1 z marca 2015 został ujednolicony w zakresie zastosowanych

Bardziej szczegółowo

Teoria do ćwiczeń laboratoryjnych

Teoria do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Pracownia studencka Katedry Analizy Środowiska Teoria do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie wstępne Monitoring - wstęp MONITORING ŚRODOWISKA Gdańsk, 2010 MONITORING ŚRODOWISKA

Bardziej szczegółowo

ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW UKŁADU Al-Si

ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW UKŁADU Al-Si 53/22 Archives of Foundry, Year 2006, Volume 6, 22 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2006, Rocznik 6, Nr 22 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW UKŁADU

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa Azotanowa w województwie kujawsko-pomorskim

Dyrektywa Azotanowa w województwie kujawsko-pomorskim Dyrektywa Azotanowa w województwie kujawsko-pomorskim Jacek Goszczyński Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Bydgoszczy wykorzystano materiały: Gdańsk Dyrektywa Rady 91/676/EWG ( azotanowa ) i jej

Bardziej szczegółowo

IX. LABORATORIUM WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORATU OCHRONY ŚRODOWISKA W SZCZECINIE

IX. LABORATORIUM WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORATU OCHRONY ŚRODOWISKA W SZCZECINIE IX. LABORATORIUM WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORATU OCHRONY ŚRODOWISKA W SZCZECINIE Laboratory of the Voivodeship Inspectorate of Environmental Protection in Szczecin W latach 2012-2013 Laboratorium Wojewódzkiego

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1188

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1188 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1188 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 2, Data wydania: 11 lipca 2011 r. AB 1188 Nazwa i adres WODOCIĄGI

Bardziej szczegółowo

Plan prezentacji: Sieć transportowa w województwie podlaskim obecny stan i plany rozwoju

Plan prezentacji: Sieć transportowa w województwie podlaskim obecny stan i plany rozwoju Sieć transportowa w województwie podlaskim obecny stan i plany rozwoju Jerzy Doroszkiewicz Białowieża, 7 kwiecień 2011 r. Plan prezentacji: 1. Sieć dróg publicznych w woj. podlaskim. 2. Ruch jego natężenie

Bardziej szczegółowo

Identyfikacji presji i oddziaływań w zlewni PILICY z wykorzystaniem modelu MONERIS i narzędzi GIS

Identyfikacji presji i oddziaływań w zlewni PILICY z wykorzystaniem modelu MONERIS i narzędzi GIS KOtony dla Redukcji zanieczyszczeń OBszarowych Identyfikacji presji i oddziaływań w zlewni PILICY z wykorzystaniem modelu MONRIS i narzędzi GIS dr Małgorzata STOLARSKA m.stolarska@erce.unesco.lodz.pl Spotkanie

Bardziej szczegółowo

Stacja Kompleksowego Monitoringu Środowiska Puszcza Borecka

Stacja Kompleksowego Monitoringu Środowiska Puszcza Borecka Stacja Kompleksowego Monitoringu Środowiska Puszcza Borecka IOŚ PIB Raport U Thanta potoczna nazwa dokumentu Rady Ekonomiczno-Społecznej Organizacji Narodów Zjednoczonych pt. The problems of human environment

Bardziej szczegółowo

Obszar objęty planem kontroli został ujęty w następujące zagadnienia określone mianem celów kontroli oraz ogólnopolskich cykli kontrolnych:

Obszar objęty planem kontroli został ujęty w następujące zagadnienia określone mianem celów kontroli oraz ogólnopolskich cykli kontrolnych: WSTĘP Ogólna ocena istotnych zagadnień dla stanu środowiska na terenie województwa podlaskiego wykazuje, że w zakresie działalności kontrolnej najistotniejszymi kierunkami działań jest realizacja kontroli

Bardziej szczegółowo

Wymagania środowiskowe dla ścieków pochodzących z własnego gospodarstwa domowego lub rolnego

Wymagania środowiskowe dla ścieków pochodzących z własnego gospodarstwa domowego lub rolnego Ewa Piętowska Wymagania środowiskowe dla ścieków pochodzących z własnego gospodarstwa domowego lub rolnego Kwalifikacja ścieków pochodzących z własnego gospodarstwa domowego lub rolnego w systemie prawnym

Bardziej szczegółowo

Monitorowanie rozwoju Miejskich Obszarów Funkcjonalnych. Dorota Perło Wydział Ekonomii i Zarządzania Uniwersytet w Białymstoku 1

Monitorowanie rozwoju Miejskich Obszarów Funkcjonalnych. Dorota Perło Wydział Ekonomii i Zarządzania Uniwersytet w Białymstoku 1 Monitorowanie rozwoju Miejskich Obszarów Funkcjonalnych Dorota Perło Wydział Ekonomii i Zarządzania Uniwersytet w Białymstoku 1 CELE PREZENTACJI Wskazanie nowych możliwości rozwojowych miast i ich otoczenia,

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY MELIORACYJNE A WDRAŻANIE DYREKTYW UNIJNYCH

SYSTEMY MELIORACYJNE A WDRAŻANIE DYREKTYW UNIJNYCH Polski Komitet GLOBALNEGO PARTNERSTWA DLA WODY Walne Zgromadzenie 29 marzec 2011 r. SYSTEMY MELIORACYJNE A WDRAŻANIE DYREKTYW UNIJNYCH Edward Pierzgalski Katedra Kształtowania Środowiska SGGW PLAN PREZENTACJI

Bardziej szczegółowo

Aneks nr 4 do PROGRAMU PAŃSTWOWEGO MONITORINGU ŚRODOWISKA WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO na lata 2013 2015

Aneks nr 4 do PROGRAMU PAŃSTWOWEGO MONITORINGU ŚRODOWISKA WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO na lata 2013 2015 Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Łodzi Aneks nr 4 do PROGRAMU PAŃSTWOWEGO MONITORINGU ŚRODOWISKA WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO na lata 2013 2015 Przedkładam Zatwierdzam Piotr Maks Wojewódzki Inspektor

Bardziej szczegółowo

Najwyższa jakość i szeroki zakres badań

Najwyższa jakość i szeroki zakres badań Delegatura w Płocku LABORATORIUM Najwyższa jakość i szeroki zakres badań Ślesin 15-17 maja 2006 Struktura organizacyjna WIOŚ Zadania Laboratorium WIOŚ Badania stanu środowiska Pomiary kontrolne jednostek

Bardziej szczegółowo

4.2. Transport samochodowy

4.2. Transport samochodowy 4.2. Transport samochodowy Ogólna charakterystyka rynku transportu samochodowego ładunków O miejscu i roli samochodowego transportu ładunków, w odniesieniu do pozostałych gałęzi transportu, świadczą wielkości

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA: JAK DBAĆ O CZYSTE

KONFERENCJA: JAK DBAĆ O CZYSTE KONFERENCJA: JAK DBAĆ O CZYSTE POWIETRZE W POLSKICH AGLOMERACJACH? WYBRANEASPEKTYJAKOŚCI POWIETRZA WMIASTACH Artur Jerzy BADYDA 2 Problemy jakości powietrza PROBLEMYJAKOŚCIPOWIETRZA ozanieczyszczenie powietrza

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE Z ZAKRESU RATOWNICTWA TECHNICZNEGO DLA STRAŻAKÓW RATOWNIKÓW OSP

SZKOLENIE Z ZAKRESU RATOWNICTWA TECHNICZNEGO DLA STRAŻAKÓW RATOWNIKÓW OSP SZKOLENIE Z ZAKRESU RATOWNICTWA TECHNICZNEGO DLA STRAŻAKÓW RATOWNIKÓW OSP TEMAT 6 Postępowanie w czasie akcji z występowaniem substancji niebezpiecznych Dane statystyczne Struktura zdarzeń ze względu na

Bardziej szczegółowo

PODAŻ CIĄGNIKÓW I KOMBAJNÓW ZBOŻOWYCH W POLSCE W LATACH 2003 2010

PODAŻ CIĄGNIKÓW I KOMBAJNÓW ZBOŻOWYCH W POLSCE W LATACH 2003 2010 Problemy Inżynierii Rolniczej nr 3/2011 Jan Pawlak Instytut Technologiczno-Przyrodniczy w Falentach Oddział w Warszawie PODAŻ CIĄGNIKÓW I KOMBAJNÓW ZBOŻOWYCH W POLSCE W LATACH 2003 2010 Streszczenie W

Bardziej szczegółowo

Obieg materii w skali zlewni rzecznej

Obieg materii w skali zlewni rzecznej WODY PODZIEMNE Wody podziemne stanowią nie tylko formę retencji wody w zlewni, ale równocześnie uczestniczą w procesach przemieszczania rozpuszczonej materii w zlewni. W ramach ZMŚP na Stacjach Bazowych

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Białymstoku

Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Białymstoku Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Białymstoku 15-264 Białystok, ul. Ciołkowskiego 2/3 tel. 085 742-53-78 faks. 085 742-21-04 e-mail: sekretariat@wios.bialystok.pl WYNIKI BADAŃ PÓL ELEKTROMAGNETYCZNYCH

Bardziej szczegółowo